Bijlage 1. Jaarstukken 2022

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022

Jaarstukken 2022

Datum: 29 juni 2023

1

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................2 Jaarverslag ...............................................................................................................................................4 Algemene inleiding ..............................................................................................................................4 Jaarverslag - programmaverantwoording ...........................................................................................9 Programma 1 Bestuur en Ondersteuning........................................................................................9 Programma 2 Veiligheid ................................................................................................................16 Programma 3 Verkeer, Vervoer en Waterstaat.............................................................................19 Programma 4 Economie ................................................................................................................23 Programma 5 Onderwijs................................................................................................................27 Programma 6 Sport, Cultuur en Recreatie.....................................................................................34 Programma 7

Sociaal Domein .......................................................................................................42 Programma 8 Volksgezondheid en Milieu .....................................................................................54 Programma 9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing.......................62 Algemene Dekkingsmiddelen ........................................................................................................68 Jaarverslag - Paragrafen ....................................................................................................................75 Paragraaf Lokale heffingen ............................................................................................................76 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing...................................................................81 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen .....................................................................................105 Paragraaf Financiering .................................................................................................................110 Paragraaf Bedrijfsvoering ............................................................................................................115 Paragraaf Verbonden partijen

.....................................................................................................121 Paragraaf Grondbeleid ................................................................................................................127 Paragraaf Corona.........................................................................................................................131 Jaarrekening ........................................................................................................................................132 Balans ..............................................................................................................................................133 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .......................................................................136 Toelichting op balans.......................................................................................................................140 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ...........................................................................154 Toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening .....................................................................155 Analyse begrotingsafwijkingen en begrotingsrechtmatigheid ........................................................167 Wet normering bezoldiging

topfunctionarissen..............................................................................170 Jaarrekening - Bijlagen.........................................................................................................................172 Single information Single audit ( SISA).............................................................................................173 Overzicht gewaarborgde geldleningen............................................................................................199 Overzicht taakvelden .......................................................................................................................202

2

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022

Mutaties in de reserves en voorzieningen ......................................................................................205 Mutaties in de reserves ...............................................................................................................205 Mutaties in de voorzieningen ......................................................................................................212 Gehanteerde afschrijvingstermijnen ...............................................................................................215

3

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022

Jaarverslag Algemene inleiding Algemeen Hierbij bieden wij u de jaarstukken 2022 van de gemeente Waadhoeke aan. We sluiten wederom af met een positief resultaat. In 2022 waren er gemeenteraadsverkiezingen. Er is een nieuwe raad en een nieuw college aan de slag gegaan. We hebben te maken gehad met diverse grote gebeurtenissen in de wereld, die nog steeds doorwerken in ons dagelijks leven. De oorlog in Oekraïne heeft geleid tot een vluchtelingenstroom, waarbij wij als Waadhoeke onze bijdrage hebben geleverd, en nog steeds leveren. De stijging van de prijzen, in het bijzonder die van energie, hebben er toe geleid dat wij tijdelijke maatregelen hebben uitgevoerd, zoals de energietoeslag. Ook is er een noodfonds ingesteld. Dit jaarverslag kijkt terug op al deze zaken en meer. Voor nu vertrouwen wij erop, dat we met het jaarverslag en de jaarrekening toereikend verslag hebben gedaan over het door ons in het verslagjaar 2022 gevoerde beleid en financiële beheer. Resultaat Het saldo van de jaarrekening 2022 is afgerond € 5,7 miljoen positief. Dit is € 3,9 miljoen hoger dan geraamd. De in de jaarrekening opgenomen analyse van het resultaat geeft inzicht in de belangrijkste oorzaken die hebben geleid tot dit resultaat. In de voorliggende jaarstukken zijn, zoals altijd, zoveel mogelijk de redenen voor afwijking van de begroting getracht te duiden.

Op hoofdlijnen bekeken valt het resultaat in een aantal oorzaken uiteen. Aan het einde van 2022 was het restbedrag van de post onvoorzien van € 1.748.000 al zichtbaar als begroot resultaat. Het gemeentefonds is € 164.000 hoger uitgevallen, grotendeels vanwege nabetaling vanuit de decembercirculaire die niet meer kon worden begroot. Het onderhoud binnen het fysieke domein is € 366.000 binnen budget gebleven, o.a. vanwege opgelopen achterstand in de uitvoering van werkzaamheden. De budgetten van het sociaal domein waren op orde dankzij een aanvullend budget van € 1,8 miljoen dat in december nog is toegevoegd. Hierdoor is een voordeel ontstaan van € 819.000. Bijzonder dit jaar was de afrekening beschermd wonen, zowel voor 2021 als voor 2022, hetgeen een voordeel van afgerond € 1.045.800 heeft veroorzaakt.

4

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022

Samengevat in tabelvorm: Omschrijving

bedrag (x € 1.000)

Begroot resultaat

1.748

Hogere baten gemeentefonds

164

Lagere lasten/hogere baten fysiek domein

366

Lagere lasten/hogere baten sociaal domein

819

Niet geraamde bate beschermd wonen

1.046

Subtotaal

4.332

overige afwijkingen

1.263

Saldo jaarrekening

5.670

Voorstel resultaatbestemming: Wij stellen u voor het resultaat van € 5.670.409 als volgt te bestemmen: - € 2.000.000 toe te voegen aan de reserve sociaal domein; - € 322.500 kostendekking in 2023 voor: - programma dienstverlening € 88.000 - dorpenontwikkelmaatschappijen € 87.500 - cultuur € 32.000 - baggeren € 115.000 - € 3.347.909 toe te voegen aan de algemene reserve. Motivering: Binnen het sociaal domein zijn aanzienlijke voordelen in 2022 zichtbaar, o.a. vanwege het extra toegevoegd budget van € 1,8 miljoen wat in december 2022 ten laste is gebracht van de reserve sociaal domein. Tevens heeft de afrekening Beschermd Wonen voor een voordeel gezorgd. Binnen het sociaal domein zijn de budgettaire bewegingen altijd van aanzienlijke omvang. Om voldoende incidentele dekking beschikbaar te hebben voor het afdekken van incidentele tekorten is het aan te bevelen de reserve sociaal domein regelmatig te voeden. Met name de ontwikkeling van de BUIGmiddelen is een zorgpunt, omdat deze niet 1 op 1 mee beweegt met de uitgaven van de uitkeringen. Met deze toevoeging komt de reserve sociaal domein op afgerond € 3,7 miljoen. Er zijn op grond van de (gewijzigde) begroting 2022 bedragen onttrokken aan reserves terwijl de uitgaven in 2023 zullen komen.

Het betreft: - € 88.000 uit Dienstverleningsfonds voor programma dienstverlening; - € 87.500 uit Ontwikkelfonds voor dorpenontwikkelmaatschappijen; - € 32.000 uit Coronareserve voor cultuur. In 2022 zijn bijdragen van het Wetterskip Fryslân voor baggeren verantwoord terwijl de werkzaamheden niet meer in dat jaar uitgevoerd konden worden. Om de kosten in 2023 te kunnen dekken wordt voorgesteld een bedrag van afgerond € 115.000 te bestemmen. Het resterende deel van rekeningsaldo (zijnde € 3.347.909) wordt vervolgens toegevoegd aan de algemene reserve. Structurele effecten: Er zijn geen structurele doorwerkende financiële effecten van substantiële omvang geconstateerd naar aanleiding van deze jaarrekening. Uiteraard zullen we in de reguliere planning&controlcyclus hier constant scherp op blijven.

5

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022

Algemene reserve Met het vaststellen van de notitie reserves en voorzieningen heeft de raad aangegeven over een algemene reserve van € 15 miljoen te willen beschikken. Deze risiconorm is bevestigd met de analyse vanuit de methode Naris. Het saldo van de AR op 31 december 2022 van € 21,6 miljoen is hoger dan deze norm. De algemene reserve heeft na de 4e begrotingswijziging 2023 een saldo van afgerond € 13,5 miljoen en komt met de toevoeging uit de resultaatbestemming op € 16,8 miljoen. De hoogte van de algemene reserve (AR) heeft een duidelijke relatie met het gewijzigde risicoprofiel van de gemeente. Ten aanzien van deze reserve zijn er namelijk twee uitgangspunten/spelregels geformuleerd en vastgesteld door de raad: 1. de AR moet minimaal € 15 miljoen zijn, en 2. de AR moet minimaal de risico’s afdekken (en dus een ratio weerstandsvermogen van 1,0 hebben). Voor beide spelregels geldt dat de AR binnen een meerjarenplanperiode naar de minimumgrens gebracht moet worden. Nu zou dat de periode van 2023 t/m 2026 zijn. Wanneer de risico’s kleiner dan € 15 miljoen zouden zijn, hoeven we alleen naar spelregel 1 te kijken. Maar als de risico’s groter dan de AR zijn moeten we de AR binnen de meerjarenplanperiode naar het totaal van de risico’s brengen. De risico’s zijn voor het laatst in de programmabegroting 2023 op een rij gezet en komen in totaal op € 16,3 miljoen.

Bij deze jaarrekening vindt een herrekening van de risico's plaats in paragraaf 1.3 Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Rechtmatigheid De rechtmatigheidscontrole brengt met zich mee dat de gemeente haar beheersorganisatie zo inricht, dat het naleven van wet- en regelgeving achteraf door de accountant kan worden getoetst. Het werken aan rechtmatigheid is daarmee een dynamisch proces waarbij continu werkprocessen getoetst moeten worden aan relevante wet- en regelgeving. De extra aandacht voor rechtmatigheid is een uitdaging voor onze organisatie omdat zowel de eigen regels en voorschriften alsmede de feitelijke uitvoeringsorganisatie onder de loep worden genomen. De daarbij horende activiteiten en afwegingen bieden kansen om de organisatie doelmatiger en wellicht ook doeltreffender in te richten. Overige rechtmatigheidsaspecten Ten aanzien van het begrotingscriterium heeft er bij meerdere programma's een overschrijding op de begroting plaatsgevonden. Uitgaven die de begroting overschrijden of die gedaan zijn buiten de doelstelling van de vastgestelde programma’s zijn formeel onrechtmatig. Op basis van de Kadernota rechtmatigheid behoeven dergelijke begrotingsoverschrijdingen door de accountant niet te worden meegenomen bij de oordeelsvorming inzake rechtmatigheid indien en voor zover de overschrijdingen passen binnen het beleid van de raad.

Het college is van mening dat de overschrijdingen passen binnen het beleid van de gemeente Waadhoeke, zoals vastgesteld door de raad. Bij goedkeuring van de jaarstukken door de raad worden deze overschrijdingen alsnog rechtmatig. Indien de begrotingsoverschrijdingen niet door de raad worden geautoriseerd dan zou dit van invloed kunnen zijn op de afgegeven controleverklaring, omdat dan sprake zou kunnen zijn van onrechtmatige uitgaven.

6

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022

Onderstaand de tabel met toelichting. Programma

Bedrag x € 1.000

Toelichting

1 Bestuur en Ondersteuning

-130

4 Economie

-5.694

De overschrijding in programma 1 wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere toegerekende personele kosten. De personele kosten worden toegerekend naar de verschillende programma's en kunnen daar op onderdelen tot afwijkingen leiden t.o.v. de begroting. In de begroting 2022 van programma 4 is rekening gehouden met uitgaven en inkomsten voor de grondexploitatie. Het saldo van de uitgaven en inkomsten wordt verrekend met de balans (de post Onderhanden werk / de reserve Grondexploitatie). In december 2022 is de overeenkomst met de provincie Fryslân en de RVO over Waddenglas beëindigd wat heeft geleid tot niet geraamde baten van € 6,9 miljoen. Dit leidt aan de lastenkant tot eenzelfde afwijking omdat het resultaat wordt overgeboekt naar de voorraden op de balans. De afwijkingen hebben derhalve geen effect op het resultaat 2022.

6 Sport, Cultuur en Recreatie

-338

8 Volksgezondheid en milieu

-214

Totaal

-6.376

De overschrijding in programma 6 wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere kosten openbaar groen. Dit heeft meerdere oorzaken, zoals prijsverhogingen, herstel stormschade en nieuwe wettelijke bepalingen. De overschrijding in programma 8 wordt voornamelijk veroorzaakt door een hogere dotatie aan de voorziening onderhoud afkoopsommen begraafplaatsen.

Besluit Begroting en Verantwoording Het jaarverslag 2022 is de spiegel van de programmabegroting 2022. Dit betekent dat dezelfde programma’s en paragrafen opgenomen zijn, inclusief de facultatieve paragraaf Corona. Bij ieder programma zijn de drie w-vragen van toepassing, echter nu terugkijkend op het afgelopen jaar:  Wat wilden we bereiken?  Wat hebben we daarvoor gedaan?  Wat heeft het gekost? Door de beantwoording van deze vragen wordt duidelijk wat de gemeente heeft gerealiseerd. Per programma staan de baten en lasten vermeld. Het is aan de raad om per programma zowel de baten en lasten als het uitgevoerde beleid te autoriseren. Leeswijzer In het onderdeel jaarverslag zijn per programma de "hoofdkenmerken" en "wat wilden we bereiken" overgenomen uit de programmabegroting 2022. Onder "wat hebben we daarvoor gedaan" is de tekst uit de programmabegroting in een blauw lettertype weergegeven, waarna de verantwoording volgt.

7

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022

In het onderdeel jaarverslag wordt per programma aangegeven wat de begrote bedragen voor 2022 waren en wat het verschil is tussen de begroting na wijziging en de realisatie over het verslagjaar. Naast het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten zijn ook de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves per programma gepresenteerd. De financiële afwijkingen komen terug in de jaarrekening. In het onderdeel jaarrekening vindt u de cijfermatige verantwoording in de balans en het overzicht van baten en lasten per programma, met bijbehorende toelichtingen.

8

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022

Jaarverslag - programmaverantwoording Programma 1 Bestuur en Ondersteuning Hoofdkenmerken Het doel van dit programma is er voor zorgen dat het bestuur haar taken zo goed mogelijk kan uitoefenen. Daarbij gaat het niet alleen om de wettelijke taken, maar ook om samenwerking met medeoverheden, kwaliteit van gemeentelijke dienstverlening en om het uitoefenen van een informatieve en interactieve bestuursstijl. Het college van B&W is belast met de beleidsvoorbereiding en -uitvoering. Vanuit deze verantwoordelijkheid ontwikkelt zij samen met de gemeenteraad nieuw beleid. Dat gebeurt op een (pro)actieve manier: college (en raad) zoeken samenwerking met inwoners en andere belanghebbenden om tot gedragen resultaten te komen. We betrekken onze inwoners, ondernemers en organisaties tijdig bij het maken van keuzes in ons beleid. Zo ontstaat een breed draagvlak, maar ook ruimte voor creatieve ideeën, die aansluiten bij wat er nodig is of waar behoefte aan is. Feiten en analyse zijn daarbij van belang, zodat er niet iets wordt ontwikkeld wat onhaalbaar of onwenselijk is. ‘Nabij besturen’ betekent voor onze dienstverlening: persoonlijk, dichtbij en online. Onze dienstverleningsvisie 2018-2025 is de leidraad voor de verdere ontwikkeling en professionalisering van de organisatie.

Vanuit de plicht tot actieve informatievoorziening zorgt het college voor terugkoppeling van resultaten van beleid zodat de raad kan toetsen of doelen gehaald worden. Naast deze meer bestuurlijke taken is het college van B&W verantwoordelijk voor wettelijke (dienstverlenende) taken op het gebied van onder meer burgerzaken, verkiezingen en de Wet Open Overheid. Nabij besturen - Wat wilden we bereiken?

9

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022

Nabij besturen - Wat hebben we daar voor gedaan?

 We stimuleren dorpen en wijken om een eigen toekomstvisie te maken. We hebben dorpsvisies besproken en dorpsbelangen geadviseerd bij het maken van dorpsvisies. 

We bespreken initiatieven op de intaketafel voor een integrale benadering, zodat inwoners en ondernemers 1 contactpersoon in de organisatie krijgen. Er is een ontwerp gemaakt voor de initiatieventafel. In 2023 zal deze in de praktijk worden gebracht.  We zetten in op het dorpen-, en wijkenfonds. Vanuit het dorpen en wijkenfonds is € 312.843 aan subsidies verleend aan 29 verschillende initiatieven vanuit de dorpen en wijken. 

We evalueren in 2022 de subsidieregeling dorpen en wijken en komen op basis daarvan met een voorstel voor een dorpen en wijkenregeling 2.0. Dee subsidieregeling is geëvalueerd door een extern bureau. Op basis van deze evaluatie is de regeling op onderdelen aangepast en voortgezet voor de jaren 2023-2026.

 We doen mee met de Friese Projectenmachine, geïnitieerd door de provincie; Waadhoeke is aangesloten bij de Friese projectenmachine (Europapact Fryslân), een samenwerking tussen overheden, kennisinstellingen, bedrijfsleven, clusterorganisaties en Innovatiepact Fryslân, waarbij Fryslân meer Europese middelen wil binnenhalen. In maart is hiervoor de samenwerkingsovereenkomst ondertekend. De organisatie is na de zomer van start gegaan met een kwartiermaker. Met Waadhoeke zijn de gesprekken gestart om de doelen uit de ontwikkelagenda aan te laten sluiten bij Europese projecten. Ook zijn de voorbereidingen van het nieuwe EUsubsidieprogramma LEADER begonnen, een Europees subsidieprogramma dat op de ontwikkeling van het platteland in brede zin is gericht.  We ontwikkelen een propositie in regioverband, ook wel regiodeal genoemd; Er is een aanvraag voor een Regio Deal ingediend bij het Rijk. De aanvraag zet in op de structuurversterking van het woon- en vestigingsklimaat in de regio Noardwest Fryslân. Begin 2023 besluit het kabinet welke voorstellen het Rijk met regionale partners gaat uitwerken tot Regio Deals. 

We netwerken en behartigen onze belangen op provinciaal, rijks-, en Europees niveau o.b.v. de ontwikkelagenda. Naast de aanvraag Regio Deal, zijn we gestart met een verkenning van deelname aan De Eems Dollard Regio (EDR). Dit is de noordelijkste Europese grensregio langs de Nederlands-Duitse grens.

10

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022

Programma Ontwikkelperspectief - Wat wilden we bereiken?

Programma Ontwikkelperspectief - Wat hebben we daar voor gedaan?

 We faciliteren innovatie.  We zetten in op behouden en aantrekken van talent.  We versterken het vestigingsklimaat.  We werken slimmer samen. Deze doelen bereiken we via het meerjarige Sociaaleconomisch actieprogramma Harlingen/Waadhoeke (SEAP). Waadhoeke werkt daarin samen met een Bestuurstafel en een Programmateam met vertegenwoordigers vanuit de overheden, onderwijs en ondernemers. De resultaten van 2022 zijn gehaald en gerapporteerd via de twee voortgangsrapportages SEAP op 8 maart 2022 en 5 oktober 2022.

 We doen een aanvraag voor Planetarium Wereld Erfgoed. Alle processtappen voor de aanvraag zijn afgerond. Het dossier is ingeleverd bij het adviesorgaan van de UNESCO en ligt nu ter beoordeling voor.  We realiseren het project Op paad Lâns it Waad. De voorbereidingen zijn getroffen om in het voorjaar van 2023 de buitendijkse toegankelijkheid te realiseren (tracé Harlingen-Koehool). Daarnaast is de Toeristisch Overstap Punt (TOP) in Firdgum gerealiseerd en zijn de voorbereidingen getroffen voor een TOP in Oude Bildtzijl.

11

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022

 We werken samen met Academie van Franeker. Met de Academie van Franeker is samengewerkt rond het SEAP, Arcadia 2022 en de aanvraag Regio Deal.  We nemen deel aan Sense of Place. Waadhoeke heeft middelen beschikbaar gesteld door de planvorming van het project Dijk van een Wijf. Stichting Sense of Place kon daarmee starten met onderzoek en ontwikkeling van een icoonproject nabij de Waddenzeedijk.  We nemen deel aan Arcadia 2022 als onderdeel LF2028. Waadhoeke heeft deelgenomen aan Arcadia 2022. Het Arcadia kunstwerk Gaia, een verlichte bol van zeven meter doorsnee die de aarde laat zien zoals ze vanaf de maan zichtbaar is, was samen met het kinderwetenschapsfestival Expeditie Next op 6 mei 2022 een van de grote evenementen in Waadhoeke.

 We zetten in op Dorpsontwikkelingsmaatschappijen (DOM). Een DOM is een ontwikkelmotor voor fysieke en sociale leefbaarheidsinitiatieven in dorpen. We werken met vier DOM’s: Ried, Tzum, Wjelsryp en Barradeel (Minnertsga, Oosterbierum, Sexbierum, Tzummarum en Wijnaldum). Daarnaast is de aanvraag bij de provincie neergelegd voor de vijfde DOM: Bildtdijken.  We nemen deel aan de Erfgoeddeal van het Rijk. De Erfgoed Deal K(l)eigoed, is een financiële regeling waarbij erfgoed gekoppeld wordt aan de aanpak van leegstand en verpaupering van panden. Deze regeling is via selectie toegekend aan de watertoren in Sint Jabik. De toren wordt verbouwd tot overnachtingsaccommodatie. De gemeente heeft met een financiële bijdrage deelgenomen aan deze Erfgoed Deal. Daarmee is de activiteit afgerond.  We lobbyen voor middelen voor transitie van bestaande woningvoorraad. De lobby voor een passende rijksregeling Volkshuisvestingsfonds is ingezet. Daarnaast is het vinden van middelen onderdeel geworden van de aanvraag Regio Deal.  We zetten in op de ontwikkeling van de bloeizone. Een bloeizone is een gebied waar inwoners samen zorgen voor een omgeving waar mensen langer in goede gezondheid kunnen blijven wonen. De ontwikkeling is onderdeel geworden van de aanvraag Regio Deal.



We nemen deel aan Greidhoeke plus, waarin een aanpak voor een integraal gebiedsproces wordt opgepakt.

12

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022

Waadhoeke is aangesloten bij Greidhoeke+, een interbestuurlijke samenwerking met als belangrijkste aandachtsgebied het natuurinclusieve platteland. Er is gewerkt aan een nieuwe werkwijze, waarbij subsidies op één plek aangevraagd kunnen worden. Er wordt dan als één overheid opgetreden.  We werken de Landschapsanalyse verder uit. De analyse is uitgewerkt in een boek "Het verhaal van Waadhoeke". Daarnaast is de analyse gebruikt als basis voor het maken van beleid. De analyse zelf is geen visie of beleid..  We jagen innovatiekansen na. Met de agrarische sector zijn gesprekken gevoerd over de beelden en ideeën in relatie tot de stikstofplannen van het kabinet. Als project is het recyclen van gemeentelijk berm maaisel en hekkelspecie op het boerenerf is als innovatiekans gestart. Waadhoeke is partner geworden van het Kenniscluster Verzilting Fryslân.  We ontwikkelen een visie op een duurzaam landschap. Een visie op een duurzaam landschap wordt onderdeel van de omgevingsvisie Waadhoeke. Programma Dienstverlening - Wat wilden we bereiken?

Programma Dienstverlening - Wat hebben we daar voor gedaan?



We zetten verdere stappen in onze verbetering van dienstverlening aan onze inwoners en ondernemers, waarbij we zoveel mogelijkheid handelen vanuit hun wensen. Door middel van een pilot ‘Stem van Waadhoeke’ is een participatietraject gestart voor een tunnel in Schalsum. De klantreis melding openbare ruimte is afgerond en de verbeteracties zijn uitgevoerd. De applicatie Signalen is geïmplementeerd en het interne proces is eenduidiger ingericht. De communicatie met onze inwoners is verbeterd. De klantreis VTH bouwvergunningen is opgestart, de gesprekken met de inwoners hebben plaatsgevonden. In 2023 wordt de klantreis afgerond. De bijbehorende aanbevelingen worden uitgevoerd en geborgd.

13

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022

Er is een traject gestart om het verhuurproces van onze sportaccommodaties voor onze klanten te verbeteren (digitaliseren). 

We focussen ons in onze personele opleidings- en ontwikkelplannen op nabij besturen, onze visie op dienstverlening en het Ontwikkelperspectief Waadhoeke.

Er zijn afspraken gemaakt voor het volgen van de training gastheerschap. Deze wordt gevolgd door de medewerkers van handhaving en telefonie. Zij hebben veel klantcontact. Er zijn verschillende projecten via de scrum / agile methodiek uitgevoerd, om op een flexibelere, resultaatgerichte manier met elkaar te leren werken.



We bouwen onze online dienstverlening via de website verder uit en werken aan een digitaliseringsagenda.

We hebben de website verder uitgebreid met themapagina’s voor duurzaamheid en ondernemers. Het project is uitgevoerd via de scrum / agile methodiek en er is borging geweest naar de bestaande organisatie. 

We meten de klanttevredenheid van bezoekers aan website en gemeentehuis en vergelijken de resultaten met collega-gemeenten via benchmarking.

Er is een organisatie brede klanttevredenheidsmeting uitgevoerd. Via de methodiek van de VNG "waar staat je gemeente". Benchmarking met andere gemeentes is hierdoor mogelijk gemaakt. De telefonische dienstverlening is opnieuw gemeten en verbeteringen zijn doorgevoerd. De doorontwikkeling vindt in 2023 plaats.



We communiceren in een begrijpelijke taal en krijgen daarbij hulp van o.a. onze taalambassadeurs.

De taalambassadeurs hebben verschillende brieven herschreven. De brief ‘vernieuw uw paspoort of ID kaart’ is opgemaakt als beeldbrief volgens de normen van B1 en laaggeletterden. 

We versterken het datagedreven werken in samenwerking met onze regionale partners.

Er is voor Waadhoeke een datagedreven visie opgesteld en vastgesteld door de directie. In 2023 zal de uitvoering hiervan starten. Daarnaast is Waadhoeke op 18 mei 2022 lid geworden van Data Fryslân om datagedreven werken naar een hoger niveau te tillen.

14

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022

Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000

Lasten Baten Saldo Dotatie/beschikking reserves Saldo na bestemming

Begroting 2022

Begroting 2022 na wijziging

Realisatie 2022

Verschil

-3.603 599 -3.004 100 -2.904

-4.524 626 -3.899 54 -3.844

-4.654 1.132 -3.523 54 -3.469

-130 506 376 0 376

Taakvelden In dit programma zijn de volgende taakvelden opgenomen: 0.1 0.2

Bestuur Burgerzaken

Beleidsindicatoren N.v.t.

15

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022

Programma 2 Veiligheid Hoofdkenmerken Het doel van dit programma is er aan bij te dragen dat elke inwoner zich veilig voelt in zijn of haar leefomgeving. De gemeente heeft, als eerste overheid, een grote verantwoordelijkheid voor de veiligheid van haar inwoners. Dit programma omvat crisisbeheersing, brandweer, en openbare orde en veiligheid. Veiligheid is een breed begrip. Veiligheid gaat over de aanpak van woninginbraken, overlast van rumoer op straat maar ook over brandveiligheid en veilig verloop van evenementen. Veiligheid is kwetsbaar omdat één woninginbraak het veiligheidsgevoel van de bewoners van een hele straat kan beïnvloeden. Het begrip veiligheid is onder te verdelen in sociale en fysieke veiligheid. Sociale veiligheid heeft betrekking op criminaliteit, op ernstige vormen van overlast en op subjectieve gevoelens van onveiligheid. Fysieke veiligheid heeft betrekking op brandveiligheid, externe veiligheid (zoals risico’s voor de omgeving bij bedrijven die omgaan met gevaarlijke stoffen) en beheersing van rampen en crises. Voor alle veiligheidsitems geldt dat vraagstukken in samenhang worden opgepakt, De gemeente heeft daarbij vaak de regie en werkt intensief samen met veiligheidspartners, zoals de politie, het Openbaar Ministerie en de Veiligheidsregio Fryslân (VRF).

Maar ook het jongerenwerk en het gebiedsteam Waadhoeke zijn vaste sparringpartners, bijvoorbeeld als het gaat om overlast gevende inwoners. Bij zeer extreme casuïstiek wordt de gemeentelijke regie overgedragen aan het Veiligheidshuis Fryslân (VHF). De dagelijkse brandweerzorg is ondergebracht bij de VRF. Brandveiligheid maakt daar deel van uit. De VRF geeft advies bij vergunningverlening, brandpreventie en brandveilig leven. Wat wilden we bereiken?

Wat hebben we daarvoor gedaan?

 We sturen besmettingsbrieven bij inbraken. Team OOV heeft het afgelopen jaar besmettingsbrieven verspreid onder de bewoners van een straat of buurt waar een geslaagde woninginbraak heeft plaatsgevonden. De brieven waarschuwen bewoners omdat inbrekers vaker toeslaan in dezelfde straat of buurt. Het doel van de gemeente en politie om deze brieven te verspreiden is om mensen bewust te maken van inbraakrisico en hen te bewegen preventiemaatregelen te nemen. Inbrekers slaan na een geslaagde inbraak namelijk vaker toe in dezelfde buurt.

16

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022

 We voeren de Veiligheidsmonitor uit. De Veiligheidsmonitor wordt niet meer lokaal uitgevoerd. De Veiligheidsmonitor is een bevolkingsonderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap van veelvoorkomende criminaliteit. Deze wordt landelijk nog steeds wel uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Waadhoeke haalt zijn gegevens o.a. daaruit, maar bijv. ook uit de ‘AD Misdaadmeter’, de website ‘Waar staat je gemeente’ en politiecijfers.  We doen horeca-controles en passen het sanctiebeleid toe. De gemeente voert controles uit op het schenken en verkopen van alcohol aan jongeren onder de 18 jaar. Ook bij evenementen wordt gecontroleerd op het schenken aan 18-minners, maar ook op het alcoholbezit onder 18-minners. De controles worden uitgevoerd door toezichthouders van de gemeente Waadhoeke. De gemeente heeft eigen BOA’s voor deze toezichthoudende taken. In totaal zijn 33 evenementen gecontroleerd en zijn 30 controles bij para commerciële instellingen uitgevoerd. Bij geconstateerde overtredingen wordt het sanctiebeleid gevolgd. Er is één overtreding geconstateerd waarbij zonder vergunning alcohol is verstrekt, verder zijn dit jaar geen overtredingen geconstateerd.  We maken een integrale aanpak op jeugdoverlast.

Het afgelopen jaar is er flink geïnvesteerd op aanpak jeugd overlast, onder meer door het aanstellen van een jeugd-BOA. En dan voornamelijk repressief in samenwerking met de ketenpartners. Tijdens deze aanpak is er gewerkt aan een betere samenwerking met alle ketenpartners en vindt er periodiek overleg plaats. Er is een rapport opgesteld om jongeren uit de georganiseerde criminaliteit te houden. In vervolg daarop zal in 2023 een regisseur worden aangenomen die een netwerk ten aanzien van preventie en repressie gaat vormgeven. Die zal de verdere uitwerking van het integrale aanpak oppakken.  We nemen jaarlijks deel aan een crisisoefening. De personele bezetting voor de (interne) crisisorganisatie geactualiseerd en waar nodig aangevuld. Voor een aantal crisisfuncties is dit in samenwerking met de gemeenten Harlingen en Leeuwarden geweest. Afgelopen jaar zijn er alarmeringsoefeningen van de interne crisisorganisatie geweest en hebben crisisfunctionarissen opleidingen en trainingen gevolgd om de kennis en vaardigheden bij te houden. Tijdens de eerste maanden van de opvang van Oekraïense vluchtelingen hebben crisisfunctionarissen binnen de gemeenten zich intensief ingezet om de eerste opvanglocaties in te richten en te faciliteren.  We stellen ondermijningsbeelden op en rollen een vervolgaanpak uit. Het ondermijningsbeeld is de basis geweest voor het Plan Aanpak Ondermijning.

We hebben conform deze aanpak geïnvesteerd op bewustwording, het verbeteren van de informatiepositie van de gemeenten, de aanpassing van wet- en regelgeving en er zijn concrete signalen van ondermijning in behandeling genomen.  We actualiseren het integraal veiligheidsplan. Op 24 november 2022 heeft de raad de Startnotitie voor het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 20232026 Waadhoeke vastgesteld. In 2023 volgt het definitieve plan. In het IVP worden de kaders van het veiligheidsbeleid van de gemeente opgenomen. Dit is een meerjarenbeleidsplan waar diverse gemeentelijke onderdelen en ketenpartners bij betrokken zijn.

17

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022

Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000

Begroting 2022

Begroting 2022 na wijziging

Realisatie 2022

Verschil

-3.975 28 -3.947 0 -3.947

-4.051 114 -3.937 -110 -4.047

-4.014 134 -3.879 -110 -3.989

38 20 58 0 58

Lasten Baten Saldo Dotatie/beschikking reserves Saldo na bestemming

Taakvelden In dit programma zijn de volgende taakvelden opgenomen: 1.1 1.2

Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid

Beleidsindicatoren Programma 2 Openbare Orde en Veiligheid Indicator

Eenheid

Waad Neder Bron hoeke land 8 8 Stichting Halt

Periode Beschrijving

Verwijzingen Halt

Aantal per 1.000 jongeren 1218 jaar

Winkeldiefstallen

Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners

0,5

1,8

CBS - Diefstallen

2021

2,9

4,3

CBS - Criminaliteit

2021

Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners

0,7

1,3

CBS - Diefstallen

2021

5

6

CBS - Criminaliteit

2021

Geweldsmisdrijven

Diefstallen uit woning Vernieling

Bovenstaande beleidsindicatoren zijn voorgeschreven. Bron: www.waarstaatjegemeente.nl (datum 13-02-2023)

18

2021

Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.). Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners. Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag.

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022

Programma 3 Verkeer, Vervoer en Waterstaat Hoofdkenmerken In dit programma zijn de twee belangrijkste taken: het waarborgen van de bereikbaarheid van de stad en de kernen in onze gemeente en het verbeteren van de verkeersveiligheid. De bereikbaarheid van de stad en de kernen betreft niet alleen de bereikbaarheid over de weg (auto, fiets etc.), maar ook de bereikbaarheid over waterwegen en per openbaar vervoer (spoor en bus). Dit programma omvat de wegen, waterwegen, spoorwegen, fietspaden, openbaar vervoer en het parkeerbeleid. Het regulier onderhoudsplan is terug te vinden in de paragraaf ‘onderhoud kapitaalgoederen’. Wat wilden we bereiken?

Wat hebben we daarvoor gedaan?

 We maken een eenduidige ordening en inrichting van wegen. Dit is één van de speerpunten van de Mobiliteitsvisie. Er zijn diverse projecten in voorbereiding, waarbij we rekening houden met dit principe. In de voortgangsrapportage Mobiliteitsvisie, die in het eerste kwartaal van 2023 aan de raad is aangeboden, wordt hier meer informatie over gegeven.  We zorgen dat er veilig binnen/ buiten de bebouwde kom gefietst kan worden. Fietspaaltjes: We zijn gestart met het inventariseren van fietspaaltjes in onze gemeente en zijn voornemens paaltjes die een veiligheidsrisico voor fietsers vormen te verwijderen. NABO Wjelsryp: In 2022 is de bestaande Niet Actief Beveiligde Overweg gesaneerd en het alternatieve fietspad aangelegd en inmiddels in gebruik. In 2023 moet nog het bestaande pad naar de oude overweg worden opgeruimd. NABO Deinum: ProRail zet in op een tunnelbuis op de huidige locatie van de overgang. De uitvoering is gepland in 2024. Subsidies: We hebben in het kader van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid een subsidieaanvraag ingediend bij het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Het gaat om het fietspad Hatzum-

19

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022

Winsum, de aanpak van de Sideriushoeke (Winsum) en het afwaarderen van de Getswerderdyk en de Hitzumerweg. Het ministerie heeft ons een bijdrage van € 390.500 toegekend.  We geven educatie, doen aan gedragsbeïnvloeding en handhaven. Op veel basisscholen is het verkeersproject Streetwise gehouden, met onder andere remweg- en dodehoek demonstratie.Veel scholen hebben meegedaan aan het praktisch verkeersexamen. Er zijn scootmobieltrainingen gegeven in Franeker en Sint Annaparochie. Er is een rijvaardigheidstraining gegeven in Sint Annaparochie. In Achlum hebben schoolkinderen zelf een verkeersbord ontworpen om automobilisten langzamer te laten rijden. Op het Anna Maria van Schurmancollege is een fietsguerrilla-actie uitgerold voor een betere zichtbaarheid van fietsende scholieren. Op de Campus Middelsee is een theatervoorstelling getoond over groepsdruk en verkeersveiligheid.

 We optimaliseren de bewegwijzering. Het project in de binnenstad van Franeker is afgerond. Op 12 april 2022 is de beleidsregel toeristische recreatieve bewegwijzering vastgesteld.  We maken aantrekkelijkere fietsverbindingen/-netwerk. Fietspad Hatsum-Winsum In 2022 zijn voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd zoals grondverwerving en het uitvoeren van noodzakelijke onderzoeken. Om het fietspad te kunnen realiseren is een bestemmingsplanwijziging nodig. Fietspad Winsum-Sideriushoeke In 2022 is een start gemaakt met de voorbereiding. Doel is de aanleg te koppelen aan het fietspad Hatsum- Winsum. Fietssnelweg Tussen Harlingen – Franeker en Leeuwarden ligt een fietspad waaraan de provincie de status ‘Doorfietsroute/ Trochfytsrûte’ wil toekennen. Het betreffende fietspad is voor het grootste deel in beheer bij de gemeente Waadhoeke. In december hebben we een subsidie- aanvraag bij de provincie Fryslân ingediend om deze fietsroute op te waarderen. Doortrappen In het kader van het project Doortrappen is een vierde route binnen onze gemeentegrenzen in voorbereiding. Deze route ligt in de Bildthoeke. Testfietsers zullen deze nieuwe route beoordelen, en bij goedkeuring wordt de route per 1 april 2023 definitief.  We gaan in overleg met de provincie over het behoud van de kwaliteit van het openbaar vervoer. Het aantal trein-stops in Dronryp en Deinum was gehalveerd.

Na overleg met de concessiehouder heeft dit tot bijstelling geleid. We hebben een zienswijze voorbereid op het ontwerp PvE dat als basisdocument dient voor de nieuwe busconcessie 2024-2034. We zijn in gesprek gegaan over de consequenties van het strekken van de buslijnen, wat heeft geleid tot verplaatsen van een aantal bushaltes. 

We werken samen met de provincie aan de voorbereidingen voor de verbredingen van de bocht in het Van Harinxmakanaal. Dit overleg is gaande met het doel om overeenstemming te krijgen over de inrichting (stedenbouwkundig casco). Dit casco is in 2022 voorgelegd aan de welstandscommissie waarna er 20

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022

gewerkt wordt aan verbeteringen. Na het casco zal het bestemmingsplan gemaakt worden en zal provincie in overleg met Levo over schadeloosstelling en verwerving. De provincie heeft de regie in dit proces.  We richten het stationsgebied in Franeker opnieuw in Er is een schetsontwerp gemaakt van de nieuwe inrichting van het Stationsgebied, waarbij rekening is gehouden met een tweede perron en een uitbreiding van de fietsenstalling. Ook wordt in het schetsontwerp rekening gehouden met het autoparkeren, halteplaatsen voor de bussen en een wachtruimte voor de reizigers. Voor de fietsbereikbaarheid van het station vanuit het zuiden van Franeker wordt bekeken of dit verbeterd kan worden; daartoe is een aantal alternatieven opgesteld.  Verkeersmaatregelen Zwarte Haan Mede vanuit klachten en ontwikkelingen (Starbarn) is er overleg met de aanwonenden gevoerd. Dit heeft geleid tot plannen voor een veiligere inrichting van de weg en voor parkeermaatregelen. De voorbereidende werkzaamheden en afstemming met de belanghebbenden zijn zo goed als afgerond. De watervergunning is aangevraagd. Inmiddels is een aannemer voor de bestrating en een aannemer voor het asfalt gekozen om de werkzaamheden uit te voeren. De werkzaamheden zullen in het 2e kwartaal 2023 worden uitgevoerd. Vanwege de waterkering ter plaatse is uitvoeren voor 1 april 2023 sowieso geen mogelijkheid.



We voeren overleg met de diverse dorpsbelangen om de leefbaarheid in hun dorpen te verbeteren Met een aantal dorpen (Firdgum, Hitzum, Dronryp, Sexbierum en Oosterbierum) voeren we overleg om met het werkbudget uit de Mobiliteitsvisie maatregelen te treffen die bijdragen aan de leefbaarheid in deze dorpen.  Oud Kaatsveld Een amendement over het Oud Kaatsveld heeft ertoe geleid dat er een onderzoek is verricht naar de hoeveelheid vrachtverkeer op het Oud Kaatsveld. De gemeente heeft gesprekken met de stakeholders gevoerd om tot een oplossing te komen.

 We plaatsen laadpalen. Er zijn 33 aanvragen in behandeling genomen voor een openbare laadpaal. Eind 2022 zijn 16 palen operationeel.

21

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022

Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000

Lasten Baten Saldo Dotatie/beschikking reserves Saldo na bestemming

Begroting 2022

Begroting 2022 na wijziging

Realisatie 2022

Verschil

-9.785 135 -9.650 0 -9.650

-9.946 572 -9.374 -436 -9.810

-9.233 722 -8.511 -601 -9.112

713 151 863 -165 698

Taakvelden In dit programma zijn de volgende taakvelden opgenomen: 2.1 2.2 2.3 2.4

Verkeer en vervoer Parkeren Recreatieve havens Economische havens en waterwegen

Beleidsindicatoren N.v.t.

22

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022

Programma 4 Economie Hoofdkenmerken Dit programma beschrijft onze ambities op het gebied van economie. Het omvat alle activiteiten die bijdragen aan een krachtige en toekomstbestendige economische structuur. De activiteiten van het programma zijn gericht op het aantrekken/behouden van bedrijven en toeristen. Dit bevordert de werkgelegenheid en daarmee het woon- en leefklimaat van Waadhoeke. Provinciaal beleid en rijksbeleid hebben invloed op onze lokale economische mogelijkheden en omstandigheden. Wat wilden we bereiken?

Wat hebben we daarvoor gedaan?

   

We zetten in op het verbeteren van innovatie en ondernemerschap. We zetten in op het verbeteren van de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. We zetten in op het versterken van het woon-, en vestigingsklimaat. We werken slimmer samen.

Zie voor toelichting programma 1 Onderdeel Ontwikkelperspectief.



We zetten in op het verbeteren van zichtbaarheid en samenwerking. 23

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022

Waadhoeke heeft een bijdrage beschikbaar gesteld voor de 2e editie van de Waadhoeke Fietstocht. Stichting Bestemming Noardwest ontvangt jaarlijks van gemeenten Leeuwarden, Harlingen en Waadhoeke subsidie om de regiomarketing van Noardwest-Fryslân te verzorgen. Zo ook in 2022.  We versterken Franeker als toeristische trekker. De herinrichting Museum loopt en moet klaar zijn in 2023. De herinrichting was mede mogelijk door een bijdrage van € 63.700 van de gemeente. De gemeente subsidieert meerjarig de Academie van Franeker, zo ook in 2022. De subsidie is bedoeld om uitvoering te kunnen geven aan het beleidsplan 2018-2023 van de Academie. Kletterdei 2022: de fontein in Franeker is in het kader van 11 Fountains geopend op 21 maart. De ’11 Avontuurtjes’ zijn wederom georganiseerd. Ook is een wintereditie gelanceerd.  We versterken het landschap als toeristische trekker. Dit zien we vooral terug in een aantal grotere dossiers: Op paad lâns it Waad Het eerste volledige projectjaar stond in het teken van inrichten van de projectorganisatie, inhoudelijke voorbereiding, veel afstemmingsoverleg en het uitvoeren van een gedegen natuuronderzoek. De Stuurgroep heeft besloten om in te zetten op aanvullende beleving voor de bezoeker langs het tracé middels natuurbeleefplekken op de dijk. De voorbereidingen zijn gestart.

Tevens is gestart met de technische uitwerking van de maatregelen voor de buitendijkse toegankelijkheid en de dijktrappen. Toeristisch overstappunt In het voorjaar is vanuit ’Op paad lans it Waad’ tevens ons eerste Toeristische Overstappunt in Firdgum geopend. Eind 2022 is samen met stakeholders uit Oudebildtzijl gestart met de voorbereiding van de tweede TOP in Oudebildtzijl. Dijk van een Wijf De projectorganisatie is ingericht, is er vervolgonderzoek gedaan naar materiaal, constructie, bodem en ecologie. Is er een volumeberekening geweest en heeft er afstemming plaatsgevonden met bewoners, dorpsbelangen en natuurorganisaties. Tevens is er een concept projectplan opgesteld. Het college heeft € 20.000 beschikbaar gesteld voor voorfinanciering van in de voorbereiding gemaakte kosten. Zwarte Haan Op basis van het raadsbesluit van 23 december 2021 en gesprekken met de bewoners van Zwarte Haan is het rapport ‘Verkeersmaatregelen Zwarte Haan’ vastgesteld door het college en is gestart met de voorbereiding van de uitvoering.

 We gaan actief op zoek naar invulling van leegstaande panden. Ook het afgelopen jaar heeft de werkgroep Franeker Vastgoed van het binnenstadsmanagement ervoor gezorgd dat leegstaande panden weer werden opgevuld. De ontwikkelingen worden nauwlettend in de gaten gehouden zodat kansen die zich voordoen snel worden benut.  We investeren in de openbare ruimte. Het project bebording is afgerond. De meertalige handwijzers met bezienswaardigheden zijn vervangen/geplaatst, de informatiepanelen met plattegrond staan er en de borden bij de invalswegen trekken de aandacht. Er zijn ondergrondse containers gerealiseerd op het Sint Martiniplantsoen en naast de Poiesz. Er is een start gemaakt met de vervanging van de straatverlichting. 24

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022



We zetten in op kwantitatief en kwalitatief meer aanbod van activiteiten en evenementen en meer bekendheid door inzet van diverse promotiekanalen. Er is een aanjager aangesteld voor het initiëren van nieuwe activiteiten en het begeleiden van organisaties van evenementen. In navolging van de zomerse 11-avontuurtjes, zijn er winterse 11-avontuurtjes gecreëerd. De website is aangepast en wordt nog verder geoptimaliseerd. Voor Sint Annaparochie zijn er sessies geweest om te komen tot een visie voor het centrum. De visie dient als basis voor toekomstige ontwikkelingen voor Sint Annaparochie als vitaal en aantrekkelijk winkelgebied.

 We verbeteren de relatie ondernemer – gemeente. Vrijwel wekelijks worden bedrijfsbezoeken afgelegd en er vindt regulier overleg met de ondernemersverenigingen plaats. Diverse netwerkbijeenkomsten zijn georganiseerd zoals het symposium tijdens de Agrarische Dagen en het ondernemersontbijt op de Dag van de Ondernemer. Netwerkbijeenkomsten zijn bezocht van andere partijen waar ondernemers aanwezig zijn zoals bijeenkomsten van de Commerciële Club Noordwest Friesland. Er is een kerstactie geïnitieerd waarbij ondernemers in het zonnetje worden gezet.  We verbeteren dienstverlening naar ondernemers. Ondernemers worden begeleid met diverse vragen en actief doorverwezen naar de juiste contactpersonen binnen of buiten de gemeente. Er is bemiddeld tussen ondernemers en gemeente bij het oplossen van vraagstukken. Startende bedrijven zijn geadviseerd over de te zetten stappen.  We verbeteren de communicatie richting ondernemers. De website is het afgelopen jaar geactualiseerd waardoor veel meer informatie beter online is te vinden en de ondernemers beter worden geïnformeerd. Er is gewerkt aan het opbouwen van een goed databestand voor het versturen van digitale nieuwsbrieven. Er zijn meerdere nieuwsbrieven verstuurd. Andere communicatiemiddelen zoals social media, ondernemersmagazine en berichten via de gemeentepagina van de lokale kranten zijn actief ingezet.

 We verbeteren het faciliteren van ondernemers. Economische Zaken heeft diverse ondernemerschapsprogramma gefaciliteerd zoals: - Programma Toekomstgericht Ondernemen - Programma voor startende ondernemers (De Ondernemersschool). Beide programma’s hadden een hoge opkomst qua deelnemers en werd goed gewaardeerd.

25

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022

Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000

Begroting 2022

Begroting 2022 na wijziging

Realisatie 2022

Verschil

-2.234 1.353 -881 0 -881

-2.624 1.603 -1.021 149 -872

-8.318 7.354 -964 126 -838

-5.694 5.751 57 -23 34

Lasten Baten Saldo Dotatie/beschikking reserves Saldo na bestemming

Taakvelden In dit programma zijn de volgende taakvelden opgenomen: 3.2 3.3 3.4

Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie

Beleidsindicatoren Programma 4 Economie Indicator

Eenheid

Waad Neder hoeke land 43,7 53,3

Bron

Periode Beschrijving

Functiemenging

%

CBS BAG / LISA bewerking ABF Research

2021

Vestigingen (van bedrijven)

Per 1.000 inw.15-65jr

157,6

165,1

LISA

2021

Banen

Aantal per 1.000 inwoners

580,4

805,5 CBS 2021 Bevolkingsstatistiek / LISA - bewerking ABF Research

Bovenstaande beleidsindicatoren zijn voorgeschreven. Bron: www.waarstaatjegemeente.nl (datum 13-02-2023)

26

De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar. Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 65 jaar.

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022

Programma 5 Onderwijs Hoofdkenmerken Het doel van dit programma is een bijdrage te leveren aan kwalitatief goed onderwijs. Dit moet een kansrijke ontwikkeling bieden aan alle in de gemeente woonachtige kinderen en jongeren, en soms ook aan volwassenen. De gemeente heeft de regiefunctie in het lokaal onderwijsbeleid. Dit betekent dat we ons richten op de huisvesting van scholen en op kinderen met (onderwijs-)achterstanden. Daarnaast zorgt de gemeente voor de gymnastiekaccommodaties en het vervoer daar naartoe, voor het leerlingenvervoer speciaal onderwijs en voor het voorkomen van schooluitval. In regionaal verband biedt de gemeente basiseducatie, beroepsonderwijs en het NT2 onderwijs (Nederlands als tweede taal) aan statushouders. Waadhoeke hecht aan goed en bereikbaar onderwijs. Het primair onderwijs moet evenwichtig gespreid zijn over de gemeente. Als dat voor instandhouding nodig is, stimuleren we totstandkoming van samenwerkingsscholen door bekostiging van (vervangende) nieuwbouw of uitbreiding van scholen. Samen met onderwijsbesturen heeft Waadhoeke een toekomstvisie op goed bereikbaar onderwijs gemaakt. Demografische ontwikkelingen -o.a. leidend tot daling van leerlingenaantallenhebben in deze visie een prominente plek. Vanuit onze gemeentelijke regiefunctie bevorderen we verbinding tussen het onderwijsveld en het sociale domein. We richten ons o.a.

op het voorkomen schoolverzuim, aanpak van onderwijsachterstanden en samenwerking met ons Gebiedsteam. Eveneens bevorderen we de verbinding tussen het voortgezet onderwijs en de regionale arbeidsmarkt: het programma 'leren en werken in je eigen regio'. Verder zet Waadhoeke in op terugdringen van laaggeletterdheid. Het Friesland College verzorgt in opdracht van de gemeente opleidingen op het gebied van alfabetisering, Nederlands als 2e taal en training van de vrijwilligers en taalcoördinatoren van de zgn. DigiTaalHuizen. Volwassenen kunnen daar o.a. terecht om te leren beter te lezen, schrijven en rekenen. We hebben twee DigiTaalhuizen in onze gemeente: in Franeker en in St.-Annaparochie. Dit programma omvat basisonderwijs, voorgezet onderwijs, gymnastiekonderwijs, onderwijshuisvestingsvoorzieningen, onderwijsbegeleiding, leerlingenvervoer, onderwijsachterstandenbeleid en onderwijs aan volwassenen.

27

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022

Wat wilden we bereiken?

Wat hebben we daarvoor gedaan?



We stellen een voorbereidingskrediet voor de vervangende nieuwbouw van de AMS en De Kabas beschikbaar. Het voorbereidingskrediet is beschikbaar gesteld. Er is gestart met het opstellen van een ontwikkelingsplan met normkostenraming en stichtingskostenraming. Uit vooronderzoek is gebleken dat het gebouw It Finster bouwkundig en installatietechnisch in slechte staat verkeert. De uitkomst van het vooronderzoek is mede aanleiding om de eerdere locatiekeuze voor de nieuw te bouwen scholen te heroverwegen en een verkennend locatieonderzoek uit te voeren. Uiteindelijk zal een ontwikkelingsplan met normkostenraming en stichtingskostenraming worden afgesloten met een voorbereidingsbesluit. 28

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022



Bij nieuwe projecten onderzoeken we de mogelijkheden van clusteren van voorzieningen en multifunctioneel gebruik zodat de voorzieningen ook in de toekomst kunnen blijven bestaan. In dit kader faciliteren wij onderzoeken naar samenwerkingsscholen. In kader van de voorbereidingen nieuwbouw De Kabas zijn (en worden) ook de mogelijkheden van kinderopvang meegenomen. Uitgangspunt bij de voorbereidingen nieuwbouw AMS is de Einstein class een plek te geven in dat nieuwe gebouw.

 Per situatie worden afspraken gemaakt over de investeringen in functies van een (I)KC. Bij de voorbereidingen nieuwbouw De Kabas is dat het uitgangspunt . 

In geval van groei van een school proberen we in gezamenlijkheid de opvangfaciliteiten te behouden. In 2022 was niet dit specifiek aan de orde.



We continueren het programma 'leren en werken in je eigen regio' en maken dit integraal onderdeel van het totale voortgezet onderwijs in Waadhoeke. Inmiddels is dit programma ‘leren en werken in je eigen regio ’onderdeel geworden van het sociaal economisch actieplan van Harlingen en Waadhoeke en bieden ook de scholen voor voortgezet onderwijs (VO) in Franeker en Harlingen dit programma aan. Het gaat om speeddates, workshops, regionale beroepenmarkten, verkenning beroepen en sectoren, bedrijfsbezoeken etc. Ten behoeve van het creëren van beroepsbeelden en baan-mogelijkheden. 

We onderzoeken hoe we een verbinding kunnen maken tussen basisonderwijs, voortgezet onderwijs en arbeidsmarkt. Basisschoolleerlingen hebben de gelegenheid kennis te maken met de praktijkvakken in het voortgezet onderwijs en de regionale arbeidsmarkt. Op de VO scholen in de regio kunnen groepen 7/ 8 of 8 op vrijwillige basis mee doen aan doe-middagen. Daarnaast verzorgen de VO scholen ook steeds meer Wetenschap & Techniek lessen voor het basisonderwijs



We faciliteren waar mogelijk het plan van It Twalûk en De Bolder om meer leerlingen uit de buurt van Franeker een passend aanbod te geven. It Twalûk en De Bolder hebben gezamenlijk het gespecialiseerd centrum voor onderwijs en zorg “Grutsk” opgericht. Grutsk zet in op een versterking en verbreding van een structuur voor kinderen

29

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022

met speciale behoeften in de gemeente Waadhoeke om hen meer ontwikkelingsmogelijkheden te bieden. Dit is nu nog in de vorm van een pilot. De gemeente ondersteunt de pilot met financiële middelen en door ambtelijke inzet. De eerste resultaten van de pilot zijn positief. 

We regelen goed vervoer voor leerlingen die aangewezen zijn op een verder gelegen school en daardoor aanspraak maken op de regeling leerlingenvervoer. We verstrekken leerlingenvervoer in de vorm van een buskaart, een vergoeding eigen vervoer of taxivervoer. Dit is afhankelijk van de leeftijd en mogelijkheden van de leerling en de wensen van de ouders/verzorgers. Met de taxivervoerder zijn goede afspraken gemaakt over de kwaliteit van het vervoer. Ouders zijn over het algemeen tevreden met het vervoer, zo blijkt uit de klantreis leerlingenvervoer en het geringe aantal klachten die binnenkomen bij de vervoerder en gemeente.  We stellen een nieuwe verordening op voor leerlingenvervoer. Er is gestart met de voorbereidingen met de nieuwe verordening leerlingenvervoer.



We stellen voldoende VVE middelen beschikbaar voor het aanbieden van kwalitatief en effectief VVE. Er is uitvoering gegeven aan de gemeentelijke Notitie onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 en het landelijk beleid. Het jaar 2022 was het laatste jaar van deze vierjarenperiode.  We maken heldere afspraken voor de evaluatie van het beleid met de kinderopvangorganisaties. Over de uitvoering en besteding van de middelen is overleg gevoerd met de werkgroep VVE, bestaande uit de kinderopvangorganisaties en basisscholen, en ook met de bibliotheek Noord Fryslân en de GGD Fryslân. Per 1 januari 2022 is de Subsidieregeling Peuteropvang en Voor- en vroegschoolse educatie, gemeente Waadhoeke in werking getreden. Hierin staan specifieke afspraken voor de doelstellingen en evaluatie van het beleid.  We maken resultaatafspraken VVE voor de vroegschoolse educatie met het primair onderwijs. Er zijn resultaatafspraken gemaakt, die door de Inspectie van het Onderwijs zijn goedgekeurd. Hiermee is aan de herstelopdracht voldaan. De resultaatafspraken zijn in de werkgroep VVE voorbereid en tijdens de vergadering van de LEA in november hebben de schoolbesturen en besturen van de kinderopvang hiermee ingestemd.  We zetten in op ouderbetrokkenheid en maken hierover afspraken met instellingen.

Samen met de kinderopvangorganisaties, de bibliotheek en de jeugdgezondheidszorg hebben we afspraken gemaakt voor het bereiken van ouders en het organiseren van activiteiten voor jonge kinderen. Binnen de VVE-programma’s zijn er activiteiten voor VVE-thuis voor het educatief partnerschap. 

Wij zorgen voor het aanbod en bekostiging van de deelname van peuters van ouders die niet in aanmerking komen voor de kinderopvangtoeslag (twee dagdelen per week binnen peuteropvang of kinderdagverblijf). In de Subsidieregeling Peuteropvang en Voor- en vroegschoolse educatie, gemeente Waadhoeke zijn de doelstellingen en subsidievoorwaarden voor deelname aan de peuteropvang opgenomen.

30

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2022



Wij zorgen er voor dat de peuters op het AZC een educatief aanbod in de peuteropvang op het AZC krijgen met een erkend VVE programma en ouderbetrokkenheid. Er zijn extra middelen ingezet, waarmee er met twee groepen kan worden gewerkt. 

Wij bekostigen binnen het Onderwijs Achterstanden beleid de extra inzet en ondersteuning voor de schakelklas op het AZC. Er is subsidie beschikbaar gesteld voor twee schakelklassen. 

We zorgen in samenwerking met de JGZ voor meer toeleiding van de doelgroepkinderen naar VVE. Er is extra subsidie verleend aan de JGZ voor meer inzet bij de toeleiding en het bereik van doelgroepkinderen. 

We zorgen voor meer afstemming tussen de JGZ, kinderopvang, Boekstartcoaches van de bibliotheek en de gebiedsteams om gezamenlijk ouders te stimuleren voor de deelname aan VVE. Gezamenlijk zijn er programma’s en activiteiten voor taal- en spraakontwikkeling en ouderbetrokkenheid opgesteld en georganiseerd. Hierbij is afgestemd met de doelstellingen van het Actieprogramma Kansrijke Start.

 We zorgen dat het programma Waadzinnig in alle talen van Waadhoeke wordt aangeboden. WIj hebben subsidie verleend voor het cultuureducatieprogramma Waadzinnig. Een jaarlijks programma waar alle leerlingen van de basisscholen in Waadhoeke aan mee doen. Meertaligheid is één van de 4 thema’s waar per 2 schooljaren (groep1/2, 3/4, 5/6 en 7/8) mee gewerkt wordt. De andere thema’s binnen Waadzinnig zijn: erfgoed, kijken naar kunst en landschap. Ieder kind krijgt op deze manier 16 activiteiten in zijn/haar basisschoolperiode.  We zorgen er voor dat alle scholen toegang hebben tot meertalig lesmateriaal. Diverse partijen, zoals Keunstwurk/Seewyn (met Waadzinnig), Stichting Mearslach en Afûk, verzorgen met regelmaat meertalig lesmateriaal, zowel structureel als op incidentele- of projectbasis. 