Bijlage 2 Beleidsvisie Grootschalige Opwek Duurzame Energie Waalwijk

Het definitieve Plan-MER inclusief voorkeursalternatief is beoordeeld door de Commissie m.e.r. Op 28 juni 2023 liet zij weten: ‘De Commissie is van oordeel dat het MER de essentiële informatie bevat om een besluit te nemen over het opwekken van duurzame energie, waarbij het milieubelang volwaardig wordt meegewogen.’ Het Plan-MER wordt gelijktijdig met de conceptBeleidsvisie aan de gemeenteraad aangeboden ter vaststelling op de raadsvergadering van 21 september 2023.

Beleidsvisie GODE Waalwijk, versie 1.0 11 januari 2024

52

Bijlage 2: Overzicht maatregelen voor maatschappelijke meerwaarde Maatschappelijke meerwaarde

Lokaal eigendom

Financiële participatie

Mede-eigenaar Investeren bij start Investeren na financial close: ontwikkeling: hoger risico, gemiddeld risico, gemiddeld hoger rendement rendement

Medefinancier Investeren bij start exploitatie: lager risico, lager rendement

Omgevingsfonds Fonds voor duurzame projecten in de omgeving dat wordt financieel gevoed vanuit de exploitatie van de projecten

Omwonendenregeling Compensatie voor omwonenden

Uitleg

Lokaal eigendom betekent dat bewoners in de buurt van het windpark en uit de lokale gemeenschap mede-eigenaar zijn van een zonneveld of windpark. Het gaat daarbij over zeggenschap over de verdeling van lusten en lasten, verdeling van opbrengsten en collectief eigendom. Lokaal eigendom is te verdelen in twee varianten, te onderscheiden op het moment van instappen. Ten eerste waarbij lokaal eigendom wordt verkregen bij de start van de ontwikkeling. Hierbij is het een hoger (financieel) risico maar ook kans op een hoger rendement. Ten tweede waarbij lokaal eigendom wordt verkregen na financial close. Dit betekent dat de financiering van het zonneveld of windpark rond is, hierdoor is er een gemiddeld (financieel) risico maar ook een gemiddeld rendement. De gemeente streeft naar ten minste 50% lokaal eigendom in duurzame energie-projecten.

Financiële participatie betekent dat wordt meegefinancierd (geld uitgeleend) vanaf de start van de exploitatie. Hierbij is de participant geen (mede)eigenaar en heeft daardoor ook geen zeggenschap. Hierdoor is er een lager (financieel) risico maar ook een lager rendement.

Een deel van de opbrengsten van de duurzame energieopwekking wordt in een fonds gestort en gebruikt om maatschappelijke meerwaarde te creëren. Hiervoor komt er een ‘Omgevingsfonds’ waarmee duurzame projecten in het nader te bepalen gebied of maatschappelijke initiatieven kunnen worden gefinancierd. Gestreefd wordt naar één fonds waar verschillende energieprojecten hun financiële afdracht in storten.

Direct omwonenden van een windenergieproject worden gecompenseerd voor de soms ingrijpende verandering van hun directe leefomgeving en mogelijke hinder.

In welke vorm?

Aandelen via een energiecoöperatie, vereniging van eigenaren, lokaal participatiefonds of directe aandelen

Obligaties

Een op te richting stichting met een bestuur dat alle kernen en het landelijk gebied van Waalwijk vertegenwoordigt en het omgevingsfonds beheert.

In ieder geval de woningen in het buitengebied binnen een straal van 750 meter tot de dichtstbijzijnde windmolen. Het staat vrij voor initiatiefnemers om de invloedssfeer ruimer te definiëren dan 750 meter. Voor zon geldt een soberder regeling.

Naam Wat is het?

Bijdrage aan de omwonenden

53

Lokaal eigendom

Maatschappelijke meerwaarde

Financiële participatie

Mede-eigenaar

Medefinancier

Inspanningsverplichting Inspanningsverplichting of resultaatverplichting? Vanaf financial close

Omgevingsfonds

Bijdrage aan de omwonenden Omwonendenregeling

Inspanningsverplichting

Resultaatsverplichting met een ondergrens

Resultaatsverplichting met een ondergrens (redelijke vergoeding)

Vanaf exploitatieperiode / eventueel eerder

Vanaf het tweede jaar exploitatie

Vanaf start bouw en gedurende gehele exploitatieperiode Direct omwonenden (perceelsgebonden) binnen een nader te bepalen afstand tot de windmolens. In ieder geval voor omwonenden binnen een afstand van 750 meter. De omwonendenregeling voor zonne-energieprojecten is facultatief omdat bij deze projecten de verandering in de leefomgeving en mogelijke hinder substantieel minder wordt ervaren dan bij windenergieprojecten. Nee

Vanaf welk moment?

Vanaf start ontwikkeling

Voor wie?

In eerste instantie voor direct omwonenden van het project en vervolgens voor inwoners van de gemeente Waalwijk. Als het 50% aandeel lokaal eigendom niet wordt gehaald kan de gemeente instappen tot aan 50%, zoals opgenomen in het coalitieakkoord.

In eerste instantie voor omwonenden van het project en inwoners van de gemeente Waalwijk.

Voor de omgeving binnen de invloedsfeer van het betreffende initiatief en voor projecten binnen de gemeentegrens van Waalwijk

Gemeentegrens gebonden?

Nee

Nee

Door wie?

Initiatiefnemers (inclusief energiecoöperaties, vereniging van eigenaren, lokale participatiefondsen, individuele aandeelhouders als ook zij al initiatiefnemer zijn)

Zeggenschap

Ja, naar rato van aandeel omvang

Initiatiefnemers (inclusief energiecoöperaties, vereniging van eigenaren, lokale participatiefondsen, individuele aandeelhouders als ook zij al initiatiefnemer zijn) Geen zeggenschap

Niet gemeentegrensgebonden voor bestedingsdoelen maar wel bij de bestuurssamenstelling en het toezicht Op te zetten stichting, door de Door eigenaren/exploitanten initiatiefnemers binnen van het betreffende windpark gemeentelijke randvoorwaarden

N.v.t.

Beleidsvisie GODE Waalwijk, versie 1.0 11 januari 2024

N.v.t.

54

Lokaal eigendom

Maatschappelijke meerwaarde

Financiële participatie

Bijdrage aan de omwonenden

Mede-eigenaar

Medefinancier

Omgevingsfonds

Omwonendenregeling

In welke omvang?

Lage financiële drempel zodat iedereen mee kan doen. Een maximering van hoeveelheid aandelen om een zo breed mogelijke spreiding van de aandelen na te streven. Ten minste 50% van het totale aantal aandelen.

Bijdrage minimaal € 0,50 per MWh per jaar . Op basis van 170.500 MWh betekent dit voor windenergie minimaal ca. € 85.000 euro per jaar

Gerelateerd aan de afstand tot het project

Hoe lang?

Gedurende exploitatieperiode

Maximaal aantal uit te geven obligaties en maximum per persoon. Lage financiële drempel zodat iedereen mee kan doen. Een maximering van de hoeveelheid obligaties om een zo breed mogelijke spreiding van de obligaties na te streven. Nader te bepalen

Wat levert het op?

Zeggenschap en rendement

Rendement

Geld vloeit terug naar de samenleving

Compensatiebedrag per jaar gerelateerd aan de afstand tot een woning

Welk risico is eraan verbonden?

Hoger risico

Lager risico

Geen, als dit van tevoren contractueel goed wordt geborgd (tenzij de exploitant failliet gaat).

N.v.t.

Gemiddeld risico

Gedurende exploitatieperiode Gedurende exploitatieperiode

Beleidsvisie GODE Waalwijk, versie 1.0 11 januari 2024

55

Bijlage 3: Begrippenlijst Anterieure overeenkomst

Overeenkomst tussen een gemeente en een ontwikkelende partij waarin afspraken kunnen worden gemaakt over de manier waarop het project wordt uitgevoerd en over de verdeling van de kosten.

Ashoogte

De lengte van de mast van een windmolen, van de grond tot de as waar de rotorbladen om draaien.

Cable-pooling

Gezamenlijk gebruik van stroomkabels, bijvoorbeeld door exploitanten van verschillende windmolens en/of zonnevelden.

Coöperatie

Een vereniging waarin de leden een overeenkomst aangaan om samen te werken, meestal met een financieel-economisch doel.

Financial close

Het moment waarop alle contracten zijn ondertekend en de financiering is vastgelegd. Na de financial close kan de bouw feitelijk beginnen.

Grondretributie

Een vergoeding voor het gebruik van grond in andermans eigendom.

MW

MegaWatt, het elektrisch vermogen dat een installatie of apparaat op één moment kan opwekken of verwerken. Eén MW staat gelijk aan 1 miljoen watt.

MWh

Megawatt-uur, een maat voor het elektriciteitsgebruik. Als één miljoen apparaatjes van 1 watt een uur lang aanstaan, verbruiken zij samen 1 MWh stroom.

MWp

Megawatt-piek, een maat voor de maximale hoeveelheid stroom die een zonnepaneel op één moment uit zonne-energie kan halen.

Obstakelverlichting

Lichtjes bovenin hoge bouwwerken (zoals windmolens) om vliegverkeer te waarschuwen.

Omgevingsfonds

Voorgenomen regeling van de gemeente Waalwijk om een deel van de opbrengst van windparken en zonnevelden in te zetten voor investeringen in de dagelijkse leefomgeving.

Omgevingsparticipatie

Actieve inschakeling van betrokken bewoners en organisaties bij de totstandkoming van een plan of project.

Omwonendenregeling

Voorgenomen regeling van de gemeente Waalwijk om een deel van de opbrengst van een windpark te gebruiken om omwonenden

56

tegemoet te komen voor de ingrijpende veranderingen in hun leefomgeving en mogelijke hinder. Overdraai

De draai van rotorbladen boven grond die een andere eigenaar heeft dan de grond waarop de mast van de betreffende windmolen staat.

Plaatsingszone

In deze Beleidsvisie: een gebied waarbinnen de aanleg van (een deel van) een windpark of middelgroot zonneveld onder voorwaarden mogelijk gemaakt kan worden.

Plan-MER

Milieu-Effect Rapport bij een plan, oftewel het resultaat van onderzoek naar de effecten op het milieu van een ruimtelijk plan. Een Plan-MER is globaler dan een Project-MER.

Project-MER

Milieu-Effect Rapport bij een project, oftewel het resultaat van onderzoek naar de effecten op het milieu van een bouw- of ontwikkelingsproject. Een Project-MER is preciezer dan een PlanMER.

Rotorbladen

De wieken van een windmolen.

Stilstandsvoorziening

De mogelijkheid om een draaiende windmolen stil te zetten als de situatie daar aanleiding toe geeft, bijvoorbeeld bij hinder door slagschaduw of om vogels te beschermen.

Tender

Een procedure waarbij verschillende gegadigden kunnen inschrijven op een project, bijvoorbeeld de ontwikkeling van een windpark of zonneveld, en kunnen aangeven onder welke voorwaarden zij het project kunnen uitvoeren. Gegadigden zijn niet van elkaars aanbieding op de hoogte. Bij een tender horen objectieve criteria waar de opdrachtgever de keuze op baseert.

Tiphoogte

De maximale hoogte die het uiteinde van een draaiend rotorblad van een windmolen bereikt.

Tonaal geluid

Een aanhoudend geluid met voortdurend dezelfde toon, zoals een fluit- of een bromtoon.

Beleidsvisie GODE Waalwijk, versie 1.0 11 januari 2024

57

Bijlage 4: Plaatsingszones Wind

58

Bijlage 5: Plaatsingszones Zon

Beleidsvisie GODE Waalwijk, versie 1.0 11 januari 2024

59