Bijlage 1 Concept Mobiliteitsplan

CONCEPT Mobiliteitsplan 2030 en Uitvoeringsprogramma 2023 - 2027 In opdracht van: Gemeente Waalwijk Projectnummer: 7390 Datum: 2 december 2022

Inhoud 1.

VOORWOORD 

3

2. 2.1 2.2 2.3

INLEIDING  Van Mobiliteitsvisie naar Mobiliteitsplan  Aanpak  Leeswijzer 

4 4 4 6

3. 3.1 3.2 3.2.2 3.2.3 3.2.4 3.2.5 3.2.6

DE TOEKOMSTIGE MOBILITEIT VAN WAALWIJK  Het vertrekpunt in 2022  Het wensbeeld voor 2030 per gebiedstypologie  Het centrum van Waalwijk  Het stedelijk gebied De bedrijventerreinen  De dorpskernen  Het buitengebied

7 7 9 10 11 13 14 15

4.

HET UITVOERINGSPROGRAMMA  Uitvoeringsprogramma overzicht 

17 18

5. BIJLAGE 1: BELEIDSANALYSE  5.1 Nationaal  5.2 Provincie Noord-Brabant  5.3 Regio Hart van Brabant  5.4 Gemeente Waalwijk 

48 48 49 50 51

Mobiliteitsplan 2030 en Uitvoeringsagenda 2022-2027

2

1.

VOORWOORD

Voor u ligt het Mobiliteitsplan tot 2030 en het Uitvoeringsprogramma 2022-2027 van de gemeente Waalwijk. De maatregelen omschreven in het Uitvoeringsprogramma dient als input voor het Integrale Uitvoeringsplan van de gemeente. Met dit plan zetten wij als gemeente stappen in het omgaan met (verwachte) ontwikkelingen in het verkeer, (openbaar) vervoer, de openbare ruimte en duurzaamheid. De maatregelen voor de komende jaren zijn met name gestoeld om het op orde krijgen van de basis: een verbeterde infrastructuur voor lopen en fietsen, meer 30 km/uur wegen, een innovatief en hoogwaardig openbaar vervoersysteem en meer aandacht voor mobiliteit voor iedereen. Zo werken wij aan het leefbaar, veilig en bereikbaar houden van onze gemeente. Elke dag reizen we lopend, fietsend, met de auto of met het openbaar vervoer naar ons werk, school, sport, vrienden, familie en ga zo maar door. Nieuwe ontwikkelingen in onze dagelijkse vervoerswijze volgen elkaar snel op. Denk aan de elektrische fiets, het opladen van elektrische auto, deelauto’s en, niet te vergeten, onze Waalwijkse e-steps. De komende jaren staan wij als gemeente voor een aantal uitdagingen. Het inwonersaantal zal door de woningbouwopgave toenemen en door de uitbreiding van bedrijventerrein Haven 8 blijft ook het aantal arbeidsplaatsen stijgen.

Het merendeel van de werknemers woont echter niet in Waalwijk en reist met de auto naar het werk. Waalwijk is dé logistieke hotspot van Nederland, een aantrekkelijke woonomgeving en is omgeven door recreatiegebieden. Onze gemeente verdient daardoor hoogstedelijke investeringen op het gebied van mobiliteit. Met het vaststellen van de Mobiliteitsvisie zetten we de komende jaren een mobiliteitstransitie in. We erkennen dat de auto een geliefd vervoersmiddel is voor veel Waalwijkers. De gemeente heeft een aantrekkelijke ligging tussen de A59 en N261 en er zijn weinig goede alternatieven voor verplaatsingen buiten de gemeente. Het is daarom tijd dat we gaan investeren in een hoogwaardig openbaar vervoernetwerk en slimme, innovatieve mobiliteitsoplossingen daarbij denken we aan Bus Rapid T ransit. Het Mobiliteit­splan heeft als doel om iedereen in Waalwijk verschillende alternatieven te bieden: lopen, fietsen, deelmobiliteit, ov of de auto. Op naar een veilig, slim en duurzaam mobiliteitssysteem voor iedereen! Ad de Jong, wethouder mobiliteit en fysieke domein

Mobiliteitsplan 2030 en Uitvoeringsagenda 2022-2027

3

2. INLEIDING Het verplaatsen van personen en/of goederen noemen we mobiliteit. Mobiliteit is – met uitzondering van wandelen en fietsen voor recreatieve of sportieve doeleinden – geen doel op zich. Mobiliteit is daarmee altijd een middel om een activiteit op een andere locatie uit te voeren, zoals werken, wonen, sport, recreatie, sociaal, zorg, handel en onderwijs. Dit betekent dat mobiliteit raakvlakken heeft met vrijwel alle beleidsvelden. Mobiliteit is noodzakelijk om mee te doen aan de samenleving en gaat over meer dan alleen het verkeer en (water)wegennetwerk. Belangrijke factoren die het verplaatsingsgedrag beïnvloeden zijn natuurlijk het vervoersmiddel en de infrastructuur, maar ook de sociale- en financiële situatie van de reiziger en het (gewoonte)gedrag in het verkeer.

Waa ro ? m

Hoe?

Mobiliteitsvisie Waarom werken we aan mobiliteit?

Mobiliteitsplan Hoe werken we aan onze visie?

Een Mobiliteitsplan speelt in op de wijze waarop mobiliteit kan bijdragen aan het integrale beleid van de gemeente. Het geeft richting voor het realiseren van de strategische ambities uit de Mobiliteitsvisie en geeft oplossingsrichtingen om de ambities te behalen. Dit Mobiliteitsplan heeft een planhorizon tot 2030. Het Uitvoeringsprogramma geeft vervolgens een concrete invulling aan de oplossingsrichtingen uit het Mobiliteitsplan. Het Uitvoeringsprogramma evalueren we jaarlijks en stellen we bij als er nieuwe of onverwachte ontwikkelingen optreden.

2.1 W

at?

Uitvoerings programma Wat doen we concreet om onze visie te realiseren?

Van Mobiliteitsvisie naar Mobiliteitsplan

De gemeente Waalwijk wil dat iedereen zo snel, comfortabel en veilig mogelijk van A naar B kan komen. De komende jaren willen we de transitie maken naar een duurzaam vervoerssysteem, minder afhankelijk zijn van de auto en aansluiten op innovatieve, duurzame en datagedreven technologieën. Dat alles moet passen in de opgaven van andere beleidsterreinen, zoals de woningbouwopgave, werkgelegenheidsgroei en klimaat. Om dit mogelijk te maken heeft de gemeenteraad in de zomer van 2021 de Mobiliteitsvisie vastgesteld. Deze visie, te downloaden via deze link, beschrijft de ambities waar we de komende jaren richting aan willen geven op strategisch niveau.

Dit Mobiliteitsplan is de uitwerking van de ambities uit de Mobiliteitsvisie in concrete maatregelen. Het geeft richting aan hoe we de vastgestelde visie tot 2030 realiseren. De ambities en maatregelen zijn niet voor elk gebied in de gemeente hetzelfde. We maken daarom onderscheid in de maatregelen voor het centrum, het stedelijk gebied, de bedrijventerreinen, de dorpskernen en het buitengebied. Het Mobiliteitsplan is adaptief zodat het mogelijk is om in te spelen op bestuurlijke, technische of overige belangrijke veranderingen in Waalwijk. Het Uitvoeringsprogramma bevat de concrete projecten voor de komende vier jaar. Deze herijken we tweejaarlijks in samenspraak met betrokken wegbeheerders, het Rijk, de Provincie, omliggende gemeenten en waterschappen, zodat we blijven meebewegen met de toekomstige ontwikkelingen. Elk project uit het uitvoeringsprogramma wordt uitgewerkt in een gedetailleerde aanpak zodra de uitvoering start. Dit betekent ook dat er dan opnieuw participatie plaatsvindt met de betrokken belanghebbenden om tot de juiste inrichting of aanpak te komen..

2.2

Aanpak

Het Mobiliteitsplan is tot stand gekomen op basis van de ‘waarom, hoe, wat’ methodiek. De Mobiliteitsvisie beantwoort waarom we werken aan Mobiliteit. Vervolgens is bepaald hoe we deze visie invullen: ‘wat zijn de ambities per gebiedstype en waar ligt de prioriteit?’. Dit vormt het Mobiliteitsplan. Tot slot hebben we de prioriteiten uitgewerkt tot projectbladen in het Uitvoeringsprogramma: ‘wat gaan we de komende vier jaar doen om deze prioriteiten te realiseren?’. We hebben veel ambities en moeten tegelijkertijd realistisch blijven. Om de ambities op de korte en lange termijn waar te maken dient in de eerste plaats de infrastructuur in Waalwijk op orde te zijn. De rode lijn van het Uitvoeringsprogramma is dan ook het op orde brengen van ‘de basis’ en het uitvoeren van een aantal ingrepen om de gemeente aantrekkelijker en toegankelijker te maken voor de fietser en voetganger. Met de basis bedoelen we het verbeteren van de wegenstructuur (denk aan onlogische rotondes of kruispunten) en gevaarlijke punten in het verkeer. Dit heeft de komende 4 jaar in het Uitvoeringsprogramma dan ook onze prioriteit.

We brengen van ‘de basis’ op orde en voeren ingrepen uit om de gemeente aantrekkelijker en toegankelijker te maken voor de fietser en voetganger.

Mobiliteitsplan 2030 en Uitvoeringsagenda 2022-2027

4

Participatie: samen op weg Waalwijk is een gemeente waar iedereen mee mag doen. Daarom hebben we voor het opstellen van het Mobiliteitsplan een participatietraject opgezet (zie deze link voor meer informatie). We vroegen verschillende stakeholders een reactie te geven op de mobiliteitsambities en welke ambities volgens hen prioriteit hebben om op korte termijn te realiseren. We bedanken alle betrokkenen voor hun inzet om het gesprek te voeren over wat er belangrijk is in onze gemeente en voor hun bijdrage op het online participatieplatform.

Na vaststelling van het Mobiliteitsplan gaan projecten naar uitvoering. In dit Mobiliteitsplan doen we een voorstel voor de wegencategorisering. Dit vormt het startpunt voor de participatie wanneer projecten naar uitvoering gaan. Samen met belanghebbenden en omwonenden spreken we dan over de herinrichting van de weg.

In het hele proces van Mobiliteitsvisie naar Uitvoeringsprogramma zijn stakeholders gevraagd om te participeren. In figuur 1 ziet u een overzicht van welke stakeholders op welke momenten zijn betrokken. We hebben de bewuste keuze gemaakt om in de klankbordgroep zowel collega’s uit interne teams van de gemeentelijke organisatie als externe partners te betrekken. Een direct gesprek tussen deze stakeholders zorgt voor wederzijdse begrip, inspiratie en versnelling van het proces.

Fase 1: Inventarisatie en analyse

Interne collega's van andere beleidsterreinen

Regionale partners

Fase 2: Strategie

Klankbordgroep

Innformeren inwoners en ondernemers met webinar

Fase 3: Tactisch

Klankbordgroep

Informeren van gemeenteraad

Fase 4: Operationeel

Klankbordgroep

Ter inzagelegging voor inwoners en ondernemers

Concept plan ter bespreking met interne collega's

Klankbordgroep

Fase 5: Afronding

Figuur 1: Overzicht participatieproces van het Mobiliteitsplan

Bijpraten met inwoners en ondernemers bij praatcafé's

Input ophalen bij inwoners en ondernemers op met het online participatieplatform

Gemeenteraad

Figuur 2: Woordenwork uit de participatieopbrengst

Mobiliteitsplan 2030 en Uitvoeringsagenda 2022-2027

5

Beleidskader: een integraal mobiliteitsplan De Regionale Beleidsagenda Mobiliteit en de Regionale Mobiliteitsagenda dienden vanuit de Regio Hart van Brabant als onderlegger voor de Mobiliteitsvisie. Voor het Mobiliteitsplan hebben we daarnaast een beleidsanalyse uitgevoerd waarbij we breder hebben gekeken dan alleen de Waalwijkse mobiliteit. We hebben het mobiliteitsbeleid van buurgemeenten bestudeerd en gekeken of er raakvlakken zijn met andere beleidsdomeinen in de gemeente Waalwijk. Mobiliteit is immers een middel en geen doel op zich. In het Uitvoeringsprogramma staan per projectblad daarom ook de meekoppelkansen voor andere beleidsdomeinen. Hieronder geven we de top vijf kernpunten uit de beleidsanalyse die belangrijke input zijn geweest voor het Mobiliteitsplan. Kernpunten van de beleidsanalyse In bijlage 2 hebben we de beleidsanalyse voor het Mobiliteitsplan opgenomen. Hieronder zetten we de vijf meest belangrijke beleidsaspecten op een rij voor het Mobiliteitsplan en de Uitvoeringsagenda: 1. De woningbouwopgave en de omvang van bedrijvenuitbreiding hebben een grote impact op de mobiliteit van, naar en in Waalwijk. We moeten daarom zorgen dat we efficiënt omgaan met de beschikbare ruimte. 2. Waalwijk wil een duurzamere en groenere gemeente zijn. In 2030 moet de CO2 uitstoot met 49% zijn afgenomen ten opzichte van 1990 (Visie Duurzaam Waalwijk, 2019). 3.

De fietser staat nationaal, regionaal en lokaal hoog op de agenda. Veiligere en comfortabele fietsverbindingen hebben de aandacht. 4. Het provinciale programma Gedeelde Mobiliteit werkt aan nieuwe alternatieven voor de auto waardoor het ov beter bereikbaar wordt. Denk aan de mobiliteitshubs, hubtaxi (dit valt onder ov-aanbod) en vrijwilligersinitiatieven. 5. Waalwijk zet in op gezonde Waalwijkers! (Lokaal gezondheidsbeleid Waalwijk, 2020) Op dit moment werken we ook aan de nieuwe Omgevingsvisie voor Waalwijk. Deze integrale visie beschrijft de ontwikkeling van diverse thema’s waar de gemeente de komende jaren mee te maken krijgt. De Mobiliteitsvisie uit 2021 is één van de bouwstenen voor de nieuwe Omgevingsvisie. Dit Mobiliteitsplan is een uitwerking van de Mobiliteitsvisie en dus de (toekomstige) Omgevingsvisie.

2.3

Leeswijzer

In het Mobiliteitsplan werken we de visie uit in wensbeelden en concrete acties. Het plan is opgebouwd aan de hand van vijf gebiedstypologieën en vier ambities uit de

Mobiliteitsvisie. De vijfde ambitie – veiligheid – benoemen we niet als losse ambitie, omdat veiligheid een randvoorwaarde is bij alles wat we doen. In hoofdstuk twee formuleren we per gebiedstype de doelen van de ambities en bepalen we oplossingsrichtingen. Ook geven we per gebiedstype aan wat de participatie heeft opgebracht en wat het wensbeeld is. Dit wensbeeld laat zien hoe Waalwijk eruitziet als we alle doelen halen. In hoofdstuk drie beschrijven we op de projectbladen de acties die nodig of gewenst zijn voor het realiseren van de visie en de wensbeelden. Ook geven we hierbij aan wat de rol van de gemeente en van de samenleving is en of er eventueel meekoppelkansen zijn vanuit andere beleidsdomeinen om samen een weg te vinden om de doelen te behalen. Om de maatregelen uit dit Mobiliteitsplan in de komende jaren uit te voeren, is structurele financiering nodig. De financiering van infrastructurele projecten zit grotendeels in het Integrale Uitvoeringsplan (IUP). In het raadvoorstel behorend bij dit Mobiliteitsplan wordt de budgetaanvraag nader onderbouwd.

Mobiliteitsplan 2030 en Uitvoeringsagenda 2022-2027

6

3.

DE TOEKOMSTIGE MOBILITEIT VAN WAALWIJK

Het Mobiliteitsplan heeft als doel om het voor iedereen in Waalwijk mogelijk te maken om via goede verplaatsings­ mogelijkheden mee te kunnen doen aan de maatschappij. De gemeente wil graag zo groen en duurzaam mogelijk zijn. Tegelijkertijd is het straatbeeld van Waalwijk nu erg autogericht. De komende jaren wil de gemeente voor iedereen in Waalwijk een aantrekkelijk en veilig alternatief bieden naast de auto, zodat mensen keuze hebben. Uiteraard zijn we realistisch en blijft het uitgangspunt dat de basisinfrastructuur veilig en op orde is en we de doorstroming en bereikbaarheid borgen.

3.1

Het vertrekpunt in 2022

De gemeente Waalwijk is continu in ontwikkeling en de druk op de ruimte groeit. Deze paragraaf geeft een overzicht van de mobiliteit in Waalwijk in 2022 (wat valt op en wat zijn knelpunten?) en de verwachte ontwikkelingen met invloed op de mobiliteit in Waalwijk, zoals de woningbouwopgave, uitbreiding van bedrijventerreinen, duurzaamheidsambities, verkeersveiligheid in relatie tot vergrijzing en de opkomst van innovatieve vervoerswijzen.

De mobiliteit in Waalwijk in 2022 In de jaren ’60 en ’70 nam de bevolkingsgroei in Waalwijk snel toe. In deze periode was de aanschaf van een auto erg populair. Het autobezit in de gemeente groeide en het straatbeeld richtte zich vooral op het faciliteren van de automobiel. Vanaf 2000 breidde de gemeente verder uit met woonwijken en het bedrijventerrein Haven8 ten noorden van de stad. Voor veel mensen zijn tegenwoordig de (elektrische) fiets, en speed pedelec een interessant vervoersmiddel, maar de verkeersstructuur bleef veelal ongewijzigd. ∙ De gemeente wordt ontsloten door de A59 in de oost-west richting en door de N261 in de noordzuid richting. Waalwijk is goed bereikbaar per auto. Knelpunt: er zijn dagelijks files tijdens piekuren op de A59 richting ’s-Hertogenbosch en knooppunt Hooipolder. ∙ De omvang van Waalwijk leent zich goed voor loop- en fietsverplaatsingen binnen de kernen. Knelpunt: weinig separate fietspaden, waardoor fietsers de weg moeten delen met de auto. Dit is onprettig fietsen en aangezien het dezelfde route betreft is de auto wat betreft snelheid aantrekkelijker. ∙ Waalwijk heeft een aantrekkelijke ligging voor de logistieke bedrijvigheid. Knelpunt: Vanwege de slechte ov-verbindingen vanuit Tilburg, ‘s-Hertogenbosch en Breda is het lastig om voldoende gekwalificeerd personeel te vinden en gaan werknemers die niet in Waalwijk wonen veelal met de auto.

∙ De dorpskernen zijn meer afhankelijk van de auto, vanwege de afstand van voorzieningen en het ontbreken aan goede ov-verbindingen. Knelpunt: met name de toenemende groep ouderen is steeds afhankelijker van de auto en van mensen die bereid zijn hen te brengen en halen.

Afbeelding 1 Huidige situatie in Waalwijk

Mobiliteitsplan 2030 en Uitvoeringsagenda 2022-2027

7

Het coalitieakkoord 2022 – 2026 In juni 2022 is het coalitieakkoord vastgesteld. De coalitie wil dat tussen en binnen de kernen en de stad lopen en fietsen de de norm wordt. Bij het ontwerp van nieuwe, of de herinrichting van bestaande straten, staat het belang van wandelaars en fietsers voorop. Daarna pas de automobilist. Het coalitieakkoord noemt de volgende punten: ∙ Mobiliteitsmaatregelen gericht op betere loop- en fietsroutes en verkeersveiligheid. ∙ Optimalisatie van de fietsverbindingen tussen noord en zuid. ∙ Met de uitbreiding van Landgoed Driessen is een extra ontsluitingsweg nodig. ∙ Onderzoek naar een centrale mobiliteitshub aan te leggen voor vormen van deelmobiliteit. ∙ Blijven lobbyen voor Hoogwaardig Openbaar Vervoer van Waalwijk naar Oosterhout/Breda, Tilburg en ’s-Hertogenbosch. ∙ Onderzoek naar de beste locatie voor een aantrekkelijk HOV-station. ∙ Smart mobility oplossingen, zoals slimme verkeerslichten, duurzame deelconcepten (denk aan elektrische deelbakfietsen, deelauto’s of deelscooters) en Mobility as a Service. De woningbouwopgave De gemeente Waalwijk staat de komende 10-15 jaar voor een woningbouwopgave van ten minste 3.500 extra woningen. De ontwikkeling van Landgoed Driessen fase 1 (in afronding) en fase 2 (op de planning) is verreweg de grootste ontwikkeling. De rest van de woningbouwopgave vangen we grotendeels binnen het stedelijke gebied op.

In bijna alle wijken en kernen zijn locaties aangewezen waar we de komende jaren woningen bijbouwen, variërend van een paar woningen tot enkele honderden woningen per wijk. Dit gaat onder andere om de herontwikkeling van het centrum, de Eerste Zeine, Akkerlanen en op het terrein van het Elisabeth-Tweesteden Ziekenhuis aan de Kasteellaan (inclusief een regionaal gezondheidscentrum). Een ander onderdeel van de verstedelijkingsopgave is het vergroten van mogelijkheden om te ontspannen, te sporten en te ontmoeten in de openbare ruimte. Dit heeft gevolgen voor andere opgaven waar de gemeente voor staat, zoals groen (tegengaan hittestress en bevorderen biodiversiteit), blauw (waterberging) en grijs (parkeren en het wandel-, fiets en wegennet). Doordat we met verschillende beleidsterreinen binnen de gemeente samenwerken, zorgen we ervoor dat we in plaats van een of/of- naar een én/én-oplossing toewerken. De woningbouwopgave en mobiliteit vormen daarmee een integrale opgave. Zoals eerder genoemd is bereikbaarheid geen doel op zich, maar een belangrijke randvoorwaarde voor de huidige en toekomstige ruimtelijke en economische ontwikkelingen. Voorbeelden zijn de keuzes voor het hoogwaardig openbaar vervoer richting ’s-Hertogenbosch, Tilburg, Oosterhout en Breda, de aanpak rondom knooppunt Hooipolder en ambities voor meer lopen en fietsen.

Uitbreiding van de bedrijventerreinen Het bedrijventerrein Haven in Waalwijk-noord breidt de komende jaren verder uit. De verwachting is dat meer logistieke bedrijven hun weg vinden naar Haven8 en zich vestigen. Meer bedrijvigheid betekent meer woon-werk verkeer en meer logistieke bewegingen. Daarnaast hebben West-Brabant en de haven van Rotterdam de ambitie om van de A59 een goederencorridor te maken. In onze gemeente, met name in Waspik, zijn er zorgen dat dit leidt tot nog meer sluipverkeer om files te ontwijken. Bovendien wordt in 2026 de vrachtwagenheffing ingevoerd voor de Nederlandse snelwegen. Hiermee krijgen vrachtwagens een kilometerprijs in rekening gebracht. De opbrengst geeft de overheid deels terug aan de transportsector om te investeren in schone vrachtwagens. Door deze kilometerprijs kunnen bedrijven ervoor kiezen om de routing van de vrachtwagens te veranderen. Daarnaast bestaat de kans dat bedrijven ervoor kiezen om kleinere voertuigen (geen vrachtwagens, dus geen heffing) in te zetten of met elektrische voertuigen te rijden. Verhoudingsgewijs komen er dan meer voertuigen op de weg dan de reguliere vrachtwagens. De vraag is hoe wij als gemeente hiermee omgaan. Meer ruimte voor wonen, groen en leef baarheid Uit onderzoek in het centrumgebied (pre-covid19) blijkt dat circa 300 parkeerplekken structureel onbezet blijven.

Met oog op de woningbouwopgave en groenambities is het interessant om deze ruimte een andere functie te geven, zoals het transformeren in wonen, groen of ontspanning. Dit geldt niet voor de wijken buiten het centrum.

Mobiliteitsplan 2030 en Uitvoeringsagenda 2022-2027

8

Duurzaamheidsambities De gemeente wil zich duurzaam ontwikkelen op een manier die bij Waalwijk past. Dit betekent dat iedereen moet mee kunnen doen en de energietransitie voor iedereen betaalbaar moet zijn. Voor 2030 betekent dit concreet dat we ernaar streven dat de CO2-uitstoot met 49 procent is afgenomen ten opzichte van het niveau van 1990. De visie Duurzaam Waalwijk 2030 beschrijft een aantal fysieke aspecten waar Waalwijk zich de komende jaren op richt: energie, biodiversiteit, reductie van verkeer in verband met de geluid- en luchtkwaliteit en duurzaam consumeren en produceren (o.a. schoon vervoer). Dit laatste raakt mobiliteitsopgaven, zoals slimme laadpalen, het gebruik van waterstof, energieopwekking voor opladen, het vergroenen van parkeerplaatsen en meer aandacht voor lopen en fietsen. Het nieuwe parkeerbeleid waar de gemeente aan werkt bevat een separate visie over laadpalen en elektrisch vervoer.

Dit betekent dat ze een steeds kleiner netwerk hebben om op terug te vallen en aangewezen zijn op hun eigen mogelijkheden. Met een risico gestuurde aanpak willen we veiligheidsissues (voor ouderen) voorkomen en ze stimuleren om actief deel te nemen aan de samenleving en vitaal te blijven.

Verkeersveiligheid en vergrijzing Het veilig kunnen verplaatsen van A naar B staat op nummer één. Wij zien veiligheid niet als een ambitie of wens, maar als een vereiste. We nemen ‘veiligheid’ daarom niet als factor mee in de wensbeelden van 2030. In Waalwijk hebben we de laatste jaren al stappen gezet in de verkeersveiligheid met de inzet op black spots. Op dit moment zijn er geen black spots meer in Waalwijk. Uiteraard treffen wij in het Uitvoeringsprogramma maatregelen om de verkeersveiligheid in onze gemeente te blijven borgen. De landelijke verkeersveiligheidssituatie is de laatste jaren verslechterd. Het aantal ernstig verkeersgewonden stijgt en het aantal verkeersdoden neemt toe. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft in 2018 daarom het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV 2030) gelanceerd waar ze zichzelf het doel heeft gesteld het aantal verkeersgewonden en doden terug te brengen en te streven naar nul verkeersslachtoffers.

Het huidige beleid en de huidige infrastructuur zijn niet altijd klaar voor innovatieve ontwikkelingen. Zo is het soms onduidelijk of een voertuig op het fietspad of op de autoweg moet rijden. Denk hierbij aan de speed pedelec met het uiterlijk van een fiets, maar die binnen de bebouwde kom 30 km/uur rijdt en buiten de bebouwde kom 45. De verwachting is dat de komende jaren meer van deze ‘slimme’ vervoerswijzen op de markt komen. Met als stip op de horizon: autonome voertuigen. We dienen op bovenstaande ontwikkelingen te anticiperen.

In 2020 werden er 273 ongevallen geregistreerd. De jaren daarvoor was het aanzienlijk hoger. In 2021 is het aantal ongevallen toegenomen: 361 ongevallen in 2021 (waarvan 33 slachtoffers en de rest uitsluitend materiële schade). Het gemiddeld aantal verkeers­ ongevallen van de gemeente is 368 ongevallen per jaar in de periode 2012-2021. Volgens de ongevalsdata uit ViaStat blijkt het risicocijfer van Waalwijk (0,14) vergelijkbaar met de risicocijfers van gemeenten zoals Oosterhout en Meijerijstad. Wij sluiten aan bij het streven naar 0 verkeersslachtoffers in onze gemeente en werken daarom ook risico gestuurd. Uit de ongevalsdata blijkt dat er over het algemeen in Waalwijk minder verkeersslachtoffers vallen per inwoner dan in gemiddeld in Noord-Brabant. Een andere landelijke ontwikkeling die raakvlakken heeft met de verkeersveiligheid is de vergrijzing. Dit geldt ook voor Waalwijk. Ouderen zijn een kwetsbare groep in het verkeer. Volgens de Maatschappelijke opgaven anno 2017 van de gemeente Waalwijk1 is het percentage eenzame ouderen significant hoger dan in de rest van Midden-Brabant.

Innovatieve vervoerswijzen en deelmobiliteit Innovatieve vervoerswijzen volgen elkaar de laatste jaren snel op. Ook de voertuigen zelf worden steeds meer datagedreven en autonomer. Er komen steeds meer nieuwe vormen van mobiliteit, zoals deelfietsen, deelauto’s, elektrische fietsen, speed pedelecs, het delen van ritten en het precies berekenen wat de meest comfortabele route is via een app op de smartphone. Dit laatste noemen we Mobility as a Service (MaaS), waarbij een digitaal platform de reis op maat maakt op basis van de actuele reisinformatie.

3.2

Het wensbeeld voor 2030 per gebiedstypologie

In deze paragraaf schetsen we de wensbeelden 2030 voor de hele gemeente en vervolgens het centrum, het stedelijk gebied, de bedrijventerreinen, de dorpskernen en het buitengebied. De Mobiliteitsvisie heeft nog geen uitspraak gedaan over de verschillen tussen deze gebieden. In het Mobiliteitsplan doen we dit wel omdat de gebieden zich anders ontwikkelen en er andere vragen zijn. De wensbeelden voor de vier gebieden ontstaan door de vier ambities uit de Mobiliteitsvisie concreet te maken. Het gaat om ‘stil schoon en gezond’, ‘inclusieve mobiliteit’, ‘robuust en betrouwbaar’ en ‘slim en efficiënt’. De vijfde ambitie ‘veiligheid’ is een ambitie waar geen discussie over is. Alles wat we doen, moet bijdragen aan een betere verkeersveiligheid. Samen met de regio, de provincie Noord-Brabant en het Rijk passen we de risico gestuurde aanpak toe. Dit betekent dat we ons richten op wegen waar het risico voor een verkeersonveilige situatie het grootste is. Met behulp van de beschikbare subsidiemogelijkheden vanuit de provincie en het Rijk pakken we zulke straten aan. Maatschappelijke opgaven anno 2017, Gemeente Waalwijk (https://waalwijk.begrotingsapp. nl/strategische-visie---waalwijk-2025/programma/leef klimaat#317560-perspective-maatschappelijke-opgaven-anno-2017-515025-onderdeel-maatschappelijke-opgaven-anno-2017

1

Mobiliteitsplan 2030 en Uitvoeringsagenda 2022-2027

9

3.2.1

De plek van Waalwijk in de regio

Met alle ambities die het Rijk, de provincie, de regio en wijzelf hebben, moet er een sprong voorwaarts gemaakt worden in het bereikbaar houden van Waalwijk. In ons toekomstbeeld van Waalwijk zien we een innovatieve hoogwaardige openbaar vervoer verbinding tussen Waalwijk, ’s-Hertogenbosch en knooppunt Hooipolder, bijvoorbeeld in de vorm van monorail boven de A59. Met een aansluiting op een hoogwaardige verbinding tussen Breda en Utrecht, komt er een daadwerkelijk alternatief voor de auto. Dit is cruciaal omdat de druk op de ruimte in en rondom Waalwijk alleen maar toeneemt. Waalwijk doet volop mee in het opstellen van de verstedelijkingsakkoorden van de stedelijke regio’s Breda – Tilburg én ’s-Hertogenbosch. In de komende 10-15 jaar moeten er ten minste 3.500 extra woningen in onze gemeente gerealiseerd worden. Met dergelijke woningbouwplannen groeit het aantal inwoners aanzienlijk. Dit bouwen we zoveel

mogelijk binnenstedelijk en grijpen de kans om de mobiliteitstransitie te versnellen. Daarnaast zijn er nu al 30.000 arbeidsplaatsen in Waalwijk. Dit is evenveel als ‘s-Hertogenbosch en de helft van het aantal arbeidsplaatsen in Tilburg. Samen met Tilburg is Waalwijk de logistieke hotspot van Nederland. Daarnaast zetten we in op uitbreiding van de bedrijventerreinen Havens en Waspik-Noord met zo’n 5000 arbeidsplaatsen. Na Tilburg groeit het aantal arbeidsplaatsen in Waalwijk het sterkste in regio Hart van Brabant. Dit leidt tot veel nieuwe woon-werkbewegingen én een toename in goederenvervoer. Met deze woningbouw en groeiende werkgelegenheidscijfers verdient Waalwijk hoogstedelijke investeringen.

3.2.2 Het centrum van Waalwijk

Achtergrond Het centrum van Waalwijk vormt het economische, culturele en sociale hart van de gemeente (en omgeving). Er is een grote diversiteit aan voorzieningen zoals supermarkten, modewinkels, horeca, culturele- en maatschappelijke functies. Het centrum bestaat uit de promenade (de Grotestraat, de Stationstraat, het overdekt winkelcentrum De Els), de Markt en Raadhuisplein. De doelgroepen waarvoor we de mobiliteitsmaatregelen treffen zijn inwoners, ondernemers en winkelend publiek dat niet in het centrum woont. Volgens de visie ‘Hart van de Stad 2025’ (2020) wonen er in het centrum relatief meer 65+’ers dan in de rest van de gemeente. Dit is een belangrijke groep met eigen mobiliteitsbehoeften. Verwachte ontwikkelingen De gemeente werkt aan een ontwikkelvisie voor het centrum. Daarnaast kijken we de komende tijd naar het parkeerbeleid. Vanwege de woningbouwopgave en de ambities om meer plaats te maken voor lopen en fietsen, dienen we ruimte te creëren in de openbare ruimte. Het verlagen van de gemeentelijke parkeerbehoefte, door in te zetten op fietsen en lopen, biedt de benodigde ruimte om invulling te geven aan deze transformatie. Daarom willen we het parkeerbeleid vernieuwen.

Clermont-Ferrand, stad in Frankrijk met bus rapid transit als ov-systeem

Mobiliteitsplan 2030 en Uitvoeringsagenda 2022-2027

10

Wat zijn de doelen per ambitie? Ambities en doelen voor het stedelijk gebied Stil, schoon en gezond In 2030 is het centrum (de promenade en de straten rondom) autoluw. Het is aantrekkelijker om te voet, per fiets, met het openbaar vervoer of met deelvervoer naar het centrum te gaan dan met de auto. Zowel van oost naar west als van noord naar zuid zijn er brede voet- en fietspaden met groen. Het straatbeeld is minder gedomineerd door de auto. Auto’s parkeren op de grotere parkeerterreinen aan de randen van het centrum (Taxandriaweg, Unnaplein en de Els) en uit het zicht. Inclusieve mobiliteit In 2030 is het voor iedereen mogelijk om zelfstandig naar het centrum te reizen. Vanuit iedere wijk zijn er veilige en toegankelijke wandel- en fietsvoorzieningen naar het centrum. In 2030 is er geen barrièrevorming door autowegen, zoals vastgesteld in Masterplan Centrum. Robuust en betrouwbaar Gemotoriseerd verkeer kan de randen van het centrum goed bereiken en reist vanaf de randen gemakkelijk. Fietsbereikbaarheid en fietsparkeervoorzieningen, op logische plekken waar de fietser passeert, verbeteren. Slim en efficiënt In 2030 heeft iedereen op elk gewenst moment toegang tot de actuele data over de, naar eigen keuze, meest snelle en comfortabele manier om zich te verplaatsen en parkeren. Hoe ziet het centrum van Waalwijk eruit als we alle doelen behalen? Het centrum is autoluw.

Mensen die woonachtig zijn in de gemeente reizen vooral per

fiets of met het openbaar vervoer en te voet naar het centrum. Overige bezoekers parkeren de auto aan de randen van het centrum en lopen verder. Er zijn veilige, toegankelijke en groene wandel- en fietspaden vanuit de wijken richting het centrum.

© OpenStreetMap (and) contributors, CC-BY-SA

3.2.3 Het stedelijk gebied

Achtergrond en doelgroepen Het stedelijk gebied bevat alle wijken binnen de stadsgrenzen van Waalwijk. Het stedelijk gebied wordt ingeklemd tussen de A59 aan de noordzijde, de N261 aan de westzijde, de Loonse en Drunense duinen en de Meerdijk in het zuiden en het afwateringskanaal in het oosten. De doelgroepen waarvoor we de mobiliteitsmaatregelen treffen zijn inwoners, ondernemers, voetgangers, (brom)fietsers, gemotoriseerd verkeer, vrachtverkeer (o.a. laden en lossen), mindervaliden, het openbaar vervoer en hulpdiensten. Verwachte ontwikkelingen De komende jaren staat het programma Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat (GOL) op de planning. Het GOL is bedoeld om de doorstroming op de A59 te verbeteren en (sluip)verkeer uit de dorpen te halen door randwegen aan te leggen. Daarnaast verwachten we een uitbreiding van het stedelijk gebied door de woningbouwopgave van

Mobiliteitsplan 2030 en Uitvoeringsagenda 2022-2027

11

circa 1000 extra woningen. Deze nieuwe woningen moeten ook worden aangesloten op het mobiliteitsnetwerk. Dit vraagt om een slimme inrichting van de openbare ruimte waarbij we keuzes moeten maken, zoals meer woningen, meer groen of meer loop- en fietsroutes. Wat zijn de doelen per ambitie? Ambities en doelen voor het stedelijk gebied Stil, schoon en gezond In 2030 is er meer ruimte voor voetgangers en fietsers ten opzichte van 2022. Er zijn goede wandel- en fietspaden tussen de wijken. Er zijn wijkhubs met meerdere vormen van elektrische deelmobiliteit. Inclusieve mobiliteit In 2030 is het voor iedereen mogelijk om zelfstandig van en naar het stedelijk gebied te reizen. Vanuit iedere wijk zijn er veilige, duidelijke en toegankelijke wandel- en fietspaden voor iedereen. Robuust en betrouwbaar In 2030 maakt men meer gebruik van alternatieven voor de auto om binnen, van of naar het stedelijk gebied te reizen. Hierbij is er geen barrièrevorming tussen verschillende verkeersstromen. In het stedelijk gebied is de maximale snelheid voor gemotoriseerd vervoer 30 km/u tenzij anders wordt besloten. Slim en efficiënt In 2030 is er voor alle modaliteiten actuele (datagedreven) informatie beschikbaar over de meest snelle en comfortabele (deel)vervoerswijze om naar de bestemming te reizen.

Er is ingezet op de meest efficiënte vorm van mobiliteit waardoor tijd en ruimte worden bespaard, zoals niet reizen, lopen en fietsen, deelvervoer, datagedreven parkeerinformatie.

Hoe ziet het stedelijk gebied van Waalwijk eruit als we alle doelen behalen? Alle alternatieven voor de auto krijgen steeds meer ruimte. Dit betekent niet dat de auto verdwijnt, maar in het stedelijk gebied rijdt men zoveel mogelijk 30 kilometer per uur, ook op hoofdwegen (zie onderstaande kader). Inwoners blijven zo lang mogelijk mobiel en hoeven niet altijd met de (eigen) auto op pad te gaan. Niemand ervaart barrières om zich te verplaatsen. Er zijn veilige, toegankelijke en groene wandel- en fietspaden vanuit de wijken richting het centrum. De routes Mozartlaan, Blyde Incomstelaan, Groenewoudlaan, Akkerlaan én Bachlaan, blijven 50 km/uur zodat gemotoriseerd verkeer snel het gebied uit kan en er meer ruimte ontstaat voor lopen en fietsen. Kader: GOW30: de gebiedsontsluitingsweg met een limiet van 30 km/uur Het ministerie van IenW werkt aan de richtlijnen van een nieuwe wegcategorie: een gebiedsontsluitingsweg (GOW) van 30 km/uur. De traditionele GOW van 50 km/ uur is gericht op doorstroming. Hier stond de erftoegangsweg (ETW) van 30 km/ uur altijd naast. Dit zijn de standaard woonstraten en hier is het verkeer gemengd. Door de jaren heen is er behoefte gekomen aan een nieuw soort weg. Een waar doorstroming centraal staat én waar er veel uitwisseling is van verkeer.

Denk bijvoorbeeld aan een gebiedsontsluitingsweg door een winkelstraat waar veel auto’s zijn maar ook veel wordt geparkeerd en waar veel voetgangers oversteken. Ook in Waalwijk zijn er zogenoemde grijze wegen. Om ongewenste menging van gemotoriseerd verkeer en langzaam verkeer te voorkomen, adviseren we om de snelheid op een aantal gebiedsontsluitingswegen te verlagen naar een limiet van 30km/uur. Dit biedt kansen voor de verkeersveiligheid, leefbaarheid en oversteekbaarheid van de straat. Met name op de bredere wegen kan een smallere rijbaan met vrij liggende fietsvoorzieningen de uitstraling en functie aanzienlijk verbeteren. De GOW-30 helpt om de onduidelijke ‘grijze wegen’ te verbeteren. De kaart op bladzijde 19 laat zien welke huidige GOW 50 km/uur wegen ter discussie staan om te verlagen naar GOW 30 km/uur. Van een aantal wegen stellen we voor dit sowieso terug te brengen. Het gaat bijvoorbeeld om het noordelijke deel van de Burgemeester Verwielstraat, de Wilhelminastraat, Groenstraat – Grote Straat. Daarnaast zijn er een aantal wegen die we graag zien veranderen naar een GOW 30 maar waar we openstaan voor de input van omwonenden en belanghebbenden. Dit gaat bijvoorbeeld over de aaneenschakeling van Ambrosiusweg, Noorder Parallelweg, Burgemeester van der Klokkenlaan en Floris V laan. Ook het lint in Sprang-Capelle valt hieronder.

Op deze wegen bepalen de omwonenden met elkaar of de nieuwe inrichting een maximumsnelheid van 30 of 50 wordt als de weg wordt aangepakt voor groot onderhoud via IUP.

Mobiliteitsplan 2030 en Uitvoeringsagenda 2022-2027

12

Wat zijn de doelen per ambitie? Ambities en doelen voor de bedrijventerreinen Stil, schoon en gezond Mensen komen met de fiets of het openbaar vervoer naar de bedrijventerreinen en wandelen over het bedrijventerrein. De CO2-uitstoot van transportbewegingen van en naar de bedrijventerreinen is in 2030 met minstens de helft afgenomen ten opzichte van 2022. In 2030 zien we een afname in het autogebruik van/naar de bedrijventerreinen ten opzichte van 2022. Inclusieve mobiliteit In 2030 zijn er comfortabele fietspaden en toegankelijke wandelpaden van en naar de bedrijventerreinen voor iedereen. Iedereen die wil kan zelfstandig naar de bedrijventerreinen reizen. Robuust en betrouwbaar In 2030 zijn de bedrijventerreinen goed bereikbaar voor alle vervoermiddelen (ook het openbaar vervoer). Er zijn nauwelijks files op de autowegen richting de bedrijventerreinen. Slim en efficiënt © OpenStreetMap (and) contributors, CC-BY-SA

3.2.4 De bedrijventerreinen

Achtergrond Het bedrijventerrein Haven ligt ten noorden van de A59. Door de gunstige ligging ten opzichte van de Randstad, de Vlaamse Ruit en het Rijn-Ruhrgebied is dit een belangrijke hub in het mondiale goederenvervoer: tussen de havens van Rotterdam en Antwerpen en als poort naar het Europese en Chinese achterland. De A59 is een belangrijke goederencorridor door de regio. Dit is een congestiegevoelige route. De doelgroepen zijn de werkgevers, (buitenlandse) werknemers, klanten van de ondernemers, vrachtverkeer (o.a. laden en lossen) openbaar vervoer, vrevoer over water en hulpdiensten.

In 2030 is de logistiek van de bedrijventerreinen datagedreven, waardoor bedrijven efficiënt, duurzaam en veilig rijden. Hoe zien de bedrijventerreinen eruit als we alle doelen behalen? De meeste werknemers komen met de fiets of met het openbaar vervoer naar het bedrijventerrein. Ze wandelen of fietsen op het bedrijventerrein naar de bushalte of een opstapplaats van het toekomstige HOV. Dit is sneller en comfortabeler dan met de auto. Er zijn directe busverbindingen tussen het bedrijventerrein en Tilburg en ’s-Hertogenbosch. Er liggen goede wandel- en fietspaden over het hele bedrijventerrein en er zijn voldoende fietsparkeerplekken. Op de A59 en N261 zijn bijna geen opstoppingen meer omdat er veel reizigers zijn overgestapt op de HOV-verbinding waardoor het aantal auto’s aanzienlijk is verminderd. Bovendien zorgen datagedreven technologieën voor de aansturing van logistieke stromen via de slimme hubs.

Verwachte ontwikkelingen Er staat een uitbreiding van het bedrijventerrein Haven op de planning. Daarnaast zijn er ook plannen om het bedrijventerrein in Waspik Noord uit te breiden. Dit betekent een groei van de werkgelegenheid en een toename van het logistieke goederenvervoer over de A59, de N261 (in mindere mate) en over water.

Mobiliteitsplan 2030 en Uitvoeringsagenda 2022-2027

13

3.2.5 De dorpskernen

Achtergrond Er liggen twee dorpskernen in de gemeente: Waspik en Sprang-Capelle. Waspik heeft ongeveer 5.000 inwoners en Sprang-Capelle ruim 10.000 inwoners. Beide dorpen hebben een recreatieve binnenhaven die verbonden is met de Bergsche Maas. De haven in Waspik is ook in gebruik voor beroepsvaart. Het bedrijventerrein Waspik Noord behoort tot het gebiedstype ‘bedrijventerreinen’ en valt daarom buiten de dorpskern. Dit gebiedstype betreft de bebouwde kom van de dorpen.

Ontwikkelingen Net als de woonwijken in Waalwijk zijn de dorpskernen verblijfsgebieden. Grotere verkeersstromen zoals vrachtverkeer en sluipverkeer zijn ongewenst. Hoewel het bedrijventerrein Waspik Noord niet tot de dorpskern behoort, kan de uitbreiding er zonder maatregelen toe leiden dat er meer sluipverkeer door de kern rijdt. Daarnaast zal de woningbouwopgave ook invloed hebben op de openbare ruimte van Waspik en Sprang-Capelle.

De doelgroep bestaat uit de inwoners van de dorpskernen. Daarnaast bedienen de mobiliteitsmaatregelen ook de bezoekers, vrienden, familie of kennissen van inwoners die in de dorpskernen wonen.

Waspik

Sprang-Capelle © OpenStreetMap (and) contributors, CC-BY-SA

© OpenStreetMap (and) contributors, CC-BY-SA

Mobiliteitsplan 2030 en Uitvoeringsagenda 2022-2027

14

Wat zijn de doelen per ambitie? Ambities en doelen voor de dorpskernen Stil, schoon en gezond In 2030 zijn mensen in de dorpskernen niet afhankelijk van de auto als zij zich willen verplaatsen. De dorpskernen zijn aangesloten op een goed fietsnetwerk en hebben zelf een samenhangend loopnetwerk. Er is een buurthub, passend bij het Gedeelde Mobiliteit programma van provincie Noord-Brabant, waar men gebruik kan maken van gedeeld elektrisch vervoer of van het openbaar vervoer. Inclusieve mobiliteit

3.2.6 Het buitengebied

Achtergrond Het buitengebied betreft het gebied buiten de bebouwde kom van Waalwijk, Sprang-Capelle en Waspik. Dit gebied bestaat vooral uit weilanden, Landgoed Driessen en routes tussen de kernen. De doelgroep bestaat uit inwoners, bezoekers en agrarisch ondernemers. Ontwikkelingen De woningbouwopgave zal weerslag hebben voor het buitengebied van Waalwijk. Zo behoorde Landgoed Driessen eerder tot het buitengebied. Het is nog niet bekend waar de nieuwbouw gaat plaatsvinden. Mogelijk komt er een aantal woningen in het buitengebied bij. Tenslotte kunnen de ontwikkelingen bij knooppunt Hooipolder en mogelijk de toenemende drukte op de A59 leiden tot meer sluipverkeer door het buitengebied van onze gemeente.

In 2030 is het voor iedereen mogelijk om zonder barrières zelfstandig binnen, van en naar de dorpskernen te reizen. Robuust en betrouwbaar In 2030 zijn er in de dorpskernen goede alternatieven voor de auto, zonder barrièrevorming tussen verschillende verkeersstromen. De ov-lijnen naar Waalwijk vanuit de dorpskernen voldoet aan de behoeftes van de inwoners en bezoekers. Slim en efficiënt In 2030 is de infrastructuur van de dorpskernen aangesloten aan datagedreven, innovatieve vervoersdiensten (o.a. vervoer apps, deelmobiliteit en datagedreven parkeersystemen). Hoe zien de dorpskernen eruit als we alle doelen behalen? Mensen in de dorpskernen zijn minder afhankelijk van de auto om zich te verplaatsen. Dit is mogelijk omdat er goede loop- en fietsnetwerken zijn, die aansluiten op de netwerken gemeentebreed. Om langere afstanden af te leggen kunnen de mensen gebruik maken van een buurthub, met gedeelde elektrische voertuigen of het openbaar vervoer. Niemand ervaart barrières om zich op een veilige manier zowel binnen de dorpskernen als de rest van de gemeente te verplaatsen. De overlast en hinder van vracht- en landbouwverkeer is zoveel mogelijk beperkt.

Mobiliteitsplan 2030 en Uitvoeringsagenda 2022-2027

15

Wat zijn de doelen per ambitie? Ambities en doelen voor het buitengebied Stil, schoon en gezond In 2030 is het buitengebied goed bereikbaar met de fiets. Er zijn veilige, comfortabele fietsroutes naar de kernen en tussen de groene gebieden. Ook het goederenvervoer draagt bij aan de ambitie van 49% CO2 vermindering ten opzichte van 1990. Inclusieve mobiliteit In 2030 zijn alle inwoners van het buitengebied niet afhankelijk van de auto. Ze kunnen zich goed, per fiets, met het ov of met andere vervoermiddelen verplaatsen. Robuust en betrouwbaar In 2030 rijden er geen auto’s door het buitengebied die files willen voorkomen (sluipverkeer). Inwoners en bezoekers kunnen het buitengebied met goede ov-verbindingen bereiken. Slim en efficiënt In 2030 zijn de vervoer apps in het buitengebied beschikbaar. Inwoners, bezoekers en ondernemers kunnen ook zonder auto snel en comfortabel reizen. Hoe ziet het buitengebied eruit als we alle doelen behalen? In het buitengebied is het gebruik van de fiets aantrekkelijker geworden, door veilige en comfortabele fietsroutes tussen de verschillende gebieden binnen de gemeente. Ook het gebruik van andere alternatieve vervoersmiddelen als te voet en het openbaar vervoer is makkelijker en comfortabeler dankzij betere wegen en vervoersapps, waardoor de autoafhankelijkheid afneemt.

Daarnaast rijden er geen auto’s door het buitengebied om files te voorkomen (sluipverkeer).

Mobiliteitsplan 2030 en Uitvoeringsagenda 2022-2027

16

4. HET UITVOERINGSPROGRAMMA In dit hoofdstuk vertalen we de ambities uit de Mobiliteitsvisie in concrete uitwerkingen per gebiedstype. Hiervoor werken we steeds met dezelfde structuur aan projectbladen: de titel van het projectblad, hoe hoog het project op de prioriteitenlijst staat (5 sterren = het hoogst, 1 ster = het laagst), het doel van de maatregel, een toelichting, aan welke ambities het project bijdraagt, de meekoppelkansen voor andere beleidsterreinen of projecten, de rol van de gemeente, de partners, het financiële plaatje en de concrete maatregelen. In ‘het doel’ beschrijven we per projectblad de bijdrage van de maatregel in het vervullen van de ambities.

Inhoudsopgave

Legenda

Gemeente-breed Mobiliteitsmarketing Risicogestuurde verkeersveiligheidsaanpak Parkeerbeleid vernieuwen Verbetering van de ov-bereikbaarheid ’S-hertogenbosch - waalwijk Verbeteren bereikbaarheid logistiek a59

Uitvoering

Het centrum Fietsparkeren Busstation doorgroeien tot mobiliteitshub Stadslogistiek

Uitvoering

Lobby

Het stedelijk gebied Betere noord-zuid fietsverbindingen Van 50 naar 30 Kruispunten aanpakken Toegankelijke looproutes voor iedereen Uitbreiden oplaadinfrastructuur Fietsenbank De bedrijventerreinen Verbetering van het openbaar vervoer en deelmobiliteit op Havens Fietspaden op Havens Werkgeversaanpak duurzame mobiliteit Logistiek op het bedrijventerrein De dorpskernen Mobiliteit voor Iedereen Hooipolder Plus Het buitengebied Fietsen en lopen in Driessen

Mobiliteitsplan 2030 en Uitvoeringsagenda 2022-2027

17

Uitvoeringsprogramma overzicht

Het Uitvoeringsprogramma herijken we om de twee jaar, zodat we blijven meebewegen

met de toekomstige ontwikkelingen. Het onderstaande programma brengen we deels onder bij Integraal Uitvoerings Programma en is afhankelijk van het GOL.

Uitvoeringsprogramma overzicht 2023 - 2026 Projectblad

Onderzoekskosten

Geschatte realisatie- kosten

Actie Bestaand (B), Nieuw (N) Wenselijk (W)

2023 – 2026 2023 – 2026 2023 2024 2025

€40.000,€70.000,€100.000,€5.000,-

€40.000,n.t.b. €20.000,n.t.b. n.t.b.

W N B N W

1 2 1

2023 2023 – 2024 2025

€40.000,€50.000,€10.000,-

€50.000,€100.000,n.t.b.

B N N

4 3 4

2 2 2

2024 2024 2025 – 2026

€20.000,€25.000,€150.000,-

N W N

Van 50 naar 30

3

3

2023 – 2026

€200.000,-

Kruispunten aanpakken Uitbreiding laadinfrastructuur Bedrijventerrein Werkgeversaanpak duurzame mobiliteit Fietsvoorzieningen op de Havens Verbeteren van het ov en deelmobiliteit op Havens Logistiek op het bedrijventerrein Dorpskernen Mobiliteit voor iedereen Hooipolder plus Buitengebied Recreatieve fiets- en looproutes in landgoed Driessen Totale kosten

4 4

2 2

2025 – 2026 2023 – 2026

€75.000,€20.000,-

€25.000,n.t.b. €2.000.000,- plus gelden uit het IUP €3.500.000,-plus gelden uit het IUP €500.000,-

1 2 2

1 1 2

2023 – 2026 2025 – 2026 2023 – 2024

€30.000,-

€40.000,€5.000.000,€70.000,-

W N N

2

1

2025

€10.000,-

4 4

1 1

2023 2023

€10.000,-

1

1

2025

€10.000,-

Gemeentebreed Mobiliteitsmarketing Risicogestuurde verkeersveiligheidsaanpak Parkeerbeleid vernieuwen Verbetering van de ov-bereikbaarheid Verbetering van logistiek op de A59 Centrum Fietsparkeren Busstation doorgroeien tot hub Stadslogistiek Stedelijk gebied Toegankelijke looproutes voor iedereen Fietsenbank Verbetering noord-zuid fietsverbinding

Prioriteit

Ambtelijke inzet

Jaar

2 5 4 3 2

1 3 3 1 1

2 3 1

N B N

W

Gelden in begroting

€865.000,-

N B W

€11.345.000,Mobiliteitsplan 2030 en Uitvoeringsagenda 2022-2027

18

GEMEENTE-BREED Wegencategorisering Waalwijk

Ri. Hertogenbosch

Ri. Raamsdonksveer

A59

A59 A59

Waspik N261

Waalwijk Verkeersstructuur Waalwijk situatie met GOL Stroomweg Regionale aansluiting

Sprang-Capelle

Hoofdweg (80km/u) Hoofdweg (50km/u) Hoofdweg (30/50 discussie) Hoofdweg (30km/u) Regionale fietsroute

Verkeerssituatie Waalwijk in 2030

Lokaal fietspad N261

Ri. Tilburg

Bebouwingscontour

Mobiliteitsplan 2030 en Uitvoeringsagenda 2022-2027

19

MOBILITEITSMARKETING Doel

In het geschetste wensbeeld 2030 verplaatsen mensen zich meer te voet, per fiets of met het ov. Dit vraagt om een gedragsverandering. Met diverse gedragsstimulerende acties verleiden en moedigen we Waalwijkers aan om hun reisgedrag aan te passen en meer te kiezen voor de fiets, wandelen of het openbaar vervoer.

Toelichting

Het is essentieel dat infrastructurele maatregelen worden gecombineerd met gedragscampagnes voor het maximale resultaat. Bij de inzet op het veranderen van gedrag is het van belang dat de verschillende typen reizigers aangesproken worden met gerichte campagnes. Bij het ontwerp van een campagne volgen we de methode van het Rijksprogramma van Beter Benutten. Deze aanpak gaat uit van vier elementen (zie hieronder). Bij iedere campagne ontstaat met behulp van deze methode een effectieve aanpak. 1. Maak het gemakkelijk 2. Maak het aantrekkelijk 3. Benut sociale invloed 4. Pak het moment

Bijdrage aan de ambities • Stil schoon en gezond • Mobiliteit voor iedereen

Meekoppelkansen • • • • •

Sociaal Domein Duurzaamheid en energiebesparing Onderwijs Migrantenbeleid (integratie) Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

Rol van de gemeente

Maatregelen

Regisseren, stimuleren en voorbeeldrol.

Partners

Waalwijk heeft al initiatieven waarbij de gemeente kan aansluiten om het initiatief te versterken en het bereik te vergroten. Daarnaast zijn belangrijke partners: • Team Sociaal Domein gemeente Waalwijk • Team Verkeer gemeente Waalwijk • GO Waalwijk • Fietsersbond Langstraat • Fietshandelaren • Sportverenigingen • Werkgevers • Regio Hart van Brabant • Doortrappen • VVN • Provincie • Werkgevers bedrijventerreinen • Brabants Mobiliteits Netwerk

Kosten

• We haken aan bij de regionale aanpak en versterken deze aanpak door ons eigen netwerk in te schakelen. • We ontwikkelen een communicatieaanpak gericht op bewegen en gezondheid om Waalwijkers te stimuleren om meer duurzaam en actief te reizen. Denk hierbij aan verhalen over fietstochten, foto’s en filmpjes van hoe je anders kan reizen en door het naar werk lopen of fietsen aan te moedigen. • Fietslessen voor Nieuwe Nederlanders • Verkeersveiligheidcampagnes: doorzetten huidige acties/campagnes en samenwerking met scholen doorzetten om te voet of op de fiets naar school te komen • Werknemers stimuleren om met ov of per fiets naar werk te komen

Uitvoeringskosten per jaar: €10.000,Ambtelijke inzet:

Planning

2023 – 2026

Mobiliteitsplan 2030 en Uitvoeringsagenda 2022-2027

20

RISICOGESTUURDE VERKEERSVEILIGHEIDSAANPAK Doel

We zien (verkeers)veiligheid als een vereiste in onze gemeente. Met een risicogestuurde aanpak brengen we het aantal verkeersgewonden en doden terug naar nul.

Toelichting

In Nederland werken we sinds een aantal jaar met een risicogestuurde aanpak. Dit betekent dat we proactief de risico’s op wegen en kruispunten verkleinen. We komen niet pas in actie bij meldingen van ongevallen en slachtoffers. We maken nu een risicoanalyse van wegen en kruispunten. De knelpunten, die zijn aangegeven gedurende participatie en op het fietsnetwerk liggen, verkennen we en zoeken naar mogelijkheden om deze knelpunten te verminderen. De uiteindelijke volgorde waarin we de locaties aanpakken, hangt af van subsidie- en koppelkansen. De volgende aspecten worden beschouwd om te be¬palen of een locatie wordt aangepakt: • Gepland beheer en onderhoud van wegens • Locatie krijgt een andere wegencategorisering • Locatie staat in het Nationaal Toekomstbeeld Fiets • Locatie komt in aanmerking voor subsidie.

Bijdrage aan de ambities • Mobiliteit voor iedereen • Robuust en betrouwbaar

Meekoppelkansen

• Realiseren van routes uit het Nationaal Toekomstbeeld Fiets • Subsidietranches SPV vanuit het Rijk

Rol van de gemeente Faciliteren en regisseren.

Partners • • • • • •

Team Beheer en Onderhoud gemeente Waalwijk Team Verkeer gemeente Waalwijk Regio Hart van Brabant Provincie Noord-Brabant VVN Fietsersbond

Kosten

Onderzoekskosten per jaar: € 10.000,Uitvoeringskosten: n.t.b. Ambtelijke inzet:

Planning

2023 – 2026

Maatregelen

• Jaarlijks monitoren van de risicoanalyse gericht op infrastructuur en gedrag • Aanpak samen met riolering en wegbeheer (Spoorstraat, Stationsstraat, Schotse Hoolgandersstraat (1500m) en Schoolstraat (650m) in Waspik; Van der Duinstraat (1000m) in Sprang Capelle en diverse 30km/60km wegen. • Afstemmen met ontwikkelen ov: Putstraat (Waalwijk, 600m) en Wilhelminastraat (Waalwijk, 750m) Bij het tot stand komen van dit Uitvoeringsprogramma zijn verschillende locaties geïnventariseerd die naar voren kwamen tijdens de participatie. Onderzoeken mogelijke verbetering: • Prioriteitensystematiek voor de verkeersveiligheidsaanpak • De relatie met regionale en provinciale plannen • Subsidieplanning opstellen en voorleggen aan de raad (incl. budget dat nodig is vanuit de gemeente) • Training fietsen op een e-bike voor senioren

Mobiliteitsplan 2030 en Uitvoeringsagenda 2022-2027

21

PARKEERBELEID VERNIEUWEN Doel

In 2030 is het centrum autoluw en creëren we meer ruimte voor aantrekkelijke loop- en fietsverbindingen. We maken duurzame en actieve mobiliteit aantrekkelijker door de parkeernormen te verlagen. Dit draagt direct bij aan het veranderen van de openbare ruimte naar een groene, fiets- en loopvriendelijke omgeving. Daarnaast vergemakkelijkt het om woningen te bouwen in de nabije toekomst.

Toelichting

We verlagen de parkeernorm bij woonontwikkelingen in de gemeente. Bijvoorbeeld door het duurder maken van de (tweede) parkeervergunning en/of het beter benutten van parkeervoorzieningen. Daarnaast verminderen we het aantal autoparkeerplaatsen in het centrum. Dit is ook afgesproken in het centrumplan. Het resultaat is dat er minder auto’s in het straatbeeld zijn en inwoners van Waalwijk gestimuleerd worden om meer te gaan fietsen en lopen binnen Waalwijk. We kijken specifiek naar de parkeercapaciteit in het centrum en stedelijk gebied. Uit pre-corona onderzoek blijkt dat er dagelijks 300-350 parkeerplekken in het centrum leeg staan. Door deze parkeerplekken slim te benutten voor bezoekers- en bewoners parkeren, ontstaat er ruimte op straat voor een andere invulling zoals meer groen, ontspanning en fietsparkeren.

Rol van de gemeente Reguleren

Partners

• Interne teams gemeente Waalwijk • Ondernemersvereniging BIZ Waalwijk centrum • Bewonersverenigingen Waalwijk

Kosten

Maatregelen

• Tweejaarlijks monitoren van parkeerdruk • Vernieuwen van parkeerbeleid met daarin aandacht voor: parkeren op afstand, laadinfrastructuur, betaald parkeren, parkeernorm, fietsparkeren en deelmobiliteit • Doorvoeren nieuw parkeerbeleid

Onderzoekskosten: €70.000,Uitvoeringskosten: €20.000,Ambtelijke inzet:

Planning 2023

Bijdrage aan de ambities • Robuust en betrouwbaar • Stil, schoon en gezond

Meekoppelkansen • Centrumplan

Mobiliteitsplan 2030 en Uitvoeringsagenda 2022-2027

22

VERBETERING VAN DE OV-BEREIKBAARHEID WAALWIJK Doel

In onze ambitie hebben we in 2030 een nieuwe innovatieve HOV-verbinding van Waalwijk op of lang de A59 naar Den Bosch en Oosterhout en op of de N261 naar Tilburg die sterk concurreert met de auto.

Toelichting

De druk op ruimte in en rondom Waalwijk neemt toe en blijft de komende jaren toenemen. In onze ambitie hebben we in 2030 een nieuwe innovatieve HOV-verbinding van Waalwijk op of langs de A59 naar Den Bosch en Oosterhout en op of langs de N261 naar Tilburg die sterk concurreert met de auto. Om de verstedelijking in Noord-Brabant mogelijk te maken, is een kwaliteitsimpuls cruciaal zodat er een volwaardig alternatief komt voor de auto. We willen dit gaan onderzoeken door mogelijkheden te verkennen van hoe deze kwaliteitsimpuls eruit moet zien.

Bijdrage aan de ambities • Stil, schoon en gezond • Robuust en betrouwbaar

Meekoppelkansen

Rol van de gemeente Regisseren.

Partners • • • • • •

Provincie Noord-Brabant Regio Hart van Brabant Ministerie van IenW Team economie van gemeente Waalwijk Gemeente ’s-Hertogenbosch Gemeente Tilburg

Maatregelen

• Onderzoek naar mogelijkheden van innovatieve vormen van openbaar vervoer op of langs de A59 Waalwijk – ’s-Hertogenbosch, met aansluiting op de verbinding Breda-Utrecht/ Oosterhout • Onderzoek naar mogelijkheden Bus Rapid Transit

Kosten

Onderzoekskosten: €100.000,Uitvoeringskosten: n.t.b. Ambtelijke inzet:

Planning 2024

• Gebiedsgerichte aanpak SmartWayz.NL • Ov-visie Tilburg

Mobiliteitsplan 2030 en Uitvoeringsagenda 2022-2027

23

VERBETEREN BEREIKBAARHEID LOGISTIEK A59 Doel

In onze ambitie staan er in 2030 nauwelijks files op de autowegen richting het bedrijventerrein. Dit betekent dat Waalwijkers geen overlast ondervinden van de toenemende logistieke drukte op de A5

Toelichting

West-Brabant en de haven van Rotterdam lobbyen om van de A59 een goederencorridor te maken. Dit betekent meer vrachtverkeer op de nu al filegevoelige route. Daarnaast zijn er zorgen over knooppunt Hooipolder en sluipverkeer door de kernen als het logistieke verkeer op de A59 toeneemt. We willen onderzoeken wat de effecten zijn van nog meer logistieke bedrijvigheid in en rondom Waalwijk.

Bijdrage aan de ambities • Stil, schoon en gezond • Robuust en betrouwbaar • Slim en Efficiënt

Meekoppelkansen • • • • •

Vervolg Masterplan Havens Midden-Brabant Uitwerking Havenvisie Rotterdam Logistieke Agenda Brabant Gebiedsgerichte aanpak SmartWayz.NL GOL

Rol van de gemeente Stimuleren.

Partners • • • • • • •

Regio Hart van Brabant Rijkswaterstaat Team economie van gemeente Waalwijk Midpoint Brabant Stuurgroep Vervolg Masterplan Havens Midden-Brabant Projectgroep LAB Partners Parkmanagement Waalwijk

Maatregelen

• Samen met Rijkswaterstaat en/of de Provincie onderzoek uitvoeren naar de effecten van meer logistiek verkeer over de A59 (lobby) • Onderzoek naar overlastbeperkende maatregelen • Uitvoering maatregelen uit het GOL • Lobby verbetering A59 (zie het volgende projectblad)

Kosten

Onderzoekskosten per jaar: €5.000,Uitvoeringskosten: n.t.b. Ambtelijke inzet

Planning 2025

Mobiliteitsplan 2030 en Uitvoeringsagenda 2022-2027

24

HET CENTRUM

Mobiliteitsplan 2030 en Uitvoeringsagenda 2022-2027

25

FIETSPARKEREN Doel

In 2030 is het centrum autoluw en zijn er aantrekkelijke fietspaden vanuit alle richtingen naar het centrum. Stimuleren om per fiets te komen betekent dat er veilige, comfortabele en kwalitatief goede stallingsruimte beschikbaar moet zijn. We wijzen daarom specifieke locaties aan voor geconcentreerde fietsparkeerplekken.

Toelichting

We hebben aandacht voor het fietsparkeren rondom het centrum. Naast de bestaande fietsenstallingen gaan we op zoek naar logische locaties voor het realiseren van nieuwe stallingen. Denk aan locaties aan de meest gebruikte aanrijroutes naar het centrum. Hiermee willen we voorkomen dat er fietsen geparkeerd worden voor de winkeldeur en winkelgebied minder toegankelijk wordt voor voetgangers. Ook bij nieuwe ontwikkelingen en woningbouw moet er ruimte zijn voor fietsparkeren.

Bijdrage aan de ambities

Rol van de gemeente Regisseren

Partners • • • • •

Team verkeer gemeente Waalwijk Team Openbare Ruimte gemeente Waalwijk Handhaving Programma Binnenstad Fietsersbond

Kosten

• Stil schoon en gezond • Robuust en betrouwbaar

Onderzoekskosten: €40.000,Uitvoeringskosten: €50.000,Ambtelijke inzet:

Meekoppelkansen

Planning

• Centrumplan • Onderdeel fietsparkeren in het Nationaal Toekomstbeeld Fiets

Maatregelen

• Tweejaarlijks monitoren van de fietsparkeerdruk in het centrum van Waalwijk • Fietsparkeernorm bij nieuwe ontwikke­lingen opnemen in parkeerbeleid • Fietsparkeerplan ontwikkelen voor het centrum van Waalwijk • Locatie zoeken nabij winkelstraat voor de opening en inrichting van een overdekte bewaakte fietsenstalling • Openen overdekte bewaakte fietsenstalling nabij winkelstraat

2023

Mobiliteitsplan 2030 en Uitvoeringsagenda 2022-2027