76 Bijlage 1 Baanbrekers voorlopige Jaarstukken 2022

voorlopige jaarstukken 2022 dagelijks bestuur 17 maart 2023 algemeen bestuur 27 maart 2023 - Geen accountantscontrole toegepast Controleversie t.b.v. BDO d.d. 16-02-2023

Hoofdstuk: Algemeen

Jaarstukken 2022

2

3

Hoofdstuk: Algemeen

Inhoud 1.

ALGEMEEN 1.1 Voorwoord 1.2 Besluit tot vaststelling van de jaarstukken

5 5 7

2.

JAARVERSLAG 2.1 Programmaverantwoording 2.2 Paragrafen

9 9 24

3.

JAARREKENING 2022 3.1 Balans per 31 december 2022 3.2 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 3.3 Toelichtingen

44 45 47 48

4.

BIJLAGEN BIJ DE JAARREKENING 4.1 SiSa-bijlage bij de jaarrekening 4.2 Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld 4.3 Specificatie bijzondere bijstand 4.4 Personeel & ontwikkeling

76 76 77 78 79

Hoofdstuk: Algemeen

Jaarstukken 2022

4

5

Hoofdstuk: Algemeen

1. ALGEMEEN 1.1 Voorwoord Geen rustig jaar na hooggespannen coronajaren We leven in een bijzondere tijd. Een tijd, waarin er verschillende zaken zijn die we samen het hoofd moeten bieden. Begin 2022 hadden we nog te maken met de laatste maatregelen in het kader van COVID-19. Die hadden directe gevolgen voor mens en maatschappij. Binnen de kortste keren kregen we daarnaast ook nog te maken met de gevolgen van de energiecrisis en een torenhoge inflatie. Tegelijkertijd zagen we een nieuwe stroom vluchtelingen op ons afkomen door de oorlog in Oekraïne. Verder hadden ook wij last van de toenemende krapte op de arbeidsmarkt. Al deze zaken hebben hun weerslag gehad op de dienstverlening en bedrijfsvoering van Baanbrekers. Na een paar hooggespannen coronajaren hoopten we dat 2022 een jaar zou worden dat weer wat meer normaal zou zijn. Niets bleek dus minder waar. Het bleek een onrustig en onvoorspelbaar jaar te zijn. Ja, het was pittig en soms ook zwaar en toch is het ons weer gelukt. Terugkijkend naar het afgelopen jaar, kan ik niet anders zeggen dan dat ik trots ben op wat we met z’n allen hebben bereikt voor onze cliënten en SW-collega’s. Ook in 2022 is voor én achter de schermen veel werk verzet door medewerkers van Baanbrekers. Wij hebben onze SW-medewerkers goed aan het werk kunnen houden met mooie en uiteenlopende opdrachten met een breed palet aan opdrachtgevers.

We waren in gesprek en gaven adviezen aan werkgevers en stelden met veel enthousiasme onze kandidaten voor. Er zijn door velen weer flink wat stappen gezet naar en op de arbeidsmarkt. We koppelden met succes mensen aan werk en werk aan mensen. Zo zorgden we voor 267 plaatsingen op werk bij bestaande en nieuwe relaties. Inwoners van onze drie gemeenten die een beroep deden op onze inkomensondersteuning, konden ook in 2022 op Baanbrekers rekenen. Verder stonden we mensen die daar recht op hebben, bij met maatregelen zoals de energietoeslag. Voor de statushouders uit onze regio creëerden we nieuwe toekomstkansen. In dit kader zijn we in 2022 voor de gemeenten Heusden en Waalwijk aan de slag geweest met het uitvoeren van de nieuwe Wet Inburgering. Het uitvoeren van deze wet past goed bij Baanbrekers. We willen immers iedereen graag in beweging brengen om mee te doen aan de samenleving. In 2022 is hard gewerkt om onze organisatie beter te laten aansluiten op onze in-bewegingkoers en daarmee ook toekomstbestendig te maken. Dit is nodig om onze infrastructuur in stand te houden en om de transformatie van een omzet gedreven organisatie naar een mensontwikkelbedrijf verder vorm te kunnen geven. Zo zorgen we er samen voor dat Baanbrekers in staat blijft onze medewerkers, kandidaten en talenten te begeleiden naar een nieuwe toekomst.

Een toekomst waar leren, werken en duurzaam en passend meedoen aan werk nog centraler staan. Ook hebben we in 2022 letterlijk aan de (digitale) tekentafel gestaan om te komen tot een nieuwe en meer passende huisvesting voor onze organisatie. Uiteraard hebben we hierbij onze medewerkers betrokken. De krapte op de arbeidsmarkt leidde binnen sommige teams tot veel mobiliteit, terwijl het in dienst nemen van nieuwe medewerkers wederom moeizaam was. Ook in 2022 moesten we op een aantal cruciale functies deskundigheid inhuren om onze bedrijfsvoering te kunnen continueren. Onze personele kosten namen hierdoor toe. Een andere belangrijke financiële factor is het resultaat op de BUIG dat in 2022 flink terugliep. In 2020 bedroeg het overschot nog € 5,9 miljoen, in 2021 hielden we € 4,7 miljoen over en in 2022 liep dit terug tot € 2,6 miljoen. Onze jaarrekening 2022 sluit met een gerealiseerd positief resultaat van afgerond € 212.000. In de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening (onderdeel 3.3.3) lichten we de belangrijkste verschillen ten opzichte van de begroting per deelprogramma nader toe. Ondanks dat 2022 niet het meest gemakkelijke jaar was, is het ons wel gelukt om mensen in beweging te krijgen en bij te dragen aan het welzijn van deze mensen door ze zo goed, passend en regulier

Hoofdstuk: Algemeen

mogelijk te laten meedoen aan werk. Hiervoor werkten we ook in 2022 goed en constructief samen met onze drie gemeenten, onze samenwerkings- en netwerkpartners in de Langstraat en in MiddenBrabant en met onze werkgevers en ondernemers. Samen leveren we sterk mensenwerk! Over alles wat wij in 2022 deden en over onze taken en verantwoordelijkheden leest u meer in het jaarverslag dat momenteel voor u ligt. In dit verslag gaan we in op wat Baanbrekers in de meest brede zin van het woord heeft opgeleverd en wat een en ander aan inzet van mensen en middelen heeft gevraagd. Ad van Oudheusden directeur

Jaarstukken 2022

6

7

Hoofdstuk: Algemeen

1.2 Besluit tot vaststelling van de jaarstukken Vastgesteld door het algemeen bestuur van Baanbrekers in de openbare vergadering van 10 juli 2023.

Het bestuur voornoemd,

A. van Oudheusden

T. Blankers

Secretaris

Voorzitter

Hoofdstuk: Algemeen

Jaarstukken 2022

8

9

Hoofdstuk: Jaarverslag

2. JAARVERSLAG 2.1 Programmaverantwoording Baanbrekers is in 2013 opgericht als intergemeentelijke uitvoeringsorganisatie op het gebied van werk en inkomen. De taken die Baanbrekers namens de gemeenten uitvoert, zijn vastgelegd in de gemeenschappelijke regeling. Baanbrekers kwam tot stand door een fusie van WML (uitvoeringsorganisatie sociale werkvoorziening) en ISD Midden-Langstraat (uitvoeringsorganisatie voor sociale zaken). Voor de opstelling van de begroting en jaarrekening is uitgegaan van één programma in de zin van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Aan de bestuursorganen van Baanbrekers zijn de bevoegdheden tot regeling en bestuur overgedragen met betrekking tot de uitvoering van: • • • • •

•

de Wet werk en bijstand (WWB); het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz 2004); de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW); de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ); de Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw) en de daarop gebaseerde (uitvoerings)regelingen, voor zover die uitvoering aan de gemeenten is opgedragen, dit met uitzondering van het vaststellen van de verordening wachtlijst (artikel 12, lid 2 Wsw), de verordening persoonsgebonden budget (artikel 7, lid 10 Wsw) en de verordening cliëntenparticipatie (artikel 2, lid 3 Wsw); het oprichten, exploiteren en in stand houden van activiteiten voor industriële werkzaamheden, facilitaire dienstverlening, detacheringen en trajectbegeleiding, welke gericht zijn op het behouden dan wel het bevorderen van de arbeidsbekwaamheid van de werknemer mede met het oog op het kunnen gaan verrichten van arbeid onder normale omstandigheden.

Baanbrekers streeft ernaar om zoveel mogelijk inwoners naar vermogen te laten participeren in de maatschappij. De focus ligt daarbij op zo regulier en duurzaam mogelijk werk. We richten ons op de inwoners die behoren tot de doelgroep Wsw en Participatiewet. Aan hen bieden we de volgende dienstverlening: • • • •

we verstrekken een (tijdelijk) inkomen in de vorm van een uitkering; we zien toe op de rechtmatigheid daarvan; we begeleiden de doelgroep naar betaald werk; we bieden (tijdelijke) werkgelegenheid.

De manier waarop we de dienstverlening vormgeven moet aansluiten bij onze uitgangspunten: • • • • • • • •

Zo regulier als mogelijk werken; Welzijn van mensen staat voorop; Focus op werk; Aandacht voor integrale aanpak; Instroom, doorstroom, uitstroom als primair proces; De bedrijfsmatige activiteiten als leerwerkstructuur en vangnet; Opereren binnen de aangegeven kwalitatieve en financiële kaders; Gemeenschappelijke opdrachtverstrekking(en) door de gemeenten, tenzij…

Hoofdstuk: Jaarverslag

Vanaf 2020 zijn we stap voor stap onze dienstverlening hierop aan het toetsen en aanpassen. Met een flinke vertraging als gevolg van corona en de uitvoering van de regeling TONK en TOZO en in 2022 de energietoeslag heeft dit doorgelopen tot in 2022. Hieronder zijn de belangrijkste speerpunten per deelprogramma weergegeven. Deelprogramma 1: Re-integratie & Participatie • Optimaliseren van het IDU-proces • Optimaliseren marktbewerking • Samenwerkingsafspraken met gemeenten t.b.v. Wet Inburgering Deelprogramma 2: Leerwerkstructuur • Opbouw leerwerkstructuur • Inrichting leerwerkaanbod • Methodische aanpak leerwerkaanbod Deelprogramma 3: Inkomensondersteuning • Optimaliseren proces inkomensondersteuning

Jaarstukken 2022

10

11

Hoofdstuk: Jaarverslag

2.1.1 Deelprogramma 1: Re-integratie & Participatie De afdeling Re-integratie en Participatie begeleidt de inwoners die behoren tot de doelgroep Wsw en Participatiewet (hierna: de doelgroep) naar zo regulier en duurzaam mogelijk werk. Voor de een betekent dat een werkplek bij een reguliere werkgever, voor de ander een werkplek bij Baanbrekers. We ondersteunen deze mensen met een ‘traject naar werk’ gericht op behoud en ontwikkeling van vaardigheden om aan werk te komen en aan het werk te blijven. Als blijkt dat een traject naar werk (nog) niet mogelijk is, schakelen we met de gemeenten voor een participatie-aanbod. Voor een meer duurzame arbeidsparticipatie bieden we de doelgroep ook begeleiding op de werkplek. Samen met en bij werkgevers in de Langstraat zoeken we naar geschikte (te maken) werkplekken. Dat doen we samen met onze regionale partners in het Werkgeversservicepunt Midden-Brabant (WSP Midden-Brabant). Optimaliseren van het IDU-proces In lijn met de in 2018 vastgestelde koers is Baanbrekers aan de slag gegaan met het optimaliseren van het re-integratieproces van in-, door- en uitstroom; het IDU-proces. Dat heeft geleid tot verbetervoorstellen voor de organisatie en ter optimalisatie van het IDU-proces.

In 2020 en 2021 is door de tijdelijke taakuitbreiding inzake Tozo en het gedeeltelijk stilvallen van onze dienstverlening als gevolg van de contact beperkende maatregelen een deel van dit traject vertraagd. In 2021 en 2022 is het opnieuw opgepakt en zijn werkwijzen verder aangescherpt en vervolmaakt. De dienstverlening is meer methodisch ingericht en toegespitst op trajecten die leiden tot het zo regulier en duurzaam mogelijk aan het werk gaan. De optimalisatie is echter niet ‘af’. We zullen de dienstverlening moeten blijven afstemmen op de ontwikkelingen binnen het sociaal domein, op de arbeidsmarkt en op veranderende wetgeving. Plaatsingen Participatiewet In 2022 zijn 267 plaatsingen van P-wet kandidaten gerealiseerd. De doelstelling van 277 plaatsingen voor 2022 is daarmee net niet gerealiseerd. Gemiddeld waren 60 personen werkzaam op een doorstroombaan. In 2022 zijn 39 personen vanuit een doorstroombaan aan de slag gegaan bij een reguliere werkgever. In onderstaand overzicht is het aantal gerealiseerde plaatsingen uitgesplitst naar type plaatsing. Gerealiseerde plaatsingen 2022 (2021) Type plaatsingen 98 (179) fulltime-plaatsingen 163 (133) parttime-plaatsingen 6 (21) plaatsingen op scholing 267 (333) totaal

Plaatsingen met/zonder LKS 158 (85) plaatsingen met LKS 103 (227) plaatsingen zonder LKS 6 (21) plaatsingen n.v.t. (scholing) 267 (333) totaal

Het aantal lopende dienstverbanden met Dienstverbanden met loonkostensubsidie per 31 december 2022 loonkostensubsidie (LKS) ultimo 2022 is in de Type dienstverband tabel hiernaast weergegeven. De doelstelling Ba nena fs pra a k extern - regul i ere werkgever 144 49 Beschut Werk voor 2022 was 53 fte. We Ba nena fs pra a k i ntern - doors troomba a n 193 hebben 42 dienstverbanden gerealiseerd Totaal Banenafspraak 42 welke 36,8 fte vertegenwoordigen (2022: Bes chut Werk - Ba a nbrekers Totaal Beschut Werk 42 instroom 8 | uitstroom 6). Door de afhankelijkheid van het UWV voor het aantal kandidaten met een indicatie Beschut Werk ligt het probleem van de achterblijvende aantallen buiten de invloedsfeer van Baanbrekers. Plaatsingen Wsw In 2022 kregen continu gemiddeld zo’n 35 Sw-medewerkers een ontwikkeltraject aangeboden met als doel door te stromen naar een individuele of groepsdetachering of begeleid werken. Zodoende zijn 18 Sw-medewerkers bij een externe werkgever aan het werk gegaan. We hebben daarmee onze doelstelling van 25 SW-plaatsingen in 2022 niet gehaald. De trajecten om medewerkers naar een externe werkplek te begeleiden hebben enerzijds door corona vertraging opgelopen en anderzijds

12

Hoofdstuk: Jaarverslag

duren de trajecten langer omdat medewerkers een grotere begeleidingsbehoefte hadden. Ook hebben we op een aantal cruciale posities bij de afdeling L&W getemporiseerd omwille van de bedrijfsvoering. Ook zijn er nog 39 medewerkers die nu nog niet klaar zijn om naar buiten te gaan, maar op een later moment in een ontwikkeltraject van start gaan. Daarnaast is een aantal medewerkers intern doorgestroomd en hebben zodoende een eerste stap gemaakt op weg naar een externe plaatsing. Van de mensen die nu in een ontwikkeltraject zitten, zal het gros op termijn nog kunnen doorstromen naar een groepsdetachering. Participatiemiddelen Met een groeiend aantal loonkostensubsidie verplichtingen, neemt ook het aantal loonwaardemetingen toe. Iedere plaatsing met loonkostensubsidie vergt een meting, waarna gedurende het dienstverband periodieke hermetingen volgen. In 2022 zijn 111 loonwaardemetingen uitgevoerd.

Aantal uitgevoerde loonwaardemetingen 2016 10 2017 41 2018 87 2019 106 2020 92 2021 108 2022 111

De tabel hierboven laat de historische ontwikkeling zien. Bij Baanbrekers voeren we de loonwaardemetingen zelf uit. We maken daarvoor, via een regiecontract dat wordt beheerd door gemeente Tilburg, gebruik van de uniforme loonwaardemethodiek van Dariuz. Met een toenemend aantal Banenafspraak-kandidaten groeit ook de inzet van jobcoaches. Eind 2022 kregen 75 mensen begeleiding van een jobcoach. Daarnaast ontvangen 19 kandidaten externe jobcoaching. Verder zijn er 21 Wsw-ers die begeleid werken (in dienst bij externe werkgever) en door Baanbrekers gecoacht worden en er zijn 85 Wsw-ers die op een detacheringsplek jobcoaching ontvangen. Regionaal Mobiliteitsteam (RMT) Uit het aanvullend pakket crisisdienstverlening van het Rijk rondom de Corona-aanpak zijn onder andere de regionale mobiliteitsteams voortgekomen. De dienstverlening bestaat o.a. uit extra begeleiding, loopbaanadvies of (om)scholing. Alle werkenden en werkzoekenden met of zonder uitkering kunnen hier terecht voor hulp bij behoud of vinden van een baan. Baanbrekers zet hiervoor een trajectbegeleider en een jobcoach in. In 2022 is Baanbrekers bij 10 cases betrokken geweest. In 4 gevallen heeft Baanbrekers het RMT gevraagd om aanvullende dienstverlening in te zetten en in 6 gevallen is Baanbrekers benaderd om aanvullende dienstverlening in te zetten.

In 2 gevallen heeft Baanbrekers extra dienstverlening ingezet zodat een doorval naar bijstand werd voorkomen. Naast directe inzet voor diverse cases, heeft de trajectbegeleider van Baanbrekers een adviesfunctie bij de casusbesprekingen tijdens de RMT overleggen. De kosten voor de inzet van onze medewerkers en aanvullende dienstverlening worden volledig door het RMT vergoed. Optimaliseren marktbewerking Het verkleinen van de afstand tot de arbeidsmarkt gebeurt enerzijds door aanbodversterking (kandidaat dienstverlening) en anderzijds door marktbewerking (werkgeversdienstverlening). Binnen het team marktbewerking is het uitgangspunt bestaande werkgeverscontacten te verduurzamen en nieuwe contacten te leggen om zo meer kansen op plaatsingen te realiseren voor onze doelgroep. Het betreffende team volgt de arbeidsmarktontwikkelingen (trends) in de Langstraat, Midden-Brabant en Nederland om voor werkgevers een belangrijke gesprekspartner te kunnen zijn. Daarbij focussen wij ons op de kansberoepen die voor de doelgroep van Baanbrekers relevant zijn. De trends dienen ook als uitgangspunt voor de (door)ontwikkeling van onze doorstroombanen.

Jaarstukken 2022

13

Hoofdstuk: Jaarverslag

Baanbrekers moet door werkgevers ervaren worden als een onmisbare samenwerkingspartner op het gebied van arbeidsmarktvraagstukken. Dit doen we aan de ene kant door het invullen van openstaande vacatures, onder meer in samenwerking met onze partners op het gebied van regionale werkgevers-dienstverlening, en aan de andere kant door dienstverlening aan te bieden om werkprocessen van werkgevers tegen het licht te houden (jobcarving en functiecreatie). Dit laatste staat nog in de kinderschoenen. Regionale werkgeversdienstverlening Baanbrekers werkt op gebied van werkgeversdienstverlening samen met partners zoals het UWV, de regiogemeenten, Diamant groep en het Leerwerkloket. Dat doen we in het werkgeversservicepunt (WSP) Midden Brabant. Dit is het regionale aanspreekpunt voor werkgevers met personeelsvraagstukken. De partners adviseren en ondersteunen werkgevers ieder vanuit hun eigen expertise en voorzien hen van passende werknemers die minder makkelijk zelfstandig aan het werk komen. In het uitvoeringsplan SUWI staat beschreven op welke wijze we samenwerken en welke dienstverlening we bieden. Met de Langstraatgemeenten hebben we eind 2020 afgesproken dat we de dienstverlening bij Baanbrekers organiseren, tenzij het regionaal efficiënter kan, meer kwaliteit oplevert, of door wetgeving zo bepaald is.

Onder andere om die reden neemt Baanbrekers sinds begin 2022 niet meer actief deel aan de regionale pilot Bundeling Middelen: de bureaucreatie gaat vooralsnog ten koste van de slagvaardigheid door dubbele administratie, hogere kosten en weinig zichtbare meerwaarde. Er vindt nog wel een naverrekening van kosten plaats i.v.m. stimuleringspremie en opleidingen voor werkzoekenden. Wet inburgering Per 1 januari 2022 is de nieuwe Wet Inburgering ingevoerd. Vanaf die datum zijn gemeenten verantwoordelijk voor de inburgering van hun nieuwkomers. De gemeenten Heusden en Waalwijk beleggen de werkzaamheden hiervoor bij Baanbrekers. Gemeente Loon op Zand heeft ervoor gekozen zelf de regie op de inburgering te voeren en de uitvoering hiervan niet bij Baanbrekers te beleggen. Baanbrekers neemt voor Loon op Zand alleen de verplichte financiële ontzorging van de nieuwkomers op zich (vanuit de uitkering doorbetalen van huur, energiekosten en ziektekostenverzekering). Dit doen we ook voor Heusden en Waalwijk. Hiervoor hebben we een contract met de kredietbank afgesloten. In het eerste kwartaal 2022 is een dienstverleningsovereenkomst (DVO) tussen gemeenten Waalwijk, Heusden en Baanbrekers gesloten. Vanaf maart 2022 zijn we aan de slag gegaan met het uitvoeren van deze nieuwe wet. Ook begeleiden wij nog nieuwkomers in de zogenaamde ‘ondertussen’- groep’.

Dat zijn mensen die nog onder de ‘oude’ Wet Inburgering vallen en in 2022 in Waalwijk of Heusden zijn komen wonen. Deze begeleiding borduurt voort op het reeds afgeronde HOB-project (Huis, Opleiding, Baan) en sorteert voor op de Wet Inburgering.

Hoofdstuk: Jaarverslag

2.1.2 Deelprogramma 2: Leerwerkstructuur De leerwerkstructuur wordt gevormd door de product-marktcombinaties (PMC’s) van het voormalige Werkbedrijf, de Werkpool en de bedrijfsactiviteiten van WML Facilitair. Per 1 juli 2021 zijn deze onderdelen samengevoegd tot het nieuwe organisatieonderdeel Leren & Werken (L&W). L&W ondersteunt het IDU-proces door het bieden van een leerwerkaanbod aan de doelgroep Participatiewet én de doelgroep Wsw. Daarnaast biedt L&W een vangnet voor werk aan Wswmedewerkers en aan medewerkers Beschut Werk voor wie een werkplek bij Baanbrekers de meeste reguliere, duurzame en passende werkplek is. Dit vangnet wordt ook ingezet voor de doelgroepen uit het IDU-proces voor wie, als gevolg van tegenvallende economische omstandigheden, tijdelijk geen plek is op de arbeidsmarkt. De activiteiten van groen en schoonmaak zijn georganiseerd in een besloten vennootschap en worden daarom niet nader beschreven in het jaarverslag van Baanbrekers. Opbouw leerwerkstructuur In 2022 heeft de inrichting van de fijnstructuur van deze afdeling vorm gekregen. Deze inrichting is complexer gebleken dan de inrichting van de andere twee afdelingen vanwege het samenvoegen van de drie organisatieonderdelen.

Daarnaast heeft de verandering in de manier van werken binnen deze afdeling, omdat het accent meer op het ontwikkelen van medewerkers komt te liggen, tot meer aanpassingen in de structuur geleid. Ook de wijzigingen in het management van deze afdeling hebben voor een langer traject gezorgd. In de afgelopen jaren zijn met name bij L&W vacatures niet altijd ingevuld geweest, zijn functies zelfs vervallen en ervaren krachten ‘verloren’ gegaan. Er is sprake geweest van een kaalslag op het gebied van de aansturende functies die noodzakelijk zijn om de kwetsbare doelgroep succesvol te begeleiden. Waarbij de complexiteit van de problematiek bij medewerkers alleen maar is toegenomen. Om onze koers succesvol te kunnen vervolgen en onze infrastructuur in stand te kunnen houden, gaan we op korte termijn inzetten op het verbeteren van de kwaliteit en het verzorgen van voldoende ondersteunend personeel voor de kwetsbare doelgroep. Hiermee is rekening gehouden in het inrichtingsplan van de fijnstructuur L&W en in de bijgestelde begroting. Inmiddels is het inrichtingsplan van de fijnstructuur van L&W voor advies naar de OR verstuurd. In de dit plan zijn de functies/rollen benoemd die nodig zijn om vanuit de afdeling L&W de ontwikkeling en begeleiding van medewerkers meer centraal te stellen.

Parallel aan deze adviesaanvraag heeft een onderzoek plaatsgevonden naar de toekomstbestendigheid van de PMC’s Twiddus, Broikes, Groen en Schoonmaak. Bekeken is in welke mate eigen ondernemerschap nog wenselijk en houdbaar is of het detacheren van medewerkers een betere keuze is. Het bestuur van Baanbrekers zal hierover separaat worden geïnformeerd. Na definitieve besluitvorming kan de inrichting van de fijnstructuur plaatsvinden. Overige ontwikkelingen leerwerkstructuur Het aanbod van L&W is, in lijn met de in-bewegingkoers, steeds meer afgestemd op de mogelijkheden van de kandidaten en op de kansen op duurzame uitstroom. De balans die hiermee is bereikt draagt bij aan een goed leerwerkklimaat en beperkt of voorkomt frictiekosten. Hierdoor merken we steeds meer de effecten van onze koers. Enerzijds doordat we er continu naar streven dat medewerkers zo regulier als mogelijk worden ingezet en daardoor de kwalitatieve en kwantitatieve capaciteiten binnen de interne leerwerkstructuur afnemen. Anderzijds merken we ook dat de capaciteiten afnemen doordat de doelgroep veroudert en dus minder productief is. In 2022 bouwden we verder aan de transitie van een sociaal werkbedrijf naar een mens-ontwikkelbedrijf waarbinnen de ontwikkeling van de mens voorop staat en we de best mogelijke bijdrage leveren aan een inclusieve arbeidsmarkt.

In dit kader is ook de samenwerking met de afdeling RPI verbeterd. Er zijn duidelijkere afspraken gemaakt over de uitvoering van trajecten door de inzet van doorstroombanen. Voor de groep medewerkers die niet meer in staat is een volgende stap te maken of voor wie de huidige werkplek de meest passende werkplek is, zal Baanbrekers op een methodische wijze middels Dariuz PRO-Werk de werktevredenheid en de werkprestatie gaan meten. Een groot deel Jaarstukken 2022

14

15

Hoofdstuk: Jaarverslag

van de leidinggevenden zijn inmiddels getraind in het gebruik van de methodiek. Echter omdat nog niet helder is welke medewerkers welke rol gaan vervullen is de implementatie van Pro Werk uitgesteld tot na de invulling van de fijnstructuur. Zo regulier als mogelijk Van nagenoeg alle SW-medewerkers zijn de ontwikkelmogelijkheden in beeld. Binnen de leerwerkstructuur staat het werken aan de ontwikkeling van de vaardigheden van medewerkers die nog een stap kunnen maken centraal. Voor de overige medewerkers die niet in staat zijn een volgende stap te maken of voor wie de huidige werkplek de meest passende werkplek is, gebruiken we een instrument om de werktevredenheid en de werkprestatie te meten. Zoals in deelprogramma 1 is vermeld loopt met continu circa 35 SW-medewerkers een ontwikkeltraject (doel doorstromen naar een groeps- of individuele detachering of begeleid werken). Leerwerkomvang doelgroepen: Wsw, Beschut Werk en Banenafspraak Wsw Het aantal medewerkers in de interne leerwerkstructuur met een SW-indicatie bedroeg gedurende 2022 gemiddeld 168. Het aantal medewerkers dat via de Werkpool extern aan de slag was met een SW-indicatie bedroeg in 2022 gemiddeld 153. Het aantal Wsw-medewerkers dat intern aan de slag is, bestaat steeds meer uit medewerkers voor wie een werkplek bij Baanbrekers de meest reguliere, duurzame en passende werkplek is.

De terugloop in het totaalaantal Wsw-medewerkers wordt veroorzaakt door natuurlijk verloop en het feit dat de instroom in de Wsw vanaf 2015 is dichtgezet. Participatiewet (Banenafspraak en Beschut Werk) Het aantal medewerkers binnen onze eigen organisatie met een indicatie Beschut Werk bedroeg in 2022 gemiddeld 24. Het aantal medewerkers dat via de Werkpool op een externe locatie aan het werk was met een indicatie Beschut Werk bedroeg in deze periode gemiddeld 9. Leren & Werken organiseert in het kader van het IDU-proces ook doorstroombanen. Gemiddeld gezien zijn intern in 2022 14 van dit soort werkplekken voor kandidaten met een indicatie Banenafspraak gerealiseerd. Bij de Werkpool zijn in dezelfde periode nog eens 21 van dit soort werkplekken gerealiseerd. Ontwikkeling doelgroepen in de leerwerkstructuur Doelgroep Wsw

Participatiewet Banenafspraak

Afdeling

Aantal

Werkpool Verpakken Twiddus Broikes & kantine Totaal

153 (133) 137,1 (118,3) 21 (24) 17,9 (20,7)

fte

Aantal

fte

Totaal

Beschut Werk

Aantal 9

(7)

fte 7,5

Aantal

fte

(6,7) 183 (164) 162,5 (145,7)

93

(94)

70,4

(73,2)

6

(3)

4,0

(2,0) 16 (12) 12,0

(7,9) 115 (109)

86,4

(83,1)

69

(74)

54,0

(57,6)

7

(3)

4,8

(2,2)

6

(5)

2,8

(2,9)

82

(82)

61,6

(62,7)

6

(13)

4,4

(9,9)

1

(2)

0,6

(1,3)

2

(1)

1,8

(0,8)

9

(16)

6,8

(12,0)

321 (314) 265,8 (259,1) 35 (32) 27,2 (26,2) 33 (25) 24,2 (18,3) 389 (371) 317,3 (303,6)

* Gemiddelde bezetting 2022 (2021 )

In paragraaf 4.4 Personeel & ontwikkeling zijn diverse infographics opgenomen die ingaan op de in-, door- en uitstroom, ontwikkeling en de inzet van doorstroombanen voor de diverse doelgroepen.

16

Hoofdstuk: Jaarverslag

2.1.3 Deelprogramma 3: Inkomensondersteuning Inkomensondersteuning verstrekt een (tijdelijk) inkomen in de vorm van een uitkering en toetst of de hoogte van die uitkering passend is. Naast het correct verstrekken van uitkeringen zetten we in op het zo goed mogelijk afstemmen van onze dienstverlening op de behoefte van de cliënt. We beoordelen een aanvraag van een uitkering vanuit de wettelijke kaders én met een bredere blik, om onbedoelde en ongewenste effecten op andere terreinen te voorkomen. Dat doen we ook bij verlaging of terugvordering van de uitkering. We vervullen voor de gemeenten een signaalfunctie. We behandelen onze uitkeringsgerechtigden zoals we zelf behandeld willen worden: menselijk, met gezond vertrouwen, met simpele en duidelijke communicatie, passend bij de mogelijkheden, maar ook passend binnen de wettelijke kaders. Landelijke en lokale ontwikkelingen Breed Offensief Met het Breed Offensief heeft het kabinet maatregelen voorgesteld om meer mensen met een beperking aan een baan te helpen en aan het werk te houden. Het wetsvoorstel Breed Offensief is op 29 november 2022 door de Eerste Kamer aanvaard. Het voorstel bevat maatregelen die per 1 januari of 1 juli 2023 van kracht worden. Hiertoe hebben we in 2022 reeds voorbereidende werkzaamheden moeten uitvoeren.

Een maatregel om de administratie bij ziekmeldingen voor werkgevers eenvoudiger te maken is op 1 januari 2022 al ingegaan. Bijstandsontwikkeling / BUIG – uitkeringen Het kabinet heeft door middel van steunpakketten de klap die dreigde (in verband met Covid) voor bedrijven, ondernemers en werkenden als gevolg van de coronacrisis opgevangen. Dit heeft zijn vruchten afgeworpen. De bedrijvigheid, banen en inkomens bleven grotendeels behouden. Dat zien we ook terug in het gemiddeld aantal uitkeringsgerechtigden. Het aantal uitkeringsgerechtigden is ook in 2022 gedaald en bedroeg per 31 december 2022 1.394. Dit was 1.440 ultimo 2021. Het daadwerkelijk gemiddeld aantal uitkeringsgerechtigden van 1.416 ligt iets onder de verwachting (volgens de begroting 2022) van 1.420 uitkeringen. Ontwikkeling uitkeringsbestand 2022 per gemeente Gemeente Stand per......................................... 31-12-2021 Instroom Uitstroom 30-04-2022 Instroom Uitstroom 31-08-2022 Instroom Uitstroom 31-12-2022

Heusden

Loon op Zand

Waalwijk

Totaal

498 47 48 497 35 36 496 45 55 486

230 22 27 225 23 24 224 24 26 222

712 63 69 706 60 75 691 76 81 686

1.440 132 144 1.428 118 135 1.411 145 162 1.394

Instroom 2022 Uitstroom 2022

127 139

69 77

199 225

395 441

Weekgemiddelde 2022 Weekgemiddelde 2021

495 497

225 223

696 715

1.416 1.435

Bron: Werap 2022

Een iets afnemend aantal bijstandsgerechtigden wil niet zeggen dat er geen beweging is. De instroom in 2022 was 395 en de uitstroom 441. Uit de benchmark blijkt dat Baanbrekers een hoge dynamiek in haar bestand heeft met verhoudingsgewijs veel in- en uitstroom. Daarbij worden veel uitkeringen beëindigd binnen drie maanden. De gemiddelde verblijfsduur stijgt ook minder hard dan het landelijke beeld laat zien. Een hoge dynamiek heeft ook impact op de werkbelasting.

Jaarstukken 2022

17

Hoofdstuk: Jaarverslag

De Participatiewet en de Wet Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorziening aan Gemeenten (BUIG) bepalen voor een belangrijk deel de activiteiten van de afdeling Inkomensondersteuning. De hoogte van de uitkering, het aantal personen dat hierop een beroep doet en veranderingen in situaties van bijstandsgerechtigden zijn variabelen die het werk en de financiële impact bepalen. Dit geldt ook voor de inzet op handhaving en terugvorderingen op bijstandsdebiteuren. Een belangrijke ontwikkeling die in 2022 effect had op de afdeling is de inrichting en uitvoering van de nieuwe tijdelijke regeling Energietoeslag. Deze tijdelijke regeling is in september 2022 verlengd en zal ook in 2023 weer van kracht zijn. Hierover meer onder het kopje Energietoeslag. De verwachting dat de inrichting en uitvoering binnen de afdeling in 2022 weer genormaliseerd zou zijn, na het stoppen van de tijdelijke regelingen Tozo en TONK is daarmee niet uitgekomen. Voor Baanbrekers was 2022 op het gebied van inkomensondersteuning net als 2021 een uitdagend jaar. Naast de extra dienstverlening was sprake van een team in opbouw bij de inkomensconsulenten, na het eerdere personeelsverloop. Wij hebben prioriteit gegeven aan het op orde houden (krijgen) van de basis en het beoordelen van uitkeringsaanvragen van (kwetsbare) inwoners.

Resultaat op BUIG Een belangrijke financiële factor binnen de financiële huishouding van Baanbrekers is het resultaat op de BUIG. Na jaren van forse overschotten neemt dit de laatste jaren steeds verder af. In 2020 bedroeg het overschot nog € 5,9 miljoen, in 2021 hielden we € 4,7 miljoen over en in 2022 liep dit terug tot € 2,6 miljoen. Dit zijn posten die door onze organisatie niet te beïnvloeden zijn. Het voordeel ten opzichte van de bijgestelde begroting wordt veroorzaakt door lagere uitkeringslasten en hogere baten uit invordering. Toelichting: Recapitulatie BUIG Bedragen x € 1.000

Begroting voor wijziging

Begroting na Realisatie 2022 wijziging

Realisatie 2021

BUIG - Uitkeringen BUIG - LKS: Banenafspraak BUIG - LKS: Beschut Werk Sub-totaal BUIG - Invordering Saldo

-22.825 -1.590 -557 -24.972 550 -24.422

-20.180 -1.585 -375 -22.140 650 -21.490

-20.003 -1.620 -367 -21.990 685 -21.305

-20.224 -1.298 -242 -21.763 726 -21.037

BUIG - Inkomsten

30.350

23.939

23.939

25.702

Resultaat op BUIG

5.928

2.449

2.634

4.665

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) en Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) De tijdelijke overbruggingsregelingen Tozo en TONK zijn per 1 oktober 2021 gestopt. Daarmee kwam voor Baanbrekers nog geen eind aan de hieruit voortvloeiende werkzaamheden. Dit betrof onder andere terugvordering & verhaal en bezwaar & beroep zaken die nog steeds veel tijd hebben gevraagd. In 2023 worden de laatste 36 Tozo onderzoeken afgerond. Dit zijn 6 terugvorderingsonderzoeken, 7 signaalonderzoeken, 2 correctie werkprocessen en 21 beëindigingsonderzoeken. De verwachting is dat hier nog enkele bezwaarschriften uit zullen volgen. Vanaf 1 juli zijn ondernemers gestart met het terugbetalen van de Tozo-lening bedrijfskapitaal. Bij Baanbrekers zijn 113 Tozo-leningen afgesloten. Per 1 juli wordt over deze lening 2% rente berekend en moet er afgelost worden. Eind 2022 zijn 9 leningen volledig terugbetaald, 1 is kwijtgescholden in verband met de toeslagenaffaire en 20 leningen zijn teruggevorderd omdat het bedrijf is opgeheven

18

Hoofdstuk: Jaarverslag

of omdat er niet is voldaan aan de aflossingsverplichting. Voor alle teruggevorderde Tozo-middelen (€ 120.000 Tozo bedrijfskapitaal en € 168.000 Tozo levensonderhoud) geldt een terugbetalingsverplichting aan het Rijk. Per saldo hebben deze geldstromen dus geen financieel effect. Ten aanzien van TONK geldt dat voor personen met een eigen woning gedurende 2022 onderzoeken zijn ingesteld omdat nader bekeken moet worden of sprake is van belastingteruggaaf in verband met aftrekposten eigen woning. Als dat zo is kan dit leiden tot (gedeeltelijke) terugvordering van de verstrekte TONK. In het eerst kwartaal van 2023 staan nog 13 onderzoeken gepland. Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) Het stopzetten van de Tozo-regeling maakte dat vanaf 1 oktober 2021 de bijstand aan zelfstandigen uitsluitend nog wordt verstrekt op grond van het Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004. Tot 1 april 2022 zijn er 46 aanvragen gedaan op grond van de zogenoemde Bbz light. Vanaf 1 april 2022 vielen de aanvragen weer onder de reguliere Bbz en hebben 52 ondernemers zich gemeld bij Baanbrekers, wat heeft geleid tot 37 aanvragen die in behandeling zijn genomen. Een stijging van 76% t.o.v. 2021. Er lopen momenteel 18 Bbz-leningen. Dit zijn leningen van zowel voor als na Corona met een rentepercentage van 8% per jaar. Een Bbz-lening kan in principe niet kwijtgescholden worden.

Bijzondere bijstand Bijzondere bijstand kan worden verstrekt indien sprake is van: uit bijzondere omstandigheden voortvloeiende noodzakelijke kosten van het bestaan, waarbij iemand niet beschikt over de middelen die nodig zijn om in deze kosten te voorzien. De uitvoering van bijzondere bijstand wordt door Baanbrekers verricht met inachtneming van wettelijke regelgeving en afgeleide beleidsregels. Het is goed om op te merken dat de uitkeringslasten energietoeslag via de bijzondere bijstand zijn gefactureerd. In paragraaf 4.3 is een nadere specificatie van de kosten bijzondere bijstand, inclusief de uitsplitsing naar reguliere bijzondere bijstand en energietoeslag, naar gemeenten opgenomen. Toelichting: Bijzondere bijstand Bedragen x € 1.000

Begroting voor wijziging

Heusden Loon op Zand Waalwijk Totaal lasten

885 410 1.200 2.495

Begroting na Realisatie 2022 wijziging 3.546 1.735 4.335 9.615

Realisatie 2021

3.509 1.726 4.585 9.819

896 437 1.310 2.644

Gemeentepolis Voor 2022 geldt dat het aantal deelnemers aan de Gemeentepolis aanzienlijk gestegen is. Onze analyse is dat de oorzaak is gelegen in het feit dat mensen getriggerd zijn door de energietoeslag. De (inkomens-)criteria zijn namelijk gelijk voor de gemeentepolis. In september 2023 worden opnieuw heronderzoeken uitgevoerd ter controle op rechtmatige deelname.

Aantal deelnemers

2019 3.379

2020 3.379

2021 3.302

2022 3.822

Energietoeslag De regering maakte in december 2021 bekend dat huishoudens met een inkomen op of net boven het sociaal minimum ongeveer € 200 ontvangen via gemeenten. Dit bedrag is bedoeld om hen te helpen de energierekening te betalen. Omdat de energieprijzen hard stijgen, heeft het kabinet op 11 maart 2022 aangekondigd dat de toeslag wordt verhoogd naar € 800. Mensen in de bijstand ontvingen de toeslag automatisch. Er waren ook huishoudens zijn die de toeslag zelf moesten aanvragen.

Jaarstukken 2022

19

Hoofdstuk: Jaarverslag

Baanbrekers en de gemeenten Heusden, Loon op Zand en Waalwijk waren van plan om in de eerste 3 maanden van 2022 te starten met de verstrekking van de energietoeslag. Dit was niet haalbaar omdat de landelijke overheid volgens de wet moet regelen dat gemeenten de energietoeslag mogen uitkeren. Daarna hadden de gemeenten en Baanbrekers tijd nodig om te regelen hoe inwoners de energietoeslag kregen. Vervolgens is op 7 juli 2022 door de minister van VWS een uitbreiding op de eenmalige energietoeslag toegezegd (€ 500 bovenop de huidige toeslag van € 800). De doelgroep bleef gelijk. Omdat de gemeenten hadden besloten de uitvoering van de eenmalige energietoeslag bij Baanbrekers te beleggen een looptijd tot 1 juli 2022 hadden, moesten de beleidsregels eenmalige energietoeslag worden aangepast. Daardoor kon de uitvoering van de energietoeslag weer starten op 19 september 2022. Onderstaand overzicht geeft de stand van zaken weer bij Baanbrekers m.b.t. de toekenning van de eenmalige energietoeslag over de periode van 1 april tot 31 december 2022. Aantal uitkeringen Ambtshalve

Individuele aanvraag

Totaal toekenning

Heusden

1.115

790

1.905

Loon op Zand

574

385

959

Waalwijk

1.361

1.061

2.422

Totaal

3.050

2.236

5.286

Vanaf 1 januari 2023 is het niet meer mogelijk energietoeslag 2022 aan te vragen. Er is nog een aantal aanvragen uit 2022 die qua afhandeling doorlopen in 2023. Deze zullen we in kwartaal 1 van 2023 afhandelen. In 2023 zal de regeling naar verwachting opnieuw worden opengesteld. Mijn Inkomen Baanbrekers is in september 2022 met Mijn Inkomen gestart, Mijn Inkomen is een eDienst Social Domein van Centric. Mijn Inkomen is een website voor cliënten van Baanbrekers.De stap van papier naar digitaal is voor een aantal cliënten een grote verandering. Vanaf september kunnen zij 24/7 veilig (via DigiD) inloggen op deze website. Deze speciale website wordt ook wel een e-loket genoemd. Mijn Inkomen biedt toegang tot veel gegevens. Cliënten kunnen hier onder meer: • hun eigen gegevens inzien; • hun inkomsten digitaal doorgeven; • hun jaaropgaven en uitkeringsspecificaties bekijken; • hun opgebouwde vakantiegeld zien; • hun betalingen inzien; • hun inkomen aan Baanbrekers doorgeven; • hun vakantiemelding aan Baanbrekers doorgeven; • hun mogelijke schulden (terug te betalen bedragen) bekijken en • op een veilige manier overige wijzigingen (mutaties) doorgeven of gegevens, bewijsstukken en documenten aanleveren. Mijn Inkomen vervangt het formulier rechtmatigheidsonderzoek (ROF) en het mutatieformulier. Het werken met MijnInkomen is eenvoudig.

Om het voor alle cliënten gemakkelijker te maken, is er een korte handleiding samengesteld. Deze is verspreid onder alle cliënten van Baanbrekers. Lukt het niet om met Mijn Inkomen te werken kunnen cliënten aankloppen bij de wijkwinkel in hun buurt of bij de Informatie Punten Digitale Overheid in de bibliotheken.

Hoofdstuk: Jaarverslag

Bij de introductie van MijnInkomen is veel aandacht geweest voor het ondersteunen van deze verandering: • De uitkeringsadministratie is de maand na de introductie hele dagen telefonisch bereikbaar geweest voor cliënten met vragen over het gebruik van MijnInkomen. • De bibliotheek Midden Brabant heeft inloopspreekuren MijnInkomen georganiseerd, cliënten zijn hier actief op gewezen door medewerkers van Baanbrekers. • Alle uitkeringsgerechtigden van Baanbrekers hebben een verkorte handleiding per post ontvangen, op de website van Baanbrekers is een uitgebreide handleiding geplaatst, er is een animatievideo gemaakt met een uitleg van MijnInkomen en op onze website staan de meest gestelde vragen met de antwoorden. • De participatieraad heeft een uitgebreide demonstratie bijgewoond en tips gegevens hoe MijnInkomen succesvol geïntroduceerd kan worden. • Cliënten die aangeven geen gebruik te kunnen maken van MijnInkomen geven we de mogelijkheid (tijdelijk) gebruik te maken van de papieren ROF. Deze groep krijgt deze maandelijks per post opgestuurd. De hoeveelheid vragen over het gebruik van MijnInkomen is minimaal geweest. De cliënten die wel vragen en ondersteuning nodig hadden vroegen veel tijd. Cliënten die onvoldoende digitaal vaardig zijn zullen altijd een vorm van ondersteuning nodig hebben.

In 2023 wordt onderzocht welke vervolgmodules van e-Diensten in gebruik genomen kunnen worden. Integrale Ketenbenadering Na afronding van het implementatietraject hebben we afgesproken dit voort te zetten om onderlinge lijntjes kort te houden. In 2022 was hier doorlopend aandacht voor. Zo hebben we (hernieuwd) kennis gemaakt met de diverse partners in de drie gemeenten. We merken dat we elkaar steeds beter en vaker vinden in overleg over onze cliënten. Met als resultaat een integraal afgestemde dienstverlening voor onze klanten. Ook in 2023 blijft dit onderwerp hoog op de agenda staan. In 2022 hebben we gekeken naar het aanvraagproces voor een uitkering. Hiertoe is een pilot Snelle aanvraag – Snel besluit uitgevoerd in de gemeente Waalwijk. Belangrijkste wijzigingen in het proces zijn: • de mindset-verandering (van controleren van naar vertrouwen in de cliënt); • één aanvraaggesprek in plaats van een meldingsgesprek én een intakegesprek. Er ontstaan twee klantstromen: bij de snelle route worden alleen bankgegevens opgevraagd en bij de uitgebreide route wordt extra informatie opgevraagd die voor een goede beoordeling nodig. Standaard kiest Baanbrekers voor de snelle route, tenzij er een aanleiding is om voor de uitgebreide route te gaan. De pilot is in de 2e helft van 2022 verder verfijnd.

Tijdens de eindevaluatie is geconcludeerd dat de gewenste veranderde mindset om vanuit vertrouwen te gaan acteren al goed vorm heeft gekregen. Ook is geconcludeerd dat het proces voor de cliënt versneld en duidelijker is. Daarom hebben we besloten om vanaf medio januari 2023 deze werkwijze als de standaard te hanteren voor alle drie de gemeenten.

Jaarstukken 2022

20

21

Hoofdstuk: Jaarverslag

Bezwaar, beroep en klachten Onderstaand overzicht laat zien dat zowel het aantal klachten als bezwaren ten opzichte van vorig jaar is gestegen. Dit komt vooral door afhandeling van de tijdelijke regelingen: Tozo en energietoeslag. Daarnaast is het algemene beeld dat cliënten mondiger worden en minder snel genoegen nemen met besluiten met een voor hen ongewenste uitkomst. Het totaaloverzicht van het aantal ingekomen en afgehandelde bezwaren, beroepen en klachten ziet er als volgt uit: Periode Soort Klachten

binnengekomen Totaal afgehandeld - na medi a tion opgel os t - a a nbod medi tation -> geen rea ctie - gegrond - ongegrond - ni et ontva nkel i jk - i ngetrokken Bezwaren binnengekomen Totaal afgehandeld - gegrond - gedeel tel i jk gegrond - ongegrond - ni et ontva nkel i jk - i ngetrokken Bezwaren Tozo binnengekomen Totaal afgehandeld - gegrond - gedeel tel i jk gegrond - ongegrond - ni et ontva nkel i jk - i ngetrokken Voorlopige voorzieningen binnengekomen Totaal afgehandeld - i ngetrokken - a fgewezen - gegrond - ni et ontva nkel i jk (Hogere) beroepen binnengekomen Totaal afgehandeld - (gedeel tel i jk) gegrond - ongegrond - i ngetrokken - ni et ontva nkel i jk Bezwaren Energietoeslag binnengekomen Totaal afgehandeld - gegrond - gedeel tel i jk gegrond - ongegrond - ni et ontva nkel i jk - i ngetrokken

jan - apr 2022 7 7 5 0 0 2 0 0 35 30 3 4 11 7 5 20 2 1 0 1 0 0 4 4 1 1 0 2 13 4 0 1 1 2 0 0 0 0 0 0 0

mei - aug 2022 15 9 8 0 0 1 0 0 43 40 4 8 10 5 13 2 5 0 1 4 0 0 3 2 1 0 1 0 2 7 5 1 1 0 48 1 0 0 0 0 1

sep - dec 2022 8 11 9 0 1 0 1 0 33 48 14 8 21 3 2 1 19 5 6 5 2 1 1 0 0 0 0 0 14 7 1 3 1 2 27 36 1 0 17 4 14

Totaal 2022 30 27 22 0 1 3 1 0 111 118 21 20 42 15 20 23 26 6 7 10 2 1 8 6 2 1 1 2 29 18 6 5 3 4 75 37 1 0 17 4 15

in %

100% 81% 0% 4% 11% 4% 0% 100% 18% 17% 36% 13% 17% 100% 23% 27% 38% 8% 4% 100% 33% 17% 50% 33% 100% 33% 28% 17% 22% 100% 4% 0% 65% 15% 58%

2021 14 14 9 1 3 0 0 1 118 156 18 25 69 14 30 12 23 4 4 10 2 3 3 6 5 1 0 0 21 20 1 4 7 8 0 0 0 0 0 0 0

Een toelichting behoeft de 15 ingetrokken bezwaren Energietoeslag. Deze mensen hadden geen recht omdat ze te laat waren met hun aanvraag. Na verlenging van deze regels in september 2022, kwamen deze cliënten alsnog in aanmerking voor de energietoeslag. In veel Tozo zaken zijn t.b.v. het rechtmatigheidsonderzoek (RMO) herhaaldelijk gegevens opgevraagd. Bij het uitblijven van die gegevens is vaak besloten om het recht op Tozo in te trekken. De bezwaren tegen die intrekkingsbesluiten zijn voor de Adviescommissie bezwaarschriften reden om bezwaarmakers nogmaals in de gelegenheid te stellen de gegevens aan te leveren. Het alsnog aanleveren van gegevens door bezwaarmakers (en daarmee het daadwerkelijk kunnen vaststellen van het recht) laat zich nu terugzien in het aantal bezwaren dat gegrond is verklaard.

Hoofdstuk: Jaarverslag

In de periode mei - december 2022 hebben we cliënten de mogelijkheid gegeven om voor ambtelijk horen te kiezen in plaats van een hoorzitting bij een onafhankelijke commissie. We hebben onderzocht of we de cliënt met een gesprek sneller uitsluitsel kunnen geven op het ingediende bezwaar. Tot op heden is de ervaring dat veel cliënten de voorkeur geven aan een hoorzitting bij een onafhankelijke commissie. Daarentegen zijn de ervaringen (doorlooptijd en tevredenheid) van cliënten die gekozen hebben voor ambtelijk horen positief. We hebben aan 159 cliënten de mogelijkheid tot ambtelijk horen voorgelegd, 19 hebben hier gebruik van gemaakt. We zullen deze optie ook in 2023 voorleggen.

Jaarstukken 2022

22

23

Hoofdstuk: Jaarverslag

2.1.4 Gemeentelijke bijdragen Aan het nettoresultaat over het boekjaar 2022 dient overeenkomstig de in de gemeenschappelijke regeling gemaakte afspraken in 2023 een bestemming te worden gegeven. Bij de vaststelling van de jaarrekening zal het bestuur hiervoor een voorstel worden gedaan. In onderstaande tabel zijn voor de verschillende budgetten betaalde bedragen 2022 per gemeente gespecificeerd. Gemeente Budget........................................... Vaste budgetten Gemeentelijke bijdragen Gebundelde uitkering (BUIG) Participatiebudget Wsw rijksvergoeding Totaal Indicatieve budgetten Bijzondere bijstand Plus-taken (R&P) Plus-taken (IO)

Heusden

Loon op Zand

Waalwijk

Baanbrekers

4.030.613 8.082.228 341.707 3.267.426 15.721.974

2.104.999 3.418.315 138.928 2.916.004 8.578.246

4.371.832 12.438.650 368.079 5.451.927 22.630.488

10.507.444 23.939.193 848.714 11.635.357 46.930.708

3.508.526 243.304

1.725.552

4.584.882 244.559 446

9.818.960 487.863 446

Het aandeel van de gemeentelijke bijdragen dat conform de gemeenschappelijke regeling wordt berekend op basis van de inwoneraantallen is als volgt: Afrekening gemeentelijke bijdragen 2022 Bedragen x € 1

Betaald voorschot Definitieve verdeling

Heus den Loon op Zand Waal wi jk

4.035.812,00 2.103.720,00 4.367.912,00

4.033.873,00 2.104.552,00 4.369.019,00

Totaal

10.507.444,00

10.507.444,00

Nog te verrekenen -1.939,00 832,00 1.107,00 -

Voor de bepaling van gemeentelijke bijdragen is uitgegaan van onderstaande definitieve inwoneraantallen per 1 januari 2022. De in rekening gebrachte voorschotten waren gebaseerd op de aantallen inwoners per 1 januari 2021. Gemeente Heus den Loon op Za nd Wa a lwijk Totaal

Inwoneraantal 45.557 23.768 49.342 118.667

Hoofdstuk: Jaarverslag

2.2 Paragrafen Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bepaalt dat in de begroting en rekening paragrafen worden opgenomen waarin de beleidslijnen en de beleidsrealisatie zijn vastgelegd met betrekking tot een aantal beheersmatige aspecten van de organisatie. In aanvulling op de balans en de staat van baten en lasten verhogen de paragrafen het inzicht in de financiële positie van Baanbrekers. Het BBV benoemt een aantal verplichte paragrafen. Voor onze organisatie zijn die niet allemaal relevant. De voor Baanbrekers van toepassing zijnde paragrafen zijn: • 2.2.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing • 2.2.2 Onderhoud kapitaalgoederen • 2.2.3 Financiering • 2.2.4 Verbonden partijen • 2.2.5 Bedrijfsvoering Vanaf het verslagjaar is hieraan toegevoegd paragraaf 2.2.6 Openbaarheidsparagraaf Wet open Overheid. Voor Baanbrekers zijn de paragraaf grondbeleid en de paragraaf lokale heffingen niet van toepassing.

Jaarstukken 2022

24

25

Hoofdstuk: Jaarverslag

2.2.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf worden de risico’s van Baanbrekers toegelicht en afgezet tegen de beschikbare en de gewenste weerstandscapaciteit om risico’s af te dekken. Bij de risico-inventarisatie is ook gekeken naar vergelijkbare organisaties om zo een volledig mogelijk beeld te krijgen van mogelijke risico’s. De financiële risico’s die Baanbrekers loopt, worden volledig afgedekt door de deelnemende gemeenten. Het weerstandsvermogen van Baanbrekers fungeert als eerste buffer indien zich tekorten voordoen, maar hoeft dus niet van dusdanige omvang te zijn dat er meerjarig tekorten mee kunnen worden afgedekt, of dat er structurele tegenvallers in de jaarlijkse exploitatielasten mee moeten worden opgevangen. In de gemeenschappelijke regeling Baanbrekers is bepaald dat de deelnemers bijdragen aan de kosten indien het eigen vermogen daalt tot onder de € 1,2 miljoen, indien daartoe vanuit bedrijfseconomisch standpunt aanleiding toe is. Van Baanbrekers wordt verwacht dat zij tegenvallers die zich gedurende het begrotingsjaar voordoen, zelf kan opvangen. Om die reden is het belangrijk dat het eigen vermogen wordt aangevuld tot de in de GR opgenomen norm van 1,2 miljoen euro. Definitie risico’s Een risico is een kans op het optreden van een negatieve gebeurtenis van materieel belang die niet is voorzien in de (meerjaren)begroting.

De risico’s worden opgenomen in de risicotabel, als onderbouwing van het benodigde weerstandsvermogen. Definitie weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen van een organisatie is de mate waarin zij in staat is niet begrote, en substantiële financiële tegenvallers op te vangen met het doel haar taken te kunnen voortzetten. Het weerstandsvermogen geeft de robuustheid van de financiële huishouding weer. Het beoordelen daarvan vraagt inzicht in de omvang van de risico’s en de aanwezige weerstandscapaciteit. Het weerstandsvermogen bestaat uit de beschikbare weerstandscapaciteit gedeeld door de berekende benodigde weerstandscapaciteit op basis van het risicoprofiel. weerstandsvermogen =

beschikbare weerstandscapaciteit benodigde weerstandscapaciteit

Voor Baanbrekers is deze ratio minder relevant dan voor bijvoorbeeld een gemeente. In de gemeenschappelijke regeling is immers opgenomen dat de deelnemende gemeenten garant staan voor het afdekken van eventuele tekorten. Dit impliceert dat Baanbrekers in beginsel niet zelf hoeft te beschikken over een buffer. Toch is het uit bedrijfseconomisch oogpunt noodzakelijk een algemene reserve aan te houden. De algemene reserve fungeert als eerste buffer indien zich tijdens het begrotingsjaar tekorten voordoen. Door deze tekorten tussentijds ten laste van de AR te brengen worden gemeenten (en Baanbrekers) niet geconfronteerd met aanvullende tussentijdse bijdragen en daaruit voortvloeiende vertragende zienswijzeprocedures. Voor het weerstandsvermogen wordt in het algemeen een ratio van 0,8 tot 1,0 als matig bestempeld; een ratio boven 1,4 als ruim voldoende. Ook in het toezichtskader van de provincie worden de ratio’s zo gewaardeerd. Voor Baanbrekers zijn deze normen minder relevant, maar gelet op voorgaande is het wel van belang dat er een stabiele buffer aan weerstandscapaciteit is. De in de gemeenschappelijke regeling vastgelegde bovengrens van € 1,2 miljoen blijkt de afgelopen jaren goed te hebben voldaan.

26

Hoofdstuk: Jaarverslag

Een belangrijk uitgangspunt is of er ten aanzien van de risicobeheersing een realistisch beeld is neergezet. Verder is een inschatting en beoordeling van het weerstandsvermogen vooral van belang bij het opstellen van een begroting. Bij de terugblik in de jaarrekening zijn de financiële effecten die zich hebben voorgedaan van in het verleden voorziene risico’s immers vertaald in de realisatiecijfers. Met andere woorden: de nadelige effecten zijn reeds verwerkt in het jaarrekeningresultaat. Beschikbare weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen waarover een organisatie beschikt om de financiële gevolgen van de onderkende risico’s te kunnen afdekken. Er moet dan gedacht worden aan onbenutte ruimte in de reguliere begroting, vrij aanwendbare reserves en eventuele stille reserves die te gelde kunnen worden gemaakt. Voorzieningen blijven buiten beschouwing omdat dit geen eigen vermogen is. Hoe groot de weerstandscapaciteit moet zijn, is afhankelijk van de risico-inschatting maar ook van de bereidheid van het bestuur om deze risico’s te aanvaarden. Baanbrekers beschikt ultimo 2022 over de volgende reserves: • Algemene reserve Conform eerdere besluitvorming is de hoogte van de reserve gemaximeerd op € 1,2 miljoen. De feitelijke stand van de AR ultimo 2022 bedraagt € 644.678.

• Reserve herpositionering (€ 904.000) Aangezien deze reserve een specifieke bestemming heeft, is deze reserve niet inzetbaar voor de weerstandscapaciteit. • Reserve vakantiegeldverplichtingen (€ 453.000) Deze reserve heeft eveneens een specifieke bestemming, en is niet inzetbaar voor de weerstandscapaciteit. • Reserve herhuisvesting (€ 721.000) Ook deze tijdelijke reserve heeft een specifieke bestemming. Benodigde weerstandscapaciteit op basis van het risicoprofiel De geïnventariseerde risico’s met daarbij het ingeschatte maximum schadebedrag en de inschatting van de kans op optreden, leveren gezamenlijk de omvang van de benodigde weerstandscapaciteit op. Bij de jaarrekening zijn de risico’s opnieuw bezien en in onderstaande tabel opgenomen. Geïnventariseerde risico’s Risico’s

Maximale bedrag schade

Kans op optreden risico

Gewogen risico

1

Macrobudget rijksmiddelen

PM

PM

PM

2

Ontwikkeling van het aantal uitkeringsgerechtigden

PM

PM

PM

3

Garantstelling Baanbrekers aan Ruelong

PM

PM

PM

4

Vergrijzing

1.000.000

50%

500.000

5

Wegvallen opdrachtgevers

2.400.000

30%

720.000

6

Ontwikkeling loonkosten

690.000

25%

172.500

7

Diverse risico’s herhuisvesting (per medio jan 2023)

12.135.000

Ca 27% (gemiddeld)

3.165.500

Totaal

Jaarstukken 2022

€ 16.225.000

€ 4.558.000

27

Hoofdstuk: Jaarverslag

Het risicoprofiel is dan als volgt: Kans 1: < of Kans 2: >10% - Kans 3:> 30% - Kans 4: >50% - Kans 5: >70% gelijk 10% 30% 50% 70% 90%

Gevolgklasse Score 6: > 1.000.000

7

Score 5: > 0,5 mln - € 1,00 mln.

5

Score 4: > 0,25 mio. - € 0,50 mln.

4

Score 3: > 0,15 mio. - € 0,25 mln.

6

Score 2: > € 0,10 mln. - € 0,15 mln. Score 1: tot en met € 0,1 mln.

1+2+3

De nummering in dit risicoprofiel correspondeert met de opsomming in de tabel “geïnventariseerde risico’s”

Beoordeling beschikbaar weerstandsvermogen Op basis van de beschikbare weerstandscapaciteit, die op basis van de jaarrekening per ultimo 2022 € 644.678 bedraagt, en de berekende benodigde weerstandscapaciteit op basis van het risicoprofiel, kan het weerstandsvermogen als volgt worden berekend. € 644.678 / € 4.558.000 = 0,14 (2021: 0,52) Toelichting op de risico’s 1. Macrobudget rijksmiddelen De verlaging van het macrobudget van de Wsw rijksvergoeding is gebaseerd op een verwachte uitstroom van Sw-medewerkers. Landelijk wordt geconstateerd dat de daadwerkelijke uitstroom lager ligt dan rekenkundig is meegenomen. Dit heeft tot gevolg dat er een discrepantie ontstaat tussen de subsidiestroom en de daadwerkelijke lasten welke ten laste komen van de Sw-organisatie. Het financiële effect van dit risico drukt op de staat van baten en lasten. 2. Ontwikkeling van het aantal uitkeringsgerechtigden De ontwikkeling van het aantal uitkeringsgerechtigden is gebaseerd op landelijke verwachtingen. Lokaal wijken deze af. De afgelopen jaren ontwikkelde het aantal uitkeringsgerechtigden bij Baanbrekers zich gunstiger dan de landelijke trend, maar inmiddels is deze positieve tendens afgevlakt en zijn de financiële gevolgen zichtbaar in het resultaat op de BUIG. 3.

Garantstelling Baanbrekers aan Ruelong In 2018 is door het algemeen bestuur van Baanbrekers besloten een voorziening te vormen voor het negatief eigen vermogen van Ruelong B.V. Baanbrekers heeft deze voorziening getroffen voor de gecumuleerde verliezen van Ruelong B.V. tot en met het boekjaar 2022. Ook voor de jaren 2023 en verder is in de meerjarenraming rekening gehouden met jaarlijkse verliezen. 4. Vergrijzing Door de vergrijzing van de werkpopulatie in Nederland, neemt ook het aantal ‘oudere’ Swmedewerkers bij Baanbrekers toe. Door een hoger arbeidsongeschiktheidspercentage onder oudere medewerkers leidt dit tot hogere kosten en minder omzet. 5. Omzet Het wegvallen van opdrachtgevers heeft bij de invoering van de Participatiewet meer dan gemiddeld impact op het resultaat. Baanbrekers is meer dan bij de Sw afhankelijk van de opdrachtgevers omdat het Rijk alleen het ontbrekende deel aan loonwaarde compenseert.

28

Hoofdstuk: Jaarverslag

6. Ontwikkeling loonkosten Wsw De stijging van de loonkosten Wsw kan hoger zijn dan de compensatie daarvoor vanuit de Wsw rijksvergoeding. 7. Risico’s herhuisvesting In 2021 heeft het algemeen bestuur het besluit genomen tot herhuisvesting. Een dergelijk groot project brengt ook extra financiële risico’s met zich mee. Door het bureau dat de herhuisvesting begeleidt, wordt in een uitgebreide risicomatrix een aantal risico’s benoemd dat betrekking heeft op de nieuwbouw. Naar de kennis per eind januari 2023 bedraagt de totale omvang van de risico’s € 12.135.000 met een daarbij behorende gewogen risicopost van € 3.165.500.

Financiële kengetallen Het BBV vereist in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing een aantal financiële kengetallen. Doel daarvan is inzicht te geven in de financiële positie van de organisatie. Kengetal Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte

2021 Jaarrekening -/- 3,6 -/- 4,4 9,3 % -/- 2,4 %

2022 begroting -/- 10,5 -/- 10,8 21 % 0%

2022 Jaarrekening -/- 4,1 -/- 4,4 8,6 % -/- 0,07 %

Netto schuldquote Het BBV schrijft hier twee vergelijkbare kengetallen voor: • de netto schuldquote; • de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen. De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en aflossingen op de exploitatie. Netto wil zeggen dat van de schulden eventueel uitgezette gelden zijn afgetrokken. De schuldenlast wordt uitgedrukt in een percentage van de begrotingsomvang exclusief mutaties op reserves. Een negatief percentage geeft aan dat per saldo geen sprake is van een netto schuld, maar van een positief saldo. De grote afwijking van de schuldquote ten opzichte van de begroting wordt veroorzaakt door het aantrekken van de leningen voor de nieuwbouw. Die was in de begroting niet voorzien. Solvabiliteitsratio Solvabiliteit geeft aan hoe groot het aandeel is van het eigen vermogen in het totaal van de passiva. Het kengetal geeft inzicht in de mate waarin Baanbrekers in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. De ratio is het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Hoe hoger deze ratio, hoe gunstiger dit is voor de financiële weerbaarheid van de organisatie. De grote afwijking van de solvabiliteitsratio ten opzichte van de begroting wordt veroorzaakt door het aantrekken van de leningen voor de nieuwbouw.

Structurele exploitatieruimte In dit kengetal komt tot uiting of Baanbrekers over voldoende structurele baten beschikt om de structurele lasten te dekken. De structurele lasten en baten worden in dit kengetal uitgedrukt als een percentage van de totale baten (voor mutaties op reserves) van het betreffende jaar. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Een cijfer van rond de nul (tussen -0,4 en 0,4) betekent dat de structurele baten en lasten min of meer in evenwicht zijn. Bij een negatief percentage zijn de structurele baten ontoereikend om de structurele lasten te dekken.