Bijlage 1: Jaarstukken 2023

We ontwikkelen nieuwbouwplannen die aansluiten bij de lokale behoefte (maatwerk), waarbij aandacht is voor jongeren, starters en ouderen en voor lokale binding, maar ook ruimte voor tijdelijke of bijzondere woonvormen zoals tiny houses en Knarrenhof. De maatwerk gesprekken, die gevoerd worden met de diverse betrokken partijen, leiden ertoe dat de nieuwbouwplannen aansluiten bij de lokale behoefte. Dit geldt voor zowel doelgroep bepaling als verschijningsvorm van de te realiseren woningen. 

We maken duidelijke prestatieafspraken met de corporaties, onder andere over de bouw van extra huurwoningen, lokale binding bij toewijzing, betaalbaarheid, verduurzaming, de positie van starters bij de verkoop van bezit en de mogelijkheid van tijdelijke verhuur van woningen die onderdeel zijn van een herstructureringsproject. Met de corporaties en huurdersverenigingen zijn dit jaar voor het eerst meerjarige prestatieafspraken gemaakt die de periode van drie jaar beslaan. Dit is gedaan op verzoek van zowel de corporaties als de huurdersverenigingen, opdat meer tijd kan worden besteed aan de uitvoering en realisatie van de gemaakte prestatieafspraken. 

We zorgen voor voldoende voeding van het Stads- en dorpsvernieuwingsfonds, zodat de gemeente bij herstructurerings- en nieuwbouwprojecten kan investeren in de openbare ruimte. De herstructurerings- en nieuwbouwprojecten vragen in sommige gevallen bijdragen van de gemeente om realisatie mogelijk te maken. Deze bijdrage in openbare ruimte en in voorkomende gevallen aankoop van objecten kunnen uit het Stads- en dorpsvernieuwingsfonds (S&D-fonds) komen. Mocht het S&D-fonds niet meer toereikend zijn om de beoogde herstructurerings- en

84

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2023

nieuwbouwprojecten te ondersteunen, zal hernieuwde voeding van het S&D-fonds aan de raad worden gevraagd. 

We werken aan de zichtbaarheid rond het thema Wonen door actiever over actuele projecten te communiceren. We zijn in gesprek met de in onze gemeente ontwikkelende (markt)partijen om via hun (digitale) netwerk actief te communiceren over de onder handen zijnde woningbouwprojecten. Tevens zijn we intern bezig om de mogelijkheden te verkennen om op de gemeentelijke website een informatiepagina over actuele woningbouwprojecten te ontwikkelen, waarbij de gemeente actief betrokken is. 

We verkennen de mogelijkheden voor tijdelijke woningen die duurzaam en natuurinclusief worden gebouwd. Voor de opvang van aandachtsgroepen, zoals bijvoorbeeld opvang van statushouders en Oekraïners, kan het product van een tijdelijke woning uitkomst bieden. Hierbij zal de huidige regelgeving op het gebied van duurzaamheid en natuurinclusiviteit leidend zijn.



We besteden meer aandacht aan ecologisch bermbeheer, waarbij rekening wordt gehouden met de verkeersveiligheid. Het maaibeleid is gericht op het beschermen en versterken van flora en fauna. In afwachting van het nieuwe beheerplan Groen is in 2023 weinig aandacht besteed aan ecologisch bermbeheer. Het nieuwe beheerplan Groen is inmiddels vastgesteld en op basis hiervan zullen nieuwe afspraken met aannemers worden gemaakt voor 2024. 

We onderzoeken hoe we kunnen bijdragen aan de bossenstrategie uit het Klimaatakkoord door meer ‘verticaal’ groen en meer biodiversiteit te realiseren, passend bij het landschap van Waadhoeke. In onze eigen dorpsbossen wordt het beheer zo ingepast, dat de vegetatiestructuur gevarieerder wordt én de levensduur van het bos als geheel wordt verlengd. Waar mogelijk worden ook boomsoorten bij geplant.  Voor iedere baby die geboren wordt planten we een boom. Vooralsnog zijn er geen bomen geplant. 

We ondersteunen initiatieven die de natuur, het landschap en de biodiversiteit versterken, zoals het initiatief van het Agrarisch Collectief Waadrâne. Er zijn regelmatig bijeenkomsten geweest met het agrarisch collectief Waadrâne. Ook zijn er gesprekken geweest met inwoners en agrariërs om initiatieven te onderzoeken en waar mogelijk uit te voeren. Deze bijeenkomsten/gesprekken zullen in 2024 worden voortgezet.

85

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2023



Lokale initiatieven om een dorp of wijk te vergroenen kunnen een beroep doen op het Dorpenen wijkenfonds of op een speciale subsidieregeling. Met regelmaat zijn subsidies voor het verduurzamen/vergroenen van de leefomgeving aan inwonersinitiatieven uitgekeerd uit het dorpen en wijkenfonds op basis van cofinanciering. 

We gaan Natuur- en milieueducatie structureel aanbieden op scholen om bewustwording bij kinderen en ouders te vergroten. Op de scholen is er een pilot geweest van NME op basisscholen in Waadhoeke. Op basis van de uitkomsten wordt er een programma gemaakt voor 2024.  We werken aan de versterking van de samenwerking met de agrarische sector. Vanuit het beheer van bermen en in het kader van circulariteit is samengewerkt met boeren om bermgras en hekkelspecie te composteren bij de boeren op het terrein zelf. Dit om de bodem te verbeteren en het gebruik van kunstmest terug te dringen.  We stellen eisen aan de landschappelijke inpassing van bedrijven en bedrijfsterreinen. Bij aanvragen met betrekking tot bedrijfsvestigingen en bij realisatie van bedrijventerreinen et klopt dat we stellen we inderdaad eisen aan de landschappelijke inpassing.  We werken niet mee aan de vestiging van grootschalige databedrijven en distributiecentra. We hebben hiervoor geen aanvragen binnen gekregen in 2023. Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000

Lasten Baten Saldo Dotatie/beschikking reserves Saldo na bestemming

Begroting 2023

Begroting 2023 na wijziging

Realisatie 2023

Verschil

-4.007 1.911 -2.097 250 -1.847

-5.077 1.774 -3.304 -2.363 -5.667

-6.003 3.001 -3.003 -2.525 -5.527

-926 1.227 301 -162 139

Taakvelden In dit programma zijn de volgende taakvelden opgenomen: 8.1 8.2 8.3

Ruimte en leefomgeving Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Wonen en bouwen

86

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2023

Beleidsindicatoren Programma 9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Indicator

Eenheid

Gemiddelde WOZ waarde

x €1.000

Nieuw gebouwde woningen

Aantal per 1.000 woningen %

8

9,3

80,8

70,3

Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden

€

805

860 COELO, Groningen 2023

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

€

928

942 COELO, Groningen 2023

Demografische druk

Waad Neder hoeke land 242 368

Bron

Periode Beschrijving

CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken ABF - Systeem Woningvoorraad

2023

De gemiddelde WOZ waarde van woningen.

2022

Het aantal nieuwbouwwoningen.

CBS - Bevolkingsstatistiek

2023

De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuisouden betaalt aan woonlasten. Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuisouden betaalt aan woonlasten.

Bovenstaande beleidsindicatoren zijn voorgeschreven. Bron: www.waarstaatjegemeente.nl (datum 11-03-2024)

87

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2023

Algemene Dekkingsmiddelen Inleiding De belangrijkste onderdelen van de algemene dekkingsmiddelen zijn de uitkeringen uit het Gemeentefonds en de lokale heffingen. Deze inkomsten zijn vrij besteedbaar en daarom niet rechtstreeks aan een programma toe te rekenen. Uitkeringen Gemeentefonds Bedragen x € 1.000

Begroting 2023

Gemeentefonds 2023

Begroting 2023 na wijziging 97.924 100.879

Gemeentefonds 2022 Gemeentefonds 2021 Gemeentefonds 2020 Totaal

97.924

1.179 21 80 102.159

Realisatie 2023

Verschil

104.130

3.251

1.179 80 80 105.469

59 3.310

Bij het gemeentefonds zien we een voordeel van € 3.309.602 ten opzichte van de bijgestelde begroting. Het effect in 2023 is € 3.250.537 voordelig en in het oude jaar 2021 € 59.065. Gemeentefonds 2023 In Berap II werd voor 2023 nog uitgegaan van een ontvangst vanuit het gemeentefonds van € 100.879.859. In de jaarrekening komen we uit op € 104.130.396. Dit betekent een voordelig effect van € 3.250.537. Hiervan heeft de gemeente € 506.038 ontvangen voor de algemene ruimte. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een bijstelling van de maatstaf 'lage inkomens met drempel'. In de decembercirculaire 2023 heeft de gemeente extra budget ontvangen voor een aantal onderwerpen, waar in de raming in de begroting 2023 geen rekening mee is gehouden:  € 2.191.578 voor het resterende deel van de energietoeslag (€ 800 van de € 1.300). Hier staan elders in de begroting uitgaven tegenover. Tot de decembercirculaire 2023 was de hoogte van de compensatie nog onbekend, waardoor hier in de raming geen rekening mee gehouden kon worden.  € 44.465 als compensatie voor de meerkosten in het sociaal domein voor de vluchtelingen uit Oekraïne;  € 428.454 aanvullende compensatie voor kosten in verband met de transitie naar de nieuwe Omgevingswet. Hier staan in de begroting geen uitgaven tegenover.;  € 80.001 extra budget voor uitvoeringskosten voor gebiedsgerichte aanpak.

In aanvulling hierop zijn er nog diverse overige ontwikkelingen, deels voortvloeiend uit de decembercirculaire 2023, wat een extra ontvangst betekende van € 46.491. Gemeentefonds 2021 Er was een extra ontvangst van € 10.428 door een aantal kleine mutaties in de maatstaven (hoofdzakelijk OZB). Er was een hogere ontvangst doordat de uitkeringsfactor van 2021 definitief is vastgesteld met één punt hoger. Het positieve effect bedraagt € 48.638. Dit betekent per saldo een nadeel van € 59.065.

88

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2023

Lokale heffingen De lokale heffingen kunnen onderverdeeld worden in gebonden en ongebonden heffingen. Ongebonden heffingen zijn heffingen waarvan vooraf het bestedingsdoel niet is vastgelegd en worden daarom onder de algemene dekkingsmiddelen verantwoord. In Waadhoeke hebben we opbrengsten uit OZB, parkeerbelasting en reclamebelasting. Gebonden heffingen zoals de riool- en waterzorgheffing en de afvalstoffenheffing worden verantwoord bij programma 8 Volksgezondheid en Milieu. In de paragraaf Lokale heffingen worden alle heffingen, leges en rechten vermeld. Overige posten in de Algemene Dekkingsmiddelen Overhead Het BBV schrijft voor dat de overhead inzichtelijk gemaakt moet worden. De definitie van overhead is: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. De overhead is als gevolg hiervan geen onderdeel van de programmalasten. In een aantal gevallen is het nodig overhead extracomptabel toe te rekenen. Bijvoorbeeld bij de tarieven voor leges en heffingen. Gemeenten zijn vrij in de toe te passen systematiek. Waadhoeke berekent de overhead als een percentage van het begrotingstotaal. In 2023 is het overheadpercentage 11,72% (2022: 11,99%). Het overheadpercentage op rekeningbasis is 11,25%. In onderstaande tabel is de overhead uitgesplitst, baten en lasten gesaldeerd.

De inhoudelijke analyse van de verschillen is in paragraaf 2.5 Toelichting op de baten en lasten opgenomen. Bedragen x € 1.000

Ambtelijke organisatie Huisvesting ICT Overig Totaal

Begroting 2023

Begroting 2023 na wijziging

Realisatie 2023

Verschil

10.124 1.293 2.601 452 14.470

12.957 1.270 2.577 578 17.382

11.581 1.496 2.423 771 16.271

1.376 -227 154 -192 1.111

Vennootschapsbelasting (Vpb) Momenteel wordt er gewerkt aan de aangifte Vpb 2022 (deadline 1 mei 2024). Op basis van de huidige informatie is de gemeente Waadhoeke nagenoeg geen Vpb verschuldigd. De gemeente verricht als onderneming activiteiten op het terrein van de grondexploitatie en bij afval (het zich ontdoen van huishoudelijke afvalstoffen tegen een positieve opbrengst). Per grondexploitatie wordt beoordeeld in hoeverre er sprake is van winst dan wel verlies. De gerealiseerde en de geprognosticeerde kosten en opbrengsten per complex spelen hierin een rol. De grondexploitatie komt echter niet door de ondernemerspoort. Ten aanzien van de activiteit afval is de Belastingdienst akkoord met onze pragmatische aanpak welke we dus voor 2022 en 2023 zullen continueren. Voor 2023 is een voorlopige aanslag ontvangen en betaald. Overige financiële middelen De gemeente is in het bezit van 134.319 aandelen Bank Nederlandse Gemeenten, 210 aandelen Afvalsturing Friesland N.V. en 21.265 aandelen N.V. Fryslân Milieu. Jaarlijks ontvangt de gemeente hierover dividenduitkeringen. Het werkelijke dividend 2022 van de BNG ad € 335.798 is opgenomen onder de Algemene dekkingsmiddelen. Het werkelijke dividend 2022 van de N.V. Afvalsturing ad € 218.770 is ook opgenomen onder de

89

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2023

Algemene dekkingsmiddelen. Saldo van de financieringsfunctie De gemeente Waadhoeke heeft per 1 januari 2023 € 28.526.524 aan langlopende vaste geldleningen op de balans. De hiermee gepaarde externe rentelast voor 2023 bedraagt € 839.633. Het gehanteerde rentepercentage voor eigen financieringsmiddelen bedraagt 2%. De werkelijke stand aan reserves en voorzieningen per 1 januari 2023 is € 78.384.088, de rentelast van de eigen financieringsmiddelen is € 1.360.808. De werkelijke last over het financieringstekort in 2023 is -€ 630.491. In totaliteit is er dus een rentelast van € 1.569.950 aan eigen en externe financieringsmiddelen. Aan de programma’s is op basis van de verwachte boekwaarden per 1-1-2023 een rentelast van € 2.107.222 toegerekend. Als voordelig saldo van de financieringsfunctie resteert € 537.272. De afwijking baten/lasten tussen begroting en realisatie op de post Bespaarde rente heeft te maken met de technische verwerking van de doorbelasting. Per saldo is de afwijking het gevolg van de hogere vermogenspositie dan begroot. Onvoorzien Het opgenomen bedrag voor Onvoorzien (overig) bestaat uit twee componenten. De eerste is de post onvoorzien éénmalig welke dient ter dekking van eenmalige lasten. De tweede betreft de post onvoorzien met bestemming waarin onder andere bedragen voor loon- en prijscompensatie zijn gereserveerd.

De besteding van de posten binnen onvoorzien zijn in de volgende tabellen weergegeven. Voor de volledigheid is het verloop van onvoorzien structureel ook zichtbaar gemaakt. Bedragen x € 1 Nr. Begrotingswijziging

Datum besluit raadsvergadering

Bedrag

Bedragen in hele euro's 6.080.001 Onvoorzien eenmalig 6. Berap I 2023

Beginstand 6-7-2023

110.000

7. (7.01) Correctie thuiswerkvergoeding (6.01)

20-7-2023

60.000

8. (8.10) Contributieverhoging vereniging Waddenzeegemeenten

5-10-2023

-15.111

9. (9.01) Berap II 2023

9-11-2023

463.446

11. (11.01) Belastingen en leges (11.02) Rente kort geld (11.03) Rente en provisie RC (11.06) Betreft vervanging/inhuur griffie (11.09) Betreft toevoeging saldo onvoorzien eenmalig aan het resultaat

21-12-2023 21-12-2023 21-12-2023 21-12-2023

140.000 275.000 -55.000 -17.300

21-12-2023

-961.035

Stand raming begroting na wijziging per 31 december 2023

90

-

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2023

Bedragen x € 1 Nr. Begrotingswijziging

Datum besluit raadsvergadering

Bedrag

Bedragen in hele euro's 6.080.002 Onvoorzien structureel

Beginstand

767.248

1. (1.01) Invulling beschikbare ruimte

26-1-2023

-529.018

3. (3.01) Algemene ruimte - Septembercirculaire 2022 (3.03) Vervallen bezuiniging leerplichtambtenaar (3.04) Begrotingswijziging Dienst Sozawe

30-3-2023 30-3-2023 30-3-2023

1.068.990 -30.000 -515.151

4. (4.09) Tractieplan 2023-2026

11-5-2023

-40.000

5. (5.08) Duurzaamheidsleningen via SVN

6-7-2023

-15.000

6. (6.01) Berap I 2023

6-7-2023

518.156

7. (7.01) Nieuwe cao gemeenteambtenaren (7.04) Beheerplan gebouwen

20-7-2023 20-7-2023

-1.000.000 -77.000

21-12-2023

-148.225

11.

(11.09) Betreft toevoeging saldo onvoorzien structureel aan het resultaat Stand raming begroting na wijziging per 31 december 2023

-

Bedragen x € 1 Nr. Begrotingswijziging

Datum besluit raadsvergadering

Bedrag

Bedragen in hele euro's 6.080.003 Onvoorzien met bestemming 1. (1.01) Invulling beschikbare ruimte

Beginstand 26-1-2023

4.024.773 591.610

2. (2.01) Reserve jaarovergang

26-1-2023

771.353

3. (3.01) Asiel (inburgering) - Septembercirculaire 2022 (3.01) WKB - Septembercirculaire 2022 (3.04) Begrotingswijziging Dienst Sozawe - loon & prijscompensatie (3.04) Begrotingswijziging Dienst Sozawe - inburgering personeel

30-3-2023 30-3-2023

110.498 41.645

30-3-2023

-1.205.038

30-3-2023

-62.840

4. (4.01) Extra formatie BOA (4.07) Beheerplan wegen 2023-2026 (4.08) Beheerplan civiele kunstwerken 2023-2026 (4.09) Tractieplan 2023-2026

11-5-2023 11-5-2023 11-5-2023

-36.926 -55.894 -106.741

11-5-2023

40.000

91

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2023

Bedragen x € 1 Nr. Begrotingswijziging

Datum besluit raadsvergadering 6-7-2023 6-7-2023

-30.171 -2.903

6-7-2023 6-7-2023 6-7-2023

-16.801 -90.156 -7.242

6. (6.01) Berap I 2023

6-7-2023

-155.573

7. (7.01) Nieuwe cao gemeenteambtenaren (7.01) Correctie thuiswerkvergoeding (6.01) (7.04) Beheerplan gebouwen (7.06) Indexering subsidies

20-7-2023 20-7-2023 20-7-2023 20-7-2023

-617.131 -60.000 -153.000 -100.028

8. (8.03) Mantelzorg (8.12) Beheerplan groenbeheer (8.13) Uitvoering klimaat- en energiebeleid (DU dec 2022)

5-10-2023 5-10-2023 5-10-2023

-25.000 -1.145.051 -303.957

9. (9.01) Berap II 2023 - Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (9.01) Berap II 2023 - Setembercirculaire 2023 (9.01) Berap II 2023 - Vrijval ivm Versterking dienstverlening en Vroegsignalering

9-11-2023 9-11-2023

-70.000 329.739

9-11-2023

-177.509

11. (11.07) Bijdrage centrumgemeente (11.10) Betreft toevoeging saldo onvoorzien met bestemming(deels) aan het resultaat

21-12-2023

-23.000

21-12-2023

-147.581

12. (12.01) Toevoeging aan reserve jaarovergang

21-12-2023

-1.317.076

5. (5.01) Betreft begrotingswijziging 2023 FUMO (L&P) (5.03) Betreft wijzigingen na opstellen PB 2023 (11.04) (5.03) Betreft wijzigingen na opstellen PB 2023 (13.01) (5.05) Subsidie 2023 Connexa (5.11) Aanvullende subsidie St Bestemming Noordwest

Bedrag

Stand raming begroting na wijziging per 31 december 2023

-

Totaal

-

92

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2023

Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000

Begroting 2023

Begroting 2023 na wijziging

Realisatie 2023

Verschil

Lasten Onvoorzien structureel Onvoorzien overig Overhead

-767 -4.026 -14.470

0 -1 -17.435

0 -1 -16.628

0 0 807

Saldo financieringsfunctie Heffing VPB Overige lasten Totaal Lasten

-75 0 -1.171 -20.509

425 0 -1.625 -18.636

537 -1 -1.781 -17.873

112 -1 -156 762

Baten Overhead

53

53

357

304

Gemeentefonds Lokale heffingen Overige financiële middelen Bespaarde rente / saldo financieringsfunctie

97.924 8.669 234 1.325

102.159 8.734 334 1.325

105.468 8.694 336 1.361

3.310 -40 2 36

Vennootschapsbelasting Overige baten Totaal Baten

0 402 108.607

0 744 113.349

0 774 116.991

0 30 3.642

Saldo voor bestemming Dotatie/beschikking reserve Saldo na bestemming

88.098 50 88.148

94.713 5.502 100.215

99.117 5.502 104.619

4.404 0 4.404

Taakvelden In dit programma zijn de volgende taakvelden opgenomen: 0.10 0.11 0.3 0.4 0.5 0.61 0.62 0.63 0.64 0.7 0.8 0.9

Mutaties reserves Resultaat van de rekening van baten en lasten Beheer overige gebouwen en gronden Overhead Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Parkeerbelasting Belastingen overig Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting (VpB)

93

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2023

Beleidsindicatoren Algemene Dekkingsmiddelen Indicator

Waad Neder Bron hoeke land fte per 1.000 7,78 - Eigen gegevens inwoners fte per 1.000 7,27 - Eigen gegevens inwoners Kosten per 752,79 - Eigen inwoner jaarrekening

Periode Beschrijving

Externe inhuur

Kosten als % 15,58% van totale loonsom + totale kosten inhuur externen

-

Eigen jaarrekening

2023

Overhead

% van totale lasten

-.

Eigen jaarrekening

2023

Formatie Bezetting Apparaatskosten

Eenheid

11,25

2023 2023 2023

De formatieve bezetting in fte per 1000 inwoners in 2023. De daadwerkelijke bezetting in fte per 1000 inwoners in 2023. De apparaatskosten per inwoner. De apparaatskosten bestaan o.a. uit kosten voor: personeelslasten, huisvesting, inhuur en automatisering Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen.

Overhead berekend als percentage van de totale lasten van de gemeente.

Deze beleidsindicatoren zijn als gemiddelde voor Nederland (nog) niet gepubiceerd via www.waarstaatjegemeente.nl en dus niet opgenomen in de tabel.

94

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2023

Jaarverslag - Paragrafen Inleiding Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) maken de paragrafen verplicht onderdeel uit van de programmaverantwoording. Ze bevatten de verantwoording van wat in de overeenkomstige paragrafen van de programmabegroting is opgenomen. In de paragrafen dienen de beleidslijnen te worden vastgelegd met betrekking tot beheersmatige aspecten die een groot beslag op de financiële middelen (kunnen) leggen. Het betreft de volgende (door het Rijk voorgeschreven) paragrafen:  Lokale heffingen;  Weerstandsvermogen en risicobeheersing;  Onderhoud kapitaalgoederen;  Financiering;  Bedrijfsvoering;  Verbonden partijen;  Grondbeleid;  Openbaarheid.

95

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2023

Paragraaf Lokale heffingen Onder de lokale heffingen in de gemeente Waadhoeke vallen de riool- en waterzorgheffing, afvalstoffenheffing, leges, en dergelijke. Voor heffingen waarbij kosten worden verhaald (de riool- en waterzorgheffing, afvalstoffenheffing, leges en lijkbezorgingsrechten) geldt dat de gemeente er geen winst op mag maken en alleen de daadwerkelijke kosten in rekening mag brengen. Om inzicht te geven in de lokale lastendruk nemen wij de onroerende zaakbelasting (OZB) mee in deze paragraaf. Ook de opbrengsten uit parkeerbelasting en reclamebelasting worden geschetst. Beleid In de nota Harmonisatie gemeentelijke belastingen/nota Lokale heffingen is het tariefbeleid van de gemeente Waadhoeke vastgelegd. Enkele uitgangspunten zijn: • Juridisch: de heffing is conform de wet, regelgeving en beleidsregels en is toetsbaar door de belastingplichtige. • Eenvoud: voor de belastingplichtige is de aard van de heffing en de hoogte van de tarieven op herkenbare wijze vastgelegd. De communicatie op de website en in de bijsluiter dient ter ondersteuning en draagt bij aan een voor de burger begrijpelijke uitleg van de in rekening gebrachte heffingen. • Rechtvaardig: de heffing en de hoogte van het tarief moet voldoen aan de norm van redelijkheid en billijkheid. • Beheersbaar: de belastingheffing en -inning wordt binnen een compacte organisatie doelmatig en efficiënt ingericht.

Het streven is de perceptiekosten zo veel mogelijk te beperken. • Verordeningen zijn gebaseerd op de modelbepalingen zoals die door de VNG worden bekendgemaakt. • De hoogte van de te bepalen tarieven is gekoppeld aan de geraamde opbrengsten van de verschillende belastingsoorten in de begroting. • Het streven bij de leges en rechten is kostendekkendheid van de tarieven. • Het beperken van de (negatieve) financiële gevolgen voor een individuele belastingplichtige. Inflatiecorrectie Er wordt inflatiecorrectie toegepast op OZB. Het percentage dat we hiervoor gebruiken is het inflatiepercentage van het CBS t-2. Dit wil zeggen dat we in de begroting 2023 het inflatiepercentage van 2021 hanteren. Reden hiervoor is dat dit percentage reeds vastgesteld is en dus niet aan verandering meer onderhevig is. Subsidieregeling compensatie OZB voor buitensport Op 11 juli 2019 is er een besluit genomen over de harmonisatie van de buitensport. De gemeente legt aanslagen voor de OZB op en de verenigingen kunnen voor compensatie een beroep doen op de subsidieregeling. Stappen naar volledige kostendekkendheid Afgezien van de extra lasten van het vGRP zijn de afvalstoffenheffing, en riool- en waterzorgheffing nu ook nog niet volledig kostendekkend.

Het huidige uitgangspunt blijft gehandhaafd namelijk dat de kostendekkendheid niet verder wordt doorgetrokken naar 2022 en 2023 en dit uitgangspunt pas te heroverwegen in de kadernota van 2024-2027. Uitgangspunt is eveneens dat de tarieven voor inwoners minimaal gelijke tred houden met de lastenontwikkeling voor afval en riool. Om het vGRP te kunnen dekken over de gehele looptijd is binnen de planperiode gestart met een ingroeimodel voor dotatie aan de voorziening waarbij het uitgangspunt is dat de extra lasten volledig worden omgeslagen over inwoners en bedrijven (dotatie in verband met het vastgesteld vGRP).

96

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2023

Overzicht opbrengsten OZB en lokale heffingen De opbrengsten zijn weergegeven in onderstaande tabel. Bedragen x € 1.000

2023 primitief

OZB

2023 na wijziging

Rekening 2023

7.987

8.122

8.124

Parkeerbelasting

560

510

454

Reclamebelasting

122

122

116

Rioolheffing

5.903

5.903

5.994

Afvalstoffenheffing

6.058

5.677

5.696

Leges

1.372

2.775

3.026

Begraafplaatsrechten

234

234

251

Marktgelden

16

16

12

Liggelden

47

67

72

22.299

23.426

23.746

Totaal

OZB De OZB kan worden onderscheiden in OZB voor gebruikers van niet-woningen en OZB voor eigenaren van een pand of een perceel grond. De belasting wordt opgelegd als betrokkene op 1 januari 2023 gebruiker is van een niet-woning respectievelijk bij het kadaster staat ingeschreven als eigenaar van een pand of perceel grond. De tarieven 2023 zijn gebaseerd op de taxatiewaarde met als peildatum 01-01-2022. In hierna opgenomen tabel zijn de tarieven 2022 en 2023 verwerkt. Tabel: Tarieven OZB. Het tarief is een percentage van de WOZ-waarde. Woningen

2022

2023

Eigenaarsdeel Totaal Niet woningen

0,1281 0,1281 2022

0,1111 0,1111 2023

Eigenaarsdeel Gebruikersdeel

0,2229 0,1539

0,2251 0,1556

Totaal

0,3768

0,3807

Riool- en waterzorgheffing Afgezien van de extra lasten van het vGRP is de riool- en waterzorgheffing nu ook nog niet volledig kostendekkend. Om het vGRP te kunnen dekken over de gehele looptijd is binnen de planperiode gestart met een ingroeimodel voor dotatie aan de voorziening waarbij het uitgangspunt is dat de extra lasten volledig worden omgeslagen over inwoners en bedrijven (dotatie in verband met het vastgesteld vGRP). Uitgangspunt is eveneens dat de tarieven voor inwoners minimaal gelijke tred houden met de lastenontwikkeling voor riool. Dit heeft geresulteerd in de gewenste/noodzakelijke opbrengsten in de begroting en jaarrekening 2023. De tariefberekening over categorieën is als volgt bepaald:

97

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2023

Categorie Tarief meerpersoonshuisdoudens (MPH) 1 persoonshuishouden Bedrijfsafvalwater of overige niet woning Garagebox of opslagruimte met > 10 m3 waterverbruik Garagebox of opslagruimte met < 10 m3 waterverbruik

Tarief MPH 80% MPH 140% MPH 140% MPH 30% MPH

Recreatieterrein

50% MPH

In onderstaande tabel zijn de tarieven riool- en waterzorgheffing 2022 en 2023 opgenomen van een eenpersoons- en meerpersoonshuishouden. Tabel: Tarief rioolheffing 2022-2023 Waadhoeke (bedragen in € ) 2022 235,20 294,00

Eenpersoonshuishoudens (1) Meerpersoonshuishoudens

2023 239,20 299,00

Effect van de stijging van riool- en waterzorgheffing als gevolg van het nieuwe vGRP (verbreed gemeentelijk rioleringsplan) is hierin opgenomen. Dit is verwerkt in het tarief riool- en waterzorgheffing vanaf 2023. Afvalstoffenheffing Uitgangspunt van de afvalstoffenheffing is dat de tarieven voor inwoners minimaal gelijke tred houden met de lastenontwikkeling voor afval. Afgezien van de extra lasten van de afvalstoffenheffing is deze nu nog niet volledig kostendekkend. Het huidige uitgangspunt blijft gehandhaafd namelijk dat de kostendekkendheid niet verder wordt doorgetrokken naar 2022 en 2023 en dit uitgangspunt pas te heroverwegen in de kadernota 20242027. Dit heeft geresulteerd in de gewenste/noodzakelijke opbrengsten in de begroting en jaarrekening 2023. In onderstaande tabel zijn de tarieven opgenomen van de afvalstoffenheffing 2022 en 2023 van een eenpersoons- en meerpersoonshuishouden. Tabel: Tarieven afvalstoffenheffing 2022-2023 (Bedragen in Euro’s) 2022 236,00 295,00

Eenpersoonshuishoudens (1) Meerpersoonshuishoudens

2023 251,20 314,00

[1] De tarieven voor eenpersoonshuishoudens zijn genormeerd op 80% van de meerpersoonshuishoudens. Kostendekkendheid heffingen De riool- en waterzorgheffing en de afvalstoffenheffing mogen ten hoogste kostendekkend zijn. Aan de hand van onderstaande tabel wordt de kostendekkendheid inzichtelijk gemaakt. De geraamde dekkingspercentages in de primitieve begroting 2023 waren respectievelijk 92% voor riool- en waterzorgheffing en 95 % voor afvalstoffenheffing. De werkelijke lasten en baten 2023 resulteren in een dekkingspercentage voor de riool- en waterzorgheffing van bijna 100%. Dit wordt veroorzaakt door een combinatie van hogere

98

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2023

opbrengsten (€ 91.000) en lagere kosten (€ 373.000). Deze lagere kosten worden met name veroorzaakt door vertraging in de uitvoering van het VGRP en lagere uitgaven voor vegen, reiniging en afwatering. Lagere uitgaven betekent ook minder BTW en toe te rekenen overhead. Voor de afvalstoffenheffing resulteren de werkelijke lasten en baten in een dekkingspercentage van bijna 99%. Zowel de lasten als baten zijn lager geweest dan geraamd. Dit heeft voornamelijk te maken met het vervallen van kosten en vergoedingen voor kunststof verpakkingen. Ook hier geldt dat lagere uitgaven tot minder BTW en toe te rekenen overhead leidt. In de begroting werd rekening gehouden met een overhead van 11,72%. De lagere overhead van 11,25% leid tot een hoger dekkingspercentage. Kostendekkendheid

Riool- en waterzorgheffing 2023

Afvalstoffenheffing 2023

4.685 121

4.862 747

223

273

4.788

4.387

Overhead 11,25%*

539

494

BTW Totale kosten Opbrengst heffing

689

885

6.015 5.994

5.766 5.696

Dekkingspercentage

99,65%

98,79%

Bedragen x €1.000 Lasten taakveld inclusief toerekeningen Baten taakveld exclusief heffingen Kwijtscheldingen Netto lasten taakveld Toe te rekenen kosten

* Het overheadpercentage wordt berekend op basis van de verhouding overhead / begrotingstotaal.

Lokale lastendruk Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) brengt jaarlijks de Atlas van de lokale lasten uit. De Atlas van de lokale lasten presenteert de bruto woonlasten in vergelijking tot omliggende gemeenten. Voor een vergelijking met andere gemeenten verwijzen we naar www.coelo.nl. Leges Tot de rechten worden de leges gerekend, zoals leges voor een paspoort, rijbewijs, omgevingsvergunning, enzovoort. Uitgangspunt bij deze rechten is, voor zover de tarieven niet door het Rijk worden voorgeschreven, dat ze zo veel mogelijk kostendekkend dienen te zijn. De hogere leges die zijn ontvangen in het kalenderjaar 2023 worden voornamelijk veroorzaakt door niet geraamde degeneratievergoedingen (schaderegeling ingravingen kabels en leidingen) en hogere leges omgevingsvergunningen dan geraamd. Kwijtscheldingsbeleid Voor inwoners met de laagste inkomens bestaat de mogelijkheid van kwijtschelding van de geheven belasting. Het gemeentelijk kwijtscheldingsbeleid maakt onderdeel uit van het gemeentelijk minimabeleid. Het percentage van de bijstandsnorm dat ten behoeve van de beoordeling of een verzoek wel of niet kan worden gehonoreerd is gesteld op 100%. Gelet op dit gegeven kan worden gesteld dat maximaal gebruik wordt gemaakt van de wettelijke vrijheden op dit gebied.

99

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2023

Kwijtschelding is alleen mogelijk voor de onroerende zaakbelastingen, de afvalstoffenheffing en de riool- en waterzorgheffing. De bedragen aan kwijtgescholden afvalstoffenheffing en riool- en waterzorgheffing worden verdisconteerd in de desbetreffende heffingen. In de begroting 2023 is een raming (na wijziging) van € 488.160 opgenomen. De realisatie in 2023 is € 496.109.

100