Bijlage 2 - Integraal Veiligheidsplan 2019-2022 Waadhoeke (19.200694).docx

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

Versie: definitief (28 maart 2019)

Gemeente Waadhoeke

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

Inhoud Voorwoord ........................................................................................................................................................3 Inleiding.............................................................................................................................................................4 Aanleidingen ......................................................................................................................................................................................4 Opbouw ................................................................................................................................................................................................5

Veiligheidsbeleid in Waadhoeke (het proces)......................................................................................8 Kaders en beleid................................................................................................................................................................................8 Uitvoering............................................................................................................................................................................................9 Verantwoording en analyse ..........................................................................................................................................................9

1. Veilige woon- en leefomgeving ...........................................................................................................10 1.1 Sociale kwaliteit ......................................................................................................................................................................10 1.2 Fysieke kwaliteit .....................................................................................................................................................................15 1.3 Objectieve veiligheid/veelvoorkomende criminaliteit..............................................................................................17 1.4 Subjectieve veiligheid/veiligheidsgevoel .......................................................................................................................21

2. Bedrijvigheid en veiligheid ..................................................................................................................22 2.1 Veilig winkelgebied ................................................................................................................................................................22 2.2 Veilige bedrijventerreinen ..................................................................................................................................................24 2.3 Veilig uitgaan ............................................................................................................................................................................25 2.4 Veilige evenementen..............................................................................................................................................................27 2.5 Veilig toerisme .........................................................................................................................................................................30

3. Jeugd en veiligheid..................................................................................................................................31 3.1 Overlastgevende jeugd..........................................................................................................................................................31 3.2 Criminele jeugd/individuele probleemjongeren.........................................................................................................34 3.3 Jeugd, alcohol en drugs .........................................................................................................................................................36 3.4 Veilig in en om de school ......................................................................................................................................................36

4. Fysieke Veiligheid ...................................................................................................................................37 4.1 Verkeersveiligheid .................................................................................................................................................................37 4.2 Brandveiligheid .......................................................................................................................................................................39 4.3 Externe veiligheid ...................................................................................................................................................................41 4.4 Voorbereiding op rampenbestrijding ..............................................................................................................................42

5. Integriteit en veiligheid.........................................................................................................................45 5.1 Polarisatie en radicalisering ...............................................................................................................................................45 5.2 Georganiseerde criminaliteit..............................................................................................................................................46 5.3 Ambtelijke en bestuurlijke integriteit .............................................................................................................................48 5.4 Informatieveiligheid ..............................................................................................................................................................49

Bijlage 1: Activiteiten per thema bij de onderwerpen/prioriteiten (pagina 7 IVP)

2

Gemeente Waadhoeke

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

Voorwoord In november 2016 hebben de burgemeesters van de voormalige gemeenten het Bildt, Menameradiel en Franekeradeel besloten om voor 2018 de angels/verschillen van hun Veiligheidsbeleid/Integrale Veiligheidsplannen te inventariseren zodat direct begonnen kon worden met het integreren van beleid, het bundelen van capaciteit en middelen en het afstemmen met lokale en regionale veiligheidspartners. De analyse (nulmeting) van de Veiligheidsmonitor was eind juli 2018 gereed en diende als input voor het Veiligheidsbeleid Waadhoeke 2019-2022. Voor u ligt nu dan ook dat eerste Integraal Veiligheidsplan (IVP) voor de nieuwe gemeente Waadhoeke. Ons veiligheidsbeleid was tot op heden vastgelegd in het Integraal Veiligheidsplan 2014-2018 gemeente Franekeradeel en de Kadernota IVB 2010-2014 Middelsee Gemeenten. Dit voorliggende IVP is de samenhangende visie die alle onderliggende en vastgestelde kaders en beleid ten aanzien van veiligheid binnen de nieuwe gemeente Waadhoeke verbindt. Integrale veiligheid betekent samen werken aan de verbetering van de lokale veiligheid, met een samenhangend pakket van activiteiten of maatregelen. Hierbij werken private partijen (inwoners, ondernemers, woningbouwcorporaties, verenigingen) en publieke partijen (gemeente, politie, brandweer, hulpverleningsinstanties, scholen etc.) samen aan het verbeteren van de veiligheid.

De gemeente is regisseur op het gebied van integrale veiligheid. Dit betekent dat de gemeente zodanig stuurt, intervenieert en randvoorwaarden in stand houdt zodat de diverse betrokken partijen op het terrein van veiligheid op een effectieve manier blijven samenwerken en met elkaar een aanvaardbaar niveau van veiligheid en leefbaarheid weten te bereiken. Een IVP is ook nodig om de kansen aan te grijpen die de Politiewet biedt om de positie van het lokaal bestuur te versterken. Een IVP is bovendien gewenst om overzicht te scheppen en afspraken te maken over hoe de vele aan veiligheidsbeleid gerelateerde onderwerpen door het jaar heen de revue en/of de raad passeren. Doelstellingen, keuzes en prioriteiten, maar ook ‘werkafspraken’ tussen college, burgemeester en raad over kaderstelling, terugkoppeling en verantwoording zijn in dit IVP vastgelegd. Het IVP ondersteunt daarmee de raad en brengt hem beter in zijn kaderstellende en controlerende positie. Mede daardoor ondersteunt het de burgemeester, het college, de politie en andere partners in de praktische uitvoering van alledag op het brede terrein van veiligheid. Namens het college, Marga Waanders Burgmeester

3

Gemeente Waadhoeke

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

Inleiding Aanleidingen Nut en noodzaak van een IVP heeft zijn grondslag in: de Politiewet, de regierol van de gemeente, afspraken binnen het Regionaal Beleidsplan en de behoefte aan overzicht en een integrale beleidsnota. De Politiewet Vanaf 2013 is het nieuwe politiebestel een feit. Er is één (nationaal) politiekorps, onderverdeeld in tien regionale eenheden. Samen met de herziening van de Gerechtelijke Kaart leidde dat voor ons tot de regionale eenheid Noord-Nederland. Het gezag blijft in het nieuwe politiebestel ongewijzigd: de burgemeester voert het gezag over de politie bij handhaving van de openbare orde en hulpverlening, de officier van justitie bij strafrechtelijke handhaving. De gezagsdragers maken in de driehoek, mede op basis van de lokale prioriteiten, afspraken over onder meer de taakuitvoering, de dienstverlening en de inzet van de politie. Het nieuwe bestel biedt kansen om de positie van het lokaal bestuur te versterken. Onder leiding van de regioburgemeester stellen de burgemeesters en de hoofdofficier van de regionale eenheid eens in de vier jaar een beleidsplan vast, waarin zij onder meer de politie-inzet verdelen en bepalen.

Een Regionaal Beleidsplan dat tot stand komt op basis van de lokaal door de raad gestelde prioriteiten moet de sturing op de politie in de driehoek versterken en de raad de kans bieden (meer) grip te krijgen op de bijdrage van de politie aan de lokale prioriteiten. Een gemeentelijk IVP levert de input voor dat Regionale Beleidsplan, al wordt het instrument van een IVP op zich door de Politiewet niet voorgeschreven. Een Regionaal Beleidsplan, vastgesteld door de gezamenlijke burgemeesters nadat zij de raad erover hebben gehoord, is op basis van de Politiewet wel verplicht. Regierol gemeente De gemeente heeft de regierol bij het ontwikkelen van het integraal veiligheidsbeleid. Hij zorgt voor afstemming met (veiligheids)partners, als politie en openbaar ministerie. Afhankelijk van het onderwerp worden ook vele andere partijen betrokken, zoals scholen, sociale wijkteams, ondernemers en de brandweer. Daarnaast voert de gemeente de regie over de verschillende maatregelen die met de partners zijn afgesproken. Regionaal beleidsplan Het (op basis van de Politiewet) verplichtte Regionaal Beleidsplan is voor Noord-Nederland inmiddels vastgesteld. Eind 2014 stelden de hoofdofficier van justitie en de 62 burgemeesters van NoordNederland het Regionaal Beleidsplan Veiligheid 2015 – 2018 Noord-Nederland vast.

Gemeenten, OM en politie maakten in het plan afspraken over gezamenlijke prioriteiten op basis van door de gemeenten aangedragen lokale prioriteiten. Dit IVP dient als input voor het volgende Regionaal Beleidsplan 2019 – 2022 die begin 2019 vastgesteld zal worden, waarvoor de gemeenteraden op grond van artikel 38b lid 2 gehoord zullen worden. Door de bomen het bos Door het jaar heen passeren vele beleidsplannen en rapportages over evenzovele veiligheidsthema’s de revue. De vraag is vaak hoe het één zich tot het ander verhoudt, waar en wanneer is de raad, het college of de burgemeester aan zet? Wie heeft welke bevoegdheden en taken? Waar worden de kaders gesteld en wie legt wanneer en hoe verantwoording af.

4

Gemeente Waadhoeke

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

Vragen die zullen blijven gezien het toenemend aantal taken en bevoegdheden voor de gemeente, de burgemeester in het bijzonder, op het vlak van veiligheid en openbare orde. Vragen die voortkomen uit de vele thema’s, taken en bevoegdheden die horen bij het gemeentelijke regievoeren op veiligheid. Vragen die vragen om overzicht en een integrale beleidsnota. Een IVP moet inzicht en overzicht geven in hoe en waar de gemeente al die taken uitwerkt. Niet alles hoeft te zijn uitgewerkt in het IVP, als maar duidelijk wordt waar alle beleid dat gerelateerd is aan veiligheidsdoelen en taken dan wel is uitgewerkt. Een IVP kan, omdat het eens per vier jaar door de raad moet worden vastgesteld en kaderstellend is voor die periode, de kapstok zijn: analyses, (meetbare) doelstellingen, keuzes en prioriteiten, maar ook afspraken over terugkoppeling en verantwoording kunnen hierin worden vastgelegd. Het IVP is vervolgens het kader aan de hand waarvan college en burgemeester kunnen opereren en waaraan de steeds voorliggende beleidsplannen, voorstellen en rapportages kunnen worden getoetst (alvorens ze indien nodig alsnog separaat aan de raad worden voorgelegd). Een IVP biedt overzicht en ondersteunt daarmee de raad en brengt hem beter in zijn kaderstellende en controlerende positie.

Mede daardoor ondersteunt het tegelijkertijd het college, de burgemeester, politie en andere partners in de praktische uitvoering.

Opbouw Gezien de aanleidingen en onze bedoeling met dit IVP beschrijft het naast de hoofdlijnen van ons veiligheidsbeleid ook de ‘werkafspraken’ over de wijze waarop het tot stand komt, wordt uitgewerkt en verantwoord. Het IVP bestaat uit de inhoud en het proces van het integraal veiligheidsbeleid. Proces Het volgende hoofdstuk Veiligheidsbeleid in Waadhoeke (het proces) geeft inzicht in hoe ons veiligheidsbeleid tot stand komt, wordt uitgewerkt en verantwoord. Inhoud De inhoud, het daadwerkelijke veiligheidsbeleid en daarmee de kern van dit IVP bestaat uit de hoofdstukken: 1. Veilige woon- en leefomgeving; 2. Bedrijvigheid en veiligheid; 3. Jeugd en veiligheid; 4. Fysieke veiligheid; 5. Integriteit en veiligheid. Kaders Vertrekpunt voor dit beleid zijn de door de gemeenteraad bepaalde kaders en doelstellingen en de door de wetgever aan de gemeente toebedeelde taken. Het gemeentelijk kader wordt door de raad bepaald middels de antwoorden op de W-vragen in de programmabegroting. In verschillende programma’s zijn door de raad doelstellingen en indicatoren ten aanzien van veiligheid vastgelegd, variërend van het veiligheidsgevoel of het aantal verkeersslachtoffers tot de overlast door hondenpoep. Ook de financiële kaders zijn hier bepaald.

Het wettelijk kader varieert van de bepalingen in de Gemeentewet tot een toenemend aantal bijzondere wetten waarin de gemeente, in het bijzonder de burgemeester, specifieke taken en bevoegdheden in het kader van openbare orde en veiligheid zijn toebedeeld. Voorbeelden daarvan zijn de Drank- en Horecawet, de Wet veiligheidsregio’s en de Opiumwet.

5

Gemeente Waadhoeke

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

Veiligheidsvelden en thema’s Een erkende methode om integraal veiligheidsbeleid vorm te geven is de methode ’Kernbeleid Veiligheid’ van de VNG. De methode werkt met vijf veiligheidsvelden die samen het gemeentelijke integrale veiligheidsterrein vormen. Binnen elk veld zijn meerdere veiligheidsthema’s te onderscheiden. Door ons IVP aan de hand van deze veiligheidsvelden op te bouwen, zijn we compleet én sluiten we aan bij de methodiek in veiligheidsrapportages, van andere gemeenten en van het Regionaal Beleidsplan.

Wel is het zo dat aard en omvang van de veiligheidsproblematiek per gemeente sterk uiteen lopen en binnen deze vijf veiligheidsvelden kunnen sommige thema’s (op dit moment) voor ons minder relevant zijn. Per thema beschrijven wij voor Waadhoeke (voor zover relevant): -het kader (wettelijk en/of lokaal) -het staand beleid -een analyse van de huidige situatie -relevante ontwikkelingen -doelen en beoogde resultaten -inspanningen (van gemeente én van partners) Omdat het jaarverslag aan de hand van dezelfde opzet de resultaten van beleid rapporteert, wordt de raad zo bovendien (beter) in zijn kaderstellende en controlerende positie gebracht. 6

Gemeente Waadhoeke

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

Prioriteiten De raad heeft in een interactieve werksessie Veiligheid op 3 juli 2018 haar veiligheidsprioriteiten benoemd. Tijdens deze interactieve werksessie Veiligheid is kort uitgelegd wat een integraal veiligheidsplan en de daarbij behorende veiligheidsvelden zijn. Vervolgens is de raad aan de hand van veel voorkomende veiligheidsissues door een gesprekleider bevraagd over wat veiligheid volgens hen is. Waarna een presentatie van de politie volgde waarin geschetst werd waar zij zoals tegenaan lopen, kortom wat speelt er in Waadhoeke? Afgesloten is met een discussie/gesprek over de richting van ons eigen veiligheidsbeleid: wat zijn nu, nu bekend is wat er in gemeente Waadhoeke speelt, de keuzes en/of de prioriteiten voor Waadhoeke? Dit heeft uiteindelijk geresulteerd in onderstaande onderwerpen/prioriteiten waar we voor de komende jaren (extra) inzet van gemeente, politie en andere partners vragen: • Veilige woon- en leefomgeving: Fysieke kwaliteit (verloedering openbare ruimte & vernielingen) en; Objectieve veiligheid/veelvoorkomende en high impact crime (geweld & inbraken). • Fysieke veiligheid: Verkeersveiligheid. • Integriteit en veiligheid: Georganiseerde/ondermijnende criminaliteit en; Informatieveiligheid (cybercrime).

Deze prioriteiten zijn uitgeschreven op pagina’s 15 t/m 20 (veilige woon- en leefomgeving), 37 en 38 (fysieke veiligheid), 46 en 49 (integriteit en veiligheid). Bij de cijfers is een relativering op zijn plaats. We zien namelijk stijgende en dalende cijfers. Nu betekent een stijging van cijfers niet per definitie dat het onveiliger is geworden en omgekeerd is het zo dat een dalend incidentenpatroon niet automatisch betekent dat het veiliger wordt. Het streefcijfer van het afgelopen jaar is meestal de ondergrens, omdat er zonder analyse geen goede verklaring te geven is, maar dit is dus arbitrair en soms moeilijk te verklaren. In dit IVP zijn de cijfers uit 2018 als uitgangspunt genomen, behalve bij de woninginbraken, omdat we hier graag terug willen naar de aantallen uit 2017 in verband met de impact die een inbraak op onze inwoners heeft. In bijlage 1 zit een uitwerking van alle activiteiten geldend voor deze geprioriteerde onderwerpen, uitgeschreven op thema, zodat direct inzichtelijk is wat de werkwijze, maatregelen en inzet per onderwerp op deze prioriteiten is. Een veilige en leefbare woonomgeving is heel belangrijk. De gemeente Waadhoeke wil graag weten hoe zijn inwoners de veiligheid en leefbaarheid in hun eigen buurt ervaren.

Daarom heeft ze in 2018 een onderzoek gedaan naar de beleving van leefbaarheid en veiligheid door inwoners en een nulmeting laten uitvoeren door middel van de Veiligheidsmonitor in Waadhoeke. Deze resultaten hebben ook als input gediend voor het IVP. Daarom is er ook nadrukkelijk aandacht voor de andere door inwoners geagendeerde onderwerpen, zoals: hondenpoep, verwarde personen, vernielingen, inbraken, jeugdoverlast, woonoverlast, dranken drugsoverlast etc). Uiteraard is hierbij overlap tussen de onderwerpen van de inwoners en politie geconstateerd. 7

Gemeente Waadhoeke

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

Veiligheidsbeleid in Waadhoeke (het proces) Kaders en beleid Onderstaand schema1 laat zien hoe het IVP zich verhoudt tot het Regionaal Beleidsplan en hoe beide beleidsplannen tot stand komen. Dit proces wordt voortaan in het begin van iedere raadsperiode doorlopen om invloed te hebben op het Regionaal Beleidsplan en daarmee op de inzet van politie op onze lokale prioriteiten.

Het schema laat zien dat de raad met het IVP (eens per vier jaar) de prioriteiten en de kaders voor het veiligheidsbeleid vaststelt. Het college bereidt het concept-IVP voor op basis van de door de raad bepaalde prioriteiten (in bijvoorbeeld het coalitieakkoord en de (w-vragen in de) programmabegroting/Voorjaarsnota) en op basis van de jaarlijkse veiligheidsanalyse in het jaarverslag.

1 Bron: Gezamenlijke veiligheidszorg: volop lokale kansen in nieuw politiebestel (handreiking actieprogramma

lokale besturing politie).

8

Gemeente Waadhoeke

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

Het vastgestelde IVP is vervolgens de inbreng namens Waadhoeke op het Regionaal Beleidsplan waarin de regionale prioriteiten en de inzet van de politie worden bepaald en verdeeld. Na behandeling van het concept regionaal beleidsplan in de raad, waarbij de raad het dus kan toetsen aan het eerder vastgestelde eigen IVP (zijn onze lokale prioriteiten voldoende verwerkt in beleid en inzet van politie?), wordt het regionaal beleidsplan vastgesteld door de hoofdofficier van justitie en de 62 burgemeesters van Noord-Nederland. Overigens laat het schema ook zien dat de inzet van de politie slechts deels kan worden bepaald door de lokale prioriteiten. De inzet van politie wordt naast de lokale prioriteiten immers voor een groot deel bepaald door de landelijk en regionaal vastgestelde doelstellingen en de reguliere werkzaamheden waarmee het grootste deel van de politie-inzet is gemoeid: te weten noodhulp, hulpverlening, handhaving en basisopsporing.

Uitvoering Het IVP vormt lokaal vervolgens het meerjarenkader voor de uitvoering door het college en de partners. Het college zal ter uitvoering van het IVP afspraken maken met de lokale partners. Voorbeelden daarvan zijn het jaarplan van de politie en de dienstverlenings- of uitvoeringsovereenkomsten met partners als de Veiligheidsregio of het Veiligheidshuis Fryslân. De gemeentelijke inspanningen of maatregelen werkt het college zelf verder uit. Hét gremium voor de lokale aansturing van de politie is het driehoeksoverleg. Daar maken gemeente (burgemeester) en OM in samenwerking met de politie afspraken over onder meer de taakuitvoering, de dienstverlening en de inzet van de politie. Door het IVP en dus het integrale veiligheidsbeleid samen met het OM en de politie te ontwikkelen, kan het IVP ook leidend zijn bij de keuzes die in de driehoek worden gemaakt. Of het nu gaat om het jaarplan van de politie of om de praktische uitvoering van alledag.

Verantwoording en analyse Het college en de burgemeester leggen aan de raad verantwoording af met een jaarverslag2 over de uitvoering en de resultaten van het IVP. Het jaarverslag bundelt de rapportages van politie, OM en andere partners en bijvoorbeeld de Veiligheidsmonitor. Het jaarverslag rapporteert conform de opbouw, opzet en (meetbare) doelstellingen uit het IVP. Het geeft een tussenstand ten aanzien van die doelen, van de uitvoering van de aangekondigde maatregelen en van de (nieuwe) relevante ontwikkelingen. Het jaarverslag is daarmee tegelijkertijd een jaarlijkse veiligheidsanalyse. Als er op basis van die analyse aanleiding toe is, kan de raad de prioriteiten binnen het integrale veiligheidsbeleid en daarmee dus het IVP tussentijds bijstellen. Als daar geen aanleiding toe is, wordt het geldende IVP gecontinueerd. Door eens per jaar een integraal jaarverslag (conform de opzet van het door de raad zelf vastgestelde IVP) van het integrale veiligheidsbeleid aan te bieden, wordt de raad (beter) gefaciliteerd in zijn kaderstellende en controlerende rol. Het is ook het moment waarop de burgemeester verantwoording aflegt over de uitvoering van zijn gezag over de politie.

2 Naar verwachting in april/mei 2020.

9

Gemeente Waadhoeke

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

1. Veilige woon- en leefomgeving Veiligheidsveld 1 heeft betrekking op de alledaagse woon- en leefomgeving van bewoners: de veiligheid en leefbaarheid in het dorp, de wijk, buurt of straat. Er zijn vier kernindicatoren of veiligheidsthema’s: ‘sociale kwaliteit’, ‘fysieke kwaliteit’, ‘objectieve veiligheid’ en ‘subjectieve veiligheid’. Essentieel aan dit veiligheidsveld is dat het zowel om de veiligheid als de leefbaarheid van de buurt gaat. Leefbaarheid heeft vooral betrekking op de sociale en fysieke kwaliteit en veiligheid op de objectieve en subjectieve veiligheid. Er is gekozen voor deze combinatie omdat veiligheid en leefbaarheid met elkaar verweven zijn: elk van de vier kernindicatoren of thema’s werkt rechtstreeks door in elk van de drie andere.

Dit veiligheidsveld is veruit het meest omvattende en meest ‘gebruikelijke’ veiligheidsveld in het veiligheidsbeleid. Het wijkt af van de andere veiligheidsvelden doordat de aanpak van de vier veiligheidsthema’s vaak langs dezelfde lijnen (of maatregelen) verloopt: via verschillende maatregelen of onderdelen van beleid wordt geïnvesteerd in elk van de vier veiligheidsthema’s. Investeer je in een ervan, dan investeer je gelijk ook in de drie andere thema’s.

1.1 Sociale kwaliteit De sociale kwaliteit van een dorp, buurt of wijk heeft betrekking op de ‘intermenselijke relaties’, tussen bewoners en eventueel andere aanwezige personen. Belangrijke aspecten van de sociale kwaliteit zijn betrokkenheid van bewoners bij de buurt, de kwaliteit van sociale netwerken en de mate van informele sociale controle. De sociale kwaliteit kan onder druk komen te staan door verschijnselen als woonoverlast, burengerucht, drank- en drugsoverlast, overlast van prostitutie en overlast van zwervers. Kaders De raad wil een veilige samenleving en samen met inwoners en instanties een visie op veiligheid (dit IVP dus) ontwikkelen, hierbij aansluitend bij de leefbaarheidsmonitor. Algemene Plaatselijke Verordening Binnen de APV zijn een aantal artikelen opgenomen om vanuit de gemeente overlast te kunnen aanpakken zoals geluidsoverlast, seksinrichtingen, parkeerproblemen of loslopende honden. 10

Gemeente Waadhoeke

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

Gemeentewet Artikel 172, gebiedsverbod: De burgemeester kan een persoon tijdelijk verbieden om in een wijk, straat of stad aanwezig te zijn. Artikel 174a, woningsluiting: Bij ernstige en aanhoudende woonoverlast kan de burgemeester tijdelijk een woning sluiten. Het inzetten van deze bevoegdheden is een ultimum remedium. Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen De burgemeester is bevoegd om mensen tegen hun wil te laten opnemen in een gesloten afdeling van een GGZ instelling. Dit gebeurt altijd op basis van een advies van een behandelend arts of psychiater en gaat om personen die een gevaar zijn voor zichzelf (suïcidaal) of een gevaar zijn voor anderen. In uitzonderlijke gevallen gaat het om mensen die ernstig verloederd zijn of zichzelf aan zorg onttrekken. Opiumwet De Opiumwet geeft de burgemeester de bevoegdheid om op basis van artikel 13b tot sluiting van een pand over te gaan, maar m.i.v. 11 december 2018 ook voor het geval dat in een woning of lokaal voorwerpen of stoffen worden aangetroffen die duidelijk bestemd zijn voor het telen of bereiden van drugs, zoals bepaalde apparatuur, chemicaliën en versnijdingsmiddelen (strafbare voorbereidingshandelingen). Het enkel aantreffen van vervoermiddelen, gelden of andere betaalmiddelen valt niet onder strafbare voorbereidingshandelingen.

De Opiumwet maakt het handelen in het voorhanden hebben van (soft)drugs strafbaar maar met een gedoogbeschikking van de gemeente kan een coffeeshop legaal softdrugs verkopen. In Waadhoeke is de straathandel geen aanleiding om coffeeshopbeleid op te stellen. Met de twee verkooppunten in Harlingen en twaalf verkooppunten in Leeuwarden is softdrugs binnen een straal van acht kilometer vrij verkrijgbaar. Gemeente Waadhoeke voert de nuloptie. Aanvragen voor het vestigen van een coffeeshop worden afgewezen. Staand beleid Sociale problematiek Sociale problemen worden één keer per maand besproken in het Operationeel Veiligheidsoverleg (OVO). Het OVO wordt bijgewoond door de teamchef van politieteam Noordwest Friesland, de wijkagenten en de beleidsadviseurs OOV van gemeente Waadhoeke. Incidenteel schuiven andere veiligheidspartners3 aan. Door een integrale aanpak worden problemen aangepakt en opgelost. De gemeente faciliteert, start bestuursrechtelijke procedures en preventieve acties. De politie richt zicht op haar kerntaken4 en bemiddelt en richt zich vooral op repressie. Bij complexe problematiek worden als eerste de Gebiedsteams(GT) ingeschakeld. Het GT is een multidisciplinair team dat meervoudige en complexe problemen met behulp van de werkwijze en convenant AVE Waadhoeke gezamenlijk oplost.

Wanneer de aanpak van het GT niet afdoende is om de problematiek op te lossen kan het Veiligheidshuis Fryslân5 (cofinanciering gemeenten en rijk) worden ingeschakeld. Door multidisciplinair overleg gaat er geen informatie verloren en komen alle oplosrichtingen naar voren. Het gaat vooral om complexe zaken die de lokale mogelijkheden en kennis overstijgen. Veiligheidspartners zijn naast de politie o.a. de woningcorporaties, de Skûle, Koninklijke Horeca Nederland, de GGZ, Dorpsbelangen, Veiligheidshuis Fryslân, Veiligheidsregio Fryslân, Openbaar Ministerie, Openbaar Vervoer maatschappijen, Provincie, Geneeskundige Hulpverlening Organisatie (GHOR), Evenementenorganisaties en de Brandweer. 4 De vier kerntaken van de politie zijn: handhaving van de openbare orde, opsporing van strafbare feiten, hulpverlening bij nood en signalering van en advisering bij (on)veiligheidssituaties. 5 Binnen het Veiligheidshuis wordt samengewerkt tussen Openbaar Ministerie, Regiopolitie Fryslân, Raad voor de Kinderbescherming, de Reclasseringsorganisaties, de GGZ Friesland, Penitentiaire Inrichting De Marwei, Bureau Jeugdzorg Friesland, Halt Noord-Nederland, het Advies- en Steunpunt Huiselijk Geweld en alle Friese gemeenten. 3

11

Gemeente Waadhoeke

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

Loslopende honden Bij de gemeente komen klachten binnen over loslopende honden, soms in combinatie met een bijtincident. Bij bijtincidenten schrijft de gemeente de eigenaar aan om op grond van de APV een aanlijngebod op te leggen, eventueel in combinatie met een muilkorf. Burenconflicten De APV biedt in sommige gevallen de mogelijkheid om woonoverlast bestuurlijk aan te pakken, maar in veel gevallen is de burger zelf aan zet om de zaak (civiel) op te pakken. Bij burenconflicten biedt Waadhoeke buurtbemiddeling aan. Buurtbemiddeling is erop gericht dat partijen samen, zonder tussenkomst van de rechter, tot een passende oplossing komen. Als de bemiddeling slaagt, draagt dat bij aan de leefbaarheid en de sociale kwaliteit van de buurt. Wel is voorwaarde dat betrokken partijen dit beiden willen. In sommige gevallen kunnen burgers voor bemiddeling ook een beroep doen op hun eigen rechtsbijstandverzekering. Coffeeshops In de fusiegemeenten is op basis van gesprekken met de driehoek (gemeente, politie en OM) gekozen voor de nuloptie. De straathandel was geen aanleiding om coffeeshops toe te staan. Met de verkooppunten in Harlingen en Leeuwarden is softdrugs binnen een beperkte (reis) afstand verkrijgbaar. Dat betekent dat er in de afgelopen jaren geen vergunning is verleend voor het vestigen van een coffeeshop.

In Waadhoeke is nog geen nieuw beleid vastgesteld over coffeeshops waardoor de oude afspraken, die gemaakt zijn in de fusiegemeenten, nog gelden. Prostitutie Op grond van de APV is het verboden om een seksinrichting te runnen zonder de benodigde vergunning. Omdat Waadhoeke nog geen beleid om dit gebied heeft vastgesteld zijn de beleidsregels uit de voormalige fusiegemeenten nog van toepassing. Het is nog onduidelijk welke keuzes en binnen welke termijn het college gaat maken ten aanzien van het beleid op seksinrichtingen. Controle wordt uitgevoerd door de politie en richt zich vooral op de aanpak van vrouwenhandel en onderdrukking. Scenarioteam Bij problemen met grote maatschappelijk impact wordt op basis van het Protocol: (dreiging) Maatschappelijke Onrust Fryslân een scenarioteam in werking gesteld. In veel gevallen gaat het om een zedenzaak waarbij, mogelijk, meerdere slachtoffers betrokken zijn en er veel onrust is en vragen leven. Het scenarioteam is een multidisciplinair team dat in opdracht van de driehoek (de burgemeester, de officier van justitie en de teamchef van de politie) acties uitvoert zoals het opstellen van een Q&A list, informerende brieven opstelt of scenario’s uitwerkt over hoe verder te handelen om het onderzoek (naar strafbare feiten) niet te verstoren en tegelijkertijd onrust te bezweren.

Nazorg detentie Voor een soepele terugkeer van ex- gedetineerden in de maatschappij is het beter voor de betrokkene en de gemeenschap dat de betrokkene niet op straat komt te staan na detentie. Nazorg wil de kans op recidive, de kans dat men opnieuw in de fout gaat, verkleinen want zonder huis en inkomen is de kans op overlast en criminaliteit groter dan wanneer iemand een woonplek en toekomstperspectief heeft. De nazorg ziet er bijvoorbeeld op toe dat iemand bijvoorbeeld in detentie een ID bewijs via de gemeente ontvangt waardoor men een uitkering kan aanvragen.

12

Gemeente Waadhoeke

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

Bestuurlijke informatievoorziening justitiabelen (BIJ) De BIJ zorgt ervoor dat het bestuursorgaan burgemeester tijdig geïnformeerd wordt over de aanstaande terugkeer van (bepaalde categorieën) (ex-) gedetineerden in de gemeente. Op basis daarvan kan een beoordeling worden gemaakt van dreigende verstoringen van de openbare orde als gevolg van de terugkeer en kunnen maatregelen worden getroffen om deze te voorkomen. Dit dient niet alleen ter bescherming van de belangen van de samenleving (de gemeente, wijk of buurt waarin de ex-gedetineerde terugkeert), maar ook ter voorkoming van problemen voor de ex-gedetineerde. GGZ/Verwarde personen Zowel landelijk, bovenregionaal, regionaal, als lokaal hebben meerdere organisaties aangegeven dat zij een stijging zien in het aantal mensen met verward gedrag die overlast veroorzaken en/of een risico voor de veiligheid vormen. In Friesland is hard gewerkt aan een sluitende aanpak voor mensen met verward gedrag. Met een groot aantal ketenpartners (o.a. Veiligheidshuis, GGz, politie, zorgverzekeraars, zorgaanbieders, gemeenten en cliëntorganisaties) is er o.a een passende opvanglocatie (Jelgerhuis) en passend vervoer (psycholance) gerealiseerd . De complexiteit van de problematiek waar deze mensen mee kampen is groot.

Het vinden van een passende oplossing vergt soms een intensieve zoektocht, waarbij een klein deel niet tot moeilijk plaatsbaar is. Hierbij gaat het met name om de mensen met zware multi-problematiek, denk bijvoorbeeld aan mensen met een licht verstandelijke beperking, verslavingsprobleem, persoonlijkheidsstoornis en agressiviteit. In Waadhoeke wonen veel mensen met verward gedrag, de GGZ heeft op het terrein ongeveer 210 bedden, die zijn onderverdeeld in de verschillende afdelingen. Bij elkaar zijn in heel Franeker zo’n kleine 350/400 bedden, dit gaat zowel om ambulante voorzieningen én instellingen (beschermd wonen). De politie heeft hier binnen haar team een contactpersoon GGZ voor die samen met de GGZ anticipeert op overlast en/of strafbare feiten die gepleegd worden binnen de instellingen. Drugsoverlast en agressie komen veel voor. De politie besteedt ook veel capaciteit aan het terugvinden van vermiste personen die uit de GGZ instelling zijn weggelopen. In bewaring stellingen (IBS)(Wet BOPZ) Bestuurders geven met enige regelmaat een IBS af. Dit komt wellicht in Waadhoeke vaker voor dan gemiddeld vanwege de aanwezigheid van een grote GGZ instelling in onze gemeente. Indien de situatie van een vrijwillig opgenomen patiënt verslechterd, kan de vrijwillige opname omgezet worden in een onvrijwillige opname (IBS).

Drugsoverlast De politie controleert incidenteel de horecalocaties op aanwezigheid van drugs en controleert lokaal bekende dealadressen. De politie wil ook nadrukkelijker zichtbaar zijn op scholen om drugsgebruik op scholen te signaleren en aan te pakken. Analyse Aantal incidenten burenoverlast 2016 2017 2018 Totaal 161 160 167 Het aantal incidenten dat bij de politie wordt gemeld is redelijk stabiel. Aantal incidenten overlast van bijzondere doelgroepen 2016 2017 Totaal 266 308 13

2018 469

Gemeente Waadhoeke

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

De overlast van bijzondere doelgroepen fluctueert wat de afgelopen jaren maar is ten opzichte van 2016 flink toegenomen. De toename is wellicht deels te verklaren doordat er in de gemeente relatief veel instellingen voor bijzondere doelgroepen zijn. In sommige gevallen geven de gehuisveste personen overlast en is afstemming en politie-inzet nodig. Ontwikkelingen Doorontwikkeling Veiligheidshuis Fryslân 2019-2023 De huidige samenwerkingsovereenkomst van het Veiligheidshuis met bijbehorende begroting die als basis onder het Veiligheidshuis ligt, loopt tot 1 januari 2019. Er was behoefte aan een goede borging van het Veiligheidshuis voor de lange termijn. De gemeente heeft daarom ingestemd met het Toekomstplan (construct: onderbrengen bij gemeente Leeuwarden), de daarbij behorende begroting, incl. verdeelsleutel en de Samenwerkingsovereenkomst 2019 e.v. Burenconflicten/Buurtbemiddeling De gemeente wordt steeds vaker gevraagd zich uit te spreken over civiele zaken zoals bij een twist over een erfgrens, overlast of overhangende takken. De vraag naar buurtbemiddeling neemt daarom toe. Voorheen zette de gemeente hiervoor vrijwilligers van Wellzo in, maar deze organisatie is daar onlangs mee opgehouden. Er wordt momenteel gewerkt aan een projectplan voor Waadhoeke, waarin gekeken wordt naar het zelf opleiden en inzetten van vrijwilligers bij burenruzies.

Doelen en beoogde resultaten Aantal incidenten burenoverlast ≤ aantal 2018 (167) Aantal incidenten overlast bijzondere doelgroepen ≤ aantal 2018 (469) Inspanningen (gemeente en partners) Continueren van bestaand beleid. Harmoniseren van coffeeshop- en prostitutiebeleid. Aansluiten bij de regionale aanpak van verwarde personen. Waadhoeke continueert de deelname aan Veiligheidshuis Fryslân. Het college/de raad hebben hier bij de Kadernota van 2018 een structureel budget van € 21.999 voor beschikbaar gesteld.

14

Gemeente Waadhoeke

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

1.2 Fysieke kwaliteit De fysieke kwaliteit van een dorp, buurt of wijk heeft logischerwijze betrekking op fysieke kenmerken van de woonomgeving, in het bijzonder de inrichting, het onderhoud en beheer van de openbare ruimte. Meest algemeen gaat het bij dit thema om de vraag: hoe staat de openbare ruimte erbij? Hoe prettig is het wonen in de buurt gegeven die fysieke kwaliteit? Aspecten zijn dan onderhoud van groen, aanpak zwerfvuil, verlichting van achterpaden en dergelijke. Inbreuk op de fysieke kwaliteit maken onder meer vernielingen, graffiti, zwerfvuil en andere tekenen van verloedering. Kaders Algemene Plaatselijke Verordening Binnen de APV zijn artikelen opgenomen om verloedering of inbreuk op de fysieke kwaliteit te kunnen aanpakken, zoals het verbod op plakken en kladden, het gebod dat hondeneigenaren ervoor zorgen dat hun hond niet op de straat poept of het verbod om voertuigen, vaartuigen, mest of afvalstoffen op de openbare weg op te slaan. In andere gevallen, zoals het verbod op vervoeren van inbrekersgereedschap, is de APV voor de politie een goede aanvulling om hun werk goed uit te kunnen voeren. Staand beleid Dorps- en wijkschouwen De dorpencoördinatoren en contactwethouders zijn bij alle dorpsbelangen en wijkbelangen langs geweest voor een kennismakingsgesprek.

Dit gebeurt aan de hand van een globale agenda waar onder andere het onderwerp ‘dorpsschouw’ op staat. Hondenpoep Gemeente Waadhoeke heeft in Franeker op grote schaal afvalbakken met zakjes voor hondenpoep geplaatst. Er zijn nu zo’n 100 afvalbakken die wekelijks worden geleegd. Verloedering openbare ruimte De gemeente handhaaft alleen op basis van een handhavingsverzoek van een belanghebbende of de politie. De politie kan ook handhaven op basis van de APV maar is hierin terughoudend, het behoort niet tot hun kerntaken. Op basis van meldingen en handhavingsverzoeken wordt door onze toezichthouders gehandhaafd. Vernielingen Wanneer de politie in een periode veel vernielingen waarneemt of waarin veel vernieldingen worden aangegeven of gemeld, wordt er een analyse opgemaakt. Op basis van de analyse wordt er planmatig opgetreden waarbij de wijkagent als regiehouder wordt aangewezen. Bij vernielingen aan openbare werken doet de gemeente altijd aangifte en wordt geprobeerd de schade te verhalen op de veroorzaker. Overlast evenementen Binnen de vergunningverlening stelt Waadhoeke voorwaarden aan het schoon en netjes achterlaten van het evenemententerrein of gemeentegrond. Bij grote evenementen maakt de gemeente extra schoonmaakrondes. Om wildplassen en overlast in de stegen aan de Voorstraat te voorkomen, worden de stegen bij grote evenementen in Franeker afgesloten.

15

Gemeente Waadhoeke

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

Oud en Nieuw De viering van Oud & Nieuw is voor de politie het grootste evenement van het jaar. De gemeente faciliteert hierbij in voorzieningen voor vreugdevuren om de veiligheid te vergroten. Gemeente Waadhoeke geeft een waarderingsbijdrage voor de te houden Oud & Nieuw feesten. Carbid schieten is in Waadhoeke een grote traditie. Ieder jaar melden zo’n 25 tot 30 groepen zich bij de gemeente dat zij op Oudejaarsdag carbid willen schieten. De gemeente inventariseert, legt contactpersonen vast en controleert of de gekozen schietplek niet tot geluidsoverlast zal leiden. Analyse Aantal incidenten vernieling Totaal

2016 277

2017 271

2018 223

Aantal klachten hondenpoep In 2018 heeft de gemeente 10 klachten/meldingen ontvangen over hondenpoep. Ontwikkelingen Schouwen Naar aanleiding van de bezoeken hebben we besloten dat we ieder dorp of wijk in Waadhoeke eens in de drie jaar een schouw aanbieden. Deze schouwen zullen worden gecoördineerd vanuit afdeling BOR. De meeste punten die aan de orde komen, gaan nl. over ‘groen en grijs’. Bij de dorpsschouw zijn in ieder geval aanwezig iemand van BOR, de betreffende dorps- wijkcoördinator en iemand van de woningstichting (Accolade; stad en WNWF; dorpen). Eventueel kan een wijkagent aansluiten als daar reden toe is. De gemeente (BOR) maakt een verslag met foto’s en actiepunten en stuurt dat naar het dorpsbelang, de woningcorporatie en de dorpencoördinator Hondenpoep Gemeente Waadhoeke heeft naast het plaatsen van de 100 afvalbakken in Franeker ook eenmalig 100 poepgrijpers gratis beschikbaar gesteld. Op termijn zal de aanpak/het beleid ten aanzien van hondenpoep geharmoniseerd moeten worden. Carbidschieten Gemeente Waadhoeke deed in 2018 mee aan de Noordelijke BOCK- campagne, de bewust oplettende carbid knaller. Reden voor de campagne was de toename van het aantal verwondingen van bij Carbidschieters. De gemeente heeft op Oudejaarsdag aan carbidschieters ballen uitgedeeld omdat het schieten met een bal veiliger is dan met een deksel.

Er zijn in 2018, 30 meldingen voor carbidschieten bij de gemeente binnen gekomen. Mogelijk zijn dit er volgend jaar meer, want er waren ook groepen die niet op de hoogte waren van de meldingsplicht. Doelen en beoogde resultaten Aantal incidenten vernieling ≤ aantal 2018 (223) Inspanningen (gemeente en partners) Continueren van staand beleid. Het huidige beleid continueren, evalueren en daar waar nodig aanpassingen doorvoeren. in 2019 opnieuw aansluiten bij de BOCK campagne. 16

Gemeente Waadhoeke

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

1.3 Objectieve veiligheid/veelvoorkomende criminaliteit Bij dit thema gaat het om de diverse, veelvoorkomende vormen van criminaliteit in de buurt, wijk, gemeente. Soorten criminaliteit die in elk geval bepalend zijn en uitgewerkt worden in de analyse, zijn woninginbraak en geweldscriminaliteit (waaronder huiselijk geweld). Kaders Wetboek van strafrecht In dit wetboek worden strafbare feiten en de daarbij behorende strafmaat beschreven. Veelvoorkomende criminaliteit zoals woninginbraken wordt door middel van opgelegde straffen aangepakt. De opsporing en de bestraffing van veelvoorkomende criminaliteit zijn de domeinen van de politie en het Openbaar Ministerie. De gemeente speelt een marginale rol in preventie en de burgemeester heeft een aantal bestuurlijke instrumenten om specifieke criminaliteit (zoals huiselijk geweld) aan te pakken. Wet tijdelijk huisverbod Om de aanpak van huiselijk geweld te vergroten mag de politie bij constatering van geweld ambtelijk vervolgen (er is dan geen aangifte meer nodig van het slachtoffer) en de burgemeester kan een huisverbod opleggen. Algemene Plaatselijke Verordening Binnen de APV zijn artikelen opgenomen om de politie een handvat te geven potentiële inbrekers aan te houden en eigendommen te doorzoeken. Staand beleid Woninginbraak Woninginbraak is een high impact crime (HIC) en heeft vanuit de politie hoge prioriteit.

Aangiften van deze incidenten worden in 80% van de gevallen op locatie (het woonadres) opgenomen en er wordt ten behoeve van de opsporing een herbezoek uitgevoerd. Tevens wordt buurtonderzoek gedaan. Daarnaast worden App-groepen, Burgernet en social media ingezet om de pakkans te vergroten. Ook wordt een analyse uitgevoerd bij trendontwikkeling, waaronder het Donkere Dagen-offensief. Alle aangevers worden binnen 14 dagen door de politie teruggebeld, die informatie terugkoppelt over de stand van zaken van de betreffende inbraak. De politie investeert in surveillance en opsporing. Waadhoeke heeft een preventiebudget van € 7.500,--. Dit budget wordt besteed aan preventie van woninginbraken, waaronder de aanschaf van 3 slimme camera’s, deze worden ingezet bij kwetsbare panden. Besmettingsbrieven Verder verstuurt gemeente Waadhoeke besmettingsbrieven. Deze worden verspreid onder de bewoners van een straat of buurt waar een woninginbraak heeft plaatsgevonden. Het doel van deze brieven is om mensen bewust te maken van inbraakrisico en hen te bewegen preventiemaatregelen te nemen. Inbrekers slaan na een geslaagde inbraak namelijk vaker toe in dezelfde buurt.

17

Gemeente Waadhoeke

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

Burgernet Gemeente Waadhoeke neemt deel aan Burgernet. Met behulp van Burgernet worden de inwoners van een gemeente betrokken bij de opsporing bij onder andere vermissingen of misdrijven op heterdaad. Gebruikelijk is om de deelnemers van Burgernet te informeren middels een sms’je. In 2014 is in ons gebied het Burgernet uitgebreid met een e-mailfunctie, waarbij deelnemers een e-mail ontvangen om hen te informeren over verdachte of onveilige situaties of om te vragen of de deelnemer iets heeft gezien in zijn buurt. Sinds 2016 is Burgernet actief in alle gemeenten en zijn ruim 1,6 miljoen burgers actief betrokken bij de veiligheid in de eigen woon- en werkomgeving. De regie op Burgernet ligt bij de politie. Huiselijk geweld De burgemeester heeft de bevoegdheid tot het opleggen van een huisverbod gemandateerd aan de politie. Dat betekent dat de politie het opleggen van een huisverbod uitvoert (beschikking). Bij verlening regelt de gemeente de beschikking. Het huisverbod wordt opgelegd door een speciale HovJ5 Huisverbod. Jaarlijks worden er zo’n 1 tot 5 huisverboden opgelegd. De gemeente financiert Fier Fryslân voor de uitvoering van hulpverlening aan zowel slachtoffer als pleger van huiselijk geweld. Meld Misdaad Anoniem en social media Burgers die anoniem een misdrijf willen melden bij de politie kunnen dit doen via Meld Misdaad Anoniem.

Door burgers de mogelijkheid te bieden anoniem te melden, hoopt de politie op meer opsporingswaardige informatie die kan helpen strafzaken rond te krijgen. Ook de inzet van social media kan soms helpen. De politie start ook weer een mediaoffensief om het bellen naar 112 laagdrempeliger te maken. Fietsdiefstal Aangiftes van diefstal worden afgehandeld bij de politie. Indien er op bepaalde plekken veel wordt gestolen, richt de politie specifiek haar aandacht op die locaties. Aangifte De gemeente doet aangifte bij de politie van vernieling van openbare werken, openbaar groen. Analyse Aantal woninginbraken Totaal

2016 66

2017 53

2018 75

Het aantal woningbraken was flink gedaald, maar sinds het einde van 2018 stijgen ze weer. Dit is waarschijnlijk te wijten aan een bewoner(s) uit Franeker, maar ook aan mobiel banditisme. De integrale aanpak, zoals extra politie-inzet en preventiemaatregelen door burgers en gemeente, zoals het versturen van besmettingsbrieven, gaan door. Aantal fietsdiefstallen Totaal

2016 81

2017 49

2018 67

5 HovJ staat voor Hulpofficier van justitie. Dit is een opsporingsambtenaar (met rang van inspecteur of hoger)

met enkele bijzondere strafrechtelijke bevoegdheden. (Hij is geen lid van het Openbaar Ministerie). De HovJ doet o.a. de voorgeleidingen van verdachten, neemt beslissingen over het aanhouden van personen en kan dus onder mandaat een huisverbod opleggen. 18

Gemeente Waadhoeke

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

Het aantal fietsdiefstallen is weer gestegen. Het is onduidelijk waardoor deze stijging veroorzaakt wordt. 80% van de slachtoffers van fietsendiefstal doet geen aangifte van fietsdiefstal. Wellicht omdat men ervan uitgaat dat de kans dat de dader wordt gepakt heel klein is. Huiselijk geweld Totaal

2016 104

2017 97

2018 107

Het aantal geregistreerde incidenten huiselijk geweld is stabiel. Het aantal opgelegde huisverboden zegt iets over de zwaarte van de incidenten, niet zozeer over de frequentie van huiselijk geweld. Een huisverbod wordt alleen opgelegd in zeer ernstige gevallen en bij een sterk vermoeden dat het geweld doorgaat zonder ingrijpen van buitenaf. De politie (de HovJ) brengt het risico van herhaling van geweld, de onderliggende problemen, verslavingsproblematiek en andere belangrijke zaken in kaart. Daarna wordt een belangenafweging gemaakt en kan een huisverbod worden opgelegd. Dat betekent ook dat de HovJ in een aantal gevallen heeft besloten geen huisverbod op te leggen. Dat betekent niet dat het gepleegde huiselijk geweld in die situatie niet ernstig was. Bedreigingen Totaal

2016 60

2017 50

2018 39

Het aantal bedreigingen neemt af. Door de politie vindt intensief toezicht openbare orde (vrijdag- en zaterdagnacht), ook wel horecatoezicht genaamd plaats. Verder is er openbare orde toezicht op evenementen in nauwe samenwerking met de daarbij betroken partners. Ontwikkelingen Digitaal Opkopers Register (DOR) Opkopers hebben een registratieplicht die staat omschreven in artikel 437 WvSr. Op basis van art. 437Sr zijn opkopers wettelijk verplicht een doorlopend en gewaarmerkt inkoopregister bij te houden, waarin ze moeten bijhouden: a) de datum van verkrijgen van het goed; b) een zo specifiek mogelijke omschrijving van het goed; c) de prijs; d) de naam en het adres van de aanbieder van het goed. In het geval van de handel in koper(legering) tegen contante betaling is ook de vermelding verplicht van het nummer en het type identiteitsbewijs waarmee de aanbieder zich legitimeert. Op basis van dit artikel kunnen gemeenten via de APV daarnaast opkopers verplichten een verkoopregister bij te houden, waardoor helers eerder gepakt kunnen worden. Uitbreiding Burgernet Burgernet wil zich blijven ontwikkelen en aansluiten bij actuele ontwikkelingen in de maatschappij door het verbreden van de toepassingsmogelijkheden en het gebruik van nieuwe technologieën.

Daarom wordt een nieuw Burgernetsysteem 2.0 gebouwd, dat het volgende mogelijk maakt: integratie van social media; facilitering van de wederkerigheid in de communicatie; uitbreiding van de toepassingen van Burgernet; meer diversiteit in communicatiekanalen; verbetering gebruiksvriendelijkheid en; mogelijkheid tot landsoverschrijdend werken creëren. 19

Gemeente Waadhoeke

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

Preventiebudget De raad heeft besloten tot een jaarlijks preventiebudget van € 7.500,--. Dit budget kan breed worden ingezet voor een uiteenlopend aantal preventiedoeleinden die een link hebben met veiligheid. Voorbeelden daarvan zijn de veiligheid rond vuurwerk en brandveiligheid. Het college besluit ieder jaar afzonderlijk welk thema de meeste prioriteit heeft en waarvoor het budget dus wordt ingezet. Beperkt oplospercentage Het aantal opgeloste zaken is beperkt, zeker wanneer het gaat om vermogensdelicten. Verdachten leggen steeds minder vaak een bekentenis af en beroepen zich, doordat ze bij het verhoor bijstand van een advocaat mogen ontvangen, op hun zwijgrecht. Dat betekent dat de politie en het OM strafdossiers vooral rond moeten krijgen met een sterke bewijslast. Zonder getuigen en technisch bewijs zoals DNA is dat lastig. Daardoor blijft bijvoorbeeld het oplospercentage van het aantal woninginbraken laag, terwijl de politie enorm veel capaciteit steekt in de opsporing. Het betekent ook dat veel misdrijven onbestraft blijven. Huisverbod bij vermoeden van kindermishandeling Om de rechten van kinderen beter te kunnen beschermen is er een proef om bij een vermoeden van kindermishandeling een huisverbod op te leggen. Door deze ontwikkeling kan het aantal huisverboden op jaarbasis toenemen.

Doelen en beoogde resultaten Aantal woninginbraken ≤ aantal 2017! (53) Aantal fietsdiefstallen ≤ aantal 2018 (67) Huiselijk geweld ≤ aantal 2018 (107) Bedreigingen ≤ aantal 2018 (39) Inspanningen (gemeente en partners) Woninginbraken blijft speerpunt voor gemeente en politie. Na iedere inbraak worden besmettingsbrieven door de gemeente naar omliggende huizen/straten gestuurd. Het college besluit het preventiebudget in ieder geval ook voor 2019 in te zetten voor dit thema. De politie prioriteert woninginbraken. Afhankelijk van de aard, de omvang en de ontwikkelingen van de problematiek , zal er politiecapaciteit beschikbaar zijn voor de aanpak van woninginbraken. Met het Donkere Dagen-offensief6 zal de politie (in samenwerking met de veiligheidspartners) zich ook nadrukkelijk bezighouden met preventie. Gemeente en politie onderzoeken de uitbreiding van Burgernet. Gemeente gaat het DOR in 2019 in Waadhoeke implementeren.

6 In de wintermaanden slaan criminelen veelvuldig hun slag, vaak met een piek voor de feestdagen. Een

donkere dagen offensief zet in deze periode extra maatregelen in tegen overvallen, straatroven, woning- en auto-inbraken. De extra maatregelen bestaan onder meer uit verscherpt toezicht en intensievere surveillances op bepaalde tijdstippen en risicoplaatsen waar criminelen vaker toeslaan (hotspots). Maar ook voorlichting aan ondernemers en burgers via de (lokale) media of door te flyeren. 20

Gemeente Waadhoeke

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

1.4 Subjectieve veiligheid/veiligheidsgevoel Hier gaat het enerzijds om het ‘algemene veiligheidsgevoel’ van bewoners (hoe vaak voelt men zich onveilig, in hoeverre mijdt men bepaalde plekken in de gemeente) en anderzijds om het veiligheidsgevoel van bewoners op bepaalde plekken binnen de gemeente (station, winkelgebied, uitgaansgebied). Kaders De raad wil een veilige samenleving en samen met inwoners en instanties een visie op veiligheid ontwikkelen, hierbij aansluitend bij de leefbaarheidsmonitor. Het veiligheidsgevoel is per definitie subjectief en wordt als indicator daarom in het veiligheidsveld ‘subjectieve veiligheid’ beschreven. Tegelijkertijd is het een algemene indicator voor alle thema’s en veiligheidsvelden in het IVP. Alle veiligheidsvelden, het gehele IVP, hebben effect op het veiligheidsgevoel van inwoners. Staand beleid Het integraal veiligheidsbeleid: de verschillende veiligheidsvelden en thema’s in het IVP. Analyse Uit de Veiligheidsmonitor 2018 blijkt dat 90% van de bevolking zich veilig voelt in Waadhoeke. In de eigen buurt (92%) ligt het veiligheidsgevoel van de inwoners nog net iets hoger dan in de gemeente (90%).

Ontwikkelingen Doelen en beoogde resultaten 90% van de bevolking voelt zich veilig in Waadhoeke. Inspanningen (gemeente en partners) Continueren van staand beleid/uitvoering IVP.

21

Gemeente Waadhoeke

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

2. Bedrijvigheid en veiligheid Binnen dit veiligheidsveld vallen aantastingen van de veiligheid rond recreatieve en economische voorzieningen zoals winkelcentra, bedrijventerreinen en uitgaansmogelijkheden. Veiligheidsthema’s zijn: ‘veilig winkelgebied’, ‘veilige bedrijventerreinen’, ‘veilig uitgaan’, ‘veilige evenementen’ en ‘veilig toerisme’. Het gaat hierbij weer nadrukkelijk om de sociale veiligheid, om delicten als winkeldiefstal, bedrijfsinbraak en uitgaansgeweld en niet bijvoorbeeld om de fysieke (externe) veiligheid rond inrichtingen met gevaarlijke stoffen op bedrijventerreinen.

2.1 Veilig winkelgebied In winkelgebied kunnen zich verschillende vormen van onveiligheid voordoen: winkeldiefstal en zakkenrollerij, maar ook jongerenoverlast, vernielingen en fietsen en bromfietsen in voetgangersgebied. Daarnaast kunnen zwerfvuil en andere tekenen van verloedering tot subjectieve onveiligheid leiden. Bij dit thema hebben zowel publieke als private partijen een rol. Het meest effectief voor de aanpak van aantastingen van de veiligheid is publiek-private samenwerking waarin elke partij zijn eigen verantwoordelijkheid invulling geeft. Kaders Wetboek van strafrecht In dit wetboek worden strafbare feiten en de daarbij behorende strafmaat beschreven. Winkelcriminaliteit wordt door middel van opgelegde straffen aangepakt. Bij diefstal wordt de zaak meestal afgedaan met een boete. De opsporing en de bestraffing van winkelcriminaliteit is het domein van de politie en het Openbaar Ministerie. Algemene Plaatselijke Verordening In de Algemene Plaatselijke Verordening is een verbod opgenomen om te winkelen met geprepareerde tassen: tassen die aan de binnenkant gevoerd zijn met folie. Het folie zorgt ervoor dat de beveiliging op artikelen bij de veiligheidspoortjes niet werkt/niet afgaat. Staand beleid Politietoezicht koopavonden De politie houdt toezicht op koopavonden door preventief aanwezig te zijn en zo eventuele plegers af te schrikken.

Winkelverbod Sommige notoire winkeldieven krijgen een verbod om de winkel te betreden. Deze verboden worden door de winkeliers zelf opgelegd. Wanneer het verbod wordt overtreden is er sprake van huisvredebreuk (strafbaar feit) en wordt de politie ingeschakeld. Analyse Aantal winkeldiefstallen Totaal

2016 28

2017 37

2018 22

Het aantal winkeldiefstallen ten opzichte van 2017 daalt. Meldingen zijn voornamelijk afkomstig van de supermarkten.

22

Gemeente Waadhoeke

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

Ontwikkelingen Winkeldiefstal is vooral te voorkomen door het maken van contact met de klanten en kordaat optreden. Aangiftebereidheid Het vermoeden is dat lang niet alle winkeliers winkeldiefstal melden, wellicht alleen bij heterdaad. Ondernemers maken misschien de afweging dat aangifte doen tijdrovend is, terwijl de pakkans (en daarmee het oplossen van de zaak) zeer gering is zonder camerabeelden of enig idee van het signalement van de verdachte. Ondernemers weten misschien onvoldoende dat zij ook digitaal aangifte kunnen doen. Zolang het aantal gemelde incidenten laag blijft, ontstaat er geen gevoel van urgentie om bijvoorbeeld het project Keurmerk Veilig Ondernemen op te starten. Doelen en beoogde resultaten Aantal winkeldiefstallen ≤ aantal 2018 (22) Inspanningen (gemeente en partners) Continueren van staand beleid. Gemeente en politie wijzen in overleggen met/of werkbezoeken aan winkeliers op de mogelijkheid van digitale aangifte.

23

Gemeente Waadhoeke

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

2.2 Veilige bedrijventerreinen Onveiligheid op bedrijventerreinen kent zowel sociale als fysieke aspecten: bedrijfsinbraak, diefstal en vernieling aan de ene kant en aan de andere kant inrichting en onderhoud van de terreinen, verkeersveiligheid en tevens brandveiligheid.7 Ook bij dit thema hebben publieke én private partijen een belangrijke rol. Het meest effectief is publiek-private samenwerking (PPS) waarin elke partij zijn eigen verantwoordelijkheid invulling geeft. De rol van de gemeente is meerledig: aan de ene kant aanpak van en/of regievoering rond criminaliteit en overlast – en aan de andere kant het stimuleren en faciliteren dat ondernemers hun eigen rol invulling geven. Kaders Wetboek van strafrecht In dit wetboek worden strafbare feiten en de daarbij behorende strafmaat beschreven. Bedrijfsinbrekers worden door middel van opgelegde straffen aangepakt. Dit is het domein van de politie en het Openbaar Ministerie. De veiligheid op de bedrijventerreinen is primair de verantwoordelijkheid van de ondernemers. Staand beleid Geen specifiek beleid. Analyse Aantal diefstal/inbraak in bedrijven en kantoren 2016 2017 Totaal 36 21