Bijlage2_rapportage-interbestuurlijke-werkgroep-versterking-beleid-huisvesting-aandachtsgroepen (1).pdf

Voor de kwaliteit, het draagvlak en de impact van het adviesrapport is het wenselijk om regelmatig in contact te staan met een externe klankborgroep zowel op bestuurlijk als op beleidsmatig en inhoudelijk niveau. Dit betekent dat de klankbordgroep zowel bestaat uit bestuurders als deskundigen uit een breed maatschappelijke veld.

68

Aanpak en planning Gezien de opdracht en de onderzoeksvragen bestaat de aanpak uit vier fasen. Er is maandelijks een overleg met de werkgroep zodat er tijdig bijsturing en afstemming mogelijk is. In FASE 1 zorgt het secretariaat voor een uitwerking van de eerste twee onderzoeksvragen. Per aan­­dachtsgroep worden de vragen uitgewerkt in tripartiete samenwerking tussen het departement dat voor de aandachtsgroep primair verantwoordelijk is, BZK als verantwoordelijk departement voor wonen en interbestuurlijke verhoudingen en gemeenten/VNG. De vraag over regie over de aandachtsgroepen heen wordt gezamenlijk in het secretariaat beantwoordt. Het resultaat is een eerste deelrapport dat ingevoegd kan worden in het eindrapport. arrow-right Planning: maart/april In FASE 2 wordt de derde onderzoeksvraag uitgewerkt. Dit gebeurt in interactie met de klankbordgroep en eventuele enkele ronde tafels. Het resultaat is een tweede deelrapport. arrow-right Planning: april/mei In FASE 3 werkt het secretariaat de vierde onderzoeksvraag uit. Hierop volgt een consultatie met de klankbordgroep. Resultaat is een derde deelrapport. arrow-right Planning: mei/juni In FASE 4 worden de deelrapporten samengebracht in één adviesrapport. arrow-right Planning: juni/juli BZK levert de ondersteuning bij de communicatie over de werkgroep en de presentatie van het rapport.

Het streven is om voor het zomerreces het adviesrapport klaar te hebben.

69

Overzicht lopende trajecten Vanuit het Rijk lopen, vaak samen met de medeoverheden en andere partijen, diverse bestuurlijke trajecten, actieplannen en aanjaagteams gericht op specifieke aandachtgroepen op de woningmarkt: • Langer Thuis (VWS en BZK), Taskforce Wonen en Zorg (VWS, BZK, VNG, met Aedes en Actiz) en bestuurlijke afspraken Wonen en Zorg (AEDES, ActiZ, Taskforce Wonen en Zorg, ZN, BZK, VWS) gericht op ouderen. • De meerjarenagenda beschermd wonen en maatschappelijke opvang, de brede aanpak dak- en thuisloosheid ‘Een (t)huis, een toekomst’ met bestuurlijke boegbeelden en Expertteam weer Thuis (RVO), en het Actieprogramma Dak- en thuisloze Jongeren (VWS, SZW, BZK). • Interdepartementaal Projectteam Bescherming Arbeidsmigranten (SZW, BZK). • Actieplan Studentenhuisvesting (BZK, OCW). • Landelijke regietafel migratie en integratie (BZK, JenV, SZW, VNG, IPO, Rijksheren, COA), bestuurlijk aanjager huisvesting statushouders. • Ondersteuningsprogramma uitvoering Beleidskader gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid. • Stimuleringsprogramma Flexwonen.

70

Bronnenlijst ABF Research (19 februari 2021). Verkenning wonen met zorg 2020-2040. Advies Commissie Toekomst beschermd wonen (11 november 2015). Van beschermd wonen naar een beschermd thuis. Alzheimer Nederland (februari 2021). Factsheet cijfers en feiten over dementie. CBS (23 augustus 2021). Aantal daklozen sinds 2009 meer dan verdubbeld. CBS (7 april 2020). Migrantenmonitor 2018. CBS (24 januari 2020). Vervolgonderzoek daklozenstatistiek 2009-2018. Cebeon (26 januari 2021). Moeilijk plaatsbaren Utrecht. Maatschappelijke kosten huidige carrousel en mogelijke baten alternatieve aanpak. Companen (november 2020). Taak en rol corporaties bij huisvesting ouderen. Denkwerk (juli 2020). Publiek en effectief, het kan! Dijke, L. van en Frings, B. (2021). Brief aan de formateur ‘Een (t)huis, een toekomst’. Ecorys, ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (10 november 2020). Rapport sociaal beheer in geclusterde woonvormen. Expertisecentrum Flexwonen (geen datum). Helpt bij tot stand brengen van betere huisvesting. Gemeente Den Haag (26 mei 2021). Oproep Burgemeesters Dicht de Kloof! I&O Research, KAW, ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (8 april 2020). Verkenning rollen van de overheid op de woningmarkt. Rolverdeling tussen Rijk, provincies, regio’s en gemeenten. Kences (5 november 2020). Landelijke monitor studentenhuisvesting 2020. Kriens, J.

(19 juni 2019). Brief aan de leden en raad: regionale samenwerking gemeenten en zorgverzekeraars. Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (5 oktober 2017). Actieplan studentenhuisvesting 2018-2021. Nederlands Jeugdinstituut (22 april 2020). Voorkom dakloosheid jongere na stoppen jeugdzorg. Nederlandse School voor Openbaar Bestuur (2018). Effectief sturen met multi-level governance. Nibud (13 september 2019). Inkomenscriteria voor huurders en kopers. Overheid van nu (10 september 2020). Rapport Studiegroep Interbestuurlijke en Financiële Verhoudingen. Overheid van nu (10 september 2020). Als één overheid – eindrapport studiegroep gepresenteerd. Pharos (20 januari 2020). Zorgen om kinderen uit Midden- en Oost-Europese EU landen. Platform31 (nog uit te geven, 2021). Beter benutten Bestaande woningbouw. Onderzoek naar belemmeringen en kansen. Platform31 (september 2020). Flexwonen als opstap naar zelfstandig wonen. Platform31 (juni 2019). Souterrain van het wonen. Platform31 (januari 2018). De magic mix als zachte landing in de wijk. Programma Sociaal Domein (17 augustus 2020). Geen huurwoning, wel dure noodopvang. Programma Langer Thuis (geen datum). www.programmalangerthuis.nl. Raad voor het Openbaar Bestuur (11 mei 2021). Adviesrapport Rol nemen, ruimte geven. De rol van het Rijk bij interbestuurlijke samenwerking. RIGO (28 juni 2019).

Onzelfstandige kamerverhuur. RIGO (26 maart 2019). Stand van de woonruimteverdeling. Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (6 april 2021). Expertteam woningbouw. Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (30 maart 2021). Taskforce Nieuwbouw Woningcorporaties. Rijksoverheid (9 juni 2021). Kamerbrief voortgang versnelling woningbouw. Rijksoverheid (31 mei 2021). Kamerbrief aanpak huisvesting aandachtsgroepen. Rijksoverheid (1 april 2021). Kamerbrief stand van zaken implementatie aanbevelingen arbeidsmigratie maart 2021. Rijksoverheid (1 april 2021). Stand van zaken implementatie advies Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten. Rijksoverheid (1 januari 2021). Monitor Ouderenhuisvesting 2020. Rijksoverheid (31 december 2020). De Staat van de Corporatiesector 2020. Rijksoverheid (9 november 2020). Kamerbrief over adviesrapporten over langer thuis kunnen wonen bij zorg.

71

Rijksoverheid (6 november 2020). Samen onder dak: belemmeringen voor bijstandsgerechtigden om woonruimte te delen. Rijksoverheid (30 oktober 2020). Kamerbrief tweede advies Aanjaagteam bescherming arbeidsmigranten. Rijksoverheid (30 oktober 2020). Geen tweederangsburgers. Aanbevelingen om misstanden bij arbeidsmigranten in Nederland tegen te gaan. Rijksoverheid (29 oktober 2020). Landelijke stand van het land- Doorontwikkeling beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Rijksoverheid (3 juli 2020). Kamerbrief over bestedingsruimte en opgaven voor woningcorporaties. Rijksoverheid (23 juni 2020). Kamerbrief voortgang Landelijk Actieplan Studentenhuisvesting. Rijksoverheid (30 juni 2020). Opgaven en middelen corporatiesector. Rijksoverheid (16 juni 2020). Kamerbrief Staat van de woningmarkt 2020. Rijksoverheid (2 juni 2020). Aanbiedingsbrief bij rapporten herijking gemeentefonds. Rijksoverheid (20 april 2020). Brede maatschappelijke heroverwegingen 7: Ruimte voor wonen. Rijksoverheid (21 januari 2020). Werkplan 2020 Taskforce Wonen en Zorg. Rijksoverheid (28 april 2020). Kamerbrief over regionale opgaven en contouren plan van aanpak dak- en thuisloosheid. Rijksoverheid (20 april 2020). Brede maatschappelijke heroverweging 14: Naar een wendbare migratieketen. Rijksoverheid (29 mei 2019). Kamerbrief over stimuleringsaanpak Flexwonen. Rijksoverheid (28 februari 2019).

Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden, na de wijziging van 2018. Rijksoverheid (10 oktober 2017). Regeerakkoord 2017: Vertrouwen in de toekomst. Schuldenlab070 (geen datum). Pilot Doorbraakhypotheek start met vijf huishoudens. SEOR, Erasmus School of Economics (9 oktober 2020). Arbeidsmigranten in Zuid-Holland: ontwikkeling in aantal en herkomstlanden. Sociaal Economische Raad (19 juni 2020). Verkenning: zorg voor de toekomst. Over de toekomstbestendigheid van de zorg. Sociaal Cultureel Planbureau (31 mei 2021). Voorzieningen in 3D. Syntrus Achmea (september 2019). ESG Strategie. Beleggen met betekenis. Tweede Kamer (14 mei 2020). Brief minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties: Duurzame ontwikkeling en beleid Woningcorporaties. Tweede Kamer (17 mei 2021). Brief minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid: Verkenning andere vormgeving kostendelersnorm. Wetenschappelijk Raad voor het Regeringsbeleid (14 december 2020). Samenleven in verscheidenheid. Beleid voor de migratiesamenleving. Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (20 april 2020). Herstel begint met een huis. Wetenschappelijk Raad voor het Regeringsbeleid (14 december 2020). Samenleven in verscheidenheid. Beleid voor de migratiesamenleving. Wetenschappelijk Raad voor het Regeringsbeleid (20 april 2017). Weten is nog geen doen. Een realistisch perspectief op redzaamheid.

Vastgoedmarkt.nl (19 november 2020). Voorrang in woonproject Syntrus voor wie sociale huurwoning achter zich laat. Vereniging Nederlandse Gemeenten (mei 2021). Wegwijzer gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid. Vereniging Nederlandse Gemeenten (22 januari 2020). Veerkracht in het corporatiebezit. De update: een jaar later, twee jaar verder…. Vereniging Nederlandse Gemeenten (12 juni 2019). Ledenbrief: regionale samenwerking gemeenten en zorgverzekeraars. Vereniging Nederlandse Gemeenten (31 augustus 2018). Werkwijzer medisch noodzakelijk verblijf GGZ. Vereniging Nederlandse Gemeenten (11 november 2015). Van beschermd wonen naar een beschermd thuis. Voor de Jeugd (geen datum). www.voordejeugd.nl. Woonwagenwijzer (geen datum). www.woonwagenwijzer.nl.

72

Lijst geraadpleegde personen Alette Broekens Anemoon van Dijk Anja van Driel Anke Jansen Anke van Hal Ankie van der Kruijs Anneke Nijhoff Anneke van der Vlist Annette Duenk Annelies Kroeskamp Bas Holten Bastiaan Bijloos Bastiaan Stafhorst Bert Frings Bianca van der Neut Carsten Herstel Cees van Boven Chantal Duffels Chris Kuijpers Christine Carabain Cynthia Lionahr Vernie Daan Tettero Diederik de Klerk Dorien Manting Eddo Rats Elisa Bontrop Elke van Doorn Eric Dorscheidt Erik Dannenberg Erna Lensink Erwin Zwijnenburg Esme Wiegman Esther Lamers Eveline Zoutewelle Frank Hagelstein Frank Uffen Fred Bunk Frederique Westenberg George de Kam Gertie Linssen Gertjan van der Baan Gertru Diender Gijs Kremers Hans Adriani Hans Mommaas Hella Masuger

Adviseur Sociaal Medische Basiszorg GGD Haaglanden Manager bijzondere woonconcepten en huisvesting bijzondere doelgroepen Mitros GGZ Delfland Stuurgroep Housing First Nederland Hoogleraar duurzaam bouwen Nyenrode Manager advies en ondersteuning woningcorporatie Talis Conceptontwikkelaar en compagnon FAME Groep Beleidsmedewerker Iederin GGZ GHOR Directeur Bestuur, Financiën en Regio's, ministerie Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Strategisch Omgevingsmanager en Woonzorgwijzer Provincie Zuid-Holland Deloitte/Platform Woonplek Manager strategie Mitros Boegbeeld aanpak dak- en thuisloosheid Directeur en oprichter stichting Kamers met Aandacht Directeur-generaal Sociale Zekerheid en Integratie, ministerie Sociale Zaken en Werkgelegenheid Bestuursvoorzitter Woonzorg Nederland Acquisitie analyst woningen a.s.r.

Real Estate Directeur-generaal Bestuur, Ruimte en Wonen, ministerie Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Programmaleider Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) Senior adviseur Gezondheid en Integratie, Sociaal Werk Nederland Fondsmanager zorgvastgoedfonds Syntrus Achmea Procesmanager Geestelijke gezondheidszorg Nederland (GGZ) Senior wetenschappelijk onderzoeker Planbureau van de Leefomgeving (Pbl) Directeur Heimstaden Beleidsadviseur wonen en zorgvastgoed IVBN Senior adviseur Expertisecentrum inclusief onderwijs Partner KokxDeVoogd Voorzitter Divosa Beleidsadviseur VluchtelingenWwerk Nederland Bestuurder Woonkracht10 (Drechtsteden) Directeur Valente Bestuurder Woonwaarts The Class Foundation Manager Actiz Partner The Student Hotel Beleidsadviseur wonen Gemeente Maastricht Beleidsmedewerker Woonbond Emeritus hoogleraar volkshuisvesting en grondmarkt, Rijksuniversiteit Groningen Accountmanager Geestelijke gezondheidszorg Nederland (GGZ) Breburg Directeur Versteda en bestuurslid IVBN Directeur sociaal domein, gemeente Leiden Beleidsadviseur VSNU Voorzitter Taskforce Wonen en Zorg Directeur Planbureau van de Leefomgeving (Pbl) Directeur Stichting Zwerfjongeren Nederland

73

Henk Kamp Voorzitter Actiz Henri de Groot Professor regionaal economische dynamiek Vrije Universiteit Amsterdam Henrike Klok Roerganger Rochdale Huub Wilbrink Strategisch adviseur Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) Ineke van Hooff Voorzitter Valente Inge Verhoef Senior beleidsadviseur Provincie Zuid-Holland Ingrid Buurstra Provincie Friesland Jaap Uijlenbroek Bijzonder adviseur, Ministerie Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Jacobine Geel Voorzitter Geestelijke gezondheidszorg Nederland (GGZ) Jan Nico Wigboldus Manager wonen, gemeente Utrecht Jantien Kriens Bestuurlijk aanjager huisvesting statushouders Jeanet Kullberg Senior wetenschappelijk medewerker Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) Jenny Vermeeren Woonstad Rotterdam Jeroen Eisen Acquisitie manager Altera Jeroen Hoogteijling Bestuurssecretaris Leger des Heils Jeroen Pepers Algemeen directeur AEDES Jeroen van der Velden Projectleider Platform31 Jetske Spruijt Hoofd vastgoed Lister, bestuurslid Beter Wonen Joep Thönissen Voorzitter Vereniging Huisvesters Arbeidsmigranten Johan van Iersel Onderzoeker/bestuurder Infact Jolien Groot Onderzoeker wonen Planbureau van de Leefomgeving (Pbl) Jos Bakker Beleidsmedewerker Kences Jozefine Hoft Directeur Sociale Verhuurders Haaglanden Jules van Dam Bestuurder De Tussenvoorziening Jurgen Verbeeck Ouderenpyschiater en bestuurder Parnassia Juul Reinking Bestuurder Lister

Karin Schrederhof Wethouder wonen, wmo, sport, armoede en schulden, gemeente Delft Kay Neven Manager De Tussenvoorziening Laura van den Heuvel Beleidsadviseur Kinderombudsman Leen van Dijke Boegbeeld aanpak dak- en thuisloosheid Leonore Reijnen Projectdirecteur Amvest Lex Staal Directeur Sociaal Werk Nederland Liesbeth van Gent Netwerkcoördinator Geestelijke gezondheidszorg Nederland (GGZ) Maartje van der Rijt Senior beleidsadviseur Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland Manuel van der Hoek Instituut Publieke Waarden Marcel Mathijssen Sociaal Werk Nederland Margriet Schepman Beleidsmedewerker Neprom Marjolijn Olde Monnikhof Adjunct-directeur Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) Mark Kuijpers Managing director Greystar Marleen Damen Wethouder Gezondheid, Jeugdzorg & Welzijn, gemeente Leiden Marlou Boers Beleidsadviseur Actiz Martin van Rijn Voorzitter AEDES Mathieu van Rooij Beleidsadviseur Bouwend Nederland Maxime Verhagen Voorzitter Bouwend Nederland Melanie Schmit Voorzitter Housing First Nederland en programmamanager zorg Limor Milo Schoenmaker Bestuursvoorzitter Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) Mohamed Acharki Bestuurder Zayaz Monique Tetteroo Acquisitiemanager wonen en zorgfonds Bouwinvest Nienke Boesveldt Onderzoeker Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen, Universiteit van Amsterdam Nol van Gerven LSVb Norbert Thijssen Beleidsmedewerker wonen gemeente

Maastricht Oscar Dusschooten Wethouder wonen en financiën, gemeente Tilburg Petra Meijboom Programmamanager Rijksvastgoedbedrijf Penny Senior Adviseur wonen en zorg ActiZ Pieter Hilhorst Algemeen Directeur Interprovinciaal Overleg (IPO) Rina Beers Senior beleidsmedewerker Valente

74

Rutger Oolbekkink

Sander Schaap Simone Melis Stephan van der Meij Thijs van Mierlo Tim Jongers Ton Wijnen Welmoed Hollemans Wim Reedijk Wim Saris Wim ter Beek

Zeno Winkels

Adviseur Urban Strategy Inbo Kansenmaker statushouders en opvang asielzoekers regio Utrecht-Amersfoort Manager belangenbehartiging Vluchtenlingenwerk NL Manager MIND Teamhoofd Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) Landelijk Samenwerkingsverband Actieve bewoners Adviseur Raad voor Volksgezondheid en Samenleving Clustermanager wonen en begeleiden Rooyse Wissel Beleidsmedewerker provincie Zeeland Directielid expertisecentrum flexwonen Directeur-generaal Straffen en Beschermen, ministerie Justitie en Veiligheid Coördinator/manager stichting VSW (samenwerkende woningcorporaties Apeldoorn) en coördinator stichting BWSA beheer woonwagenstandplaatsen Apeldoorn Directeur Woonbond

75

Samenstelling werkgroep en secretariaat Voorzitter / secretaris

Werkgroep

Secretariaat

Bernard ter Haar (ABD-Topconsult)

Richard Derksen (secretaris, BZK, directie Wonen) Anke Glasmeier (co-secretaris, BZK, directie BFR) Louise van der Aart (rijkstrainee, BZK, directie Wonen)

BZK

Hans Ton (directeur Wonen)

Renée van Bommel (directie Woningbouw) Prescillia van Noort (directie Wonen)

JenV

Bart-Jan ter Heerdt (directeur Migratiebeleid)

Liesbeth Remie (directie Regie Migratieketen)

Frank Candel (programmadirecteur Forensische Zorg)

Isabelle Swerissen (directie Migratiebeleid) Anne Philipsen/ Maaike Labree (directie Sanctietoepassing en Jeugd)

OCW

Feite Hofman (directeur Hoger Onderwijs en Studiefinanciering)

SZW

Carry Goedhart (directeur Participatie en Decentrale Voorzieningen)

Elvira Quaden (directie ASEA)

VWS

Henk Reinen (plaatsvervangend directeur Maatschappelijke ondersteuning)

Rabia El Morabet Belhaj (directie Maatschappelijke ondersteuning)

VNG / Gemeenten

Ali Rabarison (directeur Beleid Inclusieve Samenleving, VNG)

Sikko Bakker (VNG)

Max van Engen (directeur Wonen, Amsterdam) Jos Sprangers (directeur Vitale stad, Tilburg)

Irene Houtsma (projectleider aandachtsgroepen gemeente Tilburg) Renée Veldkamp (gemeente Nijmegen/ secretaris fysieke pijler G40) Liesbeth Berends (gemeente Den Haag/G4) Marleen Hin (gemeente Utrecht/G4) Hugo Bakkum (gemeente Amsterdam/G4)

AEDES Schrijvers rapport

Jeroen Pepers (algemeen directeur)

Pieter van Hulten / Pieter Schippers Helga Koper (KokxDeVoogd) Netty van Triest (Platform31)

76

Colofon Een uitgave van Interbestuurlijke werkgroep versterking beleid huisvesting aandachtsgroepen Redactie Secretariaat van de Interbestuurlijke werkgroep versterking beleid huisvesting aandachtsgroepen, Helga Koper (KokxDeVoogd) en Netty van Triest (Platform31). Ontwerp VormVijf Fotografie Nadine van den Berg – pagina 13

77

78

Een uitgave van de interbestuurlijke werkgroep versterking beleid huisvesting aandachtsgroepen