Bijl. 1 - BOPA Motivering (Goflo)

Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk Ruimtelijke motivering voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit

Sweco Nederland B.V. Onderwerp Projectnummer Klant Auteur Gecontroleerd door Vrijgegeven door Datum Versie Documentreferentie

Handelsregister 30129769 Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk 51012174 TenneT TSO B.V. JA & SV NvB RBL 01-05-2026 D3 D2- BOPA Motivering Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk

2/50

1

Inleiding ......................................................................................................................... 4 1.1 Aanleiding ......................................................................................................... 4 1.2 Ligging projectgebied ........................................................................................ 5 1.3 Opzet Motivering BOPA .................................................................................... 6

2

Gebieds- en projectbeschrijving .................................................................................... 7 2.1 Inleiding ............................................................................................................. 7 2.2 Huidige situatie projectgebied ........................................................................... 7 2.3 Toekomstige situatie projectgebied .................................................................. 8 2.4 Vigerend omgevingsplan................................................................................... 9 2.5 Conclusie omgevingsplan ............................................................................... 11

3

Beleidskader ................................................................................................................ 12 3.1 Inleiding ........................................................................................................... 12 3.2 Rijksbeleid ....................................................................................................... 12 3.2.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) .................................................. 12 3.3 Ladder voor duurzame verstedelijking ............................................................ 13 3.3.1 Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) ................................................ 14 3.4 Provinciaal en regionaal beleid ....................................................................... 15 3.4.1 Omgevingsvisie Noord-Brabant ...................................................... 15 3.4.2 Omgevingsverordening Noord-Brabant .......................................... 16 3.4.3 Waterbeheerplan Aa en Maas 2022-2027...................................... 21 3.5 Gemeentelijk beleid ......................................................................................... 22 3.5.1 Omgevingsvisie Waalwijk ............................................................... 22 3.5.2 Visie duurzaam Waalwijk 2030 ....................................................... 24

4

Milieu- en omgevingsaspecten .................................................................................... 26 4.1 Bedrijven en milieuzonering .................................................................................. 26 4.2 Bodem ................................................................................................................... 27 4.3 Ecologie ................................................................................................................. 29 4.4 Luchtkwaliteit ......................................................................................................... 33 4.5 Stikstofdepositie .................................................................................................... 34 4.6 Klimaatadaptatie .................................................................................................... 34 4.7 Water ..................................................................................................................... 35 4.8 Mer-beoordeling .................................................................................................... 37 4.9 Verkeer .................................................................................................................. 39 4.10 Ontplofbare oorlogsresten ...................................................................................

41 4.11 Omgevingsveiligheid ........................................................................................... 41 4.12 Geur ..................................................................................................................... 43 4.13 Archeologie en cultuurhistorie ............................................................................. 43 4.14 Geluid .................................................................................................................. 46 4.15 Conclusie fysieke leefomgeving .......................................................................... 47

5

Uitvoerbaarheid ........................................................................................................... 48 5.1 Maatschappelijke haalbaarheid ...................................................................... 48 5.2 Economische haalbaarheid ................................................................................... 49

6

Conclusie ..................................................................................................................... 50

3/50

1

Inleiding 1.1

Aanleiding

TenneT versterkt in heel Nederland het elektriciteitsnetwerk. Dit is nodig, omdat het elektriciteitsgebruik in ons land snel stijgt door de energietransitie én omdat we steeds meer duurzame energie opwekken via bijvoorbeeld wind- en zonneparken. Het opwekken van nieuwe duurzame energie leidt ook rondom station Waalwijk tot een overschot aan opgewekte elektriciteit. De capaciteit van het net is onvoldoende om het sterk stijgende aanbod van vooral zonneparken aan te kunnen. We spreken van netcongestie (of transportschaarste) wanneer de vraag naar transportcapaciteit zowel voor afname als teruglevering structureel groter is dan wat het elektriciteitsnet aankan. Bedrijven moeten hierdoor langer wachten op een aansluiting en de duurzaam opgewekte elektriciteit kan niet altijd worden terug geleverd aan het net. Waar op de snelweg files ontstaan, leidt dit op het stroomnet tot overbelasting, iets wat netbeheerders moeten voorkomen. Om congestie op te lossen én het elektriciteitsnet klaar te maken voor de toekomst, versterkt TenneT het elektriciteitsnetwerk. TenneT is voornemens om bij het 150kV station te Waalwijk twee dwarsregeltransformatoren (DRT’s) te realiseren. Een dwarsregeltransformator is een speciaal type transformator dat wordt gebruikt om de stroomverdeling in hoogspanningsnetten te sturen.

Bij station Waalwijk wordt een dwarsregeltransformator geplaatst om de energiestromen in het hoogspanningsnet actief te sturen, overbelasting te voorkomen en de betrouwbaarheid van de stroomvoorziening te waarborgen, met het oog op de snelle groei van duurzame opwekking in de regio. Naast het plaatsen van de DRT’s, is TenneT bezig met versnellingsmaatregelen rondom de netcongestie. Eén van de potentiële versnellingsmaatregelen betreft het gebruik van zogenaamde Advanced Power Flow Control (APFC-)units. Het gebruik van APFC-units is bedoeld om het gebruik van het net te optimaliseren door de stroom van de overbelaste lijnen te verplaatsen naar lijnen met reservecapaciteit. Voor beide voornemens wordt een aparte BOPA-procedure doorlopen omdat de beide realisaties niet passen binnen het huidig geldende omgevingsplan. Deze BOPA heeft betrekking op de realisatie van de twee DRT’s.

Sweco | Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk Projectnummer 51012174 Datum 01-05-2026

Versie D3

Documentreferentie D3 - BOPA Motivering Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk

4/50

1.2

Ligging projectgebied

Het projectgebied bevindt zich in het oosten van de gemeente Waalwijk en betreft een uitbreiding van het bestaande 150 kV‑hoogspanningsstation Waalwijk. De uitbreiding wordt gerealiseerd ten noorden van het bestaande hoogspanningsstation. Het projectgebied is globaal gelegen tussen het afwateringskanaal ’s‑Hertogenbosch– Dongen en de Koningsvliet. Ten oosten van het projectgebied ligt de Valkenvoortweg (zie figuur 1).

Figuur 1 Locatie van het projectgebied in de gemeente Waalwijk (Bron: Google Earth)

Sweco | Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk Projectnummer 51012174 Datum 01-05-2026

Versie D3

Documentreferentie D3 - BOPA Motivering Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk

5/50

1.3

Opzet Motivering BOPA

De onderhavige motivering voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) bestaat uit deze toelichting en een kaart met de ligging van het projectgebied. Na dit inleidende hoofdstuk volgt in hoofdstuk 2 een beschrijving van de huidige situatie, de toekomstige situatie, het vigerend omgevingsplan en de strijdigheid ten opzichte van dit vigerend omgevingsplan. Vervolgens wordt in hoofdstuk 3 ingegaan op het relevante ruimtelijk beleid op rijks-, provinciaal, regionaal en gemeentelijk niveau. In hoofdstuk 4 worden alle relevante milieuen omgevingsaspecten beschouwd en wordt gemotiveerd dat er sprake is van een gezonde en veilige fysieke leefomgeving met de ontwikkeling van de verbindingsweg. In hoofdstuk 5 wordt er ingegaan op de uitvoerbaarheid van het project. Het laatste hoofdstuk bevat een conclusie en daarnaast zal worden toegelicht of sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (hierna: ETFAL). Tot slot zijn in de bijlagen de ontwerpen en onderzoeken ten behoeve van de ontwikkeling toegevoegd.

Sweco | Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk Projectnummer 51012174 Datum 01-05-2026

Versie D3

Documentreferentie D3 - BOPA Motivering Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk

6/50

2

Gebieds- en projectbeschrijving 2.1

Inleiding

In dit hoofdstuk wordt de beoogde ontwikkeling omschreven. Hierbij wordt allereerst ingegaan op de huidige fysieke en planologische situatie in het projectgebied. Vervolgens wordt de beoogde ontwikkeling en de strijdigheid met het vigerende omgevingsplan nader toegelicht.

2.2

Huidige situatie projectgebied

Het projectgebied ligt in een open, landelijk gebied en is momenteel in gebruik als agrarisch akkerland. Op het perceel is bebouwing in het kader van het hoogspanningsstation aanwezig. Ten zuiden van het projectgebied bevindt zich het bestaande hoogspanningsstation Waalwijk. Verder is ook de omgeving rondom het projectgebied hoofdzakelijk in agrarisch gebruik. Aan de oostzijde van het projectgebied ligt de Valkenvoortweg. Het gebouw dat zuidoostelijk van het projectgebied ligt is in 2024 omgebouwd tot appartementencomplex. Hier is plek voor 270 arbeidsmigranten. Figuur 2 toont de ligging van de uitbreiding van het hoogspanningsstation.

Figuur 2 Locatie aanduiding projectgebied 150 kV hoogspanningsstation Waalwijk (rood omlijnd).

Sweco | Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk Projectnummer 51012174 Datum 01-05-2026

Versie D3

Documentreferentie D3 - BOPA Motivering Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk

7/50

2.3

Toekomstige situatie projectgebied

TenneT is voornemens om ten noorden van het bestaande hoogspanningsstation in Waalwijk twee dwarsregeltransformatoren (faseverschuivingstransformator) te realiseren. Dwarsregeltransformatoren, ook wel regeltransformatoren genoemd, worden gebruikt om het transport van elektrische energie te regelen binnen het hoogspanningsnet. Door de fasehoek te veranderen, kan de hoeveelheid elektrisch vermogen dat door een specifieke lijn stroomt, worden geregeld. Door stroom weg te leiden van drukbezette verbindingen en juist meer te laten lopen via onderbenutte lijnen, wordt het bestaande net efficiënter gebruikt en neemt de kans op overbelasting af. De DRTs worden gerealiseerd in de bestaande bovengrondse hoogspanningsverbinding Waalwijk – ’s Hertogenbosch West. De DRTs worden direct aan het bestaande hoogspanningsstation gerealiseerd, vervolgens wordt de bestaande bovengrondse hoogspanningsverbinding onder de grond gebracht tot aan de eerste hoogspanningsmast, bij de hoogspanningsmast ten oosten van de Valkenvoortweg gaat de lijn over in een bovengrondse verbinding, middels een opstijgpunt.

Figuur 3 Toekomstige situatie TenneT station Waalwijk

Sweco | Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk Projectnummer 51012174 Datum 01-05-2026

Versie D3

Documentreferentie D3 - BOPA Motivering Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk

8/50

2.4

Vigerend omgevingsplan

Ter plaatse van het projectgebied geldt het omgevingsplan van gemeente Waalwijk. Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Op dat moment zijn alle vigerende bestemmingsplannen in de gemeente Waalwijk volledig onderdeel geworden van het omgevingsplan van rechtswege. Voor het projectgebied zijn de volgende voormalige bestemmingsplannen die onderdeel zijn geworden van het omgevingsplan van rechtswege relevant: • • • •

Bestemmingsplan Buitengebied Parapluherziening parkeren Waalwijk Parapluherziening kamerbewoning Waalwijk Parapluherziening duurzaamheid Waalwijk

Omgevingsplan gemeente Waalwijk

Relevante aspecten projectgebied

Bestemmingsplan Buitengebied

• •

Parapluherziening parkeren Waalwijk

• •

Parapluherziening kamerbewoning Waalwijk

•

Paraplu herziening Duurzaamheid Waalwijk

•

Enkelbestemming ‘Agrarisch met waarden – Openheid’ Dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie’ Leiding Wetswijziging Woningwet en borging parkeernormen in bestemmingsplannen Vastleggen beleid huisvesting arbeidsmigranten en beperking van woningsplitsing en kamerverhuur in woongebieden Faciliteren en borgen van duurzaamheidsmaatregelen in bouwregels (zoals isolatie en groene daken)

Tabel 1 Overzicht relevante regels uit het omgevingsplan van gemeente Waddinxveen

Bestemmingsplan Buitengebied De gemeente Waalwijk heeft op 9 december 2010 het bestemmingsplan ‘Bestemmingsplan Buitengebied’ vastgesteld. Dit plan heeft betrekking op het buitengebied van de gemeente Waalwijk, waar de uitbreiding van het hoogspanningsstation zich zal vestigen. Het projectgebied heeft binnen dit plan de volgende bestemmingen gekregen: ‘Enkelbestemming Agrarisch met waarden – openheid’, ‘Dubbelbestemming Waarde Archeologie’ en ‘Leiding’ (zie figuur 4). Voor deze bestemmingen gelden de volgende regels:

Agrarisch met waarden – Openheid De voor 'Agrarisch met waarden – Openheid' aangewezen gronden zijn bestemd voor agrarische doeleinden, in de vorm van agrarische bodemexploitatie met bijbehorende voorzieningen. Het planvoornemen valt hier niet onder.

Sweco | Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk Projectnummer 51012174 Datum 01-05-2026

Versie D3

Documentreferentie D3 - BOPA Motivering Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk

9/50

Waarde – Archeologie Voor het bouwen overeenkomstig de regels voor de overige op deze gronden voorkomende bestemmingen, dient de aanvrager van een omgevingsvergunning voor het bouwen, voor bouwwerken met een oppervlakte groter dan 100 m² en een diepte van meer dan 0,70 meter, een rapport te overleggen waarin, naar het oordeel van het bevoegd gezag, de archeologische waarden van de gronden die door de werkzaamheden worden verstoord in voldoende mate zijn vastgesteld. In paragraaf 4.13 Archeologie en Cultuurhistorie wordt hier verder op ingegaan.

Leiding De voor ‘Leiding’ aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor de aanleg, instandhouding en/of bescherming van de bovengrondse hoogspanningsleiding. Op deze bestemming mogen uitsluitend bouwwerken, geen gebouw zijnde, tot een maximale bouwhoogte van 3 m worden gebouwd ten behoeve van de aanleg en instandhouding van de ondergrondse leiding(en). De bestaande bovengrondse hoogspanningsleiding blijft in het projectgebied aanwezig, maar wordt ter plaatse omgeleid zodat voldoende ruimte ontstaat voor de realisatie van de DRT’s en de APFC-units.

Figuur 4 Bestemmingen projectgebied (rood omlijnd) uit Bestemmingsplan Buitengebied

Parapluherziening parkeren Waalwijk Met de parapluherziening parkeren van de gemeente Waalwijk heeft de gemeente parkeernormen vastgelegd die gelden in de hele gemeente. Bij de planologische procedures moet worden aangetoond dat het project voldoet aan deze parkeereisen. Hier wordt verder op ingegaan in paragraaf 4.9 Verkeer.

Sweco | Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk Projectnummer 51012174 Datum 01-05-2026

Versie D3

Documentreferentie D3 - BOPA Motivering Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk

10/50

Parapluherziening kamerbewoning Waalwijk De parapluherziening kamerbewoning Waalwijk volgt uit de vaststelling van de beleidsregels voor de huisvesting van arbeidsmigranten, vergunninghoudende vluchtelingen en andere personen die geen huishouden vormen. Met deze beleidsregels wil de gemeente Waalwijk sturen op een zorgvuldige en evenwichtige vorm van huisvesting. Grootschalige huisvesting in woongebieden wordt daarbij als onwenselijk beschouwd. Om dit beleid juridisch te borgen, worden woningsplitsing en kamerverhuur niet langer zonder meer toegestaan en worden deze uitgangspunten vastgelegd in de geldende bestemmingsplannen via een paraplubestemmingsplan. Deze parapluherziening is niet relevant voor het project, aangezien het project geen woningsplitsing, kamerverhuur of andere vormen van huisvesting van personen die geen huishouden vormen mogelijk maakt.

Parapluherziening duurzaamheid Waalwijk De parapluherziening duurzaamheid Waalwijk is opgesteld om de gemeentelijke duurzaamheidsambities van Waalwijk planologisch te ondersteunen. Door het opnemen van specifieke regels voor duurzaamheidsmaatregelen wordt voorkomen dat bestaande bouwregels het aanbrengen van voorzieningen zoals isolatie en groene daken belemmeren. Deze parapluherziening is niet relevant voor het project, aangezien het project geen ontwikkelingen of ingrepen omvat waarbij duurzaamheidsmaatregelen planologisch mogelijk moeten worden gemaakt of waarvoor deze aangepaste bouwregels van toepassing zijn.

2.5

Conclusie omgevingsplan

Op basis van de besproken kenmerken van het initiatief in paragraaf 2.3 en de vigerende regels in paragraaf 2.4, wordt geconcludeerd dat er voor het initiatief afgeweken moet worden van het omgevingsplan. Het initiatief voldoet niet aan gebruiksregel ‘Agrarisch met waarden - Openheid’ uit het bestemmingsplan Buitengebied. Daarmee is het afwijken van het omgevingsplan door middel van een BOPA benodigd. In de volgende hoofdstukken wordt onderbouwd dat deze afwijking mogelijk is rekening houdend met beleid en een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.

Sweco | Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk Projectnummer 51012174 Datum 01-05-2026

Versie D3

Documentreferentie D3 - BOPA Motivering Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk

11/50

3

Beleidskader 3.1

Inleiding

In dit hoofdstuk wordt een analyse gegeven van het relevante beleidskader. De beleidsnota's die direct of indirect doorwerken in de voorliggende motivering, worden in dit hoofdstuk behandeld. Per bestuurslaag is een korte samenvatting gegeven van de meest relevante aspecten uit de verschillende beleidsnota's, alsmede de consequenties voor de beoogde ontwikkeling.

3.2 3.2.1

Rijksbeleid Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

De Omgevingswet bundelt alle huidige wetten over de leefomgeving. Daarbij hoort ook één rijksvisie op de leefomgeving: de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). In de NOVI zijn de maatschappelijke opgaven samengevat in 4 prioriteiten: • • • •

ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie duurzaam economisch groeipotentieel sterke en gezonde steden en regio's toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.

Om alle belangen af te wegen, gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: in het verleden is scheiding van functies te vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI zoeken we naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte. 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere. 3. Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat onze samenleving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties. Betekenis voor het project De versterking van het elektriciteitsnet bij station Waalwijk sluit aan bij de Omgevingswet en de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). Het project draagt bij aan de prioriteit ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie door netcongestie te verminderen en verdere groei van duurzame energie mogelijk te maken. Daarnaast ondersteunt een robuust elektriciteitsnet het duurzaam economisch groeipotentieel van de regio, doordat bedrijven tijdig kunnen worden aangesloten.

De plaatsing van DRT’s past bij het NOVI-principe dat combinatie van functies en efficiënt gebruik van bestaande infrastructuur vooropstaan. De ingreep vindt plaats bij een bestaand hoogspanningsstation en houdt rekening met de kenmerken van het gebied. Door nu te investeren in netversterking wordt afwenteling naar toekomstige generaties voorkomen. Sweco | Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk Projectnummer 51012174 Datum 01-05-2026

Versie D3

Documentreferentie D3 - BOPA Motivering Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk

12/50

3.3

Ladder voor duurzame verstedelijking

De ladder voor duurzame verstedelijking is een instructieregel voor zorgvuldig ruimtegebruik en tegengaan van leegstand. De instructieregel in artikel 5.129g Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) regelt dat bij een wijziging van het omgevingsplan voor een nieuwe stedelijke ontwikkeling toepassing van de ladder is vereist. Artikel 8.0b Bkl regelt dat deze instructieregel ook geldt voor een omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Artikel 5.129g (zorgvuldig ruimtegebruik en tegengaan van leegstand): 1. Dit artikel is van toepassing op een stedelijke ontwikkeling die bestaat uit de ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein, een zeehaventerrein, een woningbouwlocatie, kantoren, een detailhandelvoorziening of een andere stedelijke voorziening en die voldoende substantieel is. 2. Voor zover een omgevingsplan voorziet in een nieuwe stedelijke ontwikkeling, wordt met het oog op het belang van zorgvuldig ruimtegebruik en het tegengaan van leegstand in het omgevingsplan rekening gehouden met: a. de behoefte aan die stedelijke ontwikkeling; en b. als die stedelijke ontwikkeling is voorzien buiten het stedelijk gebied of buiten het stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied: de mogelijkheden om binnen dat stedelijk gebied of binnen dat stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied in die behoefte te voorzien. 3.

Voor de toepassing van het tweede lid, onder b, wordt tot het stedelijk gebied niet gerekend een stedelijke ontwikkeling waarvoor: a. op grond van het omgevingsplan een omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit is vereist; en b. nog geen toepassing is gegeven aan het tweede lid. 4. Als een omgevingsplan voorziet in de vestiging van een dienst als bedoeld in artikel 1 van de Dienstenwet en de beoordeling van de behoefte aan een stedelijke ontwikkeling betrekking heeft op de economische behoefte, de marktvraag of de mogelijke of actuele economische gevolgen van die vestiging, heeft die beoordeling alleen tot doel na te gaan of de vestiging van een dienst in overeenstemming is met een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.

Betekenis voor het project Volgend uit jurisprudentie wordt een nieuw hoogspanningsstation niet als nieuwe stedelijke ontwikkeling beschouwd (zie uitspraak van 26 april 2017 ECLI:NL:RVS:2017:1123 Hollands Kroon). Gelet op de jurisprudentie is geen sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling en is toetsing aan de ladder niet nodig.

Sweco | Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk Projectnummer 51012174 Datum 01-05-2026

Versie D3

Documentreferentie D3 - BOPA Motivering Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk

13/50

3.3.1

Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl)

Het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) geeft instructieregels voor omgevingsplannen. Diverse instructieregels hebben betrekking op het waarborgen van verschillende nationale belangen, zoals het Waddengebied, het kustgebied, Rijksvaarwegen, het IJsselmeergebied, de grote rivieren, militaire terreinen en buisleidingen van nationaal belang. Betekenis voor het project In voorliggende situatie raakt dit omgevingsplan geen van de nationale belangen die in de instructieregels van het Bkl zijn opgenomen. Een nadere beschouwing van deze instructieregels is daarom niet vereist.

Sweco | Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk Projectnummer 51012174 Datum 01-05-2026

Versie D3

Documentreferentie D3 - BOPA Motivering Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk

14/50

3.4 3.4.1

Provinciaal en regionaal beleid Omgevingsvisie Noord-Brabant

De Brabantse Omgevingsvisie vormt samen met de Omgevingsverordening en de provinciale programma’s het omgevingsbeleid van de provincie NoordBrabant. In de visie staat de kwaliteit van de Brabantse leefomgeving centraal, met een doorkijk naar 2050 en tussendoelen voor 2030. De provincie werkt vanuit maatschappelijke doelen en hanteert daarbij een adaptieve en samenwerkingsgerichte aanpak. De Omgevingsvisie kent één basisopgave en vier samenhangende hoofdopgaven: Basis opgave: veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit Beschermen en versterken van een veilige, gezonde leefomgeving met aandacht voor natuur, landschap, water, bodem en leefkwaliteit als fundament voor alle ontwikkelingen. De vier hoofdopgaven: 1. Werken aan de Brabantse energietransitie De provincie streeft naar een klimaatneutrale energievoorziening, met als doel in 2050 volledig duurzame energie, grotendeels opgewekt in Brabant, en een forse reductie van broeikasgassen in 2030. 2. Werken aan een klimaatproof Brabant Brabant wordt aangepast aan klimaatverandering door maatregelen tegen droogte, hitte, wateroverlast en overstromingen, met behoud en versterking van ruimtelijke kwaliteit en natuur. 3. Werken aan de slimme netwerkstad Ontwikkeling van een goed verbonden provincie met sterke steden en dorpen, waarin mobiliteit, verstedelijking, voorzieningen en digitale netwerken elkaar versterken. 4.

Werken aan een concurrerende, duurzame economie Versterken van de economische kracht van Brabant door innovatie, kennisontwikkeling en verduurzaming, met behoud van een aantrekkelijk woon- en leefklimaat. Voor de ruimtelijke ontwikkeling kiest Noord-Brabant voor meervoudig ruimtegebruik, kwaliteit boven kwantiteit en maatwerk. Ontwikkelingen worden gebiedsgericht benaderd en dragen bij aan meerdere opgaven tegelijk. Ruimtelijke ordening is hierbij dienend aan maatschappelijke doelen zoals gezondheid, veiligheid, duurzaamheid en brede welvaart. De provincie zet sterk in op samenwerking met inwoners, gemeenten, bedrijven en maatschappelijke organisaties, waarbij initiatief van onderop wordt gestimuleerd en de Omgevingsvisie richtinggevend is voor verdere uitwerking in programma’s en projecten. Betekenis voor het project Het project sluit aan bij de opgave ‘Werken aan de Brabantse energietransitie’ uit de Omgevingsvisie Noord-Brabant. In de regio leidt de sterke groei van duurzame opwek, met name zonne-energie, tot netcongestie. Het bestaande elektriciteitsnet heeft onvoldoende capaciteit, waardoor duurzaam opgewekte energie niet altijd kan worden terug geleverd en nieuwe aansluitingen worden vertraagd. Dit belemmert de energietransitie. Met de realisatie van de DRT’s bij het 150 kV-station Waalwijk versterkt TenneT het elektriciteitsnet.

Hiermee wordt overbelasting voorkomen en wordt de verdere groei van duurzame energie mogelijk gemaakt.

Sweco | Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk Projectnummer 51012174 Datum 01-05-2026

Versie D3

Documentreferentie D3 - BOPA Motivering Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk

15/50

3.4.2

Omgevingsverordening Noord-Brabant

De Omgevingsverordening is een kaderstellende doorvertaling van de Omgevingsvisie en bestaand provinciaal beleid. In de omgevingsverordening wordt het provinciaal beleid uitgewerkt in een ruimtelijk plan voor de gehele provincie die aansluit op de uitgangspunten van de Omgevingswet. In de verordening zijn regels gesteld over de inhoud van omgevingsplannen en BOPA’s en de inhoud van de motivering van omgevingsplannen/BOPA’s. Bij het opstellen van een omgevingsplan of bij een BOPA-procedure dient daarom ook rekening te worden gehouden met provinciaal beleid. Het gaat daarbij verder vooral om het integrale ruimtelijke beleid dat is opgenomen in de provinciale Omgevingsvisie. De laatste versie van de Omgevingsverordening is op 24 juli 2024 in werking getreden. De Omgevingsverordening omvat in aanvulling op de Omgevingsvisie toetsbare criteria (instructieregels) waaraan planvorming moet voldoen. Het planvoornemen ligt in de volgende, door de omgevingsverordening gemarkeerde, gebieden: • • •

Landelijk gebied (Kwaliteitsverbetering landschap, art. 5.11, Ontwikkelingsrichting, art. 5.12, Niet-agrarische activiteit, art. 5.78) Cultuurhistorische waarden (art. 5.44) Groenblauwe waarden (art. 5.46)

Voor het projectgebied (of een deel daarvan) en de beoogde ontwikkeling zijn de volgende thema’s van belang: Artikel 5.7 Zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit Een omgevingsplan geeft bij de evenwichtige toedeling van functies aan locaties invulling aan een veilige, gezonde leefomgeving met een goede omgevingskwaliteit. Voor het realiseren van een veilige, gezonde leefomgeving met een goede omgevingskwaliteit wordt toepassing gegeven aan: a. Zorgvuldig ruimtegebruik (art. 5.8); b. De lagenbenadering (art. 5.9); c. Meerwaardecreatie (art. 5.10). Artikel 5.11 Kwaliteitsverbetering landschap Een omgevingsplan dat de ontwikkeling van activiteiten mogelijk maakt in Landelijk gebied bepaalt dat die ontwikkeling gepaard gaat met een fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit van het gebied of de omgeving. Er dient onderbouwd te worden dat de fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit past binnen de gewenste ontwikkeling van het gebied, bedoeld in artikel 5.12 Omgevingsverordening, en dat de uitvoering is geborgd door: a. Financiële, juridische en feitelijke vastlegging in het plan; of b. Nakoming van de afspraken uit het regionaal overleg, bedoeld in Afdeling 7.2 Regionaal samenwerken van de Omgevingsverordening. Een verbetering van de landschappelijke kwaliteit kan de volgende aspecten omvatten:

Sweco | Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk Projectnummer 51012174 Datum 01-05-2026

Versie D3

Documentreferentie D3 - BOPA Motivering Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk

16/50

a. De op grond van de verordening verplichte landschappelijke inpassing; b. Het toevoegen, versterken of herstellen van landschapselementen die een bijdrage leveren aan de versterking van de landschapsstructuur of de relatie stad-land; c. Het behoud of herstel van cultuurhistorische waarden en kenmerken; d. Het wegnemen van verharding; e. Het slopen van bebouwing; f. De realisering van het Natuur Netwerk Brabant of een ecologische verbindingszone; of g. Het aanleggen van extensieve recreatieve mogelijkheden. Als toepassing wordt gegeven aan ‘Nakoming van de afspraken uit het regionaal overleg’, wordt een passende financiële bijdrage in een landschapsfonds verzekerd en wordt over de besteding van dat fonds periodiek verslag gedaan in het regionaal overleg. Artikel 5.12 Ontwikkelingsrichting 1. Een omgevingsplan dat de uitbreiding mogelijk maakt van een bestaande activiteit of dat een nieuwe functie of activiteit toedeelt in Landelijk gebied, bevat een onderbouwing dat die ontwikkeling past binnen de ontwikkelingsrichting van het gebied. Een ontwikkelingsrichting wordt opgesteld met toepassing van de basisprincipes, bedoeld in Paragraaf 5.1.2 (omgevingsverordening) en gaat in ieder geval in op de volgende aspecten: a. Welke activiteiten en functies vanuit een gebiedsgerichte benadering passen in de omgeving; b.

Welke effecten de ontwikkeling van die activiteiten en functies heeft op andere aspecten, waaronder een veilige en gezonde leefomgeving, de te beschermen waarden, bedoeld in Afdeling 5.2 (omgevingsverordening), mobiliteit, agrarische ontwikkeling, stedelijke ontwikkeling, leefbaarheid en leegstand elders; c. Op welke wijze de omgevingskwaliteit in het gebied versterkt kan worden, mede gericht op de toepassing van artikel 5.11; en d. Op welke wijze de sloop van leegstaande of overtollige bebouwing wordt gerealiseerd. 2. Bij het opstellen van een ontwikkelingsrichting worden deskundigen betrokken op het gebied van omgevingskwaliteit, onder wie een deskundige die bij de provincie Noord-Brabant werkzaam is. Artikel 5.78 Niet-agrarische activiteit 1. Een omgevingsplan ter plaatse van Landelijk gebied kan bepalen dat de ontwikkeling van een niet-agrarische activiteit binnen een bestaand bouwperceel mogelijk is als: a. dit past binnen de ontwikkelingsrichting van het gebied, bedoeld in Artikel 5.12; b. aanwezige, overtollige bebouwing wordt gesloopt; en c. dit geen betrekking heeft op: 1. een kantoor met baliefunctie; 2. het toelaten van een nieuwe lawaaisport; en

Sweco | Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk Projectnummer 51012174 Datum 01-05-2026

Versie D3

Documentreferentie D3 - BOPA Motivering Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk

17/50

3. een toename van de bestaande gebruiksoppervlakte voor mestbehandeling, mestvergisting en mestbewerking. 4. Een omgevingsplan kan voorzien in een redelijke uitbreiding (red. vergroting van een bestaand bouwperceel of bestemmingsvlak) van een bestaande niet-agrarische activiteit, met uitzondering van een activiteit als bedoeld in Artikel 5.75 Mestbewerking, als dat vanuit een goede omgevingskwaliteit met een veilige, gezonde leefomgeving, qua omvang, effect op omliggende functies en ontsluiting past in de omgeving. Artikel 5.44 Cultuurhistorische waarden Een omgevingsplan ter plaatse van Cultuurhistorische waarden: a. Is mede gericht op het behoud, het herstel of de duurzame ontwikkeling van de cultuurhistorische waarden en kenmerken zoals beschreven in de Cultuurhistorische waardenkaart; b. Stelt regels ter bescherming van de cultuurhistorische waarden en kenmerken van de onderscheiden gebieden en bebouwing; en c. Houdt bij de toedeling van functies en activiteiten rekening met de aanwezige cultuurhistorische waarden en kenmerken en betrekt daarbij de mogelijkheden om die waarden te versterken. Artikel 5.46 Groenblauwe waarden Een omgevingsplan ter plaatse van Groenblauwe waarden: a.

Strekt tot het behoud, het herstel of de duurzame ontwikkeling van het bodem- en watersysteem en de daarmee samenhangende ecologische waarden en kenmerken, biodiversiteit en landschappelijke waarden en kenmerken; b. Bevat een beschrijving van de ecologische-, landschappelijke- en hydrologische waarden en kenmerken van het gebied; c. Stelt regels ter bescherming van de ecologische-, landschappelijke- en hydrologische waarden en kenmerken van het gebied; en d. Bepaalt dat de toedeling van een functie of activiteit gepaard gaat met een positieve bijdrage aan het versterken van biodiversiteit en de bescherming en ontwikkeling van ecologische-, landschappelijke- en hydrologische waarden en kenmerken van het gebied. Betekenis voor het project De ontwikkeling is in overeenstemming met de Omgevingsverordening van de provincie Noord-Brabant. In de Omgevingsverordening zijn diverse artikelen opgenomen, die betrekking kunnen hebben op de beoogde ontwikkeling. Onderstaand is voor de relevante artikelen per artikel opgenomen hoe wordt voldaan aan hetgeen is opgenomen in de Omgevingsverordening van de provincie Noord-Brabant. Ten aanzien van de zorgplicht (Artikel 5.7) geldt dat de ontwikkeling plaatsvindt aansluitend op het bestaande hoogspanningsstation.

Om de ontwikkeling mogelijk te maken zal een deel van de reeds aanwezige infrastructuur (portalen en hoogspanningslijnen) worden verwijderd. Het ruimtebeslag van de beoogde inrichting neemt daarmee niet toe ten opzichte van het huidige ruimtebeslag. Uit deze motivering blijkt dat wordt voldaan de desbetreffende wet- en regelgeving Sweco | Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk Projectnummer 51012174 Datum 01-05-2026

Versie D3

Documentreferentie D3 - BOPA Motivering Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk

18/50

en dat er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Tevens zullen in het kader van de nog aan te vragen omgevingsvergunning voor bouw worden toegelicht hoe wordt omgegaan met de communicatie met de omgeving om eventuele zorgen te kunnen ontnemen. De beoogde ontwikkeling kwalificeert als een categorie 3‑ontwikkeling in de ‘Werkafspraken kwaliteitsverbetering landschap Hart van Brabant, actualisering 2023’ waarvoor op grond van artikel 5.11 een landschappelijke inpassing en/of kwaliteitsverbetering van het landschap is vereist. Vanwege de specifieke technische en veiligheidskundige randvoorwaarden ter plaatse is een volwaardige landschappelijke inpassing echter niet mogelijk. Onder de bovengrondse hoogspanningsleidingen is hoogopgaande beplanting niet toegestaan in verband met overslagrisico’s, terwijl boven en nabij de ondergrondse kabels geen diepwortelende beplanting kan worden gerealiseerd in verband met de ligging en bescherming van de kabels. Gezien de beperkte mogelijkheden van landschappelijke inpassing/ kwaliteitsverbetering van het landschap (Artikel 5.11) wordt ervoor gekozen om waar mogelijk in de directe omgeving (op het perceel waar de ontwikkeling plaatsvindt) kruidenrijk grasland aan te leggen. Het perceel kent momenteel een agrarisch gebruik (gebruikt voor verbouwen van mais).

In de overhoeken van het perceel is mogelijk al wat kruidenrijk grasland aanwezig. De ontwikkeling leidt er echter toe dat het agrarische gebruik van het perceel beëindigd wordt waardoor rondom het station meer ruimte ontstaat om kruidenrijk grasland te realiseren. Het realiseren van kruidenrijk grasland op het perceel draagt bij aan een meer diverse biodiversiteit, ontstaat een meer klimaatrobuust landschap (door diepere wortels), door in de nabijheid van de sloten kruidenrijk grasland te realiseren ontstaat een groenblauwe dooradering van het landschap. Het beëindigen van agrarische activiteiten en de realisatie van kruidenrijk grasland op deze locatie leidt tot schoner water (minder uitspoeling), betere waterberging en biedt schuilplaatsen en voedsel voor insecten en weidevogels. De exacte invulling zal met de provincie Noord-Brabant verder worden afgestemd. Aanvullend wordt de vereiste kwaliteitsverbetering van het landschap geborgd via een financiële bijdrage aan het gemeentelijk landschapsfonds, ter hoogte van maximaal €48.380 (zie berekening in tabel 3). Berekening Uit het ‘Weging van waterbelang’ (zie bijlage 6) is geconcludeerd dat de totale toename van het verharde oppervlak 2650 m2 is. Dit levert de volgende berekening op.

Voor deze berekening zijn de onderstaande bestemmingswaardes zoals opgenomen in de ‘Werkafspraken kwaliteitsverbetering landschap Hart van Brabant in Waalwijk, actualisering 2023’ gehanteerd.

Sweco | Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk Projectnummer 51012174 Datum 01-05-2026

Versie D3

Documentreferentie D3 - BOPA Motivering Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk

19/50

Tabel 2 Gehanteerde bestemmingswaardes

Bestaand:

2.650 x €10,00 = €26.500

Agrarische grond onbebouwd Nieuw: Bedrijven bouwvlak bebouwd (470 m2) Bedrijven buiten bouwvlak onbebouwd (2.180 m2)

470 x 200 = €94.000 2.180 x 80 = €174.400 Totaal = €268.400

Waardevermeerdering:

€268.400 - €26.500 = €241.900

Benodigde investering in landschap (20%)

20% van €241.900 = €48.380

Tabel 3 Berekening basisinspanning investering kwaliteitsverbetering landschap

Sweco | Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk Projectnummer 51012174 Datum 01-05-2026

Versie D3

Documentreferentie D3 - BOPA Motivering Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk

20/50

Ten aanzien van de Ontwikkelingsrichting (Artikel 5.12) geldt eveneens dat de ontwikkeling plaatsvindt ter plaatse van reeds aanwezige infrastructuur (portalen en hoogspanningslijnen), deze worden door de ontwikkeling verwijderd. Het ruimtebeslag van de beoogde inrichting neemt daarmee niet toe ten opzichte van het huidige ruimtebeslag, derhalve is geen sprake van een nieuwe functie of activiteit en dus niet van de regeling ten aanzien van de Ontwikkelingsrichting. Ten aanzien van de Niet-agrarische activiteiten (Artikel 5.78) geldt dat een uitbreiding van circa 15% als redelijk wordt gezien. De beoogde uitbreiding bedraagt minder dan 15% en is daarmee passend binnen het beleid. Ten aanzien van de Cultuurhistorische waarden (Artikel 5.44) geldt dat er geen effecten te verwachten zijn. Hier wordt verder op ingegaan in paragraaf 4.13 Archeologie en Cultuurhistorie. Ten aanzien van de Groenblauwe waarden (Artikel 5.46) geldt dat er geen effecten te verwachten zijn. Hier wordt verder op ingegaan in paragraaf 4.2 Bodem en 4.7 Water.

3.4.3

Waterbeheerplan Aa en Maas 2022-2027

Het Waterbeheerplan 2022–2027 van waterschap Aa en Maas beschrijft hoe het waterschap werkt aan veilig, voldoende en schoon water in Oost‑Brabant, met een doorkijk naar 2050 en concrete doelen voor 2027. Het plan staat niet op zichzelf, maar sluit aan bij nationale, provinciale en Europese waterprogramma’s. Uitgangspunt is een gebiedsgerichte en samenwerkingsgerichte aanpak, waarbij water sturend is bij maatschappelijke en ruimtelijke keuzes. Het beschermen van een veilige en gezonde leefomgeving vormt de kern van het beleid. Dit gebeurt door het beperken van overstromingsrisico’s, het tegengaan van droogte en wateroverlast, en het verbeteren van de ecologische waterkwaliteit als fundament voor mens, natuur en economie. De drie hoofdopgaven • Werken aan waterveiligheid Versterken en beheren van Maasdijken en regionale keringen, met aandacht voor risicogestuurd beheer, digitalisering en het combineren van waterveiligheid met natuur, landschap en recreatie. • Werken aan een klimaatbestendig en gezond watersysteem Inrichten van een robuust en veerkrachtig watersysteem dat bestand is tegen extreem natte en droge perioden, met focus op water vasthouden, herstel van beken en natuur, het Natuurnetwerk Brabant en een vitaal landelijk gebied.

• Werken aan schoon water Verbeteren van de waterkwaliteit door optimalisatie van rioolwaterzuiveringen, aanpak van nutriënten en medicijnresten, bronmaatregelen en hergebruik van grondstoffen en energie, met de ambitie om in 2030 energieneutraal en in 2050 circulair te zijn. Het waterschap zet sterk in op samenwerking met gemeenten, provincie, bedrijven, natuurorganisaties en inwoners, slim en datagedreven waterbeheer

Sweco | Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk Projectnummer 51012174 Datum 01-05-2026

Versie D3

Documentreferentie D3 - BOPA Motivering Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk

21/50

en ruimte voor bijsturing. Zo draagt het Waterbeheerplan bij aan een toekomstbestendige, veilige en gezonde leefomgeving in Oost‑Brabant.

Betekenis voor het project Het project sluit aan bij de uitgangspunten van het Waterbeheerplan 2022–2027 van waterschap Aa en Maas, waarin waterveiligheid, waterkwaliteit en klimaatbestendigheid leidend zijn bij ruimtelijke ontwikkelingen. Het versterken van het elektriciteitsnet bij station Waalwijk draagt bij aan de energietransitie, een maatschappelijke opgave die in het Waterbeheerplan nadrukkelijk in samenhang met water en klimaat wordt benoemd. Mits waterneutraal uitgevoerd en afgestemd met het waterschap, is de ontwikkeling verenigbaar met de doelstellingen van het Waterbeheerplan en past deze binnen een toekomstbestendige en klimaatbewuste inrichting van het gebied. Paragraaf 4.7 gaat hier verder op in.

3.5

Gemeentelijk beleid

3.5.1

Omgevingsvisie Waalwijk

De Omgevingsvisie gemeente Waalwijk (richting 2050) schetst het langetermijnperspectief voor de fysieke leefomgeving van de gemeente en vormt het strategisch ruimtelijk kader onder de Omgevingswet. De visie is opgesteld in samenhang met de strategische visie en is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en overheden. Met de omgevingsvisie als kompas werkt Waalwijk toe naar een gezonde, veilige en aantrekkelijke leefomgeving, waarin wonen, werken, leren en ontspannen in balans zijn. Centraal in de Omgevingsvisie staat het motto ‘Drie kernen, één koers; werken aan welvaart en welzijn’. De gemeente kijkt vooruit naar 2050 en speelt daarbij in op opgaven zoals woningbouw, bereikbaarheid, economische ontwikkeling, klimaatadaptatie, biodiversiteit en gezondheid. Daarbij wordt ingezet op het behouden en versterken van bestaande kwaliteiten, terwijl tegelijkertijd ruimte wordt gemaakt voor nieuwe ontwikkelingen. De koers van Waalwijk is uitgewerkt langs drie samenhangende thematische pijlers: 1. Gelaagd landschap met een krachtig ecosysteem Focus op behoud en versterking van het veelzijdige landschap van

Sweco | Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk Projectnummer 51012174 Datum 01-05-2026

Versie D3

Documentreferentie D3 - BOPA Motivering Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk

22/50

zand, klei en veen, met aandacht voor natuurgebieden zoals de Westelijke Langstraat en de relatie tussen water, bodem, biodiversiteit en klimaatadaptatie. 2. Samen leven, samen bewegen Gericht op een gezonde en inclusieve leefomgeving met passende en betaalbare woningen, goede voorzieningen, ruimte voor ontmoeting, sport en recreatie en duurzame, veilige mobiliteit binnen en tussen de drie kernen Waalwijk, Sprang-Capelle en Waspik. 3. Welvaart en welzijn samen verbreden Versterken van een toekomstbestendige en duurzame economie, met ruimte voor ondernemerschap, innovatie en werkgelegenheid, in balans met leefkwaliteit en milieukwaliteit.

Figuur 5 Diagram met de strategische kernambities, doelen en 9 thema's gemeente Waalwijk

Op het gebied van elektriciteit stelt de Omgevingsvisie Waalwijk dat uitbreiding en verzwaring van het stroomnet noodzakelijk zijn om te kunnen voldoen aan de toenemende energievraag, die de komende jaren door elektrificatie verder zal toenemen. De groei van duurzame energieopwekking, woningbouw, economische activiteiten en elektrisch vervoer leidt tot netcongestie, waardoor het bestaande elektriciteitsnet onvoldoende capaciteit heeft. Daarom is het realiseren van nieuwe hoogspannings‑ en middenspanningsstations en transformatorhuisjes in de gemeente onvermijdelijk. De gemeente benadrukt dat deze voorzieningen zorgvuldig moeten worden ingepast, met aandacht voor bodem, (groene) beeldkwaliteit en veiligheid. Hoewel de aanleg van de energie‑infrastructuur een taak is van de netbeheerder, wil de gemeente deze ontwikkelingen maximaal faciliteren om knelpunten op het net te voorkomen en andere ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkelingen niet te belemmeren. In de Omgevingsvisie is het gemeentelijk grondgebied onderverdeeld in zeven deelgebieden, waarvoor per gebied het karakter en de ontwikkelrichting zijn beschreven: woongebieden, centrumgebieden, linten, bedrijventerreinen, sportSweco | Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk Projectnummer 51012174 Datum 01-05-2026

Versie D3

Documentreferentie D3 - BOPA Motivering Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk

23/50

en recreatiegebieden, agrarisch buitengebied en natuurgebieden. Deze gebiedsgerichte benadering maakt maatwerk mogelijk en zorgt ervoor dat ruimtelijke keuzes aansluiten bij de specifieke kwaliteiten en opgaven van elk gebied. De Omgevingsvisie Waalwijk is een levend document dat periodiek wordt geactualiseerd en richting geeft aan verdere uitwerking in programma’s, het omgevingsplan en concrete projecten, steeds in samenspraak met de samenleving. Betekenis voor het project Het project sluit aan bij de koers van de omgevingsvisie Waalwijk, omdat een betrouwbare en toekomstbestendige energievoorziening een essentiële randvoorwaarde is voor welvaart en welzijn in Waalwijk. Binnen het motto ‘Drie kernen, één koers; werken aan welvaart en welzijn’ draagt het project bij aan de pijler “Welvaart en welzijn samen verbreden”. Door het versterken van het elektriciteitsnet bij het 150 kV‑station Waalwijk wordt netcongestie verminderd en ontstaat ruimte voor economische ontwikkeling, ondernemerschap en verdere verduurzaming van bedrijven en voorzieningen in de gemeente. Dit ondersteunt een toekomstbestendige en duurzame economie, in balans met de leef kwaliteit. Daarnaast maakt de versterking van het net de verdere groei van duurzame energieopwekking mogelijk, wat bijdraagt aan klimaatdoelen en een duurzame leefomgeving.

3.5.2

Visie duurzaam Waalwijk 2030

De Visie Duurzaam Waalwijk 2030 beschrijft hoe de gemeente Waalwijk werkt aan een duurzame, klimaatbestendige en leefbare gemeente, met een doorkijk naar 2030 en een lange‑termijnambitie om in 2043 klimaatneutraal te zijn. De visie sluit aan bij nationale en internationale duurzaamheidsdoelen (waaronder de Global Goals) en vormt een richtinggevend kader voor beleid, programma’s en ruimtelijke ontwikkelingen. Uitgangspunt is een integrale, participatieve en samenwerkingsgerichte aanpak, waarin inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties een centrale rol spelen. De kern van de visie is het realiseren van een gezonde, toekomstbestendige leefomgeving waarin economische ontwikkeling, sociale kwaliteit en ecologie in balans zijn. Verduurzaming moet voor iedereen haalbaar en betaalbaar zijn, met bijzondere aandacht voor draagvlak en bewustwording binnen de samenleving. De drie hoofdthema’s zijn als volgt: • Energie Waalwijk streeft naar een CO₂‑arme energievoorziening, met als doel een 49% reductie van de CO₂‑uitstoot in 2030 (ten opzichte van 1990) en nagenoeg nul uitstoot in 2043. Dit wordt bereikt door energiebesparing, duurzame opwek (zoals zon en wind) en het verduurzamen van woningen, bedrijven en gemeentelijk vastgoed. • Water en groen De gemeente werkt aan een klimaatbestendige inrichting van de openbare ruimte, waarin water en groen een belangrijke rol spelen.

Doelen zijn onder andere een toename van groen, versterking van biodiversiteit, het beperken van

Sweco | Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk Projectnummer 51012174 Datum 01-05-2026

Versie D3

Documentreferentie D3 - BOPA Motivering Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk

24/50

hittestress en wateroverlast en het integraal toepassen van waterberging en groen bij ruimtelijke ontwikkelingen. • Duurzame consumptie en productie Waalwijk wil toegroeien naar een circulaire economie, met aandacht voor hergebruik van grondstoffen, afvalreductie, duurzame mobiliteit en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Lokale en regionale initiatieven worden gestimuleerd om economische kansen te verbinden met duurzaamheid. De gemeente vervult hierin verschillende rollen, van faciliterend en verbindend tot normerend, en zet sterk in op samenwerking, voorbeeldgedrag en programmatisch werken. Met deze visie geeft Waalwijk richting aan een duurzame ontwikkeling die bijdraagt aan brede welvaart en een toekomstbestendige leefomgeving voor huidige en toekomstige generaties. Betekenis voor het project Het project sluit aan bij de Visie Duurzaam Waalwijk 2030, waarin de gemeente inzet op een duurzame, klimaatbestendige en toekomstbestendige ontwikkeling van Waalwijk. Een betrouwbare energie-infrastructuur is daarin een essentiële randvoorwaarde om de energietransitie mogelijk te maken en economische en maatschappelijke functies te laten groeien.

De realisatie van de twee DRT’s draagt direct bij aan het hoofdthema Energie, doordat netcongestie wordt verminderd en ruimte ontstaat voor verdere duurzame energieopwekking en bezorgt elektriciteit aan woningen, bedrijven en voorzieningen. Daarmee ondersteunt het project zowel de klimaatdoelen van Waalwijk als de ambitie om te komen tot een CO₂‑arme en uiteindelijk klimaatneutrale gemeente.

Sweco | Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk Projectnummer 51012174 Datum 01-05-2026

Versie D3

Documentreferentie D3 - BOPA Motivering Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk

25/50

4

Milieu- en omgevingsaspecten

In dit hoofdstuk worden alle relevante milieu- en omgevingsaspecten beschouwd, waarmee wordt gemotiveerd dat er sprake is van een gezonde en veilige fysieke leefomgeving en een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL) met de ontwikkeling van de DRT’s.

4.1 Bedrijven en milieuzonering Relevant kader Voor het behoud en de verbetering van de kwaliteit van de woon- en leefomgeving is een juiste afstemming tussen de verschillende voorkomende functies en wonen noodzakelijk. Daarbij kan gebruik worden gemaakt van een milieuzonering die uitgaat van richtinggevende afstanden tussen hinderlijke functies (in de vorm van geluid en geur) en gevoelige functies. Voor ruimtelijke ontwikkelingen in de omgeving van bedrijvigheid kan onder de Omgevingswet gebruik gemaakt worden van de publicatie ‘Handreiking Activiteiten en Milieuzonering’, zoals gepubliceerd op 17 oktober 2024 door de VNG. De Omgevingswet zorgt voor een samenhangende benadering van de fysieke leefomgeving. In de Omgevingswet zijn het ruimtelijk spoor en het milieuspoor verder geïntegreerd. In de systematiek onder de Omgevingswet wordt gebruikgemaakt van milieuwaarden in plaats van vaste afstanden. Niet met een vaste richtafstand voor iedere activiteit, ongeacht of de activiteit die afstand wel nodig heeft, maar met een concrete waarde per activiteit met daarbij een zo reëel mogelijk ruimtebeslag. Hiermee wordt beoogd discussie over de toewijzing van bedrijven aan milieucategorieën en onnodig grote gebruiksruimte te voorkomen.

Beschouwing Milieuzonering heeft tot doel om milieubelastende functies, zoals bedrijven, en gevoelige functies, zoals wonen, zodanig te scheiden dat een aanvaardbaar woon- en leefklimaat wordt gewaarborgd en bedrijven niet in hun bedrijfsvoering worden beperkt. De DRT’s betreffen geen gevoelige functie of milieubelastende bedrijfsactiviteiten. Het tijdelijke appartementencomplex voor arbeidsmigranten wordt aangemerkt als een gevoelige functie waarvoor in dit project rekening wordt gehouden met de relevante milieuthema’s.

Sweco | Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk Projectnummer 51012174 Datum 01-05-2026

Versie D3

Documentreferentie D3 - BOPA Motivering Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk

26/50

Betekenis voor het project Op basis van het bovenstaande wordt geconcludeerd dat het aspect bedrijven en milieuzonering geen belemmering vormt voor de ontwikkeling van de DRT’s . Voor het tijdelijke appartementencomplex wordt in paragraaf 4.12 en 4.14 ingegaan op de aspecten geur en geluid.

4.2 Bodem Relevant kader Ter bescherming van de gezondheid en het milieu zijn voor het aspect bodem instructieregels in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) opgenomen. De inhoud van deze regels is via het Aanvullingsbesluit bodem Omgevingswet opgenomen in de paragraaf Bodemkwaliteit (paragraaf 5.1.4.5) van het Bkl. Het aanvullingsbesluit bepaalt voor welke activiteiten kan worden volstaan met een melding. Er worden drie basisvormen van bodemgebruik onderscheiden: landbouw/natuur, wonen en industrie. De kaders zijn gebaseerd op de risicogrenswaarden die voor de betreffende situaties zijn afgeleid. De algemene doelstelling van het bodembeleid is het waarborgen van de gebruikswaarde van de bodem en het faciliteren van het duurzaam gebruik van de functionele eigenschappen van de bodem, door in onderlinge samenhang: • • •

de bodem te beschermen tegen nieuwe verontreinigen en aantastingen; functies evenwichtig toe te delen aan locaties, rekening houdend met de kwaliteiten van de bodem; de resterende historische verontreinigingen en -aantastingen duurzaam en doelmatig te beheren.

Onderzoek Sweco Nederland B.V. heeft een bodemonderzoek uitgevoerd (zie bijlage 2). Het projectgebied is hierin opgedeeld in een aantal deellocaties: West, Oost, Tijdelijke en ondergrondse tracés, Gedempte sloten en Watergangen (zie figuur 6). Hieruit zijn de volgende resultaten gekomen:

Sweco | Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk Projectnummer 51012174 Datum 01-05-2026

Versie D3

Documentreferentie D3 - BOPA Motivering Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk

27/50

Figuur 6 Situering monsterpunten bodemonderzoek en deellocaties projectgebied

Deellocatie West De bovengrond is hooguit licht verontreinigd met zink of minerale olie. In de ondergrond zijn hooguit licht verontreinigde gehalten kobalt en nikkel aangetoond. In het grondwater zijn verhoogde concentraties aangetoond. Er is geen asbest aangetoond ter plaatse van de boring met zintuiglijke bijmengingen. De gehalten PFAS in de bovengrond voldoen aan de waarden voor wonen en industrie uit het Handelingskader PFAS. Deellocatie Oost De boven- en ondergrond zijn hooguit licht verontreinigd met zink, cadmium en lood. Het grondwater is licht verontreinigd met barium. Er is geen asbest aangetoond ter plaatse van de boring met zintuiglijke bijmengingen. De gehalten PFAS in de bovengrond voldoen aan de waarden voor wonen en industrie of aan de waarden voor landbouw/natuur uit het Handelingskader PFAS. Tijdelijke en ondergrondse tracés Plaatselijk (bovengrond boring G08) is een matig verhoogd gehalte chroom aangetoond. In de overige bovengrondmonster zijn licht verhoogde gehalten chroom, zink, cadmium en lood aangetoond. In de ondergrondmonsters zijn geen verhoogde gehalten aangetoond. Gedempte sloten In de ondergrond ter plaatse van één gedempte sloot zijn licht verhoogde gehalten kobalt en nikkel aangetoond. In de overige drie onderzochte gedempte sloten zijn geen verhoogde gehalten gemeten.

Recent gedempte sloot Sweco | Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk Projectnummer 51012174 Datum 01-05-2026

Versie D3

Documentreferentie D3 - BOPA Motivering Dwarsregeltransformatoren 150 kV-station Waalwijk

28/50

Ter plaatse van de recent gedempte sloot zijn geen verhoogde gehalten aangetoond. In de bovengrond is geen asbest boven de detectielimiet aangetoond. Watergangen In de drie onderzochte watergangen is geen slib aangetroffen. In de vaste waterbodem van de drie watergangen zijn geen verontreinigingen aangetoond. In de watergang ter hoogte van deellocatie Oost overschrijdt het gehalte PFOS (3,4 µg/kg ds) de waarde voor wonen en industrie uit het Handelingskader PFAS (3,0 µg/kg ds) in geringe mate. In de twee andere watergangen zijn eveneens gehalten PFAS aangetoond, maar wordt de waarde voor landbouw/natuur niet overschreden. Betekenis voor het project Aanvullend of nader bodemonderzoek wordt niet noodzakelijk geacht. Over het algemeen is de bodem hooguit licht verontreinigd. Zeer plaatselijk is een matig verhoogd gehalte chroom aangetoond, wat in de gemeente Waalwijk vaker wordt gemeten. Er zijn geen milieu hygiënische belemmeringen om de geplande werkzaamheden uit te voeren. Ter plaatse van de watergang ter hoogte van deellocatie Oost overschrijdt het gehalte PFOS de waarde voor wonen en industrie in de vaste waterbodem. Indien hier grond vrijkomt is dit niet toepasbaar op landbodem. Eventueel vrijkomende grond dient afgevoerd te worden naar een erkend verwerker.

Ter plaatse van deellocatie Oost is plaatse een niet handmatig doorboorbare laag met vermoedelijk metselpuin aangetroffen op een diepte van circa 0,7 mmv. Indien ter plaatse van boring O12 graafwerkzaamheden tot 0,7 m-mv plaatsvinden wordt nader onderzoek, inclusief asbest, aanbevolen. Opgemerkt wordt dat in de nabijgelegen boring T14 ter plaatse van het tijdelijke tracé deze laag niet is aangetroffen.

4.3 Ecologie Relevant kader Ter bescherming van de natuur zijn in het Bkl diverse regels opgenomen. Het normenkader, de instrumenten en de bevoegdheidsverdeling blijven ten opzichte van de Wet natuurbescherming grotendeels ongewijzigd. De regels in het Bkl betreffen in de eerste plaats om regels voor de gebiedsbescherming van aangewezen Natura 2000-gebieden, regels voor de soortenbescherming van te beschermen planten diersoorten (waaronder vogels) en regels ter bescherming van houtopstanden. Het gebieds- en soortenbeschermingsregime vloeit voor een belangrijk deel voort uit twee Europese richtlijnen, te weten de Vogelrichtlijn (79/409/EEG) en de Habitatrichtlijn (92/43/EEG). Gebiedsbescherming De Europese Vogel- en Habitatrichtlijn beschermt Natura 2000-gebieden. De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit wijst de Natura 2000gebieden aan. Op grond van artikel 2.43 Omgevingswet legt de minister tevens de instandhoudingsdoelstellingen vast. Dit gebeurt in een aanwijzingsbesluit. Als er naar aanleiding van projecten, plannen en activiteiten, afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten, mogelijkerwijs significante effecten optreden, dienen deze bij de voorbereiding van een omgevingsplan in kaart te worden gebracht en beoordeeld.