(nieuw) Bijlage Programma Grootschalige Opwek Vught_V2

6.5

Zoekgebied zon 2 De belangrijkste aandachtspunten van dit zoekgebied zijn: • Geheel gelegen in weidevogelgebied • Openheid kan verstoord worden • Elementen met cultuurhistorische waarden. Het maximale opwekpotentieel van zonneparken in dit gebied is circa 0,075 TWh.

54 Gebiedspaspoorten 54

Programma Grootschalige Opwek Vught

Figuur 14

Zonzoekgebied 2

Zonzoekgebied 2 ligt geheel in het gemeentelijke weidevogelgebied. Een zonnepark neemt mogelijke gronden voor weidevogels en andere beschermde soorten weg. Verder onderzoek naar de effecten en compensatie van weidevogelgebied bij een concreet project is nodig voordat er besloten wordt of hier zonneparken gerealiseerd kunnen worden. Heel zoekgebied 2 valt in het landschap van de veenkolonie. De openheid van het gebied kan verstoord worden bij de ontwikkeling van een zonnepark. Zonneparken dienen hier te worden ingepast met zo min mogelijk opgaande elementen. Zo kan in plaats van een hek een watergang worden gebruikt als afscherming van het zonnepark. Door de grote schaal van het landschap passen hier ook grotere zonneparken, gecombineerd met agrarisch gebruik. In de Gement liggen vruchtbare gronden. Bij voorkeur worden zonneparken op minder vruchtbare gronden geplaatst, zodat de vruchtbare gronden benut kunnen worden voor landbouw. Cultuurhistorisch zijn er enkele elementen die aandacht behoeven. Zo liggen direct ten noorden van het zoekgebied twee eendenkooien met cultuurhistorische waarde en is ten oosten van het gebied Fort Isabella een herkenbaar cultuurhistorisch complex. Grootschalige zonneparken kunnen afbreuk doen aan de aanwezige waarden bij deze cultuurhistorische complexen. Daarnaast loopt de “Hollandse Dijk” door het gebied.

Voor nu zien we geen koppelkansen voor zonneparken en de dijk, maar initiatieven die met een integrale ontwikkeling de historie in het gebied zichtbaarder kunnen maken worden verwelkomd. Is dit niet mogelijk, dan biedt de rest van het zoekgebied voldoende ruimte voor zonneparken. 55 Gebiedspaspoorten 55

Programma Grootschalige Opwek Vught

In het noordwesten van dit zonzoekgebied zijn mogelijk nog ontplofbare oorlogsresten te vinden. Dit weerhoudt de ontwikkeling van zonneparken niet direct, maar voordat ontwikkeling hier wordt toegestaan is overleg tussen initiatiefnemer en de gemeente Vught benodigd. Gezamenlijk kan er een plan worden opgesteld om veiligheidsrisico’s te minimaliseren. In het westelijk deel van zoekgebied 2 treedt sterke kwel op. Hier ligt potentie om zonneparken te combineren met natte natuur. Zowel aan de noordzijde als de zuidzijde van zoekgebied 2 ligt Natura2000-gebied, namelijk Vlijmens Ven, Moerputten & Bossche Broek. Door zonneparken in combinatie met natuur langs deze randen te plaatsen, wordt een buffer gecreëerd tussen het Natura 2000-gebied en de omringende landbouwgebieden.

6.6

Zoekgebied zon 3 De belangrijkste aandachtspunten van dit zoekgebied zijn: • Nabijheid van de kern Vught, inclusief uitleggebieden • Kleinschaligheid landschap • Naast complex van cultuurhistorisch belang Het maximale opwekpotentieel van zonneparken in dit gebied is circa 0,005 TWh.

Figuur 15

Zonzoekgebied 3

56 Gebiedspaspoorten 56

Programma Grootschalige Opwek Vught

Zonzoekgebied 3 is aangeduid als gemengd landelijk gebied en kent meerdere functies. Zo zijn er volkstuinen en sportverenigingen aanwezig nabij het gebied. Het gebied tussen de Esscheweg en de Bergenshuizenstraat kent voornamelijk een agrarische bestemming. Daarnaast zijn er enkele woningen, een theehuis en een kwekerij. Het noorden van het gebied grenst met de kern Vught. Er kan daarmee een koppeling gemaakt worden met huidige bebouwing, maar ook met mogelijke toekomstige buurten. Zo zijn er twee uitleggebieden voor woningen gepland aan deze zijde van Vught. Het heide-ontginningslandschap is een redelijk kleinschalig landschap met landschappelijke kamers omzoomd door bosschages en houtsingels. Zonneparken kunnen hier worden ingepast in het landschap mits ze de ‘korrelgrootte’ (schaal van de verkaveling) van het heideontginningslandschap hebben. Aan de oostzijde grenst zoekgebied 3 aan - en overlapt deels met - een complex van cultuurhistorisch belang (landgoed Beukenhorst). Een zonnepark op of direct naast een complex van cultuurhistorisch belang dient te worden vermeden.

6.7

Zoekgebied zon 4 De belangrijkste aandachtspunten van dit zoekgebied zijn: • Kleinschaligheid landschap ➢ Potentie voor overgangsgebieden met Natura2000-gebied • Let op natte natuurparels en complexen met cultuurhistorische waarden. Het maximale opwekpotentieel van zonneparken in dit gebied is circa 0,03 TWh.

Figuur 16

Zonzoekgebied 4

57 Gebiedspaspoorten 57

Programma Grootschalige Opwek Vught

Zonzoekgebied 4 is gelegen nabij Helvoirt in het zuidwesten van de gemeente. Verspreid over het zoekgebied liggen tientallen vlakken met de bestemming wonen. Ook zijn er een camping, bezinningscentrum en enkele kwekerijen aanwezig. De agrarische bestemmingen zijn geschikt voor de plaatsing van zonneparken, met uitzondering van de percelen (deels) gelegen in de beekdalen. Zoekgebied 4 ligt in het van oudsher kleinschalige en besloten kampenlandschap met landschappelijke kamers omzoomd door bosschages en houtwallen. Zonneparken dienen dezelfde ‘korrelgrootte’ (schaal van de verkaveling) als het kampenlandschap te hebben. De aanleg van een zonnepark is een aanleiding om karakteristieke landschappelijke elementen, zoals houtwallen, te behouden en te versterken dan wel opnieuw aan te leggen. Aan de noordzijde van zoekgebied 4 ligt Natura2000- gebied, namelijk ‘Loonse en Drunense Duinen & Leemkuilen’. Door zonneparken in combinatie met natuur(ontwikkeling) langs deze rand te plaatsen, wordt een buffer gecreëerd tussen het Natura2000-gebied en de aangrenzende landbouwgebieden. Aan de noordoostzijde overlapt zoekgebied 4 gedeeltelijk met een Natte Natuurparel. Een zonnepark is hier daarom niet gewenst. Bovendien grenst dit gebied aan een complex van cultuurhistorisch belang (landgoed Zwijnsbergen).

De zone direct naast een complex van cultuurhistorisch belang dient vrij te blijven van zonneparken. Ook aan de zuidzijde grenst zoekgebied 4 aan een complex van cultuur-historisch belang. Ook hier geldt: de zone direct naast een complex van cultuurhistorisch belang dient vrij te blijven van zonneparken.

6.8

Zoekgebied zon 5 De belangrijkste aandachtspunten van dit zoekgebied zijn: • Koppeling met spoorweg en N65 • Aandacht benodigd voor landschapstypen en cultuurhistorische complexen • Zorg voor koppeling met NNB. Het maximale opwekpotentieel van zonneparken in dit gebied is circa 0,01 TWh.

58 Gebiedspaspoorten 58

Programma Grootschalige Opwek Vught

Figuur 17

Zonzoekgebied 5

Zonzoekgebied 5 is gekenmerkt door de aanwezigheid van de N65 en de spoorweg tussen Den Bosch en Tilburg. Een koppeling met de huidige infrastructurele lijnen is logisch en is nagenoeg overal in het gebied te realiseren. Voor een deel ligt zoekgebied 5 in cultuurhistorisch waardevol gebied. Zonneparken kunnen hier worden ingepast in het landschap mits ze de ‘korrelgrootte’ (schaal van de verkaveling) van het heide-ontginningslandschap hebben. De aanleg van een zonnepark is een aanleiding om karakteristieke landschappelijke elementen, zoals houtwallen, te behouden en te versterken dan wel opnieuw aan te leggen. Zoekgebied 5 overlapt aan de westzijde gedeeltelijk met het beekdal van de Broekleij. Een overlap van een zonnepark met meerdere landschapstypen is niet wenselijk. Door te overlappen wordt het landschap minder goed leesbaar/zijn de verschillende landschapstypen minder goed herkenbaar. Daarnaast is de overgang naar het beekdal op zichzelf een landschappelijke kwaliteit die moet worden behouden. Zoekgebied 5 grenst aan de oostzijde aan een complex van cultuurhistorisch belang (landgoed Wargashuyse en landgoed Elzenburg). De zone direct naast een complex van cultuurhistorisch belang dient vrij te blijven van zonneparken. Voor een deel overlapt het zoekgebied 5 ook met een complex van cultuurhistorisch belang (Sparrendaalseweg).

Ook hier geldt: geen zonneparken direct naast de Sparrendaalseweg. Binnen zoekgebied 5 liggen diverse NNB gebieden. Binnen NNB gebieden zijn geen zonneparken mogelijk. Wellicht zijn hier wel koppelkansen mogelijk door aansluiting bij het NNB. Bijvoorbeeld door een goede landschappelijke inpassing waardoor een aansluiting wordt gecreëerd met het NNB. 59 Gebiedspaspoorten 59

Programma Grootschalige Opwek Vught

Hoofdstuk 7 Het vervolg Dit hoofdstuk beschrijft wat er nodig is om het Programma, nadat dit in werking is getreden, uit te voeren.

7.1

Vervolgstappen De zoekgebieden die in de RES 1.0 zijn vastgesteld staan in Figuur 1. Het gaat om negen zoekgebieden; vier voor wind en vijf voor zon. Het opwekdoel van 0,05 TWh/jr in 2030 moet binnen deze zoekgebieden worden ingevuld. Ook is het opwekdoel van 0,15 TWh/jr in 2050 binnen deze zoekgebieden realiseerbaar. Zoals eerder benoemd, kan het gemeentebestuur na 2030 besluiten om een andere keuze te maken voor het invullen van de opgave tot 2050. Om dit te bereiken, wordt een maatschappelijke tender uitgeschreven, waarbij de door de raad opengestelde zoekgebieden worden uitgevraagd. Nadat het Programma is vastgesteld worden de volgende stappen genomen. I. II. III.

De door de raad gekozen zoekgebieden worden nader onderzocht (ecologie en geluid). Uitwerken tendervoorwaarden in een inschrijvingsleidraad. Benoemen van tendercommissie.

Deze stappen zijn nodig voordat de uitvraag voor inschrijving van de tender plaats kan vinden en één of meer zoekgebieden kunnen worden opengesteld. Het kan nodig zijn dat de komende jaren meer dan één tender wordt gestart. Het college heeft de verantwoordelijkheid om de tender kenbaar te maken en de schaarse rechten eerlijk te verdelen. Deze procedurestappen voor de tender zijn in paragraaf 4.3.3 beschreven.

7.1.1

Rol van de gemeente 1. Rol van gemeente De gemeente vervult zowel publiekrechtelijk taken, bijvoorbeeld door het vaststellen van dit Programma, als privaatrechtelijk, bijvoorbeeld door inkoop van stroom of als grondeigenaar. De gemeente heeft op moment van schrijven nog geen standpunt ingenomen over deelname in een energiegemeenschap. Zie hiervoor paragraaf 4.2.3. 2. Rol van de raad De gemeenteraad van Vught heeft in de Omgevingsvisie haar doelstellingen voor de opwek van grootschalige energie neergelegd. Het Programma is een uitvoeringsgericht instrument dat wordt ingezet ter verwezenlijking van deze doelen uit de Omgevingsvisie. Het college is in de Omgevingswet formeel juridisch gezien het aangewezen bevoegd gezag voor het vaststelen van een Programma in het kader van de Omgevingswet. In de gemeente Vught is expliciet de keuze gemaakt om de gemeenteraad van Vught het 60

Het vervolg 60

Programma Grootschalige Opwek Vught

Programma Grootschalige Opwek Vught vast te laten stellen22. De gemeenteraad wordt betrokken bij de totstandkoming van het Programma en ook periodiek geïnformeerd over de voortgang van de uitvoering daarvan. Na vaststelling van dit Programma door de gemeenteraad is het aan de gemeenteraad om te beslissen op voorstellen van het college om één of meer zoekgebieden open te stellen en een maatschappelijke tender te starten. 3. Rol van het college ➢ Het college legt aan de gemeenteraad een voorstel voor voor de start van een tenderprocedure voor één of meer zoekgebieden. De gemeenteraad beslist over de volgorde waarin zoekgebieden worden opengesteld; ➢ het college stelt tendervoorwaarden vast; ➢ het college benoemt de tendercommissie; ➢ het college neemt een selectiebesluit; ➢ De gemeenteraad kan vooraf gevallen aanwijzen waarin een bindend advies nodig is voordat een BOPA wordt verleend (artikel 16.15a en artikel 16.15b, Omgevingswet).

7.1.2

Planning uitvoering Programma Nadat het Programma is vastgesteld begint de uitvoering. De voorlopige planning ziet er als volgt uit (Tabel 5).

Tabel 5

Planning van acties en stappen nadat het Programma is vastgesteld

Datum/periode 12 september 2024 19 september 2024 Q3 2024 – Q1 2025 Q2-Q3 2025 Q3-Q4 2025 Q1 2026 Q2-Q4 2026 Q1 2027

7.2

Onderdeel Vaststelling Programma en zoeklocaties voor vervolgonderzoek Publicatie en bekendmaking Programma, het Programma treedt in werking Verder onderzoeken van door de raad gekozen zoekgebieden en door raad voorkeursalternatieven vast laten stellen. Vaststellen tendervoorwaarden en benoeming tendercommissie (college) Openstellen tender na instemming door de gemeenteraad Vergunningverleningstraject start (participatie omgeving) Vergunningverlening

Budget Het college is verantwoordelijk voor het uitvoeren van dit Programma. Dit houdt in dat er voldoende ondersteuning vanuit het ambtelijk apparaat moet zijn om het Programma te realiseren. Dit wordt gecoördineerd in de programmabegroting die jaarlijks wordt vastgesteld. Daarnaast is het noodzakelijk dat er een onafhankelijke commissie wordt samengesteld die de inschrijvingen op een tender kan beoordelen. Deze commissie wordt door een onafhankelijke secretaris ondersteund die door de gemeente wordt betaald.

22

Ten tijde van schrijven van het concept Programma is de juridische hardheid van deze wens om de bevoegdheid bij de gemeenteraad te leggen voor vaststelling van het Programma nog onvoldoende in zicht.

Het vervolg 61

61

Programma Grootschalige Opwek Vught

7.3

Monitoring en evaluatie Het Programma wordt elke twee jaar beoordeeld op de volgende vragen. • Wat is de voortgang van de initiatieven? • Halen we de doelstellingen voor grootschalige opwek? • In hoeverre is voldaan aan de leidende principes? • Zijn aanvullende maatregelen of versnelling nodig? De antwoorden op deze vragen dragen bij aan het beoordelen of het Programma moet worden herzien en/of moet worden bijgesteld. Indien blijkt dat we de doelstellingen en de bijdrage aan de opgestelde principes niet halen, worden aan de gemeenteraad maatregelen voorgesteld om bij te sturen. Zo zorgt de monitoring ervoor dat het Programma actueel blijft. Het college informeert de gemeenteraad over de uitkomsten van de monitoring en evaluatie en agendeert zo nodig in de gemeenteraad maatregelen voor herziening van het Programma.

7.4

Einde van het Programma De eerste beleidshorizon is het behalen van de doelstellingen tot 2030. Daarom zal in de eerste tenderronde het totaal van 0,05 TWh/jr aan opwekcapaciteit moeten worden aangeboden in een tender en met één of meer omgevingsvergunningen worden vergund. Het Programma eindigt als het voor 2050 vast te stellen doel aan energieopwek is behaald.

62 Het vervolg 62

Bijlage A PlanMER grootschalige opwek gemeente Vught Het digitale PlanMER is hier te raadplegen. U kunt ook de volgende URL intypen in uw browser: http://tinyurl.com/52asdcrw

Het vervolg

63

Bijlage B Landschappelijke analyse Externe bijlage, ook hier te downloaden.

Het vervolg

64