Document · PDF

Bijl. 1.11 - Projectrisico analyse OO

Raadsvergadering 25 juni 2026, gemeente WaalwijkBij agendapunt: Adviesrecht gemeenteraad- woningbouwontwikkeling op de locatie Irenestraat, Prins Bernhardstraat, Julianastraat te Waspik. (Oranjehoek)13.760 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

RISICOANALYSE

PROJECT ORANJEHOEK TE WASPIK

KENMERK BB25-134-RA-01(CONCEPT)

OPDRACHTGEVER ORDITO GILZE B.V.

RISICOANALYSE

Documentcode BB25-134-RA-01 Aantal pagina’s 73 Datum 27 juni 2025 Status Concept

Bezoek- en postadres Damstraat 24 3371 AD Hardinxveld-Giessendam +31 (0)10 820 29 20 info@beobom.nl KVK: 61002046 BTW: NL08541.59.587.B01

Afbeelding voorzijde: Het onderzoeksgebied te Waspik omstreeks juli 1963. Bron: Streekarchief Langstraat Heusden Altena.

INHOUD 1.

MANAGEMENTSAMENVATTING ...........................................................................................................................5

INLEIDING ..................................................................................................................................................................... 7

VOORBEREIDING .......................................................................................................................................................8

3.1

Aanleiding ...........................................................................................................................................................8

3.2

Doel/Onderzoeksopdracht ............................................................................................................................8

3.3

Bronnen ............................................................................................................................................................... 9

DEFINITIES ................................................................................................................................................................. 10 4.1

Terminologie .................................................................................................................................................... 10

4.2

NGE versus CE en OO .................................................................................................................................... 10

4.3

Risicoanalyse-trechter ................................................................................................................................. 12

IDENTIFICATIE TOEKOMSTIG GEBRUIK EN BEPALING ONDERZOEKSGEBIED ................................ 14 5.1

Identificatie van toekomstig gebruik en bepalen onderzoeksgebied risicoanalyse ................. 14

5.2

Toekomstig gebruik ....................................................................................................................................... 14

5.3

Geplande bodemingrepen (aanleg/realisatiefase) .............................................................................. 14

5.4

Bepaling onderzoeksgebied Risicoanalyse ............................................................................................ 14

VASTSTELLEN SOORTEN ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN ............................................................... 17 6.1

Inleiding ............................................................................................................................................................. 17

6.2

Conclusies vooronderzoek .......................................................................................................................... 17

6.3

Aan te treffen Ontplofbare Oorlogsresten ............................................................................................. 18

6.4

Horizontale afbakening verdacht gebied ............................................................................................... 24

6.5

Verticale afbakening verdacht gebied .................................................................................................... 24

6.6

Leemten in de kennis ................................................................................................................................... 25

6.7

Opsporingsgebied ......................................................................................................................................... 26

VASTSTELLEN EN VERIFICATIE LOCATIESPECIFIEKE OMSTANDIGHEDEN ..................................... 27 7.1

Inleiding ............................................................................................................................................................ 27

7.2

Ontwikkelingen na-conflictperiode (1945-heden) .............................................................................. 27

7.3

Luchtfotomateriaal ....................................................................................................................................... 30

7.4

Huidige situatie/huidig gebruik ................................................................................................................ 34

7.5

Kwetsbare objecten/plaatsen ................................................................................................................... 36

7.6

Ondergrondse infrastructuur..................................................................................................................... 37

7.7

Kabels en leidingen (KLIC).......................................................................................................................... 38

7.8

Bovengrondse infrastructuur .................................................................................................................... 40

7.9

Grondwaterpeil ............................................................................................................................................... 42

7.10

Bodemopbouw en maaiveldhoogte(n) .................................................................................................... 42

7.11

Eerder uitgevoerde detectieonderzoeken ............................................................................................ 46

7.12

Overzicht naoorlogse bodemingrepen ................................................................................................... 46

7.13

Bouwtekeningen (Gemeentearchief/Provinciaal Archief/Stukken OG) ..................................... 47

7.14

Leemten in de kennis ................................................................................................................................... 47

7.15

Conclusie aanvullend onderzoek na-conflictperiode ......................................................................... 48

IDENTIFICATIE VAN INVLOEDSFACTOREN ................................................................................................... 49 8.1

Algemeen ......................................................................................................................................................... 49

8.2

Invloedsfactoren ten aanzien van bodemingrepen/toekomstig gebruik .................................... 49

STUDIE VAN GEVAARSFACTOREN ................................................................................................................... 51 9.1

Algemeen .......................................................................................................................................................... 51

9.2

Aanwezige gevaarsfactoren ........................................................................................................................ 51

10. IDENTIFICATIE VAN UITWERKINGSFACTOREN ........................................................................................... 55

11.

10.1

Algemeen ......................................................................................................................................................... 55

10.2

Inschatting van gevolgen uitwerking Ontplofbare Oorlogsresten ................................................ 55

10.3

Specifieke effecten ....................................................................................................................................... 60

RISICOBEOORDELING ........................................................................................................................................... 62 11.1

Algemeen ......................................................................................................................................................... 62

11.2

Risicoanalyse .................................................................................................................................................. 62

11.3

Bepaling risicograad ..................................................................................................................................... 62

12. CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN .................................................................................................................... 67 13. BIJLAGEN .................................................................................................................................................................. 69

MANAGEMENTSAMENVATTING

Ten behoeve van het project Oranjehoek te Waspik staan diverse bodemroerende werkzaamheden gepland. Voorafgaand aan de werkzaamheden zal zoals gesteld in de Arbeidsomstandighedenwet gezorgd moeten worden voor een veilige werkplek. Uit de in 2016 door de firma REASeuro opgestelde NGE-Risicokaart voor de Gemeente Waalwijk (kenmerk: RO-160124, d.d. 4 november 2016) is gebleken dat binnen het onderzoeksgebied sprake is van de mogelijke aanwezigheid van de volgende ontplofbare oorlogsresten: Geschutmunitie diverse kalibers, Duits en geallieerd, verschoten tot een maximale diepte van 1.50m-MV (1.10m-NAP). Hierdoor is aanvullend onderzoek noodzakelijk om de veiligheid van het betrokken personeel te kunnen garanderen. In dat kader heeft Ordito Gilze B.V. aan BeoBOM de opdracht gegeven voor het opstellen van voorliggende Risicoanalyse Ontplofbare Oorlogsresten. In deze Risicoanalyse wordt nader ingegaan op de best werkbare insteek voor het uitvoeren van werkzaamheden ter plaatse van het onderzoeksgebied Oranjehoek te Waspik zoals getoond in deze rapportage. Voor het inschatten van de risico’s met betrekking tot de voorgenomen werkzaamheden wordt gebruik gemaakt van een drietal conclusies/scenario’s. Deze worden op de volgende wijze ingeschaald. Uit voorliggende risicoanalyse is gebleken dat op het project Oranjehoek te Waspik conclusie 3 van toepassing is. Conclusie

Omschrijving

Conclusie I

Er wordt vanwege de grondroerende activiteiten in het kader van het voorgenomen toekomstig gebruik geen uitwerking van ontplofbare oorlogsresten verwacht. Er hoeven geen passende maatregelen te worden genomen.

Conclusie II

Er wordt vanwege de grondroerende activiteiten in het kader van het voorgenomen toekomstig gebruik wel uitwerking van de ontplofbare oorlogsresten verwacht, de uitwerkingsfactoren vormen geen gevaar voor mens en dier. Er hoeven geen passende maatregelen te worden genomen.

Conclusie III

Er wordt vanwege de grondroerende activiteiten in het kader van het voorgenomen toekomstig gebruik wel uitwerking van de ontplofbare oorlogsresten verwacht, maar de uitwerkingsfactoren zijn door het treffen van passende maatregelen beheersbaar.

Uit voorliggende risicoanalyse is gebleken dat gedeeltelijk overlap bestaat tussen de geplande bodemingrepen en het in het gemeentebrede vooronderzoek vastgestelde verdachte gebied. Om die reden zijn vanuit het oogpunt van Ontplofbare Oorlogsresten aanvullende maatregelen noodzakelijk. Bodemingreep Sloop bestaande bebouwing

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

Bodemroering (MV) Onbekend

Verdacht op

Beheersmaatregel

Geschutmunitie, diverse kalibers tot maximaal 1.50m-MV (1.10m-NAP)

De bestaande bebouwing is naoorlogs gerealiseerd. De sloop van deze bebouwing kan zonder beheersmaatregelen plaatsvinden onder voorwaarde dat er niet in de maagdelijke grond onder de bestaande fundering gewerkt wordt. Indien de fundering gelegen is op een diepte van ten minste 1.50m-MV (1.10m-NAP) is er op de desbetreffende locaties geen sprake meer van

BB25-134-RA-01

een verdacht gebied en is het nemen van beheersmaatregelen niet noodzakelijk. Rooien bestaande ondergrondse infrastructuur

Onbekend

Geschutmunitie, diverse kalibers tot maximaal 1.50m-MV (1.10m-NAP)

Het verwijderen van de bestaande ondergrondse infrastructuur kan zonder beheersmaatregelen plaatsvinden gezien deze uitsluitend van naoorlogse origine is.

Realisatie nieuwe ondergrondse infrastructuur

Maximaal 1.50m-MV (1.10m-NAP)

Geschutmunitie, diverse kalibers tot maximaal 1.50m-MV (1.10m-NAP)

Alvorens de realisatie van nieuwe ondergrondse infrastructuur zal plaatsvinden adviseert BeoBOM dat er een opsporingsonderzoek conform hoofdstuk 4 van het CS-OOO plaatsvindt.

Realisatie nieuwe bebouwing

Maximaal 2.00m-MV (1.60m-NAP)

Geschutmunitie, diverse kalibers tot maximaal 1.50m-MV (1.10m-NAP)

Alvorens de realisatie van de nieuwe bebouwing kan plaatsvinden adviseert BeoBOM dat er een opsporingsproces conform hoofdstuk 4 van het CS-OOO plaatsvindt tot maximaal 1.50m-MV (1.10m-NAP). Hierbij geldt wel dat de locaties van de bestaande bebouwing onverdacht is tot de onderzijde van de bestaande fundering. Daar waar er overlap plaatsvindt tussen de bestaande bebouwing en de nieuw te realiseren bebouwing zijn er tot de onderzijde van de voormalige fundering geen beheersmaatregelen noodzakelijk.

Realisatie waterpartijen

Onbekend

Geschutmunitie, diverse kalibers tot maximaal 1.50m-MV (1.10m-NAP)

Op de locaties waar de voorgenomen waterpartij mogelijk gerealiseerd zal worden heeft naoorlogs slechts beperkte bodemroering plaatsgevonden. Alvorens de aanleg van de waterpartijen kan plaatsvinden adviseert BeoBOM dat er een opsporingsonderzoek conform hoofdstuk 4 van het CS-OOO plaatsvindt.

N.B. Voorliggend document heeft betrekking op de werkzaamheden zoals beschreven in hoofdstuk 3. Indien de werkzaamheden afwijken van het beschrevene, dient het advies mogelijk te worden aangepast. Indien in de toekomst werkzaamheden worden uitgevoerd buiten de locaties waar het nemen van maatregelen noodzakelijk is, dient opdrachtgever er rekening mee te houden dat hier mogelijk alsnog aanvullende beheersmaatregelen getroffen dienen worden. Indien werkzaamheden buiten het in deze RA onderzochte gebied worden uitgevoerd, valt dit buiten de scope van deze RA. BeoBOM is niet aansprakelijk voor geleden schade als gevolg van het onjuist gebruik van voorliggend rapport.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

INLEIDING

Projectnaam

Risicoanalyse Ontplofbare Oorlogsresten Oranjehoek te Waspik

Project

Oranjehoek te Waspik

Opdrachtgever

Ordito Gilze B.V.

Projectadres

Irenestraat e.o. te Waspik

Besteknr./opdrachtnr

BB25-134-RA-01

Werkomschrijving

Uitvoering Risicoanalyse Ontplofbare Oorlogsresten

Doelstelling

Risicoanalyse geplande bodemingrepen en advies beheersmaatregelen

Uitvoerder

BeoBOM

Autorisatie rapportage en bodembelastingkaart Naam Functie F.G.J. Barink

Adviseur, senior Deskundige Opsporing Ontplofbare Oorlogsresten, bevoegd lid management

D. Meisner

Medewerker civiele techniek

Auteur(s) Naam

Functie

Paraaf

D. Pons

Projectonderzoeker

M.P.F. Cornelissen MA

Senior Historisch Onderzoeker (Deskundige Luchtfotointerpretatie en Risicoanalyse)

Maatregelenkaart Naam

Functie

Paraaf

D. Pons

Projectonderzoeker

J. van der Velden MA MSc

GIS-operator

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

Paraaf

BB25-134-RA-01

VOORBEREIDING

3.1

Aanleiding

3.2

Doel/Onderzoeksopdracht

Het doel van voorliggende risicoanalyse is het vaststellen en beoordelen van de risico’s van de in het onderzoeksgebied mogelijk aanwezige Ontplofbare Oorlogsresten, gegeven het toekomstig gebruik van het onderzoeksgebied waarop deze risicoanalyse is gebaseerd. Hiertoe worden de risico’s op schade en letsel ten gevolge van een accidentele reactie van Ontplofbare Oorlogsresten geïnventariseerd en beoordeeld. Onderzoeksopdracht Opdrachtgever heeft te kennen gegeven behoefte te hebben aan een Risicoanalyse Ontplofbare Oorlogsresten conform het Certificatieschema Vooronderzoek en Risicoanalyse Ontplofbare Oorlogsresten (d.d. 1 maart 2024) inclusief een vooronderzoek na-conflictperiode (1945-heden). In deze rapportage worden onderstaande vragen beantwoord: Welke verdachte gebieden binnen het onderzoeksgebied aanwezig zijn en op welke wijze deze in horizontale en verticale dimensie zijn begrensd; In hoeverre genoemde verdachte gebieden als gevolg van naoorlogse bodemingrepen zijn gewijzigd/gereduceerd; Of, en zo ja, welke aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn en met welke omgevings- en gevaarsfactoren rekening dient te worden gehouden; Wanneer aanvullende maatregelen noodzakelijk blijken zal worden gespecificeerd op welke wijze de voorgenomen bodemroerende werkzaamheden op een veilige en efficiente manier kunnen worden uitgevoerd.

Uitsluitingen/beperkingen Met opdrachtgever zijn geen specifieke uitsluitingen en/of beperkingen overeengekomen.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

3.3

Bronnen

Bij het opstellen van de onderhavige Risicoanalyse zijn de volgende bronnen/instanties geraadpleegd. Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN); Algemene Risicokaart.nl; ArcGIS Online; Archieven.nl; Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG); Bommenkaart Vereniging Explosieven Opsporing (VEO); Certificatieschema Opsporing Ontplofbare Oorlogsresten (CS-OOO); Certificatieschema Vooronderzoek en Risicoanalyse (CS-VROO); Correspondentie BeoBOM – Ordito Gilze B.V. m.b.t. onderzoeksgebied en werkzaamheden (diverse data); Database BeoBOM; Dinoloket; DOTKAdata; Google (Earth/Maps); Kadaster; LAND-ENG-EOD-01 OO-documentatie (archief BeoBOM); Opentopo.nl; PDOK; Topotijdreis.nl; World Imagery. N.B. Binnen het onderzoeksgebied is geen sprake van railinfrastructuur of objecten in beheer bij Rijkswaterstaat, waardoor het raadplegen van ProRail en Rijkswaterstaat niet noodzakelijk is gebleken.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

DEFINITIES

4.1

Terminologie

In deze Risicoanalyse Ontplofbare Oorlogsresten worden een aantal vaktermen gehanteerd, welke onderstaand nader worden toegelicht. Term

Definitie/verklaring

CS-OOO

Certificatieschema Opsporing Ontplofbare Oorlogsresten

CS-VROO

Certificatieschema Vooronderzoek en Risicoanalyse Ontplofbare Oorlogsresten

Gevaarsfactoren

Factoren welke betrekking hebben op de Ontplofbare Oorlogsresten zelf, waardoor Ontplofbare Oorlogsresten ongecontroleerd in werking kunnen treden

Invloedsfactoren

Factoren van buitenaf welke kunnen leiden tot een ongecontroleerde werking van Ontplofbare Oorlogsresten

Onderzoeksgebied

Het gebied waarop de Risicoanalyse betrekking heeft

Onverdacht gebied

Gebied dat niet meer verdacht is dan de overige onderzochte Nederlandse bodem waar geen sprake is van specifieke aanwijzingen voor de aanwezigheid van Ontplofbare Oorlogsresten

OOO

Opsporing Ontplofbare Oorlogsresten

Werkgebied

Binnen dit gebied vinden de voorgenomen werkzaamheden plaats. Het gebied is bepaald in samenspraak met de opdrachtgever

Risicoanalyse (Ontplofbare Oorlogsresten)

Uitwerkingsfactoren

Effecten welke optreden na het in werking treden van Ontplofbare Oorlogsresten

Uitwerkingssfeer

Het gebied waarbinnen schade of gevaar kan worden verwacht bij het tot werking komen van Ontplofbare Oorlogsresten

Verdacht gebied

Gebied waar mogelijk Ontplofbare Oorlogsresten aangetroffen kunnen worden

WSCS-OCE

Werkveldspecifiek certificatieschema voor het systeemcertificaat Opsporen Conventionele Explosieven

4.2

NGE versus CE en OO

In de praktijk worden vaak de termen NGE (Niet Gesprongen Explosieven) of CE (conventionele explosieven) gehanteerd wanneer men doelt op de omgang met ontplofbare oorlogsresten. NGE is een overkoepelende term waarmee bijvoorbeeld ook explosieven voor terroristische doeleinden kunnen worden aangeduid. CE was de term waarmee binnen het WSCS-OCE gedoeld werd op: ‘Fabrieksmatig geproduceerde explosieven die zijn achtergebleven als gevolg van oorlogshandelingen tijdens de Tweede Wereldoorlog, waarop de richtlijnen van het WSCS-OCE van toepassing zijn.’ Binnen deze definitie vielen ook: CE die geen explosieve stoffen (meer) bevatten; restanten van CE die door leken als zodanig herkenbaar zijn; voorwerpen die door leken kunnen worden aangemerkt als CE; wapens of onderdelen daarvan. Met de ingang van 2021 is het WSCS-OCE als het ware opgesplitst in een tweetal nieuwe certificatieschema’s, te weten het CS-OOO (Certificatieschema Opsporing Ontplofbare Oorlogsresten) en het CSVROO (Certificatieschema vooronderzoek en risicoanalyse Ontplofbare Oorlogsresten). Deze laatste heeft betrekking op het voorliggende vooronderzoek. RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

Onder Ontplofbare Oorlogsresten wordt verstaan alle achtergelaten ontplofbare munitie en niet-gesprongen munitie zoals bedoeld in artikel 4.10, eerste lid, onderdeel d, van het Arbeidsomstandighedenbesluit (1997). Artikel 4.10 luidt als volgt: Artikel 4.10. Ontplofbare oorlogsresten 1.

In dit artikel wordt verstaan onder: a. ontplofbare munitie: conventionele munitie die explosieve stoffen bevat als bedoeld in het protocol inzake Ontplofbare Oorlogsresten van 28 november 2003 (Trb. 2004, 227) met inbegrip van mijnen, valstrikken en andere mechanismen; b. achtergelaten ontplofbare munitie: ontplofbare munitie die tijdens een gewapend conflict niet is gebruikt, die is achtergelaten of gedumpt door een partij bij een gewapend conflict en al dan niet voor ontsteking zijn geprepareerd, van een ontsteking zijn voorzien, op scherp zijn gezet of anderszins voor gebruik zijn voorbereid; c. niet-gesprongen munitie: in een gewapend conflict gebruikte ontplofbare munitie die ontstekingsgereed is, van een ontsteking is voorzien, op scherp is gezet of anderszins voor gebruik is voorbereid, en die niet tot ontploffing is gekomen; d. Ontplofbare Oorlogsresten: achtergelaten ontplofbare munitie en niet-gesprongen munitie. 2. In alle gevallen waarin gevaar voor de veiligheid of gezondheid van werknemers kan bestaan door de mogelijke aanwezigheid van Ontplofbare Oorlogsresten, wordt, alvorens werkzaamheden worden aangevangen, hiernaar een oriënterend onderzoek ingesteld. 3.

Indien het oriënterend onderzoek de mogelijke aanwezigheid van Ontplofbare Oorlogsresten die gevaar kunnen opleveren voor de veiligheid of gezondheid van werknemers niet uitsluit wordt een nader onderzoek ingesteld. 4. Indien uit het nader onderzoek blijkt dat gevaar bestaat voor de veiligheid of gezondheid van werknemers door de aanwezigheid van Ontplofbare Oorlogsresten , worden die Ontplofbare Oorlogsresten opgespoord of andere passende maatregelen getroffen om dit gevaar te voorkomen. 5. Het opsporen van Ontplofbare Oorlogsresten wordt uitsluitend verricht door een bedrijf dat voor de te verrichten arbeid in het bezit is van een certificaat opsporen Ontplofbare Oorlogsresten dat is afgegeven door Onze Minister of een door hem aangewezen certificerende instelling. 6.

De arbeid ten behoeve van het opsporen van Ontplofbare Oorlogsresten wordt uitsluitend verricht door een daarvoor gekwalificeerde persoon die is geregistreerd in het Register veilig werken defensiemedewerkers of het Register veilig werken met explosieve stoffen, bedoeld in artikel 1.5j, eerste lid, onderdelen b of d, dan wel door een persoon van wie de beroepskwalificaties zijn gecontroleerd en toereikend bevonden overeenkomstig de artikelen 23, 27 en 28 van de Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties en die deze arbeid verricht onder voortdurend toezicht van een daarvoor gekwalificeerde persoon die is geregistreerd in het Register veilig werken met explosieve stoffen. 7. Het ruimen van Ontplofbare Oorlogsresten wordt uitsluitend verricht door explosievenopruimingseenheden van het Ministerie van Defensie. 8. Een bewijs van registratie en herregistratie in het Register veilig werken met explosieve stoffen dan wel een afschrift van een dergelijk bewijs is op de arbeidsplaats aanwezig. 9. Artikel 1.5ha is van overeenkomstige toepassing. 10. Bij ministeriële regeling kunnen nadere regels worden gesteld ter uitvoering van het tweede tot en met vijfde lid. RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

Er worden de volgende 16 hoofdsoorten van Ontplofbare Oorlogsresten onderscheiden: Klein-kalibermunitie (KKM); Geschutmunitie; Handgranaten; Geweergranaten; Munitie voor granaatwerpers; Raketten; Afwerpmunitie; Submunitie;

4.3

Onderwatermunitie; Landmijnen; Valstrikken; Explosieve stoffen; Vuurwerken; Vernielingsmiddelen; Ontstekingsinrichtingen; Toebehoren van munitie.

Risicoanalyse-trechter

De resultaten van het vooronderzoek geven aanleiding tot een aantal vragen bij de opdrachtgever. Om de risico’s van Ontplofbare Oorlogsresten in te kunnen schatten, zullen in deze Risicoanalyse worden toegelicht. De vragen welke bij opdrachtgever zijn ontstaan, kunnen als volgt worden omschreven: Is er sprake van risico’s door de mogelijke aanwezigheid van Ontplofbare Oorlogsresten? Op welke wijze kunnen de risico’s beheersbaar worden gehouden? Ten behoeve van het inschatten van de risico’s met betrekking tot de voorgenomen werkzaamheden wordt gebruik gemaakt van conclusies. Deze worden op de volgende wijze ingeschaald. Conclusie

Omschrijving

Conclusie I

Conclusie II

Conclusie III

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

Om tot een duidelijk beeld van de positie van de Risicoanalyse te komen, is gekozen voor een systematische aanpak waarbij het proces in een trechtervorm wordt weergegeven. Hieruit zijn duidelijk de vervolgstappen te destilleren. Deze zgn. Risicoanalyse-trechter betreft feitelijk de uitgangspunten/werkwijze van het vooronderzoek-risicoanalyse proces.

Figuur 1. Het proces vooronderzoek-risicoanalyse.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

IDENTIFICATIE TOEKOMSTIG GEBRUIK EN BEPALING ONDERZOEKSGEBIED

5.1

Identificatie van toekomstig gebruik en bepalen onderzoeksgebied risicoanalyse

Op basis van de door opdrachtgever verstrekte gegevens is het toekomstig gebruik van het onderzoeksgebied inzichtelijk gemaakt. Tevens is vastgesteld welke bodemingrepen en handelingen noodzakelijk zijn om dit toekomstig gebruik te realiseren.

5.2

Toekomstig gebruik

Binnen het onderzoeksgebied zal de herinrichting van de Irenestraat en de Prins Bernhardstraat plaatsvinden. Ten behoeve hiervan wordt de bestaande bebouwing gesloopt en vervangen door nieuwbouw woningen. Daarnaast worden aan de achterzijde van de panden groenvoorzieningen en waterpartijen gerealiseerd.

5.3

Geplande bodemingrepen (aanleg/realisatiefase)

Om het hierboven beschreven toekomstig gebruik te realiseren zullen binnen het projectgebied verschillende bodemroerende werkzaamheden plaatsvinden. De werkdiepte van bovengenoemde werkzaamheden bedraagt, aldus informatie van de opdrachtgever, maximaal 5.00m-MV. Onderstaande werkzaamheden zijn geïnventariseerd op basis van de door opdrachtgever beschikbaar gestelde gegevens en zullen worden uitgevoerd binnen het in het vooronderzoek afgebakende verdachte gebied: Sloop bestaande bebouwing, roeringsdiepte onbekend; Rooien bestaande ondergrondse infrastructuur, roeringsdiepte onbekend; Realisatie nieuwe ondergrondse infrastructuur, roeringsdiepte maximaal 1.50m-MV (1.10m-NAP); Realisatie nieuwe bebouwing, roeringsdiepte maximaal 2.00m-MV (1.60m-NAP); Realisatie waterpartijen, roeringsdiepte onbekend.

5.4

Bepaling onderzoeksgebied Risicoanalyse

Het onderzoeksgebied is gelegen aan de Irenestraat, de Prins Bernhardstraat en de achterzijde van de Julianastraat te Waspik en is begrensd op basis van de door opdrachtgever verstrekte gegevens. Alle afbeeldingen waarop het onderzoeksgebied te zien is, zijn noord-zuid georiënteerd. Aan enkele afbeeldingen in voorliggend rapport, is een schaallat toegevoegd. Dit is gedaan om ook bij uitsneden de afstanden goed te kunnen inschatten. Bij de begrenzing van het onderzoeksgebied is een buffer van minimaal 5 meter rond de voorgenomen werkzaamheden aangehouden. Hiermee wordt voorkomen dat bepaalde landschappelijke elementen of onderdelen van het aan deze Risicoanalyse ten grondslag liggende vooronderzoek conflictperiode (1939-1945) buiten beschouwing worden gelaten. Bij de uitvoering van een risicoanalyse zal echter waar noodzakelijk voor de volledigheid van deze begrenzing in meer of mindere mate worden afgeweken.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

Figuur 2. Het onderzoeksgebied Oranjehoek te Waspik (groen). Bron satellietbeeld: World Imagery.

In de hiernavolgende figuren wordt de samenhang tussen genoemde werkzaamheden en het begrensde onderzoeksgebied inzichtelijk gemaakt.

Figuur 3. Weergave van de samenhang tussen de geplande werkzaamheden en het huidige onderzoeksgebied. Bron: stukken opdrachtgever.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

Figuur 4. Het onderzoeksgebied Oranjehoek te Waspik. In blauw het werkgebied, het gebied waarbinnen de werkzaamheden daadwerkelijk zullen worden uitgevoerd. Bron satellietbeeld: World Imagery.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

VASTSTELLEN SOORTEN ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

6.1

Inleiding

Zoals reeds vermeld onder paragraaf 1.1 is voor het huidige onderzoeksgebied een uitsnede van de bodembelastingkaart uit een gemeentebreed vooronderzoek beschikbaar gebleken. REASeuro, NGE-Risicokaart voor de Gemeente Waalwijk (kenmerk: RO-160124, d.d. 4 november 2016). Dit vooronderzoek is naar alle waarschijnlijkheid is opgesteld conform de tot 1 januari 2021 vigerende wettelijke norm als vastgelegd in het Werkveldspecifiek Certificatieschema voor voor het Systeemcertificaat Opsporen Conventionele Explosieven (WSCS-OCE). Sinds januari 2021 is dit Certificatieschema vervangen voor de vrijwillige Certificatieschema Opsporing Ontplofbare Oorlogsresten (hierna: CSOOO) en het Certificatieschema Risicoanalyse en Vooronderzoek Ontplofbare Oorlogsresten (hierna: CS-VROO). Het achterliggende onderzoek is niet beschikbaar gebleken waardoor de methode van afbakening niet te duiden is echter naar verwachting is het betreffende vooronderzoek is opgesteld conform de richtlijnen als vastgelegd in het WSCS-OCE en als zodanig als (voldoende) toereikend beschouwd. In dit hoofdstuk wordt op basis van het genoemde vooronderzoek vastgesteld welke hoofd- en subsoorten Ontplofbare Oorlogsresten binnen het onderzoeksgebied kunnen worden verwacht. Voorliggende Risicoanalyse heeft specifiek betrekking op deze Ontplofbare Oorlogsresten.

6.2

Conclusies vooronderzoek

Uit het beschikbare vooronderzoek is gebleken dat er sprake is van het volgende verdachte gebied binnen het onderzoeksgebied: Verdacht gebied 1 Verdacht gebied 1 is verdacht op de aanwezigheid van geschutmunitie, waarbij er op de bodembelastingkaart geen duiding wordt gegeven aan de minimale of maximale kalibers of een verticale afbakening. Uit de beleidskaart van de gemeentelijke beleidsnota is gebleken dat het onderzoeksgebied verdacht is tot een maximale diepte van 1.50m-MV (1.10m-NAP). Op basis van de voor het gemeentebrede vooronderzoek geraadpleegde gegevens over ruimingen door de Explosieven Opruimingsdienst Defensie en haar voorgangers zijn de mogelijk aan te treffen subsoorten en kalibers voor het huidige projectgebied nader gespecificeerd. Hierbij is uitgegaan van alle vondsten van ontplofbare oorlogsresten binnen een straal van 1500 meter rond het huidige onderzoeksgebied.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

6.3

Aan te treffen Ontplofbare Oorlogsresten

Hieronder worden de mogelijk aan te treffen Ontplofbare Oorlogsresten nader omschreven. Hoofdsoort

Subsoort/Benaming

Toestand

Nationaliteit

Aantal

Geschutmunitie

Brisantgranaat van 4.2 inch mortier

Verschoten/gedumpt

Brits

Niet feitelijk vast te stellen

Verschoten/gedumpt

Duits

Niet feitelijk vast te stellen

Verschoten/gedumpt

Brits

Niet feitelijk vast te stellen

Verschoten/gedumpt

Duits

Niet feitelijk vast te stellen

Verschoten/gedumpt

Brits

Niet feitelijk vast te stellen

Verschoten/gedumpt

Brits

Niet feitelijk vast te stellen

Verschoten/gedumpt

Brits

Niet feitelijk vast te stellen

Verschoten/gedumpt

Duits

Niet feitelijk vast te stellen

Verschoten/gedumpt

Brits

Niet feitelijk vast te stellen

Verschoten/gedumpt

Brits

Niet feitelijk vast te stellen

Verschoten/gedumpt

Duits

Niet feitelijk vast te stellen

Verschoten/gedumpt

Duits

Niet feitelijk vast te stellen

Verschoten/gedumpt

Brits

Niet feitelijk vast te stellen

Verschoten/gedumpt

Brits

Niet feitelijk vast te stellen

Verschoten/gedumpt

Brits

Niet feitelijk vast te stellen

Verschoten/gedumpt

Brits

Niet feitelijk vast te stellen

(Bomb, M.L., 4.2 inch HE) Geschutmunitie

Brisantgranaat van 10,5 cm (10,5 cm Sprenggranate 43)

Geschutmunitie

Brisantgranaat van 3.7 inch (Shell, Q.F. 3.7 inch)

Geschutmunitie

Brisantgranaat van 8,8 cm (8,8 cm Sprenggranate L4,5)

Geschutmunitie

Brisantgranaat van 25 ponder (Shell, 25-pounder)

Geschutmunitie

Rookgranaat van 25 ponder (Shell, 25-pounder smoke)

Geschutmunitie

Pantsergranaat van 25 ponder (shell, 25-pounder A.P.)

Geschutmunitie

Brisantgranaat 8 cm mortier (8 cm Wurfgranate 34/38/39)

Geschutmunitie

Brisantgranaat van 3 inch mortier (Bomb, M.L., 3 inch HE)

Geschutmunitie

Springrookgranaat van 3 inch mortier (Bomb, M.L., 3-inch smoke WP)

Geschutmunitie

Brisantgranaat van 7,5 cm (7,5 cm Granate 34)

Geschutmunitie

Brisantpantsergranaat van 7,5 cm (7,5 cm Panzergranate 39)

Geschutmunitie

Brisantgranaat van 6 ponder (Shell, Q.F. 6-pounder H.E.)

Geschutmunitie

Pantsergranaat van 6 ponder (Shot, Q.F., 6-pounder)

Geschutmunitie

Brisantgranaat van 2 inch mortier (Bomb, M.L, 2-in H.E)

Geschutmunitie

Lichtgranaat van 2 inch mortier (Bomb, M.L. 2-inch Illuminating)

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

Geschutmunitie

Brisantpantsergranaat van 5 cm

Verschoten/gedumpt

Duits

Niet feitelijk vast te stellen

Verschoten/gedumpt

Duits

Niet feitelijk vast te stellen

(5 cm Panzergranate 42) Geschutmunitie

Brisantgranaat van 5 cm

Op de volgende pagina’s worden diverse voorbeeldweergaven van genoemde Ontplofbare Oorlogsresten getoond.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

Figuur 5-7. Links: voorbeeld van een tweetal brisantpantsergranaten 7,5 cm. Onder: een stuk 7,5 cm antitankgeschut; rechts: een brisantgranaat 7,5 cm. Bron: collectie BeoBOM.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

Figuur 8-10. Links: schematische weergave van de ZtZ S/30. Linksonder: een stuk 8,8 FLAK in actie tegen gronddoelen tijdens de verdediging van Boedapest in 1944. Rechts: een brisantgranaat 8,8 cm (nieuwstaat). Bron: collectie BeoBOM.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

Figuur 11-15. Geheel links: een brisantgranaat 105mm (nieuwstaat); links: een springrookgranaat 105mm; boven: een stuk van 105mm in actie; onder, links: schematische weergave van de M57 ontsteker; onder, rechts: schematische weergave van de Tijdschokbuis M54. Bron: collectie BeoBOM/Wikipedia.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

Figuur 16-18. Geheel links: een licht/seingranaat van een 81mm mortier; boven: de Amerikaanse bediening van een 81mm mortier in actie in Italië; onder, links: schematische weergave van de Tijdbuis M48. Bron: collectie BeoBOM/Wikipedia.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

6.4

Horizontale afbakening verdacht gebied

Zoals aangegeven is de methode waarop de horizontale afbakening is uitgevoerd niet te duiden gebleken, echter voor het vaststellen van het verdachte gebied geschutmunitie, verschoten, 2 cm t/m 10,5 cm zijn zeer waarschijnlijk onderstaande richtlijnen uit het WSCS-OCE gehanteerd: Indicatie: Artillerie-, mortier- of raketbeschieting Algemene omschrijving: Gebied dat is beschoten door mobiel of vast geschut, mortieren of grondgebonden (meervoudig) raketwerpersysteem Uitgangspunten voor afbakening verdacht gebied: Situationeel te bepalen. Voor de gemeente Waalwijk is de intensiteit van beschietingen op basis van ruimingen van Ontplofbare Oorlogsresten, meldingen van inslagen, oorlogsschaderapporten en luchtfotomateriaal dermate groot gebleken, dat een groot deel van het gemeentelijk grondgebied kan worden beschouwd als zijnde getroffen door artillerie- en mortierbeschietingen.

Figuur 19. Weergave van de in de risicokaart van de gemeente opgenomen gegevens, in rood het verdacht verschoten geschutmunitie. Bron: NGE-Risicokaart voor de Gemeente Waalwijk (RO-160124, d.d. 4 november 2016)..

6.5

Verticale afbakening verdacht gebied

Zoals aangegeven is het achterliggende onderzoek van de NGE-Risicokaart voor de Gemeente Waalwijk (kenmerk: RO-160124, d.d. 4 november 2016) niet inzichtelijk gebleken. Het is derhalve niet te achterhalen gebleken op welke wijze de verticale afbakening heeft plaatsgevonden. Wel is gebleken uit de beleidsnota van de Gemeente Waalwijk dat het onderzoeksgebied verdacht is tot een diepte van 1.50m-MV (1.10m-NAP). Normaliter wordt de invloed van verhardingen op de penetratie van ontplofbare oorlogsresten hieronder beoordeelt, echter op basis van de luchtfotoanalyse is gebleken dat ten tijde van de Tweede Wereldoorlog er geen sprake was van enige noemenswaardige verhardingen binnen het onderzoeksgebied die de maximale indringingsdiepte van ontplofbare oorlogsresten heeft kunnen beïnvloeden.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

Figuur 20. Schematische weergave van de invals-/indringingshoek van de verschillende subsoorten ontplofbare oorlogsresten. Op locaties waar binnen het onderzoeksgebied ten tijde van de oorlogshandelingen verharding aanwezig is geweest, kan worden aangenomen dat de indringingsdiepte in enige mate is beperkt.

6.6

Leemten in de kennis

Ten aanzien van de conclusies van het vooronderzoek bestaan de volgende leemten in de kennis: Het achterliggende onderzoek van de bodembelastingkaart is niet inzichtelijk gebleken. Het is derhalve niet mogelijk gebleken om de conclusies uit dit onderzoek met betrekking tot zowel de horizontale als de verticale afbakening te duiden. Uit de voor het vooronderzoek geraadpleegde gegevens is onvoldoende informatie naar voren gekomen om voor de diverse (sub)soorten Ontplofbare Oorlogsresten te kunnen bepalen welke ontstekingsinrichtingen zijn ingezet; Op basis van de in de nabijheid van het onderzoeksgebied gemelde ruimingen door de EODD en overige bronnen is het niet mogelijk gebleken een volledig overzicht van mogelijk aan te treffen Ontplofbare Oorlogsresten samen te stellen. In voorliggende rapportage is uitgegaan van tijdens de Tweede Wereldoorlog veelvuldig gebruikte kalibers van geschutmunitie alsmede de daadwerkelijk binnen een straal van 1500 meter rond het onderzoeksgebied aangetroffen munitieartikelen.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

6.7

Opsporingsgebied

Daar waar sprake is van overlap tussen het onderzoeksgebied en het verdachte gebied spreekt men van ‘opsporingsgebied’. In onderstaande figuur is het opsporingsgebied weergegeven.

Figuur 21. Weergave van het opsporingsgebied geschutmunitie (verschoten), diverse kalibers (rood). Het verdachte gebied is in oranje weergegeven. Bron satellietbeeld: World Imagery.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

7. 7.1

VASTSTELLEN EN VERIFICATIE LOCATIESPECIFIEKE OMSTANDIGHEDEN Inleiding

In dit hoofdstuk worden de locatiespecifieke omstandigheden vastgesteld. Tevens zullen hier de ontwikkelingen sinds 1945 die hieraan ten grondslag liggen worden beschreven. Om de locatiespecifieke omstandigheden te bepalen is er een breed scala aan historische bronnen geraadpleegd: Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN5); Algemene risicokaart; Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT); Door de opdrachtgever aangeleverde gegevens; Historisch kaartmateriaal (via topotijdreis.nl) Historisch luchtfotomateriaal (via Dotkadata); Hoogtegegevens Publieke Dienstverlening op de Kaart; KLIC-melding verkregen via Kadaster. Locatiebezoek BeoBOM op 19 juni 2025.

7.2

Ontwikkelingen na-conflictperiode (1945-heden)

In onderstaande paragrafen ligt de nadruk op het inventariseren van bodemingrepen ter plaatse van in het vooronderzoek vastgestelde verdachte gebieden. Ten behoeve van de analyse naoorlogse bodemroering, dient gebruik te worden gemaakt van historisch kaartmateriaal, luchtfotomateriaal, satellietbeelden, het Algemeen Hoogtebestand Nederland (AHN) en documentatie betreffende in het verleden uitgevoerde werkzaamheden, teneinde te kunnen bepalen in hoeverre het gebied binnen de contouren van het huidige onderzoeksgebied naoorlogs is geroerd. Historisch Kaartmateriaal Om de wijzigingen in de situatie binnen het projectgebied en de daarbij plaatsgevonden bodemroering in kaart te brengen zijn van diverse momenten historische topografische kaarten geraadpleegd. De situatie binnen het onderzoeksgebied in 1943 (Uitgangssituatie oorlog) Op de kaart daterend uit 1943 is te zien dat het onderzoeksgebied in zijn geheel uit landbouwgrond bestaat. Binnen het onderzoeksgebied zijn op de kaart uit 1943 geen verhardingen of panden waarneembaar. Wel zijn er meerdere waterwegen te zien welke van noord naar zuid door het onderzoeksgebied lopen.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

Figuur 22. De situatie binnen het onderzoeksgebied te Waspik in 1943. Bron: Topotijdreis.

De situatie binnen het onderzoeksgebied in 1965 Ten opzichte van de situatie in 1943 hebben er binnen het onderzoeksgebied ingrijpende veranderingen plaatsgevonden. Binnen het onderzoeksgebied zijn de Irenestraat, de Prins Bernhardstraat en de Julianastraat gerealiseerd. Aan deze straten zijn er tevens ook woningen gerealiseerd. Aan de achterzijde van de panden is groenvoorziening gelegen in de vorm van een grasveld.

Figuur 23. De situatie binnen het onderzoeksgebied te Waspik in 1965. Bron: Topotijdreis.

De situatie binnen het onderzoeksgebied in 1990 Ten opzichte van de kaart uit 1965 heeft het onderzoeksgebied in 1990 geen waarneembare veranderingen ondergaan. Wel is te zien dat de omgeving van het onderzoeksgebied ingrijpende veranderingen ondergaan heeft waarbij de landbouwgrond plaats heeft gemaakt voor een woonwijk.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

Figuur 24. De situatie binnen het onderzoeksgebied te Waspik in 1990. Bron: Topotijdreis.

De situatie binnen het onderzoeksgebied in 2015 Ten opzichte van de situatie in 1990 heeft het onderzoeksgebied geen waarneembare veranderingen ondergaan.

Figuur 25. De situatie binnen het onderzoeksgebied te Waspik in 2015. Bron: Topotijdreis.

De situatie binnen het onderzoeksgebied in 2024 Ten opzichte van de situatie van 2015 heeft het onderzoeksgebied in 2024 wederom geen noemenswaardige veranderingen meer ondergaan.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

Figuur 26. De situatie binnen het projectgebied te Waspik in 2024. Bron: Topotijdreis.

Op basis van het historisch kaartmateriaal is gebleken dat het projectgebied sinds de Tweede Wereldoorlog ingrijpende veranderingen heeft ondergaan. Hoofdzakelijk houdt dit verband met de realisatie van de Irenestraat, de Prins Bernhardstraat en de Julianastraat en de panden die hierbij horen. Nagenoeg alle relevante ontwikkelingen binnen het onderzoeksgebied hebben op basis van het historisch kaartmateriaal plaatsgevonden in de periode tussen 1943 en 1965.

7.3

Luchtfotomateriaal

Om de bodemroering sinds de oorlog in kaart te brengen zijn van diverse momenten luchtfoto’s geraadpleegd, indien deze beschikbaar zijn. Gestreefd wordt om een luchtfoto van goede kwaliteit uit de Tweede Wereldoorlog te gebruiken om de uitgangssituatie binnen het projectgebied in kaart te brengen. Hiernaast wordt gepoogd om luchtfoto’s aan te schaffen van kort na het plaatsvinden van naoorlogse bodemingrepen, of anders met tussenpozen van circa 20-30 jaar voor zover deze beschikbaar zijn. Hierbij worden schaal, kwaliteit en mate van dekking in acht genomen. Het naoorlogse luchtfotomateriaal wordt verkregen via de collectie van DOTKAdata of het Kadaster (waaronder Topotijdreis.nl, vanaf 2006). Deze luchtfoto’s zijn zo nauwkeurig mogelijk gegeorefereerd met minimaal 10, maar zonodig meer referentiepunten. Daarna worden ze geïnterpreteerd op zichtbare naoorlogse bodemingrepen. Luchtfotonummer(s)

Sortie

Jaartal/Datum

Schaal

Kwaliteit

Dekking

Bron

3035

400/1073

16 september 1944

1:8000

Uitstekend

100%

Dotka

Juli 1965

Onbekend

Uitstekend

100%

Archief

515

1989

Onbekend

Goed

100%

Dotka

2014

Onbekend

Uitstekend

100%

Topotijdreis

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

Bij de classificatie van bodemroerende ingrepen op luchtfoto’s wordt de validiteit van de classificatie vastgelegd in drie niveaus van betrouwbaarheid, conform het CS-VROO: Bevestigd. BeoBOM is nagenoeg zeker (>99%) van de validiteit van de classificatie van de bodemroerende ingreep op de luchtfoto; Waarschijnlijk. BeoBOM is overwegend zeker (>50%) van de validiteit van de classificatie van de bodemroerende ingreep de luchtfoto; Mogelijk. BeoBOM is overwegend onzeker (<50%) van de validiteit van de classificatie van de bodemroerende ingreep op de luchtfoto. De betrouwbaarheid van de classificatie is per object vastgelegd. Wanneer één of meerdere objecten met de betrouwbaarheid ‘mogelijk’ invloed heeft op de afbakening van één of meer verdachte gebieden wordt dit bij het resultaat van de luchtfotoanalyse omschreven. Bij de luchtfotoanalyse/interpretatie zijn de volgende deskundigen betrokken geweest. Dit geldt tevens voor de classificatie van de objecten als van het betrouwbaarheidsniveau. Deskundige D. Pons M.P.F. Cornelissen MA

Functie Projectonderzoeker Senior Historisch Onderzoeker

De situatie binnen het onderzoeksgebied op 16 september 1944 (Uitgangssituatie oorlog) Op de luchtfoto van 16 september 1944 is te zien hoe er binnen het onderzoeksgebied geen bebouwing gelegen is. Het onderzoeksgebied lijkt in zijn geheel te bestaan uit landbouwgrond met hierbinnen enkele slootjes welke van noord naar zuid door het onderzoeksgebied lopen.

Figuur 27. De situatie binnen het onderzoeksgebied op 16 september 1944. Bron: Dotka Originals.

De situatie binnen het onderzoeksgebied op juli 1965 (Uitgangssituatie oorlog) Op de Oblique luchtfoto daterend uit juli 1965 is te zien hoe het onderzoeksgebied grotendeels lijkt op de situatie anno 2025. De Irenestraat, de Prins Bernhardstraat en de Julianastraat zijn allen in de periode tussen 1944 en 1965 gerealiseerd. Rondom het onderzoeksgebied is te zien hoe de omringende omgeving nog niet ontwikkeld is en nog steeds dienst lijkt te doen als landbouwgrond.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

Figuur 28. Oblique luchtfoto uit juli 1965. Het onderzoeksgebied is te zien binnen het groene vierkant. Bron: Streekarchief Langstraat Heusden Altena.

De situatie binnen het onderzoeksgebied in 1989 Op de luchtfoto uit 1989 is te zien hoe het onderzoeksgebied grotendeels vergelijkbaar is als in 2025 het geval is. Langs de Irenestraat, de Prins Bernhardstraat en de Julianastraat zijn meerdere woningen gerealiseerd met zowel voortuinen als achtertuinen. Aan de achterzijde van deze achtertuinen is een grasveld gelegen.

Figuur 29. De situatie binnen het onderzoeksgebied in 1989. Bron: Dotka Originals.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

De situatie binnen het onderzoeksgebied in 2009 Het onderzoeksgebied heeft vergeleken met de situatie in 1989 nagenoeg geen waarneembare veranderingen ondergaan. Het is aannemelijk dat de achtertuinen veranderingen ondergaan hebben maar dit is vanwege de kwaliteit van de luchtfoto uit 1989 nagenoeg niet af te leiden. Op het grasveld in het midden van het onderzoeksgebied en aan de achterzijde van de woningen zijn er enkele bomen te zien welke op de luchtfoto uit 1989 niet te onderscheiden waren.

Figuur 30. De situatie binnen het onderzoeksgebied in 2009 Bron: Topotijdreis.

De situatie binnen het onderzoeksgebied in 2025 Ten opzichte van de situatie in 2009 heeft het onderzoeksgebied wederom nagenoeg geen waarneembare veranderingen ondergaan. Wel is te zien hoe de bomen significant groter zijn geworden dan in 2009 nog het geval was.

Figuur 31. De situatie binnen het onderzoeksgebied in 2025. Bron: World Imagery.

Op basis van de luchtfotoanalyse kan gesteld worden dat het onderzoeksgebied sinds de Tweede Wereldoorlog ingrijpend veranderd is. Hoofdzakelijk houdt dit verband met de gebiedsontwikkeling waarbij de landbouwgrond plaats heeft gemaakt voor meerdere woningen met tuinen. De achterzijde van de woningen heeft relatief weinig veranderingen ondergaan, hier heeft op basis van de luchtfotoanalyse enkel de realisatie van groenvoorzieningen plaatsgevonden.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

7.4

Huidige situatie/huidig gebruik

Hieronder zal de huidige situatie/het huidig gebruik van het onderzoeksgebied worden weergegeven. Om de huidige situatie op maaiveldniveau weer te geven heeft BeoBOM op 19 juni 2025 een locatiebezoek uitgevoerd aan het onderzoeksgebied te Waspik. Hieruit is gebleken dat het onderzoeksgebied anno 2025 in gebruik als woonwijk.

Figuur 32. De zuidzijde van de Prins Bernhardstraat met de te slopen panden aan de linkerzijde van deze afbeelding. Bron: locatiebezoek BeoBOM 19 juni 2025.

Figuur 33. De Prins Bernhardstraat gezien in zuidelijke richting, het onderzoeksgebied is op deze afbeelding aan de rechterzijde gelegen. Bron: locatiebezoek BeoBOM 19 juni 2025.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

Figuur 34. De Irenestraat gezien in westelijke richting vanaf de kruising met de Prins Bernhardstraat. Bron: locatiebezoek BeoBOM 19 juni 2025.

Figuur 35. Verhardingen aan de achterzijde van de panden binnen het onderzoeksgebied met in de achtergrond een grasveld met bomen. Bron: locatiebezoek BeoBOM 19 juni 2025.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

Figuur 36. De achterzijde van de panden, hier is een grasveld met enkele bomen gelegen. Bron: locatiebezoek BeoBOM 19 juni 2025.

7.5

Kwetsbare objecten/plaatsen

Om na te gaan of in de (directe) nabijheid van het onderzoeksgebied sprake is van de aanwezigheid van kwetsbare objecten, o.a. onderwijsinstellingen, verzorgingstehuizen, e.a. is de algemene risicokaart van Nederland geraadpleegd. Hieruit is gebleken dat in de directe nabijheid van het onderzoeksgebied een viertal kwetsbare objecten/gebouwen aanwezig zijn. Direct aan de oostgrens van het onderzoeksgebied zijn basisschool de “Veste” en de Dorpsboerderij Waspik gelegen. Ten zuidoosten van het onderzoeksgebied zijn Kinderdagverblijf “de Schat” en het Sportcentrum Waspik gelegen.

Figuur 37. In de directe nabijheid van het onderzoeksgebied is sprake van de aanwezigheid van een viertal kwetsbare objecten in de vorm van onderwijsinstellingen en een publieksgebouw. Ten oosten van het onderzoeksgebied is op iets grotere afstand nog een publieksgebouw gelegen. Bron: risicokaart.nl.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

7.6

Ondergrondse infrastructuur

Binnen het onderzoeksgebied is de volgende ondergrondse infrastructuur aanwezig. Kabels en leidingen; Riolering; Kolken; Fundering woningen. Hieronder zijn enkele delen van de binnen het onderzoeksgebied aanwezige ondergrondse infrastructuur weergegeven.

Figuur 38. Ondergrondse infrastructuur behorende bij de riolering/waterafvoer. Bron: locatiebezoek BeoBOM 19 juni 2025.

Figuur 39. Ondergrondse infrastructuur behorende bij de stroomvoorziening. Bron: locatiebezoek BeoBOM 19 juni 2025.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

7.7

Kabels en leidingen (KLIC)

Bij het kadaster is een KLIC-melding gedaan om te bepalen in hoeverre er mogelijk naoorlogse bodemroering heeft plaatsgevonden door het leggen van kabels en leidingen. De ligging van deze kabels en leidingen is op onderstaande kaart inzichtelijk gemaakt.

Figuur 40. Overzicht van de binnen het onderzoeksgebied bekende kabel- en leidingtracés. Bron: kadaster.

Legenda Riool vrij verval Water Gas (hoge druk) Gas (lage druk) Middenspanning Laagspanning Datatransport

De genoemde ondergrondse infrastructuur vormt mogelijk een beperking bij de uitvoering van eventueel detectieonderzoek. Aanwezige kabels en leidingen kunnen een detectieonderzoek verstoren. Dit is afhankelijk van de samenstelling van deze kabels en leidingen en of deze een verstoring veroorzaken in het aardmagnetische veld waardoor een metalen object niet waargenomen kan worden. Wanneer een grondradaronderzoek uitgevoerd wordt zullen de kabels en leidingen juist waargenomen worden, waardoor het in veel gevallen niet mogelijk radardata is te verkrijgen van de bodemlagen onder de kabels en leidingen. Uiteindelijk verschilt het per situatie, waarbij variabelen zoals de bodemopbouw, soort kabel/leiding, (diepte)ligging van de kabel/leiding en het zoekdoel (het te zoeken Ontplofbare Oorlogsresten) een grote rol van betekenis spelen. Kunststof kabels, riolering, waterleiding en datakabels vormen vrijwel geen hinder voor detectie middels grondradar, terwijl koperen kabels/leidingen een sterk verstorende werking kunnen spelen.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

Bij het vaststellen van onderstaande buffers voor bodemroering als gevolg van de aanleg van kabels en overige leidingen voor gasleidingen uitgegaan van de volgende minimale sleufbreedtes (aan weerszijden) bij de aanleg van kabels en leidingen: Riool vrij verval: 50 cm; Waterleiding: 15 cm; Gas hoge druk: 40 cm; Gas lage druk: 25 cm; Middenspanning: 15 cm; Laagspanning: 15 cm; Data: 5 cm. Bij het vaststellen van de bodemroering als gevolg van de aanleg van kabel- en leidingentracés in verticale dimensie is uitgegaan van onderstaande diepten: Gas- en waterleiding: 1.00m-MV; Riolering: 1.00m-MV; Elektriciteit: minimaal 0.70m-MV; Data: 0.60m-MV. N.B. De mogelijkheid bestaat dat de daadwerkelijke kabeltracés iets afwijken van de ligging zoals weergegeven in de KLIC. Hier blijft gelden dat tot op de bodem van bestaande (naoorlogs aangelegde) kabel-en leidingssleuven de bodem als onverdacht geldt.

Figuur 41. Overzicht van de als gevolg van de aanleg van kabel- en leidingentracés geroerde gronden (roze). Bron: Kadaster; bron satellietbeeld: World imagery.

In geval van bodemroering als gevolg van de aanleg van kabel- en leidingentracés dient rekening te worden gehouden met een mogelijke afwijking in de nauwkeurigheid van de beschikbare gegevens. In enkele gevallen wijkt de daadwerkelijke ligging enkele meters af van hetgeen is opgenomen in de bij het kadaster bekende informatie. De exacte ligging van kabel- en leidingtracés zou eventueel middels grondradaronderzoek (GPR of Ground Penetrating Radar) kunnen worden vastgesteld.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

Bij het vaststellen van de bodemroering als gevolg van de aanleg van kabel- en leidingentracés in verticale dimensie is uitgegaan van onderstaande diepten: 1.00m-MV tot onderzijde kabelbed/cunet (gas-, hoge- en lagedruk, datatransport, midden- en laagspanning).

7.8

Bovengrondse infrastructuur

Binnen het onderzoeksgebied is anno 2025 de volgende bovengrondse infrastructuur aanwezig. Woningen; Terreinbegrenzingen; Bestrating/verharding; Straatmeubilair; Bomen/beplanting. Een deel van bovengenoemde bovengrondse infrastructuur vormt een beperking van eventueel detectieonderzoek, daar deze de toegankelijkheid van het onderzoeksgebied/verdachte gebied beperkt of een verstorende invloed heeft op detectieapparatuur.

Figuur 42. Bovengrondse infrastructuur in de vorm van paaltjes, bewijzering en verlichting. Bron: locatiebezoek BeoBOM 19 juni 2025. .

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

Figuur 43. Behalve bovengrondse infrastructuur zijn binnen het onderzoeksgebied verschillende objecten aanwezig welke een detectieonderzoek kunnen verstoren/en of verhinderen. Zo is vanwege de aanwezigheid van parkeergelegenheden op piekmomenten mogelijk sprake van een aanzienlijke hoeveelheid voertuigen. Bron: locatiebezoek BeoBOM 19 juni 2025.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

7.9

Grondwaterpeil

Uit de via het DINOloket beschikbare gegevens is gebleken dat de waterstand in de periode 6 juli 2010 en 6 oktober 2022 ter plaatse van put GMW000000062078 was gelegen op maximaal 3.07m-NAP. Daar de maaiveldhoogte ter plaatse van de boring is gelegen op respectievelijk 0.51m+NAP heeft de grondwaterstand geen invloed op het verdachte gebied of eventuele beheersmaatregelen.

Figuur 44. De locatie van put GMW000000062708. Bron: DINOloket.

7.10 Bodemopbouw en maaiveldhoogte(n) Voor het in kaart brengen van de invloed van naoorlogse bodemingrepen maakt BeoBOM tevens standaard gebruik van LIDAR. LIDAR staat voor Light Detection and Ranging of Laser Imaging Detection And Ranging, en houdt in dat hoogteverschillen in het landschap in kaart worden gebracht middels laserpulsen. Door hoogteverschillen te analyseren, kunnen verstoringen zoals bomkraters of verdedigingswerken in sommige gevallen worden opgespoord. Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan hoogteverschillen in het landschap, die niet zichtbaar zijn op luchtfoto’s door bebossing of andere vegetatie. Ook hoogteverschillen die niet met het menselijk oog zichtbaar zijn, zijn wel zichtbaar als LIDAR wordt ingezet. Naast het in kaart brengen van mogelijke verstoringen als gevolg van oorlogshandelingen, wordt LIDAR hier eveneens toegepast om de naoorlogse bodemroering in kaart te brengen. Naoorlogs opgehoogde gebieden onderscheiden zich duidelijk, wanneer LIDAR wordt toegepast. De maaiveldhoogte binnen het onderzoeksgebied kent een relatief klein verloop. Aan de noord- en oostzijde van het onderzoeksgebied is deze gelegen op ca. 0.70m+NAP terwijl deze in het midden van het onderzoeksgebied gelegen is op ca. 0.40m+NAP. Verder is gebleken uit de Beleidsnota van de Gemeente Waalwijk dat het onderzoeksgebied naoorlogs niet significant is opgehoogd of is afgegraven.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

Figuur 45. 3D-beeld van het onderzoeksgebied Oranjehoek te Waspik. Het onderzoeksgebied is hier in rood weergegeven. Bron: AHN5.

Bij het Dinoloket zijn een tweetal boringen in de nabijheid van het projectgebied geraadpleegd om de bodemopbouw binnen het projectgebied te achterhalen. Bij het raadplegen van boringen: B44G0037 en B44G0804 is gebleken dat de bodem op beide locaties hoofdzakelijk bestaat uit zand. Er zijn geen boringen dichter bij het onderzoeksgebied beschikbaar gebleken bij het Dinoloket.

Figuur 46. Overzicht van de locatie van de boorpunten B44G0037 en B44G0804 in de omgeving van het projectgebied. Bron: World Imagery/Dinoloket.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

Op de locatie van boorpunt B43C1443 bestaat de bodem vanaf het maaiveld tot minimaal 12.00m-MV (11.00m-NAP) uit zand. Het maaiveld was op deze locatie op 9 april 1909 gelegen op 1.00m+NAP.

Figuur 47. Overzicht van de bodemopbouw op de locatie van boorpunt B44G0037. Bron: Dinoloket.

RISICOANALYSE ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN

BB25-134-RA-01

Op de locatie van boorpunt B43C1829 bestaat de bodem vanaf het maaiveld tot een diepte van 0.10mMV uit stenen. Hieronder is een zandlaag uit de midden categorie gelegen tot 1.05m-MV. Hieronder volgt een kleilaag tot 1.60m-MV gevolgd door een veenlaag tot 1.80m-MV. Hierna volgt wederom een zandlaag uit de midden categorie tot 3.10m-MV gevolgd door een zandlaag van de grove categorie tot 6.75m-MV. Tot slot volgt er wederom een zandlaag uit de midden categorie tot minimaal 8.00m-MV. De maaiveldhoogte op de locatie van deze boring was op 17 oktober 1991 niet bekend.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16951090/1