Bijlage 1 Jaarverslag en Jaarrekening 2024 versie 1, De Dienst Noardwest Fryslan getekend 9-7-2025
Tekst van het document
Jaarstukken 2024 Versie 1
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
1
Dit is een publicatie van De Dienst Noardwest Fryslân Postadres Postbus 4 8800 AA Franeker Bezoekadres Eise Eisingastraat 8 8801 KE Franeker Contact 0517-380200 contact@dedienst.nl www.dedienst.nl
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
1
Voorwoord Bestaanszekerheid, Armoedebestrijding, Participeren naar vermogen, Zelf- en samenredzaamheid bevorderen en Kijken naar de mens als geheel: dat waren voor de gemeenten Harlingen, Terschelling, Vlieland en Waadhoeke de actuele thema’s voor het sociaal domein in 2024. En dus ook voor De Dienst Noardwest Fryslân. Hoe hebben we het er met elkaar vanaf gebracht? Met deze jaarstukken blikken we terug: hebben we de bestaanszekerheid van inwoners kunnen versterken met goede voorzieningen en ondersteuning? Hoeveel inwoners hebben onze regelingen voor armoedebestrijding weten te vinden? Hoeveel inwoners hebben we, samen met Pastiel en andere partners, kunnen ondersteunen richting werk of andere participatie? Ieder jaar bepalen we welke onderdelen van onze dienstverlening extra aandacht vragen, waar we onszelf kunnen verbeteren of wat we toe kunnen voegen aan ons dienstenpakket. Dat vertalen we naar ambities. Ook daar leggen we in deze jaarstukken verantwoording over af. Een paar punten lichten we er graag alvast uit: •
We trainden al onze medewerkers in schrijven op taalniveau B1 en herschreven al onze brieven en beschikkingen. Want met duidelijke informatie weet je als inwoner waar je aan toe bent: duidelijke taal geeft vertrouwen en versterkt bestaanszekerheid.
•
We startten het project Digitalisering, dat ons niet alleen helpt om aan wetten als de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (Wmebv) en de Archiefwet te voldoen, maar vooral meer mogelijkheden voor communicatie die past bij de wensen en mogelijkheden van de inwoner. Want wij geloven dat nu investeren in digitalisering straks ruimte geeft voor meer ‘echt’ contact met inwoners.
•
We versterkten de verbinding tussen gemeenten en De Dienst met een Samenwerkingsovereenkomst. Samen kijken we naar de opgaven binnen het sociaal domein en vertalen deze naar een gezamenlijke praktijk. Zo hebben we met gemeenten de inning van de eigen bijdrage van Oekraïense vluchtelingen ingevoerd. En verder zijn de stijgende jeugdhulpkosten aanleiding geweest om gezamenlijke acties te ondernemen.
Al deze activiteiten raken al 25 jaar de kern van De Dienst: het ondersteunen van inwoners die (even) hulp nodig hebben om zo zelfstandig mogelijk te kunnen wonen, leven en werken. We kijken terug op een geslaagd jubileumjaar, en we kijken vooruit naar de komende 25 jaar. Want de doelen en ambities van gemeenten en Dienst, en het motto ‘zo werkt het sociaal’ bieden daarvoor voldoende inspiratie! Marja van der Meer, voorzitter Bestuur Marius Jellema, directeur
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
2
Inhoudsopgave Inleiding ................................................................................................................................ 5 1
Samenwerkende partijen in het sociaal domein ..................................................... 6
Ambities ................................................................................................................................ 8 2
3
Ambities en doelstellingen ....................................................................................... 9 Ambitie 1: Direct Duidelijk .......................................................................................... 9 Ambitie 2: Digitalisering.............................................................................................11 Ambitie 3: Werken vanuit vertrouwen ........................................................................11 Ambitie 4: Ontwikkeling van medewerkers ................................................................12 Ambitie 5: Verstevigen van de samenwerking met gemeenten en partners...............13 Inleiding jaarstukken .............................................................................................. 15 3.1 Verantwoordelijkheid van De Dienst ..............................................................15 3.2 De structuur van de organisatie .....................................................................15 3.3 Begroting- en rekeningprocedure...................................................................16 3.4 Rechtmatigheidsverantwoording ....................................................................17 3.5 Opzet jaarstukken 2024 .................................................................................18
Jaarverslag 2024 ................................................................................................................ 19 4
5
6
7
Jaarverslag 2024 ..................................................................................................... 20 4.1 Algemeen ......................................................................................................20 4.2 Programmaverantwoording 2024 ...................................................................21 Programma Werk, Participatie en Inkomen ........................................................... 25 5.1 Spotlights Werk, Participatie en Inkomen.......................................................25 5.2 Bestandsontwikkeling Inkomen......................................................................25 5.3 Financiële verantwoording Inkomen ..............................................................26 5.4 Bestandsontwikkeling Werk en Participatie....................................................28 5.5 Financiële verantwoording Werk en Participatie ............................................30 Programma Armoedebestrijding............................................................................
33 6.1 Spotlights Armoedebestrijding .......................................................................33 6.2 Bestandsontwikkeling Armoedebestrijding .....................................................33 6.3 Financiële verantwoording Armoedebestrijding..............................................34 Programma Wmo en Jeugdwet .............................................................................. 37 7.1 Spotlights Wmo .............................................................................................37 7.2 Bestandsontwikkeling Wmo ...........................................................................37 7.3 Financiële verantwoording Wmo ....................................................................40 7.4 Spotlights Jeugdwet.......................................................................................44 7.5 Bestandsontwikkeling Jeugdwet ....................................................................44
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
3
8
7.6 Financiële verantwoording Jeugdwet .............................................................47 Bedrijfsvoering........................................................................................................ 52 8.1 Ziekteverzuim ................................................................................................52 8.2 Paragrafen Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten ...53 8.3 Risico´s in relatie tot de omvang van de benodigde weerstandscapaciteit .....60
Jaarrekening 2024 .............................................................................................................. 61 9 10 11 12
13
Balans per 31 december 2024 ................................................................................ 62 Overzicht van baten en lasten conform BBV-regelgeving ................................... 63 Bedrijfsvoeringslasten ........................................................................................... 64 11.1 Financiële verantwoording Bedrijfsvoering.....................................................64 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ............................................ 67 12.1 Continuïteit ....................................................................................................67 12.2 Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening .....................67 12.3 Grondslagen voor de waardering van activa en passiva ................................69 12.4 Grondslagen voor de resultaatbepaling .........................................................71 Toelichting op de balans per 31 december 2024 ..................................................
72 13.1 Materiële vaste activa ....................................................................................72 13.2 Financiële vaste activa ..................................................................................72 13.3 Vlottende activa .............................................................................................73 13.4 Eigen vermogen ............................................................................................75 13.5 Verloop voorziening .......................................................................................75 13.6 Vlottende passiva ..........................................................................................76 13.7 Niet uit de balans blijkende verplichtingen .....................................................77 13.8 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen...............................................78
Controleverklaring en Besluit tot vaststelling .................................................................. 80 14 15
Controleverklaring verslagjaar 2024 van de onafhankelijk accountant .............. 81 Besluit tot vaststelling ............................................................................................ 82
Bijlagen ............................................................................................................................... 83 Bijlage A Bijlage B Bijlage C Bijlage D Bijlage E Bijlage F Bijlage G Bijlage H Bijlage I
Rechtmatigheidsverantwoording ................................................................. 84 Overzicht materiële vaste activa ................................................................... 87 SISA bijlage 2024 ........................................................................................... 88 Overzicht van baten en lasten naar taakvelden ........................................... 94 Beleidsindicatoren 2024 ................................................................................ 96 Begrippenlijst ................................................................................................. 98 Verdeelsleutel bedrijfsvoeringslasten ........................................................ 102 Afrekening met deelnemende gemeenten................................................. 103 Overzicht berekening Vangnetuitkering Inkomen 2024 ............................ 105
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
4
Inleiding
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
5
1 Samenwerkende partijen in het sociaal domein Inwoners met een hulpvraag in Noardwest-Fryslân krijgen met verschillende instanties te maken. Welke dat zijn, verschilt per hulpvraag. Voor vragen over werk en inkomen zijn dat vooral De Dienst en Pastiel. Voor vragen rond bijvoorbeeld zelfstandig wonen of opvoeden zijn de gebiedsteams, huisartsen en zorgaanbieders de belangrijkste partijen. Bij armoedebestrijding spelen de gebiedsteams, De Dienst en onder andere de jeugdfondsen een grote rol. Het verschilt dus per wet of programma wie beslist over passende ondersteuning. De rol van De Dienst in het sociaal domein Voor inkomensondersteuning – de bijstandsuitkering en de regelingen voor armoedebestrijding – vormt De Dienst zelf de toegang tot het Sociaal Domein. Wij verzorgen de cliëntgesprekken, de afhandeling van de uitkeringsaanvraag en de uitbetaling van de uitkeringen. We adviseren en ondersteunen de inwoner bij participatie of re-integratie naar werk, met ondersteuning van Pastiel, re-integratie-bedrijven of welzijnsorganisaties. Voor de Wmo en Jeugdwet voert De Dienst verschillende backofficetaken uit, zoals administratie, het informeren van cliënten over de indicatie en de voorwaarden, opdrachtverlening en betaling aan zorgaanbieders. Daarmee ondersteunen we de gebiedsteams en de samenwerking in de keten.
Onze bedrijfsvoering ondersteunt al deze werkzaamheden met onder andere: •
Inkoop en contractmanagement voor aanbieders en leveranciers van ondersteuning uit de Wmo, Jeugdwet en Participatiewet
•
Rechtmatigheids- en kwaliteitstoezicht op die aanbieders en leveranciers
•
Monitoring en verantwoording van budgetten en bestedingen
•
Beheer van cliënt- en financiële applicaties en de dataprivacy en -security.
Infographics: wie doet wat? In deze bestuursrapportage staan infographics die in beeld brengen welk pad inwoners met een hulpvraag bewandelen in het sociaal domein, en welke partijen samen de ondersteuning organiseren. Ze geven inzicht in waar de keuzes voor inzet van ondersteuning en de bijbehorende bestedingen gemaakt worden. In iedere infographic duiden we bovendien de rol van De Dienst.
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
6
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
7
Ambities
Gemeenten dragen zorg voor een programmaplan voor het sociaal domein. Op basis daarvan melden wij wat we gaan doen met onze dienstverlening aan inwoners, gemeenten en samenwerkingspartners. In dit hoofdstuk beschrijven we de stand van zaken van de acties die zijn opgenomen in de begroting na wijziging 2024.
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
8
2 Ambities en doelstellingen Legenda van de kleuren om de status van de acties te duiden: Status
Betekenis Afgerond Nog niet afgerond, maar lukt volgens planning. Wordt niet afgerond volgens de planning. Actie wordt niet meer uitgevoerd, indien nodig bestuurlijk akkoord.
Ambitie 1: Direct Duidelijk Status
Acties 2024
Toelichting
Organisatie van het Taalfestival voor onze medewerkers om hen te enthousiasmeren en inspireren om met dit thema aan de slag te gaan.
De medewerkers hebben de overeenkomst ondertekend en het besef is aanwezig dat er nog veel communicatie niet direct duidelijk is. Medewerkers zijn sindsdien met veel enthousiasme aan de slag gegaan om ervoor te gaan zorgen dat we in alle communicatie naar onze inwoners direct duidelijk zijn.
Organiseren van trainingen ‘Steengoed schrijven in B1’, ‘Gedragsbeïnvloeding’ en ‘Juridische zaken’. De trainingen hebben tot resultaat dat het bewustzijn en het belang van klantgerichte communicatie wordt vergroot.
De trainingen zijn enthousiast ontvangen. Medewerkers hebben veel geoefend en gewerkt aan het direct duidelijk schrijven en communiceren met onze inwoners. We herhalen de training regelmatig, zodat nieuwe medewerkers ook direct duidelijk leren schrijven. Naast de trainingen leeft het onderwerp ook binnen de dagelijkse werkzaamheden. We herschrijven de standaardteksten in brieven en formulieren naar directe duidelijke taal. We gebruiken ook een eenduidige opmaak, stijl en indeling gebruikt. Deze zetten we om sjablonen zodat ze voor alle medewerkers
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
9
beschikbaar zijn. Dat maakt de communicatie naar onze inwoners eenduidig, klantvriendelijk en direct duidelijk. Verder bespreken we verschillende informatiedocumenten en aanvraagformulieren met inwoners. Op deze manier toetsen we of onze communicatie echt direct duidelijk is of dat hier nog verbeteringen mogelijk zijn.
We stellen een e-learning en ecoaching beschikbaar om aanvullend en langer te leren.
Iedereen heeft de mogelijkheid om bij de gespecialiseerde duidelijke-taal-trainer feedback te vragen over het taalgebruik in brieven, rapporten en andere vormen van schriftelijke communicatie. Zo werken wij aan het lerend vermogen binnen de organisatie en onze communicatie naar de inwoner.
In het eerste kwartaal van 2024 beschikbaar stellen van de B1check app om gemakkelijk verbeterpunten in teksten op te sporen. We gebruiken de app bij alle uitgaande mails en brieven aan inwoners.
De B1-check app komt op een later moment beschikbaar.
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
10
Ambitie 2: Digitalisering Status Acties 2024
Toelichting
Opleveren I-visie
De I-visie is opgeleverd en beschrijft een aantal uitgangspunten om aan te kunnen sluiten op de eisen vanuit een veranderende maatschappij en op de ambities van de Dienst.
Prioriteiten bepalen
De prioriteiten zijn bepaald, waarbij we eerst kijken hoe we de basis verder op orde kunnen brengen. Van hieruit kiezen we vervolgstappen waar we in 2025 mee aan de slag gaan. Daarnaast wordt een start gemaakt met de Artificial Intelligence (AI)-geletterdheid van de organisatie. Dit om de organisatie kennis te laten maken met de (on)mogelijkheden van AI en de kaders die wij als Dienst hanteren bij de inzet van AI.
Ambitie 3: Werken vanuit vertrouwen Status Acties 2024
Toelichting
Organiseren van domeinoverstijgende casuïstiekbesprekingen.
Er zijn domeinoverstijgende casuistiekbesprekingen gevoerd. Het structureel organiseren daarvan vindt nog niet plaats. Dit zal in 2025 verder worden opgepakt.
Inrichten van nieuwe werkwijze contractmanagement voor zowel Jeugd als Participatie.
Per 1 januari 2024 is een nieuwe overeenkomst van kracht voor de inkoop van specialistische jeugdhulp en Wonen. In de nieuwe overeenkomst zijn veel contractuele wijzigingen doorgevoerd. Het contractmanagement is hierdoor ook herzien.
Verder doorontwikkelen handhaving door meer aandacht voor preventie, onder andere door betere voorlichting en het maken van duidelijkere afspraken met onze
We informeren inwoners met een bijstandsuitkering op verschillende manieren over de afspraken en verplichtingen die van toepassing zijn. In de werkwijze zijn diverse verbeteringen
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
11
inwoners. Daarnaast willen we de functie van handhaver meer risicogericht inzetten.
doorgevoerd om de voorlichting op een hoger plan te krijgen. Om ervoor te zorgen dat deze correct worden nageleefd, controleren we daarnaast regelmatig op veranderingen die van invloed kunnen zijn op de verstrekte bijstandsuitkeringen. Ten slotte benaderen we de inwoners die mogelijk wel in aanmerking komen voor een voorziening, maar deze niet hebben aangevraagd.
Ambitie 4: Ontwikkeling van medewerkers Status Acties 2024
Toelichting
De kenmerkende waarden van De Dienst gaan we omzetten naar een werkgeversmerk om zo talent aan te trekken en te behouden.
De kenmerkende waarden van de Dienst – samen vooruit, korte lijnen en maatschappelijk hart, zijn vertaald naar een korte video waarin het werken bij de Dienst wordt getypeerd. Ook is er een ‘werken-bijde Dienst’-pagina gelanceerd. Potentiële kandidaten en belangstellenden kunnen door deze instrumenten zich een beeld vormen van de organisatie. Hierdoor vergroten we ook de zichtbaarheid. Tot slot hebben we de opzet van onze vacatureteksten aangepast: kortere tekst, andere formulering en een nieuwe indeling.
Met behulp van strategische personeelsplanning brengen we in beeld hoe het personeelsbestand zich ontwikkelt en waar op termijn verloop zal ontstaan door uitstroom.
Ons personeelsbestand is in kaart gebracht. Wij voeren regelmatig gesprekken met medewerkers over hun loopbaan en toekomst binnen de organisatie. Medewerkers die vanwege hun leeftijd de organisatie zullen verlaten, worden hierin ondersteund. Vacatures worden tijdig ingevuld, zodat werk en kennis effectief kunnen worden overgedragen.
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
12
Het huidige onboardingsproces breiden we verder uit door introductietrainingen die gericht zijn op de context van de Dienst en haar ketenpartners. Ook zal er meer geïnvesteerd worden in uitgebreidere uitleg van applicaties en werkomgevingen.
In de eerste helft van het jaar hebben we ons vooral gericht op werving van personeel en het indiensttredingsproces. Deze acties zijn geïmplementeerd. We hebben daarna focus aangebracht op de eerste 100 dagen van medewerkers die in dienst zijn gekomen.
Ambitie 5: Verstevigen van de samenwerking met gemeenten en partners Status Acties 2024
Toelichting
Herzien van de
Met de gemeenten is gewerkt aan het
samenwerkingsafspraken met de beleidsteams van Harlingen en Vlieland, Terschelling en Waadhoeke.
opstellen van een samenwerkingsovereenkomst. Hierin staan nadere afspraken over de rol- en taakverdeling. Vanaf het derde kwartaal is gestart met de implementatie van de samenwerkingsafspraken met de gemeenten.
Aan de hand van de businesscase Empatec werken we de samenwerkingsafspraken met Pastiel verder uit.
Per 1 januari voert Pastiel de intake uit voor inwoners met een bijstandsuitkering. In de intake bepaalt Pastiel het arbeidspotentieel en of extra ondersteuning nodig is bij toeleiding naar werk. De samenwerkingsafspraken zijn opgenomen in een dienstverleningsovereenkomst met Pastiel.
Naar aanleiding van de nieuwe samenwerkingsafspraken met Pastiel voeren we de Aangepaste Uitvoering Participatie (AUP) in.
In het eerste kwartaal is veel aandacht besteed aan het goed laten werken van de nieuwe samenwerking door goede onderlinge afspraken te maken over wie wat doet en hierover duidelijk met inwoners te communiceren. In het tweede kwartaal zijn deze afspraken geïmplementeerd. De volgende stap was het inrichten van de monitorfunctie vanuit De Dienst op het re-
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
13
integratieproces van inwoners met een bijstandsuitkering. Dit is in het vierde kwartaal is afgerond. Verder is in 2024 een speciale aanpak voor inwoners met een grote(re) afstand tot de arbeidsmarkt ontwikkeld.
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
14
3 Inleiding jaarstukken Voor u liggen de Jaarstukken 2024 van De Dienst Noardwest Fryslân, bestaande uit het Jaarverslag en de Jaarrekening. In dit hoofdstuk beschrijven we de structuur van de organisatie, de wettelijke kaders waar we rekening mee hebben te houden en de opzet van de jaarstukken.
3.1 Verantwoordelijkheid van De Dienst Sinds de wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling per 1 januari 2021 is De Dienst Noardwest Fryslân een bedrijfsvoeringsorganisatie. Het vaststellen van de beleidskaders (verordeningen en beleidsregels) voor het sociaal domein en de daaraan verbonden financiële keuzes, ligt daarmee bij de gemeenten. De gemeentelijke beleidsteams stellen de beleidsvoorstellen op en betrekken hierbij medewerkers van De Dienst. De besluitvorming vindt plaats in de colleges en raden van de vier aangesloten gemeenten De Dienst werkt samen met de gemeenten, gebiedsteams en de netwerkpartners en ondersteunt bij het realiseren van de gemeentelijke doelstellingen op het gebied van het sociaal domein. De Dienst heeft zowel een rol in de uitvoering van de toegang van het sociaal domein (inkomen en participatie, kwaliteitszorg en advies voor Wmo en jeugd), als in de inkoop en het contractmanagement voor Wmo, participatie en (deels) jeugdhulp. Ook voert De Dienst backofficetaken uit, zoals beschikken, bestellen, betalen en administreren. Het monitoren van cijfermatige ontwikkelingen, het maken van (verbeter)voorstellen, het uitvoeren van kwaliteitscontroles en het geven van advies is ook bij De Dienst belegd. Ten slotte voert De Dienst taken uit op het gebied van toezicht en handhaving, zowel richting burgers als zorgaanbieders.
3.2 De structuur van de organisatie Het bestuur bestaat uit wethouders van de deelnemende gemeenten. De samenstelling van het bestuur was per 31 december 2024 als volgt: Naam
Gemeente
Functie
Mevrouw M. van der Meer Mevrouw M. Vellinga-Beemsterboer De heer P. Schoute De heer A. Goldhoorn
Waadhoeke Vlieland Harlingen Terschelling
Voorzitter Waarnemend voorzitter Lid Lid
Het management van De Dienst wordt gevormd door: Naam
Organisatie
Functie
De heer M.J. Jellema
De Dienst
Directeur
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
15
3.3 Begroting- en rekeningprocedure Artikel 34 van de Wet gemeenschappelijke regelingen schrijft het volgende voor: Begroting •
Het bestuur van de bedrijfsvoeringsorganisatie stelt de begroting vast in het jaar voorafgaande aan dat waarvoor zij dient.
•
Het bestuur van de bedrijfsvoeringsorganisatie zendt de begroting binnen twee weken na de vaststelling, doch in ieder geval vóór 15 september van het jaar voorafgaande aan dat waarvoor de begroting dient, aan gedeputeerde staten.
Financiële en beleidsmatige kaders en de voorlopige jaarrekening •
Het bestuur van de bedrijfsvoeringsorganisatie zendt vóór 30 april van het jaar voorafgaande aan dat waarvoor de begroting dient, de algemene financiële en beleidsmatige kaders en de voorlopige jaarrekening aan de raden van de deelnemende gemeenten.
Jaarrekening •
Het bestuur van de bedrijfsvoeringsorganisatie stelt de jaarrekening vast in het jaar volgende op het jaar waarop deze betrekking heeft.
•
Het bestuur van de bedrijfsvoeringsorganisatie zendt de jaarrekening binnen twee weken na de vaststelling, doch in ieder geval vóór 15 juli van het jaar volgende op het jaar waarop de jaarrekening betrekking heeft, aan gedeputeerde staten.
Op 5 april 2023 is de Begroting 2024 door het bestuur van De Dienst voorlopig vastgesteld. De definitieve vaststelling heeft plaats gevonden op 12 juli 2023. De Begroting na Wijziging 2024 is op 13 december 2023 door het bestuur voorlopig vastgesteld. De definitieve vaststelling heeft plaats gevonden op 24 april 2024.
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
16
3.4 Rechtmatigheidsverantwoording Het bestuur en het management van De Dienst nemen een rechtmatigheidsverantwoording op in de jaarrekening. Hiermee leggen we verantwoording af over de naleving van de regels die relevant zijn voor het financiële reilen en zeilen van De Dienst. Het bestuur van De Dienst is staatsrechtelijk en bestuurlijk verantwoordelijk voor de rechtmatigheid. Vanaf 2023 stellen het bestuur en het management zelf een rechtmatigheidsverantwoording op, die opgenomen wordt in de jaarrekening. Het bestuur gaat hierover in gesprek met het management en kan zo zijn controlerende en kaderstellende rol vervullen. De accountant toetst of de jaarrekening getrouw is, oftewel in overeenstemming met de realiteit. De rechtmatigheidsverantwoording is onderdeel van deze jaarrekening. De accountant controleert dus of die verantwoording getrouw is. Met andere woorden, of deze toelichting over de financiële rechtmatigheid in de jaarrekening juist en volledig is opgesteld door het bestuur en het management van De Dienst. Doordat de Gemeentewet is aangepast kan de accountant geen direct oordeel geven over de rechtmatigheid van alle baten, lasten en balansmutaties in de gehele jaarrekening, zoals tot en met verslagjaar 2022 het geval was.
De wettelijke opdracht aan de accountant voor de controle over het verslagjaar 2024 betreft een indirect oordeel aan de hand van de verantwoording van het management over rechtmatigheid in de jaarrekening. Dit alles met uitzondering van het oordeel over de specifieke uitkeringen, aangezien het directe oordeel hier wel gegeven wordt. De rechtmatigheidsverantwoording van het bestuur en management van De Dienst is opgenomen in de paragraaf Bedrijfsvoering en in bijlage A. De controleverklaring van onze accountant is in hoofdstuk 14 opgenomen.
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
17
3.5 Opzet jaarstukken 2024 De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag is opgenomen in de hoofdstukken 4 tot en met 8 en bestaat uit •
de programma-verantwoordingen, met inhoudelijke en financiële toelichting
•
de paragraaf bedrijfsvoering, waaronder weerstandsvermogen en risicobeheersing
•
de paragraaf financiering.
In de hoofdstukken 9 tot en met 13 is de jaarrekening opgenomen, bestaande uit •
de balans
•
het overzicht van baten en lasten conform de regelgeving van de commissie BBV
•
de verantwoording van de bedrijfsvoeringslasten.
•
In hoofdstuk 14 treft u de controleverklaring van onze accountant aan.
•
Hoofdstuk 15 bevat het bestuursbesluit tot vaststelling van de programmarekening 2024.
•
Het overzicht van de gemeentelijke bijdragen is opgenomen in bijlage H.
•
Voor een begrippenlijst verwijzen wij u naar bijlage F.
Bespreking en vaststelling We leggen de jaarstukken ter vaststelling voor aan het bestuur van De Dienst. Ook bespreken we de uitkomst van de jaarstukken met de afzonderlijke gemeenten in de daarvoor geplande planning & control gesprekken. Eventuele vragen en opmerkingen over dit rapport kunnen via planningencontrol@dedienst.nl worden ingestuurd.
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
18
Jaarverslag 2024 In het jaarverslag beschrijven we de resultaten van de acties die we in 2024 ondernomen hebben om de doelstellingen uit de begroting na wijziging 2024 te behalen
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
19
4 Jaarverslag 2024 4.1 Algemeen Het jaarverslag is opgesteld conform het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). 4.1.1
Oorlog, inflatie en de impact hiervan op onze uitvoering
Covid-19, geopolitieke ontwikkelingen en oorlogen hebben de aflopen jaren grote invloed gehad op de samenleving en op de economische situatie in Nederland. Als gevolg van deze ontwikkelingen nam de inflatie sterk toe, wat een grote impact had op de prijsontwikkeling. Hierdoor zien we een sterke stijging van de lonen om de koopkracht te compenseren. Daardoor zijn ook de kosten voor voorzieningen binnen het sociaal domein sterk gestegen. Landelijk zijn verschillende regelingen opgezet om inwoners (tijdelijk) te ondersteunen. In 2024 is door De Dienst uitvoering gegeven aan de betaling van woon- en leefgeld in verband met de Regeling opvang ontheemden Oekraïne. Hiernaast is aan het einde van 2024 het project ‘Inning eigen bijdrage Oekraïners’ vanuit deze regeling opgestart.
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
20
4.2 Programmaverantwoording 2024 4.2.1
Spotlights van de jaarrekening 2024
Onze accountant verstrekt een goedkeurende controleverklaring inzake de getrouwheid van de jaarrekening. Onderdeel hiervan is ook de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording. Ook verklaren zij dat de specifieke uitkeringen die in de SiSa-bijlage zijn opgenomen getrouw en rechtmatig verantwoord zijn.
In 2024 is het aantal inwoners met een bijstandsuitkering licht toegenomen van gemiddeld 1.476 in 2023 naar 1.489 in 2024. De kosten zijn € 1,6 miljoen gestegen doordat het Rijk de uitkeringen in 2024 tweemaal heeft verhoogd met respectievelijk 3,73% per 1 januari en 3,09% per 1 juli. In 2024 was er een verhoogde instroom bij Pastiel. Om dit financieel op te kunnen vangen is voor 2024 extra budget aan Pastiel beschikbaar gesteld passend binnen de kaders van de business case Empatec-Pastiel en passend binnen onze begroting voor re-integratieactiviteiten. De lasten voor schuldhulpverlening zijn 51% hoger dan in 2023 (+ € 108.000). Dit komt door een toename van de aanmeldingen en een verhoging van de tarieven. Ook maakten in 2024 meer statushouders gebruik van de mogelijkheid om bijzondere bijstand aan te vragen voor de inrichting van hun woning (+ € 102.000 ten opzichte van 2023). Het aantal Wmo voorzieningen is licht gestegen van 8.111 voorzieningen in 2023 naar 8.255 voorzieningen in 2024. De lasten zijn daarentegen met € 1,9 miljoen gestegen ten opzichte van 2023. Ondanks de forse tariefindexaties is er in 2024 geen afwijking ten opzichte van de begroting gerealiseerd. In 2024 zijn de jeugdhulpkosten veel sterker toegenomen dan verwacht. Sinds 1 januari 2024 is een nieuwe overeenkomst voor specialistische jeugdhulp van kracht.
Er zijn veel aanpassingen doorgevoerd en verschillende nieuwe producten geïntroduceerd, zoals Dagbehandeling, Dagopvang en Wonen. De prijsstelling van sommige nieuwe producten is hoog en het streven om minder snel specialistische jeugdhulp in te schakelen door striktere normen te hanteren, heeft in de praktijk nog niet geleid tot een afname. Hierdoor is sprake van een begrotingsoverschrijding van 15%.
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
21
4.2.2
Financiële samenvatting per programma en overzicht gemeentelijke bijdragen
De totale resultatenrekening geeft inzicht in de realisaties en begrotingsomvang van de verschillende programma’s in het sociaal domein. Voor een totaaloverzicht van het resultaat nemen we in het financiële overzicht ook onze bedrijfsvoeringslasten op.
Jaar 2024
Begroting na wijziging 2024
Afwijking (a-b)
Afwijking (c/b) in %
a.
b.
c.
Jaar 2023
Lasten in euro's Werk, Participatie en Inkomen Armoedebestrijding Wmo Jeugdwet Bedrijfsvoering
30.057.870 3.003.691 17.372.795 25.223.907 11.755.326
27.910.427 2.644.116 17.216.534 21.990.000 11.990.538
2.147.443 359.575 156.261 3.233.907 -235.212
8% 14% 1% 15% -2%
27.425.194 8.081.116 15.243.790 22.332.192 11.235.003
Totaal lasten
87.413.589
81.751.615
5.661.974
7%
84.317.295
Baten in euro's Werk, Participatie en Inkomen Armoedebestrijding Wmo Jeugdwet Bedrijfsvoering
1.028.954 227.175 864.482 1.554.725
756.295 135.300 680.814 1.201.079
272.659 91.875 183.668 353.646
36% 68% 27% 29%
764.058 135.856 675.003 1.379.146
Totaal baten
3.675.335
2.773.488
901.848
33%
2.954.063
Resultaat
-83.738.253
-78.978.127
-4.760.126
6% -81.363.232
Mutatie reserve in euro's Mutatie reserve uitvoeringlasten
-38.044
-
-38.044
-
Totale mutatie reserve Bedrijfsvoering
-38.044
-
-38.044
-
Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen Werk, Participatie en Inkomen Armoedebestrijding Wmo Jeugdwet Bedrijfsvoering
29.028.916 2.776.516 16.508.313 25.223.907 10.238.645
27.154.132 2.508.816 16.535.720 21.990.000 10.789.459
1.874.784 267.700 -27.407 3.233.907 -550.814
7% 11% 0% 15% -5%
26.661.136 7.945.260 14.568.787 22.332.192 9.855.857
Totaal gemeentelijke bijdragen
83.776.298
78.978.127
4.798.170
6%
81.363.232
-
-
-
Resultatenrekening
Netto resultaat
-
De inhoudelijke toelichting op de cijfers en de ontwikkelingen per programma zijn opgenomen onder de programmaverantwoording. We verwijzen hiervoor naar de hoofstukken 5 (Werk, Participatie en Inkomen), 6 (Armoedebestrijding) en 7 (Wmo en Jeugdwet). In hoofdstuk 11 is de financiële verantwoording over de bedrijfsvoeringslasten opgenomen.
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
22
Gemeentelijke bijdragen De Dienst NWF
Jaar 2024
Gemeente
Begroting na wijziging 2024
Afwijking (a-b)
a.
b.
c.
Harlingen Terschelling Vlieland Waadhoeke
24.092.188 2.509.102 556.608 56.618.401
22.355.327 2.993.713 508.122 53.120.964
1.736.860 -484.611 48.486 3.497.436
Totaal NWF
83.776.298
78.978.127
4.798.171
Afwijking (c/b) in %
Jaar 2023
8% 22.905.519 -16% 2.707.858 10% 565.180 7% 55.184.675 6%
81.363.233
Incidentele baten en lasten Jaar 2024
Begroting na wijziging 2024
Afwijking (a-b)
a.
b.
c.
Baten en lasten in euro's (per saldo lasten) Werk, Participatie en Inkomen Armoedebestrijding Wmo Jeugdwet Bedrijfsvoering
279.974 7.445 231.160
463.949 -
-183.975 7.445 231.160
-40%
236.368 5.630.800 45.498 112.482
Resultaat
518.578
463.949
54.629
12%
6.025.148
Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen incidenteel Werk, Participatie en Inkomen Armoedebestrijding Wmo Jeugdwet Bedrijfsvoering
279.974 7.445 231.160
463.949 -
-183.975 7.445 231.160
-40%
236.368 5.630.800 45.498 112.482
Totaal gemeentelijke bijdragen incidenteel
518.578
463.949
54.629
12%
6.025.148
-
-
-
Incidentele baten en lasten
Netto resultaat
Afwijking (c/b) in %
-
De incidentele baten en lasten bestaan in 2024 voornamelijk uit: •
Inkomen: Regeling opvang ontheemden Oekraïne (ROOO)
•
Armoedebestrijding: energietoeslag 2023
•
Bedrijfsvoering: salariskosten/mutatie WW-voorzieningen ex-werknemers en de dotatie aan de voorziening voor bovenwettelijk verlof
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
Jaar 2023
23
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
24
5 Programma Werk, Participatie en Inkomen 5.1 Spotlights Werk, Participatie en Inkomen In 2024 is het aantal inwoners met een bijstandsuitkering licht toegenomen. Dit terwijl bij het opmaken van de begroting de verwachting was dat het aantal inwoners met een bijstandsuitkering zou afnemen. Verder zijn de bijstandsuitkeringen in 2024 tweemaal verhoogd met respectievelijk 3,73% en 3,09%. In de begroting voor 2024 is rekening gehouden met een minder sterke verhoging van 3,4% voor geheel 2024. Op basis van hogere aantallen en een hogere indexatie laten de jaarcijfers wat betreft de BUIG uitgaven een begrotingsoverschrijding van 8% zien. En ook de lasten voor loonkostensubsidie namen als gevolg hiervan meer toe dan verwacht.
Er zijn in 2024 meer inburgeraars gestart dan verwacht. Daardoor vallen de kosten voor inburgering hoger uit dan begroot. De re-integratielasten van Pastiel vallen hoger uit dan begroot. Deze toename is het gevolg van een verhoogde instroom bij Pastiel. Om dit op te kunnen vangen is voor 2024 extra budget aan Pastiel beschikbaar gesteld passend binnen de kaders van de business case Empatec-Pastiel en passend binnen onze begroting voor reintegratieactiviteiten.
5.2 Bestandsontwikkeling Inkomen 5.2.1
Bestandsontwikkeling Inkomen
In de onderstaande tabel is te zien hoeveel cliënten een inkomensvoorziening hebben. De tabel toont de jaarcijfers 2024 in vergelijking met de begroting na wijziging 2024. Uniek
Begroting Gemiddelde na wijziging Gemiddelde
Bestandsontwikkeling aantal cliënten Inkomen
Jaar 2024
Jaar 2024
Jaar 2024
Jaar 2023
De Dienst NWF Participatiewet Basis Participatiewet Inrichting Participatiewet Krediethypotheek IOAW
1.456 94 8 77
1.235 69 4 70
1.212 66 4 78
1.222 62 4 79
IOAZ BBZ Studietoeslag Opvang Oekraïnse Ontheemden Eindtotaal
6 16 34 137 1.828
6 10 22 73 1.489
7 8 17 93 1.485
6 10 16 77 1.476
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
25
5.3 Financiële verantwoording Inkomen Noardwest Fryslân - Programma Inkomen Begroting na Jaar 2024 wijziging 2024
Taakveld Lasten in euro's 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Opvang ontheemden Oekraïne (ROOO) 6.3
a.
b.
c.
283.559
356.052
-72.493
Jaar 2023
-20%
327.154
Inkomensregelingen BUIG Loonkostensubsidie i-deel Loonkostensubsidie Beschut Werken TOZO Lasten onderzoek BBZ Studietoeslag
24.015.313 1.602.962 608.338 196 7.556 83.883
22.157.752 1.857.562 1.296.864 306.098 750.145 -141.807 119.011 -118.815 12.150 -4.593 63.540 20.343
8% 22.365.659 24% 1.233.333 -19% 510.053 -100% -79.542 -38% 11.266 32% 54.404
Totale lasten Inkomen
26.601.809
24.755.514 1.846.295
7% 24.422.326
Baten in euro's 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Debiteuren ROOO 6.3
Afwijking Afwijking (a-b) (c/b) in %
3.782
11.115
-7.333
-66%
11.244
Inkomensregelingen Debiteuren BUIG Debiteuren TOZO Debiteuren Bbz
794.212 16.398 47.701
582.408 162.772
211.804 16.398 -115.071
36% -71%
659.609 92.108
Totale baten Werk, Participatie en Inkomen
862.093
756.295
105.798
14%
762.961
Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen structureel Gemeentelijke bijdragen incidenteel
25.459.742 279.974
23.535.270 1.924.472 463.949 -183.975
8% 23.422.998 -40% 236.368
Gemeentelijke bijdragen
25.739.716
23.999.219 1.740.497
7% 23.659.365
Toelichting op de financiële afwijkingen Product •
Inkomensregelingen, BUIG
Toelichting Ontwikkeling gemiddelde hoogte van de uitkering: De bijstandsuitkeringen zijn per 1 januari 2024 verhoogd met 3,73% en zijn per juli nogmaals verhoogd met 3,09%. In de begroting is echter, op basis van de raming in de septembercirculaire 2023, rekening gehouden met een indexatie van 3,4% voor geheel 2024. Ontwikkeling aantal cliënten met een bijstandsuitkering: bij het opmaken van de begroting is, op basis van de raming in de septembercirculaire 2023 van het Rijk, rekening gehouden
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
26
met een daling van het aantal cliënten. In werkelijkheid is het aantal inwoners met een uitkering echter toegenomen. Op basis van hogere aantallen en een hogere indexatie dan verwacht laten de jaarcijfers wat betreft de BUIG uitgaven een begrotingsoverschrijding van 8% zien. •
Loonkostensubsidie i-deel
De lasten voor loonkostensubsidie nemen de afgelopen jaren toe. Het aantal inwoners met loonkostensubsidie is hoger dan begroot. Daarnaast is er ook sprake van hogere prijsindexaties dan verwacht. Op basis van de jaarcijfers liggen de lasten 24% hoger dan begroot.
•
Loonkostensubsidie beschut werken
Voor loonkostensubsidie (LKS) beschut werken zien we dat de lasten in 2024 lager uitvallen dan begroot. Dit komt door de lagere aantallen en lagere gemiddelde subsidie. De gemiddelde subsidie is afhankelijk van de gewerkte uren en loonwaarde.
•
TOZO
Voor de lasten van de uitvoering van het debiteurenbeheer TOZO (door BZF) is een reservering getroffen. De lasten vallen hierdoor niet in de exploitatie.
•
Giraal leefgeld Oekraïners
De regeling Opvang ontheemden Oekraïne loopt van juli 2022 tot 4 maart 2026. De lasten in verband met deze regeling worden volledig vanuit het Rijk vergoed.
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
27
5.4 Bestandsontwikkeling Werk en Participatie 5.4.1
Cliënten Werk en Participatie
Het afgelopen jaar hebben we gewerkt aan het optimaliseren van de inrichting van ons cliëntadministratie-systeem. Hierbij hebben we op basis van de nieuwe werkwijze onze processen, de registratie en de werkinstructies opnieuw opgebouwd en geïmplementeerd. Gedurende dit proces hebben we ook de administratie opgeschoond en opnieuw ingericht. De tabel van de bestandsontwikkeling geeft hierdoor meer inzicht dan voorheen. Bestandsontwikkeling aantal cliënten Werk, Participatie en Inburgering De Dienst NWF Pastiel Arbeidsparticipatie Inburgering De Dienst Arbeidsparticipatie Breed Offensief (incl. LKS) Lokaal aanbod (incl. Groeituin) Parttime Werk Scholing Begeleiding team TWP Bureau Zelfstandigen Fryslân Maatschappelijke participatie Lokaal aanbod Vrijwilligerswerk Begeleiding team TWP Beschut Werk Empatec Wachtlijst Beschut Werk Inburgering Connexa Scholing Ontheffing arbeidsplicht Ontheffing arbeidsplicht RIB Arbeidsparticipatie Maatschappelijke participatie Inburgering Totaal Uniek aantal cliënten
Jaar 2024
Jaar 2023
Jaar 2022
379 335 44 2.035 626 243 28 179 86 56 34 501 120 264 117 61 46 15 176 74 102 671 671 233 160 42 31 2.647 1.996
303 295 8 2.047 640 205 11 208 89 91 36 542 115 282 145 68 46 22 108 48 60 689 689 282 184 26 72 2.632 1.967
296 296 2.098 681 190 23 222 97 116 33 528 109 277 142 61 34 27 41 19 22 787 787 329 199 32 98 2.723 1.989
Het aantal door Pastiel begeleide cliënten neemt toe. Dit is het gevolg van de met Pastiel gemaakte afspraken om alle cliënten met arbeidspotentieel te begeleiden naar werk. Daardoor zien we ook een afname van de inzet van externe re-integratie bedrijven (RIB) op het gebied van arbeidsparticipatie en inburgering.
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
28
Voor de groep cliënten die niet direct naar werk zijn te begeleiden, is een nieuwe aanpak ontwikkeld en vindt extra inzet plaats. Bijvoorbeeld door begeleiding in de Groeituin van Empatec, door extra begeleiding door casemanagers van De Dienst of zo nodig bij heel specifieke problematiek door inzet van externe begeleiding met behulp van reintegratiebedrijven gericht op maatschappelijke participatie. Ten slotte valt uit de tabel op te maken dat het aantal inburgeraars toeneemt. Dit vraagt zowel extra inzet vanuit de casemanagers bij De Dienst als door Pastiel.
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
29
5.5 Financiële verantwoording Werk en Participatie Noardwest Fryslân - Programma Werk en Participatie Taakveld
Jaar 2024
6.5
Afwijking Afwijking (a-b) (c/b) in % Jaar 2023
a.
b.
c.
135.149 229.153 100.648 464.950
147.050 170.212 317.262
-11.901 58.941 100.648 147.688
-8% 35% 47%
139.872 340.513 480.385
WSW en beschut werken (Begeleide participatie) Re-integratie eigen uren TWP 500.990 Re-integratie trajecten TWP 76.088 Re-integratie Beschut Werken 445.476 Lokale participatie-initiatieven 30.000 1.052.555
393.992 97.423 421.200 30.000 942.615
106.998 -21.335 24.276 109.940
27% -22% 6% 0% 12%
347.662 67.951 326.501 30.000 772.114
282.056 455.683 1.200.817 1.938.555
295.908 524.520 1.074.607 1.895.035
-13.852 -68.837 126.210 43.520
-5% 269.215 -13% 449.846 12% 1.031.307 2% 1.750.369
3.456.061
3.154.913
301.148
10% 3.002.868
166.861
-
-
-
1.097
166.861
-
-
-
1.097
3.289.200 -
3.154.913 -
134.287 -
4% 3.001.771 -
3.289.200
3.154.913
134.287
4% 3.001.771
Lasten in euro's 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Eigen uren inburgering Trajecten inburgering Inburgering Pastiel
6.4
Begroting na wijziging 2024
Arbeidsparticipatie Re-integratie eigen uren TWP Re-integratie trajecten TWP Re-integratie Pastiel
Totale lasten Werk, Participatie en Inkomen Baten in euro's 6.5 Arbeidsparticipatie Debiteuren Totale baten Werk, Participatie en Inkomen
Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen structureel Gemeentelijke bijdragen incidenteel Gemeentelijke bijdragen
Toelichting op de financiële afwijkingen Product •
Samenkracht en burgerparticipatie Inburgering
Toelichting De lasten zijn hoger dan begroot. Er zijn meer inburgeraars gestart ten opzichte van 2023. De lasten Inburgering Pastiel betreft de samenwerkingsovereenkomst (SWO) met Pastiel. In de SWO zijn de B1 (een inburgeringscursus Nederlands op B1-niveau) en de Module Arbeidsmarkt Participatie (MAP) opgenomen. De opdracht voor de in 2023 niet-uitgevoerde trajecten is doorgeschoven naar 2024. Dat betekent dat Pastiel voor
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
30
2024 een verplichting had om 30 B1-trajecten te starten, en 20 MAP-trajecten. Inmiddels zijn deze trajecten uitgevoerd. •
•
•
WSW en beschut werken (begeleide participatie) Re-integratie eigen uren TWP
De begeleidingstijd van onze casemanagers wordt voor 70%
Arbeidsparticipatie Re-integratie Pastiel
De re-integratielasten vallen hoger uit dan begroot. Deze
doorberekend als directe kosten in het programma Werk en Participatie en verantwoord onder re-integratie eigen uren TWP. Dit geldt voor zowel taakveld 6.4 Begeleide Participatie als 6.5 Arbeidsparticipatie. Deze kosten waren voor 2024 bij elkaar opgeteld te laag geraamd doordat de openstaande vacatureruimte hier niet in is meegenomen. Per saldo heeft dit op het totaal van de jaarcijfers geen effect aangezien deze kosten als baten worden verantwoord in het programma Bedrijfsvoering en dus tegen elkaar wegvallen. Netto leidt dit dus niet tot hogere gemeentelijke bijdragen.
toename is het gevolg van een verhoogde instroom bij Pastiel. Om de verhoogde instroom te kunnen opvangen is voor 2024 extra budget beschikbaar gesteld passend binnen de kaders van de business case Empatec-Pastiel. De aanvullende financiering paste binnen de begroting van De Dienst omdat minder geld is besteed aan inschakeling van externe re-integratiebureaus.
Re-integratietrajecten TWP
Het totale budget voor inschakeling van externe reintegratiebureaus bedroeg € 622.000,-, zowel voor activiteiten gericht op maatschappelijke participatie (verantwoord onder taakveld 6.4) als activiteiten gericht op arbeidsparticipatie (verantwoord onder taakveld 6.5). Daarvan is € 532.000,besteed. Het resterende bedrag van € 90.000,- is vrijwel geheel aangewend voor extra inzet van Pastiel.
Baten Arbeidsparticipatie
De baten betreffen de subsidie in het aandeel in het ESF+ project Samen aan de slag van Arbeidsmarktregio Fryslân.
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
31
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
32
6 Programma Armoedebestrijding 6.1 Spotlights Armoedebestrijding Voor één nieuwe cliënt is sprake van hoge kosten kinderopvang. Deze cliënt neemt ca. 40% van de totale lasten in 2024 voor zijn rekening.
Meer statushouders maken gebruik van de mogelijkheid om bijzondere bijstand aan te vragen voor de inrichting van de woning. De uitgaven in 2024 zijn ten opzichte van 2023 meer dan verdubbeld.
De lasten voor schuldhulpverlening vallen en 53% hoger uit dan begroot. Dit komt door een toename van de aanmeldingen en een verhoging van de tarieven.
6.2 Bestandsontwikkeling Armoedebestrijding Aantal toegekende aanvragen Armoedebestrijding
De Dienst NWF
Jaar Begroting Jaar 2024 na wijziging 2023 2024
Aantal cliënten AV Frieso Bijzondere bijstand bewindvoering
2016 608
2168 466
2175 600
Aantal toegekende aanvragen Bijzondere bijstand vergunninghouders Compensatieregeling Eigen Risico Individuele Inkomenstoeslag
42 522 784
30 484 801
27 471 775
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
33
6.3 Financiële verantwoording Armoedebestrijding Noardwest Fryslân Programma Armoedebestrijding Begroting na Afwijking Afwijking Jaar 2024 wijziging 2024 (a-b) (c/b) in %
Taakveld
b.
c.
180.610 180.610
76.341 76.341
104.268 104.268
137% 137%
111.613 111.613
943.743 196.618 7.445 295.211 52.234 734.379 2.229.631
884.070 87.890 301.716 48.400 763.936 2.086.012
59.673 108.728 7.445 -6.505 3.834 -29.557 143.619
7% 124% 0% -2% 8% -4% 7%
825.677 94.212 5.630.800 228.841 45.475 669.322 7.494.327
Individuele inkomenstoeslag Minimabeleid
261.534 261.534
259.718 259.718
1.816 1.816
1% 1%
254.420 254.420
Schuldpreventie Schuldhulpverlening Schuldhulpverlening
11.335 320.582 331.917
12.517 209.527 222.045
-1.182 111.055 109.872
-9% 53% 49%
7.861 212.895 220.756
Totale lasten Armoedebestrijding
3.003.691
2.644.116
359.575
14%
8.081.115
Inkomensregelingen Bijzondere bijstand
227.175
135.300
91.875
68%
135.856
Totale baten Armoedebestrijding
227.175
135.300
91.875
68%
135.856
Gemeentelijke bijdragen structureel Gemeentelijke bijdragen incidenteel
2.769.071 7.445
2.508.816 -
260.255 7.445
10% 0%
2.314.459 5.630.800
Gemeentelijke bijdragen
2.776.516
2.508.816
267.700
11%
7.945.259
Lasten in euro's 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Kinderopvang
6.3
Jaar 2023
a.
Inkomensregelingen Bijzondere bijstand bewindvoering Bijzondere bijstand vergunninghouders Bijzondere bijstand energietoeslag Bijzondere bijstand overig Compensatieregeling Wettelijk Eigen Risico AV Frieso Bijzondere bijstand
Baten in euro's 6.3
Dekking in euro's
Toelichting op de financiële afwijkingen Product •
Kinderopvang (SMI)
Toelichting Voor één nieuwe cliënt is sprake van hoge kosten kinderopvang. Deze cliënt neemt ca. 40% van de totale lasten in 2024 voor zijn rekening.
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
34
•
Inkomensregelingen, Bijzondere bijstand
De stijging in de lasten bijzondere bijstand zit onder andere in de woninginrichting voor statushouders. In 2024 hebben er gezinsherenigingen plaatsgevonden die extra lasten met zich mee brengen.
•
Inkomensregelingen, bijzondere bijstand energietoeslag
De Energietoeslag 2023 kon tot en met 1 juni 2024 aangevraagd worden. De hiermee samenhangende lasten zijn toegerekend aan 2023. In dit bedrag zat een stelpost. Hierdoor is nog een klein bedrag als kosten in 2024 verantwoord.
•
Schuldhulpverlening
De lasten voor schuldhulpverlening vallen 53% hoger uit dan begroot. Er zijn meer trajecten ingezet en de tarieven zijn met ca. 6% gestegen.
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
35
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
36
7 Programma Wmo en Jeugdwet 7.1 Spotlights Wmo De gemeentelijke bijdragen voor de Wmo vertonen geen afwijking ten opzichte van de herziene begroting (0%). We zien wel overschrijdingen op het gebied van de toegang en eerstelijnsvoorzieningen, maatwerkvoorzieningen en begeleiding. Bij de dagbesteding daarentegen is er sprake van een onderschrijding van 17%.
7.2 Bestandsontwikkeling Wmo 7.2.1
Voorzieningen Wmo
Deze overzichten geven het aantal voorzieningen weer tot en met 31 december 2024.
Aantal Voorzieningen
Voorzieningen Wmo De Dienst NWF 8.500 8.400 8.300 8.200 8.100 8.000 7.900 7.800 7.700
2023 2024
jan
feb
mrt
apr mei
jun
jul
aug sep
okt
nov dec
Maand Bestandsontwikkeling aantal voorzieningen Wmo (gemiddelden) De Dienst NWF Begeleiding Huishoudelijke Ondersteuning Kortdurend Verblijf Rolstoelvoorzieningen Vervoersvoorzieningen Woonvoorzieningen PGB
dec-24
Jaar 2024
Jaar 2023
Jaar 2022
1.092 2.208 1 547 3.523 858 104
1.118 2.176 2 548 3.447 843 121
1.141 2.143 1 544 3.380 772 130
1.226 2.032 1 532 3.506 674 139
Eindtotaal
8.333
8.255
8.111
8.109
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
37
7.2.2
Cliënten Wmo
De volgende overzichten geven inzicht in het verloop en de leeftijdsopbouw van de cliënten. Ook in 2024 nam het aantal cliënten licht toe. In december 2024 waren er 4.580 cliënten met een Wmo-voorziening.
Cliënten Wmo
Cliënten Wmo De Dienst NWF 4.650 4.600 4.550 4.500 4.450 4.400 4.350 4.300 4.250
2023 2024
jan
feb
mrt apr mei jun
jul
aug sep okt nov dec
Maand Verreweg de meeste Wmo-cliënten zijn ouder dan 65 jaar. Cliënten in deze leeftijdscategorie hebben naast de voorziening collectief vervoer vaak ook Huishoudelijke Hulp of een hulpmiddel. In de leeftijdscategorie 0 en 20 jaar hebben cliënten vaak een hulpmiddel, terwijl er in de leeftijdscategorieën 20 tot 65 jaar vaker (tijdelijk) individuele begeleiding ter bevordering van de zelfredzaamheid wordt ingezet. De leeftijdsopbouw van de cliënten is als volgt:
Cliënten Wmo per leeftijdsklasse (verhouding De Dienst NWF) 2024 147 459
1.018
1.783
0 tot 20 jr
2.131
20 tot 40 jr 40 tot 65 jr 65 tot 80 jr 2023 146 439
1.005
0%
20%
1.741
40%
2.045
60%
80%
80 jr en ouder 100%
Cliënten Wmo
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
38
7.2.3
Kengetallen Wmo 2024
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
39
7.3 Financiële verantwoording Wmo Noardwest Fryslân - Programma Wmo Taakveld Lasten in euro's 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Mantelzorg Jeug
6.6
6.71a
6.71b
6.71c
6.71d
6.81a
Begroting na Jaar 2024 wijziging 2024 a. b.
Afwijking (a-b) c.
Afwijking (c/b) in %
Jaar 2023
-
-
-
-
-
105.333
84.500
20.833
25%
71.324
Maatwerkvoorzieningen Collectief vervoer Rolstoelvoorziening Vervoersvoorziening Woonvoorziening Totaal
1.178.557 555.605 969.058 636.547 3.339.767
1.049.302 591.176 955.365 565.000 3.160.843
129.256 -35.571 13.693 71.547 178.924
12% -6% 1% 13% 6%
1.030.285 515.870 872.088 556.380 2.974.623
Huishoudelijke hulp Huishoudelijke Ondersteuning
8.052.610
7.996.259
56.351
1%
6.907.908
Begeleiding Individuele Begeleiding Kortdurend verblijf Totaal
4.193.872 10.481 4.204.353
3.947.696 10.247 3.957.942
246.177 235 246.411
6% 2% 6%
3.613.662 25.743 3.639.405
Dagbesteding Dagactiviteiten
1.670.732
2.016.990
-346.258
-17%
1.650.529
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Overige externe zaken
Overige maatwerkarrangementen Incidentele regelingen
-
-
-
-
Beschermd wonen Beschermd wonen
-
-
-
-
Totale lasten Wmo
17.372.795
17.216.534
156.261
1%
15.243.790
124.790
96.927
27.863
29%
110.583
Huishoudelijke hulp Eigen bijdragen CAK
636.168
583.886
52.281
9%
561.424
Overige maatwerkarrangementen Overige baten
103.524
-
103.524
-
2.996
Totale baten Wmo
864.482
680.814
183.668
27%
675.003
Dekking in euro's Gemeentelijke bijdrage structureel Gemeentelijke bijdrage incidenteel
16.508.313 -
16.535.720 -
-27.407 -
0% -
14.568.787
Gemeentelijke bijdragen
16.508.313
16.535.720
-27.407
0%
14.568.787
Baten in euro's 6.6 Maatwerkvoorzieningen Eigen bijdragen Collectief Vervoer 6.71a
6.71d
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
40
Toelichting op de financiële afwijkingen Product
Toelichting
•
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
Er is meer gebruik gemaakt van onafhankelijke cliëntondersteuning. Hierdoor is er een overschrijding ten opzichte van de begroting na wijziging.
•
Maatwerkvoorzieningen
De overschrijding wordt veroorzaakt door meer kosten voor collectief vervoer en woonvoorzieningen. Daarentegen zijn de kosten voor rolstoelvoorzieningen iets lager uitgevallen, dit samen zorgt voor een overschrijding van 6%.
•
Huishoudelijke ondersteuning
Ondanks de extra doorgevoerde tariefsverhoging in 2024 komt het resultaat rond de begroting na wijziging uit. De stijging van het aantal cliënten was kleiner dan verwacht, maar het aantal cliënten heeft in december wel een piek bereikt (zie ook de tabel bij Bestandontwikkeling).
•
Begeleiding
Er is sprake van een overschrijding op individuele begeleiding. We zien een stijging bij alle varianten van begeleiding, maar vooral de dure varianten Plus en Specialistisch zorgen voor extra kosten.
•
Dagactiviteiten
De kosten van alle varianten van dagbesteding zijn lager uitgevallen dan begroot. Vooral de dagactiviteit basis is fors lager, dit product heeft dan ook de grootste invloed op de onderschrijding van 17%.
•
Eigen bijdrage collectief vervoer
Er is sprake van een aanzienlijke overschrijding op de baten van het collectief vervoer. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door de LTI-indexatie van 11,72% op de eigen bijdrage voor 2024. Deze indexatie was ten tijde van het opstellen van de begroting nog niet bekend, wat heeft geleid tot een substantiële afwijking. Daarnaast is het aantal ritten toegenomen, wat eveneens heeft bijgedragen aan een stijging van de ontvangen eigen bijdragen.
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
41
•
Overige baten
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
Het rechtmatigheidsonderzoek door de toezichthouders heeft geleid tot een terugvordering van €104.000. Deze terugvordering was niet opgenomen in de begroting en resulteert daardoor in een positief effect op het financiële resultaat.
42
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
43
7.4 Spotlights Jeugdwet In 2024 zijn de jeugdhulpkosten veel sterker toegenomen dan verwacht. Sinds 1 januari 2024 is de nieuwe overeenkomst voor specialistische jeugdhulp van kracht. Er zijn veel aanpassingen doorgevoerd en verschillende nieuwe producten geïntroduceerd, zoals Dagbehandeling, Dagopvang en Wonen. De prijsstelling van sommige nieuwe producten is hoog en het streven om minder snel specialistische jeugdhulp in te schakelen door striktere normen te hanteren, heeft in de praktijk nog niet geleid tot een afname. Hierdoor is sprake van een begrotingsoverschrijding van 15%.
7.5 Bestandsontwikkeling Jeugdwet 7.5.1
Cliënten Jeugdwet
In deze paragraaf richten wij ons op het verloop van het aantal cliënten met een indicatie vanuit de Jeugdwet. Het uniek aantal cliënten in 2024 bedraagt 1.150 (2023: 1.182).
Cliënten Jeugdwet De Dienst NWF Aantal Cliënten
1.300 1.250 1.200 2023
1.150
2024
1.100 1.050 jan
feb
mrt apr mei jun
jul
aug sep okt nov dec
Maand
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
44
Cliënten per 1000 jeugdige inw.
Cliënten Jeugdwet per 1000 jeugdigen (benchmark)
7.5.2
140 120 100 80 Harlingen
60
Terschelling
40
Vlieland
20
Waadhoeke
0
Kalendermaand
Bestandsontwikkeling cliënten Jeugdwet per productcategorie
Bestandsontwikkeling aantal cliënten Jeugdwet De Dienst SJH: Herstel SJH: Duurzaam SJH: Dagopvang SJH: Dagbehandeling SJH: Verblijf SJH: Overig Dyslexie Pleegzorg Wonen Verblijf en Thuisplus Hoogspecialistisch Crisis Lokale Inkoop Landelijke Inkoop PGB Jeugdbescherming Jeugdreclassering Eindtotaal
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
Dec. 2024
741 44 57 21 29 115 124 78 49 4 2 5 37 4 13 135 24 1.482
Jaar 2024
1.243 151 69 30 40 156 188 91 61 31 3 23 75 8 20 171 37 2.397
Jaar 2023
Jaar 2022
1.283 258 72 177 95 114 5 29 52 3 23 184 25 2.320
1.261 305 70 150 105 132 12 39 30 3 24 192 29 2.352
45
7.5.3
Kengetallen Jeugd 2024
Jaarstukken 2024, versie 1 De Dienst Noardwest Fryslân
46
7.6 Financiële verantwoording Jeugdwet Noardwest Fryslân - Programma Jeugdwet Taakveld Lasten in euro's 6.72a Jeugdhulp begeleiding Regionale inkoop 6.72c
6.72d
6.73a
6.73b
6.73c
6.74a
6.74b
6.74c
6.82a
6.82b
Jeugdhulp dagbesteding Regionale inkoop
Begroting na Jaar 2024 wijziging 2024 a. b.
Afwijking (a-b) c.
Afwijking (c/b) in %
289.088
289.088
-
1.425.392
1.425.392
-
Jaar 2023
Jeugdhulp zonder verblijf overig Regionale Inkoop 10.769.501 Lokale Inkoop 1.697.632 Incidentele regelingen Externe zaken 614.951 Totaal 13.082.084
11.938.680 810.375 644.165 13.393.220
-1.169.178 887.257 -29.214 -311.136
-10% 109% -5% -2%
11.988.285 1.319.197 45.498 551.106 13.904.086
Pleegzorg Pleegzorg
1.580.849
-153.967
-10%
1.365.212
2.244.478
-
1.426.882
Jeugdhulp met verblijf gezinsgericht Regionale inkoop 2.244.478 Jeugdhulp met verblijf overig Regionale Inkoop Hoogspecialistische Jeugdhulp Verblijf Totaal
171.829 464.862 3.127.853 3.764.544
797.832 3.461.675 4.259.507
171.829 -332.971 -333.822 -494.964
-42% -10% -12%
678.925 3.886.926 4.565.851
Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf Dyslexie 446.760
323.653
123.107
38%
345.780
Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Landelijke Inkoop Crisis Totaal
116.270 421.828 538.098
100.840 -111.532 -10.692
87% -26% -2%
71.654 323.068 394.722
2.643
-2.643
-100%
-
217.110 310.296 527.406
Gesloten plaatsing Gesloten plaatsing Jeugdbescherming Jeugdbescherming
1.805.174
1.685.915
119.259
7%
1.597.114
Jeugdreclassering Jeugdreclassering
212.099
206.115
5.984
3%
159.427
25.223.907
21.990.000
3.233.907
15%
22.332.192
Totale lasten Jeugdwet Baten in euro's 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig Overige baten Totale baten Jeugdwet