Raadsinformatiebrief Woningbouwonderzoeken

12

65-plussers minst serieus op zoek naar woonruimte  Aan iedereen met een (mogelijke) verhuiswens is gevraagd hoe lang men al op zoek is naar andere woonruimte.  53% van de 65-plusssers met een (mogelijke) verhuiswens geeft aan nog niet serieus op zoek te zijn geweest naar een andere woning. Onder doorstromers tot 65 jaar is dit 45% en bij starters ligt dit op 37%.  14% van de starters is al langer dan 2 jaar op zoek naar woonruimte. Onder doorstromers tot 65 jaar en van 65 jaar of ouder is dit aandeel vergelijkbaar (12%). Figuur 2.2: Zoektijd van verhuisgeneigden naar andere woonruimte

starters

37%

doorstromers <65 jaar

12%

45%

doorstromers 65+ jaar

18%

11%

53%

0%

10%

20%

30%

16%

6%

40%

50%

17%

15%

11%

60%

14%

13%

70%

12%

12%

80%

90%

100%

nog niet serieus op zoek geweest

minder dan een half jaar

half jaar tot één jaar

één tot twee jaar

langer dan twee jaar

niet meer op zoek, al nieuwe woning gevonden

 Tabel H2.7: Zoekperiode en zoekacties van verhuisgeneigde zelfstandig wonende huishoudens en thuiswonende jongeren

2.3

Verhuismotieven

Belangrijkste verhuismotief starters: zelfstandig wonen  60% van de starters heeft als belangrijkste verhuismotief zelfstandig wonen, voor nog eens 23% is de wens om te gaan samenwonen het belangrijkste verhuismotief. Doorstromers tot 65 jaar verhuizen vanwege de woning, 65-plussers vanwege gezondheid  Het belangrijkste verhuismotief voor doorstromers tot 65 jaar is, dat zij een andere woning wensen of omdat de samenstelling van hun huishouden verandert.  Voor 65-plussers staat de gezondheid of behoefte aan zorg op de eerste plek als belangrijkste verhuismotief. Figuur 2.3: Top 3 belangrijkste verhuismotieven doorstromers 20%

vanwege de woning

16%

vanwege een verandering in mijn huishoudenssamenstelling

8%

vanwege gezondheid of behoefte aan zorg

8%

19%

35% 0%

10%

13

20%

30%

<65 jaar

65 jaar e.o.

40%

Aan verhuisplannen kunnen diverse motieven ten grondslag liggen. Aspecten van de huidige woning en buurt (vertrekmotieven ofwel push-factoren), maar ook wensen ten aanzien van een andere woning (vestigingsmotieven ofwel pull-factoren). Aan alle zelfstandig wonende huishoudens met een verhuiswens is gevraagd of en zo ja, welke aspecten van de huidige woning, de gewenste woning, de voorzieningen en de leefbaarheid in de buurt een rol spelen bij hun verhuiswens. Voor 96% van de doorstromers spelen aspecten van gewenste woning een rol bij verhuiswens  Verhuisplannen zijn het meest ingegeven door aspecten van een andere woning (vestigingsmotief). 96% van de doorstromers heeft één of meer aspecten genoemd van de gewenste woning die een rol spelen bij hun verhuiswens.  De top 3 van deze aspecten zijn: een woning om zelfstandig oud in te worden (45%), een ander type woning (42%) en/of een duurzame woning (25%). Figuur 2.4: Verhuismotieven ten aanzien van de huidige woning 30%

huidige woning is te groot

27%

huidige woning is niet gelijkvloers 20%

huidige woning is niet geschikt voor ouderen

15%

huidige woning is te klein

14%

huidige woning heeft veel onderhoud nodig

12%

huidige woning is slecht geïsoleerd voor warmte

11%

huidige woning is slecht geïsoleerd voor geluid

11%

huidige woning is te duur 2%

huidige woning wordt gesloopt 0%

10%

20%

30%

40%

Totaal doorstromers

<65 jaar

65 jaar e.o.

50%

60%

Voor 82% van de doorstromers speelt de huidige woning een rol bij verhuiswens  Aspecten van de huidige woning vormen voor 82% van de doorstromers een reden om te verhuizen (vertrekmotief).  Meest genoemde redenen zijn dat de huidige woning te groot is (30%), niet gelijkvloers is (27%), niet geschikt is voor ouderen (20%). Deze redenen worden wat vaker door 65-plussers genoemd dan doorstromers tot 65 jaar. Doorstromers tot 65 jaar hebben juist veel vaker aangegeven dat hun woning te klein is. Voor 43% van de doorstromers spelen voorzieningen een rol bij verhuiswens  De aanwezigheid van voorzieningen in de buurt speelt bij 43% van de doorstromers een rol bij hun verhuiswens (vertrekmotief).  In de top 3 van de door hen genoemde voorzieningen staan te weinig parkeergelegenheid (17%), te weinig winkels voor de dagelijkse boodschappen (9%) en te weinig groen (8%).  Doorstromers van 65 jaar of ouder noemen winkels voor dagelijkse boodschappen relatief vaak, terwijl doorstromers tot 65 jaar onvoldoende parkeergelegenheid relatief vaak noemen. Voor 41% van de doorstromers speelt leefbaarheid in de buurt een rol bij verhuiswens  De leefbaarheid in de buurt speelt bij 41% van de doorstromers een rol bij hun verhuiswens (vertrekmotief). 14



In de top 3 van de door hen genoemde leefbaarheidsverhuismotieven staan overlast door verkeer (22%), overlast door buren of buurtbewoners (17%) en op ruime afstand daarna overlast door criminaliteit of vuil of stank (beide 5%).

 Tabel H2.8 t/m H2.11: Verhuisredenen vanwege huidige woning, gewenste woning, voorzieningen, leefbaarheid 9% van de starters denkt snel een passende woning te vinden  9% van de thuiswonende jongeren met een verhuiswens denkt snel een passende woning te vinden. 62% denkt van niet.  Meest genoemde knelpunten zijn de lange wachtlijsten voor een sociale huurwoning, de hoge prijs van particuliere huurwoningen en het gebrek aan aanbod dat voldoet aan de wensen.

 Tabel H2.12: Denk je snel een passende woning te vinden?  Tabel H2.13: Waarom denk je niet snel een passende woning te vinden? 6% van de doorstromers denkt snel een passende woning te vinden  6% van de verhuisgeneigde doorstromers denkt snel een passende woning te vinden. 53% denkt van niet. Huishoudens die zeker willen verhuizen zijn wat positiever dan huishoudens die mogelijk willen verhuizen.  Meest genoemde knelpunten zijn het gebrek aan aanbod dat voldoet aan de wensen, de lange lijsten voor sociale huurwoningen, de hoge prijs van koopwoningen en particuliere huurwoningen.

 Tabel H2.14: Denkt u snel een passende woning te vinden?  Tabel H2.15: Waarom denkt u niet snel een passende woning te vinden? 2.4

Kopen huurwoning

4% van alle huurders zou huidige huurwoning willen kopen  4% van alle huurders zou hun huidige huurwoning willen kopen en nog eens 16% wil dat misschien. Het gaat om ongeveer 700 huishoudens die aangeven (mogelijk) hun huidige huurwoning te willen kopen.  Het zijn vooral gezinnen, maar ook alleenstaanden en paren zonder kinderen jonger dan 65 jaar die interesse hebben in het kopen van de huurwoning waarin ze nu wonen.  Huurders die nu in een grondgebonden woning wonen, hebben iets vaker belangstelling om deze te kopen dan huurders van appartementen.  Meest genoemde motieven om de huidige huurwoning te kopen zijn het verkrijgen van eigen bezit (62%), geen jaarlijkse huurverhoging meer (53%) en het feit dat kopen goedkoper is dan huren (52%).

 Tabel H2.16: Huurders naar belangstelling voor de aankoop van de huidige woning tegen marktprijs

 Tabel H2.17: Motieven om de eigen huurwoning te kopen

15

3.

Woonwensen

4.000 potentiële doorstromers en 900 potentiële starters Uit het woonwensenonderzoek komt naar voren dat 12% van de zelfstandig wonende huishoudens in de gemeente Vught zeker wil verhuizen. Nog eens 25% wil de komende jaren misschien verhuizen. In totaal gaat het om een groep van 4.000 potentiële doorstromers. Van alle thuiswonende jongeren van 18 t/m 30 jaar, wil 35% de komende jaren zeker en nog een 27% misschien het ouderlijk huis verlaten. In totaal betekent dit dat er 900 potentiële starters op de woningmarkt zijn.

3.1

Huren of kopen?

Bijna helft doorstromers wil kopen  48% van alle doorstromers wil een woning kopen, 35% wil huren en 17% heeft geen voorkeur voor huren of kopen. Hoe hoger het inkomen, hoe vaker men wil kopen  Van de huishoudens met een inkomen van maximaal €2.200 wil een meerderheid huren.  Huishoudens met een inkomen vanaf €2.700 hebben meestal belangstelling voor koop.  Middeninkomens hebben ongeveer even vaak voorkeur voor koop (40%) als voor huur (37%).  Alleenstaanden, zowel jonger als ouder dan 65 jaar, zijn vooral gericht op huur (55% respectievelijk 58%), terwijl gezinnen vooral belangstelling hebben voor koop (74%).

 Tabel H3.1: Woonwensen van verhuisgeneigde doorstromers Huurders willen weer huren, kopers weer kopen  79% van alle huurders, wil weer gaan huren. 11% wil doorstromen naar een koopwoning. Van alle eigenaar-bewoners wil 68% weer een koopwoning. 12% wil doorstromen naar een huurwoning. Komen wens en gerealiseerde verhuisbewegingen overeen?  Figuur 3.1 gaat er van uit dat van verhuisgeneigden die geen expliciete voorkeur hebben voor huren of kopen, de helft uiteindelijk kiest voor een huurwoning en de helft kiest voor een koopwoning. Dit, vergeleken met de gerealiseerde verhuisbewegingen, laat het volgende beeld zien.  De wensen ten aanzien van huren of kopen zijn de afgelopen 4 jaar iets veranderd. Eigenaarbewoners geven vaker aan te willen doorstromen naar (weer) een koopwoning en ook huurders geven iets vaker aan weer naar een huurwoning te willen doorstromen.  Qua gerealiseerde verhuisbewegingen valt op dat vooral huurders vaker in een koopwoning terecht kopen dan je op basis van hun wensen zou verwachten. Onder eigenaar-bewoners zijn wensen en gerealiseerde verhuisbewegingen iets meer in balans. Toch zijn eigenaar-bewoners minder vaak in huurwoningen terecht gekomen dan je op basis van hun woonwensen zou verwachten.

16

Figuur 3.1: Doorstroming van huur naar koop: wens en gerealiseerd 84%

van huur naar huur

16%

van huur naar koop

78%

van koop naar koop 22%

van koop naar huur 0%

20%

Woonwensen 2019

40%

60%

Gerealiseerd 2015-2018

80%

100%

Woonwensen 2015

19% starters wil kopen  19% van alle starters wil kopen, 57% wil huren en 23% heeft geen voorkeur.  De jonge en alleenstaande starter is wat vaker op huur gericht. Starters van 24-30 jaar of starters die gaan samenwonen zijn vaker op zoek naar een koopwoning.

 Tabel H3.2: Woonwensen van verhuisgeneigde thuiswonende jongeren 3.2

Gewenste prijsklasse

Circa 70% van de doorstromers met een huurwens zoekt huurwoning tot liberalisatiegrens  68% van de doorstromers die (mogelijk) willen huren, zoekt een huurwoning van maximaal €720.  Het zijn vooral mensen die nu een koopwoning hebben, die geïnteresseerd zijn in dure huur.

 Tabel H3.3: Gewenste huurprijsklasse van verhuisgeneigde doorstromers met een huurwens Circa 60% van de doorstromers met een koopwens zoekt een dure koopwoning  58% van de doorstromers met een (mogelijke) koopwens zoekt een woning in de prijsklasse vanaf €350.000.  Het zijn vooral gezinnen en meerpersoonshuishoudens vanaf 65 jaar die belangstelling voor het dure koopprijssegment hebben. 70% van de gezinnen die willen kopen zoekt een woning van €350.000 of meer, 36% zoekt in het segment vanaf €500.000  Bij paren zonder kinderen ligt de gewenste prijsklasse gemiddeld wat lager. Toch geeft ook van deze groep 31% aan belangstelling te hebben voor een woning van meer dan €500.000.  Als je de gewenste huur- en koopprijsklasse samenneemt, wil 22% van de doorstromers een huurwoning tot €607 en 32% een dure koopwoning.

 Tabel H3.4: Gewenste koopprijsklasse van verhuisgeneigde doorstromers met een koopwens

17

Figuur 3.2: Gewenste huur- en koopprijsklasse van verhuisgeneigde doorstromers

doorstromers 22%

huur <€607

32%

huur >€607

koop <€225.000 koop €225-350.000 24%

koop >€350.000

18% 5%

Circa 60% van de starters met huurwens wil woning tot aan de aftoppingsgrens  57% van alle starters wil huren, nog eens 23% heeft geen voorkeur. Samen zijn er ongeveer zo’n 600 starters die (mogelijk) een huurwoning wensen.  41% van hen zoekt een huurwoning in de prijsklasse €424-607 en 17% een huurwoning tot €424.

 Tabel H3.5: Gewenste huurprijsklasse van verhuisgeneigde starters met een huurwens Starters richten zich op goedkope en betaalbare koopprijssegment  19% van alle starters wil een koopwoning, nog eens 23% heeft geen voorkeur voor een huurof koopwoning. Er zijn dus zo’n 900 starters die (mogelijk) een woning willen kopen.  36% van de starters die willen kopen, zoekt een woning van maximaal €185.000, nog eens 32% een woning van €185-225.000.  Als je de gewenste huur- en koopprijsklasse bij elkaar optelt, wil 41% van alle starters een betaalbare huurwoning en is ongeveer 20% op zoek naar een koopwoning van maximaal €225.000.

 Tabel H3.6: Gewenste koopprijsklasse van verhuisgeneigde starters met een koopwens Figuur 3.3: Gewenste huur- en koopprijsklasse van verhuisgeneigde starters

starters 9% huur <€607 19%

41%

huur >€607

koop <€225.000 koop €225-350.000 koop >€350.000 30%

18

3.3

Gewenst woningtype

43% van alle doorstromers wil een grondgebonden woning  43% van alle doorstromers wil uitsluitend een grondgebonden woning. 43% is alleen op zoek naar een gestapelde woning en 14% heeft geen voorkeur.  Hoe hoger het inkomen, hoe vaker men een grondgebonden woning wenst. Gezinnen, paren en alleenstaanden tot 65 jaar zoeken grondgebonden woningen  80% van alle gezinnen wil grondgebonden wonen. Ook paren tot 65 jaar (40%) en alleenstaanden tot 65 jaar (30%) willen relatief vaak een grondgebonden woning.  Meerpersoonshuishoudens vanaf 65 jaar hebben vooral interesse in een appartement (75%). Dat geldt ook voor alleenstaande 65-plussers.

 Tabel H3.7: Gewenste soort woning van verhuisgeneigde doorstromers 53% van de doorstromers wil een woning met 2-3 kamers  Hoe hoger het inkomen, hoe meer kamers men wenst. Zo wil 80% van alle huishoudens met een inkomen tot €2.200 2-3 kamers. Bij doorstromers met een inkomen van €3.100-4.600 is dat aandeel 45% en bij huishoudens met een inkomen vanaf €4.600 slechts 11%.  Gezinnen met kinderen zoeken relatief vaak (32%) naar een woning van 6 kamers of meer.

 Tabel H3.8: Gewenst aantal kamers van verhuisgeneigde doorstromers Bijna 40% van de starters heeft geen voorkeur voor grondgebonden of gestapelde woning  26% van de starters wil alleen een grondgebonden woning en 36% alleen een appartement.  39% heeft geen voorkeur voor grondgebonden of gestapelde bouw.  Oudere starters (24 t/m 30 jaar) geven vaker de voorkeur aan grondgebonden woningen (34%) dan jongere starters (20%).  Starters die samen gaan wonen hebben relatief vaak de voorkeur voor een grondgebonden woning (44%).  71% van de starters zoekt een woning met 2 tot 3 kamers. Starters die gaan samenwonen willen relatief vaak 4 tot 5 kamers (43%).

 Tabel H3.9: Gewenste soort woning van verhuisgeneigde starters  Tabel H3.10: Gewenst aantal kamers van verhuisgeneigde starters Vooral starters en doorstromers van 65 jaar e.o. belangstelling voor appartement  71% van alle doorstromers van 65 jaar en ouder is mogelijk geïnteresseerd in een appartement. Ook onder starters is dit aandeel ook hoog (62%) in vergelijking met doorstromers tot 65 jaar (36%).  Doorstromers tot 65 jaar hebben vooral de voorkeur voor (half) vrijstaande woningen. Ook bij starters staan deze woningtypen in de top 5.

19

Figuur 3.4: Gewenste bouwwijze van starters en doorstromers

flat, appartement

woning in rijtje

2-onder-1-kap

hoekwoning

vrijstaande woning 0%

10%

20% starters

30%

40%

50%

doorstromers <65 jaar

60%

70%

80%

doorstromers 65 jaar e.o.

Doorstromers vaker voorkeur voor nieuwbouw dan starters  Doorstromers vanaf 65 jaar hebben relatief vaak voorkeur voor nieuwbouw (24%) ten opzichte van doorstromers tot 65 jaar (19%) en starters (8%).

 Tabel H3.11: Gewenst woningtype van verhuisgeneigde doorstromers  Tabel H3.12: Gewenst woningtype van verhuisgeneigde starters Starters passen vaker dan doorstromers wensen aan om sneller een woning te vinden  Starters zijn eerder bereid hun wensen aan te passen om sneller een woning te vinden dan doorstromers.  Starters doen dit door hun specifieke wensen bij te stellen, een koopwoning in plaats van een huurwoning te zoeken of door een goedkopere woning te zoeken.  65-plussers zoeken een appartement in plaats van grondgebonden woning en doorstromers tot 65 jaar stellen hun specifieke wensen bij.

20

Figuur 3.4: Aanpassen woonwensen om snel(ler) een andere woning te vinden ik pas mijn wensen NIET aan specifieke wensen / eisen bijstellen een appartement zoeken in plaats van een grondgebonden woning in plaats van een koopwoning een huurwoning zoeken een kleinere woning zoeken een goedkopere woning zoeken in plaats van een huurwoning een koopwoning zoeken 0% starters

3.4

10%

20%

30%

doorstromers <65 jaar

40%

50%

60%

doorstromers 65 jaar e.o.

Gewenste locatie

Doorstromers iets meer gehecht aan Vught dan starters  65% van de starters en 79% van de doorstromers met een verhuiswens wil in de gemeente Vught blijven wonen.  57% van de starters wil ook in de huidige buurt blijven. Onder de doorstromers is dat 46%. Bijna 30% van de starters wil op 15 minuten lopen van het centrum wonen  29% van de starters wil op maximaal een kwartier lopen van het centrum wonen en 25% woont het liefst in het centrum. Voor 35% maakt het niet uit waar de woning ligt.  Als starters niet in de gewenste buurt een woning kunnen vinden, gaat 33% in een andere woonplaats zoeken en nog eens 28% in een andere buurt. 16% blijft gewoon zitten.  Wat betreft voorzieningen in de buurt, zijn voor starters parkeergelegenheid en winkels voor de dagelijkse boodschappen het belangrijkst. Op enige afstand gevolgd door opstappunten voor openbaar vervoer en groen.

 Tabel H3.13: Locatiewensen van verhuisgeneigde starters 42% van de doorstromers vanaf 65 jaar wil in of nabij centrum wonen  Doorstromers van 65 jaar of ouder hebben een sterke voorkeur voor wonen in of nabij het centrum (42%). Dit heeft onder andere te maken met de aanwezigheid van voorzieningen.  Doorstromers tot 65 jaar hebben ook de voorkeur voor wonen op maximaal een kwartier lopen van het centrum (23%) of willen in of nabij het centrum wonen (28%).  Doorstromers tot 65 jaar kiezen daarnaast wat vaker voor wonen buiten de bebouwde kom in het landelijke gebied (6%) of hebben geen voorkeur (27%).  Doorstromers zijn niet snel geneigd hun locatievoorkeur te wijzigen; 45% zegt dat zij blijven zitten als zij geen woning in de gewenste buurt vinden. Dit geldt in sterkere mate voor 65plussers (61%) dan voor doorstromers tot 65 jaar (39%).

 Tabel H3.14: Locatiewensen van verhuisgeneigde doorstromers 21

Winkels voor dagelijkse boodschappen en parkeergelegenheid belangrijkste voorzieningen  Winkels voor dagelijkse boodschappen worden door doorstromers vanaf 65 jaar even belangrijk gevonden als door doorstromers tot 65 jaar. Dat geldt ook voor parkeergelegenheid.  Aan groen wordt meer belang gehecht door doorstromers tot 65 jaar, terwijl aan medische voorzieningen doorstromers vanaf 65 jaar juist meer belang hechten. Figuur 3.5: Voorzieningen in de buurt die van belang zijn bij keuze voor woning (top 5) winkels voor dagelijkse boodschappen parkeergelegenheid groen medische voorzieningen opstappunten openbaar vervoer 0%

20% starters

40% doorstromers <65 jaar

60%

doorstromer 65 jaar e.o.

 Tabel H3.15: Wensen voorzieningen verhuisgeneigde doorstromers  Tabel H3.16: Wensen voorzieningen verhuisgeneigde starters

22

80%

4.

Vraag en aanbod

In dit hoofdstuk maken we een vergelijking tussen de woonwensen uit 2015 en 2019 en de gerealiseerde verhuisbewegingen in de periode 2015-2018.

4.1

Doorstromers tot 65 jaar

Minder vraag naar grondgebonden koop  Ten opzichte van vier jaar geleden is er een afname te zien in de vraag naar grondgebonden koopwoningen. 45% van de doorstromers tot 65 jaar wenst een grondgebonden koopwoning. In 2015 was dat 61%. De vraag naar gestapelde koop is ten opzichte van vier jaar geleden toegenomen van 6% naar 16%.  Als je wensen en gerealiseerde verhuisbewegingen vergelijkt dan komen doorstromers wat vaker in grondgebonden koopwoningen terecht dan je op basis van hun wensen zou verwachten en minder vaak in appartementen (zowel huur als koop). Figuur 4.1: Woonwensen van doorstromers tot 65 jaar, naar gewenste eigendom en woningtype 16%

koop gestapeld

45% koop grondgebonden

24% huur gestapeld

15% huur grondgebonden 0%

10%

Woonwensen 2019

20%

30%

Gerealiseerd 2015-2018

40%

50%

60%

70%

Woonwensen 2015

Meer belangstelling voor kleine appartementen  Ten opzichte van vier jaar geleden is de belangstelling voor kleine appartementen gestegen (van 22% naar 32%). Ook de belangstelling voor kleine grondgebonden woningen is toegenomen (van 8% naar 14%).  Doorstromers tot 65 jaar komen vaker dan gewenst in middelgrote en grote grondgebonden woningen terecht en minder vaak in kleine grondgebonden en gestapelde woningen.

 Figuur H4.1: Woonwensen van doorstromers <65 jaar, naar gewenste woningtype en aantal kamers Grotere vraag naar dure en betaalbare huurwoningen  64% van alle doorstromers tot 65 jaar wil kopen, 24% wil huren en de rest heeft geen voorkeur.  De belangstelling naar dure huurwoningen (vanaf €720) is ten opzichte van vier jaar geleden gestegen van 6% naar 11%. Ook de vraag naar betaalbare huur (€424-607) is de afgelopen vier jaar toegenomen (van 12% naar 18%).  Vooral in de koopprijsklasse €225.000-275.000 komen meer doorstromers terecht dan je op basis van wensen zou verwachten. 23