Bijlage 1 Beleidskader Levendig Waalwijk 2026
Tekst van het document
Levendig Waalwijk | 1
Beleidskader Levendig Waalwijk Integraal beleidskader vrije tijd
Maart 2026
Levendig Waalwijk | 2
Voorwoord “Vrije tijd is geen luxe. Het is de plek waar onze gemeenschap ademt.”
Met dit beleidskader zetten we een koers neer die ambitieus is, maar ook realistisch. We kiezen voor kwaliteit boven kwantiteit, voor lokale kracht, voor
Met trots presenteren wij het beleidskader Levendig Waalwijk! Een kader dat niet
inclusiviteit en voor samenwerking. Voor een Waalwijk waarin iedereen zich
alleen richting geeft aan hoe wij omgaan met sport, cultuur, erfgoed, ontmoeten,
welkom voelt, ongeacht leeftijd, achtergrond of portemonnee.
evenementen, horeca, toerisme en recreatie, maar vooral laat zien waarom dit ertoe doet. Want Waalwijk is een gemeente waarin ontmoeting energie en
“Samen maken we Waalwijk levendig. Niet door grootse gebaren, maar
levensvreugde geeft, creativiteit wordt gezien, talent kan groeien en waar ruimte
door nabijheid, verbinding en plekken die kloppen.”
is om te bewegen, te leren en te genieten. We nodigen iedereen uit om mee te bouwen aan de uitvoering van dit beleidskader. Dit beleidskader is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met inwoners,
Want een levendige gemeente ontstaat niet vanzelf. Het ontstaat doordat mensen
verenigingen, ondernemers en partners. Hun verhalen, ideeën en ervaringen
elkaar ontmoeten, initiatief nemen, ruimte krijgen en samen trots zijn op onze
vormen het hart van deze koers. We zijn dankbaar voor de openheid, het
mooie gemeente.
meedenken en het enthousiasme dat we in de gesprekken, bijeenkomsten en vele reacties hebben gehoord. Tegelijk zijn we trots op wat er nú al is: onze
Met vertrouwen kijken wij vooruit.
sterke verenigingen, betrokken partners en de samenleving die Waalwijk maakt
Met energie gaan wij aan de slag.
tot een gemeenschap waar mensen naar elkaar omkijken, zich inzetten en samen
Met elkaar maken we Waalwijk nóg levendiger.
bouwen aan een levendige toekomst. Daarom voelt Levendig Waalwijk niet als een document van de gemeente, maar als een gezamenlijk fundament om de komende jaren samen op voort te bouwen. Wij zien de kracht van een gemeente waarin mensen elkaar ontmoeten in buurthuizen, op pleinen, in sporthallen, langs het water of bij culturele activiteiten. Waar onze voorzieningen niet alleen goed zijn, maar ook toekomstbestendig en betekenisvol. Waar erfgoed het verhaal vertelt dat ons verbindt, waar sport en cultuur de motor zijn van gezondheid en samenwerking en waar de vrijetijdseconomie bijdraagt aan brede welvaart en werkgelegenheid.
Wethouder Sheila Schuijffel
Wethouder Timon Klerx
(Duurzaamheid, inclusieve
(Sport, cultuur, erfgoed,
samenleving, ontmoeten en
evenementen, horeca, toerisme &
burgerparticipatie)
recreatie)
Levendig Waalwijk | 3
Inhoudsopgave
In het kort �������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 1 Hoofdstuk 1 - Een integraal beleidskader ����������������������������������������������������������������������������������������������������������� 5 Hoofdstuk 2 - Ambitie: Samen werken aan een levendig Waalwijk
�������������������������������������������������������������������� 8
Hoofdstuk 3 - Van ambitie naar resultaat ��������������������������������������������������������������������������������������������������������� 14 Hoofdstuk 4 - Ambities, doelen en indicatoren �������������������������������������������������������������������������������������������������� 42 Hoofdstuk 5 - Op weg naar uitvoering ������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 45 Hoofdstuk 6 - Financiën, risico’s, indicatoren ���������������������������������������������������������������������������������������������������� 47 Hoofdstuk 7 - Vooruitblik naar beleidsregels en verankering ������������������������������������������������������������������������������� 49 Hoofdstuk 8 - Gerelateerde visies en bijlagen ��������������������������������������������������������������������������������������������������� 51 Bijlage 1 �������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 52
Levendig Waalwijk | 1
In het kort “Vrijetijdsbesteding als motor voor een inclusieve, verbonden en aantrekkelijke gemeente.”
Gemeente Waalwijk kent een rijk aanbod aan sport, cultuur, erfgoed, recreatie en evenementen. Tegelijkertijd versnipperen deze velden snel als er geen gezamenlijke koers is. Met Levendig Waalwijk leggen we voor het eerst een integraal kader neer dat alle onderdelen van vrijetijdsbesteding verbindt, waarbij
Vrije tijd is de tijd waarin mensen zelf bepalen wat ze
ontmoeten de rode draad vormt.
doen, buiten werk, zorg, studie en andere verplichtingen. Vrijetijdsbesteding omvat alle activiteiten die mensen in die
Het
vrije tijd ondernemen: sporten, cultuur beleven, een hobby
ontwikkelingen (zoals GALA, de Omgevingswet en Levendig
uitoefenen, wandelen, elkaar ontmoeten, vrijwilligerswerk,
Brabant),
recreëren of de horeca bezoeken. Ook de vrijetijdseconomie,
Omgevingsvisie en het programma Samen Redzaam van de
zoals toerisme, horeca, detailhandel en evenementen, valt onder
gemeente Waalwijk. Deze visies en kaders zijn een logisch
vrije tijd.
fundament onder toekomstige keuzes en uitvoeringsprogramma’s.
Dit beleidskader laat zien hoe vrijetijdsbesteding méér is
De kern van het verhaal
dan ontspanning. Het is een krachtig middel om Waalwijk te ontwikkelen tot een inclusieve, verbonden en aantrekkelijke gemeente voor inwoners én bezoekers. Vrijetijdsbesteding raakt aan het hart van onze samenleving: het geeft ruimte voor georganiseerde én spontane ontmoeting, versterkt welzijn en gezondheid, stimuleert creativiteit en talent en draagt bij aan een levendige lokale economie.
beleidskader én
sluit
geeft
aan
invulling
op
landelijke
aan
de
en
provinciale
Strategische
Visie,
Vrijetijdsbesteding is een drijvende kracht achter het realiseren van de ambities van onze gemeente. Het raakt aan alles wat mensen met elkaar, met hun omgeving en met hun trots verbindt. Vanuit deze overtuiging bouwen we aan vijf maatschappelijke ambities:
Levendig Waalwijk | 2
1. Een veerkrachtige en verbonden samenleving Vrijetijdsbesteding
brengt
mensen
samen,
jong
je te vestigen als inwoner, vereniging, instelling of ondernemer. en
oud,
nieuwkomers en gevestigde inwoners. Door ontmoeting en
Goede voorzieningen maken het verschil in leefbaarheid én in de keuze voor Waalwijk.
gezamenlijk beleven versterken we de sociale veerkracht van onze gemeenschap. Vrije tijd biedt ruimte voor contact,
5. Voldoende plekken en activiteiten om te recreëren,
samenwerking en het gevoel ergens bij te horen, in elke kern en
verblijven en ontdekken
in elke wijk.
Waalwijk biedt ruimte om er even uit te zijn: in parken, langs het water, op routes door natuur en cultuurhistorie, in musea,
2. Meer gezonde en gelukkige Waalwijkers
theaters en wijken. Erfgoed speelt daarbij een belangrijke rol,
Sport, bewegen, kunst, cultuur en natuur dragen bij aan een
het vertelt ons verhaal en maakt plekken betekenisvol. Door
gezonde leefstijl en mentaal welzijn. Vrije tijd helpt inwoners
voldoende locaties en activiteiten te bieden, ontstaat een
om actief, weerbaar en veerkrachtig te zijn. Het is een essentieel
gemeente waar je kunt ontspannen, beleven en je verbonden
onderdeel van preventie en brede welvaart: hoe meer mensen
voelt met het verleden én de toekomst.
mee kunnen doen, hoe gezonder en gelukkiger Waalwijk wordt. 3. Een aantrekkelijke gemeente voor inwoners, ondernemers en bezoekers Een rijk vrijetijdsaanbod maakt Waalwijk tot een plek waar mensen graag wonen, werken en verblijven. Evenementen, cultuur, erfgoed, horeca en recreatie zorgen voor levendigheid, creativiteit en economische spin-off. Door samenhang en kwaliteit te versterken, groeit Waalwijk uit tot een aantrekkelijke bestemming in de regio. 4. Sterkere voorzieningen en een beter vestigingsklimaat Door
bestaande
toekomstbestendig
voorzieningen te
maken
te middels
verbeteren
en
multifunctionele
accommodaties, sportlocaties, ontmoetingsplekken, culturele voorzieningen, wordt Waalwijk een aantrekkelijke gemeente om
Levendig Waalwijk | 3
Levendig Waalwijk •
•
Geeft richting en maakt keuzes: Waar zetten we op in en waarop niet.
•
Verbindt thema’s: Sport, cultuur, erfgoed, recreatie & maar als één samenhangend vrijetijdssysteem. Benoemt
uitgangspunten.
partners
maatschappelijke
(verenigingen, instellingen)
ondernemers
omdat
hun
inzet
en en
samenwerking onmisbaar zijn om een rijk, toegankelijk en samenhangend vrijetijdsaanbod te realiseren.
toerisme, horeca en ontmoeten worden niet apart benaderd,
•
Voor
Denk
aan
kwaliteit
boven
Daarnaast zorgt dit beleidskader ervoor dat we richting geven aan de keuzes die we maken: over prioriteiten, investeringen en de inrichting van onze leefomgeving.
kwantiteit, lokale eigenheid, inclusiviteit, samenwerking, multifunctionele voorzieningen en een sterke sociale basis. •
Geeft duidelijkheid over rollen. De gemeente is regisseur waar nodig, verbinder in de uitvoering, facilitator voor partners en aanjager wanneer we zelf maatschappelijke
•
impact willen realiseren.
Kortom
Is basis voor uitvoering. Het kader vormt de kapstok voor
essentiële bouwsteen is voor leefbaarheid, brede welvaart en
uitvoeringsprogramma’s per thema. Daarin worden concrete acties, middelen en verantwoordelijkheden uitgewerkt. •
Levendig Waalwijk schetst een toekomst waarin vrije tijd een verbinding. Dit beleidskader helpt ons bewust kiezen, samen werken en gericht investeren. Zo bouwen we aan een gemeente
Zorgt voor meetbaarheid. Indicatoren maken het mogelijk
waar iedereen zich thuis voelt en waar je graag verblijft of graag
om te volgen of doelstellingen worden behaald en waar
naartoe komt.
bijsturing nodig is. Het beleidskader Levendig Waalwijk brengt de kracht van
Voor wie is dit beleidskader? Dit beleidskader is er voor iedereen die bijdraagt en meedoet aan een levendig Waalwijk. Samen vormen zij de gemeenschap die dit beleidskader tot leven brengt. •
Voor inwoners, omdat vrijetijdsbesteding direct raakt aan hun welzijn, gezondheid en gevoel van verbondenheid.
vrijetijdsbesteding in beeld: als motor voor ontmoeting, welzijn, economische vitaliteit en een aantrekkelijke leefomgeving. In dit hoofdstuk vatten we de kern van het beleid samen in een overzichtelijke weergave.
Levendig Waalwijk | 4
Levendig Waalwijk | 5
Hoofdstuk 1
Een integraal beleidskader Stel je een gemeente voor waar vrije tijd niet alleen gaat
uitwerking van de lijnen uit de Strategisch Visie en de ambities
over ontspanning, maar over gezondheid, ontmoeting, trots en
uit zowel de Omgevingsvisie en het programma Samen Redzaam
verbondenheid. Een gemeente waarin sport, cultuur, erfgoed,
voor de vrijetijdssector. Deze visies vragen om beleid dat niet
toerisme & recreatie en horeca niet als losse eilanden bestaan,
versnipperd is, maar verbindend.
maar met elkaar verweven zijn en samen het fundament vormen van een levendige samenleving. Zo’n Waalwijk vraagt om een
De ontwikkelingen die Waalwijk raken, zoals een groeiende
integrale blik op vrijetijdsbesteding, omdat de behoeften van
behoefte aan betekenisvolle activiteiten, meer aandacht voor
inwoners veranderen én omdat maatschappelijke vraagstukken
gezondheid, de druk op ruimte en een meer diverse bevolking,
steeds meer met elkaar verbonden zijn.
maken
duidelijk
dat
vrijetijdsbesteding
niet
langer
een
randvoorwaarde is, maar een motor voor brede welvaart. Dit Deze integrale benadering sluit direct aan op de landelijke
sluit nauw aan bij de drie lijnen van onze Strategische Visie.
beweging vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA),
We bouwen aan een gemeente waar brede welvaart centraal
waarin gezondheid, preventie en een sterke sociale basis
staat, waar we de kracht van verscheidenheid benutten doordat
centraal staan. Ook past zij bij de provinciale koers Levendig
voorzieningen aansluiten bij het unieke karakter van onze drie
Brabant, die inzet op een aantrekkelijk, inclusief en innovatief
kernen en waar we bouwen aan een verbonden samenleving
vrijetijdsaanbod in de gehele provincie. Deze beweging op
waarin mensen elkaar ontmoeten, samen actief zijn en deel
landelijk en provinciaal niveau vraagt ook lokaal om consistentie
uitmaken van sterke netwerken. Waarbij we extra aandacht
en samenhang. Daarom vormt dit beleidskader een nadere
hebben voor jongeren en kwetsbare inwoners.
Levendig Waalwijk | 6
vormen. Vrijetijdsbesteding speelt zich af in deze ruimte: in parken, pleinen, buurthuizen, sportlocaties en het landschap van De Langstraat. Dat maakt een integrale benadering van ruimtegebruik noodzakelijk, waarbij recreatie, erfgoed, leefbaarheid en natuur elkaar versterken. Een
belangrijke
bouwsteen
voor
dit
beleidskader
is
de
samenwerking met en tussen partners. Verenigingen, culturele aanbieders, scholen, ondernemers, maatschappelijke organisaties en bewonersinitiatieven vormen samen het hart van het vrijetijdsveld. Zij geven kleur aan het aanbod, bereiken inwoners die de gemeente niet altijd bereikt en hebben de kennis om initiatieven te laten passen bij de praktijk. Bij de totstandkoming van dit beleidskader zijn inwoners en partners breed betrokken via straatinterviews, gesprekken, bijeenkomsten Bron: RBT De Langstraat
Ook binnen Samen Redzaam speelt vrijetijdsbesteding een sleutelrol. Nabijheid, toegankelijkheid en laagdrempelig meedoen zijn essentieel om inwoners gezond, verbonden en veerkrachtig te houden. Daarbij gaat het niet alleen om fysieke of financiële bereikbaarheid, maar ook om mentale toegankelijkheid: het wegnemen van onzekerheid, onbekendheid en het gevoel ‘dit is niet voor mij’. Vrijetijdsbesteding draagt hier concreet aan bij via beweegroutes, ontmoetingsplekken, culturele activiteiten en vrijwilligerswerk. Inclusie staat centraal: vrijetijdsaanbod moet voor iedereen bereikbaar, herkenbaar en uitnodigend zijn. De Omgevingsvisie onderstreept dat de fysieke leefomgeving bepalend is voor hoe mensen hun vrijetijdsbesteding ervaren. Waalwijk streeft naar een aantrekkelijke, gezonde en verbonden gemeente.
Waar
historische
structuren,
water,
groen
en
karakteristieke plekken samen een betekenisvolle leefomgeving
Levendig Waalwijk | 7
en digitale vragenlijsten. De opbrengst hiervan is verwerkt in
Ontmoeten is de kern van een leefbare gemeente. Plekken
dit beleidskader en vastgelegd in een participatieverslag (zie
waar mensen (georganiseerd of spontaan) samenkomen, zoals
bijlage 2). Ook in de uitvoering blijft participatie centraal
buurthuizen, parken en horeca, versterken sociale samenhang,
staan. Door structureel samen te werken, rollen helder te
voorkomen eenzaamheid en geven betekenis aan het dagelijks
maken, versnippering te verminderen en gezamenlijk op te
leven. Het verbindt sport, kunst en cultuur, erfgoed en de
trekken in programmering en projecten, ontstaat een stevig
vrijetijdseconomie tot één samenhangend geheel.
netwerk dat Waalwijk sterker en toekomstbestendiger maakt.
”Daarom vormt ontmoeten de rode draad.”
Levendig Waalwijk is daarmee niet alleen een beleidskader van de gemeente, maar een gezamenlijke beweging van iedereen die daaraan wil bijdragen. Vrijetijdsbesteding heeft bovendien een grote maatschappelijke én
economische
waarde.
Sport
bevordert
gezondheid,
ontmoeting en een actieve leefstijl; cultuur stimuleert creativiteit, innovatie en een sterkere identiteit; erfgoed verbindt generaties en geeft betekenis aan plekken; evenementen brengen sfeer, levendigheid en versterken zowel de sociale cohesie als de lokale bestedingen. Recreatie nodigt uit om naar buiten te gaan en draagt bij aan welzijn, terwijl horeca en toerisme niet alleen zorgen voor een aantrekkelijk verblijfsklimaat, maar ook werkgelegenheid, ondernemerskansen en economische groei genereren. Door deze thema’s integraal te benaderen, benutten we hun gezamenlijke kracht. Voor de leefbaarheid van onze inwoners én voor de economische vitaliteit van Waalwijk.
Tot slot vraagt een levendig vrijetijdsaanbod om passende huisvesting. In dit beleidskader maken we geen keuzes die horen bij vastgoedbeleid, zoals eigendom, beheer of investeringsbeslissingen. Wat we wel doen, is richtinggevende uitspraken de
opnemen
vrijetijdssector.
over
maatschappelijk
vastgoed
Goede
spreiding
voorzieningen,
van
voor
multifunctionele accommodaties, ruimte voor ontmoeting en clusters waarin sport, cultuur en welzijn elkaar versterken, zien we als randvoorwaarden om het potentieel van de vrijetijdssector te benutten. Huisvesting is daarmee niet alleen een kwestie van stenen, maar ook van inhoud: welke plekken dragen bij aan ontmoeting, gezondheid en toegankelijkheid? De uitwerking van dit hoofdstuk is te lezen in bijlage 1. Dit vormt de fundering onder dit beleidskader: het maakt zichtbaar waarom een integrale benadering noodzakelijk is, hoe maatschappelijke trends samenkomen in de vrijetijdssector en welke rol Waalwijk kan spelen in het versterken van leefbaarheid, gezondheid, verbondenheid en identiteit. Het vormt de koers waarop de rest van het beleidskader verder wordt vormgegeven.
Levendig Waalwijk | 8
Hoofdstuk 2
Ambitie: Samen werken aan een levendig Waalwijk Stel je een gemeente voor waar vrijetijdsbesteding méér is dan ontspanning. Waar het een krachtig middel is om mensen
“Een
te verbinden, gezondheid te bevorderen, je trots te voelen op je omgeving en om samen te bouwen aan een leefbare gemeente. Vrijetijdsbesteding raakt aan hoe we leven, hoe we ons ontwikkelen, hoe we elkaar ontmoeten en hoe we onze omgeving ervaren. Daarom kiezen we voor een integrale benadering waarin de vrijetijdssector als geheel bijdraagt aan de brede welvaart van de gemeente Waalwijk.
gemeente
ondernemers kunnen het
en
profiteren
Waalwijkse
inwoners,
bezoekers,
(maatschappelijke)
waar
organisaties
van
cultuur,
vrijetijdsaanbod.
erfgoed,
Waalwijk
sport
en
heeft
een
levendig en aantrekkelijk leef-, woon- en verblijfsklimaat, waarbij de mogelijkheden van de vrijetijdseconomie en de maatschappelijke opgaven worden gecombineerd om krachten te benutten.’’ We streven daarvoor de volgende ambities na: •
Een veerkrachtige en verbonden samenleving.
•
Meer gezonde en gelukkige Waalwijkers.
•
Een aantrekkelijke gemeente voor inwoners, ondernemers en bezoekers.
•
Sterkere voorzieningen en een beter vestigingsklimaat.
•
Voldoende plekken en activiteiten om te recreëren, verblijven en ontdekken.
Levendig Waalwijk | 9
Met dit beleidskader maken we keuzes: we behouden, versterken of verrijken aanbod dat bijdraagt aan ontmoeting, inclusie en maatschappelijke participatie. En dat aansluit bij de behoeften van verschillende doelgroepen. We willen dat iedereen mee kan doen: van jong tot oud, van nieuwkomer tot gevestigde inwoner. Dat vraagt om aandacht voor bereikbaarheid en een evenwichtige spreiding van voorzieningen en activiteiten over de gemeente. Verrijking van het aanbod is aan de orde wanneer er hiaten zijn, wanneer bepaalde groepen onvoldoende worden bereikt of wanneer voorzieningen onvoldoende toekomstbestendig zijn.
Economisch – Vrijetijdsbesteding als economische aanjager Een levendig Waalwijk is ook een aantrekkelijk Waalwijk. We positioneren
daarom
vrijetijdsbesteding
als
economische
motor voor Waalwijk. Vrijetijdsbesteding wordt daarbij niet
We geven invulling aan deze ambities vanuit 3 pijlers:
gezien als doel op zich, maar als middel om bij te dragen aan
Sociaal – Vrijetijdsbesteding als sociale motor
een aantrekkelijk woon‑, werk‑ en verblijfsklimaat en aan een toekomstbestendige lokale economie.
Een Levendig Waalwijk is een verbonden Waalwijk. We zetten
De vrijetijdssector draagt op meerdere manieren bij aan de
daarvoor
voor
economie van Waalwijk. Het zorgt voor werkgelegenheid,
Waalwijk. Vrijetijdsbesteding draagt bij aan de sociale basis van
levendigheid en promotie van onze gemeente. Het maakt
onze inwoners. Het biedt ruimte voor ontmoeting, het versterken
Waalwijk tot een plek waar mensen graag komen en verblijven
van gemeenschappen, het vergroten van welzijn, het verbeteren
en waar ondernemers zich graag willen vestigen.
vrijetijdsbesteding
in
als
sociale
aanjager
van gezondheid en het creëren van gelijke kansen. Levendigheid en verblijfskwaliteit zijn daarin bepalende factoren. Vrijetijdsbesteding werkt als sociale motor doordat inwoners
Het centrum van Waalwijk vervult een belangrijke rol als
elkaar
activiteiten,
verblijfs- en ontmoetingsplek voor inwoners en bezoekers. Deze
informele initiatieven, vrijwilligerswerk en ontmoetingsplekken.
rol is nader uitgewerkt in de Centrumvisie Waalwijk 2024, waarin
Zo bouwen inwoners mee aan een samenleving waarin zorg voor
verblijfskwaliteit, functiemenging en programmering centraal
elkaar vanzelfsprekend is. Dit versterkt sociale samenhang wat
staan. Dit beleidskader sluit daarop aan en kijkt breder naar de
bijdraagt aan sociale veerkracht en preventie, in lijn met het
bijdrage van vrijetijdsbesteding aan de gehele gemeente.
ontmoeten
via
verenigingen,
programma Samen Redzaam.
culturele
Levendig Waalwijk | 10
Leefomgeving – Vrijetijdsbesteding als versterker Een levendig Waalwijk is een aantrekkelijke plek om te wonen, werken en verblijven. We benutten daarom vrijetijdsbesteding als versterker van de fysieke leefomgeving. Het is een middel om de kwaliteit, beleving en bruikbaarheid van de leefomgeving te vergroten en om bij te dragen aan een aantrekkelijke woon‑, werk‑ en verblijfsomgeving. Vrijetijdsbesteding speelt zich onder andere af in de fysieke ruimte: op pleinen, in parken en speeltuinen, in sporthallen, in culturele centra en bij erfgoedlocaties. Die plekken bepalen mede hoe mensen hun omgeving ervaren. Een uitnodigende en goed ingerichte leefomgeving stimuleert ontmoeting, beweging en beleving. Brede welvaart en maatschappelijk verantwoord ondernemerschap spelen een grote rol bij een aantrekkelijk Waalwijk. Ondernemers
Dat vraagt om ruimte om te ontmoeten, om behoud van
die duurzaam, sociaal en toekomstgericht werken versterken
onze erfgoed parels en om multifunctionele gebieden, waar
niet alleen de lokale economie, maar ook de kwaliteit van de
activiteiten samenkomen en elkaar versterken. Daarbij gaat het
leefomgeving en de maatschappelijke samenhang.
niet alleen om fysieke kwaliteit, maar ook om sociale veiligheid, toegankelijkheid en inclusiviteit. Om plekken waar iedereen zich
Vanuit dit uitgangspunt wil de gemeente inzetten op een
welkom voelt.
vrijetijdseconomie die aantoonbaar bijdraagt aan economische vitaliteit en brede welvaart. Dat vraagt om bewuste keuzes
Zo draagt
en een gerichte inzet: niet elke voorziening of locatie vraagt
die
dezelfde aandacht. Door samenwerking met ondernemers
Levendig Waalwijk vormt daarmee een bouwsteen voor de
en maatschappelijke organisaties te stimuleren en ruimte te
Omgevingsvisie en helpt bij het maken van gerichte keuzes
bieden aan duurzaam en inclusief ondernemerschap vergroten
in inrichting, ontwikkeling en gebruik van de fysieke ruimte.
we niet alleen de economische waarde van de vrijetijdssector,
Door vrijetijdsbesteding bewust te verbinden aan ruimtelijke
maar ook de maatschappelijke meerwaarde en de trots op onze
opgaven versterken we de kwaliteit van de leefomgeving en de
gemeente.
aantrekkelijkheid van Waalwijk als geheel.
uitnodigt
vrijetijdsbesteding bij aan een leefomgeving tot
gebruik
en
verblijf.
Het
beleidskader
Levendig Waalwijk | 11
Vrijetijdsbesteding als kloppend hart Vanuit deze invulling van onze ambities brengen we de beleidsvelden die voortkomen uit de drie pijlers bewust samen. Niet langer als afzonderlijke onderdelen, maar als één integraal en samenhangend geheel dat bijdraagt aan een levendig Waalwijk. Met vrijetijdsbesteding als verbindend middelpunt. Zichtbaar
in
ontmoetingen
op
pleinen,
evenementen
in
monumentale gebouwen en wandelingen door de natuur of langs erfgoedlocaties.
Het
beleidskader
uit tot samenwerking, creativiteit en verbinding. Ontmoeten, erfgoed
nodigt
en evenementen spelen hierin een bijzondere rol. Het zijn de verbindende elementen die de sectoren samenbrengen. Een cultureel evenement op een historische locatie kan bijdragen aan toerisme, ontmoeting én trots. Erfgoed vertelt het verhaal van Waalwijk, biedt betekenisvolle plekken voor beleving en vormt een decor voor ontmoeten middels sport, cultuur en recreatie. Door deze elementen een centrale plek te geven benutten we hun kracht om sociale cohesie, economische vitaliteit en ruimtelijke kwaliteit te versterken.
Levendig Waalwijk | 12
Voor wie doen we het?
Rol gemeente
Vrijetijdsbesteding is voor iedereen! Daarom hebben we dit
Binnen het vrijetijdsbeleid kiezen we in beginsel voor een
kader opgesteld om voor iedere Waalwijker mogelijkheden te
faciliterende en verbindende rol. Initiatieven uit de samenleving
creëren om hun vrije tijd naar wens te kunnen besteden. Er zijn
staan centraal. De gemeente ondersteunt, verbindt en maakt
daarbij 2 doelgroepen waar we extra aandacht voor hebben:
mogelijk waar nodig. Alleen wanneer maatschappelijke ambities onder druk staan, wettelijke verantwoordelijkheden dat vereisen
Jongeren
of strategische kansen voor economie en leefbaarheid anders
De jongeren zijn onze toekomst. Er is echter te weinig passend
onbenut blijven, nemen we een sturende rol als regisseur,
aanbod. Voorzieningen en activiteiten sluiten vaak niet aan op
ontwikkelaar of aanjager. Zo blijft het eigenaarschap zoveel
hun behoeften, vooral naarmate ze ouder worden. Ook blijkt dat
mogelijk bij inwoners en partners, terwijl de gemeente
veel jongeren zoeken naar plekken om elkaar te ontmoeten en
verantwoordelijkheid neemt waar dat noodzakelijk is.
dat dit helpt om eenzaamheid tegen te gaan. Zeker voor jongeren met mentale of fysieke uitdagingen. Daarnaast heeft corona een gat geslagen in hun vrijetijdsbesteding. Sociale contacten vielen weg en veel jongeren hebben sindsdien meer moeite om weer aansluiting te vinden. We richten ons daarom op het creëren van meer laagdrempelige, passende, toegankelijke en levendige vrijetijdsmogelijkheden voor jongeren. Kwetsbare inwoners Inwoners die door een beperking, beperkte financiële middelen, eenzaamheid of anderszins moeilijker toe komen aan een besteding van vrije tijd die voor een ander vanzelfsprekend is. Deze inwoners willen we een extra zetje geven om mee te kunnen doen door hordes zoveel mogelijk weg te nemen of te beperken. De situatie van kwetsbare inwoners en jongeren vraagt om gerichte ondersteuning. Terwijl verbeteringen in het algemene aanbod, zoals meer variatie en betere vindbaarheid, ook alle andere inwoners ten goede komen.
Concreet Het is belangrijk om ambitieus te zijn, alleen zo blijven we onszelf uitdagen ons vrijetijdsaanbod nog verder door te ontwikkelen. Wel moeten we hier keuzes in maken. Dat betekent dat we geen ambities blijven stapelen, maar richting bepalen. In dit beleidskader sturen we op een evenwicht tussen inzet, capaciteit en beschikbare middelen. Waarbij we onze ambitie voor de komende jaren centraal stellen, maar waar jaarlijks de focus wordt bepaald op basis van de lokale ontwikkelingen, behaalde doelen en de behoefte van inwoners en partners. Voor dit beleidskader is input opgehaald bij inwoners en partners. Hierna staat de kern van wat zij hebben ingebracht: wat inwoners belangrijk vinden voor een toegankelijk en levendig Waalwijk en welke gezamenlijke richting partners zien om dit te versterken.
Levendig Waalwijk | 13
Rode draad inwoners
Rode draad partners
Levendig Waalwijk, is kunnen vinden wat je zoekt, weten waar iets gebeurt, je welkom voelen om mee te doen.
Levendig Waalwijk is samen doen, samen werken, samen zijn.
Het is dichtbij willen zijn, zonder drempels, zonder gedoe, gewoon toegang hebben tot dat wat leeft.
Met hetzelfde doel, vanuit dezelfde lijnen versterken we elkaar en het DNA van Waalwijk.
We willen zien wat er speelt, weten waar het te doen is, waarbij groot en klein evenveel waarde hebben.
We zoeken elkaar op, binnen en buiten. kijken wat er al is, versterken en ontwikkelen, altijd met een lage drempel.
We willen dat aanbod blijft, niet verdwijnt, maar zich laat zien in elke wijk en kern, voor elke portemonnee.
Vindbaar en dichtbij voor iedereen, daar waar leer en schoenen spreken, daar waar expressie de straat kleurt. Goede communicatie, verrassende ontmoetingen, keuzes maken met en naast elkaar. Met focus op onze inwoners, op wat zij nodig hebben.
We zoeken plekken waar je elkaar kunt ontmoeten, waar activiteit voelt als uitnodiging. Waar ruimte is om te proberen, te ontdekken, te genieten in je eigen tempo. We verlangen naar verbinding, naar evenementen die bruisen, voorzieningen die passen, momenten die ons dichter bij brengen. Zo groeit levendig Waalwijk. niet in grootste gebaren, maar in wat eenvoudig, duidelijk en dichtbij beschikbaar is.
elkaar
We zijn trots op wat we hebben, trots om dit te delen, te faciliteren en zichtbaar te maken. Zo ontmoeten we elkaar, en vergeten daarbij vooral onze buurman niet.
Levendig Waalwijk | 14
Hoofdstuk 3
Van ambitie naar resultaat Stel je een gemeente voor waar vrijetijdsbesteding maximaal wordt
benut
doordat
gemeente,
partners
(organisatie,
verenigingen, ondernemers) en inwoners samenwerken als één geheel. Niet ieder voor zich, maar echt samen. Met het doorlopen participatietraject onder inwoners en partners kunnen we vijf kernwoorden filteren die van belang zijn bij het vormgeven van het beleid. Deze vijf kernwoorden, passen ook bij onze ambities, daarom staan deze centraal bij het verder invullen van onze doelstellingen. In dit hoofdstuk maken we deze kernwoorden concreet. We formuleren de richtinggevende uitspraken (‘we kiezen voor’) die duidelijk maken welke keuzes we als gemeente belangrijk vinden en welke kaders leidend zijn bij ons handelen.
Levendig Waalwijk | 15
Van participatie naar kernwaarden
en ambassadeurs, zodat zichtbaar wordt hoe het Waalwijkse
Lokaal
identiteit en verbondenheid. Dit versterkt de identiteit van de
We kiezen voor vrijetijdsactiviteiten dicht bij onze inwoners, passend bij de kracht en verscheidenheid van onze kernen. We erkennen dat elke kern een eigen karakter en eigen behoeften heeft en geven richting aan een wijk- en kerngerichte aanpak. Daarbij wordt zichtbaar hoe lokale behoeften worden meegenomen in keuzes en prioritering. Door voorzieningen zoveel mogelijk lokaal te organiseren, zorgen we voor een goed gespreid aanbod dat aansluit bij de lokale identiteit en ruimte biedt voor ontmoeting en samenleven. Daarbij houden we oog voor doelgroepen die niet vanzelfsprekend deelnemen, zoals jongeren en kwetsbare inwoners, zodat ook zij dichtbij huis passende mogelijkheden vinden. De wijk- en kerngerichte benadering komt ook terug in beleid, plannen en investeringsvoorstellen binnen Samen Redzaam en de Omgevingsvisie, zodat gestuurd kan worden op
verhaal lokaal en regionaal wordt uitgedragen en bijdraagt aan gemeente en het gevoel van verbondenheid met de stad en haar geschiedenis. Daarbij stimuleren we dat ook jongeren en inwoners die zich minder vanzelfsprekend betrokken voelen een rol krijgen in het uitdragen van deze identiteit. Kwaliteit Kwaliteit is belangrijker dan kwantiteit. We sturen niet per definitie op méér activiteiten en voorzieningen, maar op beter passende activiteiten en voorzieningen bij de opgaven en de vraag van onze inwoners en bezoekers. Plekken die bijdragen aan gezondheid, welzijn en een fijne leefomgeving. Ook duurzaamheid is een belangrijk onderdeel van kwaliteit. Een toekomstbestendige openbare ruimte vraagt om duurzame keuzes
op
gebied
van
vastgoed,
vrijetijdsinfrastructuur,
kleinschalige en lokale behoeften.
groene zones, klimaatadaptieve inrichting en multifunctionele
Trots
nadrukkelijk rekening met doelgroepen die extra ondersteuning
voorzieningen. Bij het verbeteren van kwaliteit houden we
Waalwijkers zijn trots op “hun Waalwijk”. We willen we die trots versterken en uitdragen. Er zijn veel mooie voorzieningen, maar deze worden (soms) onvoldoende benut en uitgedragen. We hebben prachtig erfgoed, mooie kunstwerken en een breed activiteitenaanbod. Maar de vindbaarheid en zichtbaarheid hiervan, en het uitdragen van waar we voor staan, krijgen nog onvoldoende aandacht. We zetten daarom in op een betere benutting
en
zichtbaarheid
van
bestaande
voorzieningen,
erfgoed, kunst en het activiteitenaanbod. Vrijetijdsbesteding in de openbare ruimte zetten we in om het verhaal van Waalwijk herkenbaar te vertellen. Door erfgoed, kunst en cultuur zichtbaar te maken in straten, parken en pleinen creëren we (recreatieve) plekken waar inwoners trots op zijn. Dit is concreet terug te zien in projecten, inrichting en programmering van de openbare ruimte. Daarbij betrekken we inwoners als verhalenvertellers
nodig hebben. Zoals jongeren die behoefte hebben aan levendige
Levendig Waalwijk | 16
ontmoetingsplekken en inwoners die door beperkingen of financiële drempels minder makkelijk deelnemen. Samen Samenwerking is cruciaal voor een samenhangend en effectief vrijetijdsbeleid. We kunnen de vrijetijdsbesteding versterken door een betere samenwerking tussen partners te creëren en richting te geven aan een betere rolverdeling tussen gemeente, partners en inwoners. Partners geven aan actief bij te willen dragen aan vrijetijdsbesteding door initiatieven uit te voeren, te verbinden, kennis te delen en aanbod te ontwikkelen. Ook zien zij een rol in het betrekken van inwoners. In de uitvoeringsprogramma’s maken we inzichtelijk met welke partners wordt samengewerkt, hoe de rolverdeling is ingericht en hoe inwoners op herkenbare momenten worden betrokken bij ontwikkeling en uitvoering. Daarbij vragen we speciale aandacht voor jongeren en inwoners die extra ondersteuning nodig hebben, zodat zij niet alleen profiteren van het aanbod, maar ook actief meedenken en meedoen. Daarnaast willen we, vanuit het sociaal domein, onze inwoners stimuleren om Samen Redzaam te zijn. Door om te kijken naar elkaar versterken we de sociale veerkracht van onze inwoners. In lijn met de Strategische Visie van Waalwijk en de omgevingsvisie zetten we vrijetijdsbesteding in als verbindende kracht.
De inrichting van onze openbare ruimte speelt hierin een sleutelrol: toegankelijke, groene ontmoetingsplekken stimuleren gezondheid en participatie en versterken de verbinding tussen verschillende doelgroepen.
Inclusief Vrijetijdsactiviteiten moeten beschikbaar en toegankelijk zijn voor iedereen. Dit betekent een laagdrempelig, betaalbaar en fysiek goed bereikbaar aanbod, in een openbare ruimte die veilig en toegankelijk is ingericht voor mensen met én zonder beperking. Denk aan rolstoelvriendelijke paden, inclusieve speelplekken,
begrijpelijke
informatie,
prikkelarme
zones
en activiteiten die aansluiten bij inwoners van verschillende leeftijden, achtergronden en behoeften. Daarvoor stimuleren we maatschappelijke organisaties én particulier‑commerciële vastgoedeigenaren,
zoals
horecagelegenheden,
om
hun
gebouwen toegankelijker te maken. Zodat iedereen volwaardig kan deelnemen aan het vrijetijdsaanbod. We lichten hiervoor bij
beleid,
projecten
en
investeringsvoorstellen
toe
hoe
toegankelijkheid en inclusiviteit zijn meegewogen. Zo zorgen we dat alle inwoners kunnen meedoen en zich welkom voelen. Voor jongeren en inwoners die extra ondersteuning nodig
Levendig Waalwijk | 17
hebben, nemen we aanvullende maatregelen om mentale en praktische drempels weg te nemen, zoals herkenbaar aanbod, een uitnodigende sfeer en samenwerking met organisaties die dicht bij deze doelgroepen staan.
We kiezen voor:
Niet voor iedereen is de stap naar sport, cultuur of recreatie vanzelfsprekend. Naast fysieke en financiële drempels spelen ook mentale drempels een grote rol. Het gevoel ‘dit is niet voor mij’, onzekerheid over aansluiting of onbekendheid met het aanbod kunnen deelname in de weg staan. Mentale toegankelijkheid vraagt daarom om meer dan voorzieningen alleen: het gaat om herkenbaarheid, een open en uitnodigende sfeer en actieve benadering. Door aanbod laagdrempelig te maken, rekening te houden met verschillende leefwerelden en samen te werken met organisaties die dicht bij inwoners staan, vergroten we de kans dat iedereen zich welkom voelt en meedoet.
Kernwaarden per beleidsthema De vijf kernwoorden vormen samen de basis van onze visie op
de
vrijetijdsbesteding
in
de
gemeente
Waalwijk.
Ze
geven richting aan wat we belangrijk vinden en hoe we de verschillende thema’s willen ontwikkelen. Per beleidsthema werken we deze kernwaarden verder uit, zodat duidelijk wordt hoe ze in de praktijk vorm krijgen. We sluiten elk thema af met de belangrijkste keuzes die richting geven aan de uitvoering. Ze helpen ons bepalen wat voorrang krijgt en maken duidelijk binnen welke kaders we besluiten nemen. Bij ‘Dat betekent dat’ maken we concreet wat de gekozen richting betekent voor de volgende stappen, de samenwerking met partners en de aanpak in de dagelijkse praktijk.
rakter t aansluit bij het ka jkgericht aanbod da wi en l aa lok n ee • n onze kernen; en de behoeften va geren dersteunen van jon ken, betrekken en on • het actief berei oners; en kwetsbare inw ijkse identiteit door dragen van de Waalw zichtbaar en herkenbaar ter • versterken en uit be en ing orzien erfgoed, kunst en vo te maken; e, passende en kwantiteit: duurzam • kwaliteit boven ige voorzieningen die bijdragen aan toekomstbestend jn; gezondheid en welzi ers en inwoners, snetwerk met partnkkenheid van alle ing erk nw me sa rk tro • een ste rdeling en actieve be met duidelijke rolve partijen; d, waarin zowel elijk vrijetijdsaanborden weggenomen. nk ga toe en ief lus • een inc mentale drempels wo fysieke, financiële als
Levendig Waalwijk | 18
Kunst en cultuur
Sport en bewegen
Ontmoeten
Evenementen
Erfgoed en monumenten
Toerisme en recreatie
Horeca
Kunst en cultuur
culturele ecosysteem en stimuleert bedrijvigheid. Daarnaast
Samen
bijdragen aan meer verbondenheid in de wijk. Bijvoorbeeld door
We kiezen voor een actieve en verbindende rol in het vrijetijdsbeleid. We brengen inwoners, culturele en partners en organisaties uit andere domeinen samen en stimuleren samenwerking, bijvoorbeeld door de cultuurhal beschikbaar te stellen voor verschillende verenigingen. Zo ontstaat een sterk netwerk waarin we elkaars kracht benutten. Ook erkennen we dat cultuur niet alleen sociale en maatschappelijke waarde heeft, maar ook economische waarde: samenwerking tussen makers, verenigingen en ondernemers versterkt het lokale
zetten we in op meer cultuur in de wijken, zodat activiteiten het vormgeven van een plek waar jongeren en andere inwoners samen kunnen creëren, experimenteren en leren. We kiezen ook voor doorlopende inzet van een (campagnegericht) platform om samenwerking in het vrijetijdsveld te organiseren, inwoners gericht te bereiken en het aanbod doelbewust af te stemmen op gemeentelijke prioriteiten en doelgroepen, met speciale aandacht voor kwetsbare inwoners en jongeren. Daarnaast stimuleren we onze partners om mee te denken en werken met initiatieven van inwoners, zo ontstaat aanbod “voor Waalwijkers, door Waalwijkers” dat zowel sociaal als economisch bijdraagt aan een vitale gemeenschap. Kwaliteit Cultuur heeft een positief effect op het welzijn van onze inwoners. Meedoen aan kunst en cultuur draagt bij aan de zes dimensies van positieve gezondheid en vergroot zelfvertrouwen, veerkracht en plezier. We willen dat iedereen kan meedoen. Daarom helpen we kwetsbare inwoners via “Maatschappelijke activering” om actief deel te nemen en zetten we een extra cultuurcoach in voor jongeren die nu nog buiten beeld blijven. Ook in het onderwijs krijgt cultuur een belangrijke plek: kunstonderwijs stimuleert creativiteit, kritisch denken en bereiden kinderen voor op een toekomst waarin deze vaardigheden hard nodig zijn. We
Levendig Waalwijk | 19
Kunst en cultuur
Sport en bewegen
Ontmoeten
Evenementen
Erfgoed en monumenten
Toerisme en recreatie
Horeca
stimuleren daarom samenwerking en ondersteunen initiatieven die bijdragen aan talentontwikkeling en digitale geletterdheid. We nemen geen rol in het bepalen van lesinhoud of het verplicht stellen van specifieke kunstvormen en voeren geen taken uit die primair bij onderwijsinstellingen horen. Cultuur stopt niet bij schooltijd. We stimuleren daarom meer naschoolse activiteiten, zodat kinderen en jongeren ook buiten de lessen kunnen ontdekken en groeien. Cultuur draagt bij aan welzijn en kwaliteit van leven en bij kleine kinderen stimuleert muziek de breinontwikkeling. Belangrijk is dat meer mensen meedoen, dat activiteiten toegankelijk zijn en dat kwetsbare groepen bereikt worden. Ook letten we op samenwerking en talentontwikkeling. We meten niet op economische winst en stellen cultuur niet verplicht; het gaat om
Bron: RBT De Langstraat
digitale informatievoorziening, zodat iedereen weet wat er te beleven is. Trots betekent voor ons dat we kunst en cultuur koesteren en versterken, maar niet dat we alles behouden om het verleden vast te houden of dat we aanbod opleggen dat niet
waarde voor mensen.
aansluit bij de vraag. Van belang is dat inwoners zich herkennen
Trots
bijdraagt aan verbondenheid, identiteit én een levendige, vitale
We
zijn
trots
op
in het aanbod, dat het toegankelijk en zichtbaar is en dat het ons
rijke
verenigingsleven
en
onze
(culturele) partners. Culturele parels als Theater De Leest en het Schoenenkwartier dragen onze trots tot ver buiten de gemeentegrens uit en hebben daarbij ook een aantoonbare economische spin-off: zij trekken bezoekers, stimuleren horeca en detailhandel en versterken onze regionale aantrekkingskracht. Samen zorgen we voor een zichtbaar aanbod dat aansluit bij wat inwoners willen. We maken kunst in de openbare ruimte beter vindbaar, zetten in op meer diversiteit en verbeteren de
vrijetijdseconomie. Lokaal Kunst en cultuur zijn een vast onderdeel van onze lokale identiteit en openbare ruimte. We werken samen met lokale kunstenaars en partners, bieden hen ruimte om zich te presenteren en betrekken creatieve denkers bij maatschappelijke vraagstukken. Volksfeesten en tradities versterken de verbondenheid tussen inwoners en houden onze unieke cultuur levend. Dit betekent
Levendig Waalwijk | 20
Kunst en cultuur
Sport en bewegen
Ontmoeten
Evenementen
Erfgoed en monumenten
Toerisme en recreatie
Horeca
dat we kiezen voor samenwerking en zichtbaarheid van lokale
volwassenenfonds sport & cultuur maken we cultuur bovendien
initiatieven. Lokale makers en culturele ondernemers leveren
financieel toegankelijk voor iedereen. Inclusief betekent dat we
bovendien een directe bijdrage aan de lokale economie: hun
belemmeringen wegnemen en samenwerking stimuleren, maar
werk
creatief
niet dat we alle individuele wensen kunnen vervullen. We vinden
ondernemerschap en trekt bezoekers naar onze gemeente.
versterkt
het
vestigingsklimaat,
stimuleert
het belangrijk dat inwoners daadwerkelijk gebruikmaken van
We vinden het belangrijk dat inwoners zich herkennen in het
het aanbod, dat het toegankelijk en betaalbaar is en dat het
aanbod, dat het toegankelijk en zichtbaar is en dat het bijdraagt
bijdraagt aan gelijke kansen. Zo bouwen we samen aan een
aan verbinding en trots op onze gemeente. Zo versterken we
samenleving waarin iedereen mee kan doen.
de leefbaarheid en inclusiviteit van onze gemeente. Kiezen voor een lokaal cultuurbeleid, betekent ook duidelijk afbakenen wat we niet doen. We richten ons niet op het organiseren van grootschalige commerciële evenementen die vooral toeristen trekken of op het binnenhalen van internationale kunstprojecten als deze geen verbinding hebben met onze gemeenschap. Lokale identiteit ontstaat vanuit inwoners zelf. Bezoekersaantallen zijn geen hoofddoel, betrokkenheid, herkenning en verbinding wel. Inclusief We zorgen dat kunst, cultuur en bibliotheken toegankelijk zijn, zowel fysiek als financieel, zodat iedereen kan meedoen. Bibliotheken bieden laagdrempelige toegang tot kennis, digitale diensten en ondersteuning bij basisvaardigheden, waardoor burgers volwaardig kunnen deelnemen aan de samenleving en de digitale overheid. Kunst en cultuur versterken de kwaliteit van onderwijs door creativiteit en kritisch denken te stimuleren en dragen bij aan sociale verbinding en gelijke kansen. Door het inzetten van de paswijzer en gebruik te maken van het jeugd- en Bron: RBT De Langstraat
Levendig Waalwijk | 21
Kunst en cultuur
voor: e kiezen
W
Sport en bewegen
Ontmoeten
Evenementen
Erfgoed en monumenten
Toerisme en recreatie
Horeca
•
kwalite it, herk enbaar we koe heid en steren lokale e n verst culture eigenh erken lo le pare eid: kaal aa ls die bijd herken nbod e ragen a ning en n an betr een lev okkenh endige • spr eid, v r ij etijdse eiding conom van cu ie; lturele grootst voorzie e voorz ningen ieninge kern W : n zijn a de aalwijk anwezig , iedere minima in de kern be al één schikt volwaa in iede over rdige b re kern ib li otheek r uimte v verenig en er is oor een ingslev rijk cult en. ureel
steem reel ecosy
l cultu het lokaa n rken van te rs stimulere e e v n • chap: w rs e makers e m e e v rn e e creati en onde d n e rt ta s rking, samenwe erschap; ondernem l e culture ericht toekomstg n e r a a tb h etaalbaar nkelijk, zic dichtbij, b is r u • toega u lt u zig in nbod: c ar aanwe cultuuraa n herkenba n e nderwijs e rs o e , n n o ieninge voor inw rz o o r v o s o g v n acht tmoeti xtra aand wijken, on te, met e im ru re a ; ers de openb are inwon en kwetsb jongeren
Dat betekent dat: •
er een integraal Huisvestingsplan maatschappelijke voorzieningen wordt ontwikkeld;
•
er een subsidieregeling vrije tijd wordt ontwikkeld, waar ook aandacht uitgaat naar de startende makers;
•
cultuur een vast onderdeel wordt binnen de (grote) ontmoetingsvoorzieningen;
•
er een uitvoeringsprogramma wordt ontwikkeld met specifiek aandacht voor jongeren en kwetsbare inwoners;
•
cultuur in de wijk wordt ingezet in plaats van alleen op binnenlocaties;
•
we het GO Waalwijk platform strategischer inrichten en meer campagnegericht inzetten;
•
we invulling geven aan culturele activiteiten specifiek gericht op jongeren;
•
we aandacht hebben voor extra culturele activiteiten in het schoolse en naschoolse aanbod.
•
kunst in de openbare ruimte wordt geplaatst en de informatievoorziening wordt verbeterd;
Levendig Waalwijk | 22
Kunst en cultuur
Sport en bewegen
Ontmoeten
Evenementen
Erfgoed en monumenten
Toerisme en recreatie
Horeca
Sport & bewegen Samen Sport verbindt mensen en zorgt voor saamhorigheid. Samen betekent dat we inwoners, verenigingen en ondernemers actief betrekken bij het ontwikkelen van een sportaanbod dat past bij onze gemeenschap. We koppelen beweegactiviteiten aan andere vrijetijdsvoorzieningen en stimuleren samenwerking tussen sportieve en culturele partners, zodat bewegen een vanzelfsprekend onderdeel wordt van het dagelijks leven. Met GO Waalwijk willen we onze inwoners ook meer bewust maken van een gezonde leefstijl en wat sport en cultuur voor je kan betekenen op het gebied van meedoen, gezond zijn en sociale contacten opbouwen. We zetten hiervoor storytelling en community building in. Daarbij hebben we extra aandacht voor jongeren en kwetsbare groepen. Dit betekent dat we kiezen voor een samenspel aan initiatieven dat aansluit bij lokale behoeften.
Bron: RBT De Langstraat
We willen dat inwoners daadwerkelijk meedoen, dat het aanbod toegankelijk en zichtbaar is en dat het bijdraagt aan gezondheid, sociale verbinding en gelijke kansen.
ook als economische aanjager, zoals sportevents gecombineerd met netwerken.
Kwaliteit We
zorgen
worden ingezet. Daarnaast zien we sport of deze voorzieningen
samen
met
verenigingen
en
partners
voor
sportvoorzieningen die aansluiten bij de diversiteit en behoeften van inwoners, zowel binnen als buiten in de openbare ruimte. Met een integraal huisvestingsplan zorgen we dat maatschappelijke voorzieningen duurzaam en multifunctioneel
Kwaliteit betekent niet alleen goede locaties, maar ook de juiste activiteiten, op de juiste tijd en op de juiste plaats. Dit betekent dat we extra inzetten op accommodaties waar de inzet multifunctioneel is: inwoners komen niet alleen voor een uurtje sporten of bewegen, maar vinden op diezelfde plek ook ruimte
Levendig Waalwijk | 23
Kunst en cultuur
Sport en bewegen
Ontmoeten
Evenementen
Erfgoed en monumenten
Toerisme en recreatie
Horeca
voor ontmoeting, het meedoen met een culturele activiteit en
moet daarbij passen binnen de exploitatiemogelijkheden van
ontspanning. Ook sturen we op beweging in het onderwijs: het
onze gemeentelijke sportaccommodaties.
aanbod sport en cultuur vindt niet alleen tijdens de onderwijsuren plaats, maar breidt zich uit naar naschools aanbod.
De meetlat voor keuzes is of inwoners zich herkennen in het sportaanbod, of het toegankelijk en divers is en of het bijdraagt
We kiezen voor voorzieningen die toegankelijk en multifunctioneel
aan gezondheid, verbondenheid en talentontwikkeling. Dit doen
zijn. Een accommodatie is multifunctioneel wanneer zij meer
we door samenwerking en ondersteuning, zodat verenigingen
biedt dan alleen sport en bewegen. Wanneer ze ruimte creëert
kunnen groeien, talent zich kan ontwikkelen en er een gevarieerd
voor ontmoeting, ontspanning en samenwerking met andere
en aantrekkelijk aanbod ontstaat.
vrijetijdsactiviteiten zoals cultuur en educatie. We zetten in op flexibiliteit van ruimtes, toegankelijkheid voor alle doelgroepen en een duidelijke bijdrage aan gezondheid, sociale verbinding en meedoen. Dit betekent dat we niet investeren in voorzieningen die slechts één sport of doelgroep bedienen, beperkt beschikbaar zijn of geen verbinding met andere functies mogelijk maken. Daarnaast is kwaliteit ook gezondheid: we streven naar een gezonde sportomgeving. Trots We zijn trots op ons rijke sportieve verenigingsleven, waarin verenigingen van klein tot groot bijdragen aan onze gezamenlijke opgave om inwoners in beweging te brengen en te verbinden. Trots betekent dat we samen zorgen voor een zichtbaar en toegankelijk aanbod dat past bij de vraag van onze inwoners. We stimuleren ook topsport (zowel individueel als teamsporten), zodat talent herkend wordt, zich kan ontwikkelen en onze gemeente met trots vertegenwoordigt. Het gebruik van de accommodaties
Levendig Waalwijk | 24
Kunst en cultuur
Sport en bewegen
Ontmoeten
Evenementen
Erfgoed en monumenten
Toerisme en recreatie
Horeca
Lokaal Lokaal betekent voor ons sterke verenigingen, toegankelijke voorzieningen en sport dichtbij huis, waarbij iedere inwoner binnen 1.000 meter toegang heeft tot een sportieve plek. Dit geldt niet alleen voor georganiseerde sportvoorzieningen zoals sporthallen en sportvelden, maar ook voor sport- en beweegvoorzieningen in de openbare ruimte. We zorgen samen met partners dat in iedere kern een locatie of gebied aanwezig is waar meerdere sport- en beweegmogelijkheden samenkomen. Zodat inwoners op één plek verschillende activiteiten kunnen doen. Voor Waalwijk is er “Sportcampus Olympia”, in Driessen is er Sportpark De Gaard en Sporthal de Slagen, voor Waspik wordt “Sportboulevard Waspik” ontwikkeld en in Sprang-Capelle willen we werken we aan een integrale gebiedsontwikkeling voor Zidewinde waar sportieve, culturele en sociale activiteiten samenkomen onder één dak. Waarbij ontmoeten een verbindend
Inclusief
thema is.
Sport en bewegen moeten voor iedereen bereikbaar en
In samenwerking met onze sportieve partners en inwoners
met instrumenten zoals de Paswijzer en het Jeugd- en
richten we de leefomgeving beweegvriendelijk in en creëren we een passend activiteitenaanbod, zonder te kiezen voor eenzijdige investeringen of voorzieningen die niet aansluiten bij het lokale karakter en de behoeften. Van belang is dat inwoners dichtbij huis kunnen bewegen, dat voorzieningen toegankelijk en divers zijn en dat ze bijdragen aan leefbaarheid en sociale verbinding.
betaalbaar zijn. Inclusief betekent dat we drempels verlagen Volwassenenfonds Sport & Cultuur, zodat sport & bewegen voor iedereen financieel toegankelijk is. We zetten extra in op kwetsbare doelgroepen met specifieke programma’s, zoals valpreventie, en zorgen dat activiteiten toegankelijk en uitnodigend zijn. We kiezen niet voor beleid dat groepen uitsluit of voorzieningen die niet inspelen op diversiteit en behoefte. De meetlat voor keuzes is of inwoners daadwerkelijk kunnen deelnemen, of het aanbod toegankelijk en betaalbaar is en of het bijdraagt aan gezondheid, sociale verbinding en gelijke kansen.
Levendig Waalwijk | 25
Kunst en cultuur
Sport en bewegen
Ontmoeten
Evenementen
Erfgoed en monumenten
Toerisme en recreatie
Horeca
We kiezen voor: •
toegankelijke en multifunctioneel: we zetten in op sportvoorzieningen dichtbij huis middels samenhangende sportclusters in elke kern en een beweegvriendelijke buitenruimte op 1.000 meter van iedere inwoner;
•
passend en inclusief: activiteiten sluiten aan bij de behoeften van inwoners en bereiken ook doelgroepen die nu nog onvoldoende meedoen;
•
vernieuwing en ontwikkeling: we stimuleren nieuwe vormen van sport en bewegen, onder andere in de openbare ruimte;
•
talentontwikkeling en -herkenning: we faciliteren talentherkenning en topsport binnen de huidige capaciteit en budgetten van onze sportaccommodaties, zonder extra investeringen in nieuwe topsportvoorzieningen;
•
betaalbaar, bereikbaar en regelmatig beschikbaar: we zorgen voor een divers aanbod laagdrempelige sport- en beweegmogelijkheden voor alle leeftijden en doelgroepen in alle wijken en kernen;
•
samenhang en co-creatie: sport en bewegen ontwikkelen we samen met inwoners, verenigingen, onderwijs en ondernemers en verbinden we met cultuur en andere vrijetijdsvoorzieningen;
•
kwaliteit, gezondheid en inclusiviteit: sportvoorzieningen en activiteiten zijn toegankelijk en betaalbaar voor iedereen en
drage n bij aan e socia en ac le ver tieve bindin doelg leefst g, me roepe ijl, ta t extr n; lenton a aan twikk • b dacht elin asis s voor portkwets g en en zw – en bare buite emvo nsp orz explo iteren ortaccomm ieningen: we bli odatie én tw houde jven ee ge s in a n, oo binne meen lle dr k wan n ie de t elijke neer • c kerne zwem deze omm n n b er iet ko aden stend in sta comm cieel gebru ekken nd ik bin erciee d zijn nen d l gebr sport ; uideli uik va voorz jke ka iening n gem met g ders: en is eente ebruik t li o jk e s- of gesta tariev huuro an on e en, w veree der v aarbij funct o nkom per s ie is e sten e orwaarden portp n wat , n a r vastg k held toege • to esteld stane er is ekom e w n at de evena stbes prima tendig (her) ctivite inrich ir e it e en zij sport ting v accom ernaa n; an sp r dez m odatie ortac e toe integ comm s: bij koms raal r odatie de t b e e s k tendig ening s stre energ v ietran te ho v e o n rm te uden sitie e bijdra geven we met k n duu gen a door li r m z a a a n een leefom am m atada veerk ateria ptatie gevin racht a , g voo lgeb ige, g r huid ezond ruik, zoda ige en t ze e en toeko duurz mstig ame e gen eratie s.
Levendig Waalwijk | 26
Kunst en cultuur
Sport en bewegen
Ontmoeten
Evenementen
Erfgoed en monumenten
Toerisme en recreatie
Horeca
Dat betekent dat: •
er een integraal Huisvestingsplan maatschappelijke voorzieningen wordt ontwikkeld;
•
een subsidieregeling vrije tijd wordt ontwikkeld, passend bij dit beleidskader;
•
we de buitenruimte inrichten langs de 50-70-100 regel om inclusieve voorzieningen te realiseren (50% kan benut worden door iedereen, 70% kan aan meegedaan worden, 100% is toegankelijk voor iedereen);
•
•
we samen met het onderwijs en partners werken aan kwalitatief en kwantitatief sport- en cultuuraanbod tijdens schooltijd en in de naschoolse tijd op wijkniveau;
een uitvoeringsprogramma wordt ontwikkeld waarin onder andere de volgende elementen worden opgenomen: activiteiten passend bij de nieuw ingerichte beweegvriendelijke buitenruimte, het aanbod voor verenigingsondersteuning, de rol van buurtsportcoaches ten behoeve van onze (kwetsbare) inwoners;
•
een gezonde sportomgeving wordt ingericht in samenwerking met professionele partners en sport- en beweegaanbieders.
•
we het GO Waalwijk platform strategischer inrichten en meer campagnegericht inzetten;
Levendig Waalwijk | 27
Kunst en cultuur
Sport en bewegen
Ontmoeten
Evenementen
Erfgoed en monumenten
Toerisme en recreatie
Horeca
Ontmoeten
Kwaliteit
Samen
en betekenisvol element in het leven én in ons beleid. Inwoners
Ontmoeten is niet zomaar een activiteit, maar een waardevol
Ontmoeten doe je samen: het ontstaat wanneer mensen zich
verbonden
die
hen
in
voelen
beweging
en
deelnemen
brengen.
aan
Daarom
activiteiten
koppelen
we
ontmoetingsvoorzieningen aan sport, cultuur, erfgoed en recreatie, zodat ruimte voor ontmoeting groeit en mensen actief kunnen meedoen. We realiseren multifunctionele accommodaties, naast kleinschalige ontmoetingsplekken, die ontmoeting stimuleren én bijdragen aan een breed vrijetijdsaanbod. Grote ontmoetingsvoorzieningen hebben alleen bestaansrecht in samenwerking met andere functies.
voelen zich welkom en worden gastvrij ontvangen. We creëren ontmoetingsplekken die meer zijn dan een functionele locatie: ze nodigen uit tot verbinding en inclusie en versterken sociale cohesie. Daarom richten we multifunctionele accommodaties (MFA) in waar sport, cultuur, bibliotheek, ontspanning en ontmoeting samenkomen. Onze inwoners komen er niet alleen voor een culturele of sportieve activiteit, maar vinden op dezelfde plek ook ruimte voor ontmoeting, samenwerking en wederzijdse ondersteuning. Dit creëert een omgeving waarin iedereen kan bijdragen en zich verbonden voelt. Ook stimuleren we vrijwillige kleinschalige bewonersinitiatieven in buurten en wijken. Zo ontstaat een netwerk van plekken die iedereen kan bezoeken en waar iedereen zich thuis voelt. We kiezen bewust niet voor versnippering of voorzieningen zonder toekomstwaarde; kwaliteit staat voorop in ruimte, programma en samenwerking. Een MFA: heeft een maatschappelijk-sociaal doel, is toegankelijk voor alle inwoners, zet vrijwilligers centraal, ondersteunt vrijwilligers met een klein professioneel team, wordt ontwikkeld met onze inwoners en kent een gezonde exploitatie waarbij subsidie niet de enige bron van inkomsten is. Kwaliteit in een MFA bevat minimaal een clustering van (goed op elkaar afgestemde) activiteiten (sport, cultuur, ontmoeten).
Zoals ruimtes die inzetbaar zijn voor verschillende soorten activiteiten,
Levendig Waalwijk | 28
Kunst en cultuur
Sport en bewegen
Ontmoeten
Evenementen
Erfgoed en monumenten
Toerisme en recreatie
Horeca
ruimte voor een sportzaal, ontmoetingsruimte en een ruimte
ondersteund worden en dat de trots die we voelen voor onze
waar culturele activiteiten plaats kunnen vinden. Aangevuld
gemeenschap ook toekomstbestendig blijft.
met
een
kleinschalige
niet-commerciële
horecavoorziening Lokaal
(paracommercie).
Ontmoeten begint lokaal. We geloven dat ontmoeting pas Trots
echt betekenis krijgt wanneer deze verankerd is in de eigen
Ontmoeten is de basis voor verbondenheid in onze gemeenschap.
leefomgeving, dicht bij waar mensen wonen en elkaar vanzelf
Wij zijn trots op de structuur van onze ontmoetingsvoorzieningen
tegenkomen. Daarom zorgen we voor een goede spreiding van
en het brede aanbod aan activiteiten. Die trots willen we
ontmoetingsvoorzieningen in wijken en dorpen, met in iedere kern
zichtbaar maken door het aanbod beter in kaart te brengen
minimaal één grote multifunctionele ontmoetingsvoorziening
en toegankelijk te presenteren aan inwoners, zodat iedereen
en een twee ontmoetingsvoorzieningen in Waalwijk. Voor
weet waar ontmoeting mogelijk is en zich uitgenodigd voelt
jongeren is Tavenu een specifieke ontmoetingslocatie waar zij
om deel te nemen. Door samenhang en herkenbaarheid te
samen kunnen komen en activiteiten kunnen ondernemen. Zo
vergroten versterken we de kwaliteit van bestaande initiatieven
zorgen we voor een netwerk van locaties dat voor verschillende
en zorgen we dat ontmoetingsplekken hun waarde behouden.
doelgroepen goed bereikbaar is.
Trots betekent voor ons dat we zorgvuldig omgaan met wat er al is en dat we de kracht van onze bestaande voorzieningen en initiatieven zichtbaar en sterker maken, niet door telkens nieuwe activiteiten of locaties te starten die tot versnippering leiden. We zijn daarnaast trots op de vele vrijwilligers die een onmisbare rol spelen in het draaiende houden van kleinschalige ontmoetingslocaties
en
bijdragen
binnen
alle
andere
maatschappelijke voorzieningen. Omdat vraag en aanbod niet altijd goed op elkaar aansluiten, zetten we binnen het GOplatform in op een betere matching tussen organisaties en vrijwilligers. Zo zorgen we dat ontmoetingsplekken duurzaam
Levendig Waalwijk | 29
Kunst en cultuur
Sport en bewegen
Ontmoeten
Evenementen
Erfgoed en monumenten
Toerisme en recreatie
Horeca
Daarnaast maken we ontmoeten in de openbare ruimte