Agendabundel

Sporten en Bewegen In het sport- en beweegbeleid 'Waadhoeke beweegt mee!' (2019) zijn per thema de uitgangspunten uitgewerkt in een ambitie, maatschappelijke doelen, beleidsvoornemens en –acties. In 2023 zal er verder uitvoering worden gegeven aan dit beleid met extra aandacht voor de impact van coronapandemie op het beweeggedrag van inwoners en de gevolgen voor de georganiseerde sport(verenigingen) en het beweegvriendelijke maken van de openbare ruimte.

36

Gemeente Waadhoeke

Programmabegroting 2023

Sport - Wat willen we bereiken?

37

Gemeente Waadhoeke

Programmabegroting 2023

Sport - Wat gaan we daar voor doen?

   

De vakleerkrachten van het Beweegteam geven 1 x per week bewegingsonderwijs op PO scholen. We gaan in een wijk of dorp een nieuw project ‘sociaal vitaal’ opzetten. We ontwikkelen nieuwe sportstimuleringsprojecten: wijkgerichte aanpak Beweegteam. We stimuleren verenigingen om aandacht te besteden aan positieve sportcultuur en gezonde voeding (kantine).

  

We gaan sportverenigingen helpen innoveren. We stimuleren samenwerking tussen sportverenigingen. We versterken ongeorganiseerde sporters.

 

We ondersteunen sportverenigingen bij het verduurzamen van hun sportaccommodatie. We stimuleren samenwerking, vooral bij renovatie of nieuwbouw van de accommodatie.



We maken in samenwerking met de scholen de schoolpleinen beweegvriendelijker en openbaar toegankelijk. We ondersteunen Initiatieven voor spelen en sporten in openbare ruimte.



  

Het bestaande beleid verder uitvoeren, bijvoorbeeld door de inzet van buurtsportcoaches. Inzetten op multifunctioneel gebruik van voorzieningen, zodat deze toegankelijk zijn voor alle doelgroepen, bijvoorbeeld met breedtesport. Spelen, bewegen en ontmoeten in de buitenlucht stimuleren, ook met ondersteuning van buurtsportcoaches.

38

Gemeente Waadhoeke

   

  

Programmabegroting 2023

Verenigingen ondersteunen bij het invullen van bestuursfuncties en bij het werven en behouden van leden. Samenwerking tussen verenigingen aanmoedigen, bijvoorbeeld door omni-verenigingen en breedtesport te stimuleren. De koppeling van functies in (sport-)accommodaties stimuleren Voorlichting geven over goede voorbeelden en navolging daarvan aanmoedigen.

Het huidige sport(accommodatie)beleid evalueren, met als uitgangspunten: verduurzaming van accommodaties, bruikbaarheid, functionaliteit en brede toegankelijkheid. Accommodaties worden zoveel mogelijk door meerdere gebruikers benut. Zwembad Bloemketerp wordt vervangen door een duurzame openbare zwemvoorziening.

39

Gemeente Waadhoeke

Programmabegroting 2023

Cultuur - Wat willen we bereiken?

Cultuur - Wat gaan we daar voor doen?

   

We zetten een cultuurcoach in. We overleggen periodiek met het cultuurveld (Cultuurplatform Waadhoeke). We geven structurele en incidentele subsidies t.b.v. cultuurveld. We maken jaarlijkse prestatieafspraken met de professionele instellingen.

40

Gemeente Waadhoeke

    

Programmabegroting 2023

We geven een jaarlijkse bijdrage aan de coördinatie van het cultuureducatieprogramma. We hebben subsidieregelingen voor nieuwe culturele initiatieven en activiteiten en voeren deze uit. We geven een jaarlijkse bijdrage aan zowel het volwassenen- als kinderfonds sport & cultuur. We zetten een cultuurcoach in. Samen met het cultuurveld zetten we in op een jaarlijkse cultuuragenda.

    

We continueren de inzet van een meertaligheidscoördinator. We geven uitvoering aan de taalcampagne. We subsidieren Bildts Aigene. We werken samen met het Taalplatform Waadhoeke bij de uitvoering van ons taalbeleid. We zetten in op het meer zichtbaar en hoorbaar maken van het Fries en de minderheidstalen in en buiten het gemeentehuis.

•

We zetten actief in op de ontwikkellijnen in de huidige cultuurnota: ontdekken, meemaken en durven en doen! De Koornbeurs krijgt een centrale rol als cultuurknooppunt en zoekt verbinding met de amateurkunst en de verenigingen in de gemeente. De gemeente stimuleert samenwerking op het gebied van cultuur. We bieden ruimte aan innovatie: het gaat niet alleen om ‘kaartjes verkopen’, maar ook om nieuwe, langdurige verbindingen. We koesteren het talent in de eigen regio. Aandacht voor de situatie na corona: wat is er nodig voor opstart en doorstart? We ondersteunen evenementen, zoals de PC, festivals en de Waadhoeke-fietstocht. We onderzoeken hoe het oude stadhuis van Franeker een bredere functie kan krijgen in verbinding met de nabije omgeving, bijvoorbeeld als schakel tussen Planetarium en Museum Martena.

• • • • • •

41

Gemeente Waadhoeke • • • •

Programmabegroting 2023

Onderzoeken of de tuin van het Academiegebouw in Franeker weer een botanisch karakter kan krijgen. We zetten het huidige beleid voor meertaligheid voort. Een trap in de toren van de Martinikerk realiseren als nieuwe toeristische attractie. Een monumentenbeleid maken.

42

Gemeente Waadhoeke

Programmabegroting 2023

Recreatie - Wat willen we bereiken?

Recreatie - Wat gaan we daar voor doen?

  

We zetten in op productontwikkeling op basis van beleving/verhalen zowel voor Franeker als het landschap. We zetten in op productontwikkeling aan de waddenkust met passende activiteiten die de beleving van rust en ruimte versterken. We verkennen bredere openstelling van bezienswaardigheden en attracties met eigenaren/beheerders.

43

Gemeente Waadhoeke

Programmabegroting 2023

   

We versterken het centrum van Franeker. We zetten in op een doorontwikkeling van de rondvaart/bootverhuur in Franeker. We maken het landschap en de cultuurhistorie van de streken/dorpen beleefbaar en zichtbaar. We stimuleren/faciliteren van de inzet van cultureel/industrieel/agrarisch erfgoed/panden voor recreatief gebruik.

 

We ontwikkelen optimale routevoorzieningen. We ontwikkelen clusters van voorzieningen. (Toeristische Overstap Punten) oftewel TOPS op strategische plekken langs bekende routes. We maken een toekomstplan voor de huidige informatiezuilen.



• • • • • • • • •

Ervoor zorgen dat inwoners ontspanning kunnen vinden in hun nabije omgeving. De openbare ruimte zo inrichten dat deze uitnodigt tot sporten, spelen, bewegen en ontmoeten. Speciale aandacht geven aan het toerisme in de kuststrook, met name de bereikbaarheid en de toeristische voorzieningen. Onderzoeken van de mogelijkheden die het Waddenfonds biedt voor ontwikkeling. Meer aandacht geven aan toegankelijkheid en duurzaamheid op recreatieve routes en plekken, bijvoorbeeld voldoende oplaadpunten voor elektrisch rijden, fietsen en varen en bloemrijke plekken met goed straatmeubilair. Onderzoeken of mensen met afstand tot de arbeidsmarkt ingezet kunnen worden voor dienstverlening langs recreatieve routes en plekken. Recreatieve vaarwegen goed bevaarbaar maken. Ruimte bieden voor camperplaatsen. Onderzoeken hoe de gemeente de aanleg van glasvezel kan bevorderen.

44

Gemeente Waadhoeke

Programmabegroting 2023

Wat mag het kosten? Bedragen x € 1.000

Realisatie

Begroting

Begroting

2021 -9.667

2022 -10.602

2023 -9.701

2024 -9.701

2025 -9.701

2026 -9.701

1.023 -8.644

807 -9.795

815 -8.886

815 -8.886

815 -8.886

815 -8.886

902

836

168

168

168

168

-7.742

-8.959

-8.718

-8.718

-8.718

-8.718

Lasten Baten Saldo voor bestemming Dotatie/beschikking reserves Saldo na bestemming

Meerjarenraming

Taakvelden In dit programma zijn de volgende taakvelden opgenomen: 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7

Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Beleidsindicatoren Programma 6 Sport, cultuur en recreatie Indicator Niet-sporters

Eenheid %

Waad Neder Bron hoeke land 54,6 49,3 Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD’ en, CBS en RIVM

Bovenstaande beleidsindicatoren zijn voorgeschreven. Bron: www.waarstaatjegemeente.nl (datum 27-09-2022)

45

Perio- Beschrijving de 2020 Het percentage niet-wekelijks sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet.

Gemeente Waadhoeke

Programmabegroting 2023

Programma 7 Sociaal Domein Hoofdkenmerken Het doel van dit programma is, dat de gemeente zich inzet voor het faciliteren en realiseren van de participatiesamenleving. Met als resultaat dat iedereen in Waadhoeke meedoet en wel op eigen wijze én dat er een vangnet is voor die personen die tussen wal en schip dreigen te raken. Dit doen we zeker niet alleen, maar samen met onze lokale en regionale partners. Onze ambitie hier in is, het realiseren van een sluitende keten waarin voorzieningen beschikbaar zijn voor iedereen en op maat indien nodig. Specifieke wetgeving die bepalend zijn voor deze opdracht en koers zijn: de Jeugdwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO), de Participatiewet en de Wet Inburgering nieuwkomers. Iedere wet heeft zijn eigen opgave, zoals “veilig en gezond opgroeien” ingevolge de Jeugdwet. Zo lang mogelijk zelfstandig thuis wonen, regie voeren en meedoen zoals de WMO beoogt. Het bieden van bestaanszekerheid en het stimuleren tot het verkrijgen van eigen inkomsten ingevolge de Participatiewet. En tot slot het begeleiden van nieuwe inwoners met een vluchtelingenachtergrond binnen onze gemeente. Voor de uitvoering in het sociaal domein hanteren we de volgende uitgangspunten:  De budgetten worden zoveel mogelijk ontschot ingezet.  De toegang tot zorg is eenvoudig geregeld.  Mantelzorgers en vrijwilligers kunnen ondersteuning en begeleiding krijgen.

 Een proactieve aanpak.  Nieuwkomers (statushouders) krijgen goede maatschappelijke begeleiding, gericht op participatie en integratie, zodat ze volwaardig mee kunnen doen in de maatschappij. Tevens is het belangrijk dat zij Nederlands leren spreken op het hoogst haalbare niveau. De opgave 3 x K: kwaliteit, keten en kosten in balans In het sociale domein intensiveren we onze inzet op transformatie; anders denken, anders doen. De kaders hiervoor zijn vastgesteld in de Lokale Inclusie agenda “En nu aan de slag”. We ontwikkelen nieuwe vormen en werkwijzen om hulp en ondersteuning op maat te bieden. Waarbij gestuurd wordt op kwaliteit en resultaat van de ondersteuning, de keten verstevigd wordt (i.v.m. dekkend zorglandschap) en kosten in balans zijn. Leidende principes hierbij zijn: vraaggestuurd, versterkend en duurzaam. Voor vraaggestuurd en versterkend is het vertrekpunt: wat is de beste oplossing voor deze persoon/dit gezin in deze specifieke situatie gericht op het verkrijgen/behoud van eigen kracht en regie. Dus wat kunnen mensen zelf, waar zijn leemtes en wat is een passend (tijdelijk) aanvullend aanbod. En duurzaam, omdat het noodzakelijk is om te kunnen anticiperen op toekomstige ontwikkelingen. Zoals de vergrijzing en ontgroening binnen onze gemeente, bijstelling van budgetten door het rijk en het karakter van deze wetgeving.

Het zijn namelijk open-einde regelingen en dat betekent dat de gemeente een zorgplicht heeft. Dat is nodig om het aanbod goed te laten aansluiten bij de mogelijkheden van de inwoner, maar ook om de kostenstijging in het sociaal domein te beperken. We voeren regelarme projecten uit om daarmee ervaring op te doen. Op sommige terreinen werken we samen met andere gemeenten. Dat geldt bijvoorbeeld voor beschermd wonen. Met ingang van 2023 wordt dit een rechtstreekse gemeentelijke verantwoordelijkheid. Op weer andere terreinen werken we samen met het onderwijsveld. Dat doen we o.a. voor leerlingen die vanwege hun autismebeperking anders tussen wal en schip zouden vallen. En we investeren fors in programma’s om taalachterstand bij jonge kinderen te voorkomen.

46

Gemeente Waadhoeke

Programmabegroting 2023

Om dit hoofddoel te realiseren en het betaalbaar te houden is een samenhangende benadering nodig. Dat wil zeggen: allereerst is de vraag ‘wat kunnen inwoners zelf’ en pas daarna de is vraag aan orde ‘waarbij is ondersteuning nodig’. En áls ondersteuning nodig is, dan wordt deze zoveel mogelijk geboden vanuit basisvoorzieningen in de gemeente. Zo kan het gebruik van specialistische (en meestal duurdere) ondersteuning verminderen. De gemeentelijke gebiedsteams hebben een cruciale rol in dit proces. Zij zorgen voor maatwerk en signaleren op welke onderdelen de basisvoorzieningen in de gemeente versterkt kunnen worden. We werken ook aan maatwerk via de sociale inclusie agenda. Daarmee sluiten we aan bij de vraag en bij de netwerken in dorpen en wijken. Bij de inzet van de Wmo (en de Jeugdwet) is de afgelopen jaren te zien geweest dat de vraag naar ondersteuning en de kosten daarvan toenemen. Dit betekent dat wij in een vroegtijdig stadium het kostenverloop moeten monitoren. Daarnaast is het zinvol om tijdig, preventief, een goede analyse te maken van de zichtbare actuele kosten en de verwachte trends. Het is van belang dat we in beeld krijgen aan welke ‘knoppen we kunnen draaien’ om de kostenstijging op de korte en lange termijn beheersbaar te houden. Het kostenaspect is één kant van de medaille.

Als gemeente werken we vanuit de visie dat inwoners naar eigen vermogen en naar eigen keuze en verantwoordelijkheid hun leven kunnen invullen; de participatiesamenleving. Voor inwoners die daartoe niet in staat zijn, is er een vangnet beschikbaar. Dit is een vangnet van voorzieningen die op maat ondersteunen bij zelfredzaamheid en participatie van inwoners die dat nodig hebben. De huidige toenemende inzet van maatwerkvoorzieningen roept de vraag op of we wel op de goede weg zijn naar het realiseren van deze visie. Steeds vaker lijkt ondersteuning op maat nodig te zijn. Dit kan het gevolg zijn van de demografische ontwikkeling, maar laat onverlet dat het doel van de gemeente is om de eigen kracht en samenleving te versterken en om te voorkomen dat inwoners een onevenredig beroep moeten doen op het vangnet. Sturing sociaal domein De gemeenten Harlingen, Terschelling, Vlieland en Waadhoeke werken samen op de domeinen WMO, Jeugdwet en Participatiewet. In operationele zin binnen de gemeenschappelijke regeling Dienst Sozawe NWF. Beleidsmatig gebeurt dat door middel van het intergemeentelijk Beleidsteam Sociaal domein Noardwest-Fryslân. Dit team zorgt ervoor dat de vier colleges en gemeenteraden in gemeenschappelijkheid de beste besluiten kunnen nemen voor hun inwoners. De landelijke kaders (wetten en regelingen) zijn voor deze gezamenlijke ambities het vertrekpunt.

Daarnaast vertegenwoordigt het team de vier gemeenten als regio Noardwest Fryslân in de regionale en provinciale ketens en structuren zoals Sociaal Domein Fryslân, Arbeidsmarktregio Fryslân Werkt!, RMC-regio Midden en de GR Fryslân-West / Empatec NV. Het intergemeentelijke Beleidsteam Sociaal Domein werkt waar dat nodig is samen met de lokale gemeentelijke beleidsteams die betrokken zijn op de terreinen cultuur, welzijn en gezondheid.

47

Gemeente Waadhoeke

Programmabegroting 2023

Bestaand beleid Bestuurlijke kaders:  Collegeprogramma 2022-2026;  Ontwikkelperspectief Waadhoeke 2018-2028;  Beleidsnotitie ondersteuning en waardering voor Mantelzorgers 2021-2025  Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning  Verordening maatschappelijke ondersteuning  Financieel besluit Maatschappelijke ondersteuning  Inkoopstrategie Huishoudelijke Hulp  Inkoopstrategie Beschermd Wonen  Verordening Adviesraad Sociaal Domein Noardwest Fryslân 2021  Convenant Actieprogramma Weer Thuis  Implementatieplan ‘aan de slag met inburgering’  Dienstregeling Schuldhulpverlening 2018 - 2022  Waadhoeke Hartveilig, het gemeentelijke AED-beleid;  Armoedebeleid Waadhoeke;  Verordening Anti-discriminatievoorziening Waadhoeke;  Nota gezondheidsbevordering in Waadhoeke 2018-2021;  Nota ‘vaststellen en doorpakken’, uitgangspunten sociaal domein in Noordwest Friesland;  Notitie Sociale Inclusie Agenda "... en nu aan de slag!"  Nota Grip op WMO Ontwikkelingen Inleiding De opgaven ten aanzien van het Sociaal Domein voor de lange termijn betreffen voor 2023 de volgende dossiers. Specifiek voor de Jeugdwet gaat het om de Hervormingsagenda Jeugd, de provinciale Regiovisie en jaarplannen SDF. Voor de WMO betreft het Grip op WMO.

Dossiers ten aanzien van Participatie zijn de actualisatie beleid Armoedebestrijding, opstellen Armoedepact, plan van aanpak wachtlijst beschut werken en de doorontwikkeling van het werkleerbedrijf Empatec. Bovendien is sociaal domein breed actueel de herijking Kadernota sociaal domein en het “werken vanuit de bedoeling” in combinatie met het versterken van de preventieve instrumenten en de keten. Sociale inclusie In Waadhoeke vormt de Sociale Inclusieagenda sinds eind 2019 de kapstok voor sociaal beleid. Het uitgangspunt van de Agenda is: wat leeft er op dorps- en wijkniveau? Die vraagstukken kunnen per dorp of zelfs per wijk verschillen. Daarom kijken we samen met onze inwoners en uitvoeringspartners welke activiteiten een positieve bijdrage kunnen leveren aan de leefbaarheid van het dorp of de wijk in kwestie. De rol van de gemeente wordt hierdoor meer faciliterend, gericht op het ‘wat’. Het ‘hoe’ is aan de inwoners van Waadhoeke. Tegelijkertijd is gebruik van bestaande sociale infrastructuur (dorps- en wijkbelangen, verenigingen en stichtingen) essentieel om (beter) aan te sluiten op de leefwereld van onze inwoners. Aan de hand van deze werkwijze zijn sindsdien twee maatschappelijke vraagstukken geformuleerd: “Verbeteren leefomgeving” en ‘’Meer mensen aan het werk”. In de voorliggende periode breiden we de Agenda uit met de thema’s “Gezondheid” en “Jeugd”.

Daarnaast zal, als uitwerking van het VN-verdrag Handicap, onderzocht worden hoe we het thema “Fysieke toegankelijkheid” integraal vorm willen geven. Participatie De businesscase voor de publieke organisatie werkleerbedrijf Fryslan West is in 2022 vastgesteld. De implementatie is onder handen. 48