Bijlage 5 HvB Jaarstukken 2024 digitoegankelijk
Tekst van het document
Jaarstukken 2024
Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
2
‘In 2024 zetten al onze collega’s zich met toewijding en bevlogenheid in, met GGD WestBrabant én met inwoners, gemeenten en zorgpartners, om samen gezond gewoon te maken. Wij maken samen gezond gewoon is een gezamenlijke ambitie, waar iedereen aan bij wíl dragen. Tegelijkertijd staat de publieke gezondheid onder druk. Daarom werken we aan een toekomstbestendige GGD, waarbij we werken aan behoud van de kwaliteit van onze dienstverlening, we een aantrekkelijk werkgever willen blijven en we onze financiële uitdagingen kunnen opvangen. Zó bouwden we in 2024 samen aan sterkere publieke gezondheid voor en met onze inwoners.’
- Thérèse Claassen, directeur publieke gezondheid GGD Hart voor Brabant Overzicht
Inleiding
€ 1,0 miljoen en in 2026 naar € 1,7 miljoen waarbij we invulling geven aan het transitieplan. Een onderdeel van de transitie die de GGD heeft ingezet, is de ontwikkeling van een nieuw dienstverleningsconcept. Dat moet een antwoord geven op de
Het jaar 2024 was het eerste jaar van de nieuwe toekomstvisie en beleidsplan ‘Wij maken samen gezond gewoon’. De toekomstvisie ontwikkelden we samen met GGD West-Brabant én met inwoners, gemeenten en zorgpartners. Geactualiseerd basispakket In 2024 implementeerden we het nieuwe basispakket, dat samen met ons bestuur in de vorige beleidsperiode ontwikkeld is en dat gelijke toegang tot publieke gezondheid een stap dichterbij bracht voor onze inwoners. Dit vergde overleg met gemeenten en samenwerkingspartners, om goed te duiden wat de exacte uitwerking inhield. Dit proces verliep goed, maar is nog niet afgerond.
Transitie De GGD werd in 2024 in toenemende mate geconfronteerd met inhoudelijke,
wensen en behoeften van de cliënt van de toekomst. Hiervoor zijn in 2024 uitgangspunten geformuleerd. Ook doelmatige inzet van mensen en impactvol (datagedreven) werken zijn onderdelen waar we aan werken, evenals het blijven boeien en binden van mensen.
Samenwerking Samen gezond gewoon maken én gelijke kansen voor iedereen leidde er in 2024 ook toe dat de GGD in toenemende mate de samenwerking aanging met andere GGD’en; in Zeebralim-verband (GGD’en van Zeeland, Brabant en Limburg), met de Brabantse GGD’en (Brabantbrede visie op jeugdgezondheid, Green Deal), en specifiek met onze bevriende buur GGD West-Brabant. Vooral inhoudelijke motieven liggen ten grondslag aan de wens om samen te werken, maar we kijken ook hoe het samen slimmer kan en hoe we onze impact op de gezondheid van de inwoners van Brabant kunnen vergroten.
personele en financiële uitdagingen voor de toekomst. Door de druk op de publieke gezondheid, inhoudelijke uitdagingen waar alle zorgorganisaties voor staan, gestegen salarislasten, schaarste op de arbeidsmarkt en de daarmee samenhangende financiële uitdagingen waar ook de gemeenten mee geconfronteerd (gaan) worden, werd helder dat we in beweging moesten komen: een transitie naar een toekomstbestendige GGD. In 2024 brachten we deze complexe opgaven en ons antwoord daarop bij het algemeen bestuur. We kregen een akkoord om, met behulp van investeringsgeld vanuit de gemeenten (transitiebudget), de gewenste transitie in te zetten. De transitie betekent dat in 2024 een ombuiging van € 700.000 binnen de eigen begroting is gerealiseerd, onder andere door een forse besparing op de overhead, versterken van de samenwerking met andere GGD’en en taakherschikking en functiedifferentiatie in de jeugdgezondheidszorg. De besparingen lopen in de komende jaren verder op naar uiteindelijk € 2,2 miljoen in 2030: in 2025 naar
Organisatie De besturingsfilosofie uit 2023 werd verder vormgegeven. De organisatie werd verstevigd en er is flink geïnvesteerd in (aandacht voor) personeel. Dit begon in 2024 zijn vruchten af te werpen. De organisatie werd robuuster, ondanks het feit dat het ziekteverzuim nog hoog bleef. Vernieuwing en functiedifferentiatie moeten ook de toekomst van de jeugdgezondheidszorg veiligstellen. Tenslotte, in 2024 moesten we voor de zomer flink bijsturen toen bleek dat de financiële prognose een aanzienlijk exploitatietekort liet zien. Door ingrijpende maatregelen, zoals een tijdelijke vacaturestop en het niet verlengen van inhuur, is het gelukt een groot financieel tekort in 2024 uiteindelijk te voorkomen.
‘s-Hertogenbosch, 27 maart 2025, het dagelijks bestuur van de GGD Hart voor Brabant, T.H.I. Claassen,
M. Moorman,
secretaris
voorzitter
Vastgesteld door het algemeen bestuur van de GGD Hart voor Brabant op 2 juli 2025, T.H.I. Claassen,
M.A.H. Moorman,
secretaris
voorzitter
Leeswijzer Deze jaarstukken bestaan uit: 1. Het jaarverslag met de verantwoording over het werk van GGD Hart voor Brabant in 7 paragrafen, met steeds: •
een kort overzicht van wat we voor die taak doen;
•
de resultaten in 2024, waaronder innovaties;
•
prestaties (in illustratieve cijfers: we doen dus meer dan dit).
In het tweede deel van het jaarverslag verantwoorden we ons over de bedrijfsvoering, in een aantal (wettelijk verplichte) paragrafen. 2. De jaarrekening met de financiële verantwoording en het resultaat.
Overzicht
Jaarstukken 2024/ GGD Hart voor Brabant
5
Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
6
Jaarverslag 2024 Overzicht
1. Programma Publieke Gezondheid 1.1
Jeugdgezondheid
1.2
Gezondheidsbescherming
1.3
Gezondheidsbevordering en leefstijl
1.4
Monitoren, signaleren en adviseren
1.5
Toezicht houden
1.6
Openbare geestelijke gezondheid
1.7
Publieke gezondheid bij rampen en crises
De GGD Hart voor Brabant is er voor het beschermen, bevorderen en bewaken van de publieke gezondheid. Dat doen we in opdracht van 19 gemeenten in Midden-Brabant en Brabant-Noord. In dit jaarverslag lees je per taak het resultaat dat we bereikten. We verantwoorden ons met een aantal cijfers en geven enkele thema’s extra aandacht. Cijfers per gemeente staan in een apart overzicht. Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
8
1.1 Jeugdgezondheid De GGD voert de jeugdgezondheidszorg (hierna JGZ) van 0 tot 18 jaar voor onze 19 gemeenten. Dit betekent dat de GGD aan alle jeugdigen een preventief gezondheidspakket aanbiedt. We nodigen alle kinderen van ons werkgebied uit voorcontactmomenten gebaseerd op het Landelijk professioneel kade r. Dit is een vaste set van afspraken om de gezondheid van het kind te volgen en bij te kunnen sturen als daar behoefte aan is en om te vaccineren. Daarmee gaan we uit van de behoeften van de klant en is er ruimte voor flexibele contacten als de situatie daarom vraagt.
9 Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
1 0
JGZ algemeen
opleidingen (HBO-V, pedagogiek en doktersassistenten). Het programma zal
Er blijven zorgen bestaan over de vaccinatiebereidheid en de vrijblijvendheid
de komende jaren verder worden uitgerold.
rondom de contactmomenten van de Jeugdgezondheidszorg (JGZ). We zagen dat nog veel ouders zonder afmelding niet verschijnen op een contactmoment
Professionals versterken en ondersteunen
(no-show), vooral bij het contactmoment van kinderen van 9 jaar. De werkdruk
Met het project Iedere professional op z’n best beoogt de GGD een
in de JGZ is onverminderd hoog. De formatie moest in 2024 in lijn gebracht
aantrekkelijk werkgever te zijn en te blijven voor JGZ-professionals. Dat doen
worden met de begroting, maar er was ook veel ziekteverzuim en
we door taakverschuiving, functiedifferentiatie en daardoor meer
zwangerschapsverloven die niet altijd konden worden opgevangen
carrièreperspectief. Doel is ook om beter aan te sluiten bij de veranderde
(o.a. ook door wijzigingen in de CAO). Ook wijzigingen in het
behoefte van ouders en kinderen.
Rijksvaccinatieprogramma (RVP) leidden tot extra werkdruk. De GGD heeft veel energie gestoken in de inzet van JGZ in de keten en merkt dat daardoor
Het project, dat een grote verandering in de jeugdgezondheidszorg
de JGZ ook zichtbaarder wordt voor partners, zoals de integrale geboortezorg
bewerkstelligt, kreeg in 2024 een vervolg doordat, na verkregen instemming
en gemeenten.
door de Ondernemingsraad, de eerste professionals startten met de benodigde opleidingen om de doorontwikkeling van de functiedifferentiatie mogelijk te maken. We leiden verpleegkundigen op om taken van de jeugdarts te kunnen
Wat hebben we bereikt?
overnemen. Zo leiden we ook doktersassistenten op om taken van de
Werken volgens de Brabantse visie op jeugdgezondheid
verpleegkundige te kunnen overnemen. Dit proces vraagt ook een andere inzet
In 2024 bepaalden de drie Brabantse GGD’en gezamenlijk (in een
van de arts Maatschappij en Gezondheid buiten de spreekkamer (coaching,
hackatonsessie) de stip op de horizon: het moet niet uitmaken waar in Brabant
supervisie en beleidsadvisering/trendontwikkeling Publieke Gezondheid).
je wieg staat, kinderen en ouders (- 9 maanden tot 18 jaar) moeten hetzelfde
Wanneer de opleidingen zijn afgerond kunnen professionals aan de slag in hun
basisaanbod jeugdgezondheidszorg krijgen.
nieuwe rol. Het bovenstaande leidt ook tot verandering in hoe we per locatie
Voor dat het echter zover is, moet er veel gebeuren. In 2024 is voortvarend
samenwerken en op elkaars expertises kunnen vertrouwen.
doorgepakt om deze ambitie werkelijkheid te gaan maken.
Versterken van de mentale gezondheid Er is onder meer afstemming en harmonisering van (de uitvoering van) het
De GGD ontwikkelde in 2024 het beleid op mentale gezondheid en kreeg een
RVP bereikt, en afspraken rondom gezamenlijke leerprogramma’s
opdracht in het analyseren en het agenderen van het belang van netwerken
(deskundigheidsbevordering) voor onze jeugdgezondheid professionals. Het
voor mentale gezondheid.
zorginnovatienetwerk (afspraken met hogescholen over instroom
De GGD werkt in de 2 subregio’s - Brabant Noordoost (BNO) en MiddenBrabant
leerlingverpleegkundigen, leerjaar 1 t/m 4) is uitgebreid over ons gehele
(MB) - samen met gemeenten, GGZ, maatschappelijk werk en
werkgebied (3 hogescholen) en we leiden nu leerlingen op vanuit verschillende
welzijnsorganisaties aan de netwerken mentale gezondheid.
Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
1 1
In BNO loopt dit vanuit STORM (GGZ) en Groen (meer gericht op preventie en normaliseren), een jong initiatief vanuit Reinier van Arkel. De GGD is hiervan mede-initiatiefnemer. In de regio Midden-Brabant wordt gewerkt aan de implementatie van Young Minds Matter als ketenaanpak. Daarnaast blijft de GGD met erkende interventies als STORM en MAZL werken aan vroegsignalering bij mentale gezondheid van schoolgaande jeugdigen. Ook onderdelen binnen de jeugdgezondheidszorg worden breder uitgerold (mamakits, postnatale depressie).
Invoering diensten na actualisering basispakket Met ingang van 2024 werkt de GGD met het nieuwe basispakket in alle 19 gemeenten. Dit pakket geeft eenduidigheid in onze regionale preventietaken en ook draagt het bij aan de ontwikkeling van regionale coalities Kansrijke Start en aan de advisering over gezondheid in de Omgevingswet. Tevens geeft het gemeenten in het keuzedeel een mogelijkheid om richting te kiezen in hun interventies (VoorZorg, Stevig Ouderschap of inzet bij Vroeg en Voorschoolse Educatie). In de loop van 2024 zijn vele gesprekken gevoerd met gemeenten om de kaders helder te maken. Ook is duidelijker geworden waar de preventieve JGZ ondersteuning stopt in de keten en waar anderen maatschappelijke partijen de ondersteuning vervolgen, wat onder andere heeft geleid tot betere afspraken rondom de ziekteverzuimgesprekken op scholen. Ook is met scholen uitgebreid gecommuniceerd, onder andere via het PO en VO magazine, dat de GGD uitbrengt.
Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
1 2
‘Als Jeugdverpleegkundige werk ik samen met diverse ketenpartners om jeugdigen en hun ouders optimaal te ondersteunen. In 2024 hebben we samen met Ons Welzijn mooie initiatieven opgepakt. Zo voeren we een pilot uit waarbij we samen op huisbezoek gaan. Hierdoor kunnen we de hulpvraag beter in kaart brengen en sneller inspelen op de behoeftes van het gezin, waardoor ouders en jeugdigen minder vaak hun verhaal hoeven te herhalen. Daarnaast geven we samen (opvoed)cursussen en organiseren we (inloop)spreekuren. Dit draagt bij aan een toegankelijke en effectieve ondersteuning, waarin de behoeften van het gezin centraal staan. Door deze samenwerking bundelen we onze expertises en kunnen we gezinnen nog beter ondersteunen. Daar word ik als professional gelukkig van!’
- Laura Jonker, jeugdverpleegkundige, team Oss/Ussen
Overzicht
1.2 Gezondheidsbescherming De GGD heeft als taak om de risico’s van infectieziekten te beperken, besmettingen te voorkomen en infectieziekten te bestrijden. Dit doen we onder andere met spreekuren seksuele gezondheid en reizigersadviezen, bron- en contactonderzoek bij infectieziekten en het voorlichten en vaccineren van risicogroepen. Daarnaast adviseren we instellingen over infectiepreventie en houden we hygiëneaudits. Tegen tuberculose vaccineren we vanaf de leeftijd van 2 maanden. We kijken ook naar de invloed van het milieu op de gezondheid. Het gaat dan bijvoorbeeld over luchtkwaliteit, geluidbelasting, stankoverlast, vochtige woningen en gevaarlijke stoffen, maar ook over windmolens en hoogspanningslijnen. We gebruiken onze kennis bijvoorbeeld in gebieden met intensieve veehouderij en in stedelijke gebieden. Ook klimaatverandering, verstedelijking en mobiliteit hebben effecten op de gezondheid. We kijken dan niet alleen naar de bescherming tegen risico’s, maar adviseren ook over de kansen voor gezondheid(sbevordering).
Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
1 4
Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
1 5
Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
1 6
Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
1 7
Over het budget pandemische paraatheid (VIPP-gelden) blijft onduidelijkheid
Benutten van de fysieke leefomgeving om gezondheid te bewaken
en onzekerheid bestaan. Dat neemt niet weg dat de organisatie van IZB in de
We voerden verdiepende analyses uit met behulp van data uit voorgaande
afgelopen twee jaar steviger is weggezet. Duidelijkheid over de toekomst van
Gezondheidsmonitors. Zo onderzochten we bijvoorbeeld met de drie
de versterkingsgelden blijft echter zeer gewenst.
Versterken van de seksuele gezondheid van Brabanders door meer datagedreven te werken
Brabantse GGD’en (met een subsidie van de Academische Werkplaats Gezonde Leefomgeving) of inwoners die wonen op een plek die voldoet aan de 3-30-300 regeling (3 flinke bomen zichtbaar vanuit huis, 30% bladerdek in de buurt en maximaal 300 meter afstand tot een park of groene ruimte) een
De analyse van data heeft in 2024 geleid tot aanpassingen in onze
betere mentale gezondheid ervaren dan inwoners wiens leefomgeving hier niet
dienstverlening. Zo is een speciaal spreekuur ingericht voor jongere
aan voldoet.
mannen, een ondervertegenwoordigde doelgroep. Ook is een inloopmoment gecreëerd voor mensen in de maatschappelijke opvang die een afstand tot
Waarborgen forensische geneeskunde
gezondheidszorg hebben.
De beide verzorgingsgebieden (Oost-Brabant en Zeeland – West-Brabant)
Op scholen voor praktisch onderwijs heeft de GGD docenten getraind in het
hebben deelgenomen aan de aanbesteding op het perceel Medische
voeren van gesprekken over thema’s gerelateerd aan seksuele gezondheid.
Arrestanten Zorg (MAZ). De gunning werd tot tweemaal toe uitgesteld en dat
Doel hiervan is om het zorgaanbod bij de juiste mensen onder de aandacht te
gaf onzekerheid over de toekomst en het financiële perspectief.
brengen.
Ondanks zorgen over blijvende schaarste in forensisch artsen lukte het nog steeds om het dienstverleningsniveau op acceptabel niveau te houden.
Er blijft onzekerheid over het budget voor seksuele gezondheid. De hoogte
Hieraan droeg de versteviging van de rol van forensische verpleegkundige in
van de landelijke SPUK staat onder druk, en ook wordt gesproken om deze
belangrijke mate bij. Dat neemt niet weg dat het een kwetsbaar proces blijft.
SPUK over te hevelen naar de gemeentefondsen, met een korting. Aan het eind van het verslagjaar was hierover nog geen helderheid verkregen. Dit geeft onzekerheid, ook richting onze gemeenten. Terwijl het onderwerp maatschappelijk juist veel discussie geeft, door o.a. toenemende incidentie soa en de betaalbaarheid van PrEP.
Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
1 8
‘Het begint met een gesprek over kinderwens. Nu Niet Zwanger helpt mannen en vrouwen in de vruchtbare leeftijd die tijdelijk in een kwetsbare situatie zitten, zoals bij psychiatrische problemen, schulden, armoede, verslaving of huiselijk geweld. Niet iedereen heeft de kennis, verantwoordelijkheid of vaardigheden om dit zelf goed te regelen. Wat ons werk bijzonder maakt, is dat we samen het verschil kunnen maken! Onze coördinatoren en aandachtfunctionarissen zijn ambassadeurs van dit programma. We delen onze kennis en inzichten met zoveel mogelijk collega’s en partners. We zijn trots op onze samenwerking met het sociale en medische domein en ons groeiende netwerk in Midden-Brabant, Brabant-Noord en West-Brabant. Door samen te werken, bereiken we zoveel mogelijk inwoners in heel Brabant.’
- Anne van der Heijden, coördinator Nu Niet Zwanger, sector Midden-Brabant
Overzicht
1.3 Gezondheidsbevordering en leefstijl We zorgen samen met onze ketenpartners dat de gezondheid van mensen verbetert door de omgeving gezonder te maken, door mensen te stimuleren tot gezond gedrag en door gezond gedrag gemakkelijker te maken. Voor het effectief bevorderen van de gezondheid is een integrale aanpak nodig die zich richt op individuen, groepen en hun omgeving, vanuit meer domeinen.
Prestaties gezondheidsbevordering en leefstijl Indicatoren Percentage scholen met het vignet Gezonde school (of die deze aanpak volgen)
Overzicht
2023
verwacht 2024
1e halfjaar 2024
37
30
37
resultaat toelichting 2024 36 -
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
2 0
Wat hebben we bereikt? Benutten van de fysieke omgeving om gezondheid te bevorderen en te beschermen De drie Brabantse GGD’en hebben gezamenlijke extra deskundigheid georganiseerd op het gebied van de Omgevingswet. Dit is een aanvulling op de bestaande diensten van het team Gezondheid, Milieu en Veiligheid. De twee extra milieugezondheidskundigen zijn ingewerkt in de producten en diensten die de Brabantse GGD’en inzetten om gemeenten en partners te adviseren. Zij gebruiken de Brabantse Omgevingssca n en GGD Omgevingsadvie s. Daarnaast zijn ze onderdeel van diverse externe netwerken rondom de Omgevingswet. Dit leidt ertoe dat de GGD’en steviger betrokken zijn bij ruimtelijke ontwikkelingen.
Bestendigen en uitbouwen van het GGD-vaccinatiecentrum waarin we alle doelgroepen bereiken Ondanks de nog steeds bestaande onduidelijkheid over de financiering (VIPP-financiering) krijgt het Vaccinatie Expertise Centrum (VEC) steeds meer vorm. Het VEC bundelt activiteiten op het gebied van actuele vaccinatievragen, zoals bijvoorbeeld die rondom de mazelen begin 2024, en brengt daarvoor de deskundigheid bijeen. Onder coördinatie van het VEC is de vaccinatiegraad in beeld gebracht op gemeenteniveau (4 cijferige postcode) en zijn deze gegevens gedeeld met gemeenten. In de tweede helft van 2024 kreeg het VEC verder vorm en een vaste plaats binnen onze organisatie. Het VEC coördineert en monitort de vaccinatiegraad per (deel)gebied en heeft een initiërende taak bij het maken van plannen voor verhoging van de vaccinatiegraad.
Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
2 1
Bundelen van de krachten met netwerkpartners in verschillende samenwerkingsverbanden
Landelijk is de GGD hierin ook actief en participeert in het netwerk ‘actieve
Extern is de GGD steeds meer verbonden met gemeenten en zorgpartijen met
‘Beter Oud’. Het doel van dit netwerk is het ontwikkelen van een preventief
het Integraal Zorgakkoord (IZA). In de drie subregio’s van Brabant-Noord zijn
ouderengezondheid.
overlegvormen gecreëerd waarin zorg, welzijn, en gemeenten elkaar vinden en
GGD’en preventieve ouderengezondheid’, met partners als VWS, RIVM,
samen gezond gewoon’.
Versterken van gezondheid van (arbeids-)migranten, vluchtelingen en statushouders
Samen met de gemeenten en onze netwerkpartners gaven we invulling
De professionals van de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) zien op de (tijdelijke)
aan de opgestelde regioplannen. De GGD had een coördinerende rol bij de
opvanglocaties alle asielzoekers tot 18 jaar. De JGZ heeft een belangrijke rol
ketenaanpakken Kansrijke Start en Kind naar Gezond Gewicht (KnGG) in de
in het volgen van deze kinderen, zorgen voor een vaccinatieplan en zo nodig
beide subregio’s.
signaleren en doorverwijzen naar de juiste (jeugd)hulpverlening. We zagen alle
daadwerkelijk oplossingen willen vinden, wat een voorbeeld is van ‘Wij maken
zwangeren voor een prenataal consult en een maternale kinkhoestvaccinatie De GGD is daarnaast betrokken bij de monitoring van de IZA regioplannen en
op deze (tijdelijke) opvanglocaties.
transformatieplannen met de beschikbare data en kennis. De drie Brabantse GGD’en hebben een Kennisinfrastructuur (KIS) ingericht
Binnen de OGGZ zagen we een toenemende groep arbeidsmigranten die
met als doel het beantwoorden van vragen vanuit de gemeenten. Hierin
dak- en thuisloos is geworden door het verliezen van werk. De problematiek
worden, samen met de gemeenten, vragen geprioriteerd, beantwoord en waar
wordt steeds complexer. De sociaal verpleegkundigen zijn op de hoogte van
nodig met nader onderzoek aangevuld.
Voorbereiden van besluiten over het versterken van de gezondheid van ouderen.
actuele wet- en regelgeving en geven waar nodig advies aan ketenpartners en gemeenten. Ook zagen de sociaal verpleegkundigen de arbeidsmigranten op de inloopspreekuren bij de maatschappelijke opvang. Tenslotte heeft het beleid op mentale gezondheid, dat de GGD ontwikkelde,
Het bestuur stelde in maart 2024 het ouderengezondheidsbeleid vast. Hierin
geleid tot een keuze om de focus te richten op kwetsbare groepen (jongeren
is vastgelegd dat de GGD in zijn huidige activiteiten bekijkt hoe hij specifiek
en nieuwkomers). De vertaling in daadwerkelijk iets doen, volgt in 2025.
aandacht kan hebben voor ouderen. De GGD doet dit samen met zijn gemeenten en bekijkt hoe uitvoering kan worden gegeven met en door de lokale ouderenorganisaties. Ouderen zijn nadrukkelijk onderwerp van gesprek geworden in het overleg met gemeenten. Dat leidde in sommige gemeenten tot concrete vragen om mee te denken in ouderengezondheid.
Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
2 2
‘Als gezondheidsvoorlichter help ik asielzoekers, statushouders, Oekraïners, ISK-leerlingen en AMV-jongeren. Ik geef voorlichting over diverse thema`s zoals gezondheidszorg in Nederland, mentale gezondheid, mediawijsheid en vaccinaties. Gezondheid is de basis voor een nieuw begin en gezonder ouder worden. Ik help mensen begrijpen hoe ze in Nederland goed voor zichzelf kunnen zorgen. Veel nieuwkomers hebben vragen en onzekerheden. Na mijn voorlichting over vaccinatie maakten alle jongeren uit vijf taalgroepen binnen enkele dagen een afspraak om zich te laten vaccineren. Dit bereik ik door vertrouwen op te bouwen en aan te sluiten bij hun culturele achtergrond en leefwereld. Het geeft voldoening om te zien dat voorlichting echt een verschil maakt in iemands leven.’
- Maaz Elhami, gezondheidsvoorlichter, team gezondheidsbevordering
Overzicht
Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
2 4
Indicatoren
2023
verwacht 2024
1e halfjaar 2024
resultaat toelichting 2024
1
5
1
4
-
61
60
52
55
-
19
3
1
2 De gemeenteprofielen monitor gezonde leefomgeving (2022) heeft de vraag voor gemeente specifieke BrOS producten vervangen. We hebben in 2024 2 nieuwe tegels voor de BrOS gemaakt waar gemeentespecifieke cijfers staan.
Aantal thematische schetsen Een thematische schets is een verdiepende schets over een thema uit de gezondheids monitor, zoals mantelzorg of eenzaamheid.
Aantal schoolschetsen VO Schoolschets: de resultaten voor (alleen) de school van de screening van leerlingen. Voor de gemeente is er dan een factsheet.
Aantal gemeenten waar we een BrOS-product opleveren (bijvoorbeeld gebiedsprofiel of BrOS tegel)
Wat hebben we bereikt? Nog beter benutten van beschikbare informatie over de publieke gezondheid van Brabanders als basis voor ons eerlijke geluid
datagedreven vraagstukken oppakt. In de toekomst gaan we dit ook breder
Het landelijke Programma pandemisch parate informatievoorziening voor de
2024 zijn grote stappen gezet als het gaat om doorontwikkeling van (interne)
infectieziektebestrijding heeft in 2024 gewerkt aan het realiseren van een
dashboards en de implementatie van de zgn. sprintmethodiek (agile werken).
duurzame en opschaalbare informatievoorziening voor zowel de reguliere als
Veel speelt nog intern, maar ook Brabantbreed om bijvoorbeeld de
pandemische situatie. Dit programma loopt tot einde 2026.
vaccinatiegraad per consultatiebureau, wijk en gemeente in kaart te brengen
Daarnaast neemt het gestructureerde datagedreven werken een vlucht.
en op basis hiervan te kunnen adviseren over extra inzet in risicowijken.
oppakken, in de samenwerking tussen de Brabantse GGD’en en GGD NOG. In
Binnen de GGD is een ontwikkelteam gestart dat volgens vaste processen
Jaarstukken 2024/ GGD Hart voor Brabant Overzicht
25
‘Het monitoren van de gezondheid van alle inwoners in onze regio is belangrijk om beleid en preventie op de juiste gebieden in te kunnen zetten. In 2024 heb ik met veel plezier gewerkt aan de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen. Ik was betrokken bij de werving via social media en bij het maken van een digitoegankelijke rapportage en tabellenboek. Deze producten leveren we op via de BrabantScan. Gemeenten, GGD-collega’s en partners krijgen zo inzicht in wat er speelt en gebruiken de uitkomsten als basis voor gericht beleid en preventieactiviteiten. Zo draagt de duiding van onze data actief bij aan passende oplossingen. Dat maakt mijn werk extra interessant!’
- Jeske Bouwman, junior onderzoeker, team Onderzoek Overzicht
Overzicht
Prestaties WMO Indicatoren
2023
Verwacht 2024
1e halfjaar 2024
Resultaat Toelichting 2024
Aantal onderzoeken na incidenten
11
20
5
11 -
Aantal kwaliteitsonderzoeken WMO
8
10
3
34 Door toename werkgebied.
Aantal calamiteitenmeldingen WMO
43
50
42
82 Door toename werkgebied.
Wat hebben we bereikt? Bundelen van de krachten met netwerkpartners in verschillende samenwerkingsverbanden
Het toezicht op de (Wet) kinderopvang kende dit jaar, zoals ook het jaar
Voor het toezicht op de kwaliteit van de door gemeente gecontracteerde zorg
bezocht werden. Qua sterkte, kennis en ervaring is het team goed op orde.
op basis van de Wet maatschappelijke Ondersteuning (WMO) heeft de GGD
Er werd in toenemende mate geconstateerd dat kinderdagverblijven steeds
een klein gespecialiseerd team ingericht dat vanaf 2023 ook het toezicht
vaker niet kunnen voldoen aan gestelde eisen, wat veroorzaakt wordt door
verzorgt in het verzorgingsgebied van GGD Brabant Zuidoost en vanaf het
krapte in deskundige bezetting. Het aantal ingezette procedures neemt toe
voorjaar 2024 ook voor GGD West-Brabant.
en daarmee worden gemeenten steeds vaker geconfronteerd met vragen en
Door deze regiofunctie werd het volume vergroot en kunnen wij het
dilemma’s over handhaving.
daarvoor, goede resultaten in die zin dat alle instanties conform planning
specialisme, waarop relatief weinig beroep wordt gedaan, versterken.
Overzicht
Jaarstukken 2024/ GGD Hart voor Brabant
28
‘Als toezichthouder Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) heb ik de eer om een rol te spelen in het verbeteren van de kwaliteit van zorg en ondersteuning voor onze kwetsbare inwoners. Door regelmatig kwaliteitsonderzoeken uit te voeren en calamiteiten en geweldsincidenten te onderzoeken, draag ik samen met mijn twee collega’s bij aan het continu verbeteren van de zorg en ondersteuning. In 2024 zijn wij ingezet als toezichthouder bij calamiteiten en geweldsincidenten voor alle gemeenten (56) in de provincie Noord-Brabant. Elke verbetering die wordt doorgevoerd, hoe klein ook, draagt bij aan een betere zorg en ondersteuning voor de mensen die dit het hardst nodig hebben.’
- Natasja Vrins, toezichthouder WMO, team Toezicht Overzicht
1.6 Openbare geestelijke gezondheid De openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ) richt zich op kwetsbare mensen die zorg en/of hulp nodig hebben, maar die niet zoeken of krijgen. Bijvoorbeeld dak- en thuislozen, mensen met verward gedrag, kwetsbare (jong)volwassenen, eenzame ouderen, vluchtelingen en ex-gevangenen. De samenleving verwacht dat de overheid hen een vangnet biedt. We dragen eraan bij dat zij niet tussen de wal en het schip raken. We werken samen met zorg- en veiligheidshuizen, straatdokters en woningbouwverenigingen. We signaleren tijdig risico’s en kansen en faciliteren het samenwerken van wijkteams, politie en anderen. Waar nodig begeleiden we mensen naar de juiste zorg, soms in een snelle interventie (wijk-GGD’er), soms met lange adem (zorgmijders). Hiermee helpen we die mensen maar ook de omwonenden en de politie. Het voorkomt dat iemand in de cel belandt of in (kostbare) zware zorg.
Overzicht
Jaarstukken 2024/ GGD Hart voor Brabant
30
Overzicht
‘Wie in de onderwereld van het verzamelen afdaalt, moet zijn ogen wijd openhouden, maar dikwijls zijn neus dicht. Van verzamelen naar verwaarlozen is een proces dat voor een buitenstaander begint met bewondering en acceptatie, overgaat in verwondering, daarna in gefronste wenkbrauwen en zorgelijk kijken, en uiteindelijk eindigt in afgrijzen en afwijzing. Woonvervuiling en hoarding zijn symptomen van dieperliggende problematiek. Ons werk richt zich daarom op de veiligheid, gezondheid en het comfort van de bewoner(s) en hun omgeving. Wat mijn werk leuk maakt, is dat ik achter voordeuren kom die voor de meeste mensen gesloten blijven. Het contact met deze zorgmijders is een uitdagende, maar geweldige ervaring.’
- Bart van der Hoorn, sociaal verpleegkundige OGGZ, team Openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ) Overzicht
1.7 Publieke gezondheid bij rampen en crises Rampen, incidenten en crises hebben grote gevolgen. De directeur publieke gezondheid is verantwoordelijk voor de coördinatie van de geneeskundige hulp. De GGD heeft een wettelijke taak in de rampenopvang en crisisbeheersing, bij vier processen: •
infectieziektebestrijding: bij uitbraken van bijvoorbeeld meningokokken of legionella;
•
medische milieukunde: zoals bij een ontploffing of bij een brand met gevaarlijke stoffen;
•
psychosociale hulp: coördinatie, bijvoorbeeld bij de opvang van slachtoffers;
•
gezondheidsonderzoek bij rampen: advies over of inzet van een gezondheidsonderzoek.
We adviseren en ondersteunen scholen en sportverenigingen ook bij kleinere incidenten zoals seksueel grensoverschrijdend gedrag, met de inzet van externe vertrouwenspersonen.
Overzicht
Jaarstukken 2024/ GGD Hart voor Brabant
33
Prestaties Publieke gezondheid bij rampen en crises Indicatoren
2023
Verwacht 2024
1e halfjaar 2024
Meldingen van (psh)incidenten
31
10
12
28 -
Aantal keren psychosociale hulp bij incidenten/bijeenkomst pshi-coördinatoren
6
20
2
3 Er is 3 keer een PSH team opgeschaald. Die kwamen vaak meerdere keren bijeen.
Aantal oefeningen en trainingen
16
-
14
23 Er is voor de voorbereiding op de pandemische paraatheid extra geïnvesteerd in oefeningen en trainingen.
Aantal GGD-processen waarvoor de GGD heeft geoefend
5
-
2
6 -
112
-
100
180 -
Aantal GGD’ers dat deelnam aan één of meerdere trainingen
Resultaat Toelichting 2024
Wat hebben we bereikt? Bundelen van de krachten met partners in verschillende samenwerkingsverbanden In 2024 zijn zowel intern als extern oefeningen georganiseerd. Externe oefeningen vonden plaats met de partners van het proces PSH, zoals een oefening in samenwerking op een opvanglocatie. Ook heeft de GGD deelgenomen aan een Brabantbrede cyberaanval-oefening, georganiseerd door het ROAZ en de GHOR. Hieraan namen ook ziekenhuizen, huisartsenposten en de RAV deel. Bij een netwerkmiddag en een werksessie hebben crisisfunctionarissen van de GGD en GHOR samengewerkt aan zoönose en ‘anticiperen op water’.
Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
3 4
‘Door de inzet van Vroegtijdige Voorschoolse Educatie (VVE) voor alle kinderen tussen 2,5 en 4 jaar uit het azielzoekerscentrum (AZC) Grave, zien we in 2024 dat kinderen doorstromen naar regulier onderwijs in plaats van de internationale schakelklas. Dit komt doordat ze de Nederlandse taal al voldoende beheersen. Bovendien biedt het alleenstaande moeders de kans om tijd voor zichzelf te nemen, wat hun (mentale) gezondheid en integratie in de Nederlandse samenleving bevordert. Een prachtig voorbeeld van ’Wij makensamen gezond gewoon’ door gemeente Land van Cuijk, GGD Hart voor Brabant en drie kinderdagverblijven.’
- Rieky van der Sanden, coördinator Vroegtijdige Voorschoolse Educatie (VVE), team beleid Brabant-Noord
Overzicht
2. De GGD als organisatie 2.1
Bestuur
2.2
Belangrijke ontwikkelingen
2.3
Kwaliteit
2.4
Informatieveiligheid en privacy
2.5
Beleidsindicatoren
2.6
Bedrijfsvoering - rechtmatigheid
Werken aan gezondheid moet je ook goed organiseren. Het gaat dan in de eerste plaats om de mensen die het werk doen. Maar ook over kwaliteit, veiligheid, verslaglegging en verantwoording, zodat opdrachtgevers weten dat we de juiste dingen doen en het geld goed besteden.
Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
3 6
2.1 Bestuur De GGD Hart voor Brabant is een gemeenschappelijke regelin g van
Management
19 gemeenten in Brabant-Noord en Midden-Brabant, met een algemeen
In een organisatieverordening draagt het dagelijks bestuur zijn bevoegdheden
bestuur, een dagelijks bestuur en een voorzitter. Het algemeen bestuur
zoveel mogelijk op aan de directeur. Zij mandateert bevoegdheden daarna
bestaat uit vertegenwoordigers uit de colleges van B&W (zie hoofdstuk 6 van
door aan medewerkers. Managers ondersteunen de teams bij het formuleren
de jaarrekening).
van hun doelen en bewaken de samenhang. Op de website staat een overzicht van de managers (en hun nevenfuncties). De verantwoording vanwege de Wet
De GGD investeert in de betrokkenheid van de gemeenteraden.
normering topinkomens staat in hoofdstuk 6 van de jaarrekening.
In 2024 legden we aan hen voor: -
de jaarstukken 2023 (ter informatie);
In 2024 werd de nieuwe besturingsfilosofie verder geïmplementeerd. Nieuwe
-
de begroting 2025 waarbinnen Financieel fit en gezond
managers met een kleinere span of control stroomden in. We vervolgden het
(voor een zienswijze);
leiderschapsprogramma voor een verdieping op de strategische doelen van de
de kadernota 2026 (eveneens voor zienswijze);
organisatie en het bijbehorende leiderschap om de doelen uit de beleidsvisie
-
‘Wij maken samen gezond gewoon’ te kunnen behalen. Gemeenteraden en raadscommissies konden de GGD uitnodigen, bijvoorbeeld voor een toelichting op ons werk. Dit gebeurde in 2024 enkele malen. De GGD organiseerde een webinar voor raadsleden om met hen de planvorming rondom transitie naar een toekomstbestendige GGD te bespreken. Onderdeel van die transitie is het project Financieel Fit en Gezond, waarop de raden ook hun zienswijze konden geven.
Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
3 7
Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
3 8
De externe lijn richtte zich op thema’s zoals hitte en UV-straling, bewegen en
Automatisering en informatisering
gezonde voeding én de gezonde leefomgeving. Zo werd gekeken naar hoe deze
De aanbesteding van het digitaal dossier voor de JGZ (Jeugdgezondheidszorg)
thema’s teruggebracht kunnen worden in de advisering in bijvoorbeeld de JGZ;
werd in voorbereiding genomen. Voorzien wordt dat dit project de inzet van
hoe baby’s thuis gekoeld kunnen worden bij warm weer.
veel mensen gaat vragen en dit brengt daardoor risico’s met zich mee.
De moderne organisatie is een goed werkgever
Op een aantal plekken in de organisatie werd gebruik gemaakt van AI om de kwaliteit van dienstverlening te verbeteren. Zoals bij het Klantcontact-
De in 2023 geïntroduceerde besturingsfilosofie heeft in 2024 geleid tot verdere
centrum, waar nu 60% van de calls gecontroleerd wordt met behulp van een
professionalisering van onder meer in communicatie en strategisch advies. Het
model. Een intensieve gesprekstraining van onze jeugdverpleegkundigen
leiderschapsprogramma was succesvol en verbeterde het onderlinge begrip
bij het Klantcontactcentrum heeft geleid tot een toegenomen aantal
voor uitdagingen binnen de organisatie.
telefoongesprekken, waardoor er 20% meer inwoners terecht konden voor een
Hoewel het ziekteverzuim in 2024 nog steeds hoog bleef, zijn er wel stappen
telefonisch advies in het afgelopen jaar.
gezet door de jaargesprekken te evalueren en een vitaliteitsmodel te introduceren in de gesprekken. Ook werd het FUWA traject na ruim 2 jaar
Wet open overheid (Woo)
afgerond.
In artikel 3.5 (Openbaarheidsparagraaf) van de Wet open overheid (Woo) wordt voorgeschreven dat bestuursorganen in de jaarlijkse begroting aandacht
Daarnaast is gewerkt aan de ontwikkeling van een Brabantbreed GGD leerhuis.
besteden aan de beleidsvoornemens over de uitvoering van deze wet en in
Het Leerhuis wordt de centrale plek voor opleiding, training, kennisuitwisseling
de jaarlijkse verantwoording verslag doen van de uitvoering ervan, mede in
en ontwikkeling van medewerkers. In 2024 vond de selectie plaats van een
relatie tot de beleidsvoornemens. Deze begroting en jaarlijkse verantwoording
leermanagementsysteem, dat straks de basis vormt voor het leerhuis, voor
vloeien voort uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). In deze
de ontsluiting van leerpaden op maat en interdisciplinair leren. Het Leerhuis
paragraaf legt GGD Hart voor Brabant verantwoording af in het kader van de
draagt bij aan het binden, boeien en bloeien van alle medewerkers.
Wet open overheid.
Autorisatiebeheer
De Woo verplicht bestuursorganen, zoals de GGD Hart voor Brabant, om
Het autorisatiebeheer werd strakker ingeregeld om ervoor te zorgen dat
informatie op verzoek openbaar te maken. Dit verzoek kan worden gedaan
de juiste mensen toegang hebben tot de juiste systemen, een belangrijk
door andere organisaties, maar ook door inwoners. Vanaf 1 november 2024
onderdeel van informatiebeveiliging.
geldt de verplichting dat de eerste vijf categorieën (tranche 1) actief openbaar gemaakt moeten worden. Aan deze verplichting geven we gehoor en de organisatiegegevens van de GGD Hart voor Brabant zijn in 2024 geregistreerd in de Woo-index.
Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
3 9
Naast de verplichting om informatie op verzoek openbaar te maken, bevat
Innovaties om de publieke gezondheid te verbeteren
de Woo ook een inspanningsverplichting om diverse besluiten en
Bij de GGD Hart voor Brabant krijgt innovatie elk jaar een podium. Iedereen
beleidsstukken openbaar te maken. Sommige documenten, zoals
binnen de GGD, onze gemeenten en partners kan goede ideeën indienen om
jaarstukken en de beleidsbegroting, waren al openbaar. Op dit moment zijn
de publieke gezondheid te verbeteren. Sinds 2015 kiest het algemeen bestuur
we bezig om een omgeving en een werkproces in te richten waarmee we op
van de GGD een aantal veelbelovende projecten uit die positieve impact
een (digi) toegankelijke manier de informatie ontsluiten.
hebben op onze inwoners. Deze projecten krijgen extra aandacht en financiële ondersteuning. Deze aanpak heeft al geleid tot spraakmakende
In 2024 ontving de GGD één Woo-verzoek. Met inachtneming van het wettelijk
ontwikkelingen, die zelfs de landelijke pers haalden. Denk bijvoorbeeld aan Nu
kader is besloten om de verzochte documenten niet aan de verzoeker te
niet Zwanger, de Wijk GGD’er en de Brabantse OmgevingsScan (BrOS). Deze
verstrekken. Buiten de Woo-verzoeken ontvangt de GGD ook verzoeken om
projecten zijn inmiddels op landelijk niveau omarmd door het Ministerie van
zienswijzen op de Woo-verzoeken van derden. Hierin wordt gevraagd of
Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), iets om trots op te zijn.
informatie met betrekking tot de GGD openbaar gemaakt mag worden door een derde partij. Dit is in 2024 enkele malen gebeurd.
Ondernemingsraad Het jaar 2024 was een hectisch jaar voor de OR. We kregen veel advies-/ en
Onderweg naar een toekomstbestendig diensterverleningsconcept
instemmings-aanvragen binnen, 23% meer dan in 2023. Daarnaast moest de
GGD Hart voor Brabant werkt aan een toekomstbestendig
OR het in 2024 doen met minder OR-leden (28% minder dan in 2023).
dienstverleningsconcept dat aansluit bij de veranderende behoefte van
Desondanks heeft de OR zijn werk “meedenken met de organisatie” en
inwoners. In november keurde het algemeen bestuur de uitgangspunten voor
“opkomen voor de belangen van de medewerkers”, goed kunnen doen.
het toekomstbestendige dienstverleningsconcept goed. Een belangrijke stap
In 2024 is de OR 16 keer om advies (6) en/of instemming (10) gevraagd.
die de GGD samen met het bestuur zette. In het ontwikkelproces neemt de GGD ook de partners (gemeenten) mee om samen met hen de dienstverlening goed en duurzaam in te richten. Het nieuwe dienstverleningsconcept vormt
Adviesaanvragen: 1.
een belangrijk onderdeel van onze transitie naar meer hybride vormen van dienstverlening, fysiek én digitaal; met focus op de bereikbaarheid; nabij,
Externe begeleiding financieel fit en gezond: de OR heeft positief geadviseerd.
2.
maar niet per se dichtbij.
Iedere professional op zijn best - voorstel organisatorische indeling: de OR heeft positief geadviseerd.
Onder druk van financiële uitdagingen en personele krapte werd kritisch
3.
Iedere professional op zijn best - aangescherpte businesscase: de OR
gekeken naar het aantal locaties van de GGD. Op verschillende plekken
heeft negatief geadviseerd, met als reden dat hij het verschuiven van
heeft de GGD in nauw overleg met betrokken gemeenten, huurcontracten
het reguliere opleidingsbudget JGZ voor de benodigde scholing Iedere
niet voortgezet en wordt dienstverlening op een andere manier of locatie
professional op zijn best, onwenselijk vindt. Hij heeft aangegeven wel
aangeboden.
akkoord te kunnen gaan wanneer de garantie wordt gegeven dat de
Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
4 0
scholingsgelden die nodig zijn voor Iedere professional op zijn best, niet ten koste gaan van de reguliere scholingsgelden JGZ. Het MT heeft hiervoor een garantie afgegeven. 4.
15. Interne vertrouwenspersoon, aangepaste regeling: de OR heeft ingestemd. 16. Iedere professional op zijn best – definitief formatieplan: deze aanvraag
Iedere professional op zijn best – te starten pilots én de businesscase
is nog in behandeling bij de OR.
t.b.v. de eerste 2 scholingsgroepen: de OR heeft positief geadviseerd. 5. 6.
OR’en verkenning intensivering samenwerking: de OR heeft positief
Om zijn werk zo goed mogelijk te doen en aangehaakt te zijn bij de
geadviseerd.
ontwikkelingen binnen de GGD Hart voor Brabant, spreekt de OR regelmatig
Intensivering samenwerking GGD HvB en WB: de OR heeft positief
met de sectormanagers en andere stakeholders in de organisatie.
geadviseerd.
In de organisatie heeft de OR 62 contactpersonen. Hiermee is, op 1 team na, ieder team vertegenwoordigd. Via deze contactpersonen verspreidt de OR
Instemmingsaanvragen: 7.
onder andere zijn nieuwsbrieven en haalt hij informatie op die hij nodig heeft
Iedere professional op zijn best – voorlopig formatieplan: de OR heeft
voor de behandeling van een advies- of instemmingsaanvraag.
niet ingestemd met de aanvraag zoals deze aan hem is voorgelegd, met
Net als voorgaande jaren vindt de OR dat hij goed meegenomen door de DPG
als reden dat hij geen inzage heeft gekregen in de stukken op basis
en het MT in de ontwikkelingen binnen de organisatie.
waarvan Bureau BuitenhekPlus zijn afweging heeft gemaakt voor de inschaling van functies. Het MT heeft besloten om dit later terug te laten
Professionele Adviesraad (PAR)
komen in het definitieve formatieplan, zie 16.
Doel van de PAR is om het MT te voorzien van inhoudelijk gedegen en door
8.
Toevoeging PSHi ondersteuners aan regeling: de OR heeft ingestemd.
professionals gedragen adviezen over het beleid van de organisatie, daar waar
9.
Doorwerken na AOW-gerechtigde leeftijd: de OR heeft ingestemd.
het de primaire zorgprocessen raakt. Daarmee wordt middels de PAR invulling
10. Leerhuisconcept: de OR heeft ingestemd.
gegeven aan de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg, die stelt dat
11. Arbo en BHV: de OR heeft ingestemd.
zorgprofessionals inspraak moeten kunnen hebben op beleid.
12. Aanbiedingsbrief reglement geschillencommissie: de OR heeft
Op 29 mei 2024 eindigde het ontwikkeljaar voor de PAR en werd hij officieel
ingestemd.
geïnstalleerd. Er werden verkiezingen gehouden en een nieuw reglement
13. Interne vertrouwenspersoon: De OR heeft niet ingestemd met de
opgesteld. Het aantal leden van de PAR bedraagt nu 14 collega’s (16 zetels).
aanvraag zoals deze aan hem is voorgelegd, met als reden dat hij van
De PAR nam 13 adviesvragen in behandeling en rondde 5 adviesvragen uit
mening is dat managers en leidinggevenden niet de rol van interne
2023 af. De communicatie met het MT van de GGD werd verbeterd en de
vertrouwenspersoon kunnen invullen. Hiervoor heeft hij later een
lijnen werden korter. Ook legde de PAR contacten met andere GGD’en en
aangepaste regeling ontvangen, zie 15.
organiseerde onder andere een inspiratie-bijeenkomst met het thema “op onze
14. Biometrische gegevensverwerking: de OR heeft ingestemd.
Overzicht
gezondheid”.
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
4 1
Informatie- en archiefbeheer
In 2024 is programma Toekomstbestendige GGD: Financieel Fit en Gezond
In de afgelopen jaren zijn er grote stappen gezet in het op orde brengen en
gestart om de structurele meerkosten van het onderhoud functieboek in de
houden van het archief- en informatiebeheer. Dit betreft zowel het papieren
eigen begroting op te lossen. Met een aantal concrete structurele maatregelen
als het digitale archief van de organisatie.
wordt het hoofd geboden aan inhoudelijke, personele en financiële
In 2023 heeft het ompakken van het papieren archief plaatsgevonden. In
uitdagingen. Monitoring van de voortgang van dit programma is belangrijk om
2024 werd het opstellen van de beschrijvende inventaris opgepakt. Het in
tijdig de benodigde ombuiging te realiseren binnen de eigen begroting en om
2022 opgestarte programma ‘Informatiehuishouding in control’ had tot doel
binnen het transitiebudget te blijven. Onderdeel van onze planning en control
het borgen van de kwaliteit van het archief- en informatiebeheer. Hierdoor
cyclus zijn ook kwartaalgesprekken, zodat het management waar nodig kon
beperken we mogelijke risico’s en tekortkomingen zoveel mogelijk en
bijsturen op basis van voortgangrapportages en risico-analyses.
digitalisering van het archief gaat door. Ook werden in 2024 diverse audits uitgevoerd, waaruit blijkt dat er steeds meer en beter wordt gearchiveerd en dat er door de audits meer bewustzijn wordt gecreëerd van het belang van archief- en informatiebeheer.
Toezicht In het najaar van 2024 heeft het Interbestuurlijk Toezicht (van de provincie, hierna IBT) geconstateerd dat het aangeleverde overzicht archiefbescheiden zodanig actueel, logisch samenhangend en compleet is dat GGD Hart voor Brabant hierin de komende jaren geen inzicht meer hoeft te verschaffen.
Planning en control Net als ieder jaar hielden we in 2024 voortdurend bij of onze activiteiten passen binnen de mogelijkheden. We maakten hiervoor een financiële planning en verantwoordden ons in de cyclus van beleidsplan, kadernota, begroting, bestuursrapportage en jaarstukken. Zo zijn onze processen transparant, werkt de organisatie doelmatig, zijn de risico’s inzichtelijk, aanvaardbaar en beheersbaar en is de managementinformatie tijdig, juist en volledig.
Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
4 2
2.3 Kwaliteit Klantonderzoeken
Klachten
We hechten veel waarde aan de kwaliteit van onze diensten. Een belangrijke
Klanten kunnen eenvoudig een klacht bij ons indienen via de website
graadmeter was in 2024 de beoordeling door onze klanten. We deden
www.ggdhvb.nl/contact/ik-heb-een-klacht /, telefoon of per post.
klantonderzoeken bij:
In 2024 ontvingen we in totaal 120 klachten: 105 over het reguliere werk en
•
15 coronagerelateerd.
JGZ-consulten: de tevredenheid was iets hoger dan in 2022 (84%): 85%. De tevredenheid over het nut van de afspraak steeg licht naar 74% (2022: 72%).
•
Webinars en digitale cursussen over gezondheid en opvoeding scoorden gemiddeld een 7,7.
•
Klantcontactcentrum (KCC): gemiddeld cijfer voor bereikbaarheid, oplossing en vriendelijkheid:
•
-
Frontoffice: 8,4;
-
Jeugd 2e lijn: 9,0
-
Corona KCC: 8,0 (kleine daling t.ov. 2023).
Team Toezicht kinderopvang heeft een klantonderzoek onder de houders gehouden. Hierbij is het team met een gemiddelde van 8,3 gewaardeerd.
•
Het programma Corona is aangesloten bij een landelijk tevredenheidsonderzoek. De waardering van de inwoner voor de vaccinatiecampagne van de GGD Hart voor Brabant was een 8,4.
Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
4 3
Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
4 4
‘Wij streven naar kwalitatief goede kinderopvang binnen onze gemeenten. Als een kind verantwoord en veilig wordt opgevangen kan een kind zich optimaal ontwikkelen. Dit doen wij door ‘waarderend’ toezicht te houden: wat gaat goed en wat kan er beter? Wij gaan echt in gesprek met de houders van kinderopvanglocaties, gastouderbureaus en met gastouders. Niet alleen over hún werk, maar ook over hoe zij ervaren dat wij ons werk doen. Uit ons tevredenheidsonderzoek in 2024 blijkt dat onze doelgroep zeer tevreden is met onze werkwijze. Ik vind het mooi om te zien dat het overgrote deel van houders en gastouders open staat voor onze onderzoeken. Door deze samenwerking leveren wij een bijdrage aan de gezondheid van de kinderen in onze gemeenten.’
- Kathy van Hamont, toezichthouder wet kinderopvang, team Toezicht
Overzicht
2.4 Informatieveiligheid en privacy Met het behalen van de NEN 7510 begin 2024 werd een belangrijk stap
ICAM
gezet richting het waarborgen van onze informatiebeveiliging. Samen met
In 2024 is de procedure over de massaclaim van Stichting ICAM als gevolg
GGD West-Brabant is een jaarplan voor privacy en informatiebeveiliging
van de Corona datadiefstal voortgezet. GGD Hart voor Brabant is een van de
opgesteld. Daarnaast is een ISMS (Information Security Management
partijen die aansprakelijk is gesteld door ICAM.
System) in ontwikkeling met als doel calamiteiten rondom (vertrouwelijke)
In april is de eerste zitting geweest. Hierin stond de ontvankelijkheid van ICAM
informatiebeveiliging beter te beheren. Dit systeem fungeert als een logboek
centraal. In juli werd ICAM niet ontvankelijk verklaard in een groot deel van
waarin verbetermaatregelen worden bijgehouden, zoals verbeteren van het
de zaak, waaronder de schadevergoedingseisen tegen o.a. GGD Hart voor
tag-systeem.
Brabant.
Als belangrijk onderdeel van de informatiebeveiligingsstrategie werden in
Hoewel ICAM eerst in hoger beroep ging, werd dit beroep in oktober
2024 alle medewerkers getraind in informatiebeveiliging en het herkennen van
ingetrokken. Er lopen nog wat kleinere vorderingen en verklaringen voor recht,
cybercrime. Deze trainingen gaan ook in 2025 door.
waar ICAM het belang nog van moet aangeven.
Tenslotte sorteerde de GGD voor op de implementatie van de NIS2-wetgeving (half 2025). Deze wetgeving verplicht bedrijven en organisaties in kritieke sectoren om hun cybersecurity te vergroten.
Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
4 6
Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
4 7
2.6 Bedrijfsvoering rechtmatigheid In deze paragraaf bedrijfsvoering worden de geconstateerde
Voorwaardencriterium
afwijkingen (fouten of onduidelijkheden), voortkomend uit de
Het voorwaardencriterium is het criterium van rechtmatigheid, dat
rechtmatigheidsverantwoording, nader toegelicht. Hiervoor hanteren we de
betrekking heeft op de eisen die worden gesteld bij de uitvoering van
rapporteringstolerantie van de financiële verordening, die op 3 juli 2024 door
de financiële beheershandelingen. De eisen/voorwaarden zijn afkomstig
het algemeen bestuur is vastgesteld. Conform artikel 23 van de Financiële
uit diverse wet- en regelgeving en hebben betrekking op aspecten als
verordening legt het dagelijks bestuur verantwoording af in de paragraaf
doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen,
bedrijfsvoering in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording en
bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur. Het vastgestelde
de daaruit voortkomende bevindingen. Naast geconstateerde afwijking
normenkader ligt ten grondslag aan het voorwaardencriterium. Op basis van
rapporteert het dagelijks bestuur oplossingen ter voorkoming van de
het voorwaardencriterium zijn er geen afwijkingen geconstateerd (fouten of
geconstateerde afwijkingen in de komende jaren. De geconstateerde
onduidelijkheden).
afwijkingen binnen de rechtmatigheidsverantwoording komen voort uit het voorwaardencriterium, het begrotingscriterium en het misbruik en oneigenlijk
Op basis van het voorwaardencriterium is sprake € 165.000 aan inkopen
gebruik-criterium.
welke ten onrechte niet Europees zijn aanbesteed (3 inkopen). Het betreffen contracten die in de loop van de tijd zijn overschreden en abusievelijk ten
Deze verantwoording hanteert de rapporteringstolerantie, omdat alleen de van
onrechte niet Europees zijn aanbesteed. Wij sturen hier als organisatie actief
belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken.
op om toekomstige fouten te voorkomen en te zorgen voor rechtmatige
Deze rapporteringstolerantie is door het algemeen bestuur bepaald en
inkoop.
bedraagt 0,1% van de totale lasten (inclusief toevoegingen aan reserves), met een ondergrens van € 100.000. De bevindingen en oplossingsrichtingen op de bevindingen worden gecategoriseerd op basis van de drie criteria van rechtmatigheid.
Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
4 8
Begrotingscriterium
Misbruik en oneigenlijk gebruik-criterium
Het begrotingscriterium is een criterium van rechtmatigheid dat betrekking
Het misbruik- en oneigenlijk gebruik-criterium is het criterium van
heeft op de grenzen van de baten en lasten in de door het algemeen
rechtmatigheid, dat betrekking heeft op het voorkómen, detecteren en
bestuur geautoriseerde begroting van exploitatie en investeringskredieten
corrigeren van misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsgelden en
en de hiermee samenhangende programma’s, waarbinnen de financiële
eigendommen bij financiële beheershandelingen. Op basis van M&O-criterium
beheershandelingen tot stand moeten zijn gekomen. Op basis van het
zijn er geen afwijkingen geconstateerd (fouten of onduidelijkheden). Het
begrotingscriterium zijn er geen afwijkingen geconstateerd (fouten of
dagelijks bestuur is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde
onduidelijkheden). GGD Hart voor Brabant heeft één programma: Publieke
baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen
gezondheid. Corona is administratief alleen gescheiden, maar is geen los
binnen de daarvoor geldende criteria.
programma binnen GGD Hart voor Brabant. Zodoende worden deze als één beschouwd in het begrotingscriterium.
Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
4 9
‘Als CISO zorg ik ervoor dat alle informatie binnen de GGD veilig en beschikbaar is én dat onbevoegden geen toegang krijgen. Dit betekent samenwerken met collega’s van alle afdelingen en omgaan met diverse procedures en incidenten, zoals verdachte e-mails en het gebruik van apps. Informatieveiligheid is mijn passie. We zijn verplicht om de gegevens van onze klanten goed te beschermen. Daarom zijn we trots dat we in 2024 als vierde GGD in Nederland de NEN 7510 certificering hebben behaald, dé norm voor informatiebeveiliging in de zorg. Hier draag ik graag aan bij!’
- Piet van Benthem, Chief Information Security Officer (CISO), team Informatiemanagement en functioneel beheer
Overzicht
3. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen laat zien hoe de GGD tegenvallers en tekorten kan opvangen, zonder dat het werk voor het programma Publieke gezondheid in gevaar komt. Het bestaat uit bestemmingsreserves en de algemene reserve. Bestemmingsreserves hebben een doel en vervallen als we dat bereiken; voor deze reserves maken we een bestedingsplan.
Overzicht
Jaarstukken 2024 / GGD Hart voor Brabant
5 1
Reserves
bijzondere macro-economische omstandigheden tussen opstellen van de
De algemene reserve is er voor het opvangen van niet voorzienbare
begroting 2023 in 2022 en realisatie in 2023 groot waardoor onze algemene
tegenvallers. Het algemeen bestuur stelde een norm vast voor de algemene
reserve door haar ondergrens zakte, in 2024 is onze algemene reserve door
reserve, op basis van de omzet van basispakket en plustaken: vanaf 2022 is
een eenmalige aanvullende bijdrage van onze gemeenten weer aangevuld
de ondergrens € 1,5 miljoen en de bovengrens € 5,2 miljoen. Na het
tot haar ondergrens. Het risico is in 2024 gedaald: zowel de kans is nu middelgroot en de impact groot.
vaststellen van het jaarverslag en de jaarrekening 2024 is de stand: -
algemene reserve: € 1,5 miljoen;
-
bestemmingsreserves: € 5,7 miljoen.
•
Informatiebeveiliging onvoldoende: dit risico blijft gelijk. We zijn steeds afhankelijker van de IT-infrastructuur. We nemen maatregelen om onze
De algemene reserve is daarmee per balansdatum toereikend voor de dekking
informatiebeveiliging te verbeteren en informatieveilig gedrag van onze
van de risico’s en andere onverwachte ontwikkelingen.
collega’s te stimuleren en tegelijkertijd zien we dat cyberdreiging steeds groter wordt. •
Risico’s
Onvoldoende binden van medewerkers: het risico dat medewerkers op
De risico’s kwamen tot stand op basis van een bedrijfsbrede inventarisatie van
cruciale functies vertrekken. We besteden aandacht aan opleiding,
gebeurtenissen of omstandigheden met mogelijk nadelige gevolgen. Per risico
ontwikkeling en arbeidsomstandigheden. Dit risico blijft gelijk: de risico’s
bepaalden we de kans van optreden en de impact, zodat we de risico’s kunnen
van schaarste op de arbeidsmarkt mitigeren we door te blijven investeren in
rangschikken van groot naar klein. Per risico definieerden we maatregelen en
aantrekkelijk werkgeverschap.
ieder kwartaal bespreekt het management de belangrijkste risico’s. Een
•
verminderen dit risico door nauwe samenwerking met GGD’en en anderen.
In de begroting 2024 stonden deze twaalf risico’s: •
Hoge inflatie en kostenstijgingen: de hoge inflatie als gevolg van
Voortbestaan van de GGD in de huidige vorm: de coronacrisis leidt tot andere sturing bij crises (van infectieziekten). Dit risico blijft gelijk, we
herijking van de belangrijkste risico’s vindt jaarlijks plaats. •
Indexering gemeentelijke bijdrage: het risico dat een meerderheid van de
macroeconomische omstandigheden werkte in 2023 door in zeer forse
gemeenten zich niet kan vinden in de afgesproken jaarlijkse indexering gaat
stijgingen van zowel de personele kosten (CAO-stijgingen) als de materiele
van middelgroot naar groot. Vooruitlopend op de signalen rondom de
kosten (aanpassing van nieuwe inkoopcontracten en in de jaarlijkse
gemeentelijke financiën in 2026 (het zogenaamde ravijnjaar) bestaat het
contractuele prijsaanpassing van lopende afspraken). Wij worden via onze
risico dat gemeenten vragen de inwonerbijdrage 2025 als uitgangspunt te
indexeringssystematiek gecompenseerd voor deze loon- en prijsstijgingen
hanteren voor 2026 en loon- en prijscompensatie op te vangen in de eigen
en loopt daardoor gelijk met de werkelijke stijging van lonen en prijzen,
begroting middels ombuigingen. Jaarlijkse indexering van de gemeentelijke
maar: met een vertraging. Het verschil tussen de begrote indexering en
bijdrage is juist nodig om de autonome loon- en prijsstijgingen op te
werkelijke stijging vangen we onder normale omstandigheden op in de
vangen, die het gevolg zijn van kostenstijgingen waar wij mee
exploitatie of via de algemene reserve maar het verschil was door de
geconfronteerd worden als gevolg van bijv. CAO-stijgingen en prijsstijgingen van inkoop van goederen en diensten.
Overzicht
tijdelijke overformatie en in potentie frictiekosten met zich mee. We Er wordt door de GGD al bezuinigd door een ombuiging binnen de eigen
proberen dit risico te beperken door actief accountmanagement en door
begroting vanwege stijging van kosten als gevolg van onderhoud aan het
te blijven investeren in de kwaliteit en impact van de plustaken die wij
functieboek: de ongedekte kosten waren 3% van de begroting, afgezet
aanbieden.
tegen de personele lasten stijgen de kosten zelfs met 5%. Daarvoor is nu
•
juist het programma Transitie Toekomstbestendige GGD ‘Financieel Fit en