Bijlage 1 - Mobiliteitsvisie Waadhoeke

HITZUMERWEG (MAATREGEL V2) De Hitzumerweg dient afgewaardeerd te worden naar 60 km/h. Daarbij is het nodig om de aanwezige belijning aan te passen en snelheidsremmende maatregelen te treffen. Daarnaast is het nodig om de fietsoversteek op de aansluiting Hitzumerweg-Tzummerweg verkeersveilig en te richten, evenals de aansluiting met de Lollumerweg.

55

Langs deze route is geen noodzaak voor een vrijliggende fietsverbinding, omdat er voor de belangrijkste fietsroute richting Franeker een alternatieve route aanwezig is in de vorm van het Binnenpad. Daarnaast is het wenselijk twee korte wegdelen binnen Hitzum die nu nog een maximumsnelheid kennen van 50 km/h af te waarderen naar 30 km/h. Voor de uniformiteit van de gehele route richting Achlum is het daarnaast ook wenselijk om de belijning op het wegdeel tussen Hitzum en Achlum aan te passen en ook dit wegdeel af te waarderen naar 60 km/h.

FRANEKERWEG-SCHALSUMERWEG (MAATREGEL V3) Deze wegdelen dienen afgewaardeerd te worden naar 60 km/h. Daarbij zijn met name tussen Franeker en Schalsum infrastructurele aanpassingen nodig. Dit in de vorm van het aanpassen van de belijning van de weg. Nu is er nog een as-markering aanwezig die niet past bij een weginrichting van een erftoegangsweg met een maximum snelheid van 60 km/h. Situatie Schalsumerweg

Situatie Hitzumerweg

56

INTEGRALE UITWERKING BERLTSUM EN OMGEVING SITUATIE ROND BERLTSUM (MAATREGEL V4 EN F4) Rondom Berltsum spelen een aantal knelpunten die een integrale uitwerking verdienen op het gebied van verkeersveiligheid en fietsvoorzieningen. Een belangrijke oversteekvoorziening nabij Berltsum bevindt zich bij de ingang van het dorp. Op de Koekoeksleane geldt ter hoogte van de oversteek een maximumsnelheid van 80 km/h. Datzelfde geldt voor de oversteek naar de Hemmemawei. Het is voor de verkeersveiligheid wenselijk om dit wegdeel af te waarderen tot 60 km/h en de snelheid van het autoverkeer af te remmen en de oversteek beter zichtbaar te maken. Daarnaast is een oplossing gewenst voor de bereikbaarheid en verkeersveiligheid rond de Gernierswei in relatie tot de fietsvoorzieningen. Hiervoor is een integrale uitwerking vereist om zo samen met de belanghebbenden tot een concrete samenhangende uitwerking te komen. OVERSTEEKVOORZIENINGEN FRANEKER FRANEKER LEEUWARDERWEG T.H.V. SCHALSUMERPLAN (MAATREGEL V13) Ter hoogte van het Schalsumerplan is op dit moment sprake van een onduidelijke oversteek zonder voorzieningen. De rijsnelheid van het autoverkeer op de Leeuwarderweg is hier hoog en de afgelopen periode heeft er een ongeval plaatsgevonden met dodelijke afloop.

Het is wenselijk om de komgrens te verleggen en de maximumsnelheid op dit wegdeel ter hoogte van de oversteek terug te brengen naar 50 km/h en de oversteeklocatie te accentueren. De uitwerking kan gecombineerd worden met de verdere uitwerking van de snelfietsroute tussen Leeuwarden en Franeker waarbij het wenselijk is het fietspad langs de Swanenburg de Veijestraat verder door te trekken. Daarnaast speelt nog de herontwikkeling van de watertoren en de wens om een sterkere verbinding tussen de woonwijken aan de noord- en zuidzijde van de Leeuwarderweg te creëren.

57

MAATREGELEN 50 KM/H MET FIETSERS OP DE RIJBAAN SINT JACOBIPAROCHIE (MAATREGEL V5) Voor de Kadal en een deel van de N393 is nog sprake van fietsverkeer op de rijbaan in combinatie met een maximumsnelheid van 50 km/h. Ook voor deze locatie wordt een afwaardering tot 30 km/h voorgesteld. Daarbij dienen ook de voorrangssituaties te worden aangepast tot gelijkwaardige kruispunten waarbij rechts voorrang heeft. VROUWENPAROCHIE (MAATREGEL V6) Ook voor de Attesweg in Vrouwenparochie is een verlaging van de maximumsnelheid nodig. De mogelijkheden voor een vrijliggende fietsstructuur zijn hier beperkt. Daarom wordt voorgesteld om de maximumsnelheid op de Attesweg te beperken tot 30 km/h zoals ook in de rest van het dorp van toepassing is. Aandachtspunt is om samen met de provincie het knelpunt van fietsers op de rotonde verder uit te werken. DRONRYP (MAATREGEL V7) Binnen de bebouwde kom van Dronryp is onlangs de nieuwe brug gerealiseerd. Rondom de brug is de maximumsnelheid reeds teruggebracht naar 30 km/h. De overige route door Dronryp kent nog een maximumsnelheid van 50 km/h. Voorgesteld wordt om ook deze route af te waarderen naar 30 km/h, omdat ook hier onvoldoende ruimte is voor het realiseren van vrijliggende fietsvoorzieningen. Bij de herinrichting dienen ook de voorrangssituaties te worden aangepast tot gelijkwaardige kruispunten waarbij rechts voorrang heeft.

komgrens van Achlum aan de noordwestzijde bij De Jister (ter hoogte van het fietspad langs de Achlumer Feart) een snelheidsremmende maatregel te realiseren. FRANEKER WOONWIJKEN TEN WESTEN VAN CENTRUM (MAATREGEL V11) Binnen Franeker geld dat voor de woonwijk ten westen van het centrum (Ypeij, Fontein en Rode Dorp) nog geen sprake is van een maximumsnelheid van 30 km/h. Dit dient nog geformaliseerd te worden door ook hier de zonebebording aan te passen. In combinatie met onderhoud van wegen wordt nog nader onderzocht of aanvullende aanpassingen aan de inrichting noodzakelijk zijn. HERINRICHTING STATIONSWEG EN STATIONSGEBIED FRANEKER (MAATREGEL V12) Op de Stationsweg in Franeker is nu nog sprake van 50 km/h met beperkte fietsvoorzieningen in de vorm van fietssuggestiestroken. De stationsomgeving wordt de komende jaren aangepast waarbij ook de Stationsweg opnieuw ingericht wordt. Daarbij wordt de route vanaf de spoorwegovergang afgewaardeerd naar 30 km/h waarbij menging van verkeer mogelijk is.

ACHLUM (MAATREGEL V8) Een deel van de bebouwde kom binnen Achlum aan de zuidzijde is nog 50 km/h in combinatie met fietsers op de rijbaan. Voorgesteld wordt om alle wegen binnen de bebouwde kom af te waarderen naar 30 km/h en bij de

58

FRANEKER UITWERKEN STADSENTREES (MAATREGEL V13) Franeker heeft nog een opgave om de beoogde snelfietsroute tussen Harlingen – Franeker en Leeuwarden beter te faciliteren. Deze route loopt onder andere via de Harlingerweg en de Leeuwarderweg. Daarnaast is er op korte termijn onderhoud gepland op de noordelijke invalsroute (Hertog van Saxenlaan). Voorgesteld wordt om een integrale uitwerking te maken van de optimale inrichting van de stadsentrees met daarbij het faciliteren van de voorzieningen voor de snelfietsroute. Deze maatregel betreft dus eerst een onderzoek voordat concrete aanpassingen aan de infrastructuur worden voorgesteld. SINT ANNAPAROCHIE (MAATREGEL V15) Binnen Sint Annaparochie geldt op een deel van de hoofdstructuur door het dorp nog een maximumsnelheid van 50 km/h zonder de aanwezigheid van fietsvoorzieningen. Dit betreft de Van Harenstraat, Warmoesstraat, Statenweg en Stadhoudersweg. Langs deze wegvakken is in de bestaande situatie geen ruimte voor vrijliggende fietsvoorzieningen. Deze maatregelen worden de komende periode samen met inwoners en ondernemers verder uitgewerkt waarbij ook de inrichting van de centrale aansluiting in het dorp nader onderzocht dient te worden. De ruimte is hier beperkt en het is wenselijk om het huidige verblijfskarakter van het centrale dorpsplein te behouden.

Deze maatregel betreft dan eerst ook een onderzoek naar de gewenste toekomstige inrichting.

WINSUM (MAATREGEL V16) Ook voor de Kleasterdyk in Winsum is een verlaging van de maximumsnelheid nodig of het realiseren van een vrijliggende voorziening voor fietsers en voetgangers. De mogelijkheden voor een vrijliggende fietsstructuur zijn hier beperkt. Voorgesteld wordt om de mogelijkheden voor een vrijliggende voorziening voor fietsers en voetgangers de komende periode samen met de betrokken partijen in Winsum uit te werken in een concreet plan.

OVERIGE SNELHEIDSREMMENDE MAATREGELEN NIJ ALTOENAE (MAATREGEL V9) Aan de zuidzijde Nij Altoenae is sprake van een 30 km/h-regime op de Stadhoudersweg. Ter hoogte van het einde van het vrijliggende fietspad ligt de rijsnelheid van de auto’s te hoog. Voorgesteld wordt om op deze locatie snelheidsremmende maatregelen te treffen. KADAL T.H.V. OUDE BILDTDIJK (MAATREGEL V10) Op de Kadal ten zuiden van de Oude Bildtdijk is het wenselijk om een snelheidsremmende voorziening te realiseren ter hoogte van de

59

fietsoversteek. Hier ligt de rijsnelheid van het verkeer hoog, ook al is er op deze locatie reeds sprake van een 60 km/h-regime. HERINRICHTEN DOORGAANDE ROUTE DONGJUM De doorgaande provinciale weg N394 door Dongjum is in 2021 gereconstrueerd. Daarbij is de inrichting aangepast en zijn ook de fietsvoorzieningen binnen Dongjum geoptimaliseerd. Dit project is door de provincie gecoördineerd omdat het een provinciale weg betreft. INDUSTRIETERREINEN Op een aantal industriewegen binnen Waadhoeke is sprake van 50 km/h wegen in combinatie met fietsverkeer. Deze wegen hebben echter een beperkte functie voor fietsverkeer. Voorgesteld wordt om deze situaties eerst te handhaven. ONDERZOEK AANSLUITING A31-N394 ZUIDZIJDE Uit de participatie komt naar voren dat de zuidelijke aansluiting met de A31 een knelpunt vormt ten aanzien van verkeersveiligheid en bereikbaarheid. Op dit moment is er geen sprake van een bereikbaarheidsknelpunt. Ten aanzien van het aspect verkeersveiligheid is aanpassing van deze locatie wenselijk. Hiervoor is ten noorden van de A31 een aantal jaar geleden een rotonde aangelegd. Omdat zowel de N384 als de A31 niet in beheer zijn van de gemeente Waadhoeke gaan we als gemeente nader in overleg met de partijen om een nader onderzoek op te starten naar de mogelijke aanpassingen voor deze aansluiting.

60

DOORKIJK MAATREGELEN LANGE TERMIJN > 5 JAAR AFWAARDEREN NOORDELIJK DEEL RONDWEG FRANEKER De huidige Rondweg (burgemeester J. Dijkstraweg) is grotendeels gesitueerd met een wegprofiel van 2x2 rijstroken met een maximumsnelheid van 70 km/h. Deze vormgeving stamt nog uit de tijd zonder de aanwezigheid van de A31. Op de meest belangrijke punten zijn reeds rotondes gerealiseerd waardoor het verkeer op een veilige wijze kan worden afgewikkeld en er veilige oversteekvoorzieningen voor fietsers aanwezig zijn. Daarnaast liggen er nog twee fietstunnels waardoor het verkeer ongelijkvloers de Rondweg kan passeren. Ter hoogte van de Van Voorthuijsenweg, Bloemketerp en de Parklaan/ingang GGZ-terrein is nog sprake van aansluitingen op locaties waar 2x2 rijstroken liggen en waarbij een maximum snelheid van toepassing is van 70 km/h. Bij de Parklaan en de ingang van het GGZterrein betreft het ook nog een oversteeklocatie voor langzaam verkeer. Vanuit verkeersveiligheid is dit niet wenselijk.

ruimte voor verblijven en fietsverkeer. De afwaardering biedt daarbij kansen om ontbrekende schakels in het fietsnetwerk te completeren en meer ruimte te bieden aan bijvoorbeeld recreatie. Belangrijk is echter wel dat de Rondweg aantrekkelijk blijft voor doorgaand verkeer. Het is niet wenselijk dat de verkeersintensiteiten op de Zuiderkade en het Oud Kaatsveld als gevolg van de afwaardering verder toenemen door een gewijzigde routekeuze van het verkeer. Aandachtspunt bij een eventuele afwaardering is wel de parkeerruimte langs de Rondweg tijdens de PC en de Agrarische Dagen (maatregel V14). OVERIGE HERINRICHTING WEGEN BUITEN DE BEBOUWDE KOM Langs een aantal wegen waar nu nog sprake is van 80 km/h zijn reeds vrijliggende fietsvoorzieningen aanwezig. Op termijn is het ook nodig om deze wegen af te waarderen naar erftoegangswegen. Voor deze wegen wordt de inrichting gecombineerd met het geplande wegonderhoud voor de komende periode. Op het moment dat de volledige deklagen vernieuwd worden kan de combinatie gemaakt worden met de vernieuwde inrichting met het gewenste wegprofiel voor een maximumsnelheid van 60 km/h. GEWIJZIGDE WEGINRICHTING IN COMBINATIE MET ONDERHOUD Voor de locaties waar groot onderhoud gepland is, wordt bekeken of de inrichting voldoet aan de principes van Duurzaam Veilig.

Als dat niet het geval is, worden in combinatie met het onderhoud aanvullende maatregelen getroffen om te komen tot een Duurzaam Veilige inrichting. De meerkosten (ten opzichte van het standaardonderhoud) worden bij de nadere uitwerking opgenomen in de uitvoeringsagenda wanneer ze nog geen onderdeel uitmaken van de voorgestelde maatregelen in deze mobiliteitsvisie.

Voorgesteld wordt om de komende periode verder te onderzoeken of op termijn de Rondweg afgewaardeerd kan worden naar 50 km/h met meer

61

5.3

Maatregelen bereikbaarheid fietsverkeer

Op dit moment wordt samen met de provincie gewerkt aan het Nationaal Toekomstbeeld Fiets. Hierin wordt ook een categorisering van het (regionale) fietsnetwerk opgenomen. Voor de gemeente Waadhoeke sluiten we hierop aan in relatie met de beoogde maatregelen in het kader van de bereikbaarheid voor het fietsverkeer. In zowel het provinciale beleid als de visie vanuit de gemeente Waadhoeke vormt het fietsverkeer een belangrijke schakel in de bereikbaarheid van onze dorpen en de stad. Daarnaast draagt het stimuleren van het fietsverkeer bij aan de duurzaamheidsopgave en de gezondheid van onze inwoners. VRIJLIGGEND FIETSPAD WINSUM – HATSUM (MAATREGEL F1) Een belangrijke ontbrekende schakel in een vrijliggende fietsstructuur betreft de verbinding van Winsum naar Hatsum. Van Hatsum naar Dronryp is reeds een vrijliggend fietspad aanwezig. Door een vrijliggend fietspad langs deze route te realiseren ontstaat (m.u.v. de bebouwde kommen) een volledige vrijliggende verbinding tussen de N384 (Winsum) en Dronryp. Daarnaast draagt een vrijliggend fietspad op deze locatie bij aan de verbinding van Winsum met het station in Dronryp. Voor de route langs de Kleasterdyk wordt de situatie nog nader uitgewerkt in overleg met de inwoners (maatregel V16).

MAATREGELEN SNELFIETSROUTE HARLINGEN -FRANEKER-LEEUWARDEN (MAATREGEL F2) Onderdeel om het fietsverkeer op de bovenregionale verbindingen te stimuleren is het opwaarderen van de fietsverbinding Harlingen-FranekerLeeuwarden tot een snelfietsroute. Hiervoor wordt samen met de provincie gewekt aan het oplossen van de knelpunten zodat fietsers snel en comfortabel gebruik kunnen maken van deze fietsverbinding. Deze maatregelen worden de komende jaren verder uitgewerkt waarbij de integrale oplossing wordt gezocht met de herinrichting van de stadsentrees in Franeker (maatregel V13). OPWAARDEREN FIETSPAD BOER-SCHALSUM (MAATREGEL F3) Het recreatieve fietspad tussen Boer en Schalsum is smal uitgevoerd. Dit wordt door gebruikers (met name de oudere fietsers) als onprettig en onveilig ervaren. Daarnaast is het fietspad niet geschikt voor bijvoorbeeld mensen met driewielfietsen of rolstoelen. In de komende periode wordt ingezet op de opwaardering van deze fietsverbinding door het huidige smalle pad te verbreden. Daarnaast is de wens om ook in de periode na vijf jaar meerdere toeristische en nieuw fietsverbindingen te realiseren.

62

VRIJLIGGEND FIETSPAD GERNIERSWEI (ALS ONDERDEEL VAN INTEGRALE UITWERKING MAATREGEL F4 EN V4) Uit de inventarisatie en participatie komt de Gernierswei als belangrijke schakel naar voren waarbij sprake is van het ontbreken van een vrijliggend fietspad. In beginsel is op erftoegangswegen buiten de bebouwde kom sprake van menging van verkeer. Op routes die zowel van belang zijn voor autoverkeer, landbouwverkeer als fietsverkeer worden binnen Waadhoeke onder voorwaarden vrijliggende fietsvoorzieningen voorgesteld. Rond Berltsum en de Gernierswei is sprake van een complex vraagstuk waarbij er naast de verbinding via de Gernierswei ook sprake is van alternatieve fietsroutes. De Gernierswei is niet optimaal ingericht en ook de alternatieve routes zijn niet optimaal. Voorgesteld wordt om samen met de omgeving (dorpsbelangen en andere stakeholders) de situatie nader en integraal uit te werken en te onderzoeken met welke maatregelen de situatie het beste aangepast kan worden zodat zoveel mogelijk fietsers kunnen profiteren van deze aanpak. Het gaat om een integrale aanpak waarbij ook de situatie rond de Koekoeksleane en de Hemmemawei beschouwd wordt. Dit betreft dus eerst een integraal vervolgonderzoek alvorens een concrete uitwerking kan worden voorgesteld.

VRIJLIGGEND FIETSPAD ACHLUM HARLINGEN (MAATREGEL F5) Vanuit zowel Harlingen als Achlum is de wens om een vrijliggende fietsverbinding te realiseren langs De Jister en de Ludingaweg. Hiervoor is eerst een nader onderzoek nodig om te zien in hoeverre een dergelijke voorziening ruimtelijk inpasbaar is en wat de kosten hiervan zijn. MOGELIJKE VERBREDING RECREATIEVE FIETSVERBINDINGEN (MAATREGEL F6) Binnen Waadhoeke is een aantal toeristische fietsverbindingen (met name door de landerijen) uitgevoerd met smalle tegels of betonelementen. Doordat er steeds meer gebruik wordt gemaakt van deze routes en mensen ook sneller fietsen door het gebruik van e-bikes, levert dit onveilige situaties op. In combinatie met onderhoud wordt de komende periode verder ingezet op het verbeteren van de recreatieve fietsverbindingen. MAATREGELEN FIETSPARKEREN (MAATREGEL F7) Op dit moment is binnen Waadhoeke geen eenduidig beeld van de fietsparkeervoorzieningen en het gebruik daarvan. Voor het fietsgebruik is het belangrijk dat de fiets ook goed geparkeerd kan worden. De komende periode wordt nader onderzoek uitgevoerd naar de stand van zaken van de fietsparkeervoorzieningen en op welke wijze dit kan worden verbeterd. MAATREGELEN INVENTARISATIE OBSTAKELS IN FIETSROUTES (MAATREGEL F8) In het verleden is al een inventarisatie gemaakt van obstakels in fietsroutes zoals paaltjes.

Dit zorgt voor potentieel onveilige situaties. Voorgesteld wordt om deze inventarisatie de komende periode te actualiseren en dit samen op te pakken met de fietsersbond. NADER ONDERZOEK FIETSERS OP ROTONDES IN DE VOORRANG Om het fietsverkeer te bevorderen ten opzichte van het autoverkeer is het wenselijk om fietsers op termijn voorrang te geven op rotondes binnen de

63

bebouwde kom. Belangrijk daarbij is echter wel dat rotondes fysiek worden aangepast zodat automobilisten goed zicht hebben op de fietsers. Daarnaast is het van belang om de voorrangssituatie uniform toe te passen op alle rotondes binnen de bebouwde kom binnen de gemeente. Buiten de bebouwde kom is het vanuit verkeersveiligheidsoogpunt niet wenselijk om fietsverkeer voorrang te verlenen op rotondes. De komende periode wordt nader onderzocht of het mogelijk is fietsverkeer op rotondes binnen de bebouwde kom voorrang te geven. Hierin dient voor Franeker dan ook de combinatie gezocht te worden met de beoogde herinrichting van de bestaande Rondweg (maatregel V14). OVERIGE MAATREGELEN FIETSVERKEER (REEDS IN VOORBEREIDING ) Naast de hiervoor genoemde voorgestelde maatregelen is nog een aantal projecten in voorbereiding ten behoeve van het verbeteren van de fietsstructuur. Dit betreft: • • • •

Toeristische fietsroute Waddenkust Buitendijks Ongelijkvloerse spoorkruisingen t.h.v. Wjelsryp en Deinum (2021) Verbeteren fietsverbinding langs kanaal t.h.v. Dronryp Fietstunnel bij Marssum als onderdeel van de snelfietsroute in relatie tot de capaciteitsuitbreiding van de bestaande rotondes

DOORKIJK MAATREGELEN LANGE TERMIJN > 5 JAAR Naast bovengenoemde maatregelen zijn er nog aanvullende wensen voor het wegnemen van ontbrekende schakels in het fietsnetwerk. Dit betreft onder andere: • • • • •

Fietsverbinding Kiesterzijl – Industrieterrein Kie Inzetten op fietsverbinding Franeker – Harlingen ten zuiden van Van Harinxmakanaal Onderzoeken ontbrekende schakels recreatieve fietsverbindingen en opwaarderen breedte verharding recreatieve fietspaden Creëren directe fietsverbindingen langs Rondweg Franeker, in combinatie met afwaardering (opheffen ontbrekende schakels) Opwaarderen routes Franeker woonwijken naar centrum

De komende periode worden deze wensen en de kansen hiervoor nader uitgewerkt. Voor de komende vijf jaar zijn hiervoor geen concrete infrastructurele aanpassingen beoogd.

64

5.4

Maatregelen openbaar vervoer

Concreet blijven we als gemeente inzetten op het behoud en toekomstbestendig openbaar vervoer. Dit doen we samen met de provincie Fryslân. Uitdaging daarbij is wel om inwoners te verleiden ook meer gebruik te maken van het openbaar vervoer. Vanuit Sexbierum/Pietersbierum is de wens naar voren gekomen om de bus niet meer door het dorp te laten rijden, maar te laten halteren op de Provincialeweg N393. Dit aspect wordt nader overlegd met de provincie en de vervoerder. Datzelfde geldt voor de mogelijkheden voor het verbeteren van de verbinding tussen Sint Annaparochie en Franeker. De wensen zijn aangegeven bij de provincie (maatregel O1).

5.5

Maatregelen bereikbaarheid landbouwverkeer

Een belangrijk thema binnen Waadhoeke is de afwikkeling van landbouwverkeer. De gemeente bestaat voor een groot deel agrarisch grondgebied. In het landelijk gebied moet het landbouwverkeer overal kunnen komen om de landerijen en bedrijven te bereiken.

De komende periode gaan we in overleg met belangenorganisaties en loonwerkers om de wenselijke routes onder de aandacht te brengen (maatregel L1). Aandachtspunt voor landbouwverkeer is daarnaast dat bij gepland onderhoud en herinrichtingen beter rekening wordt gehouden met landbouwverkeer voor de dimensionering van bijvoorbeeld verhardingsbreedtes en snelheidsremmende maatregelen.

5.6

Maatregelen leefbaarheid en toegankelijkheid

Toegankelijkheid voor iedereen is belangrijk binnen Waadhoeke. We voeren de komende periode nader onderzoek hoe het is gesteld met de huidige toegankelijkheid en op welke wijze dit kan worden verbeterd. Dit doen we samen met belangengroepen en partijen zoals Ongehinderd. We starten met de centrumgebieden van Sint Annaparochie en Franeker (maatregel T1). Dit bouwen we vervolgens uit naar de andere dorpen als onderdeel van het brede overleg over de knelpunten. Belangrijk is ook bij nieuwe projecten voor fysieke wegaanpassingen, dat vroegtijdig wordt gekeken naar de toegankelijkheid voor iedereen.

Wanneer het landbouwverkeer, van bijvoorbeeld loonwerkers, zich door de gemeente verplaatst, is er wel de mogelijkheid om gebruik te maken van wenselijke landbouwroutes op basis van het Kwaliteitsnetwerk Landbouwverkeer van de provincie Fryslân. Kanttekening daarbij is dat de route door Franeker via de Stationsweg en het Oud Kaatsveld ook is opgenomen als onderdeel van het kwaliteitsnetwerk. Hiervoor is echter een alternatieve route aanwezig in de vorm van de Rondweg.

65

Binnen Waadhoeke is ook het initiatief AutoMaatje actief. Met AutoMaatje vervoeren vrijwilligers hun minder mobiele plaatsgenoten tegen een geringe onkostenvergoeding. Gedachte is om mensen zo lang mogelijk mobiel houden en laten deelnemen aan het sociaal maatschappelijk verkeer. Het initiatief is opgezet door de ANWB en wordt lokaal georganiseerd vanuit de Skûle. Dit blijven we als gemeente faciliteren. Als er vanuit bepaalde wijken of dorpen sprake is van veel vraag naar deze service kan worden overwogen om hiervoor bijvoorbeeld elektrische deelauto’s in te zetten.

• • •

5.8

Stimuleren alternatieve en gezonde vervoerswijzen fiets en openbaar vervoer (overlap met andere thema’s). Faciliteren van innovatieve deelmobiliteitsconcepten vanuit de markt. Faciliteren van de benodigde laadinfrastructuur in de openbare ruimte. Daarbij wordt elektrificatie en het gebruik van de reeds aanwezige laadpalen beschouwd en wordt aanvullende laadinfrastructuur gefaciliteerd. Belangrijk daarbij is dat niet alleen maar op basis van een willekeurige vraag een laadpaal wordt geplaatst in de openbare ruimte. De komende periode wordt daarvoor een strategische aanpak voor het plaatsen van laadpalen opgesteld. Dit is een aanbestedingstraject dat samen met de provincie Fryslân wordt ingezet (maatregel D1).

Wandelen

Wandelroutes worden niet uitgebreid in deze visie beschouwd. Wel komt er extra aandacht voor onderhoud, ommetjes en kansen worden benut in het kader van recreatie en toerisme. Kleine knelpunten op lokaal niveau worden samen met de wijken en dorpen opgepakt als onderdeel van het lokale maatwerk als onderdeel van de overleggen tussen de gemeente en de wijken/dorpen (paragraaf 5.10).

5.7

Maatregelen duurzaamheid

Een aantal maatregelen in het kader van duurzaamheid zoals het stimuleren en faciliteren fietsgebruik, dragen ook bij aan een betere leefbaarheid, bereikbaarheid en duurzaamheid en zijn reeds beschouwd in de eerdere paragrafen. Specifiek voor het aspect Duurzaamheid wordt de komende jaren ingezet op het faciliteren van duurzame initiatieven. Hierna zijn de belangrijkste zaken weergegeven.

5.9

Educatie, handhaving en gedragsbeïnvloeding

Naast aanpassingen aan de weginrichting zijn ook vooral maatregelen nodig op het gebied van gedragsbeïnvloeding en verkeerseducatie. Als gemeente kunnen we zorgen dat de infrastructuur op orde is. De eindverantwoordelijkheid voor het gedrag ligt bij de weggebruiker zelf.

66

UITWERKING IN RELATIE MET HET STRATEGISCH PLAN VERKEERSVEILIGHEID (MAATREGEL G1) Op basis van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid wordt de komende periode verder ingezet op verkeerseducatie en gedragscampagnes voor de kwetsbare doelgroepen. Dit gebeurt binnen de gemeente op dit moment ook al en zal samen met de belangengroepen de komende periode verder worden gecontinueerd en uitgebouwd. Daarbij wordt aangesloten bij de landelijke en provinciale initiatieven. SPECIFIEKE BENADERING VOOR SCHOLEN (MAATREGEL G2) Een belangrijk aandachtspunt is de verkeersveiligheid rondom basisscholen. Landelijk gezien zijn er positieve ervaringen door kinderen van de hoogste groepen van de school zelf te laten meedenken hoe ze samen een veiligere schoolomgeving kunnen krijgen. Doordat kinderen het (onder begeleiding) zelf bedenken en ook uitvoeren heeft dit een groot effect op het gedrag van zowel ouders en kinderen. Als gemeente willen we scholen stimuleren om ook meer deze aanpak te volgen. Basis blijft om ouders en kinderen te simuleren om met de fiets en lopend naar school te komen, om het autogebruik in de nabijheid van de scholen zoveel mogelijk te beperken. Ook de buurtsportcoaches binnen Waadhoeke gaan hier de komende periode een rol in spelen.

Om dit ook kracht bij te zetten wordt voorgesteld om hiervoor jaarlijks een budget voor vrij te maken zodat in vijf jaar alle scholen binnen Waadhoeke de mogelijkheid krijgen om onderdeel uit te maken van dit project. HANDHAVING (MAATREGEL G3) Handhaving is een belangrijk onderdeel om weggebruikers te confronteren met de geldende regels en hierop te handhaven. Belangrijk voor de handhaving is echter wel dat de inrichting van de weg, overeenkomstig is met het gebruik en het snelheidsregime. Periodiek is er

overleg met de politie en daarbij wordt de inzet voor de handhaving besproken en geëvalueerd. POSITIEF GEDRAG BELONEN (MAATREGEL G4) Niet overal kan continu gehandhaafd worden en het is belangrijk dat weggebruikers hun gedrag blijvend veranderen en zich aan de snelheid houden. Als gemeente willen we graag positief gedrag belonen. We stellen voor om de komende periode samen met een dorpsbelang of een wijkvereniging een pilot uit te voeren waarbij we kijken of we positief gedrag kunnen belonen en weggebruikers op die manier kunnen stimuleren zich beter aan de regels te houden. Voorgesteld wordt om te starten bij de situatie rond de Oude Bildtdijken (maatregel G4).

5.10

Lokaal maatwerk binnen wijken en dorpen

Los van grotere infrastructurele maatregelen zijn er ook wensen van kleinere aard zoals het realiseren van extra snelheidsremmende maatregelen, een extra parkeerplaats of het plaatsen van fietsparkeervoorzieningen. Daarnaast is soms het wenselijk om bij gepland onderhoud aanvullende maatregelen te treffen waardoor de verkeerssituatie verder verbeterd. Hiervoor zijn binnen Waadhoeke op voorhand maar beperkte middelen beschikbaar waardoor in de praktijk wensen vanuit de inwoners vaak geen gevolg kunnen krijgen. Voorgesteld wordt om vast jaarlijks werkbudget vast te stellen waaruit dergelijke kleine wensen en verbetermaatregelen, eventueel in combinatie met onderhoud, kunnen worden uitgevoerd. Daaraan gekoppeld worden de komende vijf jaar actief met de verschillende dorpsbelangen en wijkverenigingen overlegd op welke wijze met kleine verbetermaatregelen de verkeerssituatie kan worden verbeterd.

67

5.11

Totaaloverzicht van de maatregelen

In de volgende tabel is een voorlopig totaaloverzicht van de maatregelen opgenomen op basis van deze ontwerpvisie. Bij de maatregelen is onderscheid te maken in verschillende maatregelcategorieën zoals deze hiervoor ook al in de verschillende paragrafen zijn benoemd. De locatiespecifieke maatregelen zijn weergegeven in figuur 5.3. Daarin zijn dus niet de maatregelen weergegeven die voor de gehele gemeente van toepassing zijn. PRIORITERING VAN MAATREGELEN In voorliggende mobiliteitsvisie is al een filtering gemaakt voor maatregelen die de komende vijf jaar uitgevoerd dienen te worden. Daarbij is middels een prioritering aangegeven voor welke onderdelen daarbij als eerste opgepakt dienen te worden. Maatregelen met nummer 1 hebben daarbij de hoogste prioriteit. Bij de nadere uitwerking worden deze maatregelen concreet in de tijd gezet waarbij ook de relatie gelegd wordt met gepland onderhoud en de beschikbaarheid van subsidieregelingen.

Maatregelen die in het kader van verkeersveiligheid worden getroffen of dienen voor de verbetering van de fietsvoorzieningen komen veelal in aanmerking voor subsidies of cofinanciering vanuit de provincie. Zo is er vanuit de provincie de Fytsimpuls regeling waarbij 50% van de subsidiabele kosten kan worden bijgedragen met een maximum van € 200.000,-. Daarnaast wordt er de komende jaren weer een nieuwe regeling verwacht voor verkeersveiligheidsmaatregelen in het kader van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid. Op dit moment is daar nog geen vooraankondiging voor gedaan. Bij de planning en prioritering van de maatregelen is het belangrijk om optimaal aan te sluiten bij beschikbare subsidieregelingen en beoogd onderhoud zodat hieruit een maximaal voordeel kan worden behaald. In alle gevallen blijft het echter nodig om vanuit de gemeente eigen middelen beschikbaar te stellen om voor subsidies in aanmerking te komen.

Voor een aantal locaties worden concrete oplossingsrichtingen voorgesteld. Voor een aantal locaties is echter ook nog een nadere uitwerking nodig om te komen tot een concrete uitwerking. Of het gaat om een concrete maatregelen en/of een nader onderzoek is weergegeven in de overzichtstabel. KOSTENINDICATIE EN MOGELIJKE SUBSIDIEMAATREGELEN In de maatregeltabel is een kostenindicatie opgenomen van de verschillende maatregelen. Deze bedragen dienen slechts als indicatie en zijn weergegeven zonder eventuele subsidies en/of cofinanciering van de provincie.

68

Overzicht locatiespecifieke maatregelen

Figuur 5.3: Overzicht van de locatiespecifieke maatregelen

69

Totaaloverzicht van de voorgestelde maatregelen Nr.

Locatie

Maatregel

Prioriteit maatregel

Type maatregel

Opmerkingen acties

Kostenindicatie maatregelen

Afwaarderen tot 60 km/h

Infrastructureel

Kosten volledige reconstructie afstemmen PM afhankelijk van situatie Waddenglas

€ 70.000,- voor snelheidsremmende maatregelen t.h.v. fietstunnel en oversteek Foarryp

1

Afwaarderen tot 60 km/h, binnen de kom twee korte wegdelen terug naar 30 km/h

Infrastructureel

€ 160.000,- (deel Miedum -Hitzum)

1

Afwaarderen tot 60 km/h

Infrastructureel

€ 15.000,-

2

Maatregelen verkeersveiligheid en infrastructuur V1 V2 V3

Getswerderdyk (N384-Sexbierum) Hitzumerweg (MiedumHitzum) Franekerweg (FranekerSchalsum-Peins)

V4

Berltsum

V5

Sint Jacobiparochie

V6

Vrouwenparochie

V7

Dronryp

V8

Achlum

V9

Nij Altoenae

V10

Kadal nabij Oude Bildtdijk

V11

Franeker

V12

Franeker

Onderzoek verbeteren verkeersveiligheid (oversteekbaarheid Koekoeksleane – Hemmemawei – Bitgumerdyk Berltsum) in combinatie met onderzoek naar vrijliggende fietsverbindingen Afwaardering deel Kadal en N393 Sint Jacobiparochie aar 30 km/h Afwaardering deel Attesweg Vrouwenparochie. In overleg met provincie over fietsvoorzieningen rondom rotonde Afwaardering deel Hearewei Dronryp naar 30 km/h Afwaarderen deel binnen de bebouwde kom naar 30 km/h Snelheidsremmende maatregelen oversteek fietsverkeer Snelheidsremmende maatregelen oversteek fietsverkeer Aanpassen zone Ypeij-Fontein en Rode Dorp Franeker tot 30 km/h Herinrichting stationsgebied en Stationsweg Franeker

V13

Franeker

Uitwerken stadsentrees Franeker

V14

Franeker

Uitwerken herwaarderen Rondweg en omgeving

V15

Sint Annaparochie

Afwaarderen wegen van 50 km/h naar 30 km/h

V16

Winsum

Vervolgonderzoek nadere uitwerking Kleasterdyk Winsum

Optioneel wegdeel Hitzum – Achlum ook afwaarderen inclusief plateau bij aansluiting richting Sopsum (75.000) Tussen Schalsum en Peins geen ingrijpende infrastructurele aanpassingen nodig

Vervolgonderzoek voor nadere uitwerking

Integraal vervolgonderzoek voor de verkeersveiligheid en vrijliggende fietsvoorzieningen rondom Berltsum. Vervolgens budget reserveren voor infrastructurele maatregelen.

€ 50.000,-

1

Infrastructureel

Route door dorp ook meenemen (ook al is er deels sprake van vrijliggende fietsvoorzieningen)

€ 250.000,-

2

Infrastructureel

Aanpassingen hoofdroute in overleg met provincie

€ 75.000,-

2

Infrastructureel

Kosten afhankelijk van exacte uitwerking Inclusief snelheidsremmer noordzijde De Jister (bij aansluiting fietspad langs Achlumer Feart)

€ 300.000,-

3

€ 40.000,-

3

Infrastructureel

€ 35.000,-

3

Infrastructureel

€ 35.000,-

3

Infrastructureel

Infrastructureel

Inclusief kleine verbetermaatregelen

€ 30.000,-

2

Infrastructureel Vervolgonderzoek voor nadere uitwerking

Reeds opgenomen in project

3

€ 50.000,-

1

€ 45.000,-

1

Vervolgonderzoek voor nadere uitwerking Vervolgonderzoek voor nadere uitwerking

Nadere uitwerking Uitwerking in combinatie met fietssnelweg HarlingenFraneker-Leeuwarden. Vervolgens budget reserveren voor infrastructurele maatregelen Uitwerking voor gehele Rondweg inclusief relatie met aansluiting GGZ en mogelijke voorrang voor fietsverkeer. Vervolgens budget reserveren voor infrastructurele maatregelen Opgenomen bedrag alleen voor nadere uitwerking, Vervolgens budget reserveren voor infrastructurele maatregelen Vervolgens budget reserveren voor infrastructurele maatregelen (kostenindicatie vrijliggende infrastructuur € 300.000,-)

€ 50.000,-

1

€ 30.000,-

1

Vervolgonderzoek voor nadere uitwerking

Maatregelen fietsverkeer (bereikbaarheid en verkeersveiligheid) F1

Winsum-Hatsum

Realiseren vrijliggend fietspad Winsum – Hatsum

Infrastructureel

Raming op basis van onderzoek Bureau Schmidt

€ 1.000.000,-

1

F2

Fietssnelweg HarlingenFraneker-Leeuwarden

Concrete maatregelen fietssnelweg Harlingen – Franeker – Leeuwarden

Infrastructureel

Kostenindicatie voor het oplossen van knelpunten. Een eventuele verbreding is hierin nog niet opgenomen.

€ 370.000,-

3

F3

Schalsum-Boer

Verbreden fietspad

Inclusief verbeteren toegankelijkheid mindervaliden

€ 400.000,-

3

F4

Wier-Berltsum-Menaam

Nader onderzoek vrijliggend fietspad Gernierswei en alternatieven

Onderdeel van integrale uitwerking maatregel V4

Onderdeel van maategel V4

1

F5

Achlum

Nader onderzoek vrijliggende fietsverbinding Achlum – Harlingen

€ 25.000,-

2

F6

Gehele gemeente

Onderzoek

Ambtelijke inzet nog geen raming voor infra

2

F7

Sint Annaparochie en Franeker

Onderzoek

€ 5.000,-

2

Benutten kansen verbreding recreatieve fietspaden in combinatie met onderhoud Onderzoek fietsparkeervoorzieningen in centra (Sint Annaparochie en Franeker)

Infrastructureel Vervolgonderzoek voor nadere uitwerking Vervolgonderzoek voor nadere uitwerking

Verkeersveiligheid

Leefbaarheid

Bereikbaarheid

Duurzaamheid

Nr.

Locatie

Maatregel

Type maatregel

F8

Gehele gemeente

Onderzoek naar obstakels in fietsroutes (kans op letselschade)

Onderzoek

Overleg over toekomst busverkeer en wensen vanuit de dorpen

Overleg met de provincie

Overleg met belangenorganisaties en loonwerkers over wenselijke routes Nader onderzoek naar toegankelijkheid centra (Sint Annaparochie en Franeker)

Opmerkingen acties

Kostenindicatie maatregelen

Prioriteit maatregel

€ 5.000,-

2

Ambtelijke inzet en mogelijke verplaatsing haltevoorziening € 10.000,-

1

Routering en gedragsbeïnvloeding

Ambtelijke inzet en financiering uit werkbudget

1

Onderzoek

€ 10.000,-

2

Uitwerking

Aanbesteding samen met provincie

1

Ambtelijke inzet en financiering uit werkbudget

1

€ 25.000,- per jaar

1

Ambtelijke inzet en financiering uit werkbudget

1

Pilot me een inzet om positief gedrag te belonen

€ 10.000,-

1

Budget algemene verbetermaatregelen

Ambtelijke inzet en werkbudget € 100.000,- per jaar

1

Maatregelen openbaar vervoer O1

Gehele gemeente

Onderdeel van de wensen is bijvoorbeeld de routering van de bussen door Sexbierum – Pietersbierum

Maatregelen landbouwverkeer L1

Gehele gemeente

Maatregelen toegankelijkheid Sint Annaparochie en T1 Franeker Maatregelen duurzaamheid

Faciliteren van de benodigde laadinfrastructuur in de openbare ruimte (aanbesteding samen met provincie) Maatregelen verkeerseducatie, gedragsbeïnvloeding en handhaving D1

Gehele gemeente

G1

Gehele gemeente

Nadere uitwerking educatieprogramma in SPV

Verkeersveiligheid en educatie

G2

Gehele gemeente

Onderzoek veilige schoolomgevingen

Onderzoek

G3

Gehele gemeente

Inzetten op locatie-specifieke handhaving samen met politie

Handhaving

Gedragsbeïnvloeding en handhaving Werkbudget voor locatie-specifieke (kleine) verbetermaatregelen binnen de dorpen of wijken Overleg en uitwerking met wijken en dorpen over W1 Gehele gemeente verdere verbetermaatregelen G4

Oude Bildtdijken

Pilot gedragsbeïnvloeding

De genoemde bedragen zijn indicatief en op basis van prijspeil 2021

Budget voor onderzoek naar de schoolomgevingen en kleine verbetermaatregelen

Verkeersveiligheid

Leefbaarheid

Bereikbaarheid

Duurzaamheid

70

Bijlage A. GVVP’s voormalige gemeenten Het Bildt De hoofdlijnen van het beleid van de gemeente Het Bildt zijn gevormd door het programma “Duurzaam Veilig”. Achterliggende gedachte hiervan is de verkeersonveiligheid in de gemeente. In het verkeer zorgen de grote snelheids- en massaverschillen vaak voor gevaar in het verkeer. Voor de periode tot 2015 had de gemeente het doel om in te zetten op verkeersveiligheid, faciliteren van de verplaatsingsbehoefte, bijdragen aan economische en ruimtelijke ontwikkelingen, het beperken van schade aan natuur, landschap, milieu en bevorderen van kwaliteit van de leefomgeving.

verkeersveiligheidslabel voor scholen, gedragscampagnes en inzetten op handhaving van belang in de visie van 2009.

In de mobiliteitsvisie van 2009 wil de voormalige gemeente Het Bildt inzetten op diverse aspecten. Voor het autoverkeer geldt dat onveilige verkeerslocaties worden aangepakt op basis van de thema’s: verkeersveiligheid, oversteekbaarheid en snelheid van het autoverkeer. In de mobiliteitsvisie van 2009 is concreet opgenomen welke locaties het betreft. Voor stimuleren van het fietsgebruik wordt ingezet op een goede bereikbaarheid van fietsvoorzieningen en voldoende parkeervoorzieningen. Daarnaast ligt de voorkeur bij vrijliggende fietspaden, waar de fiets zoveel mogelijk voorrang krijgt. Wat betreft het openbaar vervoer worden haltevoorzieningen toegankelijk gemaakt, waarbij de haltes een minimale lengte krijgen en hoger worden uitgevoerd. Het uitvoeren van aantrekkelijke looproutes voor voetgangers zou met name meeliften op andere ontwikkelingen binnen de gemeente. Wat betreft gedragsbeïnvloeding is permanente verkeerseducatie, een

Franekeradeel Uitgangspunten voor het verkeers- en vervoerbeleid van Franekeradeel zijn het bevorderen van een goede bereikbaarheid, het verbeteren van de verkeersveiligheid en zorg dragen voor een goede leefbaarheid. Ook voor Franekeradeel is het PVVP Fryslân uit 2006 leidend geweest.

WEGENCATEGORISERING Voor de wegencategorisering van de gemeente Het Bildt is het Provinciaal Verkeers- en Vervoersplan (PVVP) Fryslân uit 2006 leidend geweest. Beide provinciale wegen N383 en N393 krijgen de functie gebiedsontsluitingsweg (GOW). Op alle overige wegen binnen en buiten de bebouwde kom staat de verblijfsfunctie centraal. Dit betekent binnen de bebouwde kom 30 km/u en daarbuiten 60 km/u.

Hoofdlijnen uit het beleid zijn gericht op het programma “Duurzaam Veilig”. Achterliggende gedachte is onder meer het terugbrengen van het aantal verkeersongevallen met slachtoffers. De gemeente is 80 km/u wegen gaan heroverwegen en daaraan gekoppeld was het wel of niet aanleggen van vrijliggende fietspaden. Wat betreft openbaar vervoer wordt op wegen waar de bus rijdt rekening gehouden met toegankelijkheid en doorstroming. Daarnaast moeten openbaar vervoer locaties goed bereikbaar zijn met de fiets of te voet. Voor fietsverkeer zijn

71

een groot aantal specifieke maatregelen opgenomen in de mobiliteitsvisie van 2007. WEGENCATEGORISERING Ook in de gemeente Franekeradeel is een begin gemaakt aan het “Duurzaam Veilig” maken van het wegennet. Hierbij zijn een deel van de woonwijken in de stad en een deel van de dorpen heringericht tot 30 km/u zones. In het buitengebied zijn wegen met een vrijliggend fietspad en/of wegen waarover een bus rijdt niet afgewaardeerd naar 60 km/u (ETW), maar blijven 80 km/u (GOW). Menameradiel Hoofdlijnen uit het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan 2008-2012 van de gemeente Menameradiel hebben betrekking op de bereikbaarheid en mobiliteit, leefkwaliteit, verkeersveiligheid en lopen en fietsen. Ook zijn de thema’s externe veiligheid en parkeren in beperktere zin aan de orde geweest. Vanuit het oogpunt verkeersveiligheid wordt enerzijds de focus gelegd op incidentele, lokale knelpunten en anderzijds vanuit een beleidsmatige benadering een aanpak voorgesteld. Voor het leefbaar houden van het platteland is van belang dat wordt ingezet op bereikbaarheid. De auto wordt gezien als hoofd-vervoersmiddel en bij herinrichting van het wegennet wordt gestuurd op een snelle verbinding naar het hoofdwegennet, waarmee sluipverkeer door o.a. dorpen wordt voorkomen. Ook de bus- en treinverbinding is essentieel, daarom worden voorzieningen zoals auto- en fietsparkeergelegenheden geoptimaliseerd.

Voor het verbeteren van de leefkwaliteit kan het stimuleren van lopen en fietsen bijdragen. Ook speelt “Duurzaam Veilig” in de gemeente Menameradiel een rol wat betreft de verkeersveiligheid. In het GVVP van 2008 zijn een groot aantal maatregelen opgenomen.

WEGENCATEGORISERING Vanuit de bewoners van de gemeente zijn veelvuldig verzoeken gedaan voor het verlagen van de snelheid op wegen in buitengebieden naar 60 km/u. Eén van die maatregelen die is aangegeven in het GVVP is het aanwijzen van verblijfsgebieden in het buitengebied. Littenseradiel (vier dorpen) In hoofdlijnen is het beleid van de gemeente Littenseradiel gericht op de thema’s verkeersveiligheid, bereikbaarheid, leefkwaliteit, lopen en fietsen en uitvoeringsstrategie. Door het toepassen van “Duurzaam Veilig” wil de gemeente haar aandeel bijdragen bij het verminderen van het aantal verkeersongelukken met slachtoffers. Daarnaast is een goede bereikbaarheid van belang voor de leefbaarheid van het platteland. Hiervoor wordt bij de inrichting van het wegennet gestuurd naar een goede verbinding naar de stroomwegen. De gemeente wil de leefkwaliteit verbeteren door het stimuleren van lopen en fietsen, daarbij hoort ook het toegankelijk maken het openbaar vervoer netwerk. Voor ETW’s geldt de maatregel: markering verwijderen. Ter voorkoming van conflicten tussen landbouw- en fietsverkeer op ETW’s (op het gebied van verkeersveiligheid), kunnen mogelijk passeerstroken worden aangebracht. Voor twee gebieden van Littenseradiel die nu onderdeel zijn van de huidige gemeente Waadhoeke zijn een aantal maatregelen opgenomen in het oude GVVP.

De meeste wegen in die gebieden zijn 60 km/u en hiervoor moet de belijning worden aangepast en kruisingen worden gelijkwaardig. WEGENCATEGORISERING De stroomwegen en GOW’s zijn in beheer bij het Rijk en de provincie. Voor ETW’s geldt het 30-60 km/u regime, met uitzondering van enkele wegen waarvoor de stap te groot is. Daar wordt 80 km/u aangehouden.

72

Bijlage B. Resultaten risicoanalyse In deze bijlage zijn de resultaten opgenomen van de risicoanalyse

73

Risico analyse verkeersonveiligheid Aandachtspunten infra

Concept Maart 2021

Aanleiding Het SPV 2030 geeft met de ambitie van nul verkeersslachtoffers richting aan beleid en concretiseert de gedeelde toekomstvisie in negen beleidsthema’s. Deze zijn tot stand gekomen vanuit een gezamenlijke en brede verkenning van alle risico’s voor verkeersveiligheid. De 9 beleidsthema’s omvatten per thema de belangrijkste risico’s voor verkeerveiligheid: 1. Veilige infrastructuur Thema in deze risico-analyse 2. Heterogeniteit in het verkeer Thema in deze risico-analyse 3. Technologische ontwikkelingen Buiten scope gemeente 4. Kwetsbare verkeersdeelnemers Thema in actieplan verkeersveiligheid 5. Onervaren verkeersdeelnemers Thema in actieplan verkeersveiligheid 6. Rijden onder invloed Thema in actieplan verkeersveiligheid 7. Snelheid in het verkeer Thema in actieplan verkeersveiligheid 8. Afleiding in het verkeer Thema in actieplan verkeersveiligheid 9. Verkeersovertreders Thema in actieplan verkeersveiligheid De gemeente Waadhoeke heeft behoefte aan een analyse van de risico’s binnen de gemeente. Focus ligt hierbij op de thema’s waar de gemeente beleidsmatig (makkelijk en relatief veel) invloed kan uitoefenen. Dit zijn het veilig inrichten van wegen, het geven van goede voorlichting en scholing en aansturen op effectieve handhaving (de klassieke 3 E’s). In voorliggende risico analyse ligt de focus op de veilige inrichting van wegen (thema’s 1 en 2).

Thema 3 valt buiten de scope van het gemeentelijke invloedsgebied. De thema’s 4 t/m 9 liggen meer op het vlak van educatie, voorlichting en handhaving. Naast dat dit deels een landelijke aangelegenheid is worden deze thema’s in het jaarlijkse gemeentelijke actieplan verkeersveiligheid belicht. Als bijvoorbeeld rijden onder invloed een specifiek probleem te zijn in de gemeente Waadhoeke dan kan hier in het actieplan door middel van gerichte acties, samen met de partners, op worden ingespeeld.

Doel risico analyse De gemeente Waadhoeke werkt momenteel aan de nieuwe Mobiliteitsvisie. Deze risico analyse vormt samen met de input van belanghebbenden en bestuurlijke speerpunten input voor het uitvoeringsprogramma. Daarnaast vormt de risico analyse mogelijk een extra onderbouwing bij aanvragen voor landelijke of provinciale subsidies voor infrastructurele ingrepen.

Aanpak risico analyse In lijn met de landelijke formats maar meer gericht op een concrete aanknopingspunten, is gekozen voor een pragmatische insteek om te komen tot een risico-analyse voor het wegennet van Waadhoeke. De basis is de gedachte achter duurzaam veilig en de wegencategorisering. Ongevallen kunnen worden voorkomen door verschillen in richting, massa en snelheid te beperken. Locaties waar dit niet of beperkt zo is zijn aangemerkt als risico locaties. Daar waar (in potentie) veel verkeer samenkomt is de conflictkans groter dan op rustige plekken. Locaties of wegvakken die onderdeel uitmaken van het netwerk van hoofdfietsroutes, landbouwroutes en waar relatief veel verkeer rijdt krijgen een hogere prioriteit. Inventarisatie risico locaties De volgende punten en wegvakken zijn aangemerkt als risico-locaties: • Locatie op de hoofdstructuur (Gebiedsontsluitingswegen en 50/80 km/uur) waar wordt overgestoken door langzaam verkeer en waar nog geen (snelheidsremmende) maatregel is getroffen (bron: observatie en Google, categorisering Mobiliteitsvisie); • Wegvak op de hoofdstructuur (Gebiedsontsluitingswegen en 50/80 km/uur) waar fietsers nog gebruik maken van de rijbaan, in plaats van vrijliggende fietsvoorziening bron: observatie en Google, categorisering Mobiliteitsvisie); • Wegvak in een verblijfsgebied (Erftoegangsweg volgens de categorisering) waar nog een max.

snelheid geldt van 50/80 km/uur, zonder vrijliggende fietsvoorziening (bron: observatie en Google, categorisering Mobiliteitsvisie); • Bedrijventerrein (Erftoegangsweg volgens de categorisering) waar nog een max snelheid geldt van 50 km/uur (zonder vrijliggende fietsvoorziening) bron: observatie en Google, categorisering Mobiliteitsvisie); • Wegvak in een verblijfsgebied (30/60 km/uur) waar > 10 km/uur te hard wordt gereden (zonder vrijliggende fietsvoorziening) (bron: observatie en Google, categorisering Mobiliteitsvisie, VIA-stat speed profiles); • Locatie in een verblijfsgebied (Erftoegangsweg 30/60) waar > 10 km/uur te hard wordt gereden t.h.v. een oversteek voor fietsers (bron: observatie en Google, categorisering Mobiliteitsvisie); Prioriteit aanpak Voor alle geinventariseerde locaties en wegvakken met een verhoogd risico is vervolgens bepaald welke de hoogste prioriteit dienen te krijgen vanuit het risico-perspectief. Hiervoor is gekeken of de locaties zijn gelegen op: • Het netwerk van hoofdfietsroutes (bron: Mobiliteitsvisie) • Het netwerk van landbouwroutes (bron: Kwaliteitsnetwerk landbouwverkeer, provincie Fryslan) • Drukkere routes voor het gemotoriseerd verkeer (ontsluitingswegen en ertftoegangswegen met meer dan 2000 mvt/etmaal (Bron: telling najaar 2020 of schatting).

Hiermee worden de relatief rustige landweggetjes gescheiden de routes die ene meer verbindend karakter hebben (tussen kernen) De risico-locaties die duidelijk een conflict vormen voor fietsers op het netwerk van hoofdfietsroutes en waar veel landbouwverkeer en regulier gemotoriseerd verkeer rijdt, krijgen de hoogste prioriteit. Risico-locaties die zijn gelegen op een drukke route maar geen relatie hebben met het netwerk van hoofdfietsroutes krijgen een lagere priorteit: • Hoofdfietsroute (oversteek of wegvak) * landbouw route * drukke route = prioriteit hoog • Hoofdfietsroute (oversteek of wegvak) * landbouw route = prioriteit middel • Landbouw route * drukke route = prioriteit middel • Hoofdfietsroute (oversteek of wegvak) * drukke route = prioriteit middel • Hoofdfietsroute (oversteek of wegvak) = prioriteit laag • Landbouw route = prioriteit laag • Drukke route = prioriteit laag • Geen van bovenstaande = lagere prioriteit

Disclaimer De gekozen aanpak schept een goed beeld van de locaties waar risico aanwezig zijn wat betreft verkeersonveiligheid. De methodiek is gebaseerd op een snelle pragmatische aanpak, ten behoeve van de Mobiliteitsvisie. Om in de toekomst nog beter inzicht te krijgen in de risico’s zouden nog meer databronnen geautomatiseerd betrokken kunnen/moeten worden bij de analyse. Denk hierbij aan onderhoudstaat van wegen, exacte hoeveelheden fietsers en voetgangers, breedtes wegen, locaties bomen in bermen et cetera. Deze risico-analyse is dan ook geen eindbeeld maar een eerste stap om een beter inzicht te krijgen in verkeersonveiligheid.

Resultaat Op de kaart op de volgende pagina zijn de risico-locaties en prioritering weergegeven. De analyse is onder andere gebaseerd op snelheidsdata. Hierbij is een ondergrens gehanteerd wat betreft de overschrijding van de maximumsnelheid. Hierdoor kan het voorkomen dat van een weg slecht een kort wegvak naar boven komt uit de analyse en inventarisatie. Bij de analyse en vertaling naar de kaart op de volgende pagina is veelal breder gekeken dan alleen het wegvak dat initieel naar boven kwam uit de data. Hoofdlijn Uit de analyse komt een aantal typen locaties/wegvakken naar voren: - Wegen waar een maximumsnelheid geldt van 80 of 50 km/uur en waar fietsers gebruik maken van de rijbaan. Met name de wegvakken die zijn aangemerkt als hoofdfietsroute, landbouw route en waar relatief veel verkeer rijdt hebben hierbij een hoge prioriteit. Oplossingsrichting: afwaarderen naar 60 of 30 km/uur met passende inrichting en/of het scheiden van auto- en fietsverkeer. Mogelijk tijdelijk fiets(suggestie)stroken. - Kruispunten waar veel uitwisseling is van verkeer (fiets en auto) en waar een maximumsnelheid van 50 of 80 km/uur geldt en nog geen maatregel is genomen (snelheidsremmend of getrapt oversteken). Oplossingsrichting: Afwaarderen naar 30 of 60 en/of snelheidsremmende maatregel treffen. Mogelijk tijdelijk attentieverhogende maatregel.

- Wegvakken van 30 en 60 km/uur wegen waar veelvuldig te hard wordt gereden. Afhankelijk van intensiteit en gebruik door langzaam verkeer hebben deze wegvakken een lage of hogere prioriteit. Oplossingsrichting: Extra snelheidsremmende maatregelen en/of op korte termijn handhaving. Uitgelicht Een aantal locaties zijn specifiek uitgelicht: - Dongjum: Hiervoor is al een plan in ontwikkeling dat XXXX wordt uitgevoerd. - Centrum Franeker: De wegen in en rondom het centrum komen in deze analyse niet naar voren als heel risicovol. Dit komt omdat de snelheden van het verkeer relatief laag liggen en de wegen veelal conform de richtlijn zijn ingericht. De risico’s op ernstig letsel liggen hierdoor relatief laag. De drukte en chaotische situaties zorgen echter wel voor een sterk gevoel van onveiligheid en een relatief grote kans op ongevallen de niet direct infra-gerelateerd zijn. Denk hierbij aan fout geparkeerde voertuigen, fiets-voetganger conflicten en achteruitrijdende vrachtauto’s. Wat betreft infra is hier vooral het beperken van hoogteverschillen en obstakels een aandachtspunt - Dronryp: De route door Dronryp is onlangs heringericht. Het dorp heeft ervoor gekozen om de maximumsnelheid op 50 km/uur te houden en de fietsers op de rijbaan. In theorie een risico. Als in de praktijk niet veel harder dan 30 wordt gereden zal het risico beperkt zijn. Monitoring is van belang.

- Gernierswei: PM Wegbeheerder Provincie / gemeente, PM

Locaties met verhoogd risico verkeersonveiligheid

Gernierswei, zie toelichting

Plan in ontwikkeling

Dronryp, zie toelichting Centrum Franeker, zie tekst

Risico-locaties hoogste prioriteit Risico-locaties middelste prioriteit Risico-locaties lage prioriteit (maar desalniettemin een verhoogd risico)

Bijlagen

Locatie op de hoofdstructuur (GOW, categorisering), 50/80 km/uur, oversteek langzaam verkeer zonder snelheidsbeperkende maatregelen of getrapte oversteek Wegvak op hoofdstructuur (GOW, categorisering), 50/80 km/uur, met fietsers op de rijbaan (zonder vrijliggende fietsvoorziening) Wegvak verblijfsgebied (ETW, categorisering) waar nog een max snelheid geldt van 50/80 km/uur (zonder vrijliggende fietsvoorziening) Verblijfsgebied bedrijventerrein (ETW, categorisering) waar nog een max snelheid geldt van 50 km/uur (zonder vrijliggende fietsvoorziening) Wegvak verblijfsgebied (ETW, categorisering of GOW 30/60) waar > 10 km/uur te hard wordt gereden (zonder vrijliggende fietsvoorziening) Locatie verblijfsgebied (ETW, categorisering of GOW 30/60) waar > 10 km/uur te hard wordt gereden (fietspad / oversteek fietsers)

Categorisering Franekeradeel, Het Bildt, Menameradiel (vastgesteld in GVVP’s voormalige gemeenten)

Stroomweg bubeko (Rijk / Provincie) Gebiedsontsluitingsweg bubeko (Provincie) Gebiedsontsluitingsweg bubeko (Gemeente) Gebiedsontsluitingsweg / traverse bibeko (Gemeente) Onduidelijk (GOW of ETW)

Fietsnetwerk (hoofdfietsroutes concept Mobiliteitsvisie)

Routes landbouw verkeer (Kwaliteitsnetwerk landbouw verkeer, provincie Fryslan, 2013)

Tellingen (hoofd)wegen gemeente Waadhoeke (najaar 2020)

Bijlage C. Heatmaps Hierna zijn de Heatmaps aangegeven als resultaten uit de enquête. POSITIEVE PUNTEN WAADHOEKE EN FRANEKER:

74

VERBETERPUNTEN VERKEERSVEILIGHEID WAADHOEKE EN FRANEKER:

VERBETERPUNTEN FIETSVERKEER WAADHOEKE EN FRANEKER:

75

VERBETERPUNTEN BEREIKBAARHEID WAADHOEKE EN FRANEKER:

76

Bijlage D. Knelpunten- en wensenlijst In de volgende tabellen is een samenvatting weergegeven van de belangrijkste en/of meest aangedragen knelpunten en wensen. Daarbij is onderscheid gemaakt in de aangedragen zaken door belangengroepen en bewoners vanuit de enquête.

77

Belangengroepen Kern

Knelpunt/Wens

Achlum

Nieuwe ontsluiting realiseren voor vrachtverkeer.

Achlum

Fietspad naar Harlingen ontbreekt.

Achlum

Veilige oversteek in het dorp is gewenst.

Baaium Bitgummole Bitgummole Bitgummole Berltsum Berltsum

Veiligheid

Leefbaarheid

Bereikbaarheid

Duurzaamheid

Oplossingsrichting (optioneel) Nieuwe ontsluitingsweg Onderzoek naar mogelijkheden nieuwe fietsverbinding Oversteek realiseren voor langzaam verkeer Buiten de kom vrijliggende fietsverbinding

Kleasterwei/Hasthemerwei: alle verkeersstromen komen samen, door hardrijders ontstaan gevaarlijke situaties. Veel sluipverkeer (en hardrijders) over It Bosk, dat eigenlijk via N383 en N393 hoort te rijden. Er wordt te hard gereden op de Langestraat. Groot landbouwverkeer wat door Bitgummole moet om naar het westen, zuiden en het Bildt te komen. Te hard en roekeloos rijden over Bitgumerdyk, Hofsleane en Wiersterdyk (wordt gebruikt als doorgaande route). Er wordt te hard gereden op de Kleasterdyk, verkeersonveilige situatie met fietsers/voetgangers.

Opgenomen in risicoanalyse? Nee

Prioriteit risicoanalyse -

Maatregelen mobiliteitsvisie

Wegbeheerder Gemeente

Ja, onderzoek naar vrijliggend fietspad Afwaarderen gehele dorp naar 30 km/h

Nee

-

Gemeente

Nee

-

Nee

-

Mogelijk inzetten op handhaving

Gemeente

Nee

-

Mogelijk inzetten op handhaving

Gemeente

Ja

2

Gemeente

Nee

-

Mogelijk inzetten op handhaving In overleg met belangenorganisaties

Nee

-

Mogelijk inzetten op handhaving

Gemeente

Nee

-

Mogelijk inzetten op handhaving

Gemeente

Gemeente

Gemeente

Berltsum/Wier

Bij de Gernierswei ontbreekt een fietspad.

Onderzoek naar exacte uitwerking gewenst

Ja

1

Opgenomen als project om de optimale uitwerking nader te onderzoeken

Gemeente

Dongjum

Inrijden en verlaten van dorp gebeurt met hoge snelheid.

Infrastructuur aanpassen of inzetten op handhaving

Ja

1

Project in voorbereiding

Provincie

Dongjum

Fietspad vanaf Dongjumerweg is te smal. Er wordt te hard gereden, daardoor onveilig voor fietsers/voetgangers met oversteken.

Nee

-

Project in voorbereiding

Gemeente

Ja

1

Mogelijk inzetten op handhaving

Gemeente

Nee

-

In overleg met provincie

Gemeente

Nee

-

-

Gemeente

Ja

2

Onderdeel van nader onderzoek naar Stadsentrees

Gemeente

Nee

-

-

Gemeente

Nee

-

Onderdeel van nader onderzoek naar Stadsentrees

Gemeente

Dongjum Dongjum Dronryp Franeker Franeker Franeker

Infrastructuur aanpassen of inzetten op handhaving Onderzoeken mogelijkheid behouden busverbinding of alternatief

Voorkeur voor behouden busverbinding. Harnzer Trekfeart heeft een upgrade nodig: uitbaggeren, dieper maken, walbeschoeiing, aanlegplaatsen. Onofficiële oversteek Rijksstraatweg/Leeuwarderweg afsluiten of veilig/officieel maken. Betere verlichting fietstunnel onder N384 wenselijk, sociale veiligheid. Fietspad rondom rotonde Hertog v. Saxenlaan/Jan Piebengastrjitte te smal in de bochten, vooral wanneer er tegenliggers zijn.

Verlagen snelheid en accentueren overrsteek

Franeker

Druk punt bij Lidl/AH aan Leeuwarderweg, filevorming.

Ja

2

Franeker

Op de Salverderweg ontbreekt een 30 bord.

Nee

-

Franeker

Kruising Oud Kaatsveld druk punt.

Nee

-

Ja

2

Nee

-

Ja

3

Hatsum Kleaster Anjum Klooster-Lidlum

Er wordt te hard gereden op de weg tussen Hatsum en rotonde Winsum, vrijliggend fietspad ontbreekt. Te smalle weg voor af- en aanvoer aardappelteler Fokkema.

Infrastructuur en onderhoud

Mûntsewei gevaarlijk voor schoolgaande kinderen en overige fietsers.

1

Onderdeel van nader onderzoek naar Stadsentrees Overleg met de wijk over mogelijke verbetermaatregelen Vrijliggende fietsverbinding als matregel opgenomen Inzetten op handhaving. Voor oversteken van N384 en N393 wordt overlegd met de provincie

Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente

Kern Marssum Marssum Marssum Marssum Nij Altoenae Nij Altoenae Nij Altoenae

Knelpunt/Wens

Veiligheid

Leefbaarheid

Bereikbaarheid

Sluipverkeer over Poptawei, onder andere van en naar vliegbasis. Snelheid aan de hoge kant op de Bokmasingel, met name ook klachten over landbouwvoertuigen. Doorstroming rotonde en fietsoversteek nabij Rypsterdyk. Over de Rypsterdyk wordt te hard gereden, in combinatie met onoverzichtelijke erfuitritten. Verkeer rijdt te hard op Bildtdijken en Schuringaweg; zwaar verkeer rijdt bermen stuk; donker/onveilig voor fietsers ’s avonds. Onvoldoende parkeergelegenheid tijdens kerkdagen, veel foutparkeerders. Onduidelijke situatie rondom basisschool, geen duidelijk voetpad.

Duurzaamheid

Oplossingsrichting (optioneel)

Opgenomen in risicoanalyse?

Prioriteit risicoanalyse

Maatregelen mobiliteitsvisie

Wegbeheerder

Nee

-

In overleg met dorp over mogelijke verbtermaatregelen

Gemeente

Nee

-

Mogelijk inzetten op handhaving

Gemeente

Nee

-

Project in voorbereiding bij de provincie om capaciteit uit te breiden

Provincie

Nee

-

Mogelijk inzetten op handhaving

Gemeente

Ja

2

Mogelijk inzetten op handhaving en snelheidsremmende maatregel zuidzijde

Gemeente

Nee

-

-

Gemeente

Nee

-

Onderzoek naar veiligheid basisscholen en schoolroutes In overleg met provincie. Mogelijk inzetten op handhaving Mogelijk inzetten op handhaving In overleg met dorp over verbetermaatregelen