Bijlage - Woonvisie Groei met Vughtse kwaliteit

Inrichten samenwerkingstafel wonen met zorg, aansluitend bij Samen Sterk in de Wijk.

865.102 | Woonvisie 2021 - 2025: Groei met Vughtse kwaliteit

24

5 Evenwichtige en duurzame wijken Het is prettig wonen in de gemeente Vught. Behoud van de woonkwaliteiten in wijken en kernen is daarom het uitgangspunt. Versterking van de uitstraling van enkele buurten in Vught is nodig. Nieuwbouw en herontwikkeling bieden hierbij kansen. We gaan zeker in Helvoirt en Cromvoirt uit van organische ontwikkeling passend bij de schaal van de kern. Daarbij werken we toe naar meer evenwichtig opgebouwde wijken. Verduurzaming en vergroening biedt kansen voor verbetering van het woonklimaat: op weg naar CO2-neutraal. Om dit te bereiken willen we investeren in energiebesparing en klimaatadaptie in gebouwen, woningen en de rest van de gebouwde omgeving (straten, pleinen etc.), en door alternatieve warmtevoorzieningen.

5.1 Variatie in wijken en kernen Samenstelling dorpen en wijken De wijken en kernen van Vught hebben elk een eigen karakter. Zo kenmerkt Vught-Noord zich door een ruim groen woonmilieu met veel villa’s. Vught-Zuid is gevarieerder met rijwoningen, tweekappers, appartementen en ook meer sociale huurwoningen. Ook zijn er in dit deel van Vught meer (centrum)voorzieningen. Delen van Vught-Zuid zijn behoorlijk versteend. Helvoirt is een kerkdorp met een eigenstandig voorzieningen- en verenigingsaanbod. De bebouwing kenmerkt zich door veel grondgebonden woningen, vaak een tweekapper of vrijstaande woning. In de omgeving van Helvoirt in het buitengebied is er de nodige bebouwing in het agrarisch gebied. Een groot deel heeft een agrarische bestemming. Sommige van deze gebouwen verliezen de komende tijd wellicht hun agrarische functie. Daarom wordt nagedacht over nieuwe functies. Cromvoirt is de kleinste kern in onze gemeente. Voorzieningen zijn beperkt tot enkele basisvoorzieningen. Hier staan veel vrijstaande grotere koopwoningen. Ook hier in de omgeving is een aantal vrijkomende agrarische gebouwen.

865.102 | Woonvisie 2021 - 2025: Groei met Vughtse kwaliteit

Leefbaarheid in de wijk Het is prettig wonen in Cromvoirt, Helvoirt en Vught. Dit blijkt uit het regionale woonwensenonderzoek (2019), maar ook uit diverse andere bronnen. De landelijke Leefbaarometer bracht de leefbaarheid in 2018 in beeld. In de Leefbaarometer worden verschillende factoren, zoals de woningvoorraad, voorzieningen, sociale kenmerken en criminaliteitscijfers gebruikt om de leefbaarheid uit te drukken. In de gehele gemeente Vught wordt nagenoeg overal minstens een ‘goede’ leefbaarheid gemeten. Gemiddeld gezien scoort de gemeente ‘zeer goed’. Alleen in Vught-Zuid zien we op een aantal plekken een ietwat lagere score op het gebied van leefbaarheid.

25

Figuur 5.1: Leefbaarheid in Cromvoirt, Helvoirt en Vught, volgens de Leefbaarometer (2018)

Cromvoirt

Figuur 5.2: Verhuisredenen vanwege leefbaarheid. Hierbij konden mensen meerdere redenen aangeven.

Vught Bron: Regionaal woonwensenonderzoek (2019).

5.2 Evenwichtige woongebieden De beleidskeuzes in deze woonvisie die betrekking hebben op evenwichtige en duurzame wijken vatten we samen in de volgende richtinggevende punten:

Helvoirt

Bron: Leefbaarometer.nl (2021).

Vanuit het woonwensenonderzoek uit 2019 blijkt dat de woonomgeving toch geregeld een reden speelt bij verhuizingen. Onder huurders speelt dit vaker (bij 46% van de verhuiswensen) dan bij mensen in een koopwoning (38%). De belangrijkste reden die mensen aangeven is een onaangename verkeerssituatie (of verkeersgeluid). Ook overlast van buren speelt relatief vaak als reden. Met name dat laatste speelt vaker bij huurders dan bij eigenaarbewoners.

865.102 | Woonvisie 2021 - 2025: Groei met Vughtse kwaliteit

Evenwichtige wijken Vught kent veel verschillende wijken, die soms sterk verschillen qua karakter, bewoners en woningvoorraad. Iedere wijk heeft een eigen identiteit. De verscheidenheid aan wijken is een belangrijke kwaliteit van onze gemeente. Tegelijkertijd willen we voorkomen dat opgaven in de woningmarkt (bijvoorbeeld het huisvesten van kwetsbare doelgroepen) zich concentreren in bepaalde wijken. Daarom willen we inzetten op het spreiden van mogelijkheden voor deze woonopgaven. Dit betekent dat we wat meer willen differentiëren binnen bestaande wijken. In wijken waar veel koopwoningen staan, zetten we bijvoorbeeld in op een iets groter aandeel van sociale huurwoningen in de planontwikkeling. In wijken met relatief veel sociale huur, voegen we juist meer woningen in het middensegment (betaalbare koop en middenhuur) toe om de doorstroommogelijkheden te vergroten. In de kernen Helvoirt en Cromvoirt is

26

het uitbreiden van de sociale huurvoorraad beperkter aan de orde, en zijn meer koopwoningen gewenst. Voor ouderen en rond wonen met zorg leggen we in de programmering het accent op locaties waar voorzieningen in de buurt zijn. Deze voorzieningen versterken de functie van woonzorglocaties, en vervullen een belangrijke rol in het sociale netwerk van zorgbehoevenden. Daarom zijn met name Centrum, Molenstraat e.o. en De Baarzen kansrijke wijken. Maar ook wijken met bestaande woonzorgcomplexen bieden mogelijkheden voor uitbreiding: hier is immers al zorginfrastructuur aanwezig. Denk hierbij aan wijken als Taalstraat e.o. (serviceflat Eikendonck) en uiteraard Voorburg e.o. In Helvoirt (en in mindere mate Cromvoirt) zien we ook ruimte voor kleinschalige woonzorgvormen op centrale locaties.

Kleinschalig wonen in het buitengebied Veranderingen in de landbouw leiden tot het vrijkomen van agrarisch vastgoed. Bij vrijkomende agrarische bebouwing in het buitengebied is wonen vaak een gewenste (en kansrijke) nieuwe invulling – zeker ook als het om woonvormen gaat die niet in bestaand bebouwd gebied passen. Landelijk wonen is een belangrijke kwaliteit van het buitengebied. Dit vraagt behoud van het landelijk karakter. Wonen in het buitengebied kan alleen met respect voor het landschap en beperking van de belasting van de omgeving. Ook moet het in harmonie zijn met agrarische activiteiten in het buitengebied. De woonvisie geeft enkele richtingen mee voor de ontwikkeling van het wonen in het buitengebied. Deze richtingen moeten hun concrete invulling krijgen in de Visie wonen in het buitengebied. Wonen in het buitengebied zou vanuit de woonvisie meerwaarde hebben, mits: •

het past binnen planologische kaders als waterberging, Natura-2000gebieden, et cetera;

865.102 | Woonvisie 2021 - 2025: Groei met Vughtse kwaliteit

•

•

•

het gaat om een kleinschalige ontwikkeling (1 voor 1, of bijzondere woonconcepten), en dus geen substantiële toevoeging in woningaantallen om daarmee belasting op het buitengebied te voorkomen; het bijzondere (coöperatieve) woonconcepten zijn die alleen passen in een landelijke omgeving, en die naar concept kwaliteiten toevoegen aan de gemeente die er aantoonbaar nog niet zijn en aansluiten bij een lokale behoefte; dit ter onderbouwing door de initiatiefnemer. Te denken is aan wonen met zorg waarbij meer ruimte nodig is dan de 1-voor-1-regeling; kleinschalige woningbouw als verdienmodel bijdraagt aan de transitie in de agrarische sector en landschapsontwikkeling.

Versterken van kwaliteit van openbare ruimte Hoewel de openbare ruimte en uitstraling in onze kernen van hoog niveau is, zijn er enkele hot-spots in de bestaande kernen waar extra aandacht nodig is. Deze komen ook duidelijk uit de peiling onder inwoners naar aanleiding van deze woonvisie. Daarnaast is het vanuit een gezonde woonomgeving (groen, uitnodigend tot beweging en ontmoeting) van belang om de kwaliteit van de openbare ruimte te vergroten. We denken hierbij aan de volgende bouwstenen voor beheer en inrichting van de openbare ruimte: •

•

•

Eens in de drie jaar voert de gemeente samen met de corporaties en huurdersorganisaties een wijkschouw uit om eventuele knelpunten in de openbare ruimte in beeld te brengen, met extra aandacht voor toegankelijkheid en gezondheid. Plekken waar structureel de kwaliteit van de openbare ruimte onder druk staat, pakt de gemeente op via kleinschalige gebiedsontwikkelingen samen met omwonenden en indien van toepassing de betrokken woningcorporatie. Nieuwbouw in de kernen benutten we om de belevingskwaliteit van de openbare ruimte te verbeteren. Dit heeft aandacht bij het ontwerp.

27

Voorbeelden verbeterpunten

Door inwoners in de inwonerpeiling verschillende plekken in de openbare ruimte benoemd die aandacht nodig hebben. De daadwerkelijke selectie en prioritering van deze plekken krijgt invulling bij het beheer openbare ruimte. Genoemde plekken: o Vught: parkeerplaats bij het station (vergroenen openbare ruimte i.c.m. woningbouw), Moleneindplein en omgeving (vergroenen openbare ruimte i.c.m. woningbouw), centrum (versterken aantrekkelijke verblijfsplekken) o Helvoirt: De Gijzel (verbeteren/aantrekkelijker maken dorpsentree), omgeving Van Goghplein (toevoegen groen en eventueel voorzieningen i.c.m. woningbouw) o Cromvoirt: Deuterstraat/St. Lambertusstraat (meer focus op langzaam verkeer/verblijf) Figuur 5.4: Heatmap verbeterpunten openbare ruimte vanuit inwonerspeiling

Bron: Inwonerpeiling woonvisie Vught (2021).

Met de aanpak van de openbare ruimte liggen er ook kansen om koppelingen te leggen met andere maatschappelijke opgaven. Dan gaat het bijvoorbeeld om klimaatbestendig maken van de woonomgeving (aanpak hittestress en wateroverlast), verduurzaming van gebouwen, verbeteren van de uitstraling,

865.102 | Woonvisie 2021 - 2025: Groei met Vughtse kwaliteit

toegankelijkheid van de openbare ruimte, gezondheid (pluktuinen en bewegingstuinen) en realiseren van meer variatie in bebouwing. Deze koppelkansen werken we nader uit bij kleinschalige gebiedsontwikkelingen. Acties en instrumenten 15. Nieuwbouwlocaties benutten voor meer evenwichtige wijken. 16. Uitwerken Visie wonen in het buitengebied met randvoorwaarden voor woonontwikkelingen.

5.3 Opgaven voor verduurzaming Een van de grote uitdagingen is om in de woonomgeving bij te dragen aan de energietransitie, circulariteit, klimaatadaptatie en natuurinclusiviteit. Doel vanuit het klimaatakkoord is om CO2-uitstoot in 2030 met 49% te verminderen ten opzichte van 1990, en in 2050 volledig CO2-neutraal te zijn. Bij de energietransitie gaat het daarbij om het gebruik van alternatieve energiebronnen in plaats van fossiele bronnen. Bij circulariteit gaat het ook om duurzaam gebruik van materialen en middelen. De derde invalshoek is de klimaatadaptatie, waarbij vooral ook gevolgen van hitte en wateroverlast in de gebouwde omgeving opgelost moeten worden. Natuurinclusief bouwen en beheren vraagt aandacht voor flora en fauna rondom de woning. De verduurzaming betreft ook de woningvoorraad en woonomgeving, omdat zowel bij de bouw (met name bij productie van materialen) als bij het gebruik van woningen veel uitstoot is. Zo is verwarming en elektriciteit in woningen verantwoordelijk voor 19% (25,3 megaton) van de totale Nederlandse CO2uitstoot. Deze verduurzamingsopgave is vooral in de koopsector lastig te realiseren, vanwege de veelheid aan eigenaren die hierin mee moeten doen.

28

Corporaties hebben voor de verduurzaming van hun woningen al behoorlijke stappen gezet. De woningen van Charlotte van Beuningen hebben een gemiddelde Energie-Index (EI) van 1,34 die van Woonveste een EI van 1,46; beter dan het landelijke beeld bij woningcorporaties: een EI van 1,51. Het grootste deel van de woningen in onze gemeente bestaat echter uit koopwoningen. De ervaring is dat verduurzaming hier achter blijft. Specifiek geldt dit doorgaans voor woningen uit de jaren ‘50, ‘60 en ’70.

Een samenhangende en gebalanceerde aanpak

Figuur 5.3: (Voorlopige) energielabels in Cromvoirt, Helvoirt en Vught (2021)

•

Cromvoirt

De afgelopen jaren lag in de verduurzaming van de woningvoorraad het zwaartepunt bij energiebesparing en -transitie. De focus verschuift richting een samenhangende benadering met een balans tussen verschillende opgaven: energietransitie, circulariteit, en klimaatadaptatie. Zeker bij dat laatste punt speelt ook gezondheid een rol. Denk aan het verminderen van hittestress. De integrale benadering van verduurzaming omvat minstens het volgende:

Vught •

Helvoirt Bron: Kadaster, ESRI (2021).

865.102 | Woonvisie 2021 - 2025: Groei met Vughtse kwaliteit

•

Energietransitie. Een woning met goede isolatie en zuinige installaties vraagt beduidend minder energie voor haar verwarming dan een woning die dat niet heeft. Meerwaarde heeft het als de gevraagde energie uit hernieuwbare bronnen komt (bijvoorbeeld zon of wind). De gemeente Vught werkt in dit kader aan haar ‘transitievisies warmte’, met concrete wijkuitvoeringsplannen. Ook de Regionale Energie Strategie geeft handvatten om de energietransitie in de gebouwde omgeving te realiseren. Circulariteit. Duurzaamheid betreft ook zuinig gebruik van materialen. Doel is om in 2050 een 100% circulaire economie te hebben. Dit kan door het beperken van de vraag, het gebruik van herbruikbare materialen, en de efficiënte inzet van grondstoffen. Dit leidt tot twee hoofdkeuzes: o waar mogelijk gebruik van hout en andere biobased materialen; o verbindingen die ongeschonden los te maken zijn (en dus hergebruik). Klimaatadaptatie. Om in te spelen op het veranderende klimaat zijn aanpassingen van de woon- en leefomgeving noodzakelijk. Dan gaat het vooral om hittebestendigheid en beperken van wateroverlast. Binnen lokaal beleid (bijvoorbeeld beheer openbare ruimte) krijgen deze noodzakelijke aanpassingen praktische aandacht.

29

5.4 Naar een duurzame woningvoorraad Stimuleren verduurzaming bestaande woningvoorraad Door een combinatie van collectieve maatregelen (bijvoorbeeld een warmtenet) en individuele maatregelen (bijvoorbeeld warmtepompen en isolatie) kunnen we stappen zetten in verduurzaming van de bestaande woningvoorraad. Om dit te realiseren is het belangrijk dat mensen bewust zijn van de noodzaak van verduurzaming van hun woning. •

•

De gemeente werkt de Transitievisie Warmte uit. Op basis van deze visie maakt de gemeente met de corporaties en huurdersorganisaties prestatieafspraken over de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad, conform minimaal de doelen uit het Klimaatakkoord. De gemeente informeert woningeigenaren over de meerwaarde en mogelijkheden van verduurzaming van hun woning. Bij deze informatie leggen we koppelingen met andere gewenste verbeteringen aan de woning. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheden voor een Duurzaamheidslening (via sVN), al dan niet in combinatie met andere leningen om woningen aan te passen/toegankelijker te maken. Verdere mogelijkheden om ook particulieren aan te zetten tot verduurzaming werken we uit in de Transitievisie Warmte en de Klimaatvisie

•

het energie- en klimaatbeleid bepalen we de best passende norm voor Vught. Deze norm leggen we vervolgens vast via anterieure overeenkomsten met ontwikkelende partijen. Bij nieuwbouw verkennen we de mogelijkheden voor circulaire gebiedsontwikkeling, op basis van herbruikbare materialen. We treden als gemeente op als regisseur om kennis en uitvoerende/ontwikkelende partijen bij elkaar te brengen.

Acties en instrumenten 17. Informatievoorziening aan woningeigenaren over verduurzaming, verbeteren en toegankelijkheid van bestaande voorraad. 18. Onderzoek inzet duurzaamheidslening. 19. Onderzoek naar normering duurzaamheid en toekomstkwaliteit bij nieuwbouw, uit te voeren in het kader van het energie- en klimaatbeleid.

Nieuwbouw circulair, klimaatbestendig en energieneutraal Bij nieuwbouw zijn eisen ten aanzien van energieneutraal, circulair en klimaatbestendig reeds afgedekt via regelgeving in het Bouwbesluit. •

Wij stellen enkele aanvullende eisen ten aanzien van duurzaam bouwen, gericht op woonaanbod met toekomstkwaliteit. Hiertoe zoeken we aansluiting bij gangbare normeringen als GPR-gebouw of NEN-normen. In

865.102 | Woonvisie 2021 - 2025: Groei met Vughtse kwaliteit

30

6 Bijzondere doelgroepen Wij nemen onze verantwoordelijkheid voor de huisvesting van specifieke groepen, waarvoor woningaanbod zonder inspanning van de gemeente onvoldoende tot stand komt. Op dit moment verdienen in dit licht woonwagenbewoners, statushouders en arbeidsmigranten extra aandacht.

6.1 Woonwagenbewoners In 2018 bracht het Ministerie van Binnenlandse Zaken het beleidskader Gemeentelijk Woonwagen- en standplaatsenbeleid uit. Dit beleidskader was er gekomen na een uitspraak van het Europees Hof en het college voor de Rechten van de Mens dat het wonen in een woonwagen onlosmakelijk onderdeel is van de culturele identiteit van de woonwagengemeenschap. Om recht te doen aan deze culturele identiteit zijn gemeenten vanuit het beleidskader gebonden aan het voorzien in de behoefte van het wonen in een woonwagen. Alleen als die behoefte ontbreekt, is eventueel afbouw van het aantal standplaatsen toegestaan. Een woningzoekende woonwagenbewoner moet binnen een redelijke termijn kans maken op een standplaats. In regionaal verband van NoordoostNoord-Brabant zijn afspraken gemaakt om als gemeenten samen in te spelen op deze behoefte: via het Regionaal Handelingsperspectief. Doel is een evenwichtige verdeling van standplaatsen over de regio. In Vught zijn er op dit moment 3 locaties met in totaal 18 standplaatsen. Het huidige aanbod verhoudt zich tot het regionale gemiddelde.

Standplaatsenbeleid Wij spelen in op de behoefte aan standplaatsen. Uitgangspunt is hierbij de lokale behoefte van mensen met een sociale binding met Vught en de woonwagengemeenschap, Daarmee sluiten we zo goed mogelijk aan op het regionaal handelingsperspectief. Om te komen tot een juiste toewijzing van deze woonwagens willen we met regiogemeenten werken aan een regionaal

865.102 | Woonvisie 2021 - 2025: Groei met Vughtse kwaliteit

inschrijf- en toewijzingssysteem voor standplaatsen. Een groot deel van de standplaatsen betreft koopwoonwagens. Hier is vrije verkoop aan de orde. De standplaatsen zijn grotendeels eigendom van de gemeente. Het inschrijf-en toewijzingsbeleid zal er op gericht moeten zijn om dit aan te laten sluiten bij elkaar. Zodat de verkoop zoveel mogelijk ten goede komt aan de Vughtse behoefte. Hierbij zoeken we samenwerking met woonwagenbewoners in Vught. Vanuit de gemeente is er een vast aanspreekpunt voor de woonwagengemeenschap; hij/zij is aanspreekbaar op de gemeentelijke inzet maar spreekt ook bewoners aan op eigen verantwoordelijkheid rond beheer, en schakelt waar nodig met andere gemeentelijke functies: van beheer tot handhaving. Voor bestaande standplaatsen zetten we in op sociaal beheer en beheer van de openbare ruimte. Met eigenaren van de woonwagens maken we nadere afspraken over de kwaliteit van de woonwagens (bij achterstallig onderhoud), uitstraling van de locaties en beheer van de omgeving. Hierbij gaat het ook over brandveiligheid en economische activiteiten bij woonwagens. De gemeente toetst dit jaarlijks en handhaaft waar nodig. Voor de kwaliteit van het beheer van de openbare ruimte volgen we de algemeen-gangbare gemeentelijke norm.

Bij vervanging of toevoegen van eventueel nieuwe standplaatsen (bij gebleken behoefte en gewenstheid vanuit de gemeente) zoeken we eerst naar mogelijkheden aansluitend aan bestaande locaties. Bij de inrichting van deze

31

of nieuwe locaties gelden de volgende randvoorwaarden: toevoegingen voldoen aan Bouwbesluit, zijn sociaal verweven met de omgeving, liggen op een zichtbare en goed bereikbare locatie. Nieuwe standplaatsen worden in beginsel verhuurd om daarmee beter zeggenschap te houden op het gebruik. Om de komende jaren adequaat in te kunnen spelen op de behoefte aan standplaatsen starten we een regionaal behoefte onderzoek. Met dit onderzoek worden de woonwagenbewoners bevraagd naar hun wensen en behoeften. Acties en instrumenten 20. Behoefteonderzoek naar woonwagenlocaties uitvoeren. 21. Inschrijf- en toewijzingssysteem realiseren.

6.2 Flexwonen: statushouders, internationale werknemers, spoedzoekers Statushouders Het aantal statushouders dat zich in Vught vestigt verschilt per jaar, afhankelijk van de taakstelling die de gemeente krijgt. We hebben als gemeente een verantwoordelijkheid in de huisvesting van deze doelgroep. Via urgentie komen zij in aanmerking voor sociale huurwoningen in Vught. In 2021 bedraagt de taakstelling voor Vught 25 personen in het eerste half jaar en 20 personen in het tweede halfjaar. Bij het huisvesten van statushouders is van belang dat we niet alleen naar de ‘woningen’ kijken, maar ook naar de begeleiding en het draagvlak in de buurt.

865.102 | Woonvisie 2021 - 2025: Groei met Vughtse kwaliteit

Internationale werknemers De arbeidsmarkt is voor een groeiend deel afhankelijk van arbeidskrachten uit andere delen van Europa. Zij verblijven voor langere duur in Europa. Als zij langer blijven, hebben zij een reguliere woningbehoefte. Voor de structurele vraag van mensen die kortdurend in Nederland verblijven, zijn short- en midstay-voorzieningen nodig. Zij wensen snel beschikbare en kwalitatief goede huisvesting. Het is niet exact inzichtelijk over welke aantallen werkzame en woonachtige arbeidsmigranten het gaat in de gemeente Vught. Zeker in Helvoirt gaat het om significante aantallen. In de regio wordt gewerkt aan een regionaal handelingsperspectief op het gebied van huisvesting arbeidsmigranten. Op basis van dit perspectief bepaalt de gemeente Vught op welke wijze zij nader invulling geeft aan deze huisvestingsopgave.

Spoedzoekers Tot slot zien we een groep die op de woningmarkt snel een woning en noodzakelijk een woning nodig hebben, maar buiten allerlei regelingen vallen en daardoor niet snel een woning kunnen krijgen. Het gaat bijvoorbeeld om mensen in echtscheidingssituaties, jongeren die afgestudeerd zijn en geen woning kunnen vinden, mensen die om wat voor reden ook in een recreatiewoning wonen. Ook van deze groepen is de omvang niet bekend. Wel zijn zij afhankelijk van de snelle beschikbaarheid van woningen.

Ruimte voor flexconcepten We bieden ruimte aan verschillende tijdelijke woonconcepten. Dat kan zijn voor een permanente woonvraag: mensen die in een Tiny house (weliswaar vaak verplaatsbaar) willen wonen, willen dat doorgaans voor een lange termijn. Maar flexwonen kan ook lucht bieden aan doelgroepen die met spoed woonruimte nodig hebben:

32

•

•

•

•

Statushouders worden primair gehuisvest door de corporaties. De instroom van statushouders is onvoorspelbaar; het ene jaar is deze hoger dan het andere jaar. We willen ervoor zorgen dat er steeds voldoende huisvestingsmogelijkheden zijn voor statushouders, maar ook voor andere woningzoekenden. Met de corporaties maken we afspraken over de huisvesting van statushouders en urgentie. Spoedzoekers kunnen baat hebben bij flexibele woonvormen. Dit zijn mensen die niet in aanmerking komen voor een ‘urgentiestatus’ bij de corporaties. Kenmerk van deze spoedzoekers is dat zij zeer snel/per direct een woning nodig hebben, en bereid zijn daarvoor concessies te doen in bijvoorbeeld prijs, kwaliteit, locatie, contractvorm. Om te voorzien in de veranderlijke vraag (vanuit onder meer statushouders en spoedzoekers, maar ook vanuit mensen die vanuit leefstijl hechten aan flexibiliteit) willen we ruimte bieden aan flexconcepten. We denken hierbij aan tijdelijke woonvormen: deze kunnen als ‘ventiel’ fungeren bij een onverwachte hogere instroom. Te denken is aan splitsing van grote panden of de bouw van Tiny houses. We spelen zo in op doelgroepen die door hun bijzondere woonwensen niet op de reguliere woningmarkt aan bod komen. Bij deze tijdelijkheid denken we ook aan tijdelijke huurcontracten, tijdelijke woningen of locaties.

Daarmee geven we op korte termijn ‘lucht’ aan een oververhitte woningmarkt. Deze woningen zijn ook voor bijvoorbeeld starters, arbeidsmigranten en spoedzoekers potentieel waardevol: eventueel met een gemixte doelgroep (magic-mix).

Acties en instrumenten 22. Bijdragen aan regionaal handelingsperspectief arbeidsmigranten en vertalen naar situatie in Vught. 23. Ruimte bieden aan tijdelijke woonconcepten door tijdelijke woonvormen, tijdelijke woonbestemming, flexconcepten, waaronder tiny-houses.

865.102 | Woonvisie 2021 - 2025: Groei met Vughtse kwaliteit

33

7 Uitvoering van het woonbeleid Wij willen de ambities waarmaken door snel te starten met de uitvoering van deze woonvisie. Met het volgende uitvoeringsprogramma nemen we hierop een voorschot. We geven als gemeente richtingen aan, maar staan vaak niet zelf aan de lat. Samenwerking met onze partners is dan ook cruciaal om inhoud te geven aan deze woonvisie.

7.1 Activiteitenoverzicht

Overigens nemen we maatregelen met betrekking tot de woningbouwdifferentiatie per project niet op in dit activiteitenoverzicht. Dit vindt u terug in het afwegingskader.

In het volgende schema beschrijven we de maatregelen die nodig zijn om de doelen uit deze woonvisie te realiseren. We geven per maatregel een aantal dingen aan: Rol (aan de hand van ‘cirkels van invloed’) A. Zelf doen B. Samenwerken C. Beïnvloeden Prioriteitstelling I. Op korte termijn oppakken (komend jaar) II. Op langere termijn oppakken (na een jaar, maar uiterlijk 2025) D. Doorlopend of terugkerend

865.102 | Woonvisie 2021 - 2025: Groei met Vughtse kwaliteit

1. 2. 3.

4.

Groei met variatie en kwaliteit Uitwerken woningsplitsingsbeleid Ontwikkelen methoden voor participatie bij planontwikkeling Ruimte bieden aan tijdelijke woonbestemming en/of tijdelijke woonvormen op locaties die snel beschikbaar zijn en voorlopig niet in beeld zijn voor permanente bewoning. Implementeren set passende maatregelen om nieuwe middenhuurwoningen en betaalbare

Prioriteit

• •

In de eerste plaats gaat het om een overzicht van activiteiten, inclusief een prioriteitstelling. Daarbij besteden we ook aandacht aan de monitoring. In de tweede plaats gaat het om een toetsingskader woningbouw. In de derde plaats hebben we de bouwstenen voor de prestatieafspraken vanuit deze woonvisie benoemd.

Partners

•

Betrokken partners W. Woningcorporaties B. Bewoners (belangenorganisaties) C. Coöperaties (van bewoners) R. Regio Z. Welzijns- en zorgaanbieders M. Marktpartijen, projectontwikkelaars

Rol

Het uitvoeringsprogramma valt in een aantal delen uiteen:

A. A.

B, M B, W, M

I. I.

B.

B, M, C

D.

A.

M, W

I.

34

9. 10. 11. 12. 13. 14. 15.

865.102 | Woonvisie 2021 - 2025: Groei met Vughtse kwaliteit

Prioriteit I.

C.

B, Z, W

I.

B.

Z, W, M

I.

A.

B, Z, W

II.

A.

B, W

II.

B.

Z, W

I.

B.

Z, W

D.

B.

B, M

D.

B. B.

Z. B, W Z, W, M, B, R

D. I.

C.

M, W

D.

Prioriteit

8.

B, M

Partners

7.

B.

Rol

6.

Partners

Rol 5.

koopwoningen in dit segment te behouden; bijvoorbeeld doelgroepenverordening, afspraken over Koopgarant of erfpacht, zelfbewoningsplicht en antispeculatiebeding, inclusief aandacht voor variatie in prijzen. Matchmaking tussen bewonersinitiatieven voor (collectieve) woonvormen en begeleiding in de samenwerking met ontwikkelende partijen. Wonen en zorg Inspiratielijst van maatregelen om toegankelijkheid van nieuwe woningen te vergroten Inzet woonadviseur samen met Ouderen Samen, makelaars, corporaties, om doorstroming te ondersteunen Aanpak toegankelijke en gezonde woonomgeving door uitwerking in nota gezondheidsbeleid en lokale inclusieagenda Mogelijkheid preventieve woningaanpassingen onderzoeken, ter besparing Wmo-aanpassingen op een later moment Realisatie beschutte en zelfstandige woonvormen voor doelgroepen BW en (kleinschalig) MO Meewerken aan initiatieven voor geclusterd wonen, met ook combinaties van jong en oud Meewerken aan meergeneratie- en mantelzorgwoningen binnen kaders van splitsingsbeleid Begeleiding kwetsbare groepen in wijken Inrichten samenwerkingstafel wonen met zorg, aansluitend bij Samen Sterk in de Wijk Evenwichtige en duurzame wijken Nieuwbouwlocaties benutten voor meer evenwichtige wijken

16. Uitwerken Visie wonen in het buitengebied met randvoorwaarden voor woonontwikkelingen 17. Informatievoorziening aan woningeigenaren over verduurzaming, verbeteren en toegankelijkheid van bestaande voorraad 18. Onderzoek inzet duurzaamheidslening 19. Onderzoek naar normering duurzaamheid en toekomstkwaliteit bij nieuwbouw, uit te voeren in het kader van het energie- en klimaatbeleid Bijzondere doelgroepen 20. Behoefteonderzoek naar woonwagenlocaties uitvoeren 21. Inschrijf- en toewijzingssysteem realiseren.

A.

B

I.

C.

B

II.

C. A.

M M, W

II. I.

A.

B, W

I.

B.

W

II.

22. Bijdragen aan regionaal handelingsperspectief arbeidsmigranten en vertalen naar situatie in Vught 23. Ruimte bieden aan tijdelijke woonconcepten door tijdelijke woonvormen, tijdelijke woonbestemming, flexconcepten, waaronder tiny-houses

B.

R, M

I.

B.

B, M, C

D.

Monitoring en actualisatie Na twee jaar kijken we terug of en in welke mate met de uitvoering ook de doelen uit de woonvisie bereikt zijn. Daarbij gaan we in het bijzonder in op actuele ontwikkelingen, met de vraag of dit noodzaakt tot bijstelling van voorgenomen activiteiten. Op grond van deze monitoring actualiseren we met onze partners het activiteitenoverzicht en de prioriteitstelling.

35

7.2 Toetsingskader woningbouw De gemeente toetst vanuit deze woonvisie nieuwe woningbouwplannen aan het toetsingskader woningbouw. Voor bestaande woningbouwplannen waar reeds afspraken over zijn gemaakt (naar differentiatie en fasering) geldt dit niet, tenzij afspraken hernieuwd moeten worden. Dan betrekt de gemeente de criteria bij de heronderhandeling.

•

• •

20% tot 25% van het programma willen we in het koopsegment van € 250.000 tot € 400.000, of in de middenhuur of dure huur (meer dan € 752,33 per maand). Nog eens 20% tot 25% van het programma willen we in het koopsegment tussen € 400.000 en € 600.000 realiseren. 10% van de woningen willen we in het koopsegment boven € 600.000 realiseren.

De juiste woningen: kwalitatief toetsingskader Naast locaties gaat het ook om de kwalitatieve invulling van de locaties. Vanuit de woonvisie geven we een aantal maatschappelijke kaders mee waar woningbouw in moet voorzien. We willen met woningbouwplannen de volgende drie aspecten toevoegen: • • •

In de eerste plaats moeten er keuzemogelijkheden zijn voor mensen die in de gemeente willen wonen, ongeacht leeftijd, inkomen of vermogen. In de tweede plaats gaat het om de kwaliteit van wijken en dorpen. Dan gaat het om groene en ruimtelijk aantrekkelijke woningen en omgeving. In de derde plaats gaat om het behoud en versterken van sociale verbindingen door aandacht voor ontmoeting en voorzieningen in de omgeving.

• •

We geven initiatiefnemers de ruimte om het eigen plan tot ontwikkeling te brengen. Daar werken we aan mee als op kernniveau uiteindelijk de volgende segmenten worden gerealiseerd (jaarlijks prijsniveaus te indexeren):

•

45% van het programma willen we in de sociale huur (tot € 752,33 per maand – prijspeil 2021) of goedkope koop (tot € 250.000) realiseren.

•

•

865.102 | Woonvisie 2021 - 2025: Groei met Vughtse kwaliteit

Minimale kwaliteit van reguliere woningen is een woonoppervlak van 50 m2, Bij alternatieve woonvormen kan dit kleiner. Bijdragen aan een groene en stedenbouwkundig fraaie uitstraling van de omgeving. Nabij zorg- en ontmoetingsvoorzieningen, of voorzieningen voor dagelijkse boodschappen zijn alle woningen (makkelijk) toegankelijk (te maken). Geclusterde woonvormen hebben hier prioriteit, en zij vormen 20% van het programma (huur en koop). Ontwikkelaars moeten bij locatieontwikkeling de mogelijkheden voor lokale coöperatieve initiatieven meenemen en krijgen in dat geval binnen

36

•

de gestelde kaders extra ondersteuning in het proces en bij het doorlopen van noodzakelijke procedures. Woningen voor specifieke zorgdoelgroepen zijn mogelijk, mits aangetoond is dat hiermee wordt ingespeeld op de lokale woonzorgbehoefte en sprake is van een langjarig gegarandeerde exploitatie.

7.3 Onderwerpen prestatieafspraken Op basis van deze woonvisie willen we met de corporaties en hun huurdersorganisaties, prestatieafspraken maken over in elk geval de volgende onderwerpen: 1. Toevoegen van sociale huurwoningen (33% van de toevoegingen in Vught, 20% in Helvoirt en Cromvoirt). 2. De rol van corporaties bij middeldure huur, bij veranderende wetgeving. 3. Onderzoek naar woningbouwlocaties voor sociale huur. 4. Beweging naar meer aanbod kleinere levensloopgeschikte woningen. 5. Differentiatie in huurprijzen, ten behoeve van huisvesting laagste inkomens en bevordering doorstroming. Daarnaast afspraken maken over het te hanteren prijspeil om aan te sluiten bij de (koop-) markt en de doorstroming te stimuleren bij scheefwonen. 6. in huurprijzen, ten behoeve van huisvesting laagste inkomens en bevordering doorstroming. 7. Bijdrage aan de behoefte aan geclusterd wonen bij voorkeur in te vullen op locaties nabij het centrum en/of voorzieningen, primair door nieuwbouw of eventueel verbouw van niet-woongebouwen. Waar mogelijk ook aanpassing bestaande woningen.

865.102 | Woonvisie 2021 - 2025: Groei met Vughtse kwaliteit

8.

Jaarlijks woningen beschikbaar stellen ten behoeve van de opgave huisvesting statushouders, de uitstroom uit beschermd wonen en jeugdhulp met verblijf, binnen de contingentenregeling. Dit gespreid over de wijken van Vught en Helvoirt. 9. Informatievoorziening richting huurders over (preventief) toegankelijk maken en verduurzamen van de woning. 10. Verduurzamen bestaande woningvoorraad, aansluitend op de Transitievisie Warmte. 11. Huisvesting van statushouders, woonwagenbewoners en realiseren flexconcepten.

37