Agendabundel

Actie 12 stand van zaken oktober 2022: In 2021/2022 is er in samenwerking met een aantal leden van de werkgroep arbeidsmigranten gewerkt aan een webpagina. De leden van de werkgroep hadden een sterke voorkeur voor een praktische aanpak en niet aan nog een nieuw plan. Dat heeft er toe geleid dat er nu een webpagina gereed is op de website van de gemeente, die nog een keer praktisch getoetst zal worden op werking met een aantal arbeidsmigranten. Bij deze sessie zal er aan de arbeidsmigranten gevraagd worden aan welke informatie zij extra behoefte hebben, om de webpagina een betere kwaliteit te kunnen geven. Zodra dit is gebeurd, zal er informatie materiaal worden opgesteld in de vorm van folders en posters in diverse talen. Deze folders/posters zullen verspreid worden bij de, bij de gemeente, bekende adressen van arbeidsmigranten en op locatie bij werkgevers. Om een beeld te krijgen van deze webpagina: deze is te vinden via het webadres: Informatie voor arbeidsmigranten | Gemeente Waadhoeke

P a g i n a 12 | 19

13 Beeldvorming over arbeidsmigranten De beeldvorming rond arbeidsmigranten is veelal niet positief. Dorpen of wijken hebben in de afgelopen periode een aantal malen afwijzend gereageerd op een initiatief voor grootschalige huisvesting. Vaak verwacht men overlast vanwege de grootte van de groep, of individueel hinderlijk gedrag. Waar we aan werken is dat we de arbeidsmigrant een “gezicht” willen geven. Hun drijfveer is, dat ze in Nederland, ver van hun eigen land, zijn om geld te verdienen. De economie in Waadhoeke draait daar deels op. Inzetten op leefbaarheid en dan ook het samenleven benadrukken maakt dat dit beeld in sommige gevallen om kan slaan in positieve zin. Het eerder genoemde platform leefbaarheid kan daar een rol bij spelen. En als er toch sprake zou zijn van overlast, dan gaat het om incidenten die ook voorkomen bij andere dorps, of buurtbewoners. Het aanspreekpunt voor de buurt zal, als het om arbeidsmigranten gaat, dan de aangewezen persoon zijn om hier snel en adequaat op te reageren. Actie 13: Vormen van communicatie met de gemeenschap inzetten om de beeldvorming over arbeidsmigranten te verbeteren. Hierbij het bij punt 11 genoemde platform betrekken. Actie 13 stand van zaken oktober 2022: Bij punt 11 van dit plan is al aangegeven dat het platform hierin een rol kan spelen. Voor onder andere deze beeldvorming is landelijk een stichting opgericht.

Stichting Ontmoet de Arbeidsmigrant heeft als doel het informeren van het publiek en bestuur in Nederland. Het gaat dan om het belang van arbeidsmigratie voor Nederlanders en de migranten en het stimuleren van kennismaking tussen deze twee groepen. De stichting is opgericht door een brede initiatiefgroep waarin werkgevers, huisvestingsbedrijven, brancheorganisaties, overheden en het Expertisecentrum Flexwonen samenwerken. Meer informatie via https://arbeidsmigratiewerkt.nl/ Dit onderwerp zal bij het platform besproken worden, waarbij ondersteuning van onze eigen communicatie adviseurs een optie is.

14 Oprichten klankbordgroep uitvoeringsplan In de evaluatie wordt geadviseerd een klankbordgroep op te richten die specifiek gericht is op de toepassing van het uitvoeringsplan. Deze groep komt twee keer per jaar bij elkaar. De leden worden dan geïnformeerd over de stand van zaken en ze worden geraadpleegd over de voortgang van dit uitvoeringsplan. Daarnaast kan er gesproken worden over de knelpunten en zorgen uit de samenleving over de huisvesting van arbeidsmigranten. Deze klankbordgroep kan een brede samenstelling krijgen, die deels flexibel is. Voordeel hiervan is, dat op basis van actualiteit personen aan kunnen schuiven die hun zorgen, of vragen in kunnen brengen. Het is aan de gemeente om kandidaten voor deze klankbordgroep te werven. De leden van de werkgroep moeten voldoende gefaciliteerd zijn. Dat kan zijn met informatie en voorlichting, of het ondersteunen in de vorm van vergaderruimte. De klankbordgroep kan een bijdrage leveren aan de informatie die naar de gemeenteraad gaat. P a g i n a 13 | 19

Actie 14 : In het eerste kwartaal van 2022 actief leden voor de klankbordgroep gaan werven en deze duidelijk gaan voorlichten en faciliteren. Actie 14 stand van zaken oktober 2022: Voor de klankbordgroep is ook een aantal malen een oproep gedaan in de media. Op dit moment hebben zich uit diverse betrokken partijen een veertiental personen aangemeld. Een eerste bijeenkomst zal nog in 2022 plaats gaan vinden.

15 Periodiek informeren van de raad vorm geven Dit uitvoeringsplan wordt in concept besproken in een kernteam bijeenkomst van de gemeenteraad. De raadsleden worden op die manier in de gelegenheid gesteld hierop te reageren. Wat er besproken wordt in dit kernteam wordt meegenomen bij het maken van de definitieve versie van het uitvoeringsplan. Het voorliggende concept is nog niet afgestemd met vertegenwoordigers van de verschillende partijen ( dorpen, wijken, werkgevers, uitzenders, huisvesters, huurdersvereniging en woningbouwcorporaties ). Dat gaat na de bespreking in het kernteam nog plaats vinden. Nadat het uitvoeringsplan definitief gemaakt is, zal het ter kennisname, of ter besluitvorming, nogmaals in de gemeenteraad aan de orde komen. Wat dan ook benoemd wordt is de wijze waarop de raad periodiek door het college geïnformeerd wordt over de voortgang van de planning zoals die nog een plek krijgt in dit uitvoeringsplan. Actie 15 : Uitvoeringsplan nog bespreken met vertegenwoordigers van diverse partijen in de samenleving. De gemeenteraad jaarlijks blijven betrekken bij dit uitvoeringsplan en de acties die daaruit voortvloeien.

P a g i n a 14 | 19

Actie 15 stand van zaken oktober 2022: Op 10 mei 2022 is er een avond gehouden om het uitvoeringsplan met geïnteresseerde partijen te bespreken. Er hadden zich niet veel personen opgegeven om op 10 mei aanwezig te zijn en er waren daarnaast ook nog de nodige afzeggingen. Desondanks hebben we met de mensen die wel aanwezig waren een nuttige bijeenkomst gehad. De volgende aandachtspunten, die we kunnen gebruiken bij het uitvoeringsplan, zijn besproken: • • • • • • • •

Economie in Waadhoeke vraagt kwalitatief goede huisvesting voor arbeidsmigranten. Hoe betrekken we de arbeidsmigranten zelf bij het uitvoeringsplan? Beleid zou breder moeten zijn dan alleen op arbeidsmigranten. Aandacht voor nieuwbouw specifiek voor arbeidsmigranten, om de druk op de bestaande voorraad te verminderen. Een speerpunt zou kunnen zijn om met name initiatieven te ondersteunen die zich richten op het leren van de Nederlandse taal. Geldt voor brede doelgroep. Beeldvorming over arbeidsmigranten te verbeteren door ze een “gezicht” te geven en ervaringen uit de buurt te vragen in de buurt van huisvestingslocaties. Als het om ondermijning gaat, zijn ook cliënten van de GGZ kwetsbaar Belangrijk om platform leefbaarheid en klankbordgroep goed bemenst te krijgen.

De gemeenteraad kan periodiek geïnformeerd worden over de stand van zaken op het onderwerp arbeidsmigranten. Dit gebeurt door een keer per kwartaal vanuit het college een memo te sturen naar de raad.

16 Vergelijking keurmerk SNF en Agrarisch ( verzoek uit de gemeenteraad ) Bij de presentatie van de evaluatie en het rekenkameronderzoek op 28 september 2021 is door een van de aanwezige raadsleden de suggestie meegegeven te kijken naar de visie van de LTO op de huisvesting van internationale werknemers. Landelijk bestaan er twee keurmerken als het gaat om huisvesting van arbeidsmigranten. De gemeente heeft in haar beleid gekozen voor het hanteren van de norm van SNF ( Stichting Normering Flexwonen ). Daarnaast bestaat er een Agrarisch Keurmerk Flexwonen ( AKF ) wat valt onder de LTO . Beide keurmerken vinden hun basis in de Nationale Verklaring Huisvesting Arbeidsmigranten die in 2012 is ondertekend door sociale partners in de uitzendsector en de agrarische sector. Of er aanleiding is om het SNF keurmerk niet meer toe te passen en in de plaats daarvan te kiezen voor het AFK zal onderzocht worden. Uit de contacten die wij met SNF hebben, weten wij dat er overleg plaatsvindt met LTO of er een eenduidige landelijke normering mogelijk is. Als dit overleg leidt tot een landelijk keurmerk in 2022, dan hanteren we dat keurmerk. Einde 2022 kijken we hier naar.

P a g i n a 15 | 19

Actie 16 : Onderzoeken welke normering in de toekomst van toepassing zal zijn bij vergunningen voor kamergewijze verhuur in de gemeente Waadhoeke. Eind 2022, indien nodig, een keuze maken. Actie 16 stand van zaken oktober 2022: Het Aanjaagteam o.l.v. Emile Roemer heeft in het advies ‘Geen tweederangs burgers’ aangestuurd op de integratie van het Agrarisch Keurmerk Flexwonen en het keurmerk van Stichting Normering Flexwonen. De twee keurmerken zijn in gesprek met elkaar om die integratie vorm te geven. Daarbij gaat het om het stroomlijnen van de normeisen voor de ‘huisvesting jaarrond’, het formuleren van de eisen voor huisvesting tijdens agrarische seizoensarbeid en integratie in één juridische entiteit. De eisen voor jaarrond huisvesting lagen niet heel ver uit elkaar en daarin is men een heel eind. Eisen voor huisvesting tijdens seizoensarbeid kent alleen AKF. Die eisen zijn minder streng dan de eisen voor jaarrond. De belangrijkste verschillen zijn dat (nu nog) toercaravans zijn toegestaan en dat voorzieningen niet onder één dak hoeven zitten. De afstemming daarover is nog gaande en een concrete termijn waarop integratie afgerond kan zijn, is nog niet bekend. Hoewel er in dit plan staat dat er eind 2022 een keuze gemaakt zou kunnen worden, is het te overwegen dit nu nog niet te doen.

Reden hiervoor is dat het gebruik van (sta) caravans niet aansluit op het rapport “Geen tweederangsburgers” van het aanjaagteam ( Zie bij actie 9). De verwachting is, dat de beide partijen hier bij de afstemming tot goede afgewogen criteria zullen komen.

17 Inzet van werkeloze inwoners gemeente ( verzoek uit de gemeenteraad ) Bij de presentatie van de evaluatie en het rekenkameronderzoek op 28 september 2021 is door een van de aanwezige raadsleden de suggestie meegegeven te kijken naar de inzet van werkeloze inwoners van de gemeente Waadhoeke. We hebben op dit moment geen concrete cijfers over de inzet van inwoners uit de gemeente Waadhoeke die werkzaam zijn op plekken waar ook arbeidsmigranten ingezet worden. De mogelijkheden die er zijn om inwoners met een achterstand op de arbeidsmarkt in te zetten op deze plekken zullen we inventariseren. Met de Dienst Noardwest Fryslân gaan we dit verkennen en waar mogelijk hier actie op ondernemen.

Actie 17 : In 2022 met de Dienst Noardwest Fryslân de mogelijkheden onderzoeken of er uit haar cliënten bestand mogelijkheden zijn deze in te zetten op de plekken waar nu inzet van arbeidsmigranten plaats vindt.

P a g i n a 16 | 19

Actie 17 stand van zaken oktober 2022: Met betrekking tot deze actie is contact gezocht met het Beleidsteam Sociaal Domein, de Dienst SoZaWe Noardwest en Pastiel. De doelgroep waarover gesproken wordt valt onder de Participatiewet. Pastiel is de organisatie die helpt bij het vinden van passend werk en kan hierbij ook ondersteuning geven. Men herinnert zich nog een project met de titel “Werken in de kas” en ook dat dit helaas niet veel resultaten heeft opgeleverd. In 2022 verkeren we in de gelukkige omstandigheid dat het aantal bijstandsgerechtigden op een heel laag niveau zit. Om met een aantal van deze mensen een project te starten om werk te gaan uitvoeren wat nu door arbeidsmigranten ingevuld wordt is om meerdere redenen lastig. Een aantal daarvan worden hierna benoemd: • Het werk is vaak seizoensgebonden, wat geen structurele invulling het jaar rond betekent. Alleen in het seizoen werken biedt daarmee geen structureel baanperspectief. • Een werkgever moet bereid zijn naast Pastiel zelf begeleiding te geven en zo mogelijk de baan aan te passen aan de werknemer. Deze situatie doet zich een enkele keer voor bij een hovenier, waarbij iemand in de groenvoorziening een baan krijgt. • Een groep inpassen en daarvoor een speciaal traject te starten is lastig, omdat de ervaring leert dat 1op1 maatwerk met het huidige aanbod de beste resultaten oplevert.

De uitkomst van de gevoerde gesprekken is dat een match op eenlingen mogelijk is, maar dat er dan wel een goede match moet zijn tussen de werkgever en de kandidaat. Pastiel beschikt over een eigen kas, maar deze is niet direct bedoeld voor uitstroom naar het werk in andere kassen. In deze kas leert men de mensen te wennen aan werkritme, werken in een groep, inspanning bij het werken, etc. De uitstroom vanuit deze kas naar andere vormen van werk is divers, waarbij werken in de zorg als voorbeeld genoemd wordt.

18. Aandacht voor ondermijning ( ingebracht door college ) Arbeidsmigranten verkeren vaak in een afhankelijkheidspositie ten opzichte van de werkgever of het uitzendbureau. Inkomen, huisvesting, vervoer, zorgverzekering en andere zaken worden veelal door de tussenkomst van de werkgever of uitzendbureau georganiseerd. Daarnaast heeft de arbeidsmigrant meestal geen groot sociaal netwerk c.q. vangnet in Nederland en is er onvoldoende kennis van de rechten, plichten en mogelijkheden in Nederland. Deze afhankelijkheid maakt een arbeidsmigrant kwetsbaar voor ondermijnende criminaliteit, zoals arbeidsuitbuiting. Het college van de gemeente Waadhoeke heeft in haar ‘Plan van Aanpak Ondermijning’ beschreven op welke wijze zij gaat optreden tegen ondermijning. Daarbij is onder andere aangegeven dat er wordt aangesloten bij de werkgroep arbeidsmigranten, zodat via bestaande trajecten en overlegstructuren de acties vanuit de aanpak van P a g i n a 17 | 19

ondermijning ingezet worden. In de evaluatie is aangegeven dat de werkgroep niet blijft bestaan, hiervoor in de plaats komt de klankbordgroep. Actie 18 : Vanaf 2022 wordt het onderwerp ondermijning onderdeel van de agenda van de klankbordgroep arbeidsmigranten. Via deze route wordt geïnvesteerd op onder andere bewustwording en preventie en de aanpak van concrete signalen van ondermijning. Actie 18 stand van zaken oktober 2022: Sinds 2022 is de adviseur Openbare Orde en Veiligheid (OOV) toegevoegd aan het ambtelijk overleg arbeidsmigranten. Vanuit deze invalshoek wordt input geleverd in de bestaande trajecten, zoals het communicatietraject of de toezichthoudende acties. Bij signalen over mogelijke ondermijnende activiteiten wordt er via de adviseur OOV nader onderzoek gedaan. Eventueel wordt in samenwerking met het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) en de bijbehorende ketenpartners (waaronder Belastingdienst, Arbeidsinspectie, IND, UWV) nader onderzoek gedaan naar een bijzondere situatie. Ook kunnen deze partijen de gemeente ondersteunen in preventieve acties.

Vervolgproces In de evaluatie is voor het opstellen van het uitvoeringsplan een termijn van een jaar opgenomen. Na bespreking in de kernteam bijeenkomst van de gemeenteraad in februari 2022, zal er nog afgestemd worden met vertegenwoordigers van diverse externe betrokken partijen. De inbreng van deze partijen zal meegenomen worden in het uitvoeringsplan. Op basis van de benoemde acties in dit concept wordt er verdiepend gekeken naar de budgetten en capaciteit die nodig zijn voor de uitvoering van het plan. Mocht deze verdieping leiden tot extra uitgaven, dan zal het uitvoeringsplan met een dekkingsvoorstel aan de gemeenteraad ter besluitvorming worden voorgelegd. Bij de verdieping van de onderdelen van dit plan, krijgen we meer inzicht in de termijnen waarbinnen we de doelstellingen kunnen realiseren. Deze zullen verwerkt worden in het definitieve uitvoeringsplan. Vervolgens geeft de evaluatie aan dat er na vaststelling van het uitvoeringsplan een periode van vier jaar aangehouden wordt om de gestelde doelen te realiseren.

P a g i n a 18 | 19

Vervolgproces stand van zaken oktober 2022: Na de bespreking in het kernteam in februari is gewerkt aan de onderdelen van dit Uitvoeringsplan. De inbreng van de externe partijen heeft plaatsgevonden en met het huidige definitieve plan krijgt de gemeenteraad inzicht in de stand van zaken tot en met oktober 2022. In 2023 wordt een vervolg gegeven aan de uitwerking van de in dit plan benoemde punten. Hierover wordt de gemeenteraad periodiek geïnformeerd (zie actie 15)

P a g i n a 19 | 19

RAADSVRAAG Vraag

van: aan: d.d.: vorm:

VVD, namens 6 fracties het college van burgemeester en wethouders 12-12--2022 schriftelijk per mail

Inhoud

Onderwerp: casus arbeidsmigranten Toelichting: Een vraag over de laatste memo over het beleid arbeidsmigranten. Er staat in deze memo: “Samenvatting: Het college heeft op 6 december 2022 het volgende besluit genomen over het beleid huisvesting arbeidsmigranten: 1. In beginsel te stoppen met het verlenen van vergunningen inzake kamergewijs verhuur 2. Het beleid Huisvesting arbeidsmigranten Waadhoeke (2019) in te trekken 3. Nieuw beleid voor te bereiden voor het kamergewijs verhuur 4. De gemeenteraad hierover te informeren middels een raadsmemo”

Reactie college 20 december 2022

Vraag 1: Kan het college het beleid arbeidsmigranten Waadhoeke intrekken? Of ligt de bevoegdheid tot het intrekken van dit beleid bij de gemeenteraad? Komt het intrekken van dit beleid dan nog op de agenda van de gemeenteraad? Het intrekken van een beleidsregel is een bevoegdheid van het college. Dit geldt ook voor een besluit om een nieuwe beleidsregel vast te stellen. Het intrekken van een beleidsregel is dus geen bevoegdheid van de gemeenteraad. In juli 2019 heeft de gemeenteraad weliswaar besloten om de beleidsuitgangspunten vanuit het advies van de werkgroep vast te stellen, maar de uitvoering hiervan ligt bij het college, dat op deze wijze het beleid juridisch borgt. Het college heeft de beleidsregel vastgesteld op 8 oktober 2019. Wel hebben wij in de, aan u toegestuurde, memo voorgesteld het nieuwe beleid aan u, als gemeenteraad, voor te leggen in een kernteam sessie. Vraag 2: Bij punt 3 staat dat er nieuw beleid wordt voorbereid. Komt er een procesaanpak om te komen tot nieuw beleid huisvesting arbeidsmigranten? Zo ja, wanneer komt deze beleidsmatige procesaanpak op de agenda van het presidium en de raad? De raad moet toch kunnen meepraten over de voorgestelde beleidsmatige procesaanpak In de memo aan de gemeenteraad staat dat er in 2022 nog een proces voorstel gemaakt zal worden.

In dit voorstel wordt beschreven welke route er gevolgd gaat worden om te komen tot nieuw beleid. Daarin wordt

*CONCEPT* CONCEPT

1/2

beschreven hoe partijen uit de samenleving betrokken zullen worden bij het formuleren van dit nieuwe beleid. Dit gaat over het proces wat het college voorstaat om op een zorgvuldige wijze het nieuwe beleid te gaan formuleren. Wij hebben dit in de memo benoemd om aan u aan te geven dat we dit als college met de nodige spoed, maar wel zorgvuldig op willen pakken.

*CONCEPT* CONCEPT

2/2

Signed By: Koster, R. <r.koster@waadhoeke.nl> 20/01/2023 13:46:46 CET ID: 79e75f7f-60f2-48ed-b13a-767fcca4d923 Auth: Scribble

Gemeenteraad Waadhoeke Dossiernummer Extern Zaak ID Vertrouwelijk Vergaderdatum Agendapunt Omschrijving Eigenaar Portefeuillehouder

Signed By: Waanders, M.C.M. <m.waanders@waadhoeke.nl> 26/01/2023 15:00:13 CET Id: 79e75f7f-60f2-48ed-b13a-767fcca4d923

2050 2022-217773 Nee 22 december 2022 008 Herijking gemeentelijk AED-beleid 2022-2025 Boekema, Marlous René de Vries

Auth: Scribble

Bijlagen RV Adviesnota Raad - Herijking AED-beleid 2022-2025 Bijlage 1: Waadhoeke Hartveilig - een herijking van het gemeentelijk AED-beleid 2022-2025

Geagendeerd

Vergaderdatum

Gemeenteraad Waadhoeke

22 december 2022

Toelichting In 2019 is door de raad het gemeentelijk AED-beleid van de gemeente Waadhoeke vastgesteld. Een dekkend en betrouwbaar netwerk van AED’s vergt echter voortdurende inzet en oog voor actualiteit. Bijna vier jaar na de eerste beleidsnotitie is het daarom noodzakelijk om nieuwe ambities uit te spreken. In bijgaande beleidsnotitie Waadhoeke Hartveilig – een herijking van het gemeentelijk AEDbeleid 2022-2025 is opgenomen op welke wijze dat gebeurt en welke maatregelen daartoe worden getroffen. De notitie bevat drie incidentele onderdelen: 1. Het oplossen van de ‘witte vlekken’, 2. Het vervangen van AED’s ouder dan tien jaar (maximum levensduur) en 3. Het aanbrengen van buitenkasten voor nu nog binnenhangende AED’s. Daarnaast is er nog een structurele component, nl. een jaarlijkse bijdrage in de onderhoudskosten. In bijgevoegd advies wordt aan uw raad gevraagd de notitie vast te stellen en het benodigde incidentele budget voor de uitvoering van het AED-beleid beschikbaar te stellen. Voorgesteld besluit 1. De notitie Waadhoeke Hartveilig – een herijking van het gemeentelijk AEDbeleid 2022-2025 conform vast te stellen. 2. De incidentele kosten ad € 65.500 voor uitvoering van het gemeentelijk AED-beleid te dekken ten laste ‘’onvoorzien incidenteel’’. Besluit 1. De notitie Waadhoeke Hartveilig – een herijking van het gemeentelijk AEDbeleid 2022-2025 conform vast te stellen. 2.

De incidentele kosten ad € 65.500 voor uitvoering van het gemeentelijk AED-beleid te dekken ten laste ‘’onvoorzien incidenteel’’.

AAN DE RAAD

Datum opgesteld

15 november 2022

Datum agendering Onderwerp

22 december 2022 m.boekema@waadhoeke.nl Herijking AED-beleid 20222025 R. de Vries In 2019 is door de raad het gemeentelijk AED-beleid van de gemeente Waadhoeke vastgesteld. Een dekkend en betrouwbaar netwerk van AED’s vergt echter voortdurende inzet en oog voor actualiteit. Bijna vier jaar na de eerste beleidsnotitie is het daarom noodzakelijk om nieuwe ambities uit te spreken. In de notitie ‘’Waadhoeke Hartveilig – een herijking van het gemeentelijk AED-beleid 2022-2025’’ is opgenomen op welke wijze dat gebeurt en welke maatregelen daartoe worden getroffen. De notitie bevat drie incidentele onderdelen: 1. Het oplossen van de ‘witte vlekken’, 2. Het vervangen van AED’s ouder dan tien jaar (maximum levensduur) en 3. Het aanbrengen van buitenkasten voor nu nog binnen hangende AED’s. Daarnaast is er nog een structurele component, nl. een jaarlijkse bijdrage in de onderhoudskosten. Tot slot wordt in de notitie uiteengezet hoe de informatievoorziening m.b.t. onderhoud, scholing en levensduur in de voorliggende periode wordt verbeterd.

Portefeuillehouder Samenvatting

Voorstel

Behandelend ambtenaar E-mailadres Telefoonnummer

M. Boekema

1. De notitie Waadhoeke Hartveilig – een herijking van het gemeentelijk AEDbeleid 2022-2025 conform vast te stellen. 2. De incidentele kosten ad € € 65.500 voor uitvoering van het gemeentelijk AED-beleid te dekken ten laste ‘’onvoorzien incidenteel’’.

Inleiding Bij een hartstilstand neemt de kans op overleven snel af. De vuistregel is dat de overlevingskansen elke minuut met tien procent afnemen. Sterker nog: na zes minuten circulatiestilstand1 is er grote kans op blijvende hersenschade. Daarom is het van levensbelang dat er binnen zes minuten een reanimatieburgerhulpverlener (hierna: r-bhv’er) met een Automatische Externe Defibrillator (AED) aanwezig is om te reanimeren: de zogeheten ‘6-minutenzone’. De gemeente Waadhoeke onderstreept de waarde van een dekkend AED-netwerk en de beschikbaarheid van voldoende gekwalificeerde rbhv’ers. Om hieraan beleidsmatig richting te geven, stelde uw raad in het voorjaar van 2019 de notitie ‘Waadhoeke Hartveilig – het gemeentelijk AED-beleid’ vast. In het voorjaar van 2022 is met stichting Reanimatieonderwijs Noordwest-Fryslân een aantal voortgangsgesprekken gevoerd over de (behaalde) doelen en toekomst van het huidige AED-beleid. Het is mede dankzij dit beleid dat Waadhoeke nu – ruim drie jaar later – beschikt over een compact en relatief betrouwbaar AED-netwerk. Door veranderingen in demografische opbouw (vergrijzing, ontgroening), onderliggende risicofactoren (overgewicht) en socioculturele verschuivingen (leefstijl, individualisering) is de noodzaak om duurzaam in te zetten op een dekkende verspreiding van AED’s en voldoende r-bhv’ers echter nog groter geworden.

Bijna vier jaar na de eerste notitie is het daarom noodzakelijk om nieuwe ambities uit te spreken en een verdiepingsslag te maken. In bijgaande notitie – Waadhoeke Hartveilig: een herijking van het gemeentelijk AED-beleid 2022-2025 – is opgenomen op welke wijze dat in de voorliggende periode gebeurt (bijlage 1). Op basis van deze beleidsnotitie moeten drie éénmalige acties worden getroffen en bekostigd: de aanschaf van AED’s in de ‘witte vlekken’2 en die de maximum levensduur van tien jaar hebben overschreden plus het aanbrengen van buitenkasten voor AED’s die momenteel nog binnen hangen. Daarnaast is er nog een structurele component, namelijk een bijdrage in de onderhoudskosten. Deze component borgt dat het netwerk kwalitatief op niveau blijft. Beoogd (meetbaar) effect Hiermee is het herijkte AED-beleid van de gemeente Waadhoeke vastgesteld. Motivering Argumenten 1.1 Hiermee wordt het herijkte AED-beleid in Waadhoeke vastgesteld Bij vaststelling wordt het AED-beleid van de gemeente Waadhoeke herijkt. Deze herijking bouwt grotendeels voort op bestaand beleid; ‘witte vlekken’ worden waar nodig opgelost, er wordt bevorderd dat binnenhangende AED’s naar buiten worden verplaatst en er wordt gestimuleerd dat AED’s conform 1 In de volksmond wordt gesproken van een ‘hartstilstand’, maar een beter woord hiervoor is

‘circulatiestilstand’. Door het woord ‘hartstilstand’ lijkt het alsof het hart helemaal stil staat, maar in feite is de bloedcirculatie gestopt, waardoor de organen geen bloed en zuurstof meer krijgen. https://www.hartstichting.nl/reanimatie/leer-reanimeren/de-5-grootste-misverstanden-over-reanimeren 2 In het herijkte AED-beleid (zie bijlage 1) is de definitie van een ‘witte vlek’ als volgt geformuleerd: ‘’locatie waarvan de AED-check op www.hartstichting.nl/help-mee-met-tijd/reanimatie/AED aantoont dat op de betreffende postcode te weinig AED’s 24/7 aanwezig zijn (categorie rood) of waarbij zich binnen een straal van 500 meter vanaf de locatie waar de (gesubsidieerde) AED wordt aangebracht geen andere 24/7 beschikbare AED aanwezig is.’’

2

| Herijking AED-beleid 2022-2025

geldende regels worden onderhouden. Daarnaast is een aantal AED’s aan vervanging toe; voor deze 31 AED’s wordt aan uw raad gevraagd incidenteel middelen beschikbaar te stellen. Voor het oplossen van de ‘witte vlekken’ en de te vervangen AED’s wordt in de beleidsnotitie voorgesteld de aanschafkosten volledig te dekken vanuit de gemeente. Bij het aanbrengen van buitenkasten voor nu nog binnenhangende AED’s zal het om een gedeeltelijke bijdrage gaan. 1.2 Herijking van het beleid is noodzakelijk om een dekkende verspreiding van AED’s te garanderen Teneinde de bereikbaarheid, dekking en het gebruik van AED’s te optimaliseren, is herijking noodzakelijk. Waadhoeke heeft weliswaar verhoudingsgewijs weinig witte vlekken, maar om dat ook zo te houden, is het belangrijk dat de AED’s betrouwbaar zijn én blijven – dat wil zeggen: de maximum levensduur van tien jaar is niet overschreden. Ook moet de informatievoorziening omtrent het gebruik, het onderhoud en de levensduur van AED’s op orde zijn en beschikbaar voor dorps- en wijkbelangen en EHBO- en sportverenigingen. Het herijkte beleid voorziet hierin. 1.3 Er wordt samengewerkt met stichting Reanimatieonderwijs Noordwest-Fryslân Voor een optimale werking van het reanimatienetwerk geldt de verplichting dat de AED en r-bhv’ers zijn aangemeld bij HartslagNu3. Per gebied is er maar één partij partner van HartslagNu.

Voor Noordwest-Fryslân is dit stichting Reanimatieonderwijs Noordwest-Fryslân (hierna: de stichting). Deze stichting beschikt via HartslagNu over actuele informatie met betrekking tot het onderhoud van de AED’s en het bijhouden van de reanimatievaardigheden van r-bhv’ers. De stichting is daarom samenwerkingspartner voor het gemeentelijk AED-beleid. 2.1 Dit zijn de eenmalige kosten van aanschaf en vervanging van de AED’s Met de uitvoering van het (herijkte) gemeentelijk AED-beleid zijn incidentele kosten gemoeid, die niet in de begroting 2022 zijn opgenomen. Om deze eenmalige kosten te kunnen dekken, wordt uw raad verzocht de benodigde middelen ten laste te brengen van de post ‘’onvoorzien incidenteel.’’ Zie voor verdere toelichting onder het kopje Financiën. Kanttekeningen Niet van toepassing. Analyse Voor een uitgebreide analyse van de stand van zaken omtrent de dekking en bereikbaarheid van AED’s en het aantal r-bhv’ers (dekkingsgraad) in Waadhoeke verwijs ik u naar bijgaande beleidsnotitie (bijlage 1). Relevante cijfers De data in de notitie zijn gebaseerd op actuele gegevens die de stichting van HartslagNu heeft ontvangen. 3 3 HartslagNu is een landelijk oproepsysteem voor reanimatie. Indien iemand 112 belt met het vermoeden van

een hartstilstand, dan roept het systeem automatisch reanimatieburgerhulpverleners (r-bhv’ers) op in de buurt van het slachtoffer. Zij krijgen de opdracht om een AED op te halen of het slachtoffer te reanimeren, totdat professionele hulpverlening ter plaatse is. Het platform is ontstaan vanuit een samenwerking met de Hartstichting, het Rode Kruis, GGD GHOR en Ambulancezorg Nederland. https://hartslagnu.nl/veelgestelde_vragen/hartslagnu/

3

| Herijking AED-beleid 2022-2025

Samenleving In het geval van een circulatiestilstand zijn – naast een AED die betrouw- en beschikbaar is - voldoende r-bhv’ers nodig om de juiste hulp te kunnen toepassen. In onze gemeente biedt een aantal stichtingen en verenigingen reanimatie- en EHBO-cursussen en -trainingen aan om inwoners tot (reanimatie)burgerhulpverlener op te leiden. Deze instanties, dikwijls gerund door vrijwilligers, vervullen een sleutelrol in het verlenen van eerste hulp in acute noodsituaties. Ontwikkelingen en trends In bijlage 1 – Waadhoeke Hartveilig – een herijking van het gemeentelijk AED-beleid – vindt u meer informatie over de ontwikkelingen en trends die relevant zijn voor de gemeente Waadhoeke. Alternatieven Niet van toepassing Vervolg Nadat uw raad de benodigde middelen voor de uitvoering van het gemeentelijk AED-beleid beschikbaar heeft gesteld, worden de verschillende incidentele en structurele onderdelen uitgewerkt in een subsidieregeling. Zowel het herijkte beleid als de regeling worden na vaststelling gepubliceerd in het Gemeenteblad om deze in werking te laten treden. De beleidsnotitie en de regeling worden tevens breed bekend gemaakt via de lokale en sociale media en in de nieuwsbrief Dorpen en Wijken.

De subsidieregeling gaat uit van een intermediaire rol van dorps- en wijkbelangen en EHBO- en sportverenigingen; zij zullen de beschikbare structurele en incidentele subsidies moeten aanvragen en zijn verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de AED’s. Om hen hierin te ondersteunen wordt in januari 2023 een voorlichtingsbijeenkomst in samenwerking met de stichting georganiseerd. Inwonersparticipatie Om tijdig en op de juiste wijze hulp te kunnen bieden, is het belangrijk dat de gemeente beschikt over voldoende reanimatieburgerhulpverleners – ten minste twee procent van het aantal inwoners. Burgerhulpverlening is bij uitstek een vorm van burgerparticipatie; het AED-netwerk is afhankelijk van getrainde en geregistreerde r-bhv’ers. Zij hebben – samen met de verschillende EHBO- en sportverenigingen en dorps- en wijkbelangen – een actieve en cruciale rol in het ‘hartveilig’ houden van Waadhoeke. R-bhv’ers moeten een beginnerstraining hebben gevolgd en daarnaast jaarlijks deelnemen aan een herhalingscursus, opdat hun diploma’s actief blijven. Dit vraagt enige commitment en (tijds)investering van onze inwoners, maar wel met verstrekkende gevolgen – hun betrokkenheid kan letterlijk het verschil maken tussen leven en dood. Op dit moment is 1,6 procent in Waadhoeke r-bhv’er, met daarbij de kanttekening dat vanaf 1 januari 2023 veel diploma’s verlopen.

Om het nut en de noodzaak van burgerhulpverlening te (blijven) benadrukken, wordt vanaf januari 2023 een sociale mediacampagne gelanceerd. Zie hiervoor ook het kopje Communicatie. Relatie met het programma Dienstverlening Er is geen directe relatie met het programma Dienstverlening.

4

| Herijking AED-beleid 2022-2025

Relatie met het programma Ontwikkelperspectief Het gemeentelijk AED-beleid sluit aan bij de doelstellingen van de ontwikkellijn ‘Fijn leven – vitale en veerkrachtige dorpen en wijken’. Vanuit die ontwikkellijn wordt o.a. gestreefd naar (1a) optimale samenwerking met dorpen en wijken; (1a) kwalitatieve en bereikbare voorzieningen voor iedereen en (3b) een veilige en toegankelijke openbare ruimte. Met het herijkte AED-beleid wordt ingezet op een gemeentebreed dekkend netwerk van AED’s die 24/7 beschik- en bereikbaar is (toegankelijk), conform geldende kwaliteitseisen wordt onderhouden (veiligheid en kwaliteit) en waarbij wordt samengewerkt met verenigingen in onze dorpen en wijken. Dit vanuit het gedachtegoed dat de gemeente en haar inwoners gezamenlijk verantwoordelijkheid dragen voor de bevordering en het behoud van de hartveiligheid. Communicatie Vanaf januari 2023 lanceert de gemeente een sociale mediacampagne, die in het teken staat van het nieuwe AED-beleid. De campagne is bedoeld om ruchtbaarheid te geven aan het herijkte beleid en de daaruit voortvloeiende subsidieregeling. Met de campagne wordt gepoogd inwoners, bedrijven en/of organisaties aan te sporen: • de nog binnenhangende AED’s naar buiten te verplaatsen; • reanimatieburgerhulpverlener te worden; • deel te blijven nemen aan de jaarlijkse opfristraining.

De eigenaren van de binnenhangende AED’s en/of waarvan de levensduur van tien jaar is verstreken, zullen tevens een informerende brief ontvangen. Voor een uitgebreide toelichting op de communicatie omtrent het nieuwe AED-beleid verwijs ik u naar bijgevoegde notitie. Financiën Voor de uitvoering van het AED-beleid is incidenteel € 65.500 en structureel € 9.079 nodig. Het incidentele bedrag is niet in de begroting 2022 opgenomen. Uw raad wordt gevraagd dit incidentele budget te dekken vanuit de post ‘’onvoorzien eenmalig’’. Voor de structurele kosten van € 9.079 is het bestaande budget van € 9.935 beschikbaar. De financiering van het herijkte AED-beleid vindt in de voorliggende periode – tot en met 2025 - op incidentele basis plaats – mede omdat de vervangingsnood van een aantal AED’s in de gemeente hoog is. In de loop van 2025 volgt een beleidsvoorstel om vanaf 2026 de dekking en kwaliteit van het AEDnetwerk structureel te borgen; deze structurele borging zal naar verwachting in de Kadernota 2026 aan bod komen. Juridisch kader • Wet publieke gezondheid (Wpg) • Algemene wet bestuursrecht (Awb) • Notitie Waadhoeke Hartveilig – het gemeentelijk AED-beleid Bijlagen Bijlage 1: Beleidsnotitie Waadhoeke Hartveilig – een herijking van het gemeentelijk AED-beleid 20222025

5

| Herijking AED-beleid 2022-2025

Burgemeester en wethouders van Waadhoeke

, burgemeester

, secretaris NR.: D2022-11-004809 De raad van de gemeente Waadhoeke

Gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van Waadhoeke van 15 november 2022; BESLUIT 1.

De notitie Waadhoeke Hartveilig – een herijking van het gemeentelijk AED-beleid 2022-2025 conform vast te stellen. 2. De incidentele kosten ad € € 65.500 voor uitvoering van het gemeentelijk AED-beleid te dekken ten laste ‘’onvoorzien incidenteel’’.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 22 december 2022,

{{Signer2}}

, voorzitter

Signed By: Waanders, M.C.M. <m.waanders@waadhoeke.nl> 26/01/2023 15:00:13 CET Id: 79e75f7f-60f2-48ed-b13a-767fcca4d923 Auth: Scribble

6

| Herijking AED-beleid 2022-2025

{{Signer1}}

, griffier

Signed By: Koster, R. <r.koster@waadhoeke.nl> 20/01/2023 13:46:46 CET ID: 79e75f7f-60f2-48ed-b13a-767fcca4d923 Auth: Scribble

Dit document is digitaal ondertekend.

7

| Herijking AED-beleid 2022-2025

Waadhoeke Hartveilig – een herijking van het gemeentelijk AED-beleid 2022-2025

1

Inhoudsopgave 1. Inleiding 1.1. Aanleiding 1.2 Context 1.3 Samenwerkingspartner voor het AED-beleid in Waadhoeke 2. Herijking AED-beleid 2.1 Herijking 2.2 Beleidsdoelen 1. Het oplossen van de witte vlekken 2. Stimuleren dat binnenhangende AED’s 24/7 beschikbaar komen 3. Vervanging van AED’s > 10 jaar 4. Een jaarlijkse bijdrage voor het onderhoud 2.3 Vervolg 3. Randvoorwaarden 4. Financiële samenvatting

2

1. Inleiding 1.1 Aanleiding Bij een hartstilstand neemt de kans op overleven snel af. De vuistregel is dat de overlevingskansen elke minuut met tien procent afnemen. Sterker nog: na zes minuten circulatiestilstand1 is er grote kans op blijvende hersenschade. Kortom: bij een hartstilstand telt elke minuut. Daarom is het van levensbelang dat er binnen zes minuten een reanimatieburgerhulpverlener (r-bhv’er) en een Automatische Externe Defibrillator (AED) aanwezig is om te reanimeren: de zogeheten ‘6minutenzone’. De gemeente Waadhoeke onderstreept de waarde van een dekkend AED-netwerk en de beschikbaarheid van voldoende gekwalificeerde r-bhv’ers. Om hieraan beleidsmatig richting te geven, werd in het voorjaar van 2019 de notitie ‘ ‘Waadhoeke Hartveilig – het gemeentelijk AEDbeleid’ door de raad vastgesteld. Dit beleid voorzag in eenmalige subsidies voor aanschaf van een AED en buitenkast en in structurele subsidies voor onderhoud en deelname aan trainingen door rbhv’ers. Het is mede dankzij dit beleid dat onze gemeente inmiddels beschikt over een compact en betrouwbaar AED-netwerk. Dat is zonder meer positief, maar een dekkende verspreiding van AED’s vergt voortdurende inzet en oog voor recente ontwikkelingen en informatie. Daarom is het, drie jaar na de eerste notitie, noodzakelijk om nieuwe ambities uit te spreken en een verdiepingsslag te maken.

In deze notitie ‘Waadhoeke Hartveilig – een herijking van het AED-beleid’ is opgenomen op welke wijze dat gebeurt en welke maatregelen daartoe worden getroffen. 1.2 Context Sinds 2012 is het HartslagNu-systeem actief in Nederland. Dit systeem wordt in werking gezet als bij 112 een melding van een hartstilstand binnenkomt. Via de app of een sms roept het opgeleide en geregistreerde r-bhv’ers op te reanimeren of een aangemelde AED bij het slachtoffer te brengen.2 Hartstilstand en reanimatie – feiten en cijfers • • • • •

Per jaar krijgen 17.000 mensen een hartstilstand buiten het ziekenhuis De gemiddelde leeftijd van iemand met een hartstilstand is 67 jaar, 70% daarvan is man Er zijn ruim 8000 reanimaties per jaar (buiten het ziekenhuis) In meer dan 75% van de gevallen start een omstander met reanimeren voor de ambulance er is In meer dan 50% van alle reanimaties sluit een omstander een AED aan voor aankomst van de ambulance3 Circa 23% van de slachtoffers die zijn gereanimeerd overleeft het is. In de jaren negentig was dit nog maar 9%

1 In de volksmond wordt vaak gesproken van een ‘hartstilstand’, maar een beter woord hiervoor is

‘circulatiestilstand’. Door het woord ‘hartstilstand’ lijkt het alsof het hart helemaal stil staat, maar in feite is de bloedcirculatie gestopt, waardoor de organen geen bloed en zuurstof meer krijgen. https://www.hartstichting.nl/reanimatie/leer-reanimeren/de-5-grootste-misverstanden-over-reanimeren 2 https://hartslagnu.nl/veelgestelde_vragen/hartslagnu/ 3 https://actueel.hartstichting.nl/download/665959/factsheetreanimatie-490057.pdf

3

•

Op basis van bovenstaande cijfers worden in Waadhoeke gemiddeld tien mensen per jaar gered4

In Friesland, en specifiek in Waadhoeke, overlijden in vergelijking met de rest van Nederland bovengemiddeld veel mensen als gevolg van hart- en vaatziekten (CBS 2017-2020).5 Door dubbele vergrijzing en onderliggende risicofactoren, zoals een hoge bloeddruk en overgewicht, wordt in de komende jaren een enorme toename in deze aandoeningen verwacht.6 Waadhoeke scoort in vergelijking met andere Friese gemeentes bovendien minder gunstig op leefstijlindicatoren (roken, alcoholconsumptie en beweging). Zo zien we in Waadhoeke relatief veel overgewicht, met name onder ouderen (67+). Dit blijkt uit het laatste onderzoek uitgevoerd in het kader van de Friese Preventieaanpak (januari 2022). Kortom: Waadhoeke is extra kwetsbaar. Zorg- en veiligheidsmiddelen, zoals AED’s, in de openbare ruimte zijn daarom bijzonder belangrijk. Omstanders, buurtbewoners en wijkgenoten kunnen, ter ondersteuning van de professionele hulpdiensten, een cruciale schakel zijn en de overlevingskans verhogen.7 Het belang van een gemeentebreed dekkend AED-netwerk en (voldoende) burgerhulpverlening wordt daarmee onderstreept. 1.3 Samenwerkingspartner voor het AED-beleid in Waadhoeke Voor de uitvoering van het gemeentelijk AED-beleid werkt Waadhoeke samen met stichting Reanimatie en AED-onderwijs Noordwest-Fryslân (hierna: de stichting).

Deze stichting is partner van HartslagNu, hetgeen toegang geeft tot de actuele stand van het AED-onderhoud en het bijhouden van de reanimatievaardigheden van r-bhv’ers. Ook heeft de stichting zicht op de ‘witte vlekken’ in de gemeente.

4 Dit aantal is een doorberekening van de beschikbare landelijke cijfers naar gemeentelijk niveau. De cijfers zijn

gebaseerd op gemiddeldes en kunnen dus in werkelijkheid afwijken. Het daadwerkelijke aantal mensen dat jaarlijks in Waadhoeke gered wordt met een AED kan daardoor lager of juist hoger uitvallen. Door een aantal risicofactoren (zie hierboven) is in Waadhoeke is de kans dat een AED gebruikt moet worden statistisch gezien hoger. 5 https://www.vzinfo.nl/sterfte-naar-doodsoorzaak/regionaal-Hartvaatstelsel 6 https://www.hartstichting.nl/nieuws/groot-onderzoek-naar-het-vroeger-opsporen-van-hart 7 https://www.veiligheidsregiofryslan.nl/media/1400/07_1-bijlagefactsheet_fryslanhartveilig.pdf

4

2. Herijking AED-beleid 2.1 Herijking In het voorjaar van 2022 is met de stichting een aantal voortgangsgesprekken gevoerd over de behaalde doelen, ontwikkeling en toekomst van het huidige AED-beleid. Het beleid en de regeling die daaraan ten grondslag ligt, heeft tot dusver tot bevredigende resultaten geleid (nadere toelichting volgt), maar na bijna vier jaar is herijking wenselijk. Het oplossen van de ‘witte vlekken’ en het vervangen en waar nodig verplaatsen van bestaande AED’s zijn bijvoorbeeld onderdelen waarop nog veel winst valt te behalen. Ook zijn nog steeds niet alle AED’s 24/7 bereikbaar. Op welke manieren de gemeente Waadhoeke de komende jaren richting geeft aan haar AED-beleid wordt in deze notitie uiteengezet. Hierbij nemen we enkele bouwstenen uit het vorige AED-beleid mee en voegen we tegelijkertijd enkele toe. Bij de totstandkoming van het herijkte beleid is gekeken naar recente informatie over het aantal ‘witte vlekken’, de hoeveelheid AED’s die in de periode 20222025 de maximum levensduur van tien jaar overschrijdt, het aantal r-bhv’ers en in hoeverre daadwerkelijk aanspraak is gemaakt op de subsidieonderdelen van de vorige regeling. Op basis van deze gegevens is besloten tot de volgende beleidsdoelen en bijbehorende ondersteuningsvormen: Volledige subsidiëring | Gedeeltelijke subsidiëring Incidenteel Het oplossen van de ‘witte vlekken’

Structureel Een jaarlijkse bijdrage voor het onderhoud

Stimuleren dat binnenhangende AED’s ook 24/7 beschikbaar komen d.m.v. buitenkasten Vervanging van AED’s (> 10 jaar)

Bovenstaande thema’s zijn uitgewerkt in een subsidieregeling. Voor het oplossen van de ‘witte vlekken’ en de vervanging van AED’s ouder dan tien jaar worden de aanschafkosten volledig gedekt door de gemeente. In het geval van de andere thema’s (aanschaf buitenkast en onderhoudskosten) betreft het een gedeeltelijke bijdrage. De regeling gaat uit van een intermediaire rol van dorps- en wijkbelangen en EHBO- en sportverenigingen; zij moeten dergelijke incidentele en structurele subsidies aanvragen. 2.2 Beleidsdoelen 1. Het oplossen van de witte vlekken (incidenteel) In het vorige AED-beleid werd gesproken van ‘witte vlekken’ als zijnde plekken in de gemeente waar geen 24/7 beschikbare AED aanwezig is en waar onvoldoende r-bhv’ers beschikbaar zijn. Op basis van die definitie zijn destijds vijftien plekken geselecteerd, namelijk: Westhoek, Vrouwenparochie, Wier, Dongjum, Klooster-Lidlum, Peins, Slappeterp, Zweins, Pietersbierum, Skingen, Baaium, Winsum, Schalsum, Koehool en Boer. Deze ‘witte vlekken’ zijn inmiddels grotendeels opgelost, alleen Klooster-Lidlum, Bitgummole en Herbaijum hebben tot op heden geen AED (meer). Hoewel de vorige regeling succesvol is gebleken, is een eenduidige definitie van wat een ‘witte vlek’ behelst aan te raden.

Om interpretatieverschillen zoveel mogelijk te voorkomen, is de definitie als volgt geformuleerd: ‘’locatie waarvan de AED-check op www.hartstichting.nl/help-mee-mettijd/reanimatie/AED aantoont dat op de betreffende postcode te weinig AED’s 24/7 aanwezig zijn 5

(categorie rood) of waarbij zich binnen een straal van 500 meter vanaf de locatie waar de (gesubsidieerde) AED wordt aangebracht geen andere 24/7 beschikbare AED aanwezig is.’’ De stichting heeft - uitgaande van eerdergenoemde definitie - onderzoek gedaan naar het aantal ‘witte vlekken’ in de gemeente. Daaruit is gebleken dat er op dit moment drie ‘witte vlekken’8 zijn. Voor deze drie ‘witte vlekken’ en in de kernen zonder AED (Herbaijum, Bitgummole en KloosterLidlum) stelt de gemeente een subsidie beschikbaar die volledig kostendekkend is. Dat houdt in dat er per ‘witte vlek’ of per kern een bedrag van € 2.000 beschikbaar wordt gesteld. Na aanschaf van de AED blijft het plaatselijk dorps- of wijkbelang, de EHBO- of sportvereniging wel verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de AED. 2. Stimuleren dat binnenhangende AED’s ook 24/7 beschikbaar komen (incidenteel) De stichting heeft onlangs een overzicht aangeleverd van bij HartslagNu aangemelde AED’s die binnen hangen bij organisaties of bedrijven. Naar schatting zijn dat er momenteel 20. Om te stimuleren dat deze AED’s 24/7 beschikbaar komen, is per binnenhangende AED een subsidie beschikbaar van € 350. Dit bedrag is uitsluitend bedoeld voor de aanschaf van een verwarmde en geventileerde buitenkast. Vanaf januari 2023 lanceert de gemeente een sociale mediacampagne rondom het nieuwe AEDbeleid.

Tijdens deze campagne worden eigenaars van binnenhangende AED’s opgeroepen het apparaat naar buiten te verplaatsen, opdat deze 24/7 beschikbaar is. 3. Vervanging van AED’s > 10 jaar (incidenteel) Elke AED bevat onderdelen met een beperkte houdbaarheidsdatum (accu en elektroden). Door bijvoorbeeld veroudering of corrosie gaat de kwaliteit van deze onderdelen achteruit, tot een goede werking niet meer kan worden gegarandeerd. Om verzekerd te zijn van een optimale werking, geven de Nederlandse Hartstichting en leveranciers daarom het dringende advies om elke AED – gebruikt of ongebruikt – na tien jaar te vervangen. Na die periode kan de AED aan capaciteit inboeten, wat de kracht van de schok negatief kan beïnvloeden. De stichting heeft in beeld gebracht welke AED’s in de gemeente Waadhoeke in de periode van 2022 tot en met 2025 aan vervanging toe zijn. Volgens de huidige raming zijn dat 31: negentien in 2022, drie in 2023, vier in 2024 en vijf in 2025. In de voorliggende periode wordt voor deze 31 AED’s incidenteel € 1.500 per AED beschikbaar gesteld; dit is een kostendekkende bijdrage. Een buitenkast is bij deze AED’s al aanwezig, dus het betreft primair de aanschaf van een AED waarvan de uiterste levensduur van tien jaar is verstreken. 4.

Een jaarlijkse bijdrage voor het onderhoud (structureel) Een AED is een medisch apparaat en heeft periodiek onderhoud nodig om het gebruiksklaar te houden. Het onderhoud bestaat onder andere uit het vervangen van de elektroden, de accu en/of batterijen9. Om de AED’s optimaal gebruiksklaar te houden, verstrekt de gemeente Waadhoeke een jaarlijkse bijdrage in de onderhoudskosten van € 75. Deze subsidie geldt uitsluitend voor 24/7 beschikbare en bij HartslagNu geregistreerde AED’s, waarvan er momenteel 78 in Waadhoeke zijn. Samen met de nog zes aan te schaffen AED’s komt dat neer op 84 AED’s. De gemeente heeft toegang tot de actuele informatie aangaande de stand van het onderhoud van deze 78 AED’s. Op basis van 8 De drie witte vlekken bevinden zich in Franeker (Professorenbuurt), Menaam (Blomtûn-Mieddyk) en Dronryp

(Hearewei-Puoldyk) 9 https://www.hartstichting.nl/aed/aed-kopen

6

die informatie wordt bepaald wie voor een jaarlijkse bijdrage in de onderhoudskosten in aanmerking komt. 2.3 Vervolg De financiering van het herijkte AED-beleid vindt in de voorliggende periode – tot en met 2025 - op incidentele basis plaats – mede omdat de vervangingsnood van een aantal AED’s in de gemeente hoog is. In de loop van 2025 volgt een beleidsvoorstel om vanaf 2026 de dekking en kwaliteit van het AED-netwerk structureel te borgen; deze structurele borging zal naar verwachting in de Kadernota 2026 aan bod komen.

7

3. Randvoorwaarden Om versneld en betrouwbaar van een AED gebruik te kunnen maken, is het belangrijk dat een aantal randvoorwaarden op orde is. Deze randvoorwaarden luiden als volgt: ❖ Het apparaat moet beschikbaar zijn; ❖ Er zijn voldoende r-bhv’ers in de gemeente Waadhoeke, die zich hebben aangemeld bij HartslagNu (ten minste 2% van het aantal inwoners); ❖ Kennis moet jaarlijks worden opgefrist; ❖ De dorps- en wijkbelangen en EHBO- en sportverenigingen beschikken over juiste en actuele informatie met betrekking tot gebruik, onderhoud en levensduur. Op welke wijze aan deze voorwaarden invulling wordt gegeven, wordt hieronder toegelicht: ❖ Er zijn voldoende r-bhv’ers in de gemeente Waadhoeke Voor het tijdig – binnen zes minuten – en op de juiste wijze hulp kunnen bieden, is het belangrijk dat een toereikend aantal reanimatieburgerhulpverleners (r-bhv’ers) in de gemeente aanwezig is. Voor voldoende dekking moet ten minste twee procent van de inwoners r-bhv’er zijn. Waadhoeke heeft per 1 januari 2022 46.309 inwoners10, wat betekent dat er afgerond 926 r-bhv’ers nodig zijn. Het aantal bij HartslagNu aangemelde r-bhv’ers bedraagt op dit moment 754 (oktober 2022). Hiervan staan 15 als non-actief geregistreerd. Dat betekent dat er concreet 739 r-bhv’ers oproepbaar zijn. Daarmee is de dekkingsgraad in Waadhoeke momenteel 1,6 procent.

Om r-bhv’er te kunnen worden, moet een beginnerstraining worden gevolgd. Een beginnerstraining duurt maximaal vier uur en kost gemiddeld € 35 per persoon, inclusief lesmateriaal. Deze kosten worden door de meeste ziektekostenverzekeraars vanuit de aanvullende verzekering vergoed. Het gecertificeerde diploma dat na afloop afgegeven wordt, is onbeperkt geldig, op de voorwaarde dat de r-bhv’er jaarlijks deelneemt aan een herhalingscursus. Door corona is een groot aantal diploma’s verlopen. HartslagNu houdt hiermee nu nog rekening door de verlopen diploma’s op actief te laten staan. Vanaf 1 januari 2023 verlopen ook deze diploma’s. Naar verwachting zal het aantal nonactieve r-bhv’ers daarna fors toenemen. Een sluitend AED-netwerk is in hoge mate afhankelijk van getrainde en geregistreerde reanimatieburgerhulpverleners. Burgerhulpverlening is daarmee een belangrijke vorm van burgerparticipatie; zonder voldoende bereidwillige en gemotiveerde r-bhv’ers is de kans dat er binnen zes minuten gereanimeerd wordt aanzienlijk kleiner – en het gevaar op blijvend hersenletsel of nóg erger daardoor groter. Bij een hartstilstand is de inzet en betrokkenheid van onze inwoners dus letterlijk van levensbelang. Samen met de verschillende EHBO- en sportverenigingen en dorpsen wijkbelangen vervullen zij een actieve en cruciale rol in het ‘hartveilig’ houden van Waadhoeke.

Om het nut en de noodzaak van voldoende r-bhv’ers te benadrukken, zet de gemeente vanaf januari 2023 een sociale mediacampagne op touw. Deze campagne wordt voorafgaand aan en na vaststelling van het herijkte beleid en de regeling door gemeenteraad en college ontvouwd. Door verhalen van inwoners die gered zijn door en gered hebben met een AED in de lokale media te delen, wordt een gezicht gegeven aan het AED-beleid.

10 https://www.waarstaatjegemeente.nl/Dashboard/dashboard/demografie

8

❖ Kennis moet jaarlijks worden opgefrist De Nederlandse Reanimatieraad (NRR), in samenwerking met de Hartstichting en HartslagNu, schrijft r-bhv’ers voor elk jaar een herhalingscursus te volgen.11 Cursisten uit Waadhoeke kunnen bij de stichting of bij een andere erkende reanimatie-instructeur de herhalingscursus volgen. Deze opfristraining kost gemiddeld € 25. In de sociale mediacampagne wordt ook ruchtbaarheid gegeven aan deze jaarlijkse herhalingscursus. ❖ De dorps- en wijkbelangen en EHBO- en sportverenigingen beschikken over juiste en actuele informatie met betrekking tot gebruik, onderhoud en levensduur Het AED-beleid en -regeling doet een beroep op dorps- en wijkbelangen en EHBO- en sportverenigingen; zij zijn verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van deze medische apparaten. Dat brengt een zekere verantwoordelijkheid met zich mee; daarom is het extra belangrijk dat deze verenigingen over de juiste en actuele informatie beschikken met betrekking tot gebruik, onderhoud en levensduur. Om hen hierin te ondersteunen, wordt in januari 2023 een voorlichtingsbijeenkomst in samenwerking met de stichting georganiseerd. Het herijkte AED-beleid, de actuele dekkingsgraad en scholing van r-bhv’ers zullen ook aan bod komen. Naderhand ontvangen de verenigingen een AED-gids waarin beknopte informatie over bovenstaande in één oogopslag is terug te vinden.

11 https://www.reanimatieraad.nl/leer-reanimeren/bijscholing/

9

4. Financiële samenvatting Financiële samenvatting van de kosten voor het AED-beleid in 2022-2025 Eenmalig • • • •

Eenmalig voor de aanschaf van drie AED’s in de ‘witte vlekken’ 3 x € 2.000 = € 6.000 Eenmalig voor de aanschaf van drie AED’s in de kernen zonder AED 3 x € 2.000 = € 6.000 Eenmalig voor stimulering van buitenkasten voor 20 AED’s 20 x € 350 = € 7.000 Eenmalig voor de vervanging van 31 AED’s > 10 jaar 31 x € 1500 = € 46.500 ________________ Totaal eenmalig = € 65.500

Structureel •

Structureel voor een bijdrage in de onderhoudskosten

•

Structureel voor subsidie stichting

84 x € 75 = € 6.300 Toegekende subsidie 2022: € 2.779 ________________ Totaal structureel 2022 e.v. = € 9.079

10

Signed By: Koster, R. <r.koster@waadhoeke.nl> 19/01/2023 14:23:24 CET Id: 5aa84989-53fb-4da0-ac7d-6742964f7ed2 Auth: Scribble

Gemeenteraad Waadhoeke Dossiernummer Extern Zaak ID Vertrouwelijk Vergaderdatum Agendapunt Omschrijving Eigenaar Portefeuillehouder

2051 2022-112392 Nee 22 december 2022 009 Bestemingsplan Menaam - Bitgumerdyk 3 Hoekstra, Gerard Jan Dijkstra

Signed By: Waanders, M.C.M. <m.waanders@waadhoeke.nl> 26/01/2023 14:59:50 CET ID: 5aa84989-53fb-4da0-ac7d-6742964f7ed2 Auth: Scribble

Bijlagen RV Adviesnota Raad Bijlage 1 Menaam - Bitgumerdyk 3 ontwerp (29-09-2022)

Geagendeerd

Vergaderdatum

Gemeenteraad Waadhoeke

22 december 2022

Toelichting Aan de Bitgumerdyk 3 te Menaam bestaat het voornemen om een voormalig bedrijfspand, dat momenteel als bedrijfswoning gebruikt wordt, als reguliere woning in gebruik te nemen. Op basis van het geldende bestemmingsplan geldt de bestemming “Bedrijf” op het perceel. Het voornemen is om op het perceel een woonbestemming te vestigen. Het gebruik van de gronden en bouwwerken voor bewoning, anders dan als bedrijfswoning, is onder het huidige bestemmingsplan niet toegestaan. Om de ontwikkeling juridisch-planologisch mogelijk te maken is het opstellen van een nieuw bestemmingsplan noodzakelijk. Het voorliggende plan voorziet hierin. Voorgesteld besluit Het bestemmingsplan Menaam – Bitgumerdyk 3, met IMRO-codering NL.IMRO.1949.BPMenBitgumerd3-VAS1 ongewijzigd vast te stellen. Besluit Het bestemmingsplan Menaam – Bitgumerdyk 3, met IMRO-codering NL.IMRO.1949.BPMenBitgumerd3-VAS1 ongewijzigd vast te stellen.

AAN DE RAAD

Datum opgesteld

29 november 2022

Datum agendering

22 december 2022

Onderwerp

vaststelling bestemmingsplan Menaam Bitgumerdyk 3 J. Dijkstra

Portefeuillehouder

Behandelend ambtenaar E-mailadres Telefoonnummer

Samenvatting Voorstel Het bestemmingsplan Menaam – Bitgumerdyk 3, met IMRO-codering NL.IMRO.1949.BPMenBitgumerd3-VAS1 ongewijzigd vast te stellen

G. Hoekstra ge.hoekstra@waadhoeke.n l

Inleiding Aan de Bitgumerdyk 3 te Menaam bestaat het voornemen om een voormalig bedrijfspand, dat momenteel als bedrijfswoning gebruikt wordt, als reguliere woning in gebruik te nemen. Op basis van het geldende bestemmingsplan geldt de bestemming “Bedrijf” op het perceel. Het voornemen is om op het perceel een woonbestemming te vestigen. Het gebruik van de gronden en bouwwerken voor bewoning, anders dan als bedrijfswoning, is onder het huidige bestemmingsplan niet toegestaan. Om de ontwikkeling juridisch-planologisch mogelijk te maken is het opstellen van een nieuw bestemmingsplan noodzakelijk. Het voorliggende plan voorziet hierin. Beoogd (meetbaar) effect Een bestemmingsplan om de gewenste ontwikkeling op het perceel Bitgumerdyk 3 te Menaam mogelijk te maken. Motivering Argumenten 1.1 Het nieuwe bestemmingsplan maakt de gewenste ontwikkeling mogelijk. In het vigerende bestemmingsplan “Menaam” heeft het plangebied op het perceel aan de Bitgumerdyk 3 te Menaam de bestemming “Bedrijf”. De gronden met die bestemming zijn onder meer bestemd voor uitoefening van een tuinbouwbedrijf en bepaalde vormen van detailhandel met bijbehorende wegen, paden , parkeervoorzieningen en groenvoorzieningen. De bedrijfsvoering ter plaatse is inmiddels beëindigd en het perceel wordt uitsluitend voor woondoeleinden gebruikt. 1.2 Ruimtelijk zijn er geen bezwaren tegen het voornemen.

De kavel waar de transformatie wordt voorzien ligt aan de Bitgumerdyk en is in lijn met de naastgelegen woningen. Het hoofdgebouw bestaat uit twee bouwlagen met kap, wat in overeenstemming is met de naastgelegen bebouwing aan de Bitgumerdyk. Bovendien gelden gelijke bouwregels voor de woning in het plangebied als voor de omliggende woningen. Functioneel wordt aangesloten bij het cluster aan woningen dat reeds in de omgeving aanwezig is. Kanttekeningen N.v.t. Analyse De woning in het plangebied wordt via een oprit ontsloten op de Bitgumerdyk. Deze weg sluit op 2 kilometer in zuidelijke richting aan op de de A31 en op 2,5 kilometer in noordoostelijke richting op de N383. Daarmee is de ontsluiting goed. Aangezien bedrijfsvoering op het perceel onder de nieuwe bestemming niet langer mogelijk is, neemt de verkeersgeneratie naar verwachting af. Hierdoor zal geen sprake zijn van een toename in verkeersgeneratie die zorgt voor belemmeringen op de bestaande infrastructuur. De verkeersgeneratie voor reguliere bewoning gaat op in het huidige verkeer.

2

| vaststelling bestemmingsplan Menaam - Bitgumerdyk 3

Alternatieven N.v.t. Vervolg Het ontwerpbestemmingsplan heeft ter inzage gelegen gedurende de periode van 7 oktober tot en met 17 november 2022. Tijdens de termijn van terinzagelegging van het ontwerpbestemmingsplan zijn geen zienswijzen kenbaar gemaakt. De volgende stap is dat het bestemmingsplan door uw raad wordt vastgesteld. Inwonersparticipatie Het is gebruikelijk dat voor een nieuw beleidsvoornemen inspraak wordt gevoerd en inwoners betrokken worden bij nieuwe ontwikkelingen. In dit geval gaat het om het wijzigen van een bestemming “bedrijf” naar een bestemming “wonen”. De impact voor de omgeving, die voornamelijk bestaat uit woningen is in dit geval veel minder groot dan in het geval er sprake zou blijven van een bedrijf dat ook nog actief zou zijn. Vandaar dat in dit geval afgezien is van inwonersparticipatie. Communicatie Het ontwerpbestemmingsplan heeft ter inzage gelegen gedurende de periode van 7 oktober tot en met 17 november 2022. Van de geboden gelegenheid om tijdens de termijn van terinzagelegging van het ontwerpbestemmingsplan een zienswijze kenbaar te maken is geen gebruik gemaakt. Financiën Het betreft een particulier initiatief waarbij alleen sprake is van de aanpassing van de bestemming. Om die reden is geen exploitatieplan nodig.

Wel is een planschadeovereenkomst tussen de gemeente en de initiatiefnemer gesloten, op grond waarvan de gemeente eventuele planschade kan verhalen op de initiatiefnemer. De kosten voor het bestemmingsplan en de kosten voor het voeren van de procedure zijn voor rekening van de initiatiefnemer. Juridisch kader Wet ruimtelijke ordening, Besluit ruimtelijke ordening en de Algemene wet bestuursrecht. Bijlagen Bijlage 1: Ontwerpbestemmingsplan Menaam – Bitgumerdyk 3.

3

| vaststelling bestemmingsplan Menaam - Bitgumerdyk 3