Bijlage 2 - Integraal Veiligheidsplan 2019-2022 Waadhoeke (19.200694).docx

Kaders Wet Bibob De Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (BIBOB) beoogt te voorkomen dat de overheid onbedoeld criminele activiteiten faciliteert door bijvoorbeeld vergunningen, subsidies of vastgoedverkopen. De wet wil voorkomen dat de onderwereld zich vermengt met de bovenwereld. Opiumwet De Opiumwet verbiedt het bezit van bepaalde middelen die staan vermeld op lijst I en II van die wet. Ook verboden is het vervaardigen, bereiden, bewerken, verwerken, verkopen, afleveren, verstrekken en vervoeren van die middelen. Staand beleid Wet Bibob Aanvragers van een Drank- en Horecavergunning of vergunning voor een seksinrichting moeten onder andere aantonen hoe de rechtspersoon het bedrijf wil financieren en welke huur- of koopcontracten er zijn vastgesteld. Zo wordt voorkomen dat bedrijven met zwart geld worden opgestart. Bij vermoeden van georganiseerde criminaliteit bij een vergunninghouder wordt tussentijds getoetst. Beleidsregels Opiumwet 13b Het blijft bijzonder, hasj of wiet kopen is legaal maar het telen ervan niet. Dus gebeurt het ondergronds, in oude fabriekshallen, leegstaande huizen en soms op boerenakkers en is distributie in handen van criminele organisaties. Met regelmaat worden er hennepkwekerijen opgerold.

Het telen is niet alleen strafbaar, het is ook enorm brandgevoelig doordat stroom illegaal wordt afgetapt en wordt gewerkt met extreem warme lampen. Het telen in woonhuizen is daarom zeer gevaarlijk vanwege kortsluitingen en brandgevaar. Gemeente Waadhoeke heeft beleid waardoor ze op basis van artikel 13b van de Opiumwet (wet Damocles) garages/loodsen/woningen met bijvoorbeeld een drugslab, hennepkwekerij en een handelsvoorraad GHB/pillen kunnen sluiten. Hiermee kunnen de eigenaren van de panden waar de drugs is aangetroffen bestuurlijk worden aangepakt en bij herhaling kan de burgemeester besluiten een pand voor een langere periode te sluiten. 46

Gemeente Waadhoeke

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

RIEC Sinds een aantal jaren is het Regionaal Informatie en Expertisecentrum (RIEC) als organisatie actief om gemeenten te ondersteunen bij de bestuurlijke aanpak van criminaliteit. De gemeente heeft het regionaal convenant “geïntegreerde decentrale aanpak georganiseerde misdaad regio Noord” ondertekend en heeft sindsdien diverse omvangrijke casus bij het RIEC aangeleverd. De politie en het OM kunnen georganiseerde criminaliteit aanpakken als er sprake is van strafbare feiten die door zware bewijslast daadwerkelijk vervolgbaar zijn. Dat is lastig, meestal vangt de politie alleen de koeriers, de helpers af en is het heel moeilijk om de daadwerkelijke kopstukken strafbare feiten ten laste te leggen. Een integrale aanpak kan het criminelen soms lastig maken hun plannen uit te voeren. Met Bibob wordt witwassen maar ook het exploiteren van horecabedrijven als dekmantel zeer bemoeilijkt. Het RIEC kan, doordat zij met diverse instellingen informatie kan uitwisselen, bijvoorbeeld de belastingdienst tippen. Analyse Tot op heden heeft het voeren van Bibob-beleid in Waadhoeke niet geleid tot het afwijzen van een vergunning. Wel hebben er in Waadhoeke een aantal sluitingen op basis van artikel 13b Opiumwet plaatsgevonden naar aanleiding van o.a. aantreffen drugslab, hennepkwekerij en vondst harddrugs.

Ontwikkelingen Bibob-beleid/Ondermijningsbeelden RIEC De aanpak van ondermijning staat prominent op de (bestuurlijke) agenda. Samen strijden tegen de onwenselijkheid van vermenging van de onderwereld met de bovenwereld en voorkomen dat we als overheid onbewust ondermijnende activiteiten faciliteren. Hiervoor is een goede informatiepositie essentieel. Daarom worden er momenteel beelden opgesteld die inzicht geven in (mogelijk) ondermijnende activiteiten. Dat begint op gemeentelijk niveau, wordt vervolgens samengevoegd in een beeld van Noord-Nederland en uiteindelijk wordt een landelijk beeld gevormd door alle regionale beelden samen te voegen. Gemeente Waadhoeke gaat hier in samenwerking met het RIEC in 2019 mee aan de slag. Dit zal waarschijnlijk ook gevolgen hebben voor het verder ontwikkelen/ uitbreiding van ons Bibob-beleid. Motorclubs(OMG’s) Sinds eind 2016 lopen er verschillende civiele juridische procedures waarin het Openbaar Ministerie rechtbanken heeft verzocht om Outlaw (Motorcycle) Gangs (hierna: OMG's/OG's) verboden te verklaren. Inmiddels zijn de OMG's Bandidos MC en Satudarah MC en de (lokale) brotherhood Catervarius verboden verklaard. Een mooi succes voor de integrale aanpak vanOMG's. Het Openbaar Ministerie heeft inmiddels ook een verzoekschrift voor het verbodenlaten verklaren van de Hells Angels MC ingediend. Dit verzoekschrift moet nog worden behandeld.

Doelen en beoogde resultaten Alle aanvragers van een Drank en Horecavergunning of een vergunning voor seksinrichting worden op basis van het Bibob-beleid getoetst. Het verder ontwikkelen/uitbreiden van ons Bibob-beleid wordt onderzocht naar aanleiding van de uitkomsten van de ondermijningsbeelden in 2019. Inspanningen (gemeente en partners) Het samen met het RIEC opstellen van integrale ondermijningsbeelden.

47

Gemeente Waadhoeke

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

5.3 Ambtelijke en bestuurlijke integriteit Naast de hiervoor behandelde ‘externe integriteit’ (5.1 en 5.2) is er de ‘interne integriteit’ ofwel de ambtelijke en bestuurlijke integriteit. Schending daarvan kan het gevolg zijn van belangenverstrengeling en daaruit voortvloeiend strafbaar handelen maar ook van ‘niet-intentionele’ verrommeling van procedures. In dit laatste geval ontstaat de integriteitschending min of meer ‘per ongeluk’. Integriteitschendingen kunnen de lokale veiligheid in gevaar brengen doordat daardoor bijvoorbeeld fysiek gevaarlijke situaties ontstaan of in stand blijven (vergunning voor onveilige gebouwen of bedrijfsvoering), criminele groepen extra bewegingsruimte kunnen krijgen (geen BIBOBprocedure toegepast) en er een moreel verloederend effect op groepen of personen binnen de lokale gemeenschap vanuit kan gaan (‘slecht voorbeeld doet slecht volgen’). Het is de taak van de gemeente haar organisatie en procedures zodanig in te richten dat de kans op integriteitschending geminimaliseerd wordt. Dit vraagt enerzijds om organisatorische voorzieningen en anderzijds om een bepaald bewustzijn bij ambtenaren en bestuurders, om ‘sense of urgency’.

Afdelingen die veel rechtstreeks contact hebben met het publiek (vergunning en handhaving bijvoorbeeld) zijn in principe het meest kwetsbaar – in een aanpak van de integriteit zullen dergelijke afdelingen dus in elk geval moeten worden meegenomen. Maar het beste effect wordt bereikt door ‘concernbreed’ op dit thema in te zetten. Kaders De Ambtenarenwet en de Modelaanpak Basisnormen Integriteit schrijven voor dat overheidsorganisaties een integraal integriteitsbeleid ontwikkelen, vaststellen en zich jaarlijks over de uitvoering daarvan verantwoorden. Staand beleid Voor de uitwerking van het thema ambtelijke integriteit verwijzen wij naar het ‘Integriteitsbeleid voor medewerkers van gemeente Waadhoeke’. In dit beleidsstuk staat de gedragscode en het afnemen van de ambtseed of belofte beschreven. Ook is er een overzicht opgenomen van de negen integriteitsgeboden. Analyse Ontwikkelingen Met betrekking tot de bestuurlijke integriteit vinden momenteel integriteitstraingen plaats, waar ook een gedragscode voor raadsleden, college en burgemeester in op zal worden genomen. Doelen en beoogde resultaten Doel van het integriteitsbeleid is integriteit op de agenda van medewerkers en managers zetten en een ieder hierin bewust te maken van hun handelen, met als uiteindelijk doel om te komen tot een integere organisatie met integere medewerkers.

Inspanningen (gemeente en partners) Geen aanleiding voor specifiek beleid.

48

Gemeente Waadhoeke

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

5.4 Informatieveiligheid Gemeenten zijn, net als andere (overheids-)organisaties, kwetsbaar als het gaat om de (digitale) dienstverlening – met name het veilig/beveiligd uitvoeren van deze dienstverlening – en het beheer van persoonsgegevens. Als de overheid de digitale beveiliging hiervan niet voldoende kan borgen, is het vertrouwen in de overheid in het geding. Ook kan het de fysieke veiligheid van burgers en organisaties in gevaar brengen; bijvoorbeeld als besturingssystemen van sluizen en bruggen gehackt worden. Kaders De Eerste Kamer heeft het wetsvoorstel aangenomen dat de opsporing en vervolging van computercriminaliteit versterkt. Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid): ‘De ontwikkeling van de technologie heeft ervoor gezorgd dat bestaande mogelijkheden moeten worden aangevuld. Met dit wetsvoorstel wordt de opsporing beter toegerust voor de bestrijding van de criminaliteit in de digitale wereld. Nederland wordt daardoor veiliger.’ De nieuwe wet treedt naar verwachting op 1 januari 2019 in werking. Staand beleid Het ronselen van Jihadstrijders voor de gewapende strijd in Syrië of terroristische organisaties kan ook in gemeente Waadhoeke voorkomen. Bij vermoedens speelt de politie de informatie door naar de Regionale inlichtingen Dienst van de politie.

Analyse Jongeren (15-25 jarigen) zijn meer dan andere groepen slachtoffer van hacken, cyberpesten en koopen verkoopfraude. Bij identiteitsfraude zijn 45-64 jarigen relatief het vaakst slachtoffer. ‘Hacken’ is de meest voorkomende vorm van cybercrime, en tegelijkertijd de vorm van cybercrime waar het minst aangifte (2 procent) van wordt gedaan. Ook van cyberpesten wordt weinig aangifte gedaan (5 procent). Van koop- en verkoopfraude en van identiteitsfraude wordt het meest aangifte gedaan bij de politie (in ongeveer 1 op de 6 gevallen). Ontwikkelingen Het kabinet wil cybercriminaliteit bestrijden. Zo moeten politie en justitie meer bevoegdheden krijgen om cybercrime aan te pakken. Zo komt er meer geld voor bestrijding cybercrime, komt er meer onderzoek naar cybercrime, komen er meer bevoegdheden voor overheid bij aanpak cybercrime, gaan er hogere straffen gelden voor cybercriminaliteit, moeten organisaties in de zogenaamde vitale sectoren moeten in de toekomst verplicht melding maken van digitale veiligheidsincidenten (ICT-inbreuken) en heeft Nederland op de Global Conference on CyberSpace 2015 een wereldwijd forum voor cyberexpertise gelanceerd Doelen en beoogde resultaten De kennis over de gevaren - en mogelijke oplossingen - van het gebruik van internet en sociale media dient vergroot te worden.

Inspanningen (gemeente en partners) De gemeente zou bijvoorbeeld de gevaren van cybercrime, naast de reguliere leefbaarheids- en veiligheidsvraagstukken, op de lokale agenda kunnen zetten en aan de orde laten komen tijdens buurtbijeenkomsten en bewonersavonden. Het verdient aanbeveling om jongeren hier actief bij te betrekken. 49

Bijlage 1: Activiteiten per thema bij de onderwerpen/prioriteiten (pagina 7 IVP) • • •

Veilige woon- en leefomgeving: Fysieke kwaliteit (verloedering openbare ruimte & vernielingen) en; Objectieve veiligheid/veelvoorkomende en high impact crime (geweld & inbraken). Fysieke veiligheid: Verkeersveiligheid. Integriteit en veiligheid: Georganiseerde/ondermijnende criminaliteit en; Informatieveiligheid (cybercrime).

Met name bij de onderdelen genoemd onder ‘Integriteit en veiligheid’ gaat het om een nieuwe werkwijze/maatregelen dus inzet van de beleidsadviseurs Openbare Orde en Veiligheid. Activiteiten per thema: Thema Verschijningsvormen Fysieke Kwaliteit

 Verloedering  Vandalisme  Geluidsoverlast  Stankoverlast  Zwerf en dode dieren  Plakken en kladden  Voertuigen en aanzicht gemeenten  Verontreiniging openbare weg en woningen (incl. tuinen)

Werkwijze/maatregelen Partners extern VEILIGE WOON- EN LEEFOMGEVING

Inbreng gemeente

Zowel de afdeling Beheer openbare ruimte/ Buitendienst, de toezichthouders VVTH als de politie constateren en treden op tegen de verschijningsvormen van verloedering. Er is beleid ten aanzien van het plakken en kladden, het gebod dat hondeneigenaren ervoor zorgen dat hun hond niet op straat poept of het verbod om voertuigen, vaartuigen, mest of afvalstoffen op de openbare weg op te slaan en zijn er vergunningsvoorschriften om verontreiniging tijdens evenementen tegen te gaan. Ook wordt er samengewerkt met woningbouwcorporaties. Verder worden er dorpsschouwen gehouden. Daarnaast voegt de gemeente altijd bij aangiften i.v.m. schade.

 Afdeling Beheer openbare ruimte/Buitendienst  Toezichthouders VVTH  Dorpencoördinatoren  Uren Beleidsadviseurs Openbare Orde en Veiligheid (VVTH)  Vergunningverleners APV  Gebiedsteams  Plakken en Kladdenbeleid  Integraal overleg Oud en Nieuw

 Politie  Woningbouwcorporaties  Halt  Openbaar Ministerie

Versie: definitief (28 maart 2019)

Gemeente Waadhoeke

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

Thema

Verschijningsvormen

Werkwijze/maatregelen Partners extern VEILIGE WOON- EN LEEFOMGEVING

Inbreng gemeente

Objectieve Veiligheid/veel voorkomende criminaliteit

 Geweld binnen het gezin  Problematische gezinssituaties  Geweld op straat  Vermijden van donkere rustige plekken  Afnemende betrokkenheid publiek domein.  Signalen afnemende leefbaarheid in de buurt.  Woninginbraak  Voertuigcriminaliteit

Er wordt gezamenlijk (politie en de toezichthouders VVTH ) toezicht gehouden bij meldingen/ signalen. Daarnaast is er ook eigen observatie van de zowel de politie als de toezichthouders VVTH. Door de inzet van onze toezichthouders VVTH zal dit toezicht toenemen.

 Uren Afdeling Beheer openbare ruimte/ Buitendienst  Uren Afdeling Ruimtelijke ontwikkeling  Uren Toezichthouders VVTH  Uren Beleidsadviseurs Openbare Orde en Veiligheid (VVTH)  Financiering Fier Fryslan, Advies- en Steunpunt HG.  Financieren Veiligheidshuis Fryslân  Uren Gebiedsteams  Overleg met de horeca

Bij een HG situatie wordt indien de betrokkenen dit willen Fier Fryslân ingeschakeld. Ook kan als de situatie dreigend wordt, over worden gegaan tot het opleggen van een huisverbod. Dit is bevoegdheid van de burgemeester. Ook andere hulpverleningsinstanties hebben een signaleringsfunctie (zoals huisartsen). Indien er ingebroken wordt in woningen dan volgt er een technisch onderzoek van de politie. Daarnaast analyseert de politie hotspot of hottimes. Ook de gemeente speelt een rol bij de preventieve kant bij inbraken, zo stuurt zij zgn. besmettingsbrieven. Indien er ingebroken/gestolen wordt van of vanaf motorvoertuigen/vaartuigen, dan volgt er een technisch onderzoek van de politie. Daarnaast analyseert de politie hotspot of hottimes. Ook de gemeente speelt een rol hierbij zo zal zij aandacht besteden aan preventie door het gebruik van bijv. WhatsApp-groepen.

51

 Politie  Buurt en wijk verenigingen  Dorpsbelangen  Ondernemers  Huisartsen  Thuiszorg  Bureau jeugdzorg  FPA  GGZ  GGD  Woningbouwcorporaties  Huiseigenaren  Slachtofferhulp  Openbaar ministerie  Vervoersmaatschappijen

Gemeente Waadhoeke

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

Thema

Verschijningsvormen

Werkwijze/maatregelen FYSIEKE VEILIGHEID

Partners extern

Inbreng gemeente

Verkeersveiligheid

 Verkeer in winkelstraten  Verkeer rondom scholen  Hard rijden in de bebouwde kom  Parkeerproblematiek  Verlichting voertuigen/fietsen

De politie houdt diverse controles op snelheid, alcohol, verlichting e.d. In het GVVP worden diverse maatregelen getroffen om de verkeersveiligheid waar nodig te verbeteren. Hierbij vindt frequent afstemming plaats tussen de verkeersdeskundige van de gemeente en de verkeersdeskundige van de politie plaats. Ook zijn er diverse voorlichtingscampagnes op scholen.

 Politie  Onderwijsinstellingen  Dorpsbelangen/bewoners organisaties  Veilig Verkeer Nederland  Provincie

 Uren Afdeling Ruimtelijke ontwikkeling  Uren Toezichthouders VVTH  Uren BOA’s (parkeerwachters)  Uren Beleidsadviseurs Openbare Orde en Veiligheid (VVTH)  GVVP

Thema

Verschijningsvormen

Werkwijze/maatregelen INTEGRITEIT EN VEILIGHEID

Partners extern

Inbreng gemeente

 Drugsbendes  Illegale casino’s  Vrouwenhandel  Mensensmokkel  Drugs laboratoria  Wapenhandel  Witwas praktijken  Fraude (bouw)

De gemeente beschikt over een Opiumbeleid 13b, prostitutiebeleid en over Bibob-beleid. Ook zijn we deelnemer aan het convenant Regionaal Informatie en Expertisecentrum Noord. Het RIEC ondersteunt de bestuurlijke aanpak van georganiseerde misdaad in Noord Nederland. In het RIEC werken gemeenten, Justitie, Politie, Belastingdienst, FIOD/ECD, SIOD en RCF samen om ernstige vormen van criminaliteit tegen te gaan. Gemeente Waadhoeke gaat in 2019 in samenwerking met het RIEC met het opstellen van ondermijningsbeelden aan de slag. Dit zal waarschijnlijk ook gevolgen hebben voor het verder ontwikkelen/ uitbreiding van ons Bibobbeleid.

 Politie  Belastingdienst  Justitie  FIOD/ECD  SIOD  Ondernemers  RIEC

 Uren Toezichthouders VVTH  Uren Beleidsadviseurs Openbare Orde en Veiligheid (VVTH)

Georganiseerde/ ondermijnende criminaliteit

52

Gemeente Waadhoeke

Informatieveilig-heid (cybercrime)

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

 Cryptoware  Ransomware  Kinderporno  Phishing  Grooming  Sexting

De gemeente zou de gevaren van cybercrime, naast de reguliere leefbaarheids- en veiligheidsvraagstukken, op de lokale agenda kunnen zetten en aan de orde laten komen tijdens buurtbijeenkomsten en bewoners-avonden. Het verdient aanbeveling om jongeren hier actief bij te betrekken.

53

 Politie  Justitie  Onderwijsinstellingen  Dorpsbelangen

 Uren Afdeling Informatiebeheer  Uren Jeugdwerkers  Uren Beleidsadviseurs Openbare Orde en Veiligheid (VVTH)