Document · PDF

Bijlage 1a Bijlagen Toelichting

Raadsvergadering 15 december 2022, gemeente WaalwijkBij agendapunt: (Gewijzigde) vaststelling bestemmingsplan “Waalwijk, Sint-Clemenskerk”19.809 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

In 1962 is het plein zoals het nu voor de kerk ligt aangelegd nadat in 1961 de oude pastorie en oude boerderij aan de Loeffstraat zijn gesloopt (archiefnr. 1170 145). De huidige pastorie is gebouwd op de plek zoals de oorspronkelijke schets heeft aangegeven. De pastorie is gebouwd in ruimtelijke samenhang met de kerk maar wel in andere bouwstijl die past bij de jaren 1960.

Transformatie dorp Baardwijk naar wijk in de stad

Baardwijk is eind 20e eeuw getransformeerd van lintdorp naar een wijk in een stad. Na de Tweede Wereldoorlog heeft de lintbebouwing zich uitgebreid langs de huidige Baardwijkse straat, maar het middeleeuwse slagenlandschap van de Binnenpolder van Baardwijk blijft nog intact tot dat de bewoning van Waalwijk zich vanaf de jaren 1970 vanuit het westen uitbreid. In de jaren 1970 wordt Laageinde bebouwd. In de jaren 1980 wordt het gebied tussen de Baardwijkse straat en de Hoefstraat, direct ten zuiden van de Sint Clemenskerk en rondom het kerkhof bebouwd. Vervolgens wordt woonwijk De Hoef gerealiseerd. De bebouwing volgt niet het patroon van het voormalige slagenlandschap: het patroon van smalle langgerekte kavels verandert in woonblokken. Het voormalige afwateringskanaal aan de achterzijde van de lintbebouwing blijft intact als groenblauwe zone. Ook de sloten en heggen rondom de begraafplaats en kerkhofpad (Sint Clemenspad) zijn nog aanwezig.

4.4 Strijd tussen de protestantse en katholieke bevolking

Baardwijk, Waalwijk en Waspik blijven in de Tachtigjarige Oorlog in overgrote mate katholiek. In Capelle, Vrijhoeve, Sprang en Besoyen winnen de ideeën van de Reformatie terrein. De Langstraat ligt in een grensgebied. Na het Twaalfjarig Bestand (1609-1621) mogen katholieken hun geloof niet meer openlijk belijden en worden de eerste predikanten benoemd in het gebied, waaronder een voor Baardwijk. De katholieken moeten hun kerken afstaan: de 39

CULTUURHISTORISCH ONDERZOEK SINT CLEMENSKER TE WAALWIJK

14e-15e eeuwse kerk van de Clemensparochie aan de Winterdijk wordt een hervormde kerk. De strikte regels tegen het uitoefenen van de katholieke godsdienst worden in de tweede helft van de zeventiende eeuw wat soepeler. Katholieken mogen tegen een jaarlijkse betaling een schuurkerk in gebruik nemen. Er mag ook een pastoor worden benoemd. In 1637 stelt de heer van Baardwijk zijn huiskapel ter beschikking en in 1692 ging het achterhuis van een boerderij fungeren als schuil- of schuurkerk. Niets aan de buitenzijde van het gebouw mocht erop wijzen dat het om een kerk gaat. De toestand blijft zo tot de Franse Revolutie en de Franse inval van 1794 waarmee de ideeën van vrijheid, gelijkheid en broederschap ook de Lage Landen bereikten. Bij de eerste Staatsregeling (grondwet) van de daaropvolgende Bataafse Republiek in 1798 wordt bepaald dat de grootste geloofsgemeenschap in een plaats aanspraak mag maken op een kerkgebouw dat bij de Reformatie in de zeventiende eeuw in protestants bezit is gekomen. In Baardwijk heeft de katholieke meerderheid desondanks geen actie ondernomen om de kerk aan de Winterdijk terug te krijgen. Daarentegen werd met steun van het Rijk in 1836 de Waterstaatskerk gebouwd. Met het Koninklijk Besluit van 1824 probeerde koning Willem I staatscontrole te krijgen op de kerkenbouw.

De bouwactiviteiten werden onder toezicht en beheer gesteld van het ministerie van Waterstaat. De voorkeur ging uit naar de classicistisch-barokke stijl, later wat denigrerend ‘waterstaatsstijl’ genoemd. In katholieke kerkelijke milieus rees verzet tegen het autoritaire karakter van het Koninklijk Besluit. De katholieke gemeenschap lijkt er niet trots op te zijn geweest op de waterstaatskerk: ruim een halve eeuw later al werden er al plannen gemaakt voor een nieuwe kerk in de stijl die paste bij de katholieke herleving die medio 19e eeuw inzette: de neogotiek (bron: archiefnr. 1170 1.1; entoen. nu; Noord Brabants Museum, 1979; Verstijnen en Hoogbergen, 2008).

4.5

Katholieke herleving vanaf 1853

Halverwege de 19e eeuw bloeiden de katholieke kerk en cultuur op. Dit begon met het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie in 1853 die volgde op de grondwetsherziening van Thorbecke in 1848 waarin de grondwettelijke vrijheid van o.a. vereniging, vergadering en meningsuiting zijn geformuleerd. Vijf nieuwe bisschoppen werden benoemd in Nederland. De verbeterde positie van de katholieken uitte zich in een intensieve kerkbouw tot in de 20e eeuw in neogotische stijl die versmolten was met de katholieke levensstijl. Zo verrezen er in vijftig jaar ongeveer 700 neogotische kerken in Nederland. De realiteit eind 19e eeuw was verbetering van de infrastructuur en de daaropvolgende industrialisatie, trek naar de grote stad en het vereisen van fabrieken en schoorstenen, met scherpe klassentegenstellingen als gevolg. De katholieke kerk zou volgens het visioen van een nieuwe maatschappij naar middeleeuws voorbeeld weer het middelpunt van de samenleving worden en verrijzen als een verheven centrum in stad en dorp. Pleitbezorger van deze herleving van de gotiek in Nederland is Jozef Alberdingk Thijm (1820-1889). De gotische stijl toegepast in middeleeuwse kathedralen van voor de Reformatie werd in de 19e eeuw gezien als dé katholieke bouwstijl bij uitstek.

Bouwmassa’s werden verrijkt met hoog oprijzende torens, steunberen en luchtbogen en imponerende gebeeldhouwde portalen versterkte de beeldentaal. Dit alles was echter een illusie: het katholicisme steunde eerder de bestaande orde, het verzette zich bijvoorbeeld tegen het socialisme. Rond 1900 verzette de jonge generatie priesters zich tegen het ‘isolatiekatholicisme’. Zij wilden meer openheid van de kerk. Dit ging gepaard met de doorbraak van een liturgievernieuwing die erop gericht was mensen meer te betrekken bij het gebeuren in het priesterkoor, zodat meer openheid naar binnen toe

CULTUURHISTORISCH ONDERZOEK SINT CLEMENSKER TE WAALWIJK

Misviering 1966 87523

Misviering 1966 WAA87511

CULTUURHISTORISCH ONDERZOEK SINT CLEMENSKER TE WAALWIJK

bereikt werd en een kleinere afstand tussen de gelovigen en het liturgische (het geheel van voorgeschreven gebeden, ceremoniën en handelingen die een eredienst uitmaken). Dit heeft belangrijke consequenties voor de kerkelijke bouwkunst gehad: de afgesloten priesterkoren en communiebanken werden geleidelijk verwijderd. Ook de Sint Clemenskerk had bij de bouw een communiebank die begin 20e eeuw is verwijderd. Begin 20e eeuw groeide de vraag naar ‘volkskerken’ met een ongebroken zicht op het altaar. Koepelkerken worden gebouwd, architecten verbreedden het schip ten koste van de zijbeuken, de traveeën worden breder en pijlers slanker. Architect van de Sint Clemenskerk, Jacques van Groenendael ontwerpt begin 20e eeuw ook eenbeukige kerken met een breed schip. Hoewel ook in het begin van de 20e nog in neogotische stijl wordt gebouwd, betekent de volkskerk het eind van de neogotiek (bron: Noord Brabants Museum 1979; Verstijnen en Hoogbergen, 2008).

4.6

Gotiek en Neogotiek

De negentiende eeuw werd gekenmerkt door een zoektocht naar een passende bouwstijl. Deze zoektocht uitte zich in een diverse architectuur waarin vooral werd teruggegrepen op oude stijlen. Dit gold voor het neoclassicisme en voor de neogotiek. Omstreeks 1850 maakte het neoclassicisme onder invloed van de romantiek plaats voor de neogotiek en andere neostijlen. Dit ging samen met de internationale herwaardering van de maatschappij, kunst en architectuur van de middeleeuwen. Tegelijk met het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie in 1853 werd de neogotiek een stijl die vooral het herwonnen zelfbewustzijn van de katholieken kenmerkte. Tussen 1830 en circa 1870 werden de eerste grote neogotische kerken gebouwd, in een stijl die sterk werd beïnvloed door de internationale en romantische interpretatie op de gotiek. De belangrijkste eigenschappen van de gotiek zijn de drang naar verticaliteit en naar licht. De gotiek

suggereert de ‘onmeetbare verte en de onpeilbare hoogte’: architectuur die naar de hemel reikt. Het heeft een rationele structuur, vorm volgt krachten (krachtenafdracht) van de constructie. Een toonaangevende Nederlandse architect was P.J.H. (Pierre) Cuypers. Voor zijn kerkontwerpen liet hij zich inspireren door de Franse gotiek uit de twaalfde en dertiende eeuw, gekenmerkt door gestukadoorde houten (kruisrib) gewelven, gepleisterde (vaak beschilderde) wanden en gewelven, en vensters voorzien van rijk maaswerk. Deze bouwstijl heet ook wel stucadoorsgotiek, vanwege het vele toegepaste stuc- of pleisterwerk. Kerken kregen verder spitsboogvormige ramen, steunberen en pinakels. De plattegrond werd getypeerd door een kruisvorm en onderverdeling in drie beuken. De later werken van Cuypers werden ook gekenmerkt door neorenaissancistische elementen zoals horizontale geelbaksteen banden, zoals de Sint Clemenskerk ook heeft. Cuypers was van mening dat de toren dient om ‘uit de verte de plaats van de kerk te tonen. Hij moet ook hoog zijn, omdat de klokken het geluid over de woningen der gemeentenaren moet verspreiden om hen ter kerke te roepen. Een lage toren is een onding’ (Bron: Reliwiki; Verstijnen en Hoogbergen, 2008; Willemen en raming-Theeuwes, 2006).

4.7

N.J.H. Jacques Van Groenendael

N.J.H. (Jacques) van Groenendael (1864-1932) was een Nederlandse aannemer en architect of bouwkundige. Hij behoorde tot een familie van metselaars, aannemers en architecten, die oorspronkelijk afkomstig was uit het MiddenLimburgse dorp Nunhem. Hij was de tweede van drie zoons van aannemer-architect Jan van Groenendael die eveneens aannemer-architect werden. De andere zoons zijn J.H. van Groenendael en, de bekendste van de drie, J.H.H. (Hubert) van Groenendael. 43

CULTUURHISTORISCH ONDERZOEK SINT CLEMENSKER TE WAALWIJK

Chaam, H. Antonius Abt

Rijsbergen, H. Bavo

Moerstraten, H. Theresia

Teteringen H. Willibrordus

CULTUURHISTORISCH ONDERZOEK SINT CLEMENSKER TE WAALWIJK

Familie Groenendael heeft veelvuldig kerken gemaakt naar middeleeuwse gotiek. De familie waren experts in vooral nabouwen van gotische kerken maar leken weinig bij te dragen in de verdere ontwikkeling van de architectuur: ‘ondernemingsduivel droeg de naam Legio. Het knoeien diende evenmin tot de eer van God als tot roem van Cuypers. Machteloos moest de meester het aanzien hoe menig toneelspeler met van buitengeleerde tiraden uit bekende werken weer een drama samenflanste’ Aldus een zeer negatieve schrijver en onderzoeker Gerard Brom in 1933. De tekst in de Nieuwe Tilburgse Courant 1897 is meer lovend: ‘Gebr. Jacques en Hubert van Groenendaal, ontwerpers en tevens uitvoerders van den bouw hebben hier weer een keer te meer getoond dat zij op het gebied der kerkelijke architectuur voor de beste meesters niet behoeven onder te doen, en pastoor Van Haaren, onder wiens bestuur, behalve de nieuwe kerk, reeds een R. K. kerkhof en een liefdegesticht tot stand kwamen, zal zeker op zjjn jongste werk met de meeste voldoening neerzien.’ De Sint Clemenskerk wijkt af van de andere werken van Jacques van Groenendael, met name vanwege de speklagen. Vermoedelijk heeft zijn broer Hubert grote invloeden op het ontwerp van de Sint Clemenskerk gehad. De Sint-Jozefkerk in America (1892) is een vroege kerk van Jacques van Groenendael.

De kerk is in traditionalistische, sterk op neoromaanse stijl gebouwd, die bepaald wordt door een gevelgeleding met blinde boogmotieven. De kerk heeft wel een neogotisch hoofdaltaar en biechtstoelen. Het interieur is voorzien van een zeer rijk versieringen met decoratief metselwerk en wand- en plafondschilderingen met natuursteenimitaties. Het koor heeft plavuizen met bloemmotieven. Dit vertoont enige gelijkenis met de Sint Clemenskerk, al zal dat eerder door invloed van de opdrachtgever komen (bron Reliwiki).

De plattegronden van andere werken van Jaques van Groenendael wijken ook af van de Sint Clemenskerk. De SintBavokerk (1916) in Rijsbergen is driebeukige hallenkerk met driezijdig gesloten dwarsschip op centraliserende plattegrond. Door deze opzet en de brede beuken komt Van Groenendael met deze ruimte de wensen van de volkskerk tegemoet. De vierkante toren staat rechts naast de voorgevel en is voorzien van balustrade en een zeskantige spits. Het laat-neogotische ontwerp van Van Groenendael is verwant aan de late Nederrijnse en Westfaalse gotiek (bron: Reliwiki). De Willibrorduskerk in Teteringen (1927) is een ook een volkskerk met centraliserende plattegrond en een typische interbellum kerk. De stijl is een mengeling van neo-Romaanse elementen en Byzantijnse invloeden en elementen van de Amsterdamse School (art deco). Het heeft een achthoekige traptoren met spits en een hoge vierkante toren met koepel. Het front van de kerk heeft grote roosvensters. Het interieur van de kerk is niet gestukt en gepolychromeerd. Ook andere kerken van Van Groenendael zijn niet gestukt en gepolychromeerd, zoals de Theresiakerk in Moerstraten (1927) met gemetselde kruisgewerlven. Het is een eenbeukige neogotische kerk met vierkante toren met achthoekige spits. Het heeft geen speklagen maar enkel eenvoudige baksteen versiering onder de ramen (bron: Reliwiki).

Een van de weinige andere driebeukige kerken van Van Groenendael is de Sint Antonius Abtkerk in Chaam (1926). Het is een neogotische driebeukige basiliek met breed schip. De kerk is gebouwd ter vervanging van een waterstaatskerk. De toren is in 1948 herbouwd na forse schade door oorlogshandelingen (bron: Reliwiki).

4.8

J.H.H. Groenendael

Sint Nicolaaskerk in Helvoirt

Hubert van Groenendael was leerling van Cuypers (Rosenberg, 1972). Hoogtepunt in zijn oeuvre is de 45

CULTUURHISTORISCH ONDERZOEK SINT CLEMENSKER TE WAALWIJK

Helvoirt, Nicolaaskerk

Helvoirt, interieur Sint Nicolaaskerk met Cuyperiaanse schilderingen

Rijen, M. Magdalenakerk

CULTUURHISTORISCH ONDERZOEK SINT CLEMENSKER TE WAALWIJK

Sint Nicolaaskerk in Helvoirt. De kerk wordt als knap en academisch weggezet in het boek Neogotische kerken in Brabant. De kerk levert geen bijdrage aan de bouwkunstgeschiedenis, maar het interieur van de kerk en met name de muurschilderingen en het hoogaltaar zijn van uitzonderlijke detaillering, kwaliteit en gaafheid en daarmee een toppunt van neogotische interieurkunst, veel rijker dan de Sint Clemenskerk. De kerk is gebouwd in trant van de zogenaamde Nederrijnse gotiek, gekenmerkt door het gebruik van baksteen. De Sint Nicolaaskerk is zoals de Sint Clemenskerk een neogotische kruisbasiliek en heeft een vergelijkbaar aanzicht als de Sint Clemenskerk door de plattegrond, hoge vierkante toren aan de westkant met pinakels op de hoeken, een vieringstoren op de kruising van schip en transept en het gebruik van banden in lichte baksteen. Anders dan de Sint Clemenskerk heeft de Sint Nicolaaskerk geen achthoekige klokkentoren, maar vierkant. Het hoogaltaar, de zijaltaren en de preekstoel zijn naar ontwerp van Hendrik van der Geld, dezelfde beeldhouwer als die van het hoogaltaar en in ieder geval het Jozef-altaar in de Sint Clemenkerk. Echter zijn de altaren in de Sint Nicolaaskerk (deels) uitgevoerd in hout, niet in zandsteen en van hogere detaillering en rijkheid aan versiering. Het hele interieur van de kerk is gestukt en beschilderd.

De veelkleurige decoratie kwam pas in een latere fase tot stand, tussen 1915 en 1919, en was het resultaat van een goed doordacht en uiterst gedetailleerd iconografisch programma dat was ontworpen door kapelaan Alphons van Dijk. Alles heeft een symbolische betekenis. In de Sint Nicolaaskerk is de communiebank als koorafscheiding nog aanwezig. De biechtstoelen zijn zoals vermoedelijk ook bij de Sint Clemenskerk afkomstig uit de Waterstaatskerk die deze kerk verving. Achterin de kerk bevindt zich nog de doopkapel. Mogelijk heeft een van de

kapellen in de Sint Clemenskerk ook gediend als doopkapel (Verstijnen en Hoogbergen, 2008).

Maria Magdalenakerk in Rijen

De Neogotische kruiskerk is in 1905-1906 gebouwd naar ontwerp van Hubert van Groenendael. De lengte van de kerk vanaf het portaal tot het priesterkoor is 48 meter. De kerk is zoals de Clemenskerk opgetrokken in rode baksteen met banden (speklagen). De banden zijn driesteens dik afwisselend met rode baksteen. Boven de viering is een Angelustoren met klok aangebracht. De westtoren is volgens Neogotische stijl hoog (70 meter). De toren heeft drie niveaus: de eerste twee zijn rechthoekig, de derde is achthoekig. Dit komt overeen met de Sint Clemenskerk. Pinakels versieren de hoeken van de twee omgangen van beton. De raampartijen in het front wijken af van de Sint Clemenskerk met een groot raam boven de entree in plaats van twee kleinere ramen. Het uurwerk is van dezelfde firma Eijsbouts uit Asten. Het interieur is anders dan de Sint Clemenskerk en Sint Nikolaaskerk niet rijk beschilderd. Van oorsprong was het interieur zelfs helemaal niet beschilderd. De pilaren, gewelfbogen en gewelven zijn uitgevoerd in metselwerk, niet gestukt en pas in de jaren 1960 met een witte en lichtgrijze verf beschilderd, volgens het bisdom ‘niet geheel eigen aan de neogotische stijl van de kerk’. Zoals gewoonlijk voor de tijd zijn de communiebanken, de preekstoel en de biechtstoelen achterin de kerk opgeheven en het celebratiealtaar naar het volk gericht. Het orgel is van J.

Vermeulen uit Alkmaar uit 1962, dezelfde maker als het orgel in de zijbeuk van de Sint Clemenskerk. Het heilig hartbeeld dat voor de kerk stond is verwijderd, alsook de staties van de kruisweg van Christus. Aan de zuidzijde is de doopkapel omgebouwd tot rouwkapel en afgeschermd met twee wanden. De vraag is of in de Sint Clemenskerk ook voorheen een

CULTUURHISTORISCH ONDERZOEK SINT CLEMENSKER TE WAALWIJK

Jozef-altaar uit 1903, RK. Willibrordus Berghem, atelier H. van der Geld

Maria-altaar uit 1903, RK. Willibrordus Berghem, atelier H. van der Geld

Hoogaltaar uit 1903, RK. Willibrordus Berghem, atelier H. van der Geld

Hoogaltaar Clemenskerk, atelier H. van der Geld

CULTUURHISTORISCH ONDERZOEK SINT CLEMENSKER TE WAALWIJK

doopkapel aanwezig was zoals hier. De kerkbanken, het hoofdaltaar, altaar van de Heilige Familie en het Maria-altaar dateren allen uit de bouwperiode (1906). De altaren zijn uitgevoerd in kalkzandsteen met marmeren colonnetten. De maker is onbekend. De kerk heeft gebrandschilderde ramen uit verschillende perioden (bron: Willemen en raming-Theeuwes, 2006).

4.9

Atelier Van der Geld

Hendrik van der Geld (1838-1914) studeerde aan de Rijksacademie in Antwerpen, waar ook Cuypers als architect was afgestudeerd. Hij maakte zich de Nederrijnse gotiek eigen door grondige studie en restauratieve opdrachten voor tal van altaren, beelden en retabels in Nederland en Duitsland. Voor zijn restauratiewerken deed hij onderzoek in Kalkar, Xanten en Keulen. Vanaf 1872 voerde hij zijn ontwerpen uit in zijn werkplaats in Elshout en na 1887 in zijn atelier in ’s-Hertogenbosch. Daar werkte een ploeg van een twintigstal beeldhouwers en houtsnijders. Het was een groot atelier met een groot assortiment aan modellen die vrijwel alle opdrachten wel aan kon, want het vermenigvuldigde deze op verzoek in alle denkbare materialen en op ambachtelijke wijze. In veel kerken zijn daarom (nagenoeg) identieke beelden te zien, zoals de vaak uitgevoerde evangelisten aan de preekstoelen van het atelier van Van der Geld. Doorgaans koos de architect in overleg met de opdrachtgever de schilders en beeldhouwers en bedacht het ontwerp van de schilderingen en beeldhouwwerken. De architect vervaardigde een eerste schetsmatige tekening die de beeldhouwer uitwerkte met variante voor een meer of minder rijke uitvoering (Verstijnen en Hoogbergen, 2008). Van der Geld heeft tientallen kerken, bijna allemaal in Brabant, van gebeeldhouwd meubilair voorzien.

Belangrijke ensembles, bestaande uit hoogaltaar, zijaltaren, preekstoel en kruiswegstaties, zijn te vinden in de kerken van Best, Elshout,

Goirle, Gemert, Weurt, Beuningen, Berghem, Lith, Lithoyen, Oss, Zeeland, Boxtel (H. Hartkerk), Helvoirt, Herpen, Tilburg (St.-Jozefkerk), Wanroij en Ravenstein. De Bossche SintJacob bezit een belangrijke reeks kruiswegstaties van Van der Geld. Daarnaast werden talloze beelden en kruiswegen geproduceerd die leverbaar waren in gips, carton-pierre, zacht hout en eikenhout, ongepolychromeerd of rijk beschilderd (brabantserfgoed.nl). Passend bij de geest van de tijd kopieerde hij exact voorbeelden van de Nederrijnse gotiek, die hij uit geïllustreerde boeken kende. Daarnaast hield hij rekening met de wensen van de opdrachtgever en architect, de beeldhouwer was immers ondergeschikt. Zo ook voor het hoogatlaar en Marialtaar in de Helvoirtse Nikolaaskerk waarvan de blauwdrukken door kapelaan Van Dijck en architect Hubert van Groenendael zijn gemaakt (Verstijnen en Hoogbergen, 2008). Het hoogaltaar van de Willibrorduskerk in Berghem (1903) en de Sint Clemenskerk zijn bijna exacte kopieën. De opzet, versiering, materialen en afgebeelde scènes zijn hetzelfde. In het midden bevindt zich het tabernakel met aan weerszijden dezelfde Bijbelse scènes, geflankeerd door een heiligenbeeld onder baldakijn met pinakels, geheel volgens neogotische stijl. Verschillend is dat het hoogaltaar van de Willibrorduskerk vier heiligenbeelden heeft en het altaar in de Sint Clemenskerk twee.

Het altaar in de Sint Clemenskerk is aan de zijkant afgewerkt met een luchtboog. Ook het Jozef-altaar in de Willibrorduskerk is op veel onderdelen gelijk aan het Jozef-altaar in de Sint Clemenskerk. Verschillende Bijbelse scènes zijn afgebeeld maar het beeld van Jozef is nagenoeg een exacte kopie, alsmede de opzet en versiering (bron: parochiewillibrordus.nl; Reliwiki).

Bijlage 2: redengevende omschrijving

Smallepad 5 3811 MG Amersfoort Postbus 1600 3800 BP Amersfoort www.cultureelerfgoed.nl

Monumentnummer*: 38198

T 033 421 74 21 F 033 421 77 99 E info@cultureelerfgoed.nl

Status:

rijksmonument

Inschrijving register*:

3 augustus 1976

Kadaster deel/nr:

5103/77

Woonplaats*

Gemeente*

Provincie*

Waalwijk

Noord-Brabant

Straat*

Nr*

Loeffstraat

Toev.*

Postcode*

Woonplaats*

5142 ES

Waalwijk

Kad. object*

Appartement

Situering

Locatie

Kadastrale gemeente*

Sectie*

Waalwijk

3325

Grondperceel

Waalwijk

3326

Rijksmonumentomschrijving** Sint Clemens. 1896-1897 door N.J.H. van Groenendael. Driebeukige neogotische kruisbasiliek met polygonaal gesloten transeptarmen en toren met achtkantige bovenbouw. Mechanisch torenuurwerk, Fa. Korfhagen, 1893, in de kerk geplaatst, later voorzien van elektrische opwinding.

Hoofdcategorie

Subcategorie

Functie

Religieuze gebouwen

Kerk en kerkonderdeel

Kerk

* Dit gegeven is onderdeel van het rijksmonumentenregister

** Dit is een registergegeven voor zover noodzakelijk voor de identificatie van het rijksmonument Datum van downloaden 5 juli 2020

Pagina: 1 / 1

Bijlage 2

61/519

Memo parkeren Clemensstaete

Memo parkeren Clemensstaete Waalwijk Aan

: Dhr. W. Coppens Chopin Projects B.V. : Van : Dhr. R. van Zitteren Geo Infra B.V. Datum : 11-10-2022 Versie : Definitief-1 Onze referentie : 2022-10-08_Memo parkeren Clemensstaete

Aanleiding Chopin Project B.V. herontwikkeld de Sint-Clemenskerk en haar omgeving te Waalwijk. Het plan betreft onder andere de realisatie van 37 appartementen in de kerk en pastorie en 46 zorgappartementen rondom de kerk. Onderdeel van de herontwikkeling betreft de buitenruimte rondom de kerk, met name het kerkplein-Loeffstraat en de Pastoor van der Zijlestraat. In de anterieure grondexploitatieovereenkomst (collegebesluit 8 februari 2022) is onder artikel 6 opgenomen dat binnen het exploitatiegebied op kosten van verzoeker parkeerplaatsen met bijbehorende (groen) voorzieningen worden gerealiseerd. Hiervoor is een parkeerbalans opgesteld, zie bijlage D Om voldoende parkeerplaatsen conform de parkeerbalans te realiseren is het noodzakelijk om de Pastoor van de Zijlestraat in te richten als 1-richtingsverkeer.Hiervoor heeft gemeente Waalwijk inmiddels toestemming verleend.

Uitgangspunten • • • • •

Ten behoeve van het project worden op gemeentegrond 38 openbare parkeerplaatsen extra aangelegd; De huidige 14 aanwezige openbare parkeerplaatsen op het kerkplein-Loeffstraat komen terug in het exploitatiegebied. Zoals in bijlage B is aangegeven is het voornemen om deze 14 parkeerplaatsen te verplaatsen naar de Pastoor van der Zijlestraat; Het voornemen is om het kerkplein aan de openbaarheid te onttrekken, het dan ontstane privégebied wordt dan o.a. ingericht als exclusieve parkeerplaatsen voor de koopappartementen; Overige parkeerplaatsen op basis van het bouwprogramma; Ligging plangebied ‘rest bebouwde kom’ (Nota Parkeernormen Waalwijk 2015)

Uitwerking Door Buro Buiten-Ruimte is de parkeerbalans opgesteld, zie bijlage D Op basis van de beschikbare ruimte binnen het exploitatiegebied is door Geo Infra B.V. een ontwerp van de buitenruimte opgesteld waarbij een maximale invulling is gegeven aan parkeerplaatsen, zie bijlage B Daarbij is de balans ‘grijs-groen’ losgelaten. Wel is te zien in bijlage C dat het aantal bomen in de nieuwe situatie even veel is als het huidige aantal bomen. Streven is dat voor de nieuwe bomen dezelfde boomsoort en stamdiameter wordt aangebracht. Hierbij moet worden opgemerkt dat de initiatiefnemer voor het eventueel kappen van één of meerdere Amerikaanse Eiken (door gemeente Waalwijk als waardevol aangemerkt) een afzonderlijke procedure moet worden bewandeld. Dit resulteert in maximaal 100 st. parkeerplaats in te passen binnen het exploitatiegebied kerkplein-Loeffstraat en Pastoor van der Zijlestraat. Op basis van de parkeerbalans is de theoretische parkeerbehoefte 84 parkeerplaatsen op het maatgevend moment (zaterdagavond). Daarbij opgeteld de 14 aanwezige openbare parkeerplaatsen die terug moeten komen in het exploitatiegebied komt het totaal uit op 98 parkeerplaatsen wat voorzien moet worden in het exploitatiegebied.

Daarnaast heeft Buro Buiten-Ruimte in opdracht van Chopin Project B.V. recent parkeerdrukmetingen uitgevoerd rondom het exploitatiegebied. Zie bijlage E. Daaruit wordt geconstateerd dat: • De hoogst gemeten bezettingsgraad in het onderzoeksgebied is 83% (waarneming op zaterdag 1 oktober 2022, 14.00 uur); • Tijdens de hoogst gemeten bezettingsgraad zijn in het onderzoeksgebied 3 vrije parkeerplaatsen in de openbare ruimte waargenomen. Dit is af te lezen in de kolom ‘bezetting’ op pagina 4 van Bijlage E ‘Parkeerdruk onderzoek’; • De laagst gemeten bezettingsgraad in het onderzoeksgebied is 43% (waarneming op donderdag 29 september 2022, 15.00 uur); • Tijdens de laagst gemeten bezettingsgraad in het onderzoeksgebied zijn 56 vrije parkeerplaatsen in de openbare ruimte waargenomen.

Advies/Keuze Om tot een optimale balans te komen tussen ‘grijs en groen’ wordt aan gemeente Waalwijk verzocht om mede op basis van de parkeerbalans en het parkeerdruk onderzoek uitspraak te doen over het aantal in te passen parkeerplaatsen. De afweging kent 2 sporen: 1. Inpassen optimaal aantal parkeerplaatsen binnen het exploitatiegebied met als resultante dat er minder ruimte voor groen is; 2. Inpassen van een afgewogen aantal parkeerplaatsen, dusdanig dat de balans ‘grijs-groen’ in evenwicht is met als resultante dat een X-aantal parkeerplaatsen buiten het exploitatiegebied worden aangewezen.

Argumenten advies/keuze 1. Uit onderzoek van Buro Buiten-Ruimte is gebleken dat er voldoende restcapaciteit aanwezig is in de openbare ruimte ; 2. Een goed evenwicht tussen ‘grijs’ en ‘groen’ is van belang, mede gelet op een aantal zienswijzen van omwonenden, welke hierop gericht is; 3. Door het behoorlijk aantal in te passen parkeerplaatsen wordt de ruimte voor (her)plant van bomen kleiner. Bij de zienswijzen op het ontwerpbestemmingsplan is aangegeven dat bewoners/belanghebbenden het idee om de neogotische Clemenskerk met de daarbij behorende kerkplein inclusief bomen te behouden ondersteunen.

Bijlagen: Bijlage A: Bestaande situatie parkeren en groen, tekening 22244300-BS-01_C3, van 07-10-2022 Bijlage B: Nieuwe situatie parkeren, tekening 22244300-NS-01_C3, van 07-10-2022 Bijlage C: Nieuwe situatie groen, tekening 22244300-GR-01_C3, van 07-10-2022 Bijlage D: Parkeerbalans V3, Buro Buiten Ruimte van 29-09-2022 Bijlage E: Parkeeronderzoek, Buro Buiten Ruimte van 05-10-2022

K K

stam∅30 400cm

stam∅30 800cm

stam∅25 500cm

stam∅5cm

stam∅15 200cm

2.0

stam∅35 600cm

stam∅30 600cm

stam∅35 400cm

stam∅15 500cm

stam∅35 800cm

stam∅35 700cm

stam∅45 500cm

K K

stam∅25 400cm

stam∅25 400cm 2.14

stam∅30 700cm

K K K

stam∅40 350cm

stam∅40 700cm

K K

stam∅25 400cm

3.56 K

K K K

Kerk K

K K

stam∅25 300cm

stam∅25 400cm 1.74 1.78

K K

1.88

K K

stam∅25 300cm

2.98 K

2.97

stam∅25 300cm

1.86

2.8

K K

3.04

3.52

stam∅120 stam∅60

3.18

Pastorie

3.04

K K

2.01

stam∅100

3.57

stam∅25 300cm

stam∅70

2.91 K

stam∅15 300cm

VERKLARING:

stam∅100

Bestaande situatie K

Bestaande bebouwing

K 2.96

Bestaande situatie K K

stam∅25 300cm

2.96

stam∅60 900cm

Kadastrale grens

Bestaande boom met stamdiameter en kroonprojectie

3.03

1.69

1.80

1.95 2.07

2.83

Bestaande parkeervakken K

stam∅60 350cm

stam∅30 500cm

OPMERKINGEN: Maten in meters, tenzij anders vermeld. Peilmaten in meters t.o.v. NAP.

0 1.97

1.87

1.91

1.73

2.60

K K

C-4 C-3 C-2 C-1

11-10-2022 10-10-2022 05-10-2022 27-09-2022

Concept versie 4 Concept versie 3 Concept versie 2 Concept versie 1

N.P.A. van Oevelen N.P.A. van Oevelen N.P.A. van Oevelen N.P.A. van Oevelen

Versie

Datum

Omschrijving

Getekend door

Chopin projects B.V.

2.27

2.19

2.49

2.10 K

K K

Project

2.49

2.07

Opdrachtgever

Scouting

stam∅60 1400cm

stam∅30 500cm

K K

2.59

BedrijvenPark BorchWerf Emmerblok 18 4751 XE OUD GASTEL T (0165) 349 350 F (0165) 349 379 E info@geoinfra.nl I www.geoinfra.nl

Onderdeel

Civieltechnisch Ingenieursbureau

Engineering Clemensstaete te Waalwijk Bestaande situatie N.P.A. van Oevelen

2.28

2.15

2.09

Getekend door

K K K

K K

Gecontroleerd door

R.C.J. van Zitteren

Projectnummer

22244300 Besteknummer

Datum

11-10-2022 Status

Concept-4

Formaat

A1L - 594x1260 Schaal

1:200

bladen, bladnummer

Tekeningnummer

22244300-BS-01

Bestaande parkeervakken = 26 st. Origineel ontwerp NB Architecten = 84 st. Alternatief ontwerp Geo Infra = 100 st.

61-63

K K

77-79

69-71

65-67

61-63

K K

57-59

53-55

73-75

45-47

49-51

K K

stam∅15 200cm

A 2.00

3.30

5.50

2.00

5.50

stam∅35 400cm

5.50

3.00

stam∅45 500cm

5.00

2.50

stam∅30 800cm 1.80

stam∅30 600cm

2.50

stam∅30 400cm

1.80

stam∅15 200cm

0.90

stam∅5cm

0.90

stam∅35 600cm

stam∅15 500cm

2.0

5.00

2.50

K 3.00

stam∅35 800cm

stam∅35 700cm

K K

stam∅25 500cm

2.14

stam∅25 400cm K

3.56

Bestaande bebouwing K

stam∅25 300cm

Bestaande situatie

1.74

stam∅25 300cm

Bestaande boom met stamdiameter en kroonprojectie

1.78

K K

1.88

K K

2.98 K

1.86

K K

# 5.00

0.70

5.00

5.40

2.00

Nieuwe locatie voormalige openbare parkeervakken kerkplein

Nieuwe materiaalgrens

Aanbrengen opsluitband 100x200 mm

2.50

3.04

3.52

Bouwpeil +3.50 NAP

Aanbrengen trottoirband 130/150x250 mm

K 2.50

3.18 3.04 K

2.50

Aanbrengen inritblokken 200x600x300 mm t.b.v. mindervalidenoprit

Aanbrengen traptreden

Aanbrengen trottoirs

2.50

3.57

2.01

stam∅25 300cm

Indeling kloostertuin n.t.b. door woonzorgcentrum

stam∅70

Parkeervak bestemd voor bewoners koopappartementen

5.40

5.50

stam∅120 stam∅60

stam∅100

# K

# 5.00

stam∅100

Nieuwe hoogte

K 1.20

+1.27

stam∅25 300cm

2.97

Herontwikkeling/nieuwbouw

Privaat parkeerterrein (bij realisatie verduidelijking d.m.v. andere kleur verharding)

2.8

Nieuwe situatie

# K

Terras

Nieuwe locatie herdenksteen.

Aanbrengen rijbaan

2.91

Pastorie

stam∅15 300cm K

+2.95

Aanbrengen bord met "privéterrein"

Aanbrengen (ondergrondse)afvalcontainer

2.96

K 2.96

+2.95

+1.80

Aanbrengen parkeerbeugel

stam∅60 900cm

Aanbrengen fietsklem K

3.42

Clemenspad

poort

Aanbrengen parkeervakken

2.40

0.31

Bestaand standbeeld

Kadastrale grens

stam∅25 400cm

1.90

Hofstad

Bestaande situatie

50-52

1.20

Terras

1.20

VERKLARING:

Kerk

Loeffstraat

stam∅25 400cm

Terras

1.50

Pastoor van der Zijlestraat

5.00

Gereserveerd op n.t.b. tijdstippen "Kiss&Ride" scouting

5.40

81-119

5.00

0.70

5.00

5.40

2.50

# 5.00

2.50

1.46

2.50

Terras

2.50

2.55

Terras

2.50

Terras

2.50

1.35

2.50

# stam∅40 350cm

stam∅40 700cm

1.35

5.00

2.50

6.00

2.00

1.3

2.50

6.00

1.20

K 1.70

stam∅30 700cm6.00

6.00

stam∅25 400cm

4.40

Pastoor van der Zijlestraat

4.80

Verplaatsen bestaande lichtmast

3.03

1.69

1.80

1.95 2.07

2.83

Verplaatsen bestaand spot van de kerk K

14.38

Bouwpeil +1.80 NAP

54-54c

kabels en leidingen Bestaande OPMERKINGEN: Maten in meters, tenzij anders vermeld. Peilmaten in meters t.o.v. NAP.

Aanbrengen hellingbaan

Aanbrengen poort

Terras

1:25

stam∅60 350cm

stam∅30 500cm

Aanbrengen slagboom t.b.v. prive parleerplaatsen

0 K

85-85a

1.97

1.87

1.91

1.73

2.60

stam∅30 500cm

K K

C-4 C-3 C-2 C-1

11-10-2022 10-10-2022 05-10-2022 27-09-2022

Concept versie 4 Concept versie 3 Concept versie 2 Concept versie 1

N.P.A. van Oevelen N.P.A. van Oevelen N.P.A. van Oevelen N.P.A. van Oevelen

Versie

Datum

Omschrijving

Getekend door

Chopin projects B.V.

Project

K K

2.27

2.19

2.10

2.49

2.07

Scouting K

58-58a

Civieltechnisch Ingenieursbureau

Engineering Clemensstaete te Waalwijk

BedrijvenPark BorchWerf Emmerblok 18 4751 XE OUD GASTEL T (0165) 349 350 F (0165) 349 379 E info@geoinfra.nl I www.geoinfra.nl

Onderdeel

Opdrachtgever

K 2.49

Nieuwe situatie Getekend door

2.59

2.28

2.15

2.09

K K

N.P.A. van Oevelen K K

K K

101

105

stam∅60 1400cm

+2.38

Poort

103

1.80

Gecontroleerd door

R.C.J. van Zitteren

Projectnummer

22244300 Besteknummer

Datum

11-10-2022 Status

Concept-4

Formaat

A1L - 594x1260 Schaal

1:200

bladen, bladnummer

Tekeningnummer

22244300-NS-01

61-63

K K

77-79

69-71

65-67

61-63

K K

57-59

53-55

73-75

45-47

49-51

K K

stam∅35 600cm

stam∅30 400cm

stam∅30 800cm

stam∅5cm

stam∅15 200cm

stam∅30 600cm

stam∅35 400cm

2.0

stam∅15 500cm

stam∅35 800cm

stam∅35 700cm

K K

stam∅25 500cm

stam∅45 500cm

K K

26 K

K K

Pastoor van der Zijlestraat

stam∅25 400cm

2.14

stam∅30 700cm

Terras

Loeffstraat

3.56

50-52

Terras

Kerk

K K

stam∅25 300cm

stam∅25 400cm

1.74 1.78

Terras

K K

VERKLARING:

1.88

K K

stam∅25 300cm

2.98 K

2.97

Bestaande situatie

1.86 K

Bestaande bebouwing K

stam∅25 400cm

Terras

81-119

stam∅25 400cm

Pastoor van der Zijlestraat

stam∅40 350cm

stam∅40 700cm

Bestaande situatie

2.8

0 K

K K

stam∅25 300cm

Bestaande boom met stamdiameter en kroonprojectie

Bouwpeil +3.50 NAP

3.04

3.52

stam∅120 stam∅60

Kadastrale grens

3.18 3.04

Aanbrengen groenvoorziening K

Verplanten boom

81 Verplanten of verwijderen boom

2.96

K 2.96

+2.95

+1.80

+2.95

+1.80

Verwijderen boom

stam∅60 900cm

Clemenspad

Hofstad

2.91

stam∅15 300cm K

2.01

Pastorie

poort

Knelpunt K&L

stam∅100

Nieuwe situatie

3.57

stam∅25 300cm

Indeling kloostertuin n.t.b. door woonzorgcentrum

stam∅70

stam∅100

3.03

1.69

1.80

1.95 2.07

2.83

Nieuw te planten boom K

Bouwpeil +1.80 NAP

54-54c

OPMERKINGEN: Maten in meters, tenzij anders vermeld. Peilmaten in meters t.o.v. NAP.

Terras

1:25

stam∅60 350cm

stam∅30 500cm

0 K

85-85a

1.97

1.87

1.91

1.73

2.60

stam∅30 500cm

C-4 C-3 C-2 C-1

11-10-2022 10-10-2022 05-10-2022 27-09-2022

Concept versie 4 Concept versie 3 Concept versie 2 Concept versie 1

N.P.A. van Oevelen N.P.A. van Oevelen N.P.A. van Oevelen N.P.A. van Oevelen

Versie

Datum

Omschrijving

Getekend door

K K

Project

2.27

2.19

2.10

2.49

2.07

Scouting K

58-58a

Civieltechnisch Ingenieursbureau

Engineering Clemensstaete te Waalwijk

BedrijvenPark BorchWerf Emmerblok 18 4751 XE OUD GASTEL T (0165) 349 350 F (0165) 349 379 E info@geoinfra.nl I www.geoinfra.nl

Onderdeel

2.49

Chopin projects B.V. K

Opdrachtgever

Nieuwe situatie - Groenplan Getekend door

2.59

2.28

2.15

2.09

K K

N.P.A. van Oevelen K K

K K

101

+2.38

stam∅60 1400cm

105

103

Gecontroleerd door

R.C.J. van Zitteren

Projectnummer

22244300 Besteknummer

Datum

11-10-2022 Status

Concept-4

Formaat

A1L - 594x1260 Schaal

1:200

bladen, bladnummer

Tekeningnummer

22244300-GR-01

Uitgangspunten - Op basis van nieuw programma (mail Walther Koppens 14-9-2022). - Ligging plangebied 'rest bebouwde kom' (Nota Parkeernormen Waalwijk 2015). - Stedelijkheidsgraad Waalwijk CBS = Matig stedelijk gebied (Nota Parkeernormen Waalwijk 2015). - Middeldure koopappartementen = koop etage midden1 = 1,8 parkeerplaatsen per woning (Nota Parkeernormen Waalwijk 2015). - Woningbouwprogramma: 37 koopappartementen en 46 woonzorgeenheden met 4vv-zorgindicatie (38 woonstudio's 1 bewoner 35 m2/studio en 8 partnerappartementen 2 bewoners waarvan minstens 1 4vv zorgindicatie 85 m2/app). - Aandeel bezoek per woning = 0,3 parkeerplaatse (CROW publicatie 381 Toekomstbestendig parkeren). - Per koopappartement wordt 1 privé parkeerplaats toegewezen. - Woonzorgappartementen 4vv indicatie = norm verpleeghuis = 0,4 parkeerplaats bezoekers en personeel (maatwerk vanwege geen rijbewijs/auto bezit door zorgindicatie bewoners). - Woonzorgappartementen partnerappartementen = norm verpleeghuis = 0,7 parkeerplaats per wooneenheid waarvan 0,3 parkeerplaats (40%) bewoners en 0,4 parkeerplaats (60%) bezoekers en personeel (Nota Parkeernormen Waalwijk 2015 + CROW publicatie 381 Toekomstbestendig parkeren). - Dubbelgebruik mogelijk voor openbare parkeerplaatsen. Parkeerbalans Functie Eenheid Middeldure koop appartementen Parkeerbehoefte nieuwe situatie (bewoners en bezoekers)

Aantal

Aanwezigheidspercentages Werkdag Koop Werkdag Zaterdag Norm Normatief Ochtend Middag Avond avond nacht Middag Avond

Zondag middag

Woning

37,0

1,8

66,6

Bewoners privé parkeerplaatsen

Woning

37,0

1,0

37,0

Bewoners openbare parkeerplaatsen

Woning

37,0

0,5

18,5

9,3

16,7

14,8

18,5

11,1

14,8

13,0

Bezoekers

Woning

37,0

0,3

11,1

1,1

2,2

8,9

7,8

0,0

6,7

11,1

7,8

Woning

46,0

0,7

20,8

Bewoners openbare parkeerplaatsen (40%)

Woning

8,0

0,3

2,4

1,2

0,6

1,2

2,4

Bezoekers openbare parkeerplaatsen (60%)

Woning

46,0

0,4

18,4

9,2

4,6

9,2

18,4

87,4

68,2

69,3

72,9

64,8

65,9

75,6

83,7

78,5

Parkeerbehoefte uitgesplitst per doelgroep/gebruik

Woonzorgeenheden met 4vv-zorgindicatie Parkeerbehoefte nieuwe situatie (bewoners en bezoekers) Parkeerbehoefte uitgesplitst per doelgroep/gebruik

Totaal Aanwezigheidspercentages werkdagochtend

werkdagmiddag

werdagavond

koopavond

werkdagnacht

zaterdagmiddag zaterdagavond

zonderdagmiddag

Wonen bewoners

50%

90%

80%

100%

60%

80%

70%

Wonen bezoek

10%

20%

80%

70%

60%

100%

70%

Verpleegtehuis

100%

50%

25%

50%

100%

Conclusies - De theoretische parkeerbehoefte is 84 parkeerplaatsen op het maatgevende moment (zaterdagavond).

PARKEERONDERZOEK CLEMENSSTAETE, CHOPIN PROJECTS B.V.

Colofon Opdrachtgever:

Chopin Projects B.V.

Projectnummer: Status:

2022EU02 Concept

Opgesteld door: Gecontroleerd door:

E. van der Geld G. Braam

Bestandsnaam:

2022EU02-RC01

Veghel, 5 oktober 2022

INHOUDSOPGAVE 1

INLEIDING

1.1 1.2 1.3

Aanleiding Onderzoeksgebied Leeswijzer

1 1 1

ONDERZOEK

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5

Onderzoeksmethodiek Onderzoeksgegevens Uitgangspunten Definities Bijzonderheden

2 2 2 3 3

ONDERZOEKSRESULTATEN

3.1 3.2

Resultaten parkeeronderzoek Constateringen

4 4

BIJLAGE I

ONTWERPTEKENING

BIJLAGE II

DETAILGEGEVENS PARKEERONDERZOEK

BIJLAGE III

OVERZICHTSKAARTEN PARKEERONDERZOEK

Parkeeronderzoek Clemensstaete – Chopin Projects B.V.

INLEIDING

1.1 Aanleiding In opdracht van Chopin Projects B.V. heeft Buiten-Ruimte parkeerdrukmetingen uitgevoerd rondom de SintClementskerk in Waalwijk. In deze rapportage leest u de resultaten van het uitgevoerde parkeeronderzoek.

1.2 Onderzoeksgebied In figuur 1 staat het onderzoeksgebied weergegeven.

Figuur 1: Het onderzoeksgebied.

1.3 Leeswijzer In hoofdstuk 2 staan de uitgangspunten en onderzoeksgegevens. In hoofdstuk 3 staan de resultaten van het onderzoek.

Parkeeronderzoek Clemensstaete – Chopin Projects B.V.

ONDERZOEK

2.1 Onderzoeksmethodiek Voor het bepalen van de bezettingsgraad van het onderzoeksgebied zijn parkeerdrukmetingen uitgevoerd. Voorafgaand aan deze parkeerdrukmetingen is de parkeercapaciteit in de openbare ruimte geïnventariseerd op 100m loopafstand van de ontwikkellocatie. In bijlage l is de ontwerptekening opgenomen en de loopafstand van 100 meter is afgestemd op de verschillende ingangen van de gebouwen. Vervolgens zijn op 12 momenten de geparkeerde voertuigen genoteerd. Hiermee is inzicht verkregen in het aantal en de locatie van geparkeerde voertuigen ten opzichte van het aantal beschikbare parkeerplaatsen in de openbare ruimte.

2.2 Onderzoeksgegevens Locatie: Sint-Clemenskerk, Waalwijk. Datum: Tijdstip: Weersgesteldheid:

Dinsdag 27 september 2022. 10:00, 15:00, 20:00 en 00:00 uur. regenachtig, 9 C

Datum: Tijdstip: Weersgesteldheid:

Donderdag 29 september 2022. 10:00, 15:00, 20:00 en 00:00 uur. droog, 8 C

Datum: Tijdstip: Weersgesteldheid:

Vrijdag 30 september 2022. 19:30 uur 19.30 droog, 11 C

Datum: Tijdstip: Weersgesteldheid:

Zaterdag 1 oktober 2022. 14:00 en 20:00 uur. droog, 14 C

Datum: Tijdstip: Weersgesteldheid:

Zondag 2 oktober 2022. 14:00 uur droog, 13 C

2.3 Uitgangspunten Bij de uitvoering van het onderzoek zijn onderstaande uitgangspunten gehanteerd. -

Bij het bepalen van de parkeercapaciteit bij langsparkeren en parkeren in een parkeerhaven zonder markering is een lengte van 6 meter en een breedte van 2 meter per parkeerplaats gehanteerd. Omdat voertuiglengtes verschillend zijn, kan het voorkomen dat er meer voertuigen geparkeerd staan dan er parkeercapaciteit beschikbaar is. De parkeercapaciteit is dan aangepast naar het maximaal aantal waargenomen voertuigen. In straten die minder dan 6 meter breed zijn is langsparkeren aan één zijde van de rijbaan toegestaan als er minimaal 3,5 meter overblijft voor de hulpdiensten. Parkeren voor en tegenover een in/uitrit of garageboxen is niet toegestaan als deze door het geparkeerde voertuig niet meer bruikbaar zijn. Een voertuig dat in zijn geheel of met twee wielen op het trottoir geparkeerd staat, is geregistreerd als foutparkeerder. Voor het bepalen van de bovengrens van de bezettingsgraad is de ‘Nota parkeernormen Waalwijk 2015’ gebruikt.

Parkeeronderzoek Clemensstaete – Chopin Projects B.V.

2.4 Definities In deze rapportage zijn onderstaande definities gehanteerd. Sectie: Parkeercapaciteit: Geparkeerd voertuig: Foutparkeerder: Bezettingsgraad: Parkeerplaats: Object:

Deel van de (openbare) ruimte waar voertuigen geparkeerd kunnen worden. Totaal aantal beschikbare parkeerplaatsen. Stilstaand voertuig dat niet deelneemt aan het verkeer. Geparkeerd voertuig op een plaats waar parkeren verboden is. Aantal geparkeerde voertuigen gedeeld door de capaciteit. Ruimte waar één voertuig kan worden geparkeerd. Een parkeerplaats of de openbare ruimte wordt bezet door iets anders dan een voertuig.

2.5 Bijzonderheden Tijdens het onderzoek zijn de volgende bijzonderheden waargenomen: Op zaterdag 1 oktober 2022 waren er activiteiten in ‘de Ouwe Toren’.

Parkeeronderzoek Clemensstaete – Chopin Projects B.V.

ONDERZOEKSRESULTATEN

3.1 Resultaten parkeeronderzoek In tabel 2 staat de bezettingsgraad in het onderzoeksgebied, uitgesplitst per telmoment. De kolom ‘vrije plaatsen tot 85%’ laat zien hoeveel parkeerplaatsen er nog over zijn tot een bezettingsgraad van 85% is bereikt. Dit is de bovengrens uit de parkeernormering van de gemeente Waalwijk. In bijlage lI van deze rapportage zijn gedetailleerde tabellen opgenomen, waarbij de resultaten zijn uitgesplitst per telmoment en sectie. De overzichtskaarten van dit parkeeronderzoek zijn weergegeven in bijlage III. Bezettingsgraad openbaar onderzoeksgebied OPENBAAR

BIJZONDER Vrije plaatsen

Meetmoment

Capaciteit

Bezetting

Object

Fout

Totaal

tot 85%

Capaciteit

Bezetting

10:00u

50%

15:00u

45%

20:00u

69%

00:00u

63%

10:00u

53%

15:00u

43%

20:00u

66%

00:00u

66%

Vrijdag

19:30u

62%

Zaterdag

14:00u

83%

20:00u

65%

14:00u

60%

Dinsdag

Donderdag

Zondag

Tabel 2: Bezettingsgraad in het onderzoeksgebied, uitgesplitst per meetmoment.

3.2 Constateringen Onderstaand een opsomming van de constateringen tijdens het parkeeronderzoek. -

De hoogst gemeten bezettingsgraad in het onderzoeksgebied is 83% en is waargenomen op zaterdag 1 oktober 2022 om 14:00 uur. Tijdens de hoogst gemeten bezettingsgraad zijn in het onderzoeksgebied 17 vrije parkeerplaatsen in de openbare ruimte waargenomen. De laagst gemeten bezettingsgraad in het onderzoeksgebied is 43% en is waargenomen op donderdag 29 september 2022 om 15:00 uur. Tijdens de laagst gemeten bezettingsgraad in het onderzoeksgebied zijn 56 vrije parkeerplaatsen in de openbare ruimte waargenomen.

Parkeeronderzoek Clemensstaete – Chopin Projects B.V.

BIJLAGE I

ONTWERPTEKENING

Parkeeronderzoek Clemensstaete – Chopin Projects B.V.

61-63

49-51

45-47

53-55

57-59

61-63

65-67

69-71

73-75 77-79 65

stam∅25 500cm

stam∅15 200cm

2.0

stam∅15 200cm

0.90

3.00

A 5.50

stam∅35 400cm 5.00

2.50

3.30

5.50

2.00

stam∅30 600cm

2.00

stam∅35 600cm

stam∅15 500cm

5.00

2.50

stam∅35 800cm

1.80

stam∅35 700cm

5.50

3.00

stam∅45 500cm 4.80

26 4.40

5.00

5.40

1.78

1.86

1.20 regenpijp

stam∅60 1200cm

zwemvijver

# # # # # # # # #

2.40

St. Clemenspad

0.31

2.96

onderdoorgang

poort

* #

2.07

Aanbrengen opsluitband 100x200 mm Aanbrengen trottoirband 130/150x250 mm

5.00

0.70

5.00

5.40

Aanbrengen inritblokken 200x600x300 mm t.b.v. mindervalidenoprit

2.00

Aanbrengen fietsklem

Aanbrengen (ondergrondse)afvalcontainer

Verplaatsen bestaande lichtmast stam∅25 400cm

Verwijderen boom

stam∅25 300cm

stam∅15 300cm

Bestaande kabels en leidingen Data - Enexis Netbeheer B.V. D

regenpijp

3.03

regenpijp

2.96

1:25 14.38

Bouwpeil +1.80 NAP klimrek

ZIG

Data - Ziggo B.V.

EUR

Data - Eurofiber Nederland B.V.

Laagspanning - Enexis Netbeheer B.V.

Middenspanning - Enexis Netbeheer B.V.

Lage druk - Enexis Netbeheer B.V. Water - Stedin Netbeheer B.V.

54-54c

Transport - Gemeente Waalwijk

basketbalpaal

Origineel ontwerp NB Architecten = 84 p.p. Alternatief ontwerp Geo Infra = 99 p.p.

Nieuw te planten boom

klimrek

stam∅60 350cm

stam∅301.73 500cm

Parkeervak bestemd voor bewoners koopappartementen

glijbaan

stam∅30 500cm

1.91

Knelpunt K&L

stam∅25 300cm

2.83

1.87

Nieuwe hoogte

Nieuwe materiaalgrens

+2.95

1.95

Clemenspad

+1.80

stam∅60 900cm 1.80

+2.95

3.42

poort

+1.80

Clemenspad

+1.27 brievenbus

2.50

Pastorie

2.91

1.69

# # # # #

Bestaande boom met stamdiameter en kroonprojectie

Nieuwe situatie

2.50

2.01

Clemenspad

5.40

stam∅25 300cm

2.50

3.57

Aanbrengen traptreden

poort

5.00

Kadastrale grens

stam∅25 300cm

2.50

3.04

stam∅80 1200cm

Bestaande situatie

stam∅25 300cm

2.50

Bestaande bebouwing

5.50

Bouwpeil +3.50 NAP

stam∅60 1200cm

# # # 2.50

bramenplanten

Bestaande situatie

2.97

VERKLARING:

2.98

Loeffstraat

1.20

50-52

1.88

stam∅25 400cm

1.74

5.00 glascontainer

2.8

Pastoor van der Zijlestraat

0.70

2.50

1.20

standbeeld

Hofstad

2.50

poort

Kerk

5.00

stam∅25 400cm stam∅25 400cm

3.56 2.55 hekwerk

5.40

bramenplanten

81-119

5.00

2.50

1.46

2.50

# #

hoek gebouw

varkensrug

1.20

peilbuis

varkensrug

# # # # # #

2.50

1.50

hoek gebouw

# #

2.50

# # #

stam∅40 350cm

stam∅40 700cm

2.50

# #

2.50

6.00

2.50

6.00

1.35

2.50

5.00

1.20

6.00

1.35

1.3

2.00

1.20

6.00 stam∅40 700cm

2.14

Pastoor van der Zijlestraat

stam∅25 400cm

Aanbrengen hellingbaan

85-85a

1.97

OPMERKINGEN: Maten in meters, tenzij anders vermeld. Peilmaten in meters t.o.v. NAP. 0

+2.38

2.60

1.80 regenpijp

regenpijp

stam∅60 1400cm 2.49

105

2.10

2.27

2.19

C-1

27-09-2022

Concept versie 1

N.P.A. van Oevelen

Versie

Datum

Omschrijving

Getekend door

Opdrachtgever

EUREKA VASTGOED Project

2.49

2.07

Scouting 103

58-58a

2.59

Nieuwe situatie Getekend door

101

91 2.15

2.28

N.P.A. van Oevelen Gecontroleerd door

2.63 regenpijp

BedrijvenPark BorchWerf Emmerblok 18 4751 XE OUD GASTEL T (0165) 349 350 F (0165) 349 379 E info@geoinfra.nl I www.geoinfra.nl

Onderdeel

60 2.09

Civieltechnisch Ingenieursbureau

Engineering Clemensstaete te Waalwijk

R.C.J. van Zitteren

Projectnummer

22244300 Besteknummer

Datum

27-09-2022 Status

Concept-1

Formaat

A1L - 594x1260 Schaal

1:200

bladen, bladnummer

Tekeningnummer

22244300-NS-01

BIJLAGE II

DETAILGEGEVENS PARKEERONDERZOEK

27-9-2022 20:00u

27-9-2022 00:00u

100%

Pastoor van der Zijlestraat

100%

Pastoor van der Zijlestraat

70%

Pastoor van der Zijlestraat

33%

Pastoor van der Zijlestraat

Loeffstraat

17%

33%

Loeffstraat

78%

33%

Loeffstraat

64%

36%

114%

50%

45%

69%

Totaal

70%

100%

89%

100%

50%

83%

70%

40%

47%

53%

43% 1

Fout

Bezetting

48%

Fout

Hofstad

Bezetting

Capaciteit

Hofstad

Straatnaam

Fout

Sectie

Fout

Bezetting

27-9-2022 15:00u

27-9-2022 10:00u Bezetting

Bezettingsgraad openbaar onderzoeksgebied

71% 0

63%

29-9-2022 20:00u

29-9-2022 00:00u

70%

Hofstad

89%

Pastoor van der Zijlestraat

83%

Pastoor van der Zijlestraat

60%

Pastoor van der Zijlestraat

33%

Pastoor van der Zijlestraat

Loeffstraat

25%

42%

58%

33%

Loeffstraat

22%

Loeffstraat

64%

36%

86%

53%

43%

66%

Totaal

50%

60%

27%

83%

100%

122%

67%

83%

70%

80%

47%

40%

74% 1

Fout

Bezetting

100%

43% 1

Fout

Bezetting

Capaciteit

Hofstad

Straatnaam

Fout

Sectie

Fout

Bezetting

29-9-2022 15:00u

29-9-2022 10:00u Bezetting

Bezettingsgraad openbaar onderzoeksgebied

71% 0

66%

Bezetting

Fout

Bezetting

61%

65%

74%

100%

111%

122%

67%

83%

67%

70%

60%

70%

Pastoor van der Zijlestraat

33%

60%

27%

33%

Pastoor van der Zijlestraat

Loeffstraat

58%

75%

42%

Loeffstraat

56%

100%

67%

Loeffstraat

57%

136%

93%

86%

62%

83%

65%

60%

Straatnaam

Capaciteit

Hofstad

Pastoor van der Zijlestraat

Totaal

Parkeeronderzoek Clemensstaete – Chopin Projects B.V.

0 1

65% 1

Sectie

Fout

2-10-2022 14:00u

Bezetting

1-10-2022 20:00u

1-10-2022 14:00u

Fout

30-9-2022 19:30u Bezetting

Bezettingsgraad openbaar onderzoeksgebied

0 42% 33%

BIJLAGE III

OVERZICHTSKAARTEN PARKEERONDERZOEK

Parkeeronderzoek Clemensstaete – Chopin Projects B.V.

92/519

Bijlage 3

93/519

Bezonningsstudie

BEZONNINGS STUDIE NIEUWE SITUATIE

21 MAART

21 JUNI

21 OKTOBER

22 DECEMBER

9:00

13:00

17:00

BEZONNINGS STUDIE BESTAANDE SITUATIE

21 MAART

21 JUNI

21 OKTOBER

22 DECEMBER

9:00

13:00

17:00

96/519

Bijlage 4

97/519

Boom Effect Analyse 2020

Rapport Boom Effect Analyse Sint-Clemenskerk, Waalwijk

COLOFON Titel Versie Kenmerk Datum rapport Aantal pagina’s Projectleider Auteur(s) Inspectiewerk Kwaliteitscontrole Wijze van citeren

: Boom Effect Analyse Sint-Clemenskerk, Waalwijk : Definitief : 03P2003065 : 10-11-2020 : 17 (excl. Bijlagen) : W.A. van den Broek : W.A. van den Broek : W.A. van den Broek : M.J.J.M. Gerrits BSc : van den Broek W.A. (2020). Boom Effect Analyse Sint-Clemenskerk, Waalwijk. Pius Floris, Haaren.

Opdrachtgever Contactpersoon

: RHO Adviseurs : t.a.v. Dhr, R. Verkooijen Torenallee 20 5617BC EINDHOVEN

Pius Floris Boomverzorging Vught Lage Raam 1 5076 PE Haaren T: +31 (0)73 - 6567235 info@piusfloris.nl www.piusfloris.nl Contactpersoon: M: +31 (0)6 – 39 00 86 52 w.vandenbroek@piusfloris.nl

INHOUD 1. PROJECTGEGEVENS ..................................................................................................................... 3 1.1. AANLEIDING EN PLANVORMING .....................................................................................................3 1.2. LOCATIE- EN SITUATIEBESCHRIJVING ...............................................................................................4 1.3. DOELSTELLING ...........................................................................................................................4 1.4. BELEIDSSTATUS BOMEN ...............................................................................................................5 2. BOOMINVENTARISATIE............................................................................................................... 6 2.1. NULMETING ..............................................................................................................................6 2.2. ONDERGRONDS ONDERZOEK .........................................................................................................6 2.3. EFFECTANALYSE ..........................................................................................................................6 3. BOOMKWALITEIT EN STATUS ‘NULMETING’ ............................................................................... 7 3.1.

CONDITIE ..................................................................................................................................7 3.2. BOOMKWALITEIT ........................................................................................................................7 3.3. TOEKOMSTVERWACHTING ............................................................................................................8 4. PROJECTINVLOEDEN ................................................................................................................... 9 4.1. RUIMTELIJK BESLAG .....................................................................................................................9 4.2. KNELPUNTEN BOVENGRONDS ......................................................................................................10 4.3. KNELPUNTEN ONDERGRONDS ......................................................................................................10 5. BEA-ONDERZOEK ...................................................................................................................... 11 5.1. GRONDWATER .........................................................................................................................11 5.2. GROEIPLAATSONDERZOEK ..........................................................................................................11 5.3.

VERPLANTBAARHEID..................................................................................................................13 6. BEA-ADVIES .............................................................................................................................. 15 6.1. RUIMTELIJK BESLAG EN INGRIJPENDE MAATREGELEN ........................................................................15 6.2. BEPERKTE MAATREGELEN ...........................................................................................................16 6.3. BRONBEMALING .......................................................................................................................16 6.4. ADVIES EN RANDVOORWAARDEN .................................................................................................16 6.5. UITVOERING ............................................................................................................................17 7. BOOMBALANS .......................................................................................................................... 18 BIJLAGE I ........................................................................................................................................

19 BOOMINVENTARISATIE ............................................................................................................................19 BIJLAGE II ....................................................................................................................................... 21 OVERZICHTSKAART: BOOMSOORT X CONDITIE .............................................................................................21 BIJLAGE III ...................................................................................................................................... 23 OVERZICHTSKAART: TOEKOMSTVERWACHTING X BOOMKWALITEIT ..................................................................23 BIJLAGE IV ...................................................................................................................................... 25 OVERZICHTSKAART: PROJECT TEKENING .....................................................................................................25 BIJLAGE V ....................................................................................................................................... 27 OVERZICHTSKAART: BOMENPOSTER ...........................................................................................................27

1. PROJECTGEGEVENS In opdracht van RHO Adviseurs is door Pius Floris Boomverzorging Vught een boom effect analyse (voorts BEA) opgesteld. De BEA heeft betrekking tot 28 bomen staande op en/of grenzend aan het perceel van de SintClemenskerk aan de Loeffstraat 50, Waalwijk. Het veldwerk is uitgevoerd op 6-11-2020. Op het moment van het uitvoeren van de BEA bevindt het project zich in de voorlopige ontwerpfase (VO). 1.1. AANLEIDING EN PLANVORMING In opdracht van RHO Adviseurs is een BEA uitgevoerd om inzichtelijk te krijgen of er negatieve effecten te verwachten zijn op de bomen als gevolg van de voorgenomen ontwikkeling. De voorgenomen ontwikkeling betreft de realisatie van drie bouwblokken (A, B en C) met (zorg)appartementen op het achter terrein van de kerk. Bouwblok A bestaat uit 3 bouwlagen en bouwblok B en C uit vierbouwlagen. Om aan de verhoogde parkeerbehoefte te voldoen wordt de aanwezige infrastructuur herontwikkeld. De voorliggende BEA onderzoekt of er sprake is van negatieve effecten op het duurzame behoud van de gemeentelijke en particuliere bomen binnen de directe invloedssfeer van het project.

Afbeelding 1: Concept ontwerp van de voorgenomen ontwikkeling

3 Boom Effect Analyse Westakkers, Berlicum Definitief Kenmerk:03P2003065

1.2. LOCATIE- EN SITUATIEBESCHRIJVING Het plangebied bevindt zich in het noordwesten van Waalwijk in de buurt Laageinde direct ten zuiden van de A59. Centraal op het plangebied staat de Sint-Clemenskerk met aansluitend de pastorie. Direct ten noorden van de Sint-Clemenskerk is het kerkplein te vinden met parkeerplaatsen en beuken (Fagus sylvatica) in ruime groeiplaatsen. De Sint-Clemenskerk wordt aan de westzijde geflankeerd door een bomenrij, bestaande uit haagbeuken (Carpinus betulus 'Fastigiata'). De haagbeuken staan langs de Pastoor van der Zijlestraat. Aan de overzijde van de Pastoor van der Zijlestraat staan enkele jonge beuken, een halfwas Hollandse linde (Tilia x europaea) en twee gewone essen (Fraxinus excelsior) binnen de invloedssfeer van de ontwikkeling. Direct ten zuiden van de Sint-Clemenskerk is de pastorietuin te vinden. Dit betreft extensief grasland met daarop een waardevolle boomgroep van omvangrijke Amerikaanse eiken (Quercus rubra). Ten oosten van de SintClemenskerk bevindt zich op het naast gelegen perceel een gebouw van de scouting. Dit perceel kenmerkt zich door intensief grasveld en de aanwezigheid van een ruwe berk (Betula pendula), die als waardevol staat geregistreerd. Direct ten zuiden van het scouting gebouw is het bijgebouw “De ontmoeting” gesitueerd.

Dit gebouw is omkaderd door een haag van laurierkersen, In de haag staan twee sierkersen (Prunus avium), direct ten westen van het bij gebouw “De ontmoeting”.

Afbeelding 2: Overzichtskaart onderzoeksgebied.

1.3. DOELSTELLING De BEA heeft als doel het beoordelen van de conditie en kwaliteit van de bomen binnen het onderzoeksgebied. Daarnaast wordt de beworteling, opbouw van de bodem en de grondwaterstand in beeld gebracht door middel van ondergronds onderzoek. Op basis van deze gegevens kan een inschatting gemaakt worden van de effecten van de voorgenomen ontwikkelingen op de bomen. In het kader van duurzaam behoud van de bomen worden randvoorwaarden en beschermende maatregelen opgesteld, welke dienen als eis gedurende de werkzaamheden. Tevens kan er worden gestuurd op eventuele aanvullende maatregelen ten behoeve van een duurzame groeiplaatsinrichting. Tevens wordt in het voorliggende rapport een beknopte inschatting gedaan voor de verplantbaarheid van bomen die niet duurzaam gehandhaafd kunnen worden. Dit betreft geen volledig verplantbaarheidsonderzoek, in dit kader is er geen rekening gehouden met de compensatiewaarde, knelpunten m.b.t. kabels en leidingen en de kwaliteit van de huidige en toekomstige groeiplaats. 4 Boom Effect Analyse Westakkers, Berlicum Definitief Kenmerk:03P2003065

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12014849/4