Notitie Reikwijdte en Detailniveau

In het onderzoek voor de planMER worden effecten op onder gesteld dat dit gebied met groen en agrarisch karakter en andere mogelijkheden voor recreatief medegebruik meegenomen. kansen voor recreatief medegebruik, buiten het zoekgebied wordt gehouden en uiteraard binnen het studiegebied valt. Graag een toelichting op het feit dat in de berekening voor het Het Ecopark vormt onderdeel van het zoekgebied waarbinnen dezelfde varianten zullen worden De reactie leidt niet tot aanpassing van de NRD. bepalen van het aantal benodigde windturbines uitgegaan onderzocht als in de rest van het zoekgebied. De toekomst van de bestaande windturbines van wordt van de lage opbrengst van Zonne-energie + Ecopark Eneco staat nog niet vast. Zoals ook opgenomen in de Kadernota heeft Eneco laten weten de terwijl er tegelijkertijd van wordt uitgegaan dat het Ecopark bestaande windturbines op termijn te willen vervangen door twee nieuwe modellen. Over de groeit door de inzet van 2 grote windturbines en 4,3 ha wijze waarop het herontwikkelen wordt vormgegeven, heeft nog geen besluitvorming zonneveld. plaatsgevonden. Daarom maakt een onderzoek naar de mogelijkheden voor de herontwikkeling De lage verwachte opbrengst door inzet op bedrijfsdaken deel uit van het onderzoek voor de planMER.

De bijdrage van zonnepanelen op daken wordt nemen als uitgangspunt vinden wij een slecht motivator temeer gemonitord en betrokken bij de tweejaarlijkse evaluatie van de Kadernota. Een tussentijdse daar de gemeente aanvullende mogelijkheden heeft gekregen bijstelling van de doelstelling behoort daarbij tot de mogelijkheden. om dit juist te vereisen bij vergunningverlening.

Pagina 56 van 70

Reactienota Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) – Grootschalige Opwek Duurzame Energie Waalwijk (GODE) – 21 april 2022

Samenvatting reactie/belangrijkste punt reactie

Antwoord op de reactie

Aanpassing/aanvulling

39.10

In paragraaf 3.3 wordt ingegaan op een aantal variabelen De alternatieven die onderzocht gaan worden zijn qua verhouding zonne- en windenergie De reactie leidt tot een aanpassing van de NRD. waaronder de verhouding gebaseerd op de uitgangspunten en de doelstellingen die zijn vastgelegd in de Kadernota. De tussen windenergie en zonne-energie. In tabel 3.1 wordt dit Commissie voor de milieueffectrapportage (Commissie m.e.r.) heeft op basis van de NRD ook een uitgewerkt in 4 advies uitgebracht. Een onderdeel van het advies van de Commissie m.e.r. is, in lijn met het alternatieven. Wat ons betreft is de verhouding tussen verzoek van indiener, om ook een alternatief te onderzoeken waarbij de opgave uitsluitend door windenergie en zonne-energie echter scheef: het verschil middel van zonneparken wordt ingevuld. Dit advies wordt ter besluitvorming, tezamen met deze tussen 5 ha zon (minimaal) en 15 ha zon (maximaal) valt zowel zienswijze, voorgelegd aan de gemeenteraad. Ten aanzien van de range aan mogelijke wat betreft opbrengst als impact in het niet bij het verschil windturbines die onderzocht worden in de planMER wordt verwezen naar het antwoord bij 39.9. tussen 10 of 14 windturbines. Daarbij lijkt er in de tabel geen onderscheid te worden gemaakt tussen turbines met een ashoogte van 130m en turbines met een ashoogte van 170m (aangezien de aantallen turbines gelijk zijn).

Wij zijn benieuwd naar de reden achter deze verhoudingen. Graag zien wij om bovenstaande redenen dan ook de alternatieven uitgewerkt met een veel hogere bovengrens voor zonne-energie in combinatie met de alternatieven voor turbines met lagere tiphoogte. Matrix 3x3 i.p.v. 2x2

39.11

Met de Alternatieven planMER lijkt te worden geïmpliceerd dat In de planMER worden de effecten in beeld gebracht op basis van een realistische bandbreedte De reactie leidt niet tot aanpassing van de NRD. windturbines met een tiphoogte van 195m het minimum zijn. In qua afmetingen van windturbines die in het ijkjaar 2025 gangbaar zijn. Dit zijn naar verwachting onze eerdere zienswijze hebben wij u in overweging gegeven windturbines met een ashoogte vanaf 130 meter en een opwekcapaciteit vanaf 4 MW. Het om te kiezen voor windmolens met een kleinere tiphoogte om onderzoek voor de planMER richt zich in eerste instantie daarom op dat windturbines vanaf die daarmee de impact op de omgeving te beperken. ashoogte en opwekkingscapaciteit. Op basis van de uitkomsten van het milieuonderzoek Daarnaast verwachten we ook dat een deel van het MER (waaronder ook de landschappelijke effecten) wordt uiteindelijk door de gemeenteraad de keuze onderzoek uitgaat naar het specifieke verschil in impact tussen gemaakt over het aantal windturbines in relatie tot de beoogde doelstelling. Dat geldt ook voor de de vervanging van de 4 bestaande turbines op het ecopark door voorgenomen herontwikkeling van het Ecopark. 2 nieuwe turbines van minimaal 4 MW zoals genoemd en de impact van 4 kleinere nieuwe turbines.

Op pagina 8 staat de volgende tekst: "Daarnaast ziet de De constatering dat ook na 2030 een opgave resteert om uiteindelijk de doelstelling in 2043 te De reactie leidt niet tot aanpassing van de NRD. ontwikkeling van de halen is correct. In de planMER wordt daarom ook een doorkijk gegeven voor de periode na 2030. opstellingsvarianten toe op de uitvoerbaarheid van de Het is aan de gemeenteraad te zijner tijd om te besluiten over hoe de invulling van de opgave na toekomstige 2030 daadwerkelijk zal worden ingevuld. verduurzamingsopgave in de gemeente Waalwijk tot 2043 (volledig duurzaam opgewekte energie). De ontwikkelingen tot 2030 mogen geen belemmeringen opleveren voor deze doelstelling." Dit impliceert dat de gemeente Waalwijk voornemens is (of in ieder geval overweegt) om na realisatie van de maximaal 14 windturbines waar nu over wordt gesproken nog meer windturbines mogelijk te maken. Wij vernemen graag uw reactie hierop.

39.12

Pagina 57 van 70

Reactienota Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) – Grootschalige Opwek Duurzame Energie Waalwijk (GODE) – 21 april 2022

Samenvatting reactie/belangrijkste punt reactie 39.13

39.14

Antwoord op de reactie

Aanpassing/aanvulling

Wat betreft het beoordelingskader is voor het kerkdorp In de planMER worden de geluidseffecten van de alternatieven in beeld gebracht. Daarbij wordt De reactie leidt niet tot aanpassing van de NRD. Doeveren met name het aspect leefomgeving en veiligheid ook de ligging van de contour van 40 dB Lden inzichtelijk gemaakt. Daarnaast wordt gewerkt met relevant. Temeer daar de negatieve effecten vooral in Doeveren een gezondheidseffectscore (GES) waarbij het aantal potentieel gehinderde personen in beeld merkbaar zullen zijn. wordt gebracht. De geluidsnorm waaraan te zijner tijd windturbineprojecten worden getoetst, is Wij zullen daar dan ook kritisch naar kijken in het vervolg van de een keuze die de gemeenteraad zal maken bij de vaststelling van het voorkeursalternatief. procedure. Ten aanzien van het geluidsaspect wordt gemeld dat verschillende contouren in beeld zullen worden gebracht. Er wordt echter niet gemeld aan welke norm zal worden getoetst. Uit eerder onderzoek door het RIVM is gebleken dat de Lden 40 dB waarde overeenkomt met de voorkeursgrenswaarde voor wegverkeerslawaai. Wij willen dan ook op voorhand meegeven de voorkeur te geven aan die norm om het aantal gehinderde en de mate van hinder binnen de perken te houden. Voor de oostzijde van het zoekgebied waaronder ook Doeveren In de planMER wordt het aspect 'waterveiligheid' meegenomen in de beoordeling.

Dit is een De reactie leidt WEL tot aanpassing van de NRD valt is ook de veiligheid van belang. In de zomer van 2021 is een integraal onderdeel van het thema water. Een kwalitatieve quickscan zorgt voor een eerste 24 uurs dijkbewaking ingesteld en heeft men halsoverkop een inventarisatie van de aandachtspunten. Vervolgens worden deze nader onderzocht. In het ballast laag aangebracht om een mogelijke dijkdoorbraak van planMER wordt toegelicht welke experts hiervoor worden benaderd. Het aspect trillingen is de Maas te voorkomen. Ook bij het Drongelens kanaal zijn onderdeel van de te onderzoeken aspecten. Daarnaast vindt er afstemming plaats met het noodmaatregelen getroffen. Wij zien in de MER dan ook graag waterschap en Rijkswaterstaat. terug wat de invloed is van de trillingen veroorzaakt door Het onderzoek naar slagschaduw vindt plaats middels een kwalitatieve beoordeling, welke wordt windturbines op de genoemde dijklichamen. Dit ook gekoppeld onderbouwd met kwantitatieve gegevens. aan de verwachte klimaatontwikkeling waarbij grotere afvoer debieten te verwachten zijn in combinatie met verweekte gronden en dijklichamen. Graag hebben we een nadere toelichting op de genoemde onderzoeksmethoden binnen het genoemde beoordelingskader. Een kwalitatieve quickscan vinden wij voor de onderdelen betreffende veiligheid onvoldoende.

Er wordt daarnaast vermelding gemaakt van expert judgement. Graag vernemen wij of er sprake is van meerdere experts op een onderdeel en door wie wordt bepaald welke experts hun beoordeling mogen gaan geven. Een kwantitatief onderzoek naast een kwalitatieve analyse op het gebied van slagschaduw vinden wij relevant.

Pagina 58 van 70

Reactienota Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) – Grootschalige Opwek Duurzame Energie Waalwijk (GODE) – 21 april 2022

Samenvatting reactie/belangrijkste punt reactie 40.1

40.2

41.1

41.2

Antwoord op de reactie

Aanpassing/aanvulling

Na het lezen van het concept document zijn wij vooral In de planMER worden eerst de gebieden in kaart gebracht waar wind- en zonne-energie kansrijk, De reactie leidt WEL tot aanpassing van de NRD benieuwd naar de wijze waarop in de planMER fase de weging minder kansrijk en niet-kansrijk is. Vervolgens worden opstellingsvarianten bepaald die worden van de aspecten en criteria gaat zijn. In de NRD wordt een getoetst aan de verschillende thema's. Hierbij vindt een integrale afweging plaats, tussen de uitgebreid beoordelingskader met een flink aantal aspecten en gebieden én de opstellingsvarianten. De resultaten hiervan worden in de planMER beschreven, criteria benoemd. Hoe deze criteria zich tot elkaar verhouden is waarna omwonenden in een consultatieronde voor eenieder (dus ook door omwonenden) worden niet aangegeven. getoetst. In de NRD wordt dit verduidelijkt. Als niet bekend is hoe de aspecten tegen elkaar worden afgewogen op welke manier is dan te bepalen welke delen van het zoek dan rood-oranje of geel zouden moeten zijn? Het is dan toch niet duidelijk hoe de spelregels zijn, hoe kan er dan sprake zijn van de genoemde transparante en integrale afweging in locatiekeuze? Graag zien we verduidelijking in de NRD wat de spelregels zijn bij de weging van de verschillende aspecten in de beoordeling.

Naar onze mening zouden de aspecten onder leefomgeving in De geluidsnorm waaraan te zijner tijd windturbineprojecten worden getoetst, is een keuze die de De reactie leidt niet tot aanpassing van de NRD. de afweging leidend moeten zijn. gemeenteraad zal maken bij de vaststelling van het voorkeursalternatief. U noemt op pagina 24 onder het kopje "Invloed van de Raad van State..." de Lden 40db norm waarbij mogelijk sprake kan zijn van geluidhinder. Het is ook goed dat deze laagste geluidsnorm in beeld wordt gebracht maar dat zien we dan ook graag in de weging zwaar meegerekend worden. In het beoordelingskader (tabel 4.2) van uw cNRD is De gemeente neemt kennis van deze reactie en zal te zijner tijd het voorkeursalternatief (VKA), opgenomen dat de aspecten radar en vliegverkeer van belang oftewel de plaatsingszones waarbinnen zonne- en windparken gebouwd kunnen worden, ter zijnde beoordelingsaspecten zijn. Windturbines hebben direct toetsing aan het ministerie voorleggen. en indirect impact op de beschikbare ruimte voor Defensie. Windturbines, radars voor (militair) luchtverkeer en luchtruimbewaking, luchthavens en oefengebieden gaan niet altijd samen.

Zoals al eerder in de kadernota grootschalige opwek duurzame energie Waalwijk benoemd, wordt verzocht windturbine initiatieven voor te leggen aan het ministerie van Defensie en het Rijksvastgoedbedrijf voor nadere beoordeling op inbreuk van de huidige vlieg- en oefenmogelijkheden. Ook voor toetsing aan de radarverstoringsgebieden dienen dergelijke initiatieven voor toetsing aangeboden te worden. Het Defensie Helikopter Commando maakt gebruik van de De gemeente neemt kennis van deze reactie en zal te zijner tijd het voorkeursalternatief (VKA), Overdiepse Polder voor laagvliegoefeningen. Dit betreft een oftewel de plaatsingszones waarbinnen zonne- en windparken gebouwd kunnen worden, ter gebied tussen aan de oostkant de Veerweg en aan de westkant toetsing aan het ministerie voorleggen. de aanwezige militaire locatie. Initiatieven tot plaatsing van zonnepanelen of windmolens hebben aanzienlijke impact op de vliegoperaties ter plaatse en er wordt verzocht aan Defensie en het Rijksvastgoedbedrijf deze plannen voor te leggen ter beoordeling.

De reactie leidt niet tot aanpassing van de NRD.

De reactie leidt niet tot aanpassing van de NRD.

Pagina 59 van 70

Reactienota Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) – Grootschalige Opwek Duurzame Energie Waalwijk (GODE) – 21 april 2022

Samenvatting reactie/belangrijkste punt reactie 41.3

Antwoord op de reactie

Een groot deel van het militair vliegverkeer dat de omgeving De gemeente neemt kennis van deze reactie en zal te zijner tijd het voorkeursalternatief (VKA), van vliegbasis Gilze-Rijen verlaat of terugkeert, begeeft zich in oftewel de plaatsingszones waarbinnen zonne- en windparken gebouwd kunnen worden, ter het gebied ten noorden en ten zuiden van de A59 tussen toetsing aan het ministerie voorleggen. Raamsdonksveer en Waalwijk. Bij dag en nacht en ook bij slecht weer met lagere bewolking moeten de helikopters veilig kunnen vertrekken en terugkeren. Het is van belang om de impact van windturbines op deze Defensieactiviteiten, zowel direct als indirect mee te wegen.

Aanpassing/aanvulling De reactie leidt WEL tot aanpassing van de NRD.

Met verwijzing naar de VFR regeling wetten.nl - Regeling Regeling minimum VFR-vlieghoogten en VFR-vluchten buiten de daglichtperiode voor militaire vliegtuigen en helikopters BWBR0035356 (overheid.nl) waarin oefengebieden voor de helikopters van het Defensie Helikopter Commando zijn benoemd, verzoek ik u de oefenmogelijkheden ter plaatse en de bereikbaarheid van deze gebieden te borgen. 42.1

Op pagina 7 wordt in afbeelding 1.2 het zoekgebied aangeduid. Verwezen wordt naar de antwoorden 39.1 t/m 39.5 Direct ten noordoosten van het zoekgebied ligt Doeveren. Met betrekking tot het besluit van uw raad over het buurtschap Labbegat stellen wij in kader van gelijkheidsbeginsel dat een een minimale afstand van 750 m voor windturbines wordt gehanteerd. Wij verzoeken u het zoekgebied op bovengenoemde punt aan te passen. De ontwikkeling van woonterreinen voor migranten zijn niet meegenomen in het zoekgebied. Wij verzoeken u deze ook mee te nemen binnen het zoekgebied. Wij zien graag toegelicht waarom de hanteren afstanden tot windturbines steeds minimaal worden gehouden terwijl technische mogelijkheden tot een grotere hoogte van de windturbines meteen wordt gevolgd als gegeven voor de ontwikkeling van plannen. In par 4.1 wordt ingegaan op het studiegebied. Er is echter geen begrenzing van dit studiegebied gegeven. Nadere duiding is daarom wenselijk.

De reactie leidt na instemming door de gemeenteraad tot aanpassing van de NRD.

Pagina 60 van 70

Reactienota Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) – Grootschalige Opwek Duurzame Energie Waalwijk (GODE) – 21 april 2022