CConstaterende datwaadhoeke
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Jaarstukken 2025

Gemeenteraad Waadhoeke 2 juni 2026, gemeente waadhoekeBij agendapunt: Vaststellen jaarstukken 2025 gemeente Waadhoeke68.414 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 8

Jaarstukken 2025 Versie: College van B&W Datum: 6 mei 2026

Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 3 Inhoudsopgave Jaarverslag ...............................................................................................................................................5 Algemene inleiding ..............................................................................................................................5 Programmaverantwoording ................................................................................................................9 Programma 1 Bestuur en Ondersteuning ........................................................................................9 Programma 2 Veiligheid ................................................................................................................17 Programma 3 Verkeer, Vervoer en Waterstaat .............................................................................25 Programma 4 Economie ................................................................................................................30 Programma 5 Onderwijs ................................................................................................................36 Programma 6 Sport, Cultuur en Recreatie .....................................................................................43 Programma 7 Sociaal Domein

.......................................................................................................54 Programma 8 Volksgezondheid en Milieu .....................................................................................69 Programma 9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing .......................80 Algemene Dekkingsmiddelen ........................................................................................................84 Paragrafen .........................................................................................................................................89 Paragraaf Lokale heffingen ............................................................................................................90 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................................95 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen .....................................................................................121 Paragraaf Financiering .................................................................................................................126 Paragraaf Bedrijfsvoering ............................................................................................................131 Paragraaf Verbonden partijen

.....................................................................................................138 Paragraaf Grondbeleid ................................................................................................................146 Paragraaf Openbaarheid .............................................................................................................150 Jaarrekening ........................................................................................................................................151 Balans ..............................................................................................................................................152 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .......................................................................156 Toelichting op balans .......................................................................................................................160 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ...........................................................................175 Toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening .....................................................................176 Rechtmatigheidsverantwoording ....................................................................................................188 Analyse begrotingsafwijkingen en begrotingsrechtmatigheid

........................................................189 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen ..............................................................................192 Controleverklaring ...............................................................................................................................195 Bijlagen ................................................................................................................................................196 Single information Single audit (SISA) .............................................................................................197 Overzicht taakvelden .......................................................................................................................217 Mutaties in de reserves en voorzieningen ......................................................................................220 Mutaties in de reserves ...............................................................................................................220 Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 4 Mutaties in de voorzieningen ......................................................................................................227 Gehanteerde afschrijvingstermijnen ...............................................................................................231 Inkomensoverdrachten en subsidies

...............................................................................................235 Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 5 Jaarverslag Algemene inleiding Algemeen Hierbij bieden wij u de jaarstukken 2025 van de gemeente Waadhoeke aan. Deze zien er in grote lijnen hetzelfde uit als voorgaande jaren. De rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen in het jaarverslag en de jaarrekening en komt in verschillende hoofdstukken naar voren. Resultaat Het saldo van de jaarrekening 2025 is afgerond € 4,6 miljoen positief. Dit is € 3,7 miljoen hoger dan geraamd. Immers in de laatste begrotingswijziging van 2025 werd een resultaat van afgerond € 0,9 miljoen verwacht. De verklaring van het niet geraamde positieve resultaat van € 3,7 miljoen is op hoofdlijnen: - De uitkering uit het gemeentefonds valt afgerond € 1,0 miljoen hoger uit, omdat de effecten van de decembercirculaire niet meer begroot konden worden. - Lagere uitgaven overhead dragen voor afgerond € 1,2 miljoen bij aan het resultaat van de jaarrekening. - Binnen het fysiek domein zijn per saldo € 1,4 miljoen minder uitgaven en meer opbrengsten dan begroot om diverse redenen. - De uitgaven sociaal domein leveren een voordeel op van afgerond € 0,7 miljoen, wat grotendeels is veroorzaakt doordat de bijgestelde ramingen uit Berap II aan de ruime kant waren.

De uitgebreide verklaring van de verschillen is opgenomen in het onderdeel jaarrekening bij de toelichting op de baten en lasten. Samengevat in tabelvorm: Omschrijving bedrag (x € 1 miljoen) Verwacht resultaat 0,9 Hogere baten gemeentefonds 1,0 Lagere lasten/hogere baten overhead 1,2 Lagere lasten/hogere baten fysiek domein 1,4 Lagere lasten/hogere baten sociaal domein 0,7 Overig -0,6 Totaal 4,6 Voorstel resultaatbestemming: Wij stellen u voor het resultaat van € 4.650.304 als volgt te bestemmen: € 1.282.192 toe te voegen aan diverse uitvoeringsbudgetten en het restant van € 3.368.112 toe te voegen aan de Algemene Reserve. Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 6 De specificatie van de hiervoor genoemde uitvoeringsbudgetten is: - € 670.320 pilot sportpas. Dit is in december via het gemeentefonds ontvangen. Het bedrag is de dekking voor de meerjarige pilot sportpas/pilot sport en cultuur (bedrag gaat deels naar de reserve eenmalige wensen). - € 33.671 lokale energiehulp. Dit is in december via het gemeentefonds ontvangen. Uitgaven volgen in 2026. - € 177.000 Programma Dienstverlening. De geplande uitgaven zijn verschoven naar 2026. Dit was bij het proces budgetoverheveling via de reserve jaarovergang nog niet bekend. - € 213.000 sloopkosten zwembad Bloemketerp. De sloop is begonnen en wordt afgerond in 2026. Deze is over het hoofd gezien bij de budgetoverheveling naar 2026.

- € 188.201 diverse uitvoeringsbudgetten < € 50.000. De bijbehorende uitgaven komen in 2026. Structurele effecten: Er zijn dit jaar geen noemenswaardige structurele effecten naar voren gekomen. Algemene reserve De algemene reserve heeft per 1-1-2025 een saldo van € 16,7 miljoen. In 2025 is er per saldo € 0,6 toegevoegd aan de algemene reserve waarmee de algemene reserve naar € 17,3 miljoen is gestegen. Met de voorgestelde de toevoeging uit de resultaatbestemming komt de algemene reserve op afgerond € 20,7 miljoen. Voor de actuele stand verwijzen wij u naar de documenten begrotingswijzigingen 2026. De hoogte van de algemene reserve (AR) heeft een duidelijke relatie met het gewijzigde risicoprofiel van de gemeente. Ten aanzien van deze reserve zijn er namelijk twee uitgangspunten/spelregels geformuleerd en vastgesteld door de raad: 1. de AR moet minimaal € 15 miljoen zijn, en 2. de AR moet minimaal de risico’s afdekken (en dus een ratio weerstandsvermogen van 1,0 hebben). Voor beide spelregels geldt dat de AR binnen een meerjarenplanperiode naar de minimumgrens gebracht moet worden. Nu zou dat de periode van 2026 t/m 2029 zijn. Wanneer de risico’s kleiner dan € 15 miljoen zouden zijn, hoeven we alleen naar spelregel 1 te kijken. Maar als de risico’s groter dan de AR zijn moeten we de AR binnen de meerjarenplanperiode naar het totaal van de risico’s brengen.

De risico’s zijn voor het laatst in de programmabegroting 2026 op een rij gezet en komen in totaal op € 17,2 miljoen. Bij deze jaarrekening vindt een herrekening van de risico's plaats in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderdeel A gekwantificeerde risico's. Rechtmatigheid Het college van B&W moet in de jaarrekening een rechtmatigheidsverantwoording afgeven. Daarmee legt het college expliciet verantwoording af over het rechtmatig handelen. Onze verantwoordelijkheid voor rechtmatig handelen brengt met zich mee dat de gemeente haar beheersorganisatie zo inricht, dat onze verantwoording over het naleven van wet- en regelgeving achteraf door de accountant kan worden getoetst. Het werken aan rechtmatigheid is daarmee een dynamisch proces waarbij continu werkprocessen getoetst moeten worden aan relevante wet- en regelgeving. De extra aandacht voor rechtmatigheid is een uitdaging voor onze organisatie omdat zowel de eigen regels en voorschriften alsmede de feitelijke uitvoeringsorganisatie onder de loep worden genomen. De daarbij horende activiteiten en afwegingen bieden kansen om de organisatie doelmatiger en wellicht ook doeltreffender in te richten. Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 7 Overige rechtmatigheidsaspecten Ten aanzien van het begrotingscriterium heeft er bij verschillende programma's een overschrijding op de begroting plaatsgevonden.

Het college is van mening dat de overschrijdingen nagenoeg geheel passen binnen het beleid van de gemeente Waadhoeke, zoals vastgesteld door de raad. Onderstaand de tabel van de overschrijdingen per programma met toelichting. Bedragen x € 1.000 Programma Over- schrijding Toelichting 1 Bestuur en Ondersteuning -56 De overschrijding komt door hogere kosten Regio Deal en hogere afdrachten leges burgerzaken. Hier staan hogere baten tegenover. 8 Volksgezondheid en Milieu -388 De overschrijding wordt veroorzaakt door hogere lasten uitbesteed werk bij riolering en afvalinzameling 9 VHROSV -38 De overschrijding wordt veroorzaakt door de kosten voor het project Gebiedsontwikkeling Franeker-Harlingen, dat toch nog eind 2025 is afgewikkeld in plaats van in 2026. Er staan hogere baten tegenover. Totaal -482 Besluit Begroting en Verantwoording Het jaarverslag 2025 is de spiegel van de programmabegroting 2025. Dit betekent dat dezelfde programma’s en paragrafen opgenomen zijn. Bij ieder programma zijn de drie w-vragen van toepassing, echter nu terugkijkend op het afgelopen jaar:  Wat wilden we bereiken?  Wat hebben we daarvoor gedaan?  Wat heeft het gekost? Door de beantwoording van deze vragen wordt duidelijk wat de gemeente heeft gerealiseerd. Per programma staan de baten en lasten vermeld.

Het is aan de raad om per programma zowel de baten en lasten als het uitgevoerde beleid te autoriseren. Leeswijzer De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag met de beleidsverantwoording en de jaarrekening met de financiële verantwoording. In het onderdeel jaarverslag zijn per programma de "hoofdkenmerken" en "wat wilden we bereiken" overgenomen uit de programmabegroting 2025. Onder "wat hebben we daarvoor gedaan" is de tekst uit de programmabegroting in een blauw lettertype weergegeven, waarna de verantwoording volgt. In het onderdeel jaarverslag wordt per programma aangegeven wat de begrote bedragen voor 2025 waren en wat het verschil is tussen de begroting na wijziging en de realisatie over het verslagjaar. Naast het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten zijn ook de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves per programma gepresenteerd. De toelichting op deze cijfers is opgenomen in het onderdeel jaarrekening. In de jaarrekening vindt u de cijfermatige verantwoording in de balans. Daarnaast is hier opgenomen het overzicht van baten en lasten per programma, waar het saldo uit blijkt. De toelichting en verklaring van de afwijkingen ten opzichte van de begroting, groter dan € 100.000, is per programma weergegeven. Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 8 De analyse van de begrotingsafwijkingen is in tabelvorm samengevat.

Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 9 Programmaverantwoording Programma 1 Bestuur en Ondersteuning Hoofdkenmerken Het doel van dit programma is er voor zorgen dat het bestuur haar taken zo goed mogelijk kan uitoefenen. Daarbij gaat het niet alleen om de wettelijke taken, maar ook om samenwerking met mede-overheden, kwaliteit van gemeentelijke dienstverlening en om het uitoefenen van een informatieve en interactieve bestuursstijl. Het college van B&W is belast met de beleidsvoorbereiding en -uitvoering. Vanuit deze verantwoordelijkheid ontwikkelt zij samen met de gemeenteraad nieuw beleid. Dat gebeurt op een (pro)actieve manier: het college (en soms samen met de raad) zoekt samenwerking met inwoners en andere belanghebbenden om tot gedragen resultaten te komen. We betrekken onze inwoners, ondernemers en organisaties tijdig bij het maken van keuzes in ons beleid. Zo ontstaat een breed draagvlak, maar ook ruimte voor creatieve ideeën, die aansluiten bij wat er nodig is of waar behoefte aan is. Feiten en analyse zijn daarbij van belang, zodat er niet iets wordt ontwikkeld wat onhaalbaar of onwenselijk is. ‘Nabij besturen’ betekent voor onze dienstverlening: persoonlijk, dichtbij en online. Onze dienstverleningsvisie 2018-2025 is de leidraad voor de verdere ontwikkeling en professionalisering van de organisatie.

Vanuit de plicht tot actieve informatievoorziening zorgt het college voor terugkoppeling van resultaten van beleid zodat de raad kan toetsen of doelen gehaald worden. Naast deze meer bestuurlijke taken is het college van B&W verantwoordelijk voor wettelijke (dienstverlenende) taken op het gebied van onder meer burgerzaken, verkiezingen en de Wet Open Overheid. Nabij besturen - Wat wilden we bereiken? Nabij besturen - Wat hebben we daar voor gedaan?  Dorpen en wijken stimuleren bij het maken van dorps- en wijkvisies. Er zijn vanuit de gemeente drie reactienota’s gestuurd op de ingekomen dorpsvisies van Winsum, Minnertsga en Dronryp. Daarnaast zijn de dorps- en wijkvisies van Sint Jacobiparochie en de Hamburgerrak door de gemeente in ontvangst genomen. Deze zijn nog in behandeling.

Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 10  In twee dorpen/wijken gaan we aan de slag met gebiedsgericht werken. In drie dorpen/wijken is er een pilot gebiedsgericht werken geweest. In Hamburgerrak heeft dit geleid tot een plan voor het opwaarderen van een plein. In Herbaijum heeft dit geleid tot hernieuwde energie bij het dorpsbelang en de oprichting van een groencommissie. In Sint Anne Noordoost is het gebiedsgericht werken opgestart. Op dit moment loopt deze pilot nog.  Experimenteren met het participatie-instrument 'De stem van Waadhoeke'. We hebben positieve ervaringen opgedaan met de participatietool 'Stem van Waadhoeke'. De tool was met name geschikt voor projecten in de openbare ruimte, waarbij onduidelijk is of het voor toekomstig participatietrajecten de meest geschikte tool is. Er is besloten de tool niet structureel in te zetten en eerst participatiebeleid op te stellen.  Het dorps- en buurthuizenbeleid verder uitwerken. Drie dorps- en buurthuizen hebben een subsidie toegekend gekregen uit het dorps- en buurthuizenfonds. Het gaat om de dorps- en buurthuizen van Marssum, Wjelsryp en Schalsumerplan. Verder hebben we met een tiental dorps- en buurthuizenbesturen interviews gehouden om input te krijgen voor de pijlers Stipe en Moetsje.

Programma Ontwikkelperspectief - Wat wilden we bereiken? Doel: Een gemeente met ontwikkelkracht mede gevoed door inwoners en organisaties. Programma Ontwikkelperspectief - Wat hebben we daar voor gedaan? Inleidend De landelijke aandacht voor regionale verschillen en opgaven is belangrijk geweest voor onze gemeente. We werken aan die regionale opgaven door de doelen uit de Regiodeal Noardwest- Fryslân te realiseren. De Regiodeal fungeert daarmee als cofinancieringsbron voor diverse opgaven uit de programmabegroting, zoals het sociaaleconomisch actieprogramma, het klimaatlandschap, de plannen voor nieuwe scholen en opgaven voor een natuurinclusief platteland. Het (demissionair) kabinet is daarnaast in 11 regio’s in Nederland aan de slag gegaan met het Nationaal Programma Vitale Regio’s (NPVR) om de kwaliteit van leven, wonen en werken te verbeteren. Noard-Fryslân is een van deze regio’s en Waadhoeke maakt daar deel van uit. Dit programma zal leiden tot een regioplan met uitvoeringsagenda voor een meer langjarige

Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 11 samenwerking tussen regio en rijk en is daarmee belangrijk voor het realiseren van toekomstige doelen van Waadhoeke. Ambities en kansen voor Europese samenwerking zijn in kaart gebracht. Deze concentreren zich op het klimaatlandschap, landbouw, landschap en verduurzaming, leefbaarheid en sociaal-culturele thema’s, evenals plattelandstoerisme en erfgoed. Een Europa-adviseur is actief om de komende jaren deze kansen te benutten. Met lijn A 'Waadhoeke - In positie en krachtig in de regio' werken we aan een goede sociaaleconomische structuur via 12 businesscases uit het sociaaleconomisch actieplan (SEAP II) door:  Kennismakelaars aanstellen voor ondernemers en onderwijs om projectpartners te vinden.  Innovatietafels starten voor ondernemers met creatieve ideeën.  Een ondernemers- en mentorprogramma voor het faciliteren van ondernemers met kennis.  Een platform agrifoodhub voor samenwerking en innovatie.  Een platform maritieme hub voor samenwerking en innovatie.  Bedrijventerreinen aantrekkelijker en toekomstbestendig te maken.  Regiomarketing en behoefteonderzoek.  Het project leren en werken in eigen regio.  Project afbouw arbeidsmarkt om kennis van oudere werknemers te benutten voor jongeren.  Werkcarrousel per sector waarbij we potentiële werknemers koppelen aan bedrijven.

 Een verbeterplan arbeidsmigranten als intermediair voor shortstay huisvesting.  Inzetten op behoud talenten door instroom in hoger onderwijs te vergroten. Deze doelen hebben we bereikt via het meerjarige Sociaaleconomisch actieprogramma Harlingen/Waadhoeke (SEAP). Waadhoeke werkt daarin samen met een Bestuurstafel en een Programmateam met vertegenwoordigers vanuit de overheden, onderwijs en ondernemers. De resultaten zijn gehaald en gedeeld via de voortgangsrapportage SEAP II op 13-02-2025 en de publiekssessie SEAP op 14-10-2025. Met lijn B 'Beleven - Genieten tussen wad en stad' werken we aan een hoogwaardig aanbod door:  Het promoten van de Wereld Erfgoederen Planetarium en Waddenzee en daarbij de verbinding met andere culturele hotspots op te zoeken. Waadhoeke heeft de onderlinge samenwerking tussen cultuuraanbieders gestimuleerd, onder meer door de vertoning van de documentaire van André Kuipers in Theater De Koornbeurs. Daarnaast werd ingezet op arrangementen en koppelkansen met horeca en middenstand, ondersteund door een citymarketeer. Projecten als Dijk van een Wijf versterkten de beleving van het (Wadden)landschap, terwijl marketing via Visit Wadden (MerkFryslân) zorgde voor regionale en (inter)nationale zichtbaarheid.

Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 12  Het realiseren van het project Op paad Lâns it Waad met voorzieningen die de beleefbaarheid van de Waddenzee vergroten. Er zijn twee natuurbeleefplekken, oftewel ‘sitpleatsen’, gerealiseerd op de dijk bij Frousleane (Sexbierum) en de Slachte (Oosterbierum) en een nieuwe dijktrap bij Frousleane. Daarnaast zijn voorbereidingen getroffen om twee binnendijkse veeroosters bij de Slachte (locatie Dijk van een Wijf) toegankelijk te maken voor alle doelgroepen.  Samenwerken in de verdere professionalisering van de Academie van Franeker. De Academie van Franeker heeft op een aantal kerntaken beroepsmatige ondersteuning gekregen middels het aanstellen van een directeur ad interim. Hiervoor heeft Waadhoeke een bijdrage beschikbaar gesteld.  Onderzoeken hoe het oude stadhuis van Franeker een bredere functie kan krijgen. Het onderzoek is afgerond met als ontwikkelrichting waarbij het Stadhuis het 'huis van de stad' blijft met trouwlocatie en met opwaardering als historische bezoeklocatie met een ‘Toeristisch Informatiepunt’.  Onderzoeken of Franeker een ‘tuinenstad’ als cultureel en toeristische trekpleister kan worden. Het onderzoek is gestart, het advies wordt in 2026 afgerond.  Deelnemen aan Sense of Place (o.a. Dijk van een Wijf). De uitvoering van het project Dijk van een Wijf is gestart.

Met lijn C 'Fijn leven - vitale en veerkrachtige dorpen en wijken' werken we aan de kwaliteit van leven door:  Uitvoering geven aan Dorpsontwikkelingsmaatschappijen (DOM’s) in vijf dorpen. Vijf DOM’s waren actief: Ried, Tzum, Wjelsryp, Barradeel dorpen, Bildtdijken. Inmiddels is de DOM in Wjelsryp succesvol afgerond. De uitkomst van deze DOM is dat er een plan ligt voor de verbouw van het dorpshuis en een woningbouwplan. De andere vier DOM’s lopen nog een jaar door. Wanneer ook deze DOM’s zijn afgerond zal een evaluatie plaatsvinden van het traject.  In minimaal drie kernen of wijken waar de leefbaarheid onder druk staat of dreigt te komen een plan maken om de leefbaarheid te versterken (vanuit de Regio Deal). Voor het ondersteunen van onze dorpen en wijken via de Regiodeal is het Vitaliseringsfonds opgezet. De eerste tender hiervan was eind 2025. Vanuit deze tender zijn projecten in Wjelsryp en Winsum ondersteund. Daarnaast heeft ook het woonloket Bildtdijken vanuit de Regiodeal een vervolg gekregen.  Het maken van een regionaal overkoepelende mobiliteitsagenda met als doel het verbeteren van het mobiliteitsaanbod in Noardwest-Fryslân (vanuit de Regio Deal). Samen met de provincie, gemeente Harlingen en gemeente Leeuwarden is gewerkt aan een regionale mobiliteitsvisie. Deze is in 2026 gereed.

Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 13  Het borgen van het belang van de buurt als gezonde en sociale leefomgeving (ontmoeten) en dit onderwerp op bovenregionale en strategische agenda’s krijgen. Op meerdere manieren is aan dit punt gewerkt: - We nemen deel aan de nieuwe ondersteuningsstructuur voor initiatieven uit dorpen en wijken in Fryslân: Stipe. - In de Regio Deal is het Vitaliseringsfonds opgezet. Dit fonds is bedoeld voor projecten die de leefbaarheid in de regio verbeteren - Twee dorpen/wijken vanuit Waadhoeke hebben meegedaan aan de Bloeiweek, een Fries initiatief om dorpen te verduurzamen rond klimaat, mienskip, gezondheid en natuur. Met lijn D 'Ons landschap - Duurzame oogst voor de toekomst' werken we aan de versterking van het landschap door:  Deelnemen aan Greidhoeke plus met focus op een natuurinclusief platteland. Het samenwerkingsverband Greidhoeke plus verbindt landbouw, natuur en samenleving en stimuleert een duurzame beweging met en voor boeren en bewoners. Middels het Regiodealproject Bioregio is Greidhoeke plus gestart met een project op gezonde bodem, biodiversiteit en waterkwaliteit, gekoppeld aan lokaal en gezond voedsel.  Deelnemen aan een initiatief waarbij gemeentelijke groene reststromen beschikbaar worden gesteld voor toepassing in de agrarische sector.

Door middel van Agricycling zijn groene reststromen omgezet tot compost en door boeren ingezet als bodemverbeteraar. Dit past bij de visie van gemeente Waadhoeke op het gebied van circulariteit en het bevorderen van het bodemleven.  Deelname aan het Fries Programma Landelijk gebied of het vervolg daarop. Het programma is door de provincie Fryslân stopgezet. De Friese gemeenten hechten echter blijvend waarde aan een integrale aanpak van de opgaven rond water, bodem en klimaat in het landelijk gebied. De bestaande structuur is daarom behouden en de gemeenten werken gezamenlijk verder aan de opgaven uit dit programma.  Het ontwikkelen van een gezond water- en bodembeheer, versterken van relaties tussen samenleving en agrarische sector en het streven naar een natuurinclusief platteland (vanuit de Regio Deal). Vanuit de Regio Deal zijn projecten gefinancierd die bijdragen aan bovenstaande doelen. Het betreft onder meer projecten van het kenniscluster verzilting SALTA, de Bioregio, de Agrarische Collectieven en het toepassen van havenslib op landbouwbodems.

Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 14 Programma Dienstverlening - Wat wilden we bereiken? Programma Dienstverlening - Wat hebben we daar voor gedaan?  Verbeteringen doorvoeren vanuit het onderzoek telefonische bereikbaarheid om de bereikbaarheid voor inwoners en ondernemers te verbeteren. We hebben ons gericht op de optimalisatie van de nieuwe telefooncentrale. Door technische problemen hadden we niet altijd de kwaliteit en bereikbaarheid die we nastreven. Hier is veel aandacht naar uitgegaan om dit te optimaliseren.  Brieven en andere teksten aan of voor inwoners en ondernemers toetsen op helder en makkelijk taalgebruik, en waar nodig herschrijven (het zogeheten B1 niveau). Het project Direct Duidelijk heeft vier maanden extra capaciteit ingezet om communicatie begrijpelijker te maken. In deze periode zijn 45 brieven herschreven (subsidies, vergunningen en BRP), webpagina’s verbeterd en een nieuwe checklist voor duidelijke taal ontwikkeld.  Continue aandacht voor taal/toegankelijkheid organiseren, bijv. interne training, informatiedeling of bijeenkomsten. Er zijn trainingen, intranettips, een toolbox en een jaarplanning voor 2026 opgezet om collega’s te ondersteunen. Tot slot is er aandacht besteed aan toegankelijkheid, inclusief een escapekoffer laaggeletterdheid en adviezen voor inclusieve communicatie.

 Ervaring opdoen met de pilot Serviceloket in Sint Annaparochie, zodat de fysieke dienstverlening in dat gebied van de gemeente verbetert. Een jaar na de start is er op basis van een evaluatie besloten om het Serviceloket in St.-Annaparochie open te houden. De waardering vanuit de inwoners was hoog en de werkwijze is effectief, deels ook door beperkte openstelling passend bij de aantallen inwoners die langskomen en de producten die worden aangeboden.

Gemeente Waadhoeke | Jaarstukken 2025  | De trainingen gastheerschap (houding en gedrag) die verschillende teams hebben gevolgd evalueren en evt. borgen in de organisatie. De kosten voor de trainingen gastheerschap bleken, in relatie met de opbrengsten, te hoog om deze methodiek in de hele organisatie te borgen. Bij de visie op dienstverlening die in september is vastgesteld is een handvest servicebeloften vastgesteld, wat de basis van ons handelen aangeeft. Vanuit een landelijke cultuurchallenge in september is WIM ontstaan, wat symbool staat voor meer klantgerichte dienstverlening.  | De participatietool 'Stem van Waadhoeke' evalueren en eventueel structureel inzetten in de organisatie om de participatie met inwoners te verbeteren. We hebben positieve ervaringen opgedaan met de participatietool 'Stem van Waadhoeke'. De tool was met name geschikt voor projecten in de openbare ruimte, waarbij onduidelijk is of het voor toekomstig participatietrajecten de meest geschikte tool is. Er is besloten de tool niet structureel in te zetten en eerst participatiebeleid op te stellen.  | De uitkomsten van de verschillende klantreizen geven richting aan de verbeteringen van onze dienstverleningsprocessen, waarbij de ervaring van de inwoner leidend is. We gaan het instrument klantreizen evalueren en mogelijk structureel inzetten in de organisatie.

Op basis van een interne evaluatie is besloten de klantreizenmethodiek structureel in te gaan zetten en vanaf 2026 minimaal twee klantreizen per jaar uit te voeren.  | Onderzoeken naar mogelijkheden voor meer e-formulieren en e-dienstverlening (bijv. MijnWaadhoeke/Mijn Overheid). Er zijn steeds meer producten en diensten digitaal aan te vragen via e-formulieren en e-diensten. Er zijn voorbereidingen getroffen voor een project 'MijnWaadhoeke' wat start in 2026. De website www.waadhoeke.nl is getest en heeft toegankelijkheidsstatus A (voldoet volledig). We hebben nauwe contacten met het IDO (informatiepunt digitale overheid van de bibliotheken) om te kijken waar verbeteringen mogelijk zijn. De dienstverlening via telefoon en servicebalie blijven tijdens openingstijden voor een ieder beschikbaar. Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000 | Begroting 2025 | Begroting 2025 | Realisatie 2025 | Verschil na wijziging Lasten | -4.421 | -6.652 | -6.708 | -56 Baten | 826 | 1.115 | 1.195 | 80 Saldo | -3.595 | -5.537 | -5.513 | 24 Dotatie/beschikking reserves | 0 | 1.285 | 1.285 | 0 Saldo na bestemming | -3.595 | -4.252 | -4.228 | 24 15 Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 16 Taakvelden In dit programma zijn de volgende taakvelden opgenomen: 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken Beleidsindicatoren N.v.t.

Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 17 Programma 2 Veiligheid Hoofdkenmerken Het doel van dit programma is er aan bij te dragen dat elke inwoner zich veilig voelt in zijn of haar leefomgeving. De gemeente heeft, als eerste overheid, een grote verantwoordelijkheid voor de veiligheid van haar inwoners. Dit programma omvat crisisbeheersing, brandweer en openbare orde en veiligheid. Veiligheid is een breed begrip. Het begrip veiligheid is onder te verdelen in sociale en fysieke veiligheid. Sociale veiligheid heeft betrekking op criminaliteit, op ernstige vormen van overlast en op subjectieve gevoelens van onveiligheid. Fysieke veiligheid heeft betrekking op brandveiligheid, externe veiligheid (zoals risico’s voor de omgeving bij bedrijven die omgaan met gevaarlijke stoffen) en beheersing van rampen en crises. Voor alle veiligheidsitems geldt dat vraagstukken in samenhang worden opgepakt. De gemeente heeft daarbij vaak de regie en werkt intensief samen met veiligheidspartners, zoals de politie, het Openbaar Ministerie en de Veiligheidsregio Fryslân (VRF). Maar ook het jongerenwerk en het gebiedsteam Waadhoeke zijn vaste sparringpartners. Bij multiproblematische casuïstiek wordt de gemeentelijke regie overgedragen aan het Veiligheidshuis Fryslân (VHF). De dagelijkse brandweerzorg is ondergebracht bij de VRF. Brandveiligheid maakt daar deel van uit.

De VRF geeft advies bij vergunningverlening, brandpreventie en brandveilig leven. Wat wilden we bereiken?

Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 18 Wat hebben we daarvoor gedaan?  Inwoners weerbaarder maken en barrières opwerpen voor daders en dadergroepen. We maken inwoners weerbaarder tegen online fraude, oplichting en misbruik door hun bewustwording, kennis en handelingsperspectief te vergroten. Met voorlichting en interactieve interventies leren inwoners digitale risico's beter herkennen en daarop goed te reageren. Hierdoor worden potentiële slachtoffers minder vatbaar en wordt het daders moeilijker gemaakt.  Een korte analyse uitvoeren aan de hand van de cyberwegenkaart van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) om op basis van lokale cijfers na te gaan in hoeverre de kwetsbare doelgroepen in onze gemeente slachtoffer zijn geworden van digitale criminaliteit. Op basis van de cyberwegenkaart van het CCV werd vastgesteld dat 55-plussers in Waadhoeke het vaakst slachtoffer waren van digitale criminaliteit, waarna deze groep als eerste werd geprioriteerd en project CyberSûn eind 2024 startte. Een hernieuwde analyse liet zien dat ook jongeren extra aandacht verdienen vanwege hun intensieve digitale gebruik. Omdat interne capaciteit ontbrak, voerde een stagiaire van februari tot juli 2025 onderzoek uit naar de digitale weerbaarheid van jongeren.

 Een eerste project (Cybersûn) starten om de kwetsbare doelgroep ‘ouderen’ te informeren en voor te lichten over veiligheidsrisico’s die specifiek voor hen gepaard kunnen gaan met digitalisering. Met het project CyberSûn is een eerste stap gezet om ouderen te informeren en weerbaarder te maken tegen digitale veiligheidsrisico's, onder meer via interactieve bijeenkomsten en gerichte communicatie. Er zijn twee pilotbijeenkomsten uitgevoerd om de aanpak te testen en door te ontwikkelen, aangevuld met communicatie via interviews, nieuwsbrieven en partners.  Een start maken met een tweede project betreffende de uitrol van 'Hackshield' in Waadhoeke. 'Hackshield' is een cybersecuritygame voor kinderen tussen de 8 en 12 jaar. Het project HackShield is voorlopig uitgesteld, omdat nog onduidelijk is of deze interventie aansluit bij de lokale behoeften.  De samenwerking op het gebied van digitale veiligheid met politie en andere partners optimaliseren door voorafgaand aan de start van de projecten brainstormsessies te organiseren. Door het project CyberSûn is sterk geïnvesteerd in de samenwerking tussen ketenpartners. Onder andere Connexa, de politie en de bibliotheek hebben een actieve rol in de projectgroep.

De projectleden komen tegenwoordig eens per zes tot acht weken bij elkaar om de voortgang van het project, ervaringen, signalen en ontwikkelingen rondom digitale veiligheid te bespreken.

Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 19  De weerbaarheid vergroten, zowel ambtelijk, bestuurlijk als van inwoners en ondernemers. Door samen te werken met buurgemeenten binnen de Friese aanpak van ondermijning en de Regiodeal, is het mogelijk om weerbaarder te worden tegen criminele invloeden. Daarbij is het versterken van de juridische mogelijkheden belangrijk. Dit is gedaan door een aantal wijzigingen in de Algemene Plaatselijke Verordeningen aan te brengen. Ook wordt er gewerkt aan een nieuw Bibob-beleid, wat waarschijnlijk begin 2026 naar de bestuurders wordt aangeboden.  Voorlichtingsmomenten voor ondernemers, inwoners en collega’s rondom verschillende thema’s van ondermijning organiseren. Er heeft een voorlichting voor collega's plaatsgevonden rondom het thema mensenhandel/ arbeidsuitbuiting. Eerst werd er een toelichting gegeven op het onderwerp en de verschillende vormen van mensenhandel. Volgens konden de deelnemers middels een VR-bril ervaren hoe uitbuiting bij buitenlandse werknemers in Nederland in z'n werk kan gaan.  Deelnemen aan de voorlichtingscampagne van Meld Misdaad Anoniem (MMA). Er zijn geen voorlichtingscampagnes vanuit MMA georganiseerd voor Waadhoeke.  Actief deelnemen aan lijn B van de Regiodeal Kwaliteit van leven: Vitale kernen. Er is een structureel overleg van de projectgroep lijn 2B (Ondermijning).

Tijdens dit overleg wordt het verloop van de daarbij behorende projecten besproken. Per project zijn er subgroepen aan de slag met de uitwerking van het onderwerp. Dit gaat onder andere om de volgende onderwerpen: de aanpak van jongeren, het onderzoek naar drugs in het rioolwater en het verdiepend onderzoek van Van der Torre naar ondermijning in het gebied.  De APV aanpassen en voorzien van een aantal artikelen waarmee de gemeente instrumenten krijgt in de aanpak van ondermijning. In juni 2025 heeft de gemeenteraad ingestemd met diverse wijzigingen van de APV die van belang zijn in de aanpak van ondermijning. Een openstaand onderwerp is het opnemen van de zogenaamde exploitatievergunning in de APV. Voor dit onderwerp geldt dat er meer tijd nodig is voor een onderbouwing en uitwerking van een voorstel voor de implementatie.  Zorgen voor een nieuw Bibob-beleid, waarmee de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van Bibob toegepast kunnen worden in de gemeente. Er wordt gewerkt aan een nieuw Bibob-beleid. In dit nieuwe beleid worden de laatste ontwikkelingen vanuit de Bibob-wetgeving verwerkt. Dit nieuwe beleid wordt -naar verwachting- begin 2026 aan de bestuurders voorgelegd. Eind 2025 heeft het onderzoeksbureau Hiemstra en de Vries een onderzoek gedaan naar Bibob in Fryslân.

In dit onderzoek wordt ingegaan op de wijze waarop gemeenten de basis op orde dienen te krijgen en te houden en welke aanbevelingen er voor iedere Friese gemeente zijn. De uitkomsten van het onderzoek worden begin 2026 aan de bestuurders aangeboden.  De tool ‘spookbewoning’ implementeren, zodat de gemeente inzicht krijgt in het mogelijk misbruiken van panden in onze gemeente voor ondermijnende activiteiten. De tool spookbewoning is als een pilot in gebruik genomen. Binnen deze werkwijze wordt data gebruikt om inzage te krijgen in het gebruik van leegstaande panden in de gemeenten. De panden waarbij er mogelijk sprake is van bewoning of andere wijze van gebruik worden bezocht door een

Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 20 toezichthouder. Deze werkwijze maakt het mogelijk om de toezichthouders op een efficiënte wijze in te zetten en daarmee de informatiepositie van de gemeente te verbeteren. De evaluatie van deze pilot volgt begin 2026.  Met behulp van de informatietafel signalen van ondermijning verder onderzoeken en deze verrijken met interne informatie. De informatietafel wordt eenmaal per zes weken georganiseerd. Deelnemers van de informatietafel zijn collega's van financiën, burgerzaken, gebiedsteam, vergunningen, toezicht en handhaving, de dienst en openbare orde en veiligheid. Tijdens de informatietafel worden zowel signalen van ondermijning als de lokale stand van zaken in de aanpak van ondermijning en trends en fenomenen besproken. Dit is een effectieve wijze van het delen van informatie en inspelen op de ontwikkelingen.  Bij concrete signalen van ondermijning de mogelijkheid van samenwerking met ketenpartners onderzoeken en bestuursrechtelijke instrumenten inzetten. Bij concrete signalen van ondermijning wordt onderzocht of het signaal wel betrekking heeft op bestuursrechtelijke mogelijkheden van de gemeente. Als dat niet zo is wordt het signaal doorgezet naar een ketenpartner met mogelijkheden om het signaal op te pakken.

Indien de gemeente mogelijkheid heeft om het signaal op te pakken, dan wordt onderzocht welke informatie al bij de gemeente bekend is en welke aanvullende informatie nodig is voor het verrijken van het signaal.  Het onderzoek naar ondermijning in Friesland (Tops en Van der Torre) onder de aandacht van verschillende niveaus in de gemeentelijke organisatie brengen en te onderzoeken welke opvolging mogelijk is, zowel lokaal, subregionaal als regionaal. Het onderzoek naar ondermijning in Friesland is begin 2024 opgeleverd en op 25 juni 2024 aan het college en de gemeenteraad aangeboden. Daarbij zijn een aantal aanbevelingen beschreven, maar deze zijn nog niet nader geïmplementeerd in Waadhoeke. Vervolgens is de heer Van der Torre -vanuit de projecten en gelden van de Regiodeal- in 2025 gestart met een verdiepend onderzoek naar ondermijning binnen Harlingen, Leeuwarden en Waadhoeke. Thema's binnen dit onderzoek zijn onder andere zorgfraude, het buitengebied, jongeren en arbeidsmigranten. Naar verwachting wordt begin 2026 het onderzoek opgeleverd en aangeboden aan de bestuurders.  Zeswekelijks het Gemeentelijk Overleg Jeugd organiseren om signalen van jeugdoverlast te bespreken met interne collega’s van verschillende afdelingen en externe partners zoals de politie en jongerenwerk.

Het Gemeentelijk Overleg Jeugd zorgt voor structurele samenwerking tussen gemeentelijke afdelingen en ketenpartners zoals politie en jongerenwerk, waarbij de frequentie is verlaagd naar eens per acht weken om efficiënter te werken. Tijdens het overleg worden actuele signalen over jeugdoverlast en jeugdproblematiek gedeeld en worden passende interventies afgestemd. Ook wordt aandacht besteed aan preventie door initiatieven te bespreken die bijdragen aan het verminderen en voorkomen van overlast.

Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 21  In samenwerking met collega’s en partners handelingskaders opstellen voor specifieke vormen van jeugdoverlast en de uitvoering en actualisatie hiervan bewaken. Het opstellen van handelingskaders voor verschillende vormen van jeugdoverlast is een belangrijk onderdeel van de integrale veiligheidsaanpak en gebeurt in samenwerking met interne collega's en externe partners. Deze kaders bieden duidelijkheid over rollen, interventies en communicatie, zodat op een uniforme en effectieve manier kan worden opgetreden. In het gemeentelijk jeugdoverleg worden de handelingskaders periodiek bewaakt en geactualiseerd om aan te sluiten bij actuele ontwikkelingen. Voorbeelden zijn kaders voor algemene jeugdoverlast, overlast door zwemmende jeugd in de zomer en de aanpak rondom de jaarwisseling.  Samen met partners als politie en jongerenwerk specifieke activiteiten organiseren om het contact tussen de jeugd en de gemeente op een leuke, actieve manier te verbeteren. Een aantal voorbeeld van specifieke activiteiten in 2025 zijn: Jachtseizoen in de binnenstad van Franeker georganiseerd. Hier deden ongeveer 150 jongeren aan mee. Het doel was om vier stempels te verzamelen en daarbij niet te worden gepakt door de politie. Het evenement was een spannende en unieke manier voor de jeugd om de politie beter te leren kennen. Het was een groot succes.

Bezoek Jeugdketen De wijkagent en de (jeugd)boa’s van gemeente Waadhoeke zijn gezamenlijk langs de bekende jeugdketen geweest om contact te leggen met de aanwezige jongeren. Dit heeft leuke gesprekken opgeleverd. Bezoek carbidlocaties Tenslotte zijn de burgemeester maar ook jongerenwerk op 31 december op pad geweest langs carbidlocaties om in contact te komen met jongeren en ze te voorzien van een oliebol tijdens het carbidschieten.  Samen met de deelnemende partners uit het Gemeentelijk Overleg Jeugd onderzoeken of het begeleidingstraject #KansRIJK vanuit het Regiecentrum Bescherming en Veiligheid en William Schrikker Jeugdbescherming en Jeugdreclassering ingezet zou kunnen worden binnen onze gemeente. Kansrijk kan inmiddels worden ingezet vanuit de Jeugdwet. Het inzetten van het programma Kansrijk verloopt via het Gebiedsteam en is bedoeld om jongeren te behoeden voor verder afglijden richting criminaliteit.  Actief deelnemen aan de Ketensamenwerking Jeugd, waar de Regietafel Jeugd en het Overleg Ketenaanpak Jeugd onderdeel van uitmaken. De Ketensamenwering heeft nieuwe contacten met de VO-scholen opgeleverd die ook zijn benut bij de integrale aanpak van jeugdoverlast. We blijven in 2026 deelnemen aan de Ketensamenwerking Jeugd  Een start maken met een project betreffende de uitrol van 'Hackshield' in Waadhoeke.

'Hackshield' is een cybersecurity game voor kinderen tussen de 8 en 12 jaar (overlap met 'Verminderen slachtofferschap van digitale criminaliteit'). Het project HackShield is voorlopig uitgesteld, omdat nog onduidelijk is of deze interventie aansluit bij de lokale behoeften. Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 22  Basis- en verdiepingstrainingen van het Rijksopleidingsinstituut Radicalisering (ROR) organiseren voor onze (eerstelijns) professionals. De basistraining rondom radicalisering is twee maal aangeboden. Daarnaast zijn ook diverse verdiepingstrainingen aangeboden, zoals bijvoorbeeld 'Samenwerken in het zorg- en veiligheidsdomein bij radicalisering en extremisme'. Door deze trainingen krijgen de collega's meer inzicht in de verschillende vormen van radicalisering en krijgen zij handvatten aangereikt om in te zetten bij casuïstiek.  Elke melding die bij ons binnenkomt die over extremisme, radicalisering en verdergaande polarisatie gaat, wordt zorgvuldig door ons onderzocht. De meldingen over (mogelijke) extremisme, radicalisering en polarisatie worden zorgvuldig onderzocht. Daarbij worden vervolgvragen gesteld en eventueel ketenpartners bevraagd op aanvullingen. Eventueel kan het signaal worden gewogen op de zogenaamde weegtafel, waarbij er aan de hand van een aantal criteria wordt gekeken of er sprake is van radicalisering.

 Deelnemen aan de casustafel radicalisering (OM, politie en gemeenten) om zaken die bij ons binnengekomen zijn te bespreken en indien nodig daarop een integrale en persoonsgerichte aanpak te ontwikkelen. Eenmaal per zes weken wordt een radicaliseringsoverleg georganiseerd. Dit is een overlegstructuur waarbij trends, fenomenen, ontwikkelingen en eventuele signalen op het gebied van radicalisering worden besproken met gemeenten en ketenpartners.  Regionaal wordt aan een aanpak voor de omgang met het fenomeen ‘soevereinen’ gewerkt. Onze gemeente zal aansluiten bij deze aanpak. In september 2025 is het beleid radicalisering en extremisme Noord Nederland in Waadhoeke vastgesteld. In dit document staat ook een aanpak op anti-institutioneel extremisme beschreven, het onderwerp waar ook het fenomeen soevereinen onder valt.  Handhavend optreden volgens de beleidskaders. Handhavend optreden vindt plaats binnen de vastgestelde beleidskaders. Bij overtredingen wordt conform het geldende handhavingsbeleid gehandeld, waarbij de aard en ernst van de situatie bepalend zijn voor de ingezette maatregel. Denk hierbij aan: een lLast onder dwangsom, bestuursdwang (eventueel spoedeisend) of Strafrechtelijke Proces verbaal.  Besmettingsbrieven sturen bij inbraken (brief die na een woninginbraak aan omwonenden wordt rondgestuurd).

Na inbraken in de gemeente Waadhoeke zijn brieven verstuurd om omwonenden te attenderen op inbraken.

Gemeente Waadhoeke | Jaarstukken 2025  | Horeca-controles uitvoeren en sanctiebeleid toepassen. De horeca-controles worden uitgevoerd conform de geldende wet- en regelgeving. Bij geconstateerde overtredingen wordt het vastgestelde sanctiebeleid toegepast, afgestemd op de aard en ernst van de overtreding. Er is voornamelijk bij evenementen gecontroleerd (op basis van prioriteit). Er zijn hier alleen waarschuwingen opgelegd.  | Periodiek deelnemen aan een crisisoefening, zodat de gemeentelijke organisatie voorbereid is op eventuele crisissituaties. Onze gemeente heeft geen algehele crisisoefening georganiseerd, omdat zo'n oefening rouleert binnen het district Noord West Fryslân. Wel hebben we de volgende activiteiten georganiseerd: - de 'Dag van de Crisisorganisatie' om uitwisseling van kennis en contacten te stimuleren; - diverse proefalarmeringen om te testen of het alarmeringssysteem goed functioneert; - maandelijkse berichten op de Teamsomgeving gedeeld om medewerkers op de hoogte te houden van nieuws, tips en ontwikkelingen; - aanvullende opleidingen voor opfrissing van de kennis van de functionarissen.

Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000 | Begroting 2025 | Begroting 2025 | Realisatie 2025 | Verschil na wijziging Lasten | -5.681 | -5.688 | -5.685 | 3 Baten | 49 | -83 | -84 | -1 Saldo | -5.632 | -5.772 | -5.769 | 2 Dotatie/beschikking reserves | 0 | 36 | 36 | 0 Saldo na bestemming | -5.632 | -5.736 | -5.734 | 2 Taakvelden In dit programma zijn de volgende taakvelden opgenomen: 1.1 | Crisisbeheersing en brandweer 1.2 | Openbare orde en veiligheid 23 Gemeente Waadhoeke | Jaarstukken 2025 Beleidsindicatoren Programma 2 Openbare Orde en Veiligheid Indicator | Eenheid | Waad | Neder | Bron | Periode | Beschrijving hoeke | land Verwijzingen Halt | Aantal per | 4 | 9 | Stichting Halt | 2024 | Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 | 1.000 inwoners van 12 tot 18 jongeren 12- | jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar 18 jaar | die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Winkeldiefstallen | Aantal per | 1,8 | 2,2 | CBS - Diefstallen | 2024 | Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 | 1.000 inwoners. inwoners Geweldsmisdrijven | Aantal per | 2,7 | 4,3 | CBS - Criminaliteit | 2024 | Het aantal geweldsmisdrijven.

1.000 | Voorbeelden van inwoners | geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.). Diefstallen uit | Aantal per | 1,2 | 1,2 | CBS - Diefstallen | 2024 | Het aantal diefstallen uit woning | 1.000 | woningen, per 1.000 inwoners. inwoners Vernieling | Aantal per | 3,7 | 5,7 | CBS - Criminaliteit | 2024 | Hieronder vallen brandstichting, 1.000 | alle vormen van vernieling en inwoners | misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Bovenstaande beleidsindicatoren zijn voorgeschreven. Bron: www.waarstaatjegemeente.nl (datum 4-02-2026) 24 Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 25 Programma 3 Verkeer, Vervoer en Waterstaat Hoofdkenmerken In dit programma zijn de twee belangrijkste taken: het waarborgen van de bereikbaarheid van de stad en de kernen in onze gemeente en het verbeteren van de verkeersveiligheid. De bereikbaarheid van de stad en de kernen betreft niet alleen de bereikbaarheid over de weg (auto, fiets etc.), maar ook de bereikbaarheid over waterwegen en per openbaar vervoer (spoor en bus). Dit programma omvat de wegen, waterwegen, spoorwegen, fietspaden, openbaar vervoer en het parkeerbeleid. Het regulier onderhoudsplan is terug te vinden in de paragraaf ‘onderhoud kapitaalgoederen’. Wat wilden we bereiken?

Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 26 Wat hebben we daarvoor gedaan?  Werken aan een uniforme en herkenbare wegencategorisering. De fietsoversteek bij Menaam en de Franekerweg/Hitzumerweg bij Hitzum hebben we aangepakt voor een herkenbare inrichting.  Wegvakken van 80 km/uur en 50km/uur met fietsers op de rijbaan worden afgewaardeerd of de fietsroute wordt aangepast. De Franekerweg/Hitzumerweg was eerst 80 km/uur. Deze is afgewaardeerd naar 60 km/uur omdat hier fietsers op de rijbaan fietsen. Daarnaast zijn de ontwerpen klaar voor de Getswerderdyk. Volgend jaar vindt hier groot onderhoud plaats en wordt het nieuwe ontwerp gerealiseerd.  Wegen die nog niet voldoen aan de ontwerpprincipes passen we aan conform de ontwerpprincipes. Het afgelopen jaar hebben we geen wegen feitelijk aangepast. We hebben het afgelopen jaar voorbereidingen getroffen zodat het aangepast kan worden.  Met scholen in gesprek hoe de schoolzones veiliger kunnen worden. In Menaam is een schoolzone aangebracht. Komend jaar gaan we in Dronryp het gesprek met It Anker en de Sint Radbodus aan.  Werken aan veilige fietsverbindingen binnen en buiten de bebouwde kom en aan éénduidige fietsoversteken. Het afgelopen jaar is er aan het fietspad Hatsum-Winsum gewerkt.  Veelgebruikte fietsverbindingen worden opgewaardeerd voor meer doorstroming.

Zoals hierboven aangegeven kijken we bij onderhoud naar eventuele verbeteringen.  Samen met de provincie Fryslân zetten we in op het optimaliseren van het openbaar vervoernetwerk. Hier zijn het afgelopen jaar geen (financiële) investeringen gedaan.

Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 27  Met belangenorganisaties in gesprek over wenselijke routes voor landbouwverkeer. Bij onderhoud aan wegen houden we rekening met deze belangenorganisatie.  Bij herinrichtingen van wegen rekening houden met de afmetingen van landbouwverkeer. We houden rekening met een maximale reguliere afmetingen. Bij beperkte ruimte zorgen er we ervoor dat bepaalde elementen (tijdelijk) verwijderbaar zijn zodat de maximale ontheffingslengtes en breedtes er ook tussendoor kunnen. In bijvoorbeeld Spannum zijn verkeersmaatregelen getroffen. Bij deze maatregelen was een landbouwvoertuig het ontwerpvoertuig. We houden altijd rekening met de maximale (ontheffing) breedte van deze voertuigen.  Verbeteren van leefbaarheid en toegankelijkheid. Zoals hierboven aangegeven zorgen we dat routes altijd toegankelijk zijn voor landbouwvoertuigen. Daarnaast hebben we gesprekken gehad met doelgroepen met een beperkte mobiliteit en hebben daarop routes aangepast. Hiervoor moesten een aantal inritten van stoepen aangepast worden.  In de openbare ruimte zorgen voor een balans tussen parkeren, lopen, rijden en groen. Bij openbare parkeerplaatsen maken we gebruik van waterdoorlatende verharding om zo (extra) waterbuffer te generen. In St.-Annaparochie hebben we een drempel aangepast zodat hier regenwater een natuurlijke verloop naar het oppervlaktewater heeft.

 Bij herinrichtingen wordt de toegankelijkheid verbeterd voor iedereen. We hebben gesprekken gehad met doelgroepen met een beperkte mobiliteit en hebben daarop routes aangepast. Hiervoor moesten een aantal inritten van stoepen aangepast worden.  In de openbare ruimte zorgen we voor een balans tussen parkeren, lopen, rijden en groen. Bij openbare parkeerplaatsen maken we gebruik van waterdoorlatende verharding om zo (extra) waterbuffer te generen. In St.-Annaparochie hebben we een drempel aangepast zodat hier regenwater een natuurlijke verloop naar het oppervlaktewater heeft.  Bij herinrichtingen wordt de toegankelijkheid verbeterd voor iedereen. We hebben gesprekken gehad met doelgroepen met een beperkte mobiliteit en hebben daarop routes aangepast. Hiervoor moesten een aantal inritten van stoepen aangepast worden.

Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 28  Stimuleren van alternatieve en gezonde vervoerswijzen. Bij wegwerkzaamheden zorgen we er voor dat de route altijd toegankelijk blijft voor fietsers en voetgangers. Daardoor is er alleen hinder voor doelgroepen met gemotoriseerde voertuigen en de reistijd voor fietsers en voetgangers niet toeneemt.  Faciliteren van innovatieve deelmobiliteitsconcepten vanuit de markt. Initiatieven uit de samenleven ondersteunen we. We organiseren niet op eigen initiatief deelmobiliteitsconcepten. We zijn nog in gesprek over een transferium bij Marssum. Verder zijn hier geen initiatieven op geweest.  Faciliteren van benodigde laadinfrastructuur in de openbare ruimte. Het afgelopen jaar hebben we 21 laadpalen in de openbare ruimte geplaatst. Dit is een stijging ten opzichte van 2024, toen zijn er 12 laadpalen gerealiseerd.  Inzetten op betere wandelrondjes. We hebben regelmatig meldingen over hinder van fietsers op wandelpaden en achterommetjes. We kiezen er bewust voor dat deze paden openbaar blijven. Daarnaast zorgen we bij nieuwe ontwikkelingen voor aantrekkelijke aansluitingen op bestaande paden.  Bij trottoirs houden we ons aan de richtlijnen voor de maatvoeringen. Een trottoir van 1,5 meter is de norm bij alle ontwikkelingen in onze gemeente.

 We organiseren voorlichtings- en gedragsbeïnvloedingscampagnes zoals de ‘Moddercampagne’ en ‘Wij gaan weer naar school’. In samenwerking met Veilig Verkeer Nederland organiseren we diverse acties.  Actieve deelname aan het project ‘Doortrappen’. Elk jaar organiseren we 'Doortrappen'. Dit is een actie om ouderen vitaal te houden en langer vertrouwd te houden in het verkeer. Voor gezondheid, verkeersveiligheid en persoonlijke bereikbaarheid. In 2025 hebben er circa 60 deelnemers meegedaan.

Gemeente Waadhoeke | Jaarstukken 2025 Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000 | Begroting 2025 | Begroting 2025 | Realisatie 2025 | Verschil na wijziging Lasten | -9.813 | -10.952 | -10.558 | 395 Baten | 208 | 613 | 939 | 327 Saldo | -9.605 | -10.339 | -9.618 | 721 Dotatie/beschikking reserves | 0 | 511 | 597 | 86 Saldo na bestemming | -9.605 | -9.828 | -9.021 | 807 Taakvelden In dit programma zijn de volgende taakvelden opgenomen: 2.1 | Verkeer en vervoer 2.2 | Parkeren 2.3 | Recreatieve havens 2.4 | Economische havens en waterwegen Beleidsindicatoren N.v.t. 29 Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 30 Programma 4 Economie Hoofdkenmerken Dit programma beschrijft onze ambities op het gebied van economie. Het omvat alle activiteiten die bijdragen aan een krachtige en toekomstbestendige economische structuur. De activiteiten van het programma zijn gericht op het aantrekken/behouden van bedrijven en toeristen. Dit bevordert de werkgelegenheid en daarmee het woon- en leefklimaat van Waadhoeke. Provinciaal beleid en rijksbeleid hebben invloed op onze lokale economische mogelijkheden en omstandigheden. Wat wilden we bereiken? Wat hebben we daarvoor gedaan?  Dit is de rode draad van het sociaal economisch actieprogramma (SEAP). In dit plan geven we uitvoering aan deze ambitie via de 12 businesscases.

Met de middelen die we via de Regiodeal hebben ontvangen, gaan we verdiepen en versnellen. Meer expertise en loopvermogen wordt aangewend en benut.  De raad periodiek informeren over de voortgang van het SEAP. De resultaten zijn beschreven onder programma 1 Bestuur en ondersteuning, onderdeel Ontwikkelperspectief, kopje goede sociaaleconomische structuur.

Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 31  Inzet op het verbeteren van de zichtbaarheid en samenwerking in nauwe samenwerking met onze externe partners door o.a. een meerjarenplan op te stellen voor de marketing van Regio Noardwest. Er is een marketingplan geschreven voor de uitvoering van het meerjarenplan voor 2025. Hieraan heeft Visit Noardwest Fryslan succesol uitvoering gegeven. voor zichtbaarheid en samenwerking in de gehele toeristische sector. Waar Visit Noardwest Fryslân zorgt voor een regionale verbinding, zorgt Merk Fryslân voor de provinciale verbinding. Ook met onze bijdrage aan Merk Fryslân zetten wij in om waardevolle toerisme te stimuleren in onze regio.  De informatievoorziening verbeteren door te werken aan het productaanbod, de zicht- en vindbaarheid, de naamsbekendheid en de doorontwikkeling van toeristische informatiepunten. We hebben onze vierde Toeristisch Overstap Punt geopend namelijk in Franeker. Daarnaast zorgt Visit Noardwest Fryslan voor het productaanbod, de zicht- en vindbaarheid van toeristische ondernemers en de naamsbekendheid van onze regio door in te zetten op campagnes zoals 'Zin in…. Kilometers geluk'.  Met de Pilot Green Destinations onze regio middels een certificaat op de kaart zetten als duurzame bestemming. We hebben onderzoek gedaan naar het implementeren van Green Destinations.

Er is besloten af te zien van deelname omdat wij de enige interesseerde gemeente waren in het Waddenkustgebied (samenwerking hierin is essentieel).  Franeker versterken als toeristische trekker door realisatie van een Toeristisch Overstap Punt (TOP). Actief meedenken met initiatiefnemers voor verblijfsaccommodaties in Franeker nu het Planetarium de Unesco Wereld erfgoedstatus heeft, en onderzoek doen naar de mogelijkheden van het stadhuis. De TOP in Franeker is gerealiseerd. Er is actief meegedacht met initiatiefnemers van potentiële logiesaccommodaties. Een initiatief waar we nauw bij betrokken waren is de Watertoren in Franeker. Het project onderzoek stadhuis loopt, we verwachten volgend jaar inzicht te kunnen geven in de financiële keuzes en gevolgen.  Het landschap versterken als toeristische trekker. Dit doen we onder andere door te werken aan de realisatie van het 'Dijk van een Wijf'. In de zomer is gestart met de bouw van het Dijk van een Wijf. Op 10 november zijn de werkzaamheden op het terrein afgerond. Op 19 november was er een inzaaimoment met de inwoners en tevens de lancering van een AI tool waarbij bezoekers 'in gesprek kunnen' met het Wad. De officiële opening wordt verwacht in het voorjaar van 2026, wanneer de begroeiing volgroeid is.

Gemeente Waadhoeke Jaarstukken 2025 32  Met de ondernemers in de beide winkelgebieden in nauw contact blijven o.a. door periodiek overleg, het beschikbaar stellen van subsidies en het innen (en uitkeren) van reclamebelasting. Voor Franeker vindt er structureel overleg plaats van de stuurgroep binnenstadsmanagement waarin alle belanghebbende partijen zijn vertegenwoordigd. Vanuit het Rijk is subsidie beschikbaar gesteld voor de impulsaanpak van winkelgebieden. Drie private partijen participeren in deze aanpak. De afspraken hierover zijn in het afgelopen jaar vastgelegd. Dankzij deze samenwerking kunnen vier projecten in het centrum van start gaan. Het gaat om de realisatie van een hotel aan de Dijkstraat, de transformatie van een pand aan de Dijkstraat naar een winkel met appartementen, de vernieuwing van het pand van Poiesz in de binnenstad met onder meer appartementen en de herontwikkeling van het pand van de kinderopvang aan de Vijverstraat tot appartementen. Voor Sint Annaparochie is er een start gemaakt met de uitvoering van de dorpsvisie. Hiervoor is een dorpsmanager aangesteld die met alle belanghebbende partijen in het dorp overleg heeft gevoerd. Zowel Franeker als Sint Annaparochie hebben een ondernemersfonds die gevoed wordt door de opbrengsten van de reclamebelasting en de beschikbaar gestelde subsidies.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://waadhoeke.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/d406644a-0f47-4366-848a-5128068d3d03?agendaItemId=0ffce576-338e-4dfc-94ce-f764a22b4367