Bijlage 1. Jaarstukken 2021

We stimuleren vestiging van nieuwe bedrijven op bedrijventerreinen en waar nodig herstructurering van bedrijventerreinen. Uitbreiding van bedrijventerreinen bekijken we in overleg met provincie en regio.

In 2021 is een voorbereidingskrediet voor de uitbreiding van het bedrijventerrein Kie in Franeker beschikbaar gesteld. Met dit krediet is onder andere een verkavelingsstudie gemaakt en zijn er diverse onderzoeken opgestart (hoogtemetingen, bodemonderzoek) en is ook gestart met het opstellen van een conceptbestemmingsplan. Met de gemeente Leeuwarden en Harlingen en de provincie Fryslân werken we aan een update van het bedrijventerreinen convenant Noordwest Fryslân 2019 – 2030. De provincie heeft een onderzoek laten doen naar het aanbod en de (toekomstig verwachte) vraag naar bedrijventerrein. Dit onderzoek is de basis voor de update van het convenant. 

We stimuleren duurzame ontwikkeling van bedrijven.

Het Koploperproject is in 2021 met medewerking van de gemeente weer uitgevoerd. Twaalf bedrijven hebben deelgenomen. Het Koploperproject is een initiatief dat ondernemers motiveert om nog duurzamer te ondernemen. Na een scan – hoe energiebewust is het deelnemende bedrijf bij de start van het project – heeft elke organisatie een actieplan gemaakt met duurzame ideeën. Het traject is afgesloten met een deelnemersbijeenkomst. Daarnaast zijn In 2021 MKB’ers geholpen door middel van advies op maat over het verduurzamen van het bedrijfspand.

25

Gemeente Waadhoeke 

Jaarstukken 2021

We hanteren als gemeente een aanbestedingsbeleid met voldoende aandacht voor lokale ondernemers en social return of investment.

We zijn bezig om het inkoop- en aanbestedingsbeleid te evalueren. Oog hebben voor lokale economie zal in het inkoopbeleid blijven staan. Daar waar mogelijk willen we in ieder geval altijd bij een lokale partij offertes aanvragen. We zijn als gemeente Waadhoeke aangesloten bij de “Friese Eis” van het regionale Coördinatiepunt Social Return. Er is een nieuwe eis geformuleerd door het regionale Coördinatiepunt Social Return. We willen in het inkoop- en aanbestedingsbeleid een verwijzing maken naar deze regionale eis Social Return On Investment (SROI). 

We geven uitvoering aan de drie actielijnen (tevens hoofdopgaven) uit de nota toerisme: o Zichtbaarheid (vindbaarheid van aanbod en bestemmingen) en samenwerking (lokaal en regionaal op basis van thema’s en UNESCO). o Franeker versterken als recreatief-toeristische bestemming/trekker. o Het landschap versterken als recreatief-toeristische bestemming/trekker.

Er is een beleidsnotitie voorbereid voor recreatieve bewegwijzering. Besluitvorming volgt begin 2022. Er is eenmalig € 7.500 ontwikkelingsgeld beschikbaar gesteld aan de organisatie van de VisitWaddencard. Over de uitvoering vindt afstemming plaats met provincie Fryslan, Merk Fryslan en andere kustgemeenten. Er is uitvoerig en veelvuldig overleg geweest met Bestemming Noardwest (BNW) en gemeente Harlingen en Leeuwarden over de rol en de positie van Bestemming Noardwest voor de komende jaren. Bestemming Noardwest is sinds 2021 nadrukkelijker aangehaakt bij Merk Fryslan en de andere regiomarketingorganisaties. In 2021 is er door Sense of Place een bankje geplaatst bovenop de dijk bij Koehool. Dit in samenwerking met de gemeente, Wetterskip Fryslân en It Fryske Gea. Sense of Place heeft tevens de beleefroute ‘Gemalen Verhalen’ in 2021 opgeleverd. Tenslotte zijn de eerste stappen gezet voor ontwikkeling van het landart project Dijk van een Wijf, aan de dijk bij Oosterbierum (eind van de Slachte). Na gesprekken met de dorpsbelangen van Sexbierum en Oosterbierum en een inloopbijeenkomst voor de inwoners van beide dorpen is de conclusie dat er overduidelijk draagvlak is onder inwoners voor deze ontwikkeling. We zijn gestart met het vraagstuk ‘bredere openstelling bezienswaardigheden en attracties’.

De eerste gesprekken met kerken, musea maar ook de Skûle en de sociale dienst zijn gevoerd. Verder zijn de plannen voor Op paad lans it Waad verder uitgewerkt en heeft een ecologisch adviesbureau onderzoek gedaan ten behoeve van de natuurtoets. De raad heeft besloten een verklaring van geen bedenkingen af te geven voor de Starbarn, de nachttuin en de trekkershutten bij Zwarte Haan. Dit na uitvoerig overleg tussen bewoners, initiatiefnemers en gemeente. Tevens is ingestemd met het beschikbaar stellen van € 90.000 voor het nemen van verkeersmaatregelen bij Zwarte Haan. 

We nemen deel aan de provinciale retail-agenda.

We hebben gebruik gemaakt van de subsidieregeling van deze provinciale agenda voor zowel Franeker als Sint Annaparochie en zitten met de overige Friese gemeenten aan tafel over de ontwikkelingen in de retail branche. 

We versterken de winkelfunctie in Franeker (via binnenstadmanagement) en in St.-Annaparochie (met ondernemers).

26

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2021

In Franeker wordt er in het kader van binnenstadsmanagement gewerkt aan de drie actielijnen Franeker Vastgoed, Franeker Verwent en Franeker Verleidt. Het werk van de werkgroep Vastgoed heeft er voor gezorgd dat in 2021 enkele lege panden in het winkelcentrum weer zijn opgevuld. Er zijn voorbereidingen getroffen om een Tino te realiseren (een 'experience centre' in een leeg pand). Voor Franker Verwent zijn er opgaven uit de parkeervisie opgepakt. Voor het project bebording zijn er een 5-tal welkomstborden geplaatst. Er zijn informatiepanelen met de plattegrond neergezet. De huidige stadsbewegwijzering is geheel vernieuwd en geënt op het thema historisch academiestad waarbij de masttoppen worden voorzien van een 3D geprint ‘gouden’ kroontje. Het merkteken van de stad Franeker als Ster van de Elfsteden. Voor het project verlichting zijn is er een keuze gemaakt voor masten, armaturen en kleurstelling. Er is een plan gemaakt met onder andere ondernemers voor het oostelijk deel van de Dijkstraat om de ruimtelijke kwaliteit van de openbare ruimte te verbeteren met als doel het aanzien van Dijkstraat Oost aantrekkelijker te maken voor bezoekers van de binnenstad. Voor de uitvoering van fase 1 is krediet ontvangen. Dit betreft de herinrichting van de Mauritsbrug.

Er is door de werkgroep subsidie ontvangen uit het Mienskipsfonds om drie groenbogen te realiseren en een aantal ondernemers en/of pandeigenaren hebben de gevels van hun panden opgeknapt. Met de actielijn Franeker Verleidt stimuleren we de kwaliteit van het aanbod (winkels, horeca, cultuur, activiteiten, evenementen en de promotie van de stad). Door Corona konden heel veel evenementen niet doorgaan. Door citymarketing is ingezet op “Staycation”. Veel mensen bleven thuis met vakantie. Het aanbod van Franeker is vergroot door opnieuw in te zetten op “11-avontuurtjes”. Kleinschalige activiteiten die wel door konden gaan. Er zijn nieuwsbrieven verstuurd aan de “fans” van Franeker, er is ingezet op social media met diverse campagnes om bezoekers naar de stad te trekken. De campagne van de Academie van Franeker is ondersteund, er zijn doeken geplaatst bij de invalswegen en de Nacht van de Nacht is gepromoot. Als onderdeel van het project bebording zijn er bordjes geplaatst op 41 Point of Interests. Op de bordjes staat een QR code met een link naar de site franeker.frl met teksten die gelezen kunnen worden maar ook beluisterd. Men hoort "de Stemmen van Franeker", informatie over de geschiedenis in het Franekers en Nederlands. Voor Sint Annaparochie zijn er twee subsidiebeschikkingen toegekend. - Er is € 6.250 toegekend voor het schrijven van een uitvoeringsplan Rembrandt en Saskia.

Het thema ‘Rembrandt en Saskia’ biedt grote kansen voor de promotie van Sint Annaparochie in het bijzonder en de regio in het algemeen. - Er is € 14.950 toegekend aan Stichting Bildts Ondernemersfonds voor het realiseren van nieuwe LED-schermen. De vervanging van de LED-schermen sluit aan op de wensen van het lokale bedrijfsleven in Sint Annaparochie. De LED-schermen dragen bij aan het positief positioneren van het (winkel)centrum voor bezoekers. 

We subsidiëren via de lokale ondernemersvereniging projecten en activiteiten om St.-Annaparochie op de kaart te zetten en vitaal te houden.

In de begroting staat nu jaarlijks een subsidie van € 12.000 voor de Stichting Ondernimmers Fôns St. Anne (OFSA). Het doel van deze subsidie is de bevordering van de promotie van Sint Annaparochie en de uitvoering van hun 13-puntenplan te realiseren.

27

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2021

Sint Annaparochie heeft ondanks Corona nog een aantal activiteiten kunnen realiseren. Bijvoorbeeld De Rembrandtmarkt, kofferbakmarkt en een winteractie “Koop Lokaal en Win”. 

Subsidie vitaliteit St.-Annaparochie: OFSA heeft als doel St. Anne op de kaart te zetten en het dorp vitaal te houden. In 2021 worden projecten en activiteiten ontwikkeld door de OFSA die bijdragen aan dit doel.

Stichting Ondernimmers Fôns St. Anne heeft daardoor bijdragen aan de kernactiviteiten St.-Anne Vooruit. Bijvoorbeeld financiële bijdrage aan “Koop Lokaal en Win” 2021, bijdrage 13-puntenplan, waaronder financieel bijdragen aan de realisatie voor LED-schermen.  We continueren samen met de ondernemers het binnenstadsmanagement. Elke maand komt de stuurgroep binnenstadsmanagement bestaande uit wethouder De Pee, afvaardiging van de Ondernemersvereniging Franeker, Stichting Ster van de Elfsteden en Commerciële Club Noordwest Friesland bij elkaar om de voortgang van binnenstadsmanagement te bespreken. 

We verstevigen de arbeidsmarkt door onder meer: - Voortzetting van het programma 'leren en werken in je regio. Dit programma bevordert afstemming tussen onderwijs, ondernemers en overheid over opleidingen en kwalificaties in relatie tot arbeidsmarktbehoefte, met name voor de sectoren techniek en zorg; - Stimuleren en faciliteren van maatschappelijk verantwoord ondernemen, gericht op samenwerking voor doelbereiking in het sociale domein (participatie); - Uitvoeren van een programma gericht op startende ondernemers.

Het programma Leren en werken in je regio is als businesscase onderdeel geworden van het sociaaleconomisch actieprogramma. Er is een akkoord bereikt om een LTS 2.0 op te starten. Met deze techniekklas spelen de scholen in op de grote vraag naar technisch geschoolde vakmensen in de regio. In de businesscase Leren en werken in je regio willen we het programma uitbreiden met het aanspreken van zij-instromers en herintreders. Er zijn gesprekken gaande met de sociale dienst om te kijken of we de "stille reserve" ook kunnen inzetten voor de vele vacatures in de regio. Het programma voor ondernemers die een bedrijf willen starten is dit jaar digitaal uitgevoerd. Er hebben 15 personen gebruik van gemaakt. Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000

Lasten Baten Saldo Dotatie/beschikking reserves Saldo na bestemming

Begroting 2021

Begroting 2021 na wijziging

Realisatie 2021

Verschil

-12.200 11.327 -872 -9 -881

-13.183 12.112 -1.071 152 -919

-1.796 890 -906 164 -743

11.387 -11.222 165 11 176

28

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2021

Taakvelden In dit programma zijn de volgende taakvelden opgenomen: 3.2 3.3 3.4

Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie

Beleidsindicatoren Programma 4 Economie Indicator

Eenheid

Waad Neder hoeke land 43,2 53,2

Bron

Periode Beschrijving

Functiemenging

%

CBS BAG / LISA bewerking ABF Research

2020

Vestigingen (van bedrijven)

Per 1.000 inw.15-65jr

148,6 158,4

LISA

2020

Banen

Aantal per 1.000 inwoners

561,1 795,9 CBS 2020 Bevolkingsstatistiek / LISA - bewerking ABF Research

29

De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar. Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 65 jaar.

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2021

Programma 5 Onderwijs Hoofdkenmerken Het doel van dit programma is een bijdrage te leveren aan kwalitatief goed onderwijs. Dit moet een kansrijke ontwikkeling bieden aan alle in de gemeente woonachtige kinderen en jongeren, en soms ook aan volwassenen. De gemeente heeft de regiefunctie in het lokaal onderwijsbeleid. Dit betekent dat we ons richten op de huisvesting van scholen en op kinderen met (onderwijs-)achterstanden. Daarnaast zorgt de gemeente voor de gymnastiekaccommodaties en het vervoer daar naartoe, voor het leerlingenvervoer speciaal onderwijs en voor het bestrijden van schooluitval. In regionaal verband biedt de gemeente basiseducatie, beroepsonderwijs en het NT2 onderwijs (Nederlands als tweede taal) aan statushouders. Waadhoeke hecht aan goed en bereikbaar onderwijs. Het primair onderwijs moet evenwichtig gespreid zijn over de gemeente. Als dat voor instandhouding nodig is, stimuleren we totstandkoming van samenwerkingsscholen door bekostiging van (vervangende) nieuwbouw of uitbreiding van scholen. Samen met onderwijsbesturen heeft Waadhoeke een toekomstvisie op goed bereikbaar onderwijs gemaakt. Demografische ontwikkelingen -onder andere leidend tot daling van leerlingenaantallen- hebben in deze visie een prominente plek. Vanuit onze gemeentelijke regiefunctie bevorderen we verbinding tussen het onderwijsveld en het sociale domein.

We richten ons onder andere op het voorkomen schoolverzuim, aanpak van onderwijs- achterstanden en samenwerking met ons Gebiedsteam. Eveneens bevorderen we de verbinding tussen het voortgezet onderwijs en de regionale arbeidsmarkt: het programma 'leren en werken in je eigen regio'. Verder zet Waadhoeke in op terugdringen van laaggeletterdheid. Het Friesland College verzorgt in opdracht van de gemeente opleidingen op het gebied van alfabetisering, Nederlands als tweede taal en training van de vrijwilligers en taalcoördinatoren van de zogenaamde DigiTaalHuizen. Volwassenen kunnen daar onder meer terecht om te leren beter te lezen, schrijven en rekenen. We hebben twee DigiTaalhuizen in onze gemeente: in Franeker en in St.-Annaparochie. Dit programma omvat basisonderwijs, voorgezet onderwijs, gymnastiekonderwijs, onderwijshuisvestingsvoorzieningen, onderwijsbegeleiding, leerlingenvervoer, onderwijsachterstandenbeleid en onderwijs aan volwassenen. Wat wilden we bereiken? De gemeentelijke inzet met betrekking tot onderwijs moet eraan bijdragen dat:  Er toekomstbestendige onderwijshuisvesting is die aansluit bij onderwijskundige en maatschappelijke behoeften.  Het basisonderwijs verspreid is over de gemeente, waar nodig en mogelijk door samenwerkingsscholen.  Er goede aansluiting is tussen het onderwijs en de regionale arbeidsmarkt.

 De Leerplichtwet zo wordt uitgevoerd dat voortijdige schooluitval wordt voorkomen.  Efficiënt/effectief vervoer van leerlingen die op scholen voor speciaal onderwijs zijn aangewezen.  Laaggeletterdheid verminderd.  Het onderwijs meertalig is.

30

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2021

Wat hebben we daarvoor gedaan?  

We ontwikkelen, samen met onderwijspartners, een visie op goede bereikbaarheid van onderwijs en onderwijshuisvesting. We stellen een nieuw integraal huisvestingsplan onderwijshuisvesting (IHP) op en voeren dat uit.

We hebben, samen met onderwijspartners, een visie op onderwijs en een integraal huisvestingsplan onderwijshuisvesting opgesteld. Deze zijn door de gemeenteraad op 3 december 2020 vastgesteld. Voor De Korendrager in Franeker hebben we de aanvraag om uitbreiding met 108 m2 gehonoreerd. Dit in verband met de groei van deze school en een correctie van het aantal m2 op basis van de meetinstructie NEN 2580. Voor De Fugelsang in Berltsum hebben we de aanvraag voor het bekostigen van een reeds gerealiseerd semipermanent lokaal gehonoreerd, onder de voorwaarde dat dit lokaal als permanent wordt aangemerkt. Dit in verband met een correctie als gevolg van de nieuwe verordening onderwijshuisvesting, waarbij er geen korting meer wordt toegepast op de vaste voet voor de berekening van het benodigd aantal m2. Voor de Wizebeam is de aanvraag “ingebruikneming en afstoting pand de Lytse Terp” gehonoreerd. Dit in verband met de fusie tussen De Wizebeam en de Lytse Terp. 

Voor de Martenaskoalle in Bitgummole honoreren we de aanvraag van tijdelijke extra huisvesting in de vorm van een noodlokaal. Dit met het oog op de groei van deze school.

De Martenaskoalle in Bitgummole heeft een noodlokaal geplaatst.  

Als onderdeel van het IHP werken we aan een huisvestingsscenario en planvoorbereiding voor AMS, uitgaande van nieuwbouw op de huidige locatie en met behoud van 'it Finster'. Eveneens als onderdeel van het IHP onderzoeken we huisvestingsscenario's voor basisschool De Kabas.

In de vergadering van 25 november 2021 is een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld voor een onderzoek naar een alternatieve vorm van realisatie en financiering van nieuwbouwprojecten onderwijshuisvesting. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door de Stichting Maatschappelijk Vastgoed (SMV). Dit onderzoek spitst zich toe op de realisatie van de uitbreiding van de AMS en de vervangende nieuwbouw van De Kabas. Hiertoe zal een intentieovereenkomst met de betrokken schoolbesturen en SMV worden overeengekomen. 

In samenwerking met gemeenten uit de regio maken we gebruik van een integrale sluitende aanpak van de leerplicht / aanpak schoolverzuim en agenderen het onderwerp in onze periodieke overleggen met de schoolbesturen.

Gemeente Waadhoeke neemt deel aan de regionale beleids- en stuurgroepoverleggen Leerplicht en RMC (Regionaal Meld en Coördinatiefunctie) regio Noord-Fryslân. Daarnaast is leerplicht/aanpak schoolverzuim geagendeerd in ons periodieke overleg met de schoolbesturen, met als doel een integrale en sluitende aanpak te realiseren. De functie leerplichtambtenaar werd, evenals voorgaande jaren, voor ons uitgevoerd door gemeente Leeuwarden. 

We zetten de Rijksmiddelen (VVE-gelden) in voor het tegengaan van onderwijsachterstanden en het verbeteren van de aansluiting van de peuteropvang op het basisonderwijs.

31

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2021

In 2021 is verder uitvoering gegeven aan de gemeentelijke notitie Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022. In het jaar 2021 zijn er meer rijksmiddelen ontvangen dan in de voorlopige subsidieverlening was vermeld. Over de uitvoering en besteding van de middelen wordt overleg gevoerd met de VVE werkgroep, bestaande uit de kinderopvangorganisaties en basisscholen, en ook met de bibliotheek Noord Fryslân en de GGD Fryslân. 

We stimuleren ontwikkeling van materialen en methoden voor meertalig onderwijs.

We hebben het cultuurprogramma Waadzinnig gesubsidieerd en blijven dit ook de komende jaren doen. Alle basisscholen in Waadhoeke doen hier aan mee. Binnen dit cultuurprogramma zijn in 2021 meerdere activiteiten ontwikkeld die een verbinding maken tussen taal/meertaligheid en cultuur. Daarnaast heeft de gemeente budget beschikbaar voor de "Kemissy Meertalighyd". De Kemissy is echter onderbezet en heeft in 2021 geen materialen dan wel nieuwe lesmethoden ontwikkeld. 

We zorgen voor voortzetting van het programma 'leren en werken in je eigen regio' zodat er goede verbinding blijft tussen voortgezet onderwijs en de regionale arbeidsmarkt.

Het programma Leren en werken in je eigen regio heeft een prominente plek gekregen in het Sociaal Economisch Actieprogramma Harlingen en Waadhoeke. Dit actieprogramma is in april 2021 vastgesteld door de beide gemeenteraden. Daarmee is dit programma integraal onderdeel geworden van een meerjarige aanpak ter versterking van de lokale sociaaleconomische structuur en duurzame lokale werkkansen voor jongeren en ouderen.  We bevorderen de aansluiting onderwijs en Jeugdwet via onderwijs – zorgarrangementen, zoals via de ‘Einstein Class’ bij AMS. De inzet van jeugdhulp bij de Einstein Class is structureel gemaakt door een jaarlijkse subsidie aan het christelijk voortgezet onderwijs. Verder neemt de gemeente sinds 2021 deel aan twee pilots op de Bolder-it Twalûk te Franeker. Met de pilot ‘de onderwijszorgarrangementen in de huiskamer’ willen we komen tot een efficiëntere inzet van jeugdhulp in het onderwijs. De pilot ‘kinderopvang’ is opgezet om kinderen die niet passen op de reguliere kinderopvang, in eigen omgeving op te vangen in gespecialiseerde kinderopvang in plaats van in specialistische jeugdhulp. Beide pilots eindigen in december 2022. 

We ondersteunen het cultuureducatieprogramma voor het basisonderwijs door de benodigde coördinatie te bekostigen.

Ook in 2021 heeft Keunstwurk een subsidie ontvangen voor de coördinatie van het cultuurprogramma basisonderwijs "Waadzinnig". Het programma kon helaas vanwege Corona niet doorgaan. De uitvoering ervan is doorgeschoven naar de tweede helft van het seizoen 2021-2022. Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000

Lasten Baten Saldo Dotatie/beschikking reserves Saldo na bestemming

Begroting 2021

Begroting 2021 na wijziging

Realisatie 2021

Verschil

-5.895 986 -4.908 -283 -5.192

-6.239 1.171 -5.068 -326 -5.394

-6.365 1.100 -5.265 -326 -5.590

-127 -70 -197 0 -197

32

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2021

Taakvelden In dit programma zijn de volgende taakvelden opgenomen: 4.1 4.2 4.3

Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

Beleidsindicatoren Programma 5 Onderwijs Indicator

Eenheid

Absoluut verzuim

Per 1.000 leerlingen

Relatief verzuim

Voortijdige school verlaters totaal (VO + MBO)

Per 1.000 leerlingen

%

Waad Neder hoeke land 5 2,7

21

1,2

26

1,7

Bron DUO/Ingrado

DUO/Ingrado

DUO/Ingrado

Periode Beschrijving 2020

Er wordt gesproken van absoluut verzuim als een leerplichtige en/of kwalificatieplichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven.

De periodeaanduiding '2019' staat voor schooljaar '2018/2019'. 2019 Er is sprake van relatief verzuim als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend. De periodeaanduiding '2019' staat voor schooljaar '2018/2019'. 2020 Het percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. De periodeaanduiding "2019" staat voor schooljaar "2018/2019".

33

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2021

Programma 6 Sport, Cultuur en Recreatie Hoofdkenmerken Het doel van dit programma is het initiëren en in stand houden van voorzieningen op het gebied van cultuur, sport en recreatie. Deze voorzieningen dragen bij aan levendigheid, maatschappelijke participatie, gezondheid en een aantrekkelijke woon- en leefomgeving. Waadhoeke heeft veel voorzieningen op het vlak van sport, cultuur en recreatie. Deze zijn gericht op de eigen inwoners, zoals bibliotheken en sportvoorzieningen, maar ook op bezoekers van buiten de gemeente, zoals theater De Koornbeurs, Museum Martena en De Aerden Plaats. Waadhoeke kent ook veel particuliere musea, waaronder het schoolplaten-museum in Deinum. Ook voor wat betreft amateuristische kunst- en cultuurbeoefening kent Waadhoeke een breed aanbod. Zo zijn toneel- en muziekverenigingen in de gehele gemeente te vinden, veelal in nauwe verbinding met dorpshuizen en wijkcentra die de activiteiten onderdak bieden. Cultuur, in al haar facetten, bepaalt voor een belangrijk deel de identiteit van een gemeente. In Waadhoeke lezen we deze identiteit niet alleen af aan het brede cultuuraanbod, het landschap en de bebouwing, maar ook aan de taal. Naast de twee rijkstalen, het Nederlands en het Fries, wordt in Waadhoeke het Bildts en het Franekers gesproken.

Deze meertaligheid in onze gemeente beschouwen we als een groot goed waarmee we ons onderscheiden van andere gemeenten. Waadhoeke onderkent dat sporten en bewegen op veel vlakken grote maatschappelijke betekenis heeft. Het draagt op individueel vlak bij aan gezondheid, vergroting van zelfvertrouwen en eigenwaarde, en aan ontwikkeling van sociale vaardigheden. Sporten vormt in veel dorps- en wijkgemeenschappen bovendien het 'sociale cement' van de samenleving. Kaatsen wordt in vrijwel de gehele gemeente beoefend. Met de jaarlijkse PC te Franeker onderscheidt Waadhoeke zich daarmee als dé kaatsgemeente, ook in promotioneel opzicht. Wat wilden we bereiken? De gemeentelijke inzet op het gebied van sport, cultuur en recreatie moet eraan bijdragen dat Waadhoeke:  Een aantrekkelijke gemeente is met een goed sport- en beweegklimaat.  Een fijnmazig netwerk heeft van bereikbare sport- en beweegvoorzieningen.  Sportbeoefening en bewegen stimuleert omwille van gezondheid en participatie.  Meertaligheid behoudt en stimuleert, als belangrijk onderdeel van onze identiteit.  Een samenhangend aanbod kent van musea en voorzieningen, amateur- en professionele cultuurbeoefening.  Specifieke aandacht heeft voor het Bildts Aigene.  Een goed dekkend fiets- en wandelnetwerk heeft.  Behoud van cultuurhistorische wandelpaden en boerenpaden nastreeft.

 Een voor de bewoners aanvaardbaar onderhoudsniveau van openbaar groen heeft. Wat hebben we daarvoor gedaan? 

We hebben buurtsportcoaches die zich inzetten om door middel van sport en bewegen de inwoners gezonder, prettiger en actiever in het leven te laten staan. Zij richten zich op het: - bevorderen van kwaliteit bewegingsonderwijs op basisscholen; - ondersteuning en versterking van sportverenigingen;

34

Gemeente Waadhoeke -

Jaarstukken 2021

ontwikkelen en aanbieden van laagdrempelige beweegactiviteiten voor met name de kwetsbare doelgroepen.

Het beweegteam (8.9 FTE buurtsportcoaches) heeft het sportstimuleringsbeleid uit de sportnota “Waadhoeke beweegt Mee” uitgevoerd. Tijdens de lockdown (sluiting scholen) is ingezet op innovatieve manieren om kinderen en volwassenen in beweging te krijgen. Dit is onder andere gedaan met online beweeglessen en buitengymlessen. Tevens is er gebruik gemaakt van een online game met beweegopdrachten. 

We stimuleren verenigingen om aan de slag te gaan met een positieve sportcultuur en aandacht voor gezondheid

Een groot deel van het jaar lag de sportbeoefening zo goed als stil. De gevolgen van de Coronacrisis voor de sport zijn dan ook groot en verstrekkend. De plannen zijn daarom uitgesteld naar 2022. 

We nemen deel aan de provinciale aanpak gehandicaptensport en werken daarbij samen met Sport Fryslân.

We nemen structureel deel aan de provinciale aanpak gehandicaptensport. 

We voeren het nieuwe sport- en beweegbeleid uit, en werken de doelen op gebied van sportaccommodaties en de beweegvriendelijke inrichting van de openbare ruimte uit in een uitvoeringsnotitie.

Door de Coronacrisis is de uitvoeringsnotitie uitgesteld naar 2022 om op deze wijze een goed participatietraject te kunnen doorlopen. 

Er wordt uitvoering gegeven aan systematisch onderhoud van de gemeentelijke speeltuinen.

De speeltoestellen in de gemeente worden twee keer per jaar gecontroleerd op technische staat en veiligheid. Na de inspectie worden de benodigde herstelwerkzaamheden uitgevoerd. 

Tzummarum start in 2021 met de realisatie van een plek voor spelen en bewegen. Hiervoor heeft het dorp een plan gemaakt.

De initiatiefnemers in het dorp zijn nog bezig om de plannen verder uit te werken. 

Op basis van het in 2020 gerealiseerde cultuurnota & uitvoeringsplan gaan we aan de slag met het nieuwe gemeentelijk cultuurbeleid. Aan de hand van de thema’s ûntdekke, meimeitsje en doarre & dwaan zetten we in op activiteiten en maatregelen die moeten leiden tot behoud en versterking van het cultuuraanbod, een vitaal cultuurveld en een gemeente waar cultuur staat voor meemaken, meedoen en beleven.

We hebben een Cultuurplatform Waadhoeke ingesteld. Dat is een periodiek overleg van gemeente en het cultuurveld. We hebben een subsidieregeling opgezet voor nieuwe culturele initiatieven en experimenten: deze regeling onder de titel Doarre & Dwaan is sinds november 2021 operationeel. Het plan van aanpak voor de ondersteuning muziekonderwijs basisscholen is in concept gereed. Afstemming met alle stakeholders en eerste uitrol staat gepland voor 2022. Verkenning naar mogelijkheden om hier ook met het voortgezet onderwijs in samen te werken wordt vanaf 2022 opgepakt.

35

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2021

We doen mee met het Jeugdfonds cultuur & sport (financiële ondersteuning voor kwetsbare kinderen zodat ze aan cultuur kunnen deelnemen). Waadhoeke doet vanaf begin 2021, als eerste Friese gemeente, mee met het Volwassenenfonds cultuur & sport (financiële ondersteuning voor volwassenen met een minimale beurs zodat ze aan cultuur kunnen deelnemen). 

In de cultuurnota is aandacht voor: - het stimuleren van cultuuruitingen waarin het Bildts Aigene een plaats heeft en houdt; - stimulering van activiteiten die bijdragen aan sociale cohesie.

Stichting Bildts Aigene is vaste deelnemer aan het Cultuurplatform Waadhoeke. In de uitvoering van het cultuurbeleid hebben we met het thema 'meimeitsje' aandacht aan sociale cohesie. Dit onder andere via deelname aan het Jeugdfonds cultuur & sport en Volwassenenfonds cultuur & sport. Via welzijnsorganisatie Skûle Welzijn is een cultuurcoach actief die moet zorgen voor verbinding tussen het cultuurveld en welzijn. Daarnaast hebben we in 2021 een tijdelijke Coronasubsidieregeling ontwikkeld en uitgevoerd, gericht op het in stand houden van de verbinding tussen culturele organisaties/verenigingen en hun leden en vrijwilligers. Vanuit het cultuurveld hebben hier 50 organisaties/verenigingen gebruik van gemaakt. 

We bevorderen het in stand houden van De Koornbeurs als knooppunt voor amateur- en professionele cultuurbeoefening.

Theater de Koornbeurs heeft middels een eigen plan met de titel 'Maak het Mee' de eerste concrete stappen gezet naar meer samenwerking met het cultuurveld en ondersteuning van de amateurkunst. In 2021 zijn we met het theater het gesprek gestart om de regeling Lokale podiumkunsten uit te breiden, met als doel een breder ondersteuningsaanbod van het theater voor het (amateur)cultuurveld en het onderwijs. 

We subsidiëren musea en verbinden deze met toeristische projecten.

We hebben subsidie verstrekt aan onze professionele musea en verschillende musea welke door vrijwilligers worden gerund. Door Corona waren er in 2021 amper mogelijkheden voor de cultuur en toerismesector om samen te werken. Wel is samen met het Yeb Hettingamuseum en Marrekrite de ontwikkeling van een Toeristisch OverstapPunt ingezet. Deze TOP bestaat uit een informatiezuil, een watertappunt en fietsenstallingen (inclusief oplaadpunten). De TOP bij Firdgum treedt vanaf maart 2022 in werking. 

We faciliteren financieel de herinrichting van het Museum Martena, waarmee het museum toegankelijkheid wil verbeteren en een breder en diverser publiek wil aanspreken.

In 2021 hebben we hiervoor een eenmalige subsidie van € 63.700 voor verstrekt. De uitvoering van de herinrichting loopt en zal in 2022 worden afgerond. 

We profileren Franeker als academiestad.

De Academie van Franeker krijgt een meerjarige subsidie voor de uitvoering van haar beleidsplan. 

We ondersteunen dat het Koninklijk Eise Eisinga Planetarium een plek op de UNESCO Wereld Erfgoedlijst krijgt.

Zowel financieel als inhoudelijk ondersteunen we het nominatietraject. Dat is een meerjarenaanpak. De gemeente is deelnemer aan het nominatieteam, dat in 2021 de laatste hand heeft gelegd aan het

36

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2021

nominatiedossier. Vanuit de gemeentelijke organisatie is input geleverd ten behoeve van dit dossier. In januari 2022 is de aanvraag ingediend bij UNESCO. Een besluit over de aanvraag volgt medio 2023. 

We voeren het taaluitvoeringsprogramma uit, met onder andere aandacht voor - Initiatieven gericht op gebruik van Frysk en Bildts en aandacht voor het Franekers; - Stimulering van meertaligheid binnen het (basis)onderwijs in de gemeente; - Stimulering van Frysk, Bildts en Franekers in woord, geschrift en zichtbaarheid; - Versterking van de coördinatiefunctie meertaligheid in samenwerking met de Provincie.

In 2021 is uitvoering gegeven aan het taalbeleid zoals vastgelegd in het taaluitvoeringsprogramma. Er zijn een tweetal taalacties uitgevoerd. Eén actie gericht op de horeca (Keimpe op Reis) en één gericht op de dorpshuizen (taalviltjes). In het Taalplatform Waadhoeke was er periodiek overleg met de taalorganisaties in de gemeente. Samenwerking tussen Bildts Aigene, gemeente en provincie heeft erin geresulteerd dat sinds juni 2021 een meertaligheidscoördinator actief is in Waadhoeke. Iemand die de belangen van het Fries, Bildts en het Franekers behartigt en deze talen positioneert in het regionale, provinciale en nationale meertaligheidsnetwerk. Deze inzet is in eerste instantie voor 4 jaar. De meertaligheidscoördinator en het voortgezet onderwijs in Waadhoeke hebben een plan gemaakt voor de uitvoering van een taalproject dat medio 2022 wordt uitgevoerd. Hiervoor is eind 2021 een subsidieverzoek bij de provincie ingediend. Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000

Lasten Baten Saldo Dotatie/beschikking reserves Saldo na bestemming

Begroting 2021

Begroting 2021 na wijziging

Realisatie 2021

Verschil

-8.940 807 -8.133 332 -7.801

-10.057 1.017 -9.040 926 -8.114

-9.667 1.023 -8.644 902 -7.742

390 6 396 -24 372

Taakvelden In dit programma zijn de volgende taakvelden opgenomen: 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7

Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie

37

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2021

Beleidsindicatoren Programma 6 Sport, cultuur en recreatie Indicator Niet-sporters

Eenheid %

Waad Neder hoeke land 54,6

Bron

49,3 Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD’ en, CBS en RIVM

38

Periode Beschrijving 2020

Het percentage niet-wekelijks sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder.

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2021

Programma 7 Sociaal Domein Hoofdkenmerken Het doel van dit programma is te bevorderen dat iedere inwoner kan deelnemen aan de samenleving. Het programma omvat de volgende beleidsterreinen: maatschappelijke ondersteuning, zorg voor jeugd, participatie, kinderopvang, peuteropvang, opvang asielzoekers en integratie statushouders. In het sociale domein intensiveren we onze inzet op transformatie. We ontwikkelen nieuwe vormen en werkwijzen om hulp en ondersteuning op maat te maken. Dat is nodig om het aanbod goed te laten aansluiten bij de mogelijkheden van de inwoner, maar ook om de kostenstijging in het sociaal domein te beperken. We voeren regelarme projecten uit om daarmee ervaring op te doen. Op sommige terreinen werken we samen met andere gemeenten. Dat geldt bijvoorbeeld voor beschermd wonen. Vanaf 2022 wordt dit een rechtstreekse gemeentelijke verantwoordelijkheid. Op weer andere terreinen werken we samen met het onderwijsveld. Dat doen we onder andere voor leerlingen die vanwege hun autismebeperking anders tussen wal en schip zouden vallen. En we investeren fors in programma’s om taalachterstand bij jonge kinderen te voorkomen. Waadhoeke kent een sterke sociale cohesie. Gemeenschappen zijn, vooral op dorpsniveau, hecht en goed georganiseerd. Er is een rijk verenigingsleven en veel initiatieven komen van onderop.

Het in stand houden van vitale gemeenschappen vinden wij van groot belang, ook omdat zij ondersteunend zijn bij de opgaven in het sociaal domein. Waadhoeke stimuleert dat inwoners, maatschappelijke organisaties en bedrijfsleven bijdragen aan het hoofddoel in het sociaal domein: iedereen kan zo goed mogelijk mee (blijven) doen in de samenleving. Om dit hoofddoel te realiseren en het betaalbaar te houden is een samenhangende benadering nodig. Dat wil zeggen: allereerst is de vraag ‘wat kunnen inwoners zelf?’ en pas daarna de is vraag aan orde ‘waarbij is ondersteuning nodig?’. En áls ondersteuning nodig is, dan wordt deze zoveel mogelijk geboden vanuit basisvoorzieningen in de gemeente. Zo kan het gebruik van specialistische (en meestal duurdere) ondersteuning verminderen. De gemeentelijke gebiedsteams hebben een cruciale rol in dit proces. Zij zorgen voor maatwerk en signaleren op welke onderdelen de basisvoorzieningen in de gemeente versterkt kunnen worden. We werken ook aan maatwerk via de sociale inclusie agenda. Daarmee sluiten we aan bij de vraag en bij de netwerken in dorpen en wijken. Wat wilden we bereiken? De gemeentelijke inzet in het sociaal domein moet eraan bijdragen dat inwoners van Waadhoeke zoveel mogelijk:  Meedoen aan de samenleving en daarbij ondersteuning krijgen waar dat nodig is.  Elkaar ondersteunen en zich actief inzetten voor hun omgeving.

 Meedoen aan de gemeenschap en zich actief ontplooien.  Gelijke kansen hebben op een goede gezondheid.  Kansen op de arbeidsmarkt hebben.  Elkaar kunnen ontmoeten in bij aard en schaal van dorpen en wijken passende ontmoetingsplekken, zoals dorpshuizen en MFA's. Meer specifiek voor zorg voor jeugd, richt wat de gemeente wil bereiken zich op:  Een integrale aanpak van de zorg met het onderwijs.

39

Gemeente Waadhoeke     

Jaarstukken 2021

Het inschakelen, herstellen en versterken van het probleemoplossend vermogen van kinderen en jongeren, hun ouders en sociale omgeving. Het bevorderen van de opvoedcapaciteiten van de ouders en de sociale omgeving. Preventie en vroeg-signalering. Het tijdig bieden van de juiste hulp op maat. Veilig en gezond kunnen opgroeien.

En voor de uitvoering in het sociaal domein willen we dat:  De budgetten zoveel mogelijk ontschot worden ingezet.  Toegang tot zorg eenvoudig geregeld wordt.  Mantelzorgers en vrijwilligers ondersteuning en begeleiding kunnen krijgen.  Armoede en sociale problemen proactief worden aangepakt.  Nieuwkomers (statushouders) goede maatschappelijke begeleiding krijgen gericht op participatie en integratie zodat ze volwaardig mee kunnen doen in de maatschappij. Tevens is het belangrijk dat zij Nederlands leren spreken op het hoogst haalbare niveau. Wat hebben we daarvoor gedaan? 

We zorgen voor versterkte sturing vanuit het gebiedsteam, gericht op de transformatieopgave. Dit houdt onder meer in: - Denken vanuit de klant, wat kunnen inwoners zelf. - Maatwerkoplossing bieden zo nodig buiten bestaande kaders (experimenteerruimte bij inzet middelen en producten). - Zorgen voor eenduidige informatievoorziening over toegang tot zorg voor hulpvragers en hun omgeving. - Benutting van basisvoorzieningen in de gemeente. - Monitoren van de klanttevredenheid.

Pilot Praktijk Ondersteuner Huisarts Toegang tot zorg is vereenvoudigd door de pilot waarbij gebiedsteammedewerkers ingezet worden als POH-GGZ jeugd bij meerdere huisartsenpraktijken in de gemeente. Deze pilot wordt eind volgend jaar geëvalueerd. Vroegsignalering bij schulden Voorkomen is beter dan genezen, daarom dat medio 2021 gestart is met de pilot Vroegsignalering. Participanten zijn: woningbouwcorporaties, nutsbedrijven en zorgverzekeraars. Indien sprake is van een betalingsachterstand wordt actief contact gezocht met de bewuste persoon om te onderzoeken of sprake is van een incident dan wel dat meer hulp nodig is. Evaluatie volgt in het eerste kwartaal van 2022. Meedoen aan de samenleving We verstrekken subsidie aan de stichting Leergeld en het Jeugdfonds Sport & Cultuur, zodat kinderen in Waadhoeke kunnen participeren aan sport, cultuur en meedoen op school. Er zijn in Waadhoeke 1616 kinderen die gebruik hebben gemaakt van deze fondsen voor het jaar 2021. Inkoop jeugdzorg De inkoop jeugdzorg wordt opgepakt door Sociaal Domein Fryslân (SDF) in samenwerking met de gemeenten. De inkoop bestaat uit verschillende percelen, namelijk: Specialistische Jeugdhulp, Pleegzorg, Wonen en Dyslexie. De inkoop van de percelen Pleegzorg en Dyslexie is reeds afgerond en geïmplementeerd per 1 januari 2022.

De afronding van de inkoop Wonen en Specialistische Jeugdhulp zal dit jaar plaatsvinden en dit zal per 1 januari 2023 geïmplementeerd worden.

40

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2021

De complementaire jeugdhulp (onder andere spel-, gedrags- en creatieve therapie) zal niet provinciaal ingekocht worden. Dit zal lokaal worden georganiseerd en dit wordt door het beleidsteam verder opgepakt. Evaluatie lokale jeugdhulp In 2021 is er vanuit Foar Fryske Bern een monitor uitgevoerd naar elke gemeentelijke toegang van de achttien Friese gemeenten. Deze monitor heeft inzichten gegeven in de verschillen en overeenkomsten binnen de gemeenten, maar ook de ‘good-practices’ en knelpunten zijn in kaart gebracht. De monitor heeft een lokaal (per gemeente) en provinciaal rapport opgeleverd. Deze uitkomsten en aanbevelingen worden door het beleidsteam met de gemeentelijke toegang opgepakt. Hierin kijkt het beleidsteam naar eventuele lokale, regionale (binnen Noardwest Fryslân) en provinciale benodigde acties. Kind in beeld bij echtscheiding Er is in 2021 ingezet op informatie en deskundigheidsbevordering op het gebied van ‘goed’ uit elkaar gaan. Dit met als doel om schade bij kinderen zo veel mogelijk te voorkomen en/of te verminderen wanneer ouders uit elkaar gaan.

Zo zijn alle Friese gebiedsteammedewerkers geschoold in diverse trainingen op het gebied van scheiden, is de Friese website www.scheideninfriesland.nl ontwikkeld waar alle relevante informatie (ook regionaal) te vinden is, hebben ouders gratis online cursussen aangeboden gekregen en hebben kinderen de mogelijkheid om gebruik te maken van een buddy (een lotgenoot die weet wat de jongere doormaakt). Huishoudelijke ondersteuning Huishoudelijke ondersteuning zorgt ervoor dat inwoners in een schoon en leefbaar huis kunnen blijven wonen en voorkomt vervuiling, gezondheidsrisico’s en valgevaar. De druk op de uitvoering en uitgaven van deze voorziening neemt al een aantal jaren toe door een stijgende vraag (vergrijzing) en met de invoering van een lagere eigen bijdrage (abonnementstarief) per 1 januari 2020. Om ervoor te zorgen dat de voorziening beschikbaar blijft voor iedereen die deze nodig heeft, zijn in 2021 twee maatregelen genomen: a. invoering van het normenkader HHM; b. doen van een appél. Het normenkader HHM is een vernieuwd instrument (d.d. 2019) om op maat te bepalen hoeveel ondersteuningstijd iemand in zijn of haar specifieke situatie nodig heeft. Dit instrument is toegepast bij alle nieuwe meldingen en heeft het oude protocol uit 2011 vervangen. Doel: passende ondersteuning bieden.

Met het appél is een beroep gedaan op inwoners om de huishoudelijke hulp eventueel zelf te regelen en betalen. Dit beroep heeft geen dwingend kader, maar is enkel bedoeld om het eigen oplossend vermogen van inwoners bespreekbaar te maken, waardoor de inwoner mogelijk tot andere inzichten of oplossingen komt. Het effect van beide maatregelen wordt in 2022 verder onderzocht en gemonitord. Tot slot is de huishoudelijke ondersteuning voor 1-1-2022 opnieuw ingekocht. De gemeente heeft eisen gesteld die vergelijkbaar zijn met het vorige contract en heeft daarnaast een nieuw tarief berekend voor de twee huishoudelijke hulp-voorzieningen. Collectief Wmo-vervoer Met het collectief Wmo-vervoer blijven inwoners met een mobiliteitsbeperking in staat om in een straal van 25 kilometer sociaal-recreatieve uitstapjes te maken (vrienden en familie bezoeken, deelnemen aan cultuur, sport, verenigingsleven). Het gebruik van deze voorziening is in 2021 wisselend geweest als gevolg van de Coronamaatregelen. Waar nodig is de vervoerder, in 41

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2021

overeenstemming met landelijke regelingen, financieel tegemoet gekomen. De samenwerking met de huidige Wmo-vervoerder dateert uit 2015. Om het vervoer ook tijdens de huidige, bijzondere Corona-omstandigheden voort te zetten, is die samenwerking verlengd tot 1 augustus 2022. Verdere verlenging van de afspraken is niet mogelijk, wat betekent dat de voorziening voor die datum opnieuw moet worden ingekocht. Het voorbereidende onderzoek daarvoor is in 2021 gestart. Vraaggericht en ondersteuning op maat De Wmo 2015 stelt maatwerk voorop. Dat betekent dat iedere vraag een passende oplossing verlangt rekening houdend met de specifieke omstandigheden van de inwoner en zijn omgeving. Een belangrijk middel hiervoor zijn de beleidsregels, die regelmatig worden geactualiseerd in lijn met inzichten uit de jurisprudentie en praktijk. In 2021 zijn de nieuwe beleidsregels door het college vastgesteld. Deze beleidsregels beschrijven, in aanvulling op de wet en op de verordening die is vastgesteld door de gemeenteraad, hoe feiten worden vastgesteld en hoe belangen tegen elkaar worden afgewogen. Dit is belangrijk, juist omdat maatwerk kan leiden tot willekeur. Door vooraf duidelijk te maken hoe het college invulling geeft aan haar taak en op welke manier de specifieke omstandigheden van een inwoner worden gewogen, wordt willekeur voorkomen en wordt zoveel mogelijk op maat een oplossing gezocht.

Cliëntervaringsonderzoeken Cliëntervaringsonderzoeken zijn van belang om te meten hoe inwoners van de gemeente de dienstverlening van de gemeente en van zorgaanbieders ervaren. Hiermee krijgt de gemeente meer zicht op wat er speelt en op de realisatie van de doelen. In 2021 is besloten om de cliëntervaring voor de Wmo, Jeugdwet en Participatiewet niet één keer per jaar, maar doorlopend te meten. De onderzoeksresultaten zijn aan de hand van een realtime dashboard te raadplegen. De gemeente kan deze inzichten benutten voor een verdere doorontwikkeling van de toegang, het proces van de dienstverlening, de geleverde (ondersteunings-)producten en het aansturen en beoordelen van zorgaanbieders. Toeslagenaffaire 2021 was het jaar van de Toeslagenaffaire. Ook Waadhoekse gezinnen zijn gedupeerd. Na onderzoek van de gebiedsteams (op basis van meldingen van de Belastingdienst) bleek dat het om ruim 40 gezinnen gaat. Met alle gezinnen is contact geweest en waar dat werd gevraagd is er hulp geboden. Verreweg de meeste gezinnen konden echter zelfstandig verder. Door te anticiperen op wetgeving hebben wij van vijf huishoudens een betalingsachterstand op de gemeentelijke belastingen kwijtgescholden. 

We voeren pilots uit (en evalueren deze) die bijdragen aan de transformatie, waaronder: - Het Buitenhuis-project (KOPP/KVO) voor kinderen van ouders met psychische problemen of verslaving. - De pilot Z-route die voorsorteert op de Veranderopgave Inburgering, met als doel inburgeraars met een zeer lage leerbaarheid en onderwijsachterstand, een passend aanbod te bieden. - Thema's uit de sociale inclusie agenda.

Het Buitenhuis-project voor kinderen van ouders met grote problematiek is per 2021 omgezet in een structurele preventieve aanpak door het gebiedsteam. Na gunning heeft Newbees de pilot Z-route succesvol uitgevoerd in 2021 voor 10 statushouders met een (langdurige) afstand tot de arbeidsmarkt. Evaluatie volgt in 2022.

42

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2021

Er is gestart met de evaluatie van netwerkcentrum de Opstap. In 2022 zal deze evaluatie worden opgeleverd. Daarnaast is er een breed scala aan initiatieven en activiteiten uitgevoerd die aan de sociale inclusie agenda raken. Hervormingsagenda Grip op de Wmo Wegens een stijgend beroep op individuele voorzieningen in combinatie met de dubbele vergrijzing in Noardwest Fryslân is de urgentie ontstaan voor meer grip en sturing op de uitgaven, uitvoering en opgaven rondom de Wmo 2015. De uitdaging is om als gemeenten passende zorg en ondersteuning (kwaliteit) te kunnen leveren aan inwoners en tegelijkertijd de financiën en uitvoering beheersbaar te houden. Hiervoor is in 2021 de Uitvoeringsagenda Grip op de Wmo 2022 – 2024 opgesteld. Met optimalisatie van de volgende instrumenten kan meer grip worden verkregen: • toegang; • beleid; • inkoop en bekostiging; • monitoring. In 2022 start de uitvoering van deze agenda, die moet leiden tot duurzaam en toekomstbestendig beleid en meer grip op en evenwicht tussen uitvoering, uitgaven en opgaven in de maatschappelijke ondersteuning. Wonen, zorg en leefbaarheid In 2021 zijn nieuwe prestatieafspraken gemaakt tussen de gemeente en de woningcorporaties. Nieuw is dat hierbij expliciet aandacht is geweest voor het sociaal domein en de opgaven rondom het beleid ‘zo lang mogelijk thuis wonen’.

Dit heeft geresulteerd in concrete afspraken over spreiding van aandachtsgroepen in straten, wijken en dorpen, meer inzet op toekomstige flexibele woningen en de uitstroom van beschermd wonen. Het vervolg hierop zal vertaald worden in een woonzorgvisie. 

We werken samen met alle Friese gemeenten aan een regioplan voor de decentralisatie van Beschermd Wonen (BW) en dragen vanaf 2022 zorg voor nieuwe instroom in BW.

Beschermd wonen De 18 Friese gemeenten organiseren samen de voorziening Beschermd Wonen, waar inwoners tijdelijk verblijven in een beschermde woonvorm en daar ondersteuning ontvangen. Dit wordt ook wel intramurale ondersteuning genoemd. Op dit moment is er een aanzienlijk verschil tussen ondersteuning en toezicht die wordt geboden in een instelling of beschermde woonvorm en wat kan worden geboden in de thuissituatie (extramuraal). In 2021 zijn diverse stappen gezet die dat verschil moeten verkleinen en er in de toekomst aan bijdragen dat inwoners minder snel in een beschermde woonvorm terecht komen en daar gemakkelijker weer uit kunnen komen. Onder andere de invoering van twee nieuwe ondersteuningsvormen, basis thuis en jong thuis, moeten dat realiseren. Deze nieuwe ondersteuning start per 1 april 2022. Uitstroomconvenant Weer Thuis In 2021 hebben de Friese gemeenten, zorginstellingen en wooncorporaties samengewerkt aan de totstandkoming van het Uitstroomconvenant Weer Thuis. Met als doel dat mensen die verblijven in een maatschappelijke opvang of in een beschermde woonvorm gemakkelijker weer zelfstandig kunnen wonen. Het convenant is in 2021 afgerond en is in januari 2022 door alle Friese wethouders getekend. Implementatie van het convenant zal plaatsvinden in 2022. 

We onderzoeken ondersteuningsbehoefte bij mantelzorgers en vrijwilligers en dragen zorg voor passende ondersteuning.

43

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2021

In 2021 heeft de gemeenteraad een nieuwe beleidsnotitie vastgesteld ter ondersteuning en waardering van de mantelzorgers die actief zijn in de gemeente. In aanvulling daarop is een uitvoeringsagenda 2021 en 2022 opgesteld. Op 9 november 2021 heeft de eerste mantelzorgnetwerkbijeenkomst Noordwest Friesland plaatsgevonden. Doel: een nadere kennismaking tussen vrijwilligers, mantelzorgers en ketenpartners, verzamelen van succesvolle initiatieven en delen van belangen en ambities. De bijeenkomst heeft gezorgd voor gezamenlijk commitment en deelnemers zijn enthousiast om in 2022 er op lokale wijze een vervolg aan te geven. Daarnaast heeft de gemeente € 25.000 aan subsidie verworven voor deelname aan een landelijke pilot van het ministerie van VWS. Doel is het verbeteren van de toegang tot mantelzorgondersteuning en verminderen van administratieve drukte en regellast. Concrete acties volgen in 2022. 

We werken, samen met externe organisaties, aan een dementievriendelijke samenleving in Waadhoeke.

De inzet op het gebied van dementievriendelijke gemeente is in 2021 minder groot geweest dan gepland. De acties, maatregelen en andere inspanningen voor en door Corona hebben veel van de beschikbare capaciteit gevraagd die daardoor niet aan andere dossiers kon worden besteed. Ook speelt mee dat het door de Coronamaatregelen lastiger was om contact te leggen en actief in gesprek te gaan met relevante partijen over dit belangrijke thema. 

We werken aan implementatie van de publieke organisatie die taken rond participatie gaat uitvoeren.

In het jaar 2021is het keuzedocument Voor iedereen een zinvol leven vastgesteld. Vervolgens is de daarop gebaseerde businesscase doorgeleid naar de gemeenteraden in de vier gemeenten die in de gemeenschappelijke regeling Fryslân West deelnemen. Het vervolg van het besluitvormingsproces vindt plaats in 2022. 

We zorgen dat we de taakstelling in het kader van de huisvesting van statushouders halen.

Gezamenlijk met corporaties en huurdersverenigingen hebben we een plan van aanpak Huisvesting statushouders gemaakt om alternatieve vormen van huisvesting mogelijk te maken. De taakstelling voor 2021 is ruimschoots gehaald met een voorsprong van 17 personen. 

De maatschappelijke begeleiding van nieuwkomers gaat tot de nieuwe wet van kracht is door op basis van het project Bliuwe en Meitelle yn Waadhoeke.

De uitgangspunten van het project Bliuwe en Meitelle zijn meegenomen in het plan van aanpak ‘aan de slag met inburgering’. 

We bereiden ons verder voor op de lokale implementatie van nieuwe Wet inburgering.

Het plan van aanpak Aan de slag met inburgering is door het college vastgesteld in juli. Er is overleg met de betrokken partijen gevoerd aan de hand van een dynamische procesbeschrijving, want het betreft een lerend stelsel.

44

Gemeente Waadhoeke 

Jaarstukken 2021

We stellen een anti-discriminatieprogramma op vanuit de ambitie om regenbooggemeente te worden.

Op Coming Out Day heeft bij nagenoeg alle scholen (primair- voortgezet en speciaal onderwijs) de regenboogvlag gewapperd. Dat geldt ook voor meer dan de helft van de dorpen. Net als ieder jaar heeft de gemeente zelf ook de regenboogvlag gehesen Daarnaast is ook op Roze Zaterdag door vele huishoudens, organisaties, scholen en kerken gehoor gegeven aan de oproep om de regenboogvlag te hijsen. 

We zetten het project Automaatje, een aanvullende vervoersvoorziening met vrijwilligers, structureel voort.

De inzet van Automaatje is voorgezet. Aanvullend in 2021 was de inzet van Automaatje bij de zogenoemde 'prikritten' naar vaccinatielocaties voor mensen die daar niet zelfstandig konden komen. 

Met ingang van 2021 gaan we leges heffen voor de registratie van kinderopvangvoorzieningen.

Per 1 januari 2021 heffen we leges voor de registratie van kinderopvangvoorzieningen. 

We maken financieel de realisatie van het MFA in Berltsum mogelijk. We publiceren het voorontwerp en passen het bestemmingsplan aan.

De raad heeft in oktober 2020 de bedragen (in de vorm van een subsidie en garantstelling) voor de realisatie van het MFA gereserveerd. Het bestemmingplan is in de raad van 20mei 2021 vastgesteld. 

We ondersteunen Tzummarum financieel voor het realiseren van een ontmoetingsruimte in het dorp. Een door het dorp opgesteld plan gemaakt wordt in 2021 verder uitgewerkt.

Het dorp heeft onlangs uitstel gekregen voor het aanleveren van een plan, tot 1 april 2022. Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000

Lasten Baten Saldo Dotatie/beschikking reserves Saldo na bestemming

Begroting 2021

Begroting 2021 na wijziging

Realisatie 2021

Verschil

-61.842 17.094 -44.748 685 -44.063

-63.679 18.824 -44.855 -456 -45.310

-62.401 18.617 -43.785 -456 -44.240

1.277 -207 1.070 0 1.070

45

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2021

Taakvelden In dit programma zijn de volgende taakvelden opgenomen: 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.71 6.72 6.81 6.82

Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (WMO) Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18-

Beleidsindicatoren Programma 7 Sociaal domein Indicator

Eenheid

Waad Neder hoeke land 1 1

Jongeren met delict voor rechter

%

Kinderen in uitkeringsgezin

%

6

Werkloze jongeren

%

Netto arbeidsparticipatie

%

Bron

Periode Beschrijving

CBS Jeugd

2020

6

CBS Jeugd

2020

2

2

CBS Jeugd

2020

67,6

68,4

CBS Arbeidsdeelname

2020

46

Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking.

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2021

Programma 7 Sociaal domein Personen met een bijstandsuitkering

aantal per 1.000 inwoners van 18 jaar en ouder

29

35

CBS Participatiewet

Lopende reintegratievoorzieningen

Per 1.000 inw. 15-65jr

28

20

CBS Participatiewet

Jongeren met jeugdhulp

% van alle jongeren tot 18 jaar

9,8

11,9

CBS Beleidsinformatie Jeugd

Jongeren met jeugdbescherming

%

1,4

1,2

CBS Beleidsinformatie Jeugd

Jongeren met jeugdreclassering

%

0,2

0,4

CBS Beleidsinformatie Jeugd

65

64,9

CBS - Monitor Sociaal Domein WMO

Cliënten met een Per 1.000 maatwerkarrangement inwoners WMO

47

2021 Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen. 2020 Het aantal reintegratievoorzieningen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar 2020 Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). 2020 Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. 2020 Het percentage jongeren (12-22 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (1222 jaar). 2021 Aantal per 1.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maat- werkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten.

Gemeente Waadhoeke

Jaarstukken 2021

Programma 8 Volksgezondheid en Milieu Hoofdkenmerken Dit programma omvat Volksgezondheid, Riolering, Milieubeheer, Afvalinzameling en –verwerking, Toezicht en handhaving en Begraafplaatsen. Voor wat betreft milieu en duurzaamheid is het uitgangspunt, om samen op weg te gaan naar een gezonde, schone, veilige en duurzame leef- en, woonomgeving en die voor de huidige en de komende generaties te behouden. Onder gezond wordt verstaan dat tenminste wordt voldaan aan de wettelijke omgevingseisen ten aanzien van bodem, water, geluid, licht, geur, luchtkwaliteit en veiligheid. Het onderdeel volksgezondheid in dit programma raakt aan de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor de beschikbaarheid van preventieve en curatieve voorzieningen op het terrein van geestelijke en lichamelijke gezondheid voor haar inwoners, op grond van de Wet Publieke Gezondheid. Voor wat betreft rioleringen ligt het zwaartepunt van het beleid op adequate uitvoering van de wettelijke taken zoals genoemd in de Waterwet, Wet gemeentelijke watertaken, Wet Milieubeheer en de Europese Kaderrichtlijn Water. Wat wilden we bereiken? De gemeentelijke inzet voor milieu en volksgezondheid moet ertoe leiden dat:  Er een schone en gezonde leefomgeving is waarin mensen graag willen verkeren.  Waadhoeke een voorbeeldrol heeft voor duurzaam handelen, met de focus op een energieneutrale gemeente in 2040.

 In 2020 minimaal 75% van het huishoudelijke restafval gescheiden wordt ingezameld voor nuttige toepassing.  Inwoners gelijke kansen hebben op een goede gezondheid. Wat hebben we daarvoor gedaan? 

We nemen actief deel aan de totstandkoming van de RES, waarmee we op regionaal niveau invulling gaan geven aan de landelijke doelstelling van het Klimaatakkoord. In 2021 moet de RES Fryslân de RES 1.0 opleveren. Een definitief bod voor duurzame opwek in 2030 en een doorkijk naar fossiel vrij in 2050.

De gemeenteraad heeft op 3 juni 2021 ingestemd met de RES Fryslân 1.0. 

We stimuleren duurzame energieopwekking door de aanleg van zonnepanelen op bedrijventerreinen en andere bebouwing te bevorderen. We gaan, samen met provincie en in RES-verband, onderzoeken welke mogelijkheden we hebben voor grootschalige opwek door middel van zon en wind.

In 2021 zijn MKB’ers geholpen door middel van advies op maat over het verduurzamen van het bedrijfspand. Voor het opwekken van grootschalige duurzame energie door middel van zon en wind heeft de gemeenteraad op 28 oktober 2021 ingestemd met het verder onderzoeken van de haalbaarheid en het draagvlak van een energielandschap.