Bijlage 1 Bestemmingsplan

Bestemmingsplan

‘Waalwijk, Tom Mandersstraat 1 en 3’

TOELICHTING Datum vaststelling 10 ........december 2019

Plannaam

‘Waalwijk, Tom Mandersstraat 1 en 3’

Plantype

Bestemmingsplan

Documentstatus IMRO-code

Datum vaststelling Projectnummer Auteur

Vastgesteld NL.IMRO.0867.BPTomMandersstr3-VS01

10 december 2019 p.m. 20443/1 mr. A.G. van Keulen

Legalexion Bezoekadres

Postadres

Telefoonnummer

E-mail

Gamerschestraat 34 5301 AS Zaltbommel Postbus 103 5300 AC Zaltbommel 0418 - 577 580

info@legalexion.nl

INHOUD DEEL A TOELICHTING DEEL B PLANREGELS DEEL C VERBEELDING

DEEL A TOELICHTING MET BIJLAGEN

Inhoudsopgave

1 1.1 1.2 1.3 1.4

INLEIDING ............................................................................................................................. 5 AANLEIDING ..................................................................................................................................... 5 LIGGING PLANGEBIED......................................................................................................................... 5 PLANOLOGISCHE REGIME .................................................................................................................... 5 LEESWIJZER ...................................................................................................................................... 6

2 RUIMTELIJKE BELEID EN REGELGEVING .................................................................................. 7 2.1 NATIONAAL ..................................................................................................................................... 7 2.1.1 NATIONALE OMGEVINGSVISIE (NOVI).................................................................................................. 7 2.1.2 LADDER VOOR DUURZAME VERSTEDELIJKING .......................................................................................... 7 2.2 PROVINCIAAL ................................................................................................................................... 8 2.2.1 OMGEVINGSVISIE NOORD-BRABANT .................................................................................................... 8 2.2.2 INTERIM OMGEVINGSVERORDENING ..................................................................................................... 9 2.3 GEMEENTELIJK ............................................................................................................................... 11 2.3.1 WOONVISIE 2020 GEMEENTE WAALWIJK........................................................................................... 11 2.3.2 STRUCTUURVISIE WAALWIJK 2025, ONDERSCHEIDEND MEER VERLEIDEN ..................................................

12 2.3.3 INTEGRAAL WATERPLAN WAALWIJK 2021-2024................................................................................. 13 2.3.4 MOBILITEITSPLAN ‘STAD IN BEWEGING’ .............................................................................................. 14 2.3.5 ERFGOEDVERORDENING 2016 .......................................................................................................... 14 2.3.6 DUURZAAM BOUWEN EN ENERGIE ..................................................................................................... 14 2.3.8 GROENBELEIDSVISIE ........................................................................................................................ 15 2.4 CONCLUSIE RUIMTELIJKE BELEID EN REGELGEVING ................................................................................. 16 3 3.1 3.2

STEDENBOUWKUNDIGE BESCHRIJVING ............................................................................... 17 BESTAANDE SITUATIE ....................................................................................................................... 17 NIEUWE SITUATIE............................................................................................................................ 18

4. MILIEUASPECTEN ................................................................................................................ 21 4.1 WATER ......................................................................................................................................... 21 4.1.1 BELEID .......................................................................................................................................... 21 4.1.2 WATERTOETS ................................................................................................................................. 22 4.1.3 BESCHRIJVING HUIDIGE SITUATIE........................................................................................................ 22 4.1.4 TOEKOMSTIGE SITUATIE ................................................................................................................... 25 4.2 KABELS- EN LEIDINGEN ..................................................................................................................... 28 4.3 BEDRIJVEN EN MILIEUZONERING ........................................................................................................ 28 4.4 BODEM .........................................................................................................................................

29 4.4.1 ALGEMEEN .................................................................................................................................... 29 4.4.2 ONDERZOEK ................................................................................................................................... 30 4.5 EXTERNE VEILIGHEID ........................................................................................................................ 30 4.5.1 INLEIDING ...................................................................................................................................... 30 4.5.2 BELEID .......................................................................................................................................... 30 4.5.3 RISICOBRONNEN ............................................................................................................................. 32 3

4.6 GELUID ......................................................................................................................................... 33 4.7 LUCHTKWALITEIT ............................................................................................................................ 34 4.8 NATUUR ........................................................................................................................................ 35 4.8.1 NATUURTOETS ............................................................................................................................... 35 4.8.2 STIKSTOFONDERZOEK....................................................................................................................... 36 4.9 VORMVRIJE M.E.R.-BEOORDELING ..................................................................................................... 36 4.9.1 INLEIDING ...................................................................................................................................... 36 4.9.2 VORMVRIJE M.E.R.-BEOORDELING ..................................................................................................... 37 5 CULTUURHISTORIE & ARCHEOLOGIE ...................................................................................

38 5.1 MONUMENTEN / BESCHERMD STADS- EN DORPSGEZICHT ...................................................................... 38 5.2 ARCHEOLOGIE ................................................................................................................................ 38 5.2.1 INLEIDING ...................................................................................................................................... 38 5.2.2 ARCHEOLOGISCH ONDERZOEK ........................................................................................................... 38 6. 6.1 6.2

VERKEERSKUNDIGE ASPECTEN ............................................................................................ 40 VERKEERSONTSLUITING EN BEREIKBAARHEID ........................................................................................ 40 PARKEREN ..................................................................................................................................... 41

7 JURIDISCHE PLANREGELING ................................................................................................. 43 7.1 ALGEMEEN .................................................................................................................................... 43 7.2 METHODIEK ................................................................................................................................... 43 7.2.1 VERBEELDING ................................................................................................................................. 43 7.2.2 REGELS ......................................................................................................................................... 43 7.3 BESTEMMINGEN ............................................................................................................................. 44 8 8.1 8.2

ECONOMISCHE EN MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID ............................................... 46 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ..................................................................................................... 46 MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID .............................................................................................. 46

OVERZICHT BIJLAGEN .................................................................................................................... 48

4

1

INLEIDING

1.1

Aanleiding

Voor de locatie aan de Tom Mandersstraat 1 te Waalwijk bestaat het voornemen om de bestemming dienstverlening om te zetten naar wonen, de bestaande bedrijfswoning om te zetten naar burgerwoning en aldaar 1 extra woning te realiseren. Voorheen was op het perceel aan de Tom Mandersstraat 1 Waalwijk een kinderdagverblijf aanwezig. De activiteiten van het kinderdagverblijf zijn inmiddels beëindigd. Op het perceel waarop de nieuwe woning is beoogd, staan nog twee gebouwen die gebruikt werden door het kinderdagverblijf. Deze gebouwen zullen worden gesloopt. De nieuwe woning zal het adres Tom Mandersstraat 3 krijgen. In het vervolg van deze toelichting wordt de projectlocatie dan ook aangeduid als ‘Tom Mandersstraat 1 en 3’. Naast dat er behoefte bestaat aan de realisatie van de betreffende vrijstaande woning, alsook de wijziging van de bestemming van de bestaande woning naar ‘wonen’, wordt met dit plan ook een impuls gegeven aan de ruimtelijke kwaliteit ter plaatse door bovengenoemde sloop van de twee gebouwen van het kinderdagverblijf en het wegbestemmen van de huidige bestemming ‘Dienstverlening’.

1.2

Ligging plangebied

Het plangebied is gelegen aan de Tom Mandersstraat te Waalwijk. Het perceel, kadastraal bekend gemeente Waalwijk, sectie E, nummer 3947 en 4752, ligt aan de rand van de bebouwde kom van Waalwijk. De locatie grenst aan de westzijde aan de Tom Mandersstraat. Het perceel heeft een oppervlakte van circa 1.929 m2.

Fig. 1.1 Ligging plangebied Tom Mandersstraat te Waalwijk

1.3

bron: Kadastralekaart.com

Planologische regime

De betreffende locatie is gelegen binnen de geldende beheersverordening Woonwijken (incl. kamerbewoning) in combinatie gelezen met het bestemmingsplan ‘Woonwijken’ en heeft hierbinnen de 5

bestemming ‘dienstverlening’. In de bijbehorende regels is bepaald wat ter plaatse mag worden gebouwd en hoe de locatie en de bebouwing mag worden gebruikt. Het plan is op de volgende punten in strijd met deze regels: Artikel 17 deelgebied 4.13 van de beheersverordening Woonwijken (incl. kamerbewoning) in combinatie gelezen met artikel 7.1 van het bestemmingsplan Woonwijken. De op de verbeelding voor dienstverlening aangewezen gronden zijn bestemd voor gebouwen ten behoeve van dienstverlenende bedrijven en alsmede voor bedrijfswoningen, uitsluitend ter plaatse van de aanduiding ‘bedrijfswoning toegestaan’ op de plankaart. De bestaande woning Tom Mandersstraat 1 heeft een aanduiding bedrijfswoning. Het gebruik van de bestaande bedrijfswoning als reguliere woning en het toevoegen van een extra woning is derhalve in strijd met deze planregels.

Fig. 1.2

Beheersverordening ‘Woonwijken’ (met projectlocatie: zie rode pijl)

Omdat het woningbouwplan niet binnen het planologische regime past, wordt voor deze locatie het bestemmingsplan herzien.

1.4

Leeswijzer

Hoofdstuk 2 van deze toelichting beschrijft het ruimtelijk relevante beleidskader van de verschillende overheidslagen voor deze locatie. Hoofdstuk 3 geeft een beschrijving van de stedenbouwkundige inpassing van het plan. In hoofdstuk 4 komen diverse milieu- en omgevingsaspecten aan de orde. Daarbij gaat het om bodem, geluid, externe veiligheid, bedrijven, water et cetera. Hoofdstuk 5 gaat in op het onderwerp archeologie en cultuurhistorie. Daarna behandelt hoofdstuk 6 de verkeerskundige aspecten. Hoofdstuk 7 geeft een juridische planbeschrijving. Ten slotte vermeldt hoofdstuk 8 één en ander over de economische uitvoerbaarheid en over de resultaten uit inspraak en overleg.

6

2

RUIMTELIJKE BELEID EN REGELGEVING

Dit hoofdstuk beschrijft het actuele algemene ruimtelijke (beleids)kader voor het betreffende plangebied. Ingegaan wordt op het relevante ruimtelijke beleid en de van toepassing zijnde regelgeving, op zowel nationaal, provinciaal als gemeentelijk niveau.

2.1

Nationaal

2.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Op 11 september 2020 heeft de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de Nationale Omgevingsvisie vastgesteld (NOVI). De NOVI biedt een langetermijnperspectief op de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland tot 2050. Met de NOVI geeft het kabinet richting aan de grote opgaven die het aanzien van Nederland de komende dertig jaar ingrijpend zullen veranderen. Denk aan het bouwen van nieuwe woningen, ruimte voor opwekking van duurzame energie, aanpassing aan een veranderend klimaat, ontwikkeling van een circulaire economie en omschakeling naar kringlooplandbouw. Alles met zorg voor een gezonde bodem, schoon water, behoud van biodiversiteit en een aantrekkelijke leefomgeving. Met de NOVI benoemt het Rijk nationale belangen, geeft het richting op de vier prioriteiten en helpt keuzes maken waar dat moet. Want niet alles kan overal. Deze visie is ontwikkeld in nauwe samenwerking met provincies, gemeenten, waterschappen, maatschappelijke instellingen en burgers. De NOVI richt zich op vier prioriteiten. Deze onderwerpen hebben onderling veel met elkaar te maken en ze hebben gevolgen voor hoe we onze fysieke leefomgeving inrichten. De Nationale Omgevingsvisie helpt bij het maken van de noodzakelijke keuzes: § § § §

Ruimte maken voor de klimaatverandering en energietransitie De economie van Nederland verduurzamen en ons groeipotentieel behouden Onze steden en regio’s sterker en leefbaarder maken Het landelijk gebied toekomstbestendig ontwikkelen

De NOVI is vastgesteld op grond van de geldende regelgeving omdat de Omgevingswet nog niet in werking is. De NOVI voldoet tevens aan de eisen die de Omgevingswet stelt aan een omgevingsvisie. Zodra de Omgevingswet in werking is getreden, zal deze omgevingsvisie dan ook gelden als de Nationale Omgevingsvisie in de zin van deze wet. Bij de realisatie van dit plan aan de Tom Mandersstraat 1 en 3 te Waalwijk zijn er geen nationale belangen in het geding. Conclusie Het initiatief heeft geen betrekking op één van de rijksbelangen die zijn opgenomen in de NOVI. Het initiatief past dan ook binnen het beleidskader van de NOVI.

2.1.2 Ladder voor duurzame verstedelijking Ingevolge artikel 3.1.6 lid 2 van het Besluit ruimtelijk ordening dient in de toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, te worden getoetst aan de zogenaamde ‘ladder voor duurzame verstedelijking’. Doelstelling van deze ladder is een goede ruimtelijke ordening te waarborgen door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden.

7

Uitgangspunt is dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling in beginsel in bestaand stedelijk gebied wordt gerealiseerd. Als dat niet mogelijk is, dan moet worden gemotiveerd waarom die ontwikkeling niet in bestaand stedelijk gebied kan worden gerealiseerd. Artikel 3.1.6 lid 2 luidt als volgt: ‘De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.’ Allereerst dient de vraag te worden beantwoord of hier daadwerkelijk sprake is van een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’. Artikel 1.1.1 lid 1 onder i van het Besluit ruimtelijke ordening geeft voor ‘stedelijke ontwikkeling’ immers de volgende definitie: ‘ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.’ In het Besluit ruimtelijke ordening is geen ondergrens voor de minimale omvang vastgelegd. Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling in relatie tot de omgeving.

Voor woningbouwlocaties geldt volgens de zogenaamde overzichtsuitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State over de ‘ladder voor duurzame verstedelijking’ (ABRvS 28 juni 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1724) dat 'in beginsel' sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling als er meer dan 11 woningen gerealiseerd worden. Voor wonen is daarmee de lijn dat er vanaf 12 woningen sprake is van een stedelijke ontwikkeling. Conclusie Nu het plan hier ziet op 2 woningen (waarvan 1 woning ziet op een functiewijziging naar ‘regulier wonen’), is er geen sprake van een nieuwe stedelijk ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1 lid 1 onder i van het Besluit ruimtelijke ordening. Gelet op het voorgaande kan een nadere toelichting als bedoeld in artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening hier achterwege blijven.

2.2

Provinciaal

De provincie Noord-Brabant werkt eraan om tijdig klaar te zijn voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Vooruitlopend hierop heeft de provincie een Omgevingsvisie gemaakt en al haar regels voor de fysieke leefomgeving samengevoegd in de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant.

2.2.1 Omgevingsvisie Noord-Brabant Met de Brabantse Omgevingsvisie sluit de provincie wat betreft hoofdopgaven aan op de hoofdopgaven aan bij Rijksbeleid, Europese en mondiale doelstellingen, wat betreft de fysieke leefomgeving. De Omgevingsvisie gaat uit van één basisopgave en 4 hoofdopgaven: De basisopgave: werken aan veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit. De hoofdopgaven: • Werken aan de Brabantse energietransitie • Werken aan een klimaatproof Brabant 8

• •

Werken aan de slimme netwerkstad Werken aan een concurrerende, duurzame economie

Het is van belang om in de toekomst te moeten samenwerken om de Brabantse omgevingskwaliteit te bewaken en door te ontwikkelen. Daarbij is de ruimtelijke ordening dienend is aan maatschappelijke doelstellingen, of het nu gaat om het verkleinen van sociale verschillen, het verbeteren van de welvaart, of het gezonder, veiliger en duurzamer maken van de leefomgeving. Voor wat betreft het aspect ‘ruimtelijke kwaliteit’ zijn de uitgangspunten uit de Structuurvisie Ruimtelijke Ordening 2014 nog steeds van belang. De structuurvisie bevat de hoofdlijnen van het ruimtelijk beleid van het provinciale bestuur op de ontwikkeling van Noord-Brabant. Op de bij de structuurvisie behorende kaart wordt het plangebied aangeduid als 'stedelijk concentratiegebied'. Overeenkomstig het structuurvisiebeleid wordt in het stedelijk concentratiegebied (met de bijbehorende zoekgebieden voor verstedelijking) het merendeel van de verstedelijkingsopgave opgevangen. Daarbij is zuinig ruimtegebruik van groot belang: functiemenging, herstructurering en inbreiding vóór stedelijke uitbreidingen. Planspecifiek De ontwikkeling aan de Tom Mandersstraat 1 en 3 te Waalwijk ziet op het realiseren van een woning en het wijzigen van de bestemming ‘Dienstverlening’ naar ‘Wonen’, waarbij de bestaande woning een reguliere woning wordt. De bestemming ‘Dienstverlening is niet meer aan de orde.

Voorheen was daar een kinderdagverblijf gevestigd, echter de eigenaar daarvan en van de onderliggende gronden, is reeds circa 5 jaar geleden gestopt met deze activiteiten, omdat zij de pensioengerechtigde leeftijd bereikte. Continuering is eveneens niet meer aan de orde, omdat er in Waalwijk relatief veel kinderdagverblijven zijn bijgekomen de afgelopen jaren. Voornoemd plan past binnen de uitgangspunten van de Omgevingsvisie in combinatie met de Structuurvisie ruimtelijke ordening 2014. De projectlocatie is gelegen binnen het stedelijke gebied, waardoor extra verstedelijking in het buitengebied voorkomen wordt. Bovendien wordt de toe te voegen woning gerealiseerd op een open plek binnen. Daardoor is sprake van zuinig ruimtegebruik. De op het perceel aanwezige bebouwing, die voorheen in gebruik was t.b.v. kinderdagverblijf, zal worden gesloopt. De onderliggende bestemming ‘Dienstverlening’ komt met dit plan te vervallen. Dat betekent dat met de realisatie van een woning op die locatie eveneens een kwaliteitsverbetering zal plaatsvinden. Verder wordt met de realisatie van het plan geen locatiespecifieke kwaliteiten van het gebied aangetast. Conclusie Gelet op het voorgaande kan geconcludeerd worden dat de realisatie van de woningen past binnen de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant.

2.2.2 Interim omgevingsverordening Vooruitlopend op de inwerkingtreding van de nieuwe Omgevingswet heeft de provincie reeds een Interim omgevingsverordening (Iov) vastgesteld. Alle provinciale regels over de fysieke leefomgeving, staan voortaan bij elkaar in de Interim omgevingsverordening. Deze definitieve verordening wordt tegelijk met de Omgevingswet van kracht. De Interim omgevingsverordening vervangt de Provinciale milieuverordening, Verordening natuurbescherming, Verordening Ontgrondingen, Verordening ruimte, Verordening water en de Verordening wegen.

9

Het plangebied valt binnen het Concentratiegebied, met het thema ‘Verstedelijking’, en binnen Stedelijk gebied, beiden met het thema ‘Verstedelijking’.

Fig. 2.1. Uitsnede kaart ‘Stedelijke ontwikkeling en erfgoed’ (Interim-omgevingsverordening)

Artikel 3.42 lid 1 van de Interim omgevingsverordening bepaalt dat een bestemmingsplan dat voorziet in de ontwikkeling van een locatie voor wonen, werken of voorzieningen binnen Stedelijk gebied ligt en een onderbouwing bevat dat: a. de ontwikkeling past binnen de regionale afspraken, bedoeld in afdeling 5.4 Regionaal samenwerken; b. het een duurzame stedelijke ontwikkeling is. Artikel 3.42 lid 2 geeft een nadere bepaling van een ‘duurzame stedelijke ontwikkeling’: Een duurzame stedelijke ontwikkeling voor wonen, werken of voorzieningen: a. bevordert een goede omgevingskwaliteit met een veilige en gezonde leefomgeving; b. bevordert zorgvuldig ruimtegebruik, waaronder de transformatie van verouderde stedelijke gebieden; c. geeft optimaal invulling aan de mogelijkheden voor productie en gebruik van duurzame energie; d. houdt rekening met klimaatverandering, waaronder het tegengaan van hittestress en voldoende ruimte voor de opvang van water; e. geeft optimaal invulling aan de mogelijkheden voor duurzame mobiliteit; f. draagt bij aan een duurzame, concurrerende economie. Beoordeling Onderhavige ontwikkeling betreft de omzetting van de bestemming ‘Dienstverlening’ naar ‘Wonen’, waarbij een bedrijfswoning wordt omgezet naar een dienstwoning.

De nieuwbouw van woningen is toegestaan binnen het Stedelijk gebied als bepaald in artikel 3.42 Iov, mits passend binnen de woningbouwafspraken zoals deze op regionaal niveau zijn bepaald. In de Regionale Agenda Wonen 2018 stemt de gemeente Waalwijk het woningbouwprogramma in regionaal verband af met andere gemeenten in de regio Midden-Brabant. Met de Agenda wordt minder ingezet op de kwantiteit, maar meer op kwaliteit. Het accent richt zich daarbij op duurzame verstedelijking en het kwalitatief op peil houden en/of brengen van de bestaande woningvoorraad. Onderhavig plan ziet op de realisatie van een nieuwe woning in bestaand stedelijk gebied en draagt daarmee bij aan een duurzame verstedelijking. Het plan blijft binnen de Agenda ook onderdeel uitmaken

10

van de kwantitatieve programmering en past daarmee ruimschoots binnen de geprognotiseerde behoefte. Voort dient er sprake te zijn van een duurzame stedelijke ontwikkeling. Gelet op de aard van dit plan, wordt hier enkel getoetst aan artikel 3.42 lid 2 sub a., b. en d.: Ad. a. Met dit plan wordt overtollige bebouwing op het perceel aan de Tom Mandersstraat gesloopt. Daarvoor in de plaats wordt een nieuwe woning gebouwd, die voldoet aan de bouw- en kwaliteits- en duurzaamheidseisen van deze tijd. De sloop van de overtollige bebouwing en de realisatie van de woning draagt bij aan de goede omgevingskwaliteit van de betreffende locatie. Ad b. De extra woning wordt gerealiseerd binnen bestaand stedelijk gebied. Er is sprake van een binnenstedelijke ontwikkeling. Een bestaande en geschikte open ruimte wordt benut ten behoeve van woning bouw. Daarmee is sprake van zorgvuldig ruimtegebruik. Ad d. De woning dient te voldoen aan de laatste kwaliteitseisen van het Bouwbesluit, dat wil zeggen BENG (Bijna energie neutraal gebouwd). Voorts wordt voldaan aan de gestelde eisen voor wat betreft de opvang van hemelwater (zie paragraaf 4.1). Conclusie Gelet op het voorgaande kan geconcludeerd worden dat de realisatie van de woningen past binnen de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant.

2.3

Gemeentelijk

2.3.1 Woonvisie 2020 Gemeente Waalwijk Op 17 september 2020 is een nieuwe Woonvisie vastgesteld. De volgende drie hoofdthema’s vormen het hart van deze Woonvisie: a. Betaalbaarheid b. Wonen en zorg c. Leefbaarheid en duurzaamheid Daarbij gelden de volgende doelstellingen: Ad a. Van belang is dat iedereen kan wonen in een woning die qua woningtype en prijsklasse past bij zijn/haar huishouden en inkomen. Ad b. Voor alle inwoners is er een geschikte woning en woonomgeving, waar zorg geleverd kan worden en waar een sterke sociale structuur is. Ad c. Alle inwoners wonen in aantrekkelijke en toekomstbestendige woonmilieus Er is nog steeds sprake van een woningtekort, ook binnen de gemeente Waalwijk. Bij de invulling van het woonprogramma streeft de gemeente naar voldoende kwalitatief goede en betaalbare woningen voor alle bevolkingsgroepen. Er is vooral behoefte aan woningen voor starters. Om die reden wordt doorstroming gestimuleerd. Dat laatst kan door middeldure en dure woningen te bouwen, alsook woningen voor senioren. De voorliggende ontwikkeling voorziet in de bouw van een vrijstaande grondgebonden woning binnen de bebouwde kom van Waalwijk en het wijzigen van de bestemming van een bedrijfswoning naar reguliere woning. Het betreft hier vrijstaande woningen en daarmee behorend tot de duurdere categorie. De beoogde woningen zijn niet bedoeld voor starters op de koopmarkt.

Niettemin kan met dit plan er 11

wel sprake zijn van doorstroming, doordat elders een woning vrijkomt die mogelijk geschikt is voor starters. Het voorliggende ontwikkeling aan de Tom Mandersstraat 1 te Waalwijk sluit in voldoende mate aan op de uitgangspunten van de woonvisie.

2.3.2 Structuurvisie Waalwijk 2025, onderscheidend meer verleiden Algemeen Op 4 februari 2016 is de structuurvisie ‘Waalwijk 2025, onderscheidend meer verleiden’ door de gemeenteraad van Waalwijk vastgesteld. In de visie geeft de gemeente haar ambities aan voor de gehele gemeente tot 2025. In de structuurvisie staat drie leidende principes centraal: • Waarden ondergrond behouden en versterken; • Bereikbaarheid netwerk optimaliseren; • Vraaggericht functies versterken met kwaliteit. Ten aanzien van dit laatste punt wordt in de structuurvisie aangegeven dat het voor nieuwe ontwikkelingen zaak is om kansen te benutten die zich voordoen vanuit de samenleving. Het is van belang om op daarvoor geschikte locaties ruimte te reserveren in de nabijheid van het bestaande netwerk van weg en water voor mogelijke toekomstige ontwikkelingen op het gebied van wonen, werken en voorzieningen. Duurzaamheid is een voor de gemeente Waalwijk algemeen leidend principe. Speerpunten van het beleid omtrent duurzaamheid zijn onder andere zorgvuldig ruimtegebruik en het behouden en versterken van de ruimtelijke kwaliteit. Nieuwe plannen dienen te worden getoetst aan de ‘duurzaamheidsladder’, milieunormen en parkeereisen.

Fig. 2.2 Uitsnede structuurvisie (projectlocatie: blauwe pijl) Planspecifiek Het plangebied is op de bij de structuurvisie behorende totaalkaart aangeduid als ‘Kleinstedelijk wonen’. Ten aanzien van de functie ‘Wonen’ is aangegeven dat bij nieuwe ontwikkelingen vooral kansen dienen 12

te worden benut in fases vanuit de vraagkant. Eén van die kansen is bijvoorbeeld het benutten van inbreidingslocaties binnen bestaand stedelijk gebied (zorgvuldig ruimtegebruik). Met onderhavig planvoornemen wordt deze kans benut. Het plangebied is direct gelegen aan een bestaand netwerk van straten en wegen. Elders in deze toelichting is gemotiveerd hoe in dit plan rekening wordt gehouden met de ladder voor duurzame verstedelijking, parkeereisen, waarden in de ondergrond en milieunormen. Deel C, uitvoeringsprogramma Structuurvisie Waalwijk De raad van Waalwijk heeft in het uitvoeringsprogramma van de Structuurvisie van de gemeente Waalwijk opgenomen dat voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen in bestaand stedelijk gebied een bijdrage moet worden betaald aan kwaliteitsverbetering van de fysieke leefomgeving. Deze bijdrage kan worden gedaan aan de verbetering van de kwaliteit van natuur, landschap en/of cultuurhistorie alsmede aan andere kwaliteitsverbeteringen in de fysieke leefomgeving. Er is geen bijdrage nodig indien het plan op zichzelf voorziet in een evenredige maatschappelijke en/of landschappelijke bijdrage aan de fysieke leefomgeving, bijvoorbeeld het opheffen van een milieuhygiënisch knelpunt en/of realisatie van sociale woningbouw.

De hoogte van de bijdrage wordt berekend aan de hand van de toename van de bestemmingswaarde van het object, waarover een percentage van 20% zal moeten worden geïnvesteerd. Dit kan plaatsvinden in het plan zelf of door middel van een fondsbijdrage. In dit geval zijn daarover afspraken gemaakt tussen de initiatiefnemer en de gemeente in de anterieure overeenkomst. Als bijdrage aan de kwaliteitsverbetering is verzoeker een bedrag aan de gemeente verschuldigd. Daarbij is afgesproken dat de initiatiefnemer de kwaliteitsverbetering zelf ook kan realiseren binnen het projectgebied. Dat kan zowel m.b.t. de nieuwbouw of m.b.t. de bestaande bouw. De kosten daarvoor worden dan in mindering gebracht van het verschuldigde bedrag. Naast dat er behoefte bestaat aan de realisatie van een vrijstaande woning, alsook de wijziging van de bestemming van de bestaande woning naar ‘wonen’, wordt met dit plan tevens een impuls gegeven aan de ruimtelijke kwaliteit ter plaatse door bovengenoemde sloop van de twee gebouwen van het kinderdagverblijf en het wegbestemmen van de huidige bestemming ‘Dienstverlening’. Conclusie Het voorliggende ontwikkeling aan de Tom Mandersstraat 1 en 3 te Waalwijk sluit in voldoende mate aan op de uitgangspunten van de structuurvisie.

2.3.3 Integraal Waterplan Waalwijk 2021-2024 Het Integraal Waterplan Waalwijk (IWW) 2021-2024 is de opvolger van het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2016-2020 en omvat de beleidsvoornemens en maatregelen voor het Waalwijkse rioolstelsel. Omdat de interactie met het oppervlaktewater sterk is toegenomen, is het oppervlaktewater toegevoegd aan de scope van dit beleidsplan. In hoofdlijnen wordt het al ingezette beleid voortgezet, waarbij samenwerking met interne en externe partijen van belang is om de wateropgaven goed te kunnen uitvoeren. Klimaatadaptatie is daarbij een actueel thema. Daarnaast blijft een deugdelijke afvoer van vuilwater cruciaal voor een gezonde samenleving. Samen met een sterke structuur van oppervlaktewater zijn dit dragers van de leefkwaliteit in de gemeente Waalwijk. De helft van het afwaterend oppervlak is in particulier eigendom. De opgave die gepaard gaat met klimaatadaptatie kan de gemeente niet uitvoeren zonder hulp van bewoners en bedrijven. Conform de wetgeving stelt dit IWW dat iedere perceeleigenaar in beginsel verantwoordelijk is voor de verwerking van het regenwater dat op zijn/haar perceel valt. Bij nieuwbouw en aanbouw vraagt de gemeente om 60 mm (60 liter/m2) berging te maken over de totale verharding (zonder ondergrens). Verwezen wordt verder naar paragraaf 4.1 (waterparagraaf) waarin dit aspect verder wordt uitgewerkt.

13

Bewustwording en goede voorlichting zorgen dat bewoners, bedrijven en gemeente samen bouwen aan een robuust watersysteem dat zowel wateroverlast als droogte het hoofd biedt.

2.3.4 Mobiliteitsplan ‘Stad in beweging’ Op 15 oktober 2015 heeft de gemeenteraad het Mobiliteitsplan ‘Stad in beweging’ vastgesteld. Het Mobiliteitsplan geeft aan op welke wijze het mobiliteitsbeleid kan bijdragen aan het realiseren van de ambities van de gemeente op de verschillende beleidsvelden (integraal beleid) en schaalniveaus (interregionaal, regionaal, stad, wijk en buurt), waar prioriteit aan wordt gegeven en met wie samenwerking noodzakelijk is. Het Mobiliteitsplan is richtinggevend voor het realiseren van de ambities (strategisch) en geeft oplossingsrichtingen aan indien deze essentieel zijn voor het behalen van de ambities en de samenhang. Planspecifiek Het Mobiliteitsplan is een strategisch plan, wat onder meer inhoudt dat er geen uitgewerkte plannen in zijn opgenomen. Er wordt wel aangegeven op welke wijze de ambities gerealiseerd kunnen worden. De Tom Mandersstraat wordt in het Mobiliteitsplan niet nader genoemd. Het plan zal geen negatieve invloed hebben op de uitgangspunten van het Mobiliteitsplan.

2.3.5 Erfgoedverordening 2016 De gemeenteraad van Waalwijk heeft op 15 december 2016 een Erfgoedverordening vastgesteld. In de erfgoedverordening staan voorschriften en regels met betrekking tot cultureel erfgoed, zowel voor monumenten, archeologie als het cultuurlandschap. Eveneens zijn de wettelijke taken van de gemeente met betrekking tot Rijksmonumenten in een erfgoedverordening nader uitgewerkt. De regels over het aanwijzen van gemeentelijke monumenten en archeologische verwachtingsgebieden, en weigeringsgronden voor het afgeven van een omgevingsvergunning zijn ook opgenomen in de Erfgoedverordening. Planspecifiek Voor het plan aan de Tom Mandersstraat zijn echter geen monumentale en / of cultuurhistorische waarden aan de orde (zie verder hoofdstuk 5).

2.3.6 Duurzaam bouwen en energie De gemeente Waalwijk heeft in 2009 de ambitie uitgesproken dat ze op de lange termijn, in 2043, klimaatneutraal wil zijn. Om deze doelstelling te behalen, worden diverse maatregelen genomen met betrekking tot adaptatie en mitigatie. Een belangrijke mitigatiemaatregel waarmee nieuwbouw van doen heeft, is het beperken van de CO2-uitstoot om zodoende klimaatverandering tegen te gaan. Dit kan door de energiehuishouding in nieuwe woningen te verduurzamen en zo veel mogelijk duurzame energie te produceren. Planspecifiek De nieuwe woning aan de Tom Mandersstraat wordt voorzien van een gasloze energievoorziening (namelijk een warmtepomp en / of warmte-koudeopslag in combinatie met een warmte-terugwinsysteem). Daarbij dient het plan te voldoen aan het de eisen uit het Bouwbesluit ten aanzien van BENG (Bijna Energie Neutraal Bouwen). Ook de bestaande woning zal worden voorzien van zonnepanelen en een warmtepomp. Het plan draagt op voornoemde wijze bij aan de doelstellingen van de gemeente omtrent duurzaam bouwen.

14

2.3.8 Groenbeleidsvisie De groenbeleidsvisie ‘Groen Leeft!’ is in november 2019 door de raad vastgesteld. De groenbeleidsvisie ‘Groen Leeft!’ vormt een duidelijke visie en kaders voor het openbaar groen. Het vormt de basis voor alle andere beleids- en beheervisies op het gebied van groen. De groenbeleidsvisie is een uitwerking van de groenstrategie. De groenstrategie is een vertaling van alle groene ambities uit de Strategische visie Waalwijk 2025, het Coalitieprogramma “Samen duurzaam vooruit!”, de Structuurvisie en de Duurzaamheidsvisie. In de Groenbeleidsvisie wordt gewerkt met een zogenaamde ‘groennorm’. Het doel van de groennorm is om het groen in alle projecten mee te laten wegen en zo het (areaal en kwaliteit van het) groen in de gemeente te borgen en vergroten. Met de groennorm wordt namelijk invulling gegeven aan het vergroten van het areaal groen voor biodiversiteit en toekomstbestendigheid en de ontwikkeling van kwalitatief groen voor de beleving. De groennorm prikkelt inwoners en bedrijfsleven om groen op hun eigen terrein te realiseren en/of te participeren in het openbaar groen. Planspecifiek Het planinitiatief voorziet in de toevoeging van één vrijstaande woning, die wordt ontwikkeld via particulier opdrachtgeverschap. De locatie is particulier eigendom.

Het perceel heeft voldoende oppervlakte om op het onbebouwde deel ervan dat benut wordt als tuin, groen op eigen terrein te realiseren. Er dient voor dit perceel een nieuwe in- en uitrit te worden gemaakt ten behoeve van de nieuwe woning. Het is niet mogelijk om van de bestaande in- en uitrit van Tom Mandersstraat 1 gebruik te maken. Ten behoeve van deze in-/uitrit wordt een gedeelte van de middenberm van de Tom Mandersstraat doorkruist en dus ook verhard. De oppervlakte daarvan bedraagt zo’n 6 m2. Voorts dient ten behoeve van de ontsluiting ook een deel van het groen aan de trottoirzijde te worden verhard. Dit zal circa 10 m2 betreffen. Dat betekent dat er zo’n 16 m2 groen wordt verwijderd. Het gekozen ontwerp van de in-/uitrit heeft de meest voor de hand liggende constructie. Het ontwerp heeft, zoals opgemerkt, als consequentie dat bij de uitvoering van de werkzaamheden de groene middenstrook doorkruist zal moeten worden. Daarbij is op voorhand niet volledig uit te sluiten dat daarvoor een boom gekapt moet worden. De bomen in de middenstrook zijn niet ‘kapvergunningplichtig’ omdat ze een doorsnede hebben van minder dan 15 cm. Bovendien groeit de beplanting in deze strook slecht, ondank diverse aanpassingen in het verleden.

Als er een boom gekapt moet worden, dan wordt door initiatiefnemer in overleg met de gemeente ter compensatie in overleg met de gemeente in de directe omgeving van de locatie een nieuwe boom geplant. Voorts zal initiatiefnemer, ter compensatie, bij de inrichting van de voorzijde van het perceel extra aandacht geven aan groen. Groen dat passend is bij de omgeving. Het groen aan de noordzijde van het perceel van Tom Mandersstraat 1, dat in het vigerende bestemmingsplan als ‘Groen’ is bestemd (zie fig. 1.2 van paragraaf 1.3), wordt in dit bestemmingsplan opnieuw als zodanig bestemd. Ook wordt daarbij een specifieke gebruiksfunctie t.b.v. tuin mogelijk gemaakt. Het betreffende gedeelte is namelijk in gebruik als tuin behorend bij de woning van Tom Mandersstraat 1.

15

Fig. 2.3 Luchtfoto van ‘groen’ dat komt te vervallen Het gedeelte van de gronden ten noorden van het perceel Tom Mandersstraat 1 heeft de bestemming ‘Groen’. In dit bestemmingsplan komt deze bestemming terug. Het initiatief is niet strijdig met de uitgangspunten van de Groenbeleidsvisie.

2.4

Conclusie ruimtelijke beleid en regelgeving

Gelet op het voorgaande kan worden geconcludeerd dat er uit het oogpunt van het ruimtelijke beleid (en regelgeving) van de diverse overheden geen belemmeringen aanwezig zijn voor de realisatie van het plan aan de Tom Mandersstraat 1 en 3 te Waalwijk.

16

3

STEDENBOUWKUNDIGE BESCHRIJVING

3.1

Bestaande situatie

Het plan wordt gerealiseerd aan de Tom Mandersstraat 1 en 3 te Waalwijk. Het plan heeft betrekking op twee percelen. Op het perceel Tom Mandersstraat 1 is een kinderdagverblijf gevestigd, met een dienstwoning (zie figuur 3.1). Dit was in overeenstemming met het bestemmingsplan. De activiteiten van dit kinderdagverblijf zijn inmiddels beëindigd. De woning is nog steeds in gebruik, echter als reguliere woning. Op het naastgelegen perceel Tom Mandersstraat (wordt nummer 3) staat op dit moment nog een deel van de bebouwing van het kinderdagverblijf. Deze bebouwing wordt gesloopt. Daardoor ontstaat er een open plek (daar is al deels sprake van) binnen een bestaande woonwijk. De nieuwe woning komt op deze locatie (zie figuur 3.2). De projectlocatie ligt aan de oostzijde van de Tom Mandersstraat. De projectlocatie wordt omringd door woonbebouwing, voornamelijk bestaand uit 2 bouwlagen met een kap. Aan de voorzijde bevindt zich woningbouw met gemeentelijk groen met een aantal speelvoorzieningen (zie figuur 3.3).

Fig. 3.1 Woning Tom Mandersstraat 1

17

Fig. 3.2 Perceel Tom Mandersstraat (voorzijde projectgebied van de nieuwe woning)

Fig. 3.3 Woningen met gemeentelijke groen, tegenover projectlocatie

3.2

Nieuwe situatie

In de nieuwe situatie wordt de bestemming van het perceel Tom Mandersstraat 1 te Waalwijk gewijzigd van ‘Dienstverlening’ naar ‘Wonen’. Tom Mandersstraat 1 De bedrijfswoning aan de Tom Mandersstraat 1 wordt nu als reguliere woning gebruikt. Op het perceel is een aantal bijgebouwen aanwezig (zie figuur 3.4). Deze blijven in de nieuwe situatie bestaan. De oppervlakte van de bijgebouwen past binnen het maximale aantal m2 dat in de planregels van het bestemmingsplan is opgenomen. Ingevolge de planregels is het immers mogelijk om op het betreffende perceel 140,4 m2 aan bijgebouwen te realiseren. Op dit moment is op het perceel 133,5 m2 (zie figuur 18

3.5) aanwezig. Volledigheidshalve wordt hierbij opgemerkt dat het westelijke deel (in figuur 3.4 het groene perceel, 4652) ook bij het perceel Tom Mandersstraat 1 is gaan behoren. Dat perceel telt dus mee met het bepalen van het achtererfgebied. De planregels voorzien erin dat, voor zover wordt afgeweken van de expliciet genoemde bouwregels, de bestaande maten (de bestaande situatie) is toegestaan.

Fig. 3.4 Overzicht wijzigingen nieuwe situatie

Tom Mandersstraat 3 De nieuwe woning wordt gebouwd op het perceel tussen Tom Mandersstraat 1 en Tom Mandersstraat 5. Het perceel krijgt het adres Tom Mandersstraat 3 (zie figuur 3.4). In de nieuwe situatie zal het bestaande bijgebouw op het perceel (een deel van het kinderdagverblijf dat oorspronkelijk bij Tom Mandersstraat 1 hoorde) worden gesloopt. Met dit bestemmingsplan wordt vervolgens de mogelijkheid gecreëerd om een vrijstaande woning te realiseren, met een maximale bouwhoogte van 10 meter en een maximale goothoogte van 6 meter. Daarmee sluit deze woning aan op de bouw- en goothoogten van de omliggende bebouwing. Voorts is in de regels een bepaling opgenomen dat de voorgevel van deze nieuwe woning georiënteerd dient te zijn op de Tom Mandersstraat. Ook dat sluit aan op de omliggende woningen (Tom Mandersstraat 1 en 3). Ook wordt voorgeschreven dat de woning in dezelfde gevellijn dient te liggen als de naastgelegen woningen. Gelet op de grootte van het perceel is het conform de planregels mogelijk om 109,1 m2 aan bijgebouwen te realiseren. 19

Het opvullen van de ruimte tussen Tom Mandersstraat 1 en 5 met een woning is passend binnen de bestaande stedenbouwkundige structuur en draagt daardoor bij aan de ruimtelijke kwaliteit. Met de in de planregels opgenomen voorschriften is de nieuwe bouwmassa passend binnen de bestaande korrelgrootte en sluit de nieuwbouw aan op de omliggende bebouwing. Verkeer en parkeren Zie voor een toelichting ten aanzien van verkeer en parkeren hoofdstuk 4 van deze toelichting. Conclusie Het voorgaande rechtvaardigt de conclusie dat het voorliggende bouwplan weliswaar afwijkt van de bestemmingsregeling uit het vigerende bestemmingsplan, maar wel resulteert in een goede aansluiting op de bestaande bebouwing. Vanuit stedenbouwkundig oogpunt wordt het bouwplan daarom positief beoordeeld en bestaat er (stedenbouwkundig gezien) geen bezwaar tegen dit plan.

20

4.

MILIEUASPECTEN

4.1

Water

Van belang is eveneens te onderzoeken in hoeverre het project gevolgen heeft voor de waterhuishouding. Hierbij dient te worden verwoord hoe er in het plan met de aspecten water en ruimte rekening wordt gehouden in relatie tot enerzijds het waterbeleid en anderzijds de waterhuishouding.

4.1.1 Beleid Hieronder volgt eerst een beschrijving van het waterbeleid vanuit het waterschap Brabantse Delta en vanuit de gemeente Waalwijk. Waterbeheerprogramma Brabantse Delta 2022 – 2027 Met dit programma werkt het waterschap aan een klimaatbestendig en veerkrachtig waterbeheer. Water is een belangrijke medebepalende factor bij ruimtelijke ontwikkelingen. De kerntaken zijn hun uitgangspunt: bescherming tegen overstromingen en zorgen voor schoon en gezond water dat voldoende voorhanden is. Een belangrijke opgave in de planperiode is het aanpassen aan de gevolgen van de klimaatverandering, maar ook het beperken van die gevolgen. Zoals door een andere en slimme inrichting van de openbare ruimte. Ook stimuleert het waterschap burgers en bedrijven maatregelen te nemen in de eigen woon- en werkomgeving. Denk aan aanleg van groene daken, gebruik van een regenton of tegels vervangen door meer groen in de tuin. Water vasthouden en infiltreren van water staan bovenaan als doelstelling bij de zorg voor voldoende water. Keur waterschap Brabantse Delta 2015 Keur en Legger (na invoering van de Waterwet: Waterverordening) met bijbehorende regels bevatten de ge- en verbodsbepalingen en voorwaarden voor vergunningverlening van het waterschap. Hierin is bijvoorbeeld opgenomen dat langs a-wateren een obstakelvrije beschermingszone wordt vrijgehouden voor inspectie en onderhoud.

De Legger geeft aan waar waterstaatswerken liggen, aan welke afmetingen en eisen die moeten voldoen en wie onderhoudsplichtig is. Ook de toename van verhard oppervlak is aan voorwaarden verbonden. Waterneutraal bouwen is het principe. Voor de omgang met hemelwater is de voorkeursvolgorde infiltreren, bergen en afvoer. Bij een toename van verharding met meer dan 500 m² is een compenserende maatregel nodig ter grootte van tenminste 60 mm over die toename. Een toename van meer dan een hectare vraagt om een waterhuishoudkundig plan (maatwerk). Gemeentelijk beleid Het Integraal Waterplan Waalwijk (IWW) 2021-2024 is de opvolger van het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2016-2020 en omvat de beleidsvoornemens en maatregelen voor het Waalwijkse rioolstelsel. Omdat de interactie met het oppervlaktewater sterk is toegenomen, is het oppervlaktewater toegevoegd aan de scope van dit beleidsplan. In hoofdlijnen wordt het beleid voortgezet, waarbij samenwerking met interne en externe partijen van belang is om de wateropgaven goed te kunnen uitvoeren. Klimaatadaptatie is daarbij een actueel thema. Daarnaast blijft een deugdelijke afvoer van vuilwater cruciaal voor een gezonde samenleving. Samen met een sterke structuur van oppervlaktewater zijn dit dragers van de leefkwaliteit in de gemeente Waalwijk.

21

De helft van het afwaterend oppervlak in de kernen is in particulier eigendom. De opgave die gepaard gaat met klimaatadaptatie kan de gemeente niet uitvoeren zonder hulp van bewoners en bedrijven. Conform de wetgeving stelt dit IWW dat iedere perceeleigenaar in beginsel verantwoordelijk is voor de verwerking van het regenwater dat op zijn/haar perceel valt. Bij nieuwbouw gaat schoon (hemel)water in ieder geval niet naar het riool (gescheiden stelsel). Bij nieuwbouw en aanbouw vraagt de gemeente om 60 mm (60 liter/m2) berging te maken over de extra verharding (zonder ondergrens). Met een stimuleringsregeling verleidt de gemeente haar inwoners ook bestaande verhardingen af te kopppelen en te infiltreren. Voor de leegloop van een bergingsvoorziening heeft infiltratie de voorkeur waar dat technisch kan. Bewustwording en goede voorlichting zorgen dat bewoners, bedrijven en gemeente samen bouwen aan een robuust watersysteem dat zowel wateroverlast als droogte het hoofd biedt. Ook het gemeentelijk grondwaterbeleid is in het Gemeentelijk Waterplan opgenomen. De perceeleigenaar is zelf verantwoordelijk. Maar bij problemen met bijvoorbeeld grondwateroverlast vervult de gemeente een loketfunctie en kan ze betrokkenen bij elkaar brengen om een oplossing te vinden.

4.1.2 Watertoets Ingevolge het Besluit ruimtelijke ordening is het noodzakelijk dat voor ruimtelijke plannen en besluiten een watertoets wordt uitgevoerd. De watertoets is geen toets achteraf, maar een proces waarbij in een vroeg stadium de waterbelangen integraal worden meegenomen bij de planontwikkeling. Als sluitstuk geeft de waterbeheerder advies, maar de waterbeheerder wordt in principe al eerder betrokken. Zeker bij grotere ontwikkelingen of als directe belangen van de waterbeheerder worden geraakt. De plannen houden onder andere rekening met: • het reserveren van voldoende ruimte voor water (door berging, infiltratie, aan- en afvoer); • aandacht voor effecten op de waterkwaliteit en ecologie (lozingen, uitlogende bouwmaterialen etc.); • aandacht voor het grondwater (zowel kwaliteit als kwantiteit); • aandacht voor inzameling en verwerking van afvalwater; • aandacht voor klimaatstressfactoren (waterveiligheid, wateroverlast, hitte en droogte).

4.1.3 Beschrijving huidige situatie Bodemopbouw en grondwater De planlocatie ligt in vrij-afwaterend gebied, dus niet in een peilbesluitgebied / bemalingsgebied. Geomorfologisch ligt het in een dekzandgebied. Het maaiveld op de planlocatie ligt op circa NAP+3,50 m. Er is geen deklaag aanwezig. Het eerste watervoerend pakket (vanaf maaiveld) bestaat uit leemarm matig tot zeer grof zand en heeft een dikte van circa 40 meter (bron: Dinoloket). Het plangebied maakt onderdeel uit van het bebouwd gebied en is daarom niet gekarteerd op de bodemkaart. De karteergrens ligt op korte afstand (60 à 70 meter) ten zuiden van het plangebied. Daarom is het aannemelijk dat het plangebied van oorsprong een vergelijkbare ondergrond heeft. Bij bebouwd gebied is de bodem echter vaak geroerd of opgehoogd. De gemiddeld hoogste grondwaterstand (=GHG) ligt op 60 tot 80 cm minus maaiveld (volgens de GHG in de Kaartbank van Provincie Noord-Brabant). In Dinoloket zijn wel veel grondwatermetingen in de buurt beschikbaar, maar geen recente. Die metingen laten over het algemeen een nog diepere grondwaterstand (GHG op NAP+2,41 m en 90-percentielen niet hoger dan NAP+2,15 m) zien. Een GHG op de planlocatie van 80 cm minus maaiveld of dieper is aannemelijk. Het gebied kenmerkt zich verder als infiltratie/ wegzijgingsgebied.

22

Fig. 4.1 AHN4 met hoogte (m+NAP) op planlocatie

Circa 700 meter ten oosten van het plangebied wordt grondwater gewonnen voor de drinkwatervoorziening door Brabant Water. Dit beïnvloedt de grondwaterstand in de omgeving. De volgende afbeelding uit de Interim Omgevingsverordening Brabant laat zien dat het plangebied binnen het grondwaterbeschermingsgebied ligt. In zo’n gebied is het extra belangrijk om de grondwaterkwaliteit te beschermen.

Fig. 4.2 IOV ligging grondwaterbeschermingsgebied en waterwingebied

Oppervlaktewatersysteem Uit de hieronder opgenomen leggerkaart van het waterschap Brabantse Delta blijkt dat ten oosten en noorden van het plangebied een a-watergang ligt. En hoewel het water in normale omstandigheden niet binnen de plangrens komt, ligt de Beschermingszone langs de waterloop en het vlak “Retentievoorziening” wel op het noordelijk deel van het plangebied (op perceel E4752). Een retentiegebied is ruimte voor waterberging voor de versnelde afvoer van verhardingen in de hele wijk en wordt bij zeer extreme neerslagsituaties aangesproken. De retentie is hier gecombineerd in het oppervlaktewatersysteem. De beschermingszone is normaal gesproken 5 meter breed uit de insteek (= overgang van talud naar maaiveld) van de watergang. Deze moet obstakelvrij zijn, zodat onderhoud

23

aan de watergang goed kan worden uitgevoerd. De beschermingszone is hier slechts 1 meter breed, omdat onderhoud varend wordt gedaan. Het retentiegebied valt binnen de begrenzing van het de a-watergang en is net als de beschermingszone onderdeel van het waterstaatswerk zoals bedoeld in de Keur. De Keur beschermt het waterstaatswerk; wijzigingen aan of werken daarbinnen zijn vergunningplichtig (dus ook vergravingen).

Fig. 4.3 Uitsnede legger Waterschap

In of om het plangebied liggen geen waterkeringen. Ook zijn er geen natuurfuncties zoals van de NNB of KRW. Wel ligt het plangebied volgens de kaart Keur Beschermde Gebieden in een keurbeschermingsgebied, vanwege het invloedsgebied van Natura2000.

24

Fig. 4.4 Keur Beschermde Gebieden - invloedsgebied Natura2000 Riolering Langs de Tom Mandersstraat is een gemengd rioolstelsel aanwezig. Het afvalwater wordt gezuiverd in RWZI Waalwijk.

4.1.4 Toekomstige situatie Oppervlakteverdeling bij de planontwikkeling Het plangebied is totaal 1.929 m² groot. In de planontwikkeling wordt het opgedeeld in twee percelen: het perceel met de bestaande woning en bijbehorende bouwwerken van ca 1230 m² en het perceel met de nieuwe woning van ca 700 m². Onderstaande tabel geeft de verdeling van het totale plangebied naar type oppervlakken (zie tekening figuur 3.4, hoofdstuk 3 van deze toelichting). Een toelichtende tekening is opgenomen in de bijlage. De bebouwingsoppervlakken zijn gebaseerd op wat de Regels maximaal toestaan. De toekomstige verharding bij vooral de nieuwe woning is een inschatting op basis van de tekening van de architect. Aangenomen is dat bebouwing en verharding op de kavel van de bestaande woning niet veranderen. Het verhardingspercentage van de tuin blijft daar circa 50%. Voor de nieuwe kavel wordt dat circa 70%. Type verharding Bebouwd hoofdbebouwing Bebouwd bijgebouwen Overige verharding (paden, terras, oprit etc) Onverhard oppervlak Totaal (kadastrale grootte)

Huidige situatie Bestaande kavel Nieuwe kavel (m²) (m²) (m²) 136 180 118 235 140 109 479 450 330 1079 460 141 1929 1230 698

Er is geen sprake van groene daken of waterdoorlatende verharding. De toename van verharding als gevolg van de planontwikkeling wordt geschat op 478 m². Volgens gemeentelijk beleid moet het afstromend hemelwater van de nieuwbouw lokaal worden verwerkt. De opgave hiervoor is 60 mm over alle nieuwe verharding, dus (118+109+330)*0.06 = 33,4 m³. Met een gemiddeld hoogste grondwaterstand van 80 cm minus maaiveld is een oppervlak van tenminste 42 m² nodig voor

25

ondergrondse infiltratievoorzieningen. Afhankelijk van de benodigde dekking tussen bestrating en voorziening kan dit benodigd oppervlak groter zijn. Daarbij is het van belang dat een bergingsvoorziening een overstort krijgt, waarbij het water over het maaiveld weg kan stromen. Het vuilwater kan worden aangesloten op het gemengd stelsel. Hierbij kan mogelijk gebruik worden gemaakt van een al bestaande aansluiting. Een nieuwe rioolaansluiting t/m ø160 kan direct op de buis (gemengd stelsel) worden aangesloten, alle grotere diameters moeten met een put worden uitgevoerd. De aanvraag van een nieuwe rioolaansluiting moet apart worden gedaan en valt dus buiten de omgevingsvergunning. Bodem en grondwater De grondwaterstand en ontwateringsdiepte is voldoende voor de beoogde ontwikkeling (GHG op 70 cm of dieper onder maaiveld). Bodemsamenstelling en de grondwatersituatie lenen zich prima voor verwerking van het afstromend hemelwater door infiltratie. Een infiltratievoorziening wordt boven de GHG aangebracht (onderzijde niet dieper dan 80 cm minus maaiveld, tenzij door lokaal onderzoek wordt aangetoond dat de GHG dieper ligt). Dat kan bijvoorbeeld goed onder het terras of oprit of in de voortuin worden gerealiseerd. De precieze voorziening en technische uitvoering mag door initiatiefnemer zelf worden bepaald, als de grootte totaal maar minstens 33,4 m³ bedraagt boven GHG.

Oppervlaktewatersysteem In de beschermingszone van de a-watergang en de retentievoorziening binnen het plangebied verandert niets. Het plan heeft daarom geen invloed op het beheer en onderhoud, of retentiecapaciteit van het naastgelegen oppervlaktewater. Omdat afstromend hemelwater in het plangebied wordt geïnfiltreerd, wordt het oppervlaktewater niet extra belast. De ontwikkeling leidt daarom niet tot andere oppervlaktewaterpeilen of wateroverlast. Riolering en omgaan met afstromend hemelwater Overeenkomstig landelijk en lokaal beleid worden nieuwe ontwikkelingen gescheiden gerioleerd. Huishoudelijk afvalwater wordt geloosd op het gemeentelijk riool en (meestal) gezuiverd in een rioolwaterzuiveringsinstallatie. Afstromend hemelwater ziet de wetgever als schoon en dat moet zoveel mogelijk lokaal worden verwerkt. De bestaande woning is al aangesloten op het riool. Het huishoudelijk afvalwater van de nieuwe woning krijgt een eigen aansluiting op het riool. De bestaande woning was tot voor kort in gebruik als een kinderopvanglocatie. Door de omvorming naar woning zal de productie van afvalwater afnemen. De nieuwe woning zorgt daarentegen voor extra aanbod van afvalwater. Tezamen heeft de ontwikkeling daarom naar verwachting geen effect op het riool. Afstromend hemelwater van de nieuwe woning wordt in geen geval op het riool aangesloten.

Dat van de bestaande woning / bebouwing is dat wel. Gemeente Waalwijk heeft een stimuleringsregeling voor het afkoppelen van hemelwater, waardoor het ook voor de bestaande bebouwing interessant kan zijn het hemelwater lokaal te verwerken (op het gras laten lopen of naar een te realiseren infiltratievoorziening). Waterkwaliteit Het plangebied ligt in grondwaterbeschermingsgebied. Op basis van Artikel 2.8 lid 1 sub c en artikel 2.12 van de Interim omgevingsverordening Brabant (IOV) is infiltratie van afstromend hemelwater (lozen in de bodem) toegestaan, mits dit wordt gemeld. De voorwaarden en hoe dat te doen staan in de IOV. Het hemelwater mag niet in aanraking komen met uitloogbare bouwmaterialen. Dat gaat tenminste om 26

zink, lood, koper en gewolmaniseerd hout. Deze uitlogende materialen worden dus in geen geval toegepast bij de nieuwe bebouwing daar waar het met hemelwater in aanraking kan komen (tenzij voorzien van een coating). Dit is niet alleen van belang voor de drinkwaterwinning (volksgezondheid), maar ook voor (opper)vlaktewater en ecologie. Klimaatstressfactoren De planontwikkeling heeft geen invloed op de veiligheid tegen overstroming. Dan gaat het immers om overstroming van de grote rivieren of de kans (en gevolgen) van dijkdoorbraak. Volgens de Klimaatstresstest-kaarten van Gemeente Waalwijk is het plangebied en omgeving niet kwetsbaar voor wateroverlast. De begaanbaarheid van wegen is ook bij een zeer extreme bui voldoende. De planontwikkeling verandert hier niets aan, omdat de toename van verhard oppervlak wordt gecompenseerd door hemelwater lokaal te verwerken (met bergingscapaciteit) en de nieuwbouw geheel te infiltreren. Door afstromend hemelwater van meer dan alleen de toename van verharding te infiltreren, kan de planontwikkeling bovendien bijdragen aan het bestrijden van verdroging. Gezien de ligging in invloedsgebied van Natura2000 is dat zeer gewenst. De verharding neemt beperkt toe. Dit heeft in theorie een negatief effect op het hitte-eilandeffect (=gemiddeld luchttemperatuurverschil tussen stedelijke en omliggende landelijke gebieden).

Verhard oppervlak zorgt er immers voor dat warmte langer blijft hangen. Door de nabijheid van groen, bomen en water en de ligging aan de rand van de stad, kent het plangebied nu slechts een zeer gering hitteeiland effect. Gevolgen voor water Verhard oppervlak neemt beperkt toe als gevolg van de ontwikkeling. De toename blijft onder de ondergrens die het waterschap stelt, maar de gemeente vraagt compensatie voor elke toename. In het plan wordt daarom een infiltratievoorziening gerealiseerd van tenminste 33,4 m³. De dakgoten van huis en bijgebouw worden hierop aangesloten. Hemelwater van de overige verharding kan hier ook op, maar kan hier ook goed oppervlakkig afstromen naar gras of perken om daar te infiltreren. Uitloogbare materialen worden niet gebruikt. Het betreft allemaal particulier eigendom en de particulier is dan ook verantwoordelijk voor beheer en instandhouding van de voorzieningen. Op het oppervlaktewater of het onderhoud ervan heeft het plan geen invloed. Gelet op het voorgaande zijn er uit het oogpunt van de waterhuishouding geen belemmeringen voor de realisatie van dit plan.