Bijlage 1 Jaarverslag 2024 Elan Onderwijsgroep
Tekst van het document
1
Inhoudsopgave 1.
Samenvatting .............................................................................................................................................................. 3
2.
Het schoolbestuur ...................................................................................................................................................... 5
2.1
Profiel ................................................................................................................................................................................................................ 5
2.2
Organisatie........................................................................................................................................................................................................ 6
3.
Verantwoording beleid ............................................................................................................................................. 11
3.1
Onderwijs & kwaliteit ..................................................................................................................................................................................... 11
3.2
Personeel & professionalisering..................................................................................................................................................................... 20
3.3
Huisvesting & facilitaire zaken ....................................................................................................................................................................... 24
3.4
Financieel beleid ............................................................................................................................................................................................. 26
3.5
Continuïteitsparagraaf ................................................................................................................................................................................... 29
4.
Verantwoording financiën ........................................................................................................................................ 33
4.1
Continuïteitsparagraaf ................................................................................................................................................................................... 33
4.2
Staat van baten en lasten ............................................................................................................................................................................... 38
4.3
Balans .............................................................................................................................................................................................................. 43
4.4
Slotbeschouwing ............................................................................................................................................................................................ 45
5.
Verantwoording RvT ................................................................................................................................................. 46
6.
Jaarrekening ............................................................................................................................................................. 53
7.
Controleverklaring .................................................................................................................................................... 71
2
1. Samenvatting Algemeen bestuursbeleid Elan onderwijsgroep werkt vanuit de slogan: “Waar talenten bloeien door samen te groeien” en richt zich in haar strategisch beleid (2023–2027) op vier pijlers: het versterken van onderwijskwaliteit, het stimuleren van professionele ontwikkeling van medewerkers, het realiseren van toekomstgerichte leeromgevingen en het bevorderen van inspiratie, profilering en innovatie. In dit jaarverslag worden de resultaten beschreven die in 2024 zijn behaald in de uitvoering van dit beleid. Het bestuursverslag vormt samen met de jaarrekening het jaarverslag van de stichting.
Onderwijskwaliteit Alle scholen zijn in 2024 door de Inspectie van het Onderwijs als ten minste “voldoende” beoordeeld. De organisatie monitort onderwijskwaliteit systematisch, onder andere via het Schooldashboard, interne audits en gesprekken met schooldirecties. Wat betreft de referentieniveaus van de eindtoets: • Vier scholen scoren boven de signaleringswaarde én boven het landelijk gemiddelde voor zowel 1F (fundamenteel niveau) als 2F/1S (streefniveau). • Nog eens vier scholen behalen de signaleringswaarde voor beide niveaus, maar blijven onder het landelijk gemiddelde. • Zes scholen laten gemengde scores zien die deels boven de norm en deels onder het gemiddelde liggen. • Drie scholen blijven op 2F/1S onder de signaleringswaarde, maar alle scholen behalen op 1F wel de minimumnorm, waarvan tien scholen ook het landelijk gemiddelde overstijgen. Deze uitkomsten worden opgevolgd met schoolgerichte interventies, zoals verbeterplannen en ondersteuning via de Elan Academie en lerende netwerken.
Exploitatieresultaat Kalenderjaar 2024 is afgesloten met een negatief resultaat van EUR 72K (2023: EUR 204K positief). Ten opzichte van zowel de begroting 2024 als het verslagjaar 2023 zijn er materiële verschillen in de baten en lasten. De belangrijkste oorzaak hiervoor is de in 2023 afgesloten CAO PO. Medio 2023 zijn de brutolonen met 10% verhoogd, gevolgd door een aanvullende stijging van 4,9% per 1 oktober 2024. Tegelijkertijd is de basisbekostiging vanuit de Rijksoverheid geïndexeerd. Hoewel deze ten opzichte van 2023 met 6,6% is toegenomen, geldt dit niet voor bekostigingsonderdelen die onderhevig zijn aan grote fluctuaties. Zo is de DUO-bekostiging voor asielzoekers en vreemdelingen gehalveerd als gevolg van veranderende instroomcijfers. Daarnaast is sprake van een disproportioneel effect tussen de achterstandsscore en de onderwijsachterstandsgelden. In 2024 is de achterstandsscore gedaald van 787 naar 774, een afname van circa 2%. De daarmee samenhangende middelen zijn echter met ongeveer 26% verminderd, wat neerkomt op EUR 223K. Deze fluctuaties, in combinatie met het onevenredige effect op de bekostiging, zijn binnen de bedrijfsvoering lastig te compenseren. Dit komt doordat het bieden van kwalitatief goed onderwijs de kernopdracht van Elan Onderwijsgroep is, waarvoor een minimale personele bezetting 3
noodzakelijk is. Tot slot heeft Elan in 2024 EUR 1.182K aan incidentele subsidiebaten ontvangen, bestaande uit gemeentelijke subsidies, middelen voor basisvaardigheden en de arbeidsmarkttoelage PO. Vanwege het incidentele karakter zijn deze baten in beperkte mate opgenomen in de meerjarenbegroting. Het effect daarvan wordt zichtbaar in het meerjarenperspectief, waar zowel aan de baten als aan de lastenkant taakstellingen zijn opgenomen.
Financiële positie Het balanstotaal bedraagt EUR 10.074K en bestaat aan de passivazijde onder meer uit een eigen vermogen van EUR 3.086K. Het weerstandsvermogen (13%) bedraagt ruim EUR 3.000K en ligt daarmee aanzienlijk boven de ondergrens van EUR 1.200K, zoals vastgesteld op basis van een risico-inventarisatie door de Raad van Toezicht. De Inspectie van het Onderwijs hanteert een norm van 5% voor de bufferliquiditeit, wat voor Elan neerkomt op EUR 1.154K. Ook de overige financiële kengetallen zijn in 2024 op niveau en er is voldoende werkkapitaal aanwezig. De financiële positie kan dan ook als solide worden bestempeld. Op korte termijn is de continuïteit van de bedrijfsvoering niet in gevaar. Tegelijkertijd vraagt het meerjarenperspectief om blijvende aandacht. Zonder aanvullende sturing en/of bij ongewijzigd Rijksbeleid komt het weerstandsvermogen op termijn onder druk te staan. Door tijdig te anticiperen op teruglopende specifieke bekostiging en stijgende lasten, kan Elan Onderwijsgroep gericht bijsturen. Daarmee blijft de financiële continuïteit ook op de langere termijn gewaarborgd. In hoofdstuk 4 en 6 jaarrekening lichten we de financiën nader toe.
4
2. Het schoolbestuur 2.1
Profiel
Missie en visie Elan Onderwijsgroep staat voor goed, ambitieus, innovatief en inspirerend onderwijs. De onderwijsgroep biedt leerlingen, medewerkers en ouders/verzorgers een leeromgeving waarin iedereen zich welkom voelt, gelijke kansen krijgt en gewaardeerd wordt. Het streven is om leerlingen te laten uitgroeien tot zelfbewuste, verantwoordelijke en empathische wereldburgers. Daarbij is er aandacht voor individuele talenten en wordt veel waarde gehecht aan de verbinding tussen school, leerling, ouders/verzorgers en de omgeving. Elan Onderwijsgroep is een lerende, open en betrokken organisatie waarin ambitie, transparantie, werkplezier en vertrouwen centraal staan. Er worden hoge verwachtingen gesteld, gekoppeld aan realistische doelen voor leerlingen, medewerkers en de organisatie als geheel. De kernwaarden geven richting aan het dagelijks handelen binnen de organisatie. Ze vormen het fundament voor de interne cultuur én voor wat extern van de organisatie mag worden verwacht: • • •
Ambitieus – Er wordt gestreefd naar kwaliteit, ontwikkeling en hoge verwachtingen. Open – Transparantie en nieuwsgierigheid naar elkaar en de wereld staan centraal. Betrokken – Er is oog voor de ontwikkeling van mensen en actieve verbinding met de omgeving.
Deze waarden komen samen in onze slogan: “Waar talenten bloeien door samen te groeien.”
Kernactiviteit Elan Onderwijsgroep verzorgt openbaar en algemeen bijzonder primair onderwijs. Er wordt getracht om in zoveel mogelijk dorpen minimaal één school te behouden, zodat leerlingen dicht bij huis kwalitatief goed onderwijs kunnen volgen.
Strategisch beleid Het Strategisch Beleidsplan 2023–2027 vormt de leidraad voor de ambities en ontwikkeling. De vier centrale speerpunten zijn: • • • •
5
Het versterken van de onderwijskwaliteit Het stimuleren van professionele ontwikkeling van medewerkers Het creëren van passende en toekomstgerichte leeromgevingen Het bevorderen van inspiratie, profilering en innovatie
De uitwerking van dit beleid en de in 2024 behaalde resultaten worden verder toegelicht in hoofdstuk 3. Toegankelijkheid en toelating In de statuten is vastgelegd dat de scholen algemeen toegankelijk zijn voor iedereen, zonder onderscheid naar levensovertuiging, godsdienst, politieke gezindheid, afkomst, geslacht of seksuele geaardheid. Kortom: iedere leerling is welkom.
2.2
Organisatie
Juridische structuur In juridische zin is Elan Onderwijsgroep een stichting zoals bedoeld in artikel 17 van de Wet op het Primair Onderwijs. Het algemeen bestuur wordt gevormd door de Raad van Toezicht (RvT). De dagelijkse leiding ligt bij het College van Bestuur (CvB). De algehele leiding van de scholen is in handen van de schooldirecteuren, die hierover verantwoording afleggen aan de voorzitter van het CvB.
Functiescheiding De functionele scheiding tussen de RvT als intern toezichthouder en de CvB als dagelijks bestuur is statutair vastgelegd. De taak- en bevoegdheidsverdeling tussen RvT, CvB en schooldirecteuren is nader uitgewerkt in een Bestuursreglement annex managementstatuut.
Raad van Toezicht De leden van de Raad van Toezicht (RvT) worden voor een periode van vier jaar benoemd. Na afloop van hun zittingsperiode kunnen zij voor één periode van vier jaar worden herbenoemd.
6
De RvT is als volgt samengesteld: Naam W.T. Scholten-
functie
in functie
einde eerste
einde tweede
sinds
zittingsperiode
zittingsperiode
Voorzitter - lid
1-5-2020
1-8-2024
31-7-2028
secretaris-
1-5-2020
1-8-2024
31-7-2028 1-8-2026
Kluitenberg R.J. Admiraal
penningmeester E. Elsinga
lid
3-7-2018
1-8-2022
T. Oosterveld
lid
1-1-2023
1-1-2027
K.A. Breuker
Lid
1-8-2024
31-7-2028
L.M. Lijzenga
lid
1-8-2024
31-7-2028
J.W. van Beem
voorzitter
10-5-2016
1-5-2020
1-8-2024
J. Bokma
lid
10-5-2016
1-5-2020
1-8-2024
De verantwoording van de RvT als intern toezichthouder is opgenomen in hoofdstuk 5.
College van Bestuur De dagelijkse leiding van de organisatie is opgedragen aan het éénpersoons College van Bestuur. De voorzitter CvB legt daarover verantwoording af aan de RvT, zijnde het hoogste orgaan binnen de stichting. Het CvB is als volgt samengesteld:
Naam
functie
in functie
einddatum contract
sinds Mr. S.T. van der Galiën
Voorzitter CvB
1-7-2022
1-7-2026
Scholen De onderwijsgroep opereert met 19 scholen voor openbaar en algemeen bijzonder primair onderwijs in de regio Noordwest-Fryslân. De organisatie bestaat uit één school voor speciaal basisonderwijs, één NT2-school, vijf (informele) samenwerkingsscholen en twaalf openbare basisscholen, met een leerlingenaantal variërend van circa 40 tot ruim 230. Op 1 februari 2024 waren er in totaal 2.120 leerlingen ingeschreven. Een jaar eerder, op 1 februari 2023, waren dat er 2.035. Een overzicht van de scholen vindt u op www.elanonderwijsgroep.nl.
7
Organogram Hierna is schematisch weergegeven op welke wijze de organisatie is ingericht:
(Gemeenschappelijke) medezeggenschap In de medezeggenschapsraad (MR) van de scholen zijn personeelsleden en ouders/verzorgers evenredig vertegenwoordigd. De schooldirecteur is de gesprekspartner van de MR voor schoolspecifieke zaken. De gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR) is het gremium voor schooloverstijgende onderwerpen. De GMR bestaat uit tien zetels: vijf voor ouders/verzorgers in de oudergeleding en vijf voor personeelsleden in de personeelsgeleding. Het College van Bestuur is gesprekspartner van de GMR. De leden hebben zitting zonder last of ruggespraak.
Verbonden partijen De ouders/verzorgers hebben zich per school verenigd in een oudervereniging of ouderstichting. Dit zijn zelfstandige rechtspersonen met een eigen financiële administratie, die jaarlijks verantwoording afleggen over het gevoerde beleid, op de wijze zoals voorgeschreven in hun statuten. Elan Onderwijsgroep heeft daarover geen zeggenschap. In drie andere verbanden is sprake van een minderheidsdeelneming zonder beslissende zeggenschap.
8
Naam
Beknopte omschrijving samenwerking
Samenwerkingsverband
Aanbod samenhangend geheel van zorgvoorzieningen
Passend Onderwijs Friesland Coöperatie Brede School Berltsum u.a.
Exploitatie multifunctioneel centrum
Vereniging van Eigenaren MFA Franeker
Exploitatie multifunctioneel centrum
(Triviant)
Er hebben zich tijdens of na afloop van het verslagjaar geen ontwikkelingen voorgedaan die van invloed zijn op de relatie met de verbonden partijen of de zeggenschap.
Governance De Raad van Toezicht en het College van Bestuur omarmen de “Code Goed Bestuur in het Primair Onderwijs”, zoals vastgesteld door de PO-Raad. In de Governancecode zijn principes en uitwerkingen vastgelegd rond professionaliteit, integriteit en transparantie van bestuur en intern toezicht in het primair onderwijs. Daarnaast zijn er enkele verplichtende bepalingen opgenomen met betrekking tot de publicatie van diverse documenten en de combinatie van bestuurs- en toezichthoudende functies. De herziene code besteedt meer aandacht aan de maatschappelijke opgave van het primair onderwijs. De zorg voor goed onderwijs voor alle kinderen is volgens de code het leidend principe voor het bestuurlijk handelen in de sector. Dit sluit aan bij de missie en visie die zijn vastgelegd in het Strategisch Beleidsplan 2023-2027. In 2024 is niet (bewust) in strijd gehandeld met de Governancecode. Indien van de code wordt afgeweken, wordt hiervan melding gemaakt in het bestuursverslag.
Horizontale en verticale verantwoording De financiering van de kerntaak geschiedt (nagenoeg) volledig met publieke middelen. Met dit bestuursverslag wordt verantwoording afgelegd aan zowel interne als externe stakeholders. Zonder volledig te willen zijn, kan hierbij worden gedacht aan ouders/verzorgers, medewerkers, de rijksoverheid en gemeenten.
De school in haar omgeving In de Code Goed Bestuur is de rol van de school in haar omgeving een centraal thema. Door de betrokkenheid van ouders/verzorgers te vergroten, wordt getracht om een positieve bijdrage te leveren aan de lokale gemeenschap. In dit kader is onder meer het project Sterk met Taal gestart. Het streven is om samen met gemeenten, andere schoolbesturen, kinderopvangorganisaties, verenigingen en dorpsbelangen toe te werken naar moderne, integrale kindcentra met een passend onderwijsaanbod voor leerlingen in het werkgebied. Daartoe vindt in verschillende samenstellingen frequent overleg plaats. Een voorbeeld hiervan is de inrichting van het gespecialiseerd centrum voor onderwijs en jeugdzorg Grutsk. Dit centrum is een pilot voor maatschappelijke aanbodverbreding, waarin onderwijs, kinderopvang en jeugdhulp worden samengebracht. Op het gebied van schoolsport werkt Elan Onderwijsgroep samen met de gemeente Waadhoeke (Beweegteam) en Firda (CIOS).
9
Sociale veiligheid Het welzijn en welbevinden van leerlingen en personeel staan hoog in het vaandel. Het beleid dat gericht is op het realiseren van een gezonde en veilige leer- en werkomgeving, is vastgelegd in het Veiligheidsplan. Bij ongewenste omgangsvormen en integriteitskwesties, waarin op school- of bestuursniveau niet of onvoldoende kan worden voorzien, zijn onafhankelijke externe organisaties beschikbaar. De beleving van veiligheid, de aantasting van die veiligheid en het welzijn van leerlingen en medewerkers worden periodiek gemonitord.
Klachtenregeling Als iets niet naar wens verloopt, kunnen leerlingen en/of hun ouders/verzorgers zich in eerste instantie wenden tot de leerkracht. Wanneer er geen oplossing wordt gevonden, kan het probleem worden voorgelegd aan de schooldirecteur. Dit geldt ook voor vragen of klachten over andere schoolzaken. In 2024 zijn twee klachten rechtstreeks gemeld bij Elan. Daarnaast zijn via de Onderwijsinspectie twee signaalklachten binnengekomen. Alle vier de meldingen zijn opgepakt en in behandeling genomen. De directeur is eveneens het eerste aanspreekpunt voor medewerkers. In tweede instantie kunnen klachten bij het College van Bestuur worden aangekaart. Indien ook dan geen oplossing wordt bereikt, is het mogelijk om de klacht bij landelijke instanties in te dienen. De organisatie is aangesloten bij de Landelijke Klachtencommissie (Onderwijsgeschillen) en hanteert een klachtenregeling die is gebaseerd op de landelijke modelregeling. Deze regeling is op alle scholen beschikbaar en te vinden op de websites. Tot slot is de vertrouwenspersoon via het GIMD beschikbaar voor medewerkers. De Vertrouwenspersoon Onderwijs (GIMD) heeft in zijn jaarbericht over 2024 aangegeven dat er in totaal zeven meldingen zijn gedaan. De meldingen betroffen uitsluitend individuele incidenten.
Uit het aantal en de aard van de meldingen blijkt niet dat er sprake is van structurele problemen op het gebied van sociale veiligheid. Vanwege het geringe aantal meldingen en ter bescherming van de anonimiteit van betrokkenen is hier geen nadere toelichting op gegeven.
Klokkenluiders Sinds eind 2021 is de EU-klokkenluidersrichtlijn van toepassing. Deze richtlijn zal in de Wet Bescherming Klokkenluiders worden omgezet naar Nederlandse wetgeving. In onderzoek is of hieraan op regionaal niveau een vervolg kan worden gegeven met de Friese Commissie voor Integriteitsvraagstukken (CIV Fryslân). Elan Onderwijsgroep is hierbij aangesloten.
10
3. Verantwoording beleid 3.1 Onderwijs & kwaliteit Kwaliteitszorg De scholen werken cyclisch aan de onderwijskwaliteit. Het strategisch beleidsplan, het schoolplan en de van daaruit opgestelde jaarplannen en de jaarverslagen vormen de basis. In de jaarplannen staan de doelen vanuit het schoolplan en het strategisch beleidsplan nader uitgewerkt en in het jaarverslag worden deze geëvalueerd. In een schematische weergave ziet dit er als volgt uit:
Het schooldashboard wordt ingezet om de onderwijskwaliteit van alle scholen te monitoren. Het College van Bestuur bezoekt de scholen en heeft driemaal per jaar een T-gesprek met de scholen over de onderwijskwaliteit, de bedrijfsvoering en de financiën. In de gesprekken met worden de ontwikkelingen en de resultaten besproken. Het College van Bestuur maakt afspraken met de schoolleiding als de onderwijskwaliteit daartoe aanleiding geeft. Scholen die risico’s lopen stellen een plan van aanpak op. Het plan van aanpak moet leiden tot verbetering van de onderwijskwaliteit. Het College van Bestuur legt viermaal per jaar verantwoording af over de onderwijskwaliteit tijdens gesprekken met de onderwijscommissie van de Raad van Toezicht.
11
Veiligheid Het College van Bestuur is verplicht zorg te dragen voor veilige scholen. De Wet Veiligheid op school heeft als doel de veiligheid voor leerlingen op school te vergroten. De kernpunten uit deze wet zijn: • • •
Iedere school is verantwoordelijk voor het uitvoeren van een sociaal veiligheidsbeleid. Iedere school monitort jaarlijks de veiligheidsbeleving (en het welbevinden) van de leerlingen Iedere school beschikt over een aanspreekpunt pesten waar leerlingen en ouders pesten kunnen melden en iemand coördineert het pestbeleid op school (coördinator sociale veiligheid/anti-pestcoördinator).
Het vernieuwde veiligheidsplan is in 2024 op bestuursniveau afgestemd met de gezamenlijke medezeggenschapsraad (GMR) en medezeggenschapsraden van alle scholen. Het veiligheidsplan geeft inzicht in het veiligheidsbeleid en de aspecten die samenhangen met veiligheid. In het veiligheidsplan wordt de veilige leeromgeving genoemd. Een veilige leefomgeving is gebaseerd op twee pijlers: • •
Respect hebben voor elkaar en het vermijden van ongewenst gedrag. Het kennen en nakomen van regels en gemaakte afspraken.
De directeur van de school is eindverantwoordelijk voor de uitvoering van het veiligheidsplan in de school. Alle personeelsleden zijn verantwoordelijk voor het nakomen van de afspraken in het veiligheidsplan en leerlingen kunnen ook verantwoordelijkheid dragen voor de uitvoering. Ieder jaar ontvangt het College van Bestuur een rapportage van de vertrouwenspersoon. De uitkomsten van de rapportage worden meegenomen in de evaluatie van het veiligheidsplan. Rond september vindt deze evaluatie zowel op schoolniveau als op bestuursniveau plaats. De gezamenlijke medezeggenschapsraad (GMR) en medezeggenschapsraden van alle scholen hebben hierin een belangrijke rol. Evaluaties kunnen leiden tot bijstelling of aanpassing van het veiligheidsplan. Scholen monitoren jaarlijks de veiligheidsbeleving van de leerlingen met een gevalideerd instrument. De resultaten bespreken we in het directieberaad, in het lerend netwerk voor interne en ambulant begeleiders en in de onderwijscommissie van de Raad van Toezicht. Het behalen van de landelijk gemiddelde norm wordt hierbij nagestreefd.
12
De resultaten van de sociale veiligheidsbeleving in 2024 Onderdeel
Bestuursgemiddelde
Landelijk gemiddelde
Welbevinden
7.4
7.4
Ervaren veiligheid
8.1
8.0
Aantasting
8.7
8.8
Percentage niet gepeste
63%
63%
leerlingen
Scholen die laag scoren op één of meer van deze onderdelen maken gebruik van een ondersteuningsaanbod van Cedin met als doel de sociale veiligheid te versterken, zoals bijvoorbeeld “Grip op de groep” en “Pedagogisch tactvol handelen”. Daarnaast hebben alle scholen een aantal jaren terug de leergang Coördinator sociale veiligheid gevolgd. Deze leergang wordt structureel aangeboden voor nieuwe werknemers.
Resultaten Met de doorstroomtoets wordt gemeten of de leerlingen aan het einde van groep acht de vereiste referentieniveaus hebben behaald. Deze referentieniveaus zijn vanaf schooljaar 2020-2021 de manier waarop de Inspectie van het Onderwijs de basisvaardigheden van leerlingen op het gebied van taal en rekenen beoordeelt. Hierbij wordt in het bijzonder gekeken naar de volgende punten: • •
Het percentage leerlingen dat aan het einde van de basisschool een minimumniveau voor taal en rekenen behaalt. Dit wordt het fundamentele niveau 1F genoemd. Iedere leerling zou dit niveau aan het einde van de basisschool moeten behalen. Het percentage leerlingen dat aan het einde van de basisschool het hogere niveau voor taal en rekenen behaalt. Dit wordt het streefniveau of 2F (taal) en 1S (rekenen) genoemd. Het streven is dat zoveel mogelijk leerlingen dit niveau aan het einde van de basisschool behalen.
Alle scholen nemen jaarlijks in april de doorstroomtoets af bij alle leerlingen in groep 8, uitgezonderd bij nieuwkomers en leerlingen uit het speciaal basisonderwijs.
Nieuwkomers Nieuwkomers, zoals kinderen van asielzoekers en andere anderstalige leerlingen, kunnen instromen op de NT2-school OBS De Toverbal. Hier krijgen de leerlingen onderwijs op maat, gericht op het verwerven van de Nederlandse taal en het bevorderen van hun bredere ontwikkeling. Het doel is om deze leerlingen zo snel mogelijk door te laten stromen naar regulier basis- of voortgezet onderwijs. Na deze overstap biedt OBS De Toverbal ambulante begeleiding en nazorg op de nieuwe school, om de overgang soepel te laten verlopen en de ontwikkeling van de leerling te blijven ondersteunen. De meeste leerlingen op deze school voldoen aan de ontheffingsregeling en zijn vrijgesteld van deelname aan de doorstroomtoets. 13
SBO De Bolder SBO De Bolder is een school voor speciaal basisonderwijs De groepsgrootte is gemiddeld 15 leerlingen en iedere leerling heeft zijn eigen leerroute. SBO De Bolder neemt bij een deel van de leerlingen de doorstroomtoets af. Op grond van zeer moeilijk lerend kunnen er ontheffingen zijn. In 2024 gold dat voor 11 leerlingen. Voor de resultaten van de doorstroomtoets voor het speciaal basisonderwijs gelden geen signaleringswaarden en landelijke gemiddelden, zoals bij de basisscholen. De resultaten tellen niet mee in de beoordeling. In 2024 behaalde 75% van de leerlingen 1F-niveau op leesvaardigheid en 19% behaalde 2Fniveau. Voor taalverzorging behaalde 50% van de leerlingen 1F en geen leerlingen 2F. Voor rekenen behaalde 6% 1F en geen leerlingen 1S. Voor 2025 zijn de schoolnormen vastgesteld op: Lezen 80% 1F en 25% 2F, Taalverzorging 60% op of boven 1F en Rekenen 5-10% 1F. Door de Inspectie van het Onderwijs worden de percentages bepaald die de leerlingen op een school zouden moeten halen. De signaleringswaarde (1F) is voor alle scholen gelijk en is 85%. De signaleringswaarde voor de 1S/2F-scores wordt bepaald aan de hand van de schoolweging. Als een school een hoge schoolweging heeft, dus een complexe populatie, dan geldt een lagere signaleringswaarde.
De scholen van Elan Onderwijsgroep streven naar het behalen van de landelijk gemiddelde normen van de referentieniveaus 1F en 1S/2F die passend zijn bij de schoolweging. Elan Onderwijsgroep stimuleert de scholen om realistische schoolnormen te stellen passend bij de leerlingenpopulatie en het ambitieniveau van de school. Hieronder worden de resultaten van de referentieniveaus van 17 van de 19 scholen weergegeven. Hierin zijn de resultaten op de eindtoetsen van 2022, 2023 en 2024 verwerkt, Er wordt gerekend met een gemiddelde ober drie schooljaren om een stabiel beeld te krijgen. Voor kleine scholen wordt een periode van vijf schooljaren gehanteerd om een betrouwbaar beeld van de prestaties te krijgen. De exacte definitie van kleine scholen kan variëren. De kolom Score 1F geeft het percentage leerlingen weer dat het fundamentele niveau voor taal en rekenen heeft behaald. De kolom Score 2F/1S geeft het percentage leerlingen weer dat het streefniveau voor taal en rekenen heeft behaald.
14
School
School- Signalerin Landelij Score Signaleri Landelijk Score weging gsk 1F ngsgemiddel 2F/1S waarde gemidd waarde de 1F elde 2F/1S 2F/1S 1F Sws Twaspan 27,36 85% 96,6% 94,4% 50,1% 61,4% 52,2% IKC De Jint 29,01 85% 95,9% 94% 47,1% 57,8% 48,3% Obs De Pôlle 29,03 85% 95,9% 95,8% 47,1% 57,8% 61,1% De Frije Fǔgel 30,5 85% 95,7% 94,5% 45,5% 57,3% 54,2% Obs De Oanset 30,58 85% 95,7% 88,2% 45,5% 57,3% 52,9% Obs De Opslach 30,9 85% 95,7% 96,5% 45,5% 57,3% 45,4% Obs Lyts Libben 31,14 85% 95,2% 99% 43,5% 55,3% 71,4% Obs De Twilling 31,29 85% 95,2% 95,6% 43,5% 55,3% 50,3% Obs De Steven 31,59 85% 95,2% 86,9% 43,5% 55,3% 34,6% Obs ’t 31,97 85% 95,2% 96,3% 43,5% 55,3% 42,9% Fonnemint Waadwizer 32,08 85% 94,8% 95% 41,2% 53,4% 48,3% Obs Op ’e 32,17 85% 94,8% 94,1% 41,2% 53,4% 58,8% Dobbe Obs Op ’e Trije 32,22 85% 94,8% 98,1% 41,2% 53,4% 44,4% Obs A. 32,56 85% 94,8% 100% 41,2% 53,4% 68,3% Roelofsskoalle Obs De Romte 32,56 85% 94,8% 100% 41,2% 53,4% 59,7% De Twiner 32,68 85% 94,8% 97,2% 41,2% 53,4% 50% Sws De 33,99 85% 93,9% 100% 38,7% 50,4% 80,7% Fierljepper score is onder de signaleringswaarde score is boven de signaleringswaarde, maar onder het landelijk gemiddelde score is boven de signaleringswaarde en boven het landelijk gemiddelde
Toelichting resultaten 2024 • • • • •
15
Vier scholen scoren boven de signaleringswaarde en boven het landelijk gemiddelde voor 1F en 2F/1S. Vier andere scholen scoren boven de signaleringswaarde voor 1F en 2F/1S, maar onder het landelijk gemiddelde. Zes scholen hebben een score boven de signaleringswaarde (maar onder het landelijk gemiddelde) en een score boven het landelijk gemiddelde. Drie scholen hebben opbrengsten op 2F/1S die onder de signaleringswaarde vallen. Op 1F scoren alle scholen boven de signaleringswaarde, waarvan er 10 scholen boven het LG scoren.
Op basis van deze resultaten worden de volgende actiepunten geformuleerd: 1. De scholen die onder de signaleringswaarden scoren geven in een plan van aanpak aan hoe zij de resultaten gaan verhogen; 2. De scholen die boven de signaleringswaarde scoren maar (deels) onder het landelijk gemiddelde, stellen ambitieuze schooldoelen op die passend zijn bij het landelijk gemiddelde en geven in hun jaarplan/jaarverslag aan hoe zij deze willen bereiken. Voor meer informatie over de eindresultaten van de scholen van Elan Onderwijsgroep verwijzen we naar de website van Scholen op de kaart: scholenopdekaart.nl.
Doelen en resultaten 2024-2025 In onderstaand overzicht zijn de belangrijkste doelen vermeld. Hoofddoelen, subdoelen, en beleidsvoornemens Het intern auditteam weer actief maken door het bestaande beleidsdocument te herzien en te actualiseren. Opstellen bovenschools beleidsplan Basisvaardigheden
Status
Toelichting
Behaald
Het beleidsdocument is herzien en het auditteam is actief.
Behaald
Het plan is opgesteld en vastgesteld.
Het vullen van de Elan academie met passende cursussen/trainingen voor al het personeel
Behaald
Inventariseren van de succesfactoren van scholen die zowel op 1F als 1S/2F-niveau boven de landelijke normen scoren, het delen van Good Practice. Ondersteunen en begeleiden van scholen op rekengebied (krijgt invulling op studiedagen DB/IB en in de Elan Academie).
Onderhanden
Er worden cursussen en trainingen aangeboden vanuit de Elan Academie. Vanuit alle lagen van de organisatie worden ideeën aangedragen voor onderwerpen van bijeenkomsten. Het delen van good practice vindt steeds vaker plaats. Dit blijft geagendeerd en gestimuleerd worden.
16
Afgerond
Er zijn scholingen georganiseerd binnen de Elan Academie, in de lerende netwerken wordt dit onderwerp besproken en worden scholen gevraagd om hier een presentatie over te geven. Op schoolniveau wordt dit besproken tijdens de T-gesprekken en bij het opstellen van de ontwikkeldoelen.
Het organiseren en ontwikkelen van Onderhanden het dashboard om de kwaliteitszorg te verstevigen. Het doorontwikkelen en opzetten van (nieuwe) lerende netwerken op verschillende vakgebieden (hoogbegaafdheid, jonge kind, eventueel ook burgerschap) Scholen begeleiden bij het opstellen van een Burgerschapsdocument.
Onderhanden
Het vak Frysk weer onder de aandacht brengen en onderzoeken wat de scholen nodig hebben om tot een (mogelijk) hoger profiel te komen
Onderhanden
Onderhanden
Feedforward op schooldocumenten Onderhanden (zoals jaarplannen, beleidsplannen directies) en (schoolrapportages/beleid begaafdheid intern begeleiders): Hoogbegaafdheid Onderhanden bovenschoolsbeleidsplan bijstellen, scholen ondersteunen bij het opzetten van beleid op schoolniveau. Het doorontwikkelen aanbod Levelgroep
17
De onderdelen Onderwijs en Personeel zijn klaar, de onderdelen Financiën en rapportage zijn nog in ontwikkeling. Er zijn lerende netwerken voor taal, rekenen en begaafdheid opgezet. Men is bezig met het opstellen van beleid en met het uitbreiden van de lerende netwerken. Er zijn steeds meer scholen die hun Burgerschapsplan hebben afgerond. Het format (deels gevuld) staat in Mijn Schoolplan. Er wordt collegiale consultatie ingezet om de scholen te begeleiden die het Burgerschapsdocument nog niet hebben afgerond. In de Elan Academie worden cursussen aangeboden voor deskundigheidsbevordering. Tijdens deze bijeenkomsten worden ideeën aangereikt welke in de praktijk gelijk uitgevoerd kunnen worden. Dit is helpend om te werken naar profiel A. Er is aandacht besteed aan de subsidie Frysk Alle scholen worden geacht deze subsidie aan te vragen. Tijdens de interne audits worden alle beleidsdocumenten doorgenomen. Op alle schoolrapportages wordt standaard een terugkoppeling gegeven. Het beleidsplan begaafdheid voor Elan Onderwijsgroep is veranderd van opzet. Het concept is opgesteld en wordt in 2025 voorzien van feedback van het IBAB lerende netwerk en het DB. Daarna volgt de vaststelling van het beleid. Voor de Levelgroep is een vernieuwde werkwijze opgesteld.
Doorontwikkeling basis en extra ondersteuning; de basisondersteuning voldoende op alle scholen (verplichte protocollen op orde, differentiatie op orde). Extra ondersteuning; waar willen scholen zich in versterken, wat is daarvoor nodig? Zorgzwaarte/achterstandsscores in kaart op schoolniveau. Scholen begeleiden en coachen om de resultaten ambitieuzer en realistischer te verhogen (schoolnormen en referentieniveaus)
Onderhanden
Onderhanden
De werkwijze wordt per 2025 onderdeel van het beleidsplan begaafdheid. De basisondersteuning is d.m.v. vragenlijsten Perspectief op School opnieuw in kaart gebracht. In 2025 stellen we een actieplan met tijdpad en werken we aan het op orde brengen van het aanbod, verplichte protocollen e.d. De zorgzwaarte en achterstandsscores van de scholen zijn in beeld. De terugkoppeling hierop wordt gegeven in de feed forward op de schoolrapportages en tijdens de Tgesprekken.
Inspectie van het Onderwijs en audits In het afgelopen jaar heeft de Inspectie van het Onderwijs een bezoek gebracht aan SBO De Bolder in Franeker, dit was een steekproefkwaliteitsonderzoek. Het eindoordeel is als Voldoende beoordeeld; zowel het onderwijsproces, de veiligheid als de kwaliteitszorg zijn van voldoende niveau. Ook heeft er een gemengde audit plaatsgevonden op OBS De Twilling. De uitkomsten hiervan zijn door de betreffende school verwerkt in een plan van aanpak en de hierin opgestelde interventies krijgen een plek in het jaarplan/jaarverslag van de school. Jaarlijks vindt er een bestuursgesprek plaats met de contactinspecteur en het College van Bestuur.
Opleiden, scholing, onderzoek en ontwikkeling Elan Academie De Elan Academie is een digitaal platform waar de opleidings- en ontwikkelbehoeften van scholen en medewerkers worden gebundeld, vraag en aanbod bij elkaar worden gebracht en interne talenten worden benut. De Elan academie neemt een steeds grotere rol in bij de professionalisering van medewerkers.
18
Samen Opleiden Het Samen Opleiden is georganiseerd in vier clusters. Per cluster is er sprake van één kernschool en meerdere netwerkscholen en daarmee zijn alle scholen opleidingsscholen. Elan werkt intensief samen met de Pabo van NHL/Stenden, waardoor de verbinding tussen theorie en praktijk stevig verankerd is. Studenten krijgen zo de kans om zich in een rijke leeromgeving te ontwikkelen tot startbekwame leerkrachten. De schoolteams spelen hierin een cruciale rol als begeleiders en rolmodellen. Om deze rol optimaal te vervullen, hebben meerdere teams de mentorentraining gevolgd. Deze training draagt bij aan het verder professionaliseren van de leerkracht in hun rol als mentor. De gedeelde verantwoordelijkheid voor opleiden in de school versterkt de leercultuur binnen de organisatie. Hierdoor ontstaat een krachtige wisselwerking tussen leren, begeleiden en innoveren. Samen Opleiden is daarmee een structureel en waardevol onderdeel van de organisatie. iNNOVATORIUM Het iNNOVATORIUM speelt een cruciale rol in onderzoek en ontwikkeling. Dit kenniscentrum richt zich op het ontwikkelen en implementeren van innovatieve onderwijskundige programma’s en deskundigheidsbevordering op het gebied van digitale geletterdheid.
Afgelopen jaar is het beleidsdocument basisvaardigheden uitgebreid met beleid op het onderdeel 'digitale geletterdheid', waarbij het iNNOVATORIUM een belangrijke rol speelt. Het opzetten van een visie op digitale geletterdheid wordt op de scholen vormgegeven met ondersteuning vanuit het iNNOVATORIUM, dat na het opstellen van de visie betrokken blijft bij de implementatie door het inzetten van op maat gemaakte teamtrainingen en een lesaanbod voor in de groepen.
Internationalisering Elk jaar worden er studiereizen naar het buitenland georganiseerd. In 2024 is er vanuit de ontwikkeling Basisvaardigheden tijdens een studiereis naar Denemarken kennis opgedaan over digitale geletterdheid. Deze kennis is van betekenis doordat zij geplaatst wordt in de context van de school en de omgeving. Daarnaast biedt de studiereis een waardevolle gelegenheid om te netwerken, waardoor betrokkenen elkaar kunnen versterken in het onderwijsaanbod en de onderwijskwaliteit.
Toekomstige ontwikkelingen De komende periode ligt de focus op het verstevigen van de basisvaardigheden rekenen en taal. Er wordt ingezet op een inspirerende leeromgevingen en duidelijke doorgaande leerlijnen, ondersteund door een integrale aanpak. Daarnaast werken we steeds meer geïntegreerd en vakoverstijgend, om betekenisvol en samenhangend leren te bevorderen. Op het gebied van onderzoek ligt de nadruk op het monitoren van opbrengsten en het onderbouwen van interventies die bijdragen aan duurzame verbetering van de onderwijskwaliteit. Binnen de kwaliteitszorg wordt de basisondersteuning structureel op orde gebracht, met bijzondere aandacht voor het versterken van burgerschapsvorming en digitale geletterdheid. Alle ontwikkelingen zijn gericht op het realiseren van voldoende opbrengsten en gelijke kansen voor iedere leerling.
19
3.2 Personeel & professionalisering Doelen en resultaten De medewerkers zijn van onschatbare waarde voor de organisatie. Zij maken dagelijks het verschil voor de leerlingen op de scholen. Daarom worden er hoge eisen gesteld aan de medewerkers. Tegelijkertijd wordt daar waar mogelijk gefaciliteerd in hun ontwikkelingspotentieel, zodat ieder individu het beste uit zichzelf kan halen, met als doel goed onderwijs te realiseren. In het strategisch beleidsplan 2023-2027 zijn onder de pijler ‘Stimuleren van professionele ontwikkeling van medewerkers’ vier specifieke doelen benoemd. Voor het realiseren van deze strategische doelen is het van groot belang om ten allen tijden over de vereiste expertise binnen de organisatie te beschikken. Doel
Status
Toelichting
Strategisch personeelsbeleid HRM/D
Onderhanden
Er is een HR specialist aangenomen en is gestart met het schrijven van strategisch personeelsbeleid
Communicatie
Onderhanden
Er is een communicatiemedewerker aangenomen die is gestart met de opdracht voor het verbeteren/optimaliseren van de communicatie
Lerende netwerken
Onderhanden
Lerende netwerken rekenen en taal zijn ingericht, begaafdheid en jonge kind worden voorbereid
Inzet vakdocenten
Deels behaald
Vakdocenten gymnastiek ingezet, onderzoek samenwerking met CBO loopt
In 2022 is gestart met de omvorming tot opleidingsscholen. Anno 2024 worden startende leerkrachten en schoolleiders in de meeste scholen intern opgeleid. Het doel is om in 2025 alle scholen aan te merken als “opleidingsschool”.
20
Toekomstige ontwikkelingen In september 2024 is een advies uitgebracht over de organisatieontwikkeling. Centraal daarin stond de rolverdeling tussen schooldirecteuren en medewerkers in ondersteunende functies. Na instemming van zowel de Raad van Toezicht als de Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad, kan de verdere uitwerking en implementatie in 2025 worden afgerond. Net als in voorgaande jaren werd in 2024 arbeidsmarktkrapte ervaren. Door middel van voortdurende monitoring en bijsturing wordt geprobeerd de gevolgen hiervan zoveel mogelijk te beperken. Deze aanpak wordt formeel opgenomen in het strategisch personeelsbeleid, dat nog verder uitgewerkt zal worden. Een centrale vraag uit het strategisch beleidsplan – ‘Welke functies zijn nodig om het onderwijs, nu en in de toekomst, goed te kunnen verzorgen?’ – zal ook richtinggevend zijn bij de ontwikkeling van dit beleid in het komende jaar.
Uitkeringen na beëindiging dienstverband Jaarlijks verlaten medewerkers om uiteenlopende redenen de organisatie. In sommige gevallen gaat dit gepaard met een uitkering; in 2024 gold dit voor zes medewerkers. De totale kosten bedroegen circa EUR 7K (2023: EUR 30K), waarvan EUR 5K verband hield met transitievergoedingen en EUR 2K met bijdragen aan het Participatiefonds. Om deze kosten zoveel mogelijk te beperken, is het belangrijk dat schooldirecteuren tijdig het goede gesprek aangaan met hun teamleden. Dergelijke gesprekken zijn essentieel voor het behouden van medewerkers, het versterken van betrokkenheid en het ondersteunen van hun loopbaanontwikkeling. Tegelijkertijd moet er altijd rekening worden gehouden met uitzonderlijke situaties die desondanks tot kosten kunnen leiden.
Samen opleiden en professionaliseren De Rijksoverheid heeft aanvullende middelen beschikbaar gesteld voor de professionalisering en begeleiding van startende leerkrachten en schoolleiders. Conform de voorwaarden van deze bijzondere bekostiging heeft de Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad ingestemd met de inzet van deze middelen via het bestuursformatieplan. In 2024 zijn de middelen aangewend voor de begeleiding van startende leerkrachten, onderwijsassistenten en directeuren. Deze ondersteuning bestond onder andere uit de inzet van coördinatoren op het gebied van Samen Opleiden en Professionaliseren, evenals vergoedingen voor LIO-stagiaires. De aanvullende bekostiging bedroeg in het verslagjaar EUR 220K, wat neerkomt op EUR 105,40 per leerling. Voor de begeleiding van startende leerkrachten is in totaal 1,3 fte ingezet. Daarnaast is per 1 augustus 2024 nog 0,43 fte beschikbaar gesteld voor de ondersteuning van startende schoolleiders. In totaal zijn vijf nieuwe directeuren gestart. De bijbehorende loonkosten bedroegen over 2024 circa EUR 184K. Voor LIO-stagiaires is een totaalbedrag van EUR 7K aan vergoedingen uitgekeerd.
21
Voor 2025 wordt een wijziging in de financieringsstructuur verwacht: de helft van de beschikbare bekostiging zal worden overgeheveld naar de onderwijsregio. De toekenning van middelen zal vanaf dat moment via de regio verlopen. Op het moment van schrijven is nog niet duidelijk op welke wijze dit zal worden vormgegeven, noch of de regeling in 2026 opnieuw zal gelden.
Strategisch personeelsbeleid In het Strategisch Beleidsplan 2023–2027 zijn vier pijlers geformuleerd, waarvan één is gericht op het stimuleren van professionele ontwikkeling. Deze pijler heeft als doel het ontwikkelen en implementeren van strategisch personeelsbeleid, met als uitgangspunt de vraag welke functies nodig zijn om duurzaam en kwalitatief hoogwaardig onderwijs te blijven verzorgen. Daarbij wordt een integrale benadering gehanteerd, waarin samenwerking met de beleidsterreinen Onderwijskwaliteit en Passend Onderwijs een belangrijke rol speelt. In 2024 is gestart met de uitwerking van dit beleid. De HRM-medewerker vervult hierin een centrale rol en is verantwoordelijk voor de totstandkoming, implementatie, evaluatie en eventuele bijstelling. De inhoudelijke dialoog vindt plaats binnen het structurele overleg tussen bestuur en schooldirectie. De werkgroep Personeel verzorgt de voorbereiding van deze gesprekken; besluitvorming vindt plaats in het directieberaad. De implicaties van het strategisch personeelsbeleid voor zowel onderwijzend als ondersteunend personeel worden op schoolniveau besproken. Dit gebeurt tijdens teamvergaderingen en, waar van toepassing, in individuele gesprekken onder begeleiding van de schooldirecteur. Indien nodig wordt aanvullende ondersteuning geboden vanuit het servicebureau.
Banenafspraak De banenafspraak is onderdeel van de Participatiewet en heeft als doel mensen met een arbeidsbeperking aan passend werk te helpen. Binnen het primair onderwijs vertaalt dit zich naar een inspanningsverplichting voor schoolbesturen om werkplekken te realiseren voor deze doelgroep. Het doel per organisatie wordt momenteel afzonderlijk berekend. Voor het verslagjaar komt dit neer op een norm van 2,76% van de verloonde uren, wat neerkomt op circa acht banen van elk 0,625 fte, oftewel een totaal van 5 fte. Er ligt een wetsvoorstel om deze berekening te vereenvoudigen. Als dit wordt aangenomen, geldt vanaf 2026 een uniform percentage van 2,35% voor alle sectoren. Voor 2025 wordt, bij een gelijkblijvend aantal verloonde uren, een doelstelling van 2,68% verwacht. In 2024 is geen actief beleid gevoerd ten aanzien van de banenafspraak of het realiseren van het streefpercentage. Hoewel dit op korte termijn geen directe gevolgen heeft, is de verwachting dat toekomstige wetgeving striktere consequenties zal verbinden aan het niet behalen van de gestelde norm.
22
Werkdrukmiddelen Werkdrukmiddelen zijn financiële middelen die door de overheid beschikbaar worden gesteld om de werkdruk van leraren te verlagen en de werkomstandigheden te verbeteren. De inzet hiervan dient bij te dragen aan de onderwijskwaliteit. De besteding van deze middelen wordt per school bepaald in overleg met het team en de medezeggenschapsraad (MR). De personeelsgeleding van de MR heeft instemmingsrecht op het werkverdelingsplan, waarin ook de inzet van werkdrukmiddelen is opgenomen. Scholen kunnen deze middelen op verschillende manieren benutten, zoals voor extra ondersteuning door onderwijsassistenten, verlichting van administratieve taken of aanvullende scholing en begeleiding. Binnen alle scholen is gekozen voor personele inzet. De invulling hiervan verschilt per locatie: variërend van uitbreiding van de werktijdfactor van een bestaand teamlid tot het aanstellen van een onderwijsassistent.
23
3.3
Huisvesting & facilitaire zaken
Een functionele, veilige en toekomstbestendige leeromgeving vormt een belangrijke randvoorwaarde voor goed onderwijs. Binnen de organisatie wordt daarom structureel gewerkt aan het optimaliseren van de onderwijshuisvesting en de facilitaire ondersteuning. Jaarlijks worden doelstellingen geformuleerd en gemonitord, waarbij wordt ingezet op onderhoud, verduurzaming en het creëren van inspirerende leeromgevingen. Hieronder wordt de voortgang per beleidsvoornemen toegelicht.
Doel/beleidsvoornemen
Status
Functionele huisvesting
Behaald
Veilige leer- en werkomgeving Verbetering toekomstbestendigheid Goede spreiding van onderwijsvoorzieningen
Bestuur stelt middelen beschikbaar om te komen tot een inspirerende leeromgeving Zorg voor actuele Meerjarenplanningen onderhoud (MJOP’s)
Beknopte toelichting
De technische onderhoudstoestand van de scholen is voldoende. Behaald Er is een RI&E opgesteld. De actiepunten die hieruit voortkomen zijn grotendeels uitgevoerd. Behaald Bij veel scholen is sprake van medegebruik voor kinderopvang. Onderhanden De gemeente Noardeast Fryslan heeft het IHP vastgesteld. Het plan van de gemeente Waadhoeke loopt af en moet opnieuw worden opgesteld. Het IHP van de gemeente Leeuwarden is naar verwachting in 2025 gereed. Onderhanden Aanbesteding schoolmeubilair is afgerond en in samenwerking met de scholen worden de centrale ruimtes op de scholen opnieuw ingericht. Behaald
De MJOP’s worden periodiek geactualiseerd. Ieder jaar wordt na een fysieke bouwkundige en installatietechnische inspectie en overleg met de schooldirectie het jaarplan bepaald.
IKC/IKA en samenwerkingsscholen Bij (ver)nieuwbouw wordt gestreefd naar integrale kindcentra waarin onderwijs, opvang en maatschappelijke voorzieningen samenkomen. In Berltsum en Bitgummole zijn op deze manier duurzame en toekomstbestendige gebouwen gerealiseerd met directe toegang tot voorzieningen als sportvelden en speeltuinen. In Menaam is een scholenfusie tot stand gebracht; de nieuwe samenwerkingsschool valt onder bestuur van CBO-NWF.
24
Inspirerende leeromgeving Scholen vervullen een verbindende maatschappelijke rol. In een rijke leeromgeving wordt deze rol op eigen wijze vormgegeven. De ambitie is om – in nauwe samenwerking met educatieve partners – te komen tot een breder voor- en naschools aanbod, onder meer op het gebied van taal- en leesontwikkeling, sport, cultuur, techniek en digitale geletterdheid. Zo wordt niet alleen het verschil gemaakt voor de leerlingen zelf, maar ook voor hun omgeving. Duurzaamheid In het kader van een provinciaal verduurzamingsproject zijn meerdere scholen geselecteerd voor de installatie van zonnepanelen. Tegelijkertijd worden aanvullende energiebesparende maatregelen getroffen, zoals het verbeteren van klimaatbeheersing, isolatie, LED-verlichting en HR++-beglazing. Ook het CV-zijdig inregelen van radiatoren en het plaatsen van slimme thermostaatknoppen behoren tot de ingezette maatregelen. Hiermee kan de temperatuur per lokaal efficiënt en naar behoefte worden geregeld.
25
3.4
Financieel beleid
Het financieel beleid richt zich op het waarborgen van een sterke vermogenspositie en het effectief beheren van de beschikbare middelen. Hierbij wordt gestreefd naar doelgerichte allocatie van middelen, transparantie en het behoud van de financiële stabiliteit. Evaluatie belangrijkste doelstellingen financieel beleid 2024 LEGENDA: 1 = niet behaald; 2 = deels behaald; 3 = behaald Doel/beleidsvoornemen
Status
Waarborging van financiële continuïteit
Behaald De kengetallen voor vermogensbeheer voldoen aan de daarvoor gehanteerde grenswaarden. Er is voldoende weerstandsvermogen aanwezig en de gevormde voorzieningen zijn toereikend. Deels De beschikbare middelen worden doelgericht en behaald strategisch toegewezen, waarbij scholen ruimte krijgen om de formatie- en werkdrukmiddelen in te zetten volgens hun specifieke behoeften.
Effectieve allocatie en inzet van middelen
Verbeteren autonomie in budgetbeheer
Actieve monitoring en transparantie
Beknopte toelichting
In de praktijk vindt effectieve allocatie plaats, maar de formalisering van het bijhorende beleid vindt plaats in 2025. Deels Schooldirecteuren ontvangen zelfstandigheid in het behaald beheren van de budgetten voor onderwijsleermiddelen, schooladministratie en scholing, met ruimte om gedurende het jaar flexibel met middelen om te gaan. Deels In de afgelopen periode is, waar mogelijk, voorzien behaald in de behoefte aan transparantie. Tegelijkertijd zijn monitoringstools geoptimaliseerd, zodat afwijkingen eerder kunnen worden gesignaleerd. Gelet op het meerjarenperspectief is verdere verbeteringen noodzakelijk.
Treasury Het beleid omtrent vermogensbeheer en de treasuryfunctie is vastgelegd in een Treasurystatuut, dat voldoet aan de ‘Regeling beleggen, lenen en derivaten OCW 2016’. Het doel is om benodigde geldmiddelen tijdig beschikbaar te stellen onder acceptabele voorwaarden en tegelijkertijd rendement te genereren op tijdelijk overtollige liquide middelen. 26
Sinds 2021 wordt gebruikgemaakt van schatkistbankieren, waarbij overtollige middelen dagelijks worden overgeheveld naar het ministerie van Financiën. Dit draagt bij aan een solide liquiditeitspositie en zorgt ervoor dat aan alle lopende verplichtingen kan worden voldaan. Er zijn geen langlopende leningen of derivaten, en er worden geen financiële instrumenten, zoals renteswaps, ingezet. De financieringsstructuur zal naar verwachting in de nabije toekomst onveranderd blijven.
Allocatie middelen Schooldirecteuren zijn integraal verantwoordelijk voor zowel de onderwijskwaliteit als de financiële bedrijfsvoering. In lijn met deze integrale verantwoordelijkheid stellen zij zelf de schoolbegrotingen op. Dit betekent ook dat baten en lasten die rechtstreeks zijn toe te rekenen aan de scholen, daaraan worden toegevoegd. Binnen de schoolexploitatie is vervolgens onderscheid gemaakt tussen de budgetten voor leermiddelen (zelfbeheer) en de budgetten voor loonkosten en overige algemene lasten (algemeen beheer). De over- en onderschrijdingen op het budget voor leermiddelen worden na afloop van het kalenderjaar per school verrekend met de schoolreserve (reserve OLP). Over 2024 bedroeg het saldo van deze mutaties € - 170.710, waardoor de bestemmingsreserve OLP is gedaald naar € 356.488. De berekening van het formatiebudget per school is gebaseerd op de rijksbekostiging. Na de vereenvoudiging sluit de allocatieregeling aan op de fte-onderbouwing van de bekostiging. De basisformatie kan worden aangevuld met leerkracht- of leerlinggebonden formatie, dan wel worden verruimd om organisatorische redenen of door aanvullende bekostiging. Indien de personeelsgeledingen van de MR-en daarmee instemmen, kunnen ook de werkdrukmiddelen worden ingezet voor extra formatie De formatie is grotendeels normatief berekend in formatieteleenheden (fte’s) c.q.
formatieplaatsen en rechtstreeks toebedeeld aan de scholen. De inzet van het formatiebudget is ter vrije keuze van de school. De schooldirecteur is als budgethouder taakstellend verantwoordelijk. Financiële risico’s die samenhangen met de kostprijs van personeel worden gedekt door de algemene reserve.
Bovenschoolse formatie Voor beleidsmatige, inhoudelijke en administratieve ondersteuning van bestuur en scholen is een aantal stafmedewerkers beschikbaar. De bovenschoolse formatie is tot 8,0 fte. aan te merken als generieke overhead (bestuur, HRM, administratie, ICT & Innovatie facilitaire zaken en PR) en tot 7,2 fte. als sectorspecifieke overhead (kwaliteitsbewaking, zorgcoördinatie, zorgconsulenten, specialistische hulp, schoolopleiders). Het aantal fte’s en de lasten waren in 2024 hoger ten opzichte van 2023. Dit komt mede door personele fluctuaties op het gebied van communicatie, control en HRM. Tevens wordt de formatie van schoolopleiders uitgebreid.
27
Omschrijving (bedragen in *€ 1.000)
fte. Realisatie 2023
fte. Begroting 2024
fte. Realisatie 2024
Generieke overhead
7,2
806
7,1 790
8,0
984
Sectorspecifieke overhead
6,9
703
6,9 602
7,2
699
149
182
Materiële lasten Totaal
14,1 1.660
14,0 1.573
89 15,2 1.773
Tabel: Specificatie bovenschoolse lasten Dit overzicht is exclusief schoolgebonden overhead (directie en IB). De totale overheadlasten bedroegen 7,7% (2023: 7,1%) van de totale lasten.
Onderwijsachterstandsmiddelen De gelden voor achterstandsbeleid zijn bedoeld voor gerichte interventies om achterstanden als gevolg van ongunstige omgevingskenmerken te voorkomen of te verkleinen. Het CBS bepaald jaarlijks de achterstandsscore per school. De peildatum die hiervoor geldt is 1 februari van het betreffende kalenderjaar en vormt de basis voor de DUO-bekostiging. In 2024 waren er 11 scholen met een achterstandsscore en bedroeg de cumulatieve score (met drempel) 774, terwijl deze score in 2023 nog 787 bedroeg. Omdat de scores achteraf worden bepaald, zijn de specifieke hulpvragen op scholen in een vroeger stadium al zichtbaar. Dit leidt tot meer formatie voor leerlingen met een ontwikkelingsperspectief (OPP). Hoewel de onderwijsachterstandsscore mogelijkheden beidt voor extra formatie, loopt de bekostiging achter op de werkelijke situatie.
Onderwijs aan nieuwkomers De onderwijsachterstandsscores zijn deels gerelateerd aan het asielzoekerscentrum te Sint Annaparochie, waar “de Toverbal” is gevestigd. Dit is de regioschool voor NT2-onderwijs, die gespecialiseerd is in het aanleren van de Nederlandse taal aan anderstalige basisschoolleerlingen. Dat wordt mede mogelijk gemaakt door subsidiëring door de gemeente Waadhoeke. Zodra leerlingen taalvaardig zijn stromen zij door naar het regulier basisonderwijs. De partijen worden daarbij begeleid vanuit “de Toverbal”.
28
3.5
Continuïteitsparagraaf
In het kader van het risicomanagement is er een duidelijk overzicht van de risico’s die de continuïteit van de bedrijfsvoering kunnen beïnvloeden. De risico’s zijn divers en kunnen zowel interne als externe oorzaken hebben, variërend van bestuurlijke en onderwijskundige vraagstukken tot personeels- en huisvestingsrisico’s. Ondanks dat de organisatie in sommige gevallen beperkte invloed heeft op deze factoren, wordt er voortdurend gewerkt aan het identificeren, monitoren en beheersen van deze risico’s. Het doel is te waarborgen dat de operationele en strategische doelstellingen gehaald kunnen worden, terwijl de financiële stabiliteit behouden blijft.
Belangrijkste risico’s en beheersing •
(On)betrouwbaarheid overheid Grillig overheidsbeleid en onvoorspelbare besluitvorming leiden tot onzekerheid over financiering, wet- en regelgeving en ondersteunende programma’s. Beleidswijzigingen worden regelmatig kort van tevoren gecommuniceerd of zijn tijdelijk van aard, waardoor het lastig is om lange termijnbeleid vorm te geven. Dit ondermijnt de voorspelbaarheid en stabiliteit die nodig zijn voor goed bestuur en duurzame ontwikkeling van het onderwijs. Om in te spelen op grillige beleidswijzigingen en onvoorspelbare financieringsstromen vanuit de overheid, wordt bij de meerjarenbegroting uitgegaan van een voorzichtige scenario-aanpak. Beleidskeuzes worden nadrukkelijk getoetst op structurele dekking. Daarnaast wordt actief deelgenomen aan landelijke en regionale netwerken om tijdig signalen op te vangen en invloed uit te oefenen op besluitvorming.
•
Leerlingenaantal De bekostiging van het primair onderwijs hangt rechtstreeks samen met de leerlingaantallen. Hoewel prognoses wijzen op een daling, blijkt de feitelijke ontwikkeling vaak anders te verlopen. Deze onzekerheid bemoeilijkt het maken van betrouwbare financiële en personele planningen en kan leiden tot onverwachte tekorten of overschotten in de formatie.
Om dit risico te mitigeren is de formatie- en begrotingssystematiek ingericht op flexibiliteit, zodat bij afwijkingen in leerlingenaantallen tijdig bijgestuurd kan worden. Prognoses worden meerdere keren per jaar herijkt en vergeleken met externe data. Strategisch wordt ingezet op het versterken van het profiel en de zichtbaarheid van scholen, passend bij de lokale demografische context. •
29
Incidentiele middelen Veel beleidsmaatregelen worden (deels) bekostigd met tijdelijke subsidies. Het wegvallen van deze middelen brengt het risico met zich mee dat structurele verplichtingen niet langer gedekt zijn. Dit kan leiden tot het beëindigen van programma’s of functies en belemmert het realiseren van continuïteit in ondersteuning en kwaliteitsverbetering.
Bij de inzet van tijdelijke subsidies wordt nadrukkelijk het principe gehanteerd dat incidentele middelen geen structurele verplichtingen mogen genereren. Projecten op basis van tijdelijke financiering worden zoveel mogelijk modulair ingericht, met een duidelijke afbouwstrategie. Daarnaast wordt actief gelobbyd voor structurele bekostiging van bewezen effectieve interventies. •
Kwalitatieve arbeidsmarktkrapte Hoewel vacatures in veel gevallen nog ingevuld kunnen worden, leidt de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt tot toenemende zorgen over de kwaliteit van de instroom. De beschikbaarheid van voldoende gekwalificeerd personeel staat onder druk, wat impact kan hebben op de onderwijskwaliteit. Het vraagt om blijvende inzet op het aantrekken, behouden en ontwikkelen van medewerkers met de juiste competenties. Investeren in goed werkgeverschap, professionalisering en strategische personeelsplanning blijft noodzakelijk om de continuïteit van kwalitatief onderwijs te waarborgen. Om de impact van de krapte op de arbeidsmarkt te beperken, wordt sterk ingezet op strategisch HR-beleid. Onder andere door het versterken van de positie als aantrekkelijk werkgever, het opzetten van leer- en ontwikkeltrajecten, het binden van jonge professionals via opleidingsscholen, en het stimuleren van doorgroei en mobiliteit. Daarnaast wordt nauw samengewerkt binnen de regionale onderwijsregio op het gebied van werving en professionalisering.
•
Huisvesting Een aantal schoolgebouwen verkeert in verouderde staat, wat leidt tot hogere exploitatie- en onderhoudskosten. De beschikbare middelen voor materiële instandhouding zijn ontoereikend om deze kosten volledig te dekken. Daarnaast is men afhankelijk van gemeentelijke besluitvorming rond nieuwbouw en renovatie, wat onzekerheid met zich meebrengt over de tijdige beschikbaarheid van passende onderwijshuisvesting.