Bijlage - Welkom op Park Voorburg Vught - Ontwikkelvisie
Tekst van het document
Welkom op Park Voorburg Vught Ontwikkelvisie 19 september 2024 concept
- CONCEPT -
Colofon
Publicatiedatum
In samenwerking met
19 september 2024
Deloitte Real Estate Stadkwadraat
Adres SVP Architectuur en Stedenbouw
Kopijrechten
‘t Zand 17, 3811 GB Amersfoort
Voor het geheel of gedeeltelijk overnemen of bewerken van artikelen
dient men toestemming van de
info@svp-svp.nl
redactie te vragen. In de meeste gevallen zal die graag worden
Ontwerp
gegeven.
SVP Architectuur en Stedenbouw
Voorbehoud
2
In opdracht van
Aan deze publicatie kunnen geen
Reinier van Arkel
rechten worden ontleend.
- CONCEPT -
Welkom op Park Voorburg Vught Ontwikkelvisie 19 september 2024 concept
Park Voorburg | ontwikkelvisie
3
- CONCEPT -
- CONCEPT -
Inhoudsopgave 1. Inleiding
7
De ambitie
3.2 Programmatisch kader
57
8
Programma
59
De opgave
11
Zones en veiligheid
62
Grenzen van het plangebied
13
Duurzaamheid
Bestaande gebouwen
15
65
3.3 Ruimtelijk kader
67
17
Groen
69
Water en bodem
71
Cultuurhistorie19
Verkeer
72
Landschap26
Erfgoed
77
2. Inventarisatie
Infrastructuur30 Voorzieningen in de omgeving
35
3.4 Ruimtelijk kader deelgebieden
79
Plannen in de omgeving
37
Deelgebied Het Entreegebied
80
Overzicht beleidskaders gemeente
38
Deelgebied Het Hart
86
Deelgebied De Velden
94
Deelgebied Boswonen
100
Deelgebied Blikvangers
104
3. Ruimtelijkprogrammatisch kader
41
3.1 Basisprincipes
43
Visiekaart
108
1: Lanen met verschillende karakters
45
Mogelijk toekomstbeeld
109
2: Verschillende buurten en sferen
47
3: Netwerk van paden en plekken
49
4: Natuurlijk landschap en cultuurlandschap
51
5: Twee levendige zwaartepunten
53
6: Wonen met het landschap
55
4. Visiekaart
107
Park Voorburg | ontwikkelvisie
5
- CONCEPT -
- CONCEPT -
1. Inleiding
- CONCEPT -
Welkom op Park Voorburg! Duurzaam wonen, werken, leren, recreëren, en gezond samenleven in het groen. Park Voorburg is een omgeving waar burgers worden
aan inclusie, in lijn met de visie van Reinier van Arkel.
ondersteund in het leiden van een gezond en gelukkig
Waar hij ooit pionierde door een plek midden in de
leven, te midden van een helende en gastvrije
stad te creëren voor mensen met een psychische
omgeving. Het is een plek waar iedereen kan
kwetsbaarheid, nodigt het park nu de stad uit.
deelnemen en voor elkaar van betekenis kan zijn. Hier komen positieve gezondheid, eigen regie,
Park Voorburg ontwikkelt zich tot een unieke plek
samenwerking in communities, duurzaam wonen,
waar gezond samenleven, wonen, werken, recreëren
een gezonde leefstijl en preventie samen.
en leren samenvloeien in een groene omgeving. Dit wordt een wijk van Vught waar nieuwe bewoners
De afgelopen jaren is er gewerkt aan een park dat
samen bijdragen aan een park waar men naar elkaar
openstaat voor heel Vught en omstreken, met
omkijkt. Hier wordt gewerkt volgens het principe
voorzieningen die hieraan bijdragen. Het gebied
‘design for all’, zodat de omgeving toegankelijk en
rondom de Watertoren zal het bruisende Hart van het
bruikbaar is voor iedereen, ongeacht leeftijd,
toekomstige park vormen. Dit prachtige park biedt
vaardigheid of status.
een thuis voor verschillende mensen en draagt bij
voor jong en oud
8
landschap en bebouwing in balans
- CONCEPT -
De visie is om Park Voorburg te transformeren tot een
Samen met netwerkpartners zoals de Gemeente
‘healthy hotspot’ en een stap richting een ‘Blue Zone’.
Vught, Novadic-Kentron, welzijnsorganisaties, sociale
Dit zijn gebieden waar bewoners dankzij een gezonde
werkbedrijven, Cello, Van Neynsel, ondernemers,
levensstijl en leefomgeving langer en gezonder leven.
huisartsen, hogescholen (zoals AVANS en HAS) en
De focus ligt op:
landelijke initiatieven (zoals de groene GGZ), worden de ideale randvoorwaarden gecreëerd om een ‘Blue
• Communities waarin burgers voor elkaar zorgen
Zone’ te realiseren.
en langer zelfstandig kunnen wonen. • Een omgeving waar ontspanning, werken en
Kortom, Park Voorburg wordt een plek waar iedere
wonen samengaan, met aandacht voor
Vughtenaar zich thuis voelt. Een omgeving waar
verduurzaming en een CO2-neutrale samenleving.
mensen met verschillende achtergronden elkaar
• Het bevorderen van fysieke en mentale gezondheid
dagelijks ontmoeten en waar naar mensen wordt
voor alle betrokkenen, inclusief de inwoners van
gekeken in plaats van naar hun problemen. Dit is Park
Vught.
Voorburg!
duurzame gebiedsontwikkeling
Een wezenlijk onderdeel van Vught
Park Voorburg | ontwikkelvisie
9
- CONCEPT -
10
- CONCEPT -
De opgave Rondom het plangebied Park Voorburg ligt in de gemeente Vught, net ten
Laagstraat en het spoor. Verder ten westen kan je
zuiden van Den Bosch. Het park ligt aan de rand
met de fiets naar enkele winkelcentra in de
van de bebouwde kom en het historische centrum
woonwijken. Aan de zuid- en oostzijde van het
van Vught met winkels en culturele voorzieningen
plangebied strekt het buitengebied van Vught zich uit.
zijn 5 tot 10 minuten fietsen. Het centrum van Den
Echter, de A2, Essche Stroom en het spoor vormen
Bosch ligt op ongeveer 20 minuten fietsen waardoor
hier natuurlijke grenzen in het padennetwerk.
belangrijke stedelijke functies goed bereikbaar zijn.
Van zorgcampus naar woonlandschap Het park is vernoemd naar de historische
Het landgoed zelf laat zich in haar huidige vorm het
buitenplaats Voorburg waarvan delen zijn
beste omschrijven als een zorgcampus. Het is
geïntegreerd in het park. Deze historische elementen
weliswaar een groene omgeving, maar het gebied
geven het park een bijzondere culturele waarde en
wordt gedomineerd door instellingsgebouwen van
maken het een onmisbaar onderdeel van recreatieve
brede pluimage. De opgave is om hier een diverse
routes.
samenleving te laten ontstaan waar men samen leeft met elkaar en met het landschap. In zo’n wijk is de
Het plangebied ligt midden in de verkeersbundel
historie zichtbaar en wordt deze aangevuld met een
die Den Bosch verbindt met Eindhoven. De oudste
nieuwe tijdslaag. Een nieuwe tijdslaag die uitnodigt
verbinding vormt min of meer de oostgrens van het
tot gebruik en bewoning door iedereen uit Vught. Een
plangebied. Een kronkelige zandweg waar enkele
nieuwe tijdslaag die de zorgcampus omvormt tot een
boerderijen aan lagen. Later werd een rechte weg
woonlandschap.
aangelegd: de Boxtelse weg. Dit is nu de facto de ventweg van de A2. Het is de belangrijkste
Voorburg is onderdeel van de landgoederenzone van
doorfietsroute tussen de twee steden en vormt
Vught. Dit is één van de slagaders die het ruimtelijk
de directe oostgrens van het plangebied. De
karakter van het dorp bepaald. Uitgangspunt voor de
hedendaagse ‘verkeerbundel’ wordt gevormd door de
toevoeging van wonen aan het gebied is daarom dat
A2 en en het spoor. Hoewel deze iets verder van het
de bestaande parksfeer versterkt wordt. Het
plangebied liggen, hebben ze qua barrièrewerking wel
Landgoed Voorburg met haar woonlandschap en
degelijk hun invloed.
(zorg)voorzieningen moet de landgoederenzone versterken. Niet alleen door vernieuwde
Aan de noordzijde sluit het park aan bij de woonwijk
landschappelijke kwaliteiten van het plangebied zelf,
Vlasmeer, Landgoed Huize Bergen en Park Reeburg.
maar ook door nieuwe verbindingen te leggen met de
Aan de westkant is het de bedrijvigheid rondom de
naastgelegen landgoederen.
Park Voorburg | ontwikkelvisie
11
- CONCEPT -
5
A
1
5
1 1
2
2
2 4 3
4
B 4 4
12
C
- CONCEPT -
Grenzen van het plangebied Ontwikkelgebied Hoofdstructuur Ontwikkelvelden 1
Het Entreegebied
2
De Velden
3
Het Hart
4
Boswonen
5
Blikvangers
Eigendom Reinier van Arkel Blijft in eigendom Reinier van Arkel Reinier van Arkel: te verkopen aan derden Eigendom derden A
Eigendom gemeente
B
Eigendom derde partij
C
Eigendom derde partij
Totale plangebied: ca. 745.000 m² Ontwikkelvelden: ca. 223.000 m²
Park Voorburg | ontwikkelvisie
13
- CONCEPT -
Bestaande gebouwen Park Voorburg heeft een groot scala aan gebouwen en bouwwerken met ieder een eigen identiteit. De bouwjaren verschillen in sommige gevallen meer dan honderd jaar. Hiernaast een inventarisatie van de bestaande bebouwing.
abc
Bestaand behouden Behoud Reinier van Arkel Bestaand te slopen
1.
2.
3.
9.
10.
6. 12.
4.
23.
5.
11. 13.
14.
8.
16.
22. 15.
7.
21. 20.
17. 18. 19.
Inventarisatie bestaande bouwwerken
14
- CONCEPT -
1. Herlaarhof, polikliniek
7. Forensisch Psychiatrische
13. Herenmortuarium
19. Kapel
2. Herlaarhof, groepswonen
8. Magnolia
14. Klimop
20. Van Neynsel
3. Sporthal
9. Dienstencentrum
15. Vijverhof
21. Jozef
4. Waterboog
10. Parklaan 21
16. Novadic-Kentron
22. Villa Voorburg
5. Lichtboog
11. Weverij
17. Boerderij
23. Vrouwenmortuarium
Onder de watertoren & de 6. oude brandweerkazerne
12. Watertoren
18. Pastoorswoning
Park Voorburg | ontwikkelvisie
15
- CONCEPT -
- CONCEPT -
2. Inventarisatie
- CONCEPT -
Landgoederen in en om Vught. Voorburg maakt deel uit van een serie landgoederen tussen het originele tracé van de Laagstraat (één van de oudste noord-zuid routes in dit gebied) en de Boxtelse weg. Opvallend aspect van deze landgoederen zijn het aantal oost-west lanen tussen de twee wegen.
18
- CONCEPT -
Cultuurhistorie 2 Cultuurhistorische context
Co
Vanaf het begin van de 17e eeuw stichtten stedelijke
In he
patriciërs buitenplaatsen om in de zomer de
la
stinkende stad te kunnen ontvluchten. Deze
de wa
buitenplaatsen ontstonden overwegend binnen een straal van 50 km rondom de grote steden en werden in West-Nederland meestal aangelegd langs
Vo bu
waterlopen, op de binnenduinrand of in
Vu
droogmakerijen. In de rest van Nederland, dat op te
re al
grote afstand van de grote steden en haar rijke
wa ee se
burgerij lag, bleven buitenplaatsen in eerste instantie vaak voorbehouden aan de (hogere) adel. De omgeving van Vught fungeerde als ‘lustwarande’ van
po (r Vu
‘s-Hertogenbosch waar een groot aantal buitenplaatsen is aangelegd. Landgoed Voorburg was er één van. Het zuidelijke deel van het plangebied maakte deel uit van het landgoed Voorburg. De oudste eigendomsakten in het archief van Voorburg dateren uit de 17e eeuw. Rondom de landhuizen werden classicistische tuinen aangelegd om het representatieve karakter van de buitenplaats te benadrukken. Als gevolg van de
Landgoederen en buitenplaatsen d.m.v. oost-west-assen verbonden met Boxtelse weg - uit visie Lubbers.
Landgoederen en buitenplaatsen d.m.v. O-W assen verbonden Boxtelse weg gezien tussenmet het oude tracé van de Laagstraat (ten
economische stagnatie en vernielingen in de Franse
westen) en de Boxtelseweg lagen, is relevant. Deze
tijd kreeg de rijke burgerij aan het einde van de 18e
buitenplaatsen hadden hun adres aan de
eeuw in heel Nederland een leidende rol in de aanleg
Boxtelseweg en werden gekenmerkt door oost-west
van buitenplaatsen. De uitgestrekte tuinen werden in
lopende lanen als structurerende elementen.
deze periode voornamelijk aangelegd als
Nu een aantal van deze landgoederen publiek
geïdealiseerde ‘natuurlijke landschappen’. Ook de
toegankelijk zijn of worden, komt de opgave op tafel
geometrische tuinen van de oudere buitenplaatsen
om ze in noord-zuidelijke richting beter met elkaar te
werden daarbij veranderd in landschapsparken.
verbinden. - Oost-west lanen vorm(d)en belangrijke structu-
Voorburg <-> landgoederenzone
rerende elementen van deze landgoederenreeks.
In de kaarten is goed af te lezen dat Voorburg
M A S T E landgoederen R P L A N in Z O R G P A - Kunnen de publiek toegankelijke
onderdeel is van de Vughtse landgoederenzone. Met
noord-zuidrichting beter met elkaar verbonden
name de sequentie van landgoederen die historisch
worden?
Park Voorburg | ontwikkelvisie
19
- CONCEPT -
20
1870 - Voorburg als landgoed met een tuinaanleg in Engelse landschapsstijl. Uit: Plan Vollmer & Partners 2020.
1956 - Uitbreiding vindt geconcentreerd plaats rondom het hoofdgebouw en langs de laan. Uit: Plan Vollmer & Partners 2020.
1988 - Andere inzichten in zorg worden zichtbaar, uitbreidingen aan de noordzijde. Uit: Plan Vollmer & Partners 2020.
2011 - Het hoofdgebouw is gesloopt, zorg-woonfuncties liggen verspreid over het terrein. Uit: Plan Vollmer & Partners 2020
- CONCEPT -
Historische ontwikkeling binnen het plangebied Gehele hoofdstuk inhoudelijk overgenomen uit: BAAC, 2020 Tot de 18e eeuw
teruggaat tot vóór 1832. Ten zuidoosten van de hoeve
Het plangebied maakte lange tijd deel uit van een
werd pas in 1927 het huidige pand aan de Laan van
laaggelegen gebied en kampte met wateroverlast.
Voorburg 19 gebouwd.
Later ook door militaire redenen (inundatie). Men legde een dijk rond Vught en de bijbehorende
Gesticht
landbouwgronden en boerderijen aan. Die ligt nog
Het Landgoed kent een lange zorggeschiedenis die
steeds langs de zuid- en zuidwestgrens van het
teruggaat tot in 1885. In dat jaar werd het door
plangebied.
regenten aangekocht vanuit de visie dat frisse lucht en meer ruimte een positief effect zou hebben op
Het plangebied maakte in ieder geval in het midden
mensen met een geestesziekte. Er werd toen op het
van de 18e eeuw deel uit van onverkaveld weide-/
landgoed het enorme ‘krankzinnigengesticht’
heidegebied met plaatselijk percelen bouwland.
gebouwd. Het complex werd georiënteerd op de
Dwars door het plangebied stroomde van zuidwest
hoofdlaan van het op dat moment meer dan een
naar noordoost een kleine waterloop die ten noorden
eeuw oude lanenkruis op het landgoed. Met bouw
van het plangebied uitmondde in de Dommel. Deze
van het gesticht is een deel van de bossen gekapt,
waterloop verzorgde de afwatering van het centrale,
hoewel een groot deel van de buitenplaatsaanleg
relatief natte deel van het plangebied. De randen van
bleef, met name het landschapspark langs de
het plangebied maakten deel uit van hoger gelegen
zuidoostelijke en zuidelijke rand van het plangebied
bouwlanden. Langs de Hoog en de Laag Straat waren
en de rechte lanen.
enkele boerderijen, waarvan vier in het zuidwestelijke deel van het plangebied. De oostgrens werd begrenst
Achter het complex was ruimte voor bijgebouwen. Er
in de jaren veertig van de 18e eeuw door de aanleg
werden ook twee mortuaria gebouwd. Eén voor
van een nieuwe rechte weg, de Straat Weg.
vrouwen en één voor mannen. De hele periode 1885-1900 stond in het teken van in één gebouw
Lustwarande
gecentraliseerde zorg met strikt onderscheid tussen
De omgeving van Vught fungeerde als ‘lustwarande’
mannen en vrouwen.
van ’s-Hertogenbosch waar een groot aantal buitenplaatsen is aangelegd. Het zuidelijke deel van
Aanvankelijk werden alle (sociale) klassen in één
het plangebied maakte deel uit van het landgoed
hoofdgebouw ondergebracht.
Voorburg. Vanaf 1772 was echt sprake van een
Daaraan kwam echter al vrij snel een eind. In 1894
buitenplaats na een periode van verschillende andere
werd het Sint Jozefpaviljoen gebouwd. Dit vrijstaande
(pacht)hoeven. Rondom de landhuizen werden
gebouw kwam aan de overzijde van de hoofdlaan
classicistische tuinen aangelegd om het
(nog steeds het structuurbepalende element) te
representatieve karakter van de buitenplaats te
liggen en was bestemd voor verzorging van
benadrukken. In het begin van de 19e eeuw is de
welgestelde patiënten. Het landhuis werd geschikt
buitenplaatsaanleg in noordelijke richting uitgebreid
gemaakt voor de verzorging van gegoede mannelijke
met gebogen lanen tussen gelegen weides. In deze
patiënten die zelf hun verzorgingskosten betaalden.
periode zijn ook de vijvers aangelegd.
Door de sloop van het in 1885 gebouwde complex is de historische kern van de zorginstelling Voorburg
In de zuidwesthoek van het gebied ligt een boerderij
niet meer als zodanig herkenbaar. Het
(nu Laan van Voorburg 68) met bijgebouwen die
Rijksmonument ‘Jozef’ aan de zuidzijde van de
Park Voorburg | ontwikkelvisie
21
- CONCEPT -
hoofdlaan biedt nu nog een beeld van de
van de 20e eeuw vond een omslag plaats waarbij
oorspronkelijke uitstraling van het complex omdat dit
behoefte ontstond om gespecialiseerde zorg te
gebouw qua architectuur in lijn is met de vormgeving
verlenen in speciaal daarvoor ontworpen gebouwen.
van het verdwenen hoofdgebouw.
Het laatste kwart van de 20e eeuw staat ook ten dele in het teken van de sloop van gebouwen uit de
Vanaf 1900
beginfase van het gesticht. Het hoofdgebouw werd in
De eerste helft van de 20e eeuw stond hoofdzakelijk
1995 gesloopt en liet een grote leegte achter op het
in het teken van de huisvesting van zorgverleners. In
terrein. Verschillende historische gebouwen staan
1928 werd een carrévormig zusterhuis gebouwd,
echter nog wel overeind.
links naast het hoofdcomplex uit 1885. Aan de oostzijde werd omstreeks 1932 het Broederklooster
Waardevolle bebouwing / elementen
gebouwd; ommuurd en met een duidelijk herkenbare
Verspreid over het plangebied is een aantal
het hoofdcomplex. In 1903 werd hier een watertoren
gebouwen geen monumentale status, maar wel
opgetrokken waarbij in 1941, tijdens de oorlog, een
cultuurhistorische waarde. Hiernaast staan enkele
brandweerkazerne werd gebouwd.
belangrijke voorbeelden. Alle bijzondere en
aanzicht gaf, is in deze periode deels verwijderd. Een groot deel van de kapel. Technische zorgen ook de gebouwen aangewezen als rijks- of gemeentelijk buitenplaatsaanleg, met ontwikkelingen name het landschapspark langs devoor zuidoostelijke en 29 zuidelijke rand van het plangebied en de rechte lanen, bleef gehandhaafd. nodige ontwikkelingen op het terrein, vooral achter monument. Daarnaast hebben een aantal bijzondere
monumentale gebouwen staan op de conclusiekaart Na 1945
bij hoofdstuk 3.3. De rijksmonumenten in het gebied
Ook na de oorlog is veel verbouwd op het terrein.
vallen samen binnen ‘Het complex van de
Grotendeels ging het daarbij om de verbouwing van
psychiatrische inrichting Huize Voorburg’.
bestaande panden. In de loop van de tweede helft aanzicht gaf, is in deze periode deels verwijderd. Een groot deel van de
Afb. 2.10 De voorname entree aan de zijde van de Straatweg, eerste kwart 20e eeuw, buitenplaatsaanleg, met name het landschapspark langs de zuidoostelijke en bestaat niet meer. 29
zuidelijke rand van het plangebied en de rechte lanen, bleef gehandhaafd.
Afb. Het enorme complex van oogthet aangesticht de zijde van de in laan nietgesloopt, kolossaal doordatAfb. werd 2.10 De voorname entree aan de zijde van de Straatweg, eerste kwart 20e eeuw, Het2.11 gehele hoofdgebouw werd 1995 gewerkt met paviljoens die door corridors onderling verbonden waren. Het complex was op De voorname entree aan de zijde van de Straatweg, eerste kwart bestaat niet meer. alleen het klokken-torentje is behouden, maar staat nu aan de de hoofdlaan van het landgoed georiënteerd. Al de gebouwen op de foto werden 20e in 1995 eeuw, bestaat niet meer. waterpartij van Parklaan. gesloopt, alleen hetde klokkentorentje is behouden.
22
Achter het complex was ruimte voor enkele kleine bijgebouwen, waaronder een gashouder. In de loop der tijd breidde het aantal bijgebouwen, met name dienstgebouwen, zich uit langs de achterzijde van het hoofdcomplex. Hierdoor ontstond geleidelijk een straat tussen het hoofdgebouw en deze bijgebouwen. Er werden ook twee mortuaria gebouwd. Eén voor vrouwen en één voor mannen. De hele periode 1885-1900 stond in het teken van in één gebouw gecentraliseerde zorg met strikt onderscheid tussen mannen en vrouwen. Aanvankelijk werden alle (sociale) klassen in één hoofdgebouw ondergebracht. Daaraan kwam echter al vrij snel een eind. In 1894 werd het Sint Jozefpaviljoen gebouwd. Dit vrijstaande gebouw kwam aan de overzijde van de hoofdlaan (nog steeds het structuurbepalende element) te liggen en was bestemd voor
- CONCEPT -
Villa Parklaan 21
Carillon
Vijverhof / Zusterklooster
De watertoren
Villa Voorburg
Jozef
Park Voorburg | ontwikkelvisie
23
- CONCEPT -
Plattegrond van Voorburg met landschapsinrichting circa 1900, uit ‘Het gesticht verbeeld’ - Heijden-Rogier, 2001
Laan van Voorburg
24
- CONCEPT -
Landschap In het plangebied bevinden zich diverse statige lanen
de loop van de tijd aangepast én in noordelijke
(met eiken en beuken) die in beginsel terug gaan tot
richting uitgebreid. De contour van de oude
de eerste buitenplaatsaanleg in de 18e eeuw. Door de
omgrachte moestuin is ook nog aanwezig. Door het
eeuwen heen zijn de lanen uitgebreid (met name in
huidige gebruik (bebouwing met opslag), de afsluiting
noordelijke richting) en elders juist opgebroken (in het
door een hek en de verplaatsing van de ingang (van
zuidelijke deel). Niet alle wegen die onderdeel zijn van
de noordzijde nabij het landhuis naar de westzijde), is
de (oude) inrichting van het landgoed, zoals de
de moestuin niet meer beleefbaar of herkenbaar als
Parklaan, hebben laanbeplanting. Op andere plekken
eenheid. Deze locatie is herbestemd voor het nieuwe
is de laanbeplanting vervallen of deels verwijderd.
uitvaartcentrum van Bijnen. Verspreid over het plangebied zijn enkele waterlopen
De oude buitenplaatsaanleg met afwisselend
die de restanten zijn van de oude verkaveling. Hoewel
grasvelden, bossen en slingerende paden en vijvers is
de waterlopen op zichzelf geen opvallende elementen
nog het duidelijkst herkenbaar in het zuidelijke en
zijn, vormen ze samen met de overige elementen wel
oostelijke deel van het plangebied. De vijvers zijn in
de structuur van het landschap.
Het plangebied omstreeks 1773 (Verhees 1773), BAAC pag. 15
Situatie voor de komst van het instituut (circa 1870)
Park Voorburg | ontwikkelvisie
25
- CONCEPT -
Landschap Groenstructuur Het hele park heeft de status ‘structuurbepalend
kenmerken hiervan kunnen geduid worden aan de
groen’. Dit zijn groenobjecten die een
hand van de bodem, het reliëf, de waterstructuur en
samenhangende en waardevolle groenstructuur
de bomen/bosschages.
vormen die van belang is voor de hele gemeente. Het beleidsuitgangspunt is behoud van het aanwezige
Bodem & hoogte
groen en waar nodig versterking ervan.
De bodem, die bestaat uit (lemig) fijn zand, heeft een relatief goed doorlatend vermogen van water. De
26
Doordat het park deze status heeft, is het natuurlijk
hoogte van het maaiveld is wisselend in het
extra belangrijk om te weten wat dan de
plangebied; tussen circa 4,0 en circa 6,0 +NAP. Ter
langdschappelijk structuur is. Vanuit het
plaatse van het voormalige gesticht is het maaiveld
cultuurhistorisch onderzoek weten we al twee
tot wel 1,5 meter hoger dan de lagere gebieden.
belangrijke elementen: de lanen als kenmerkende
Landschappelijk is de plek van het voormalige
structuren en het park in Engelse landschapstijl in het
gesticht dus een hogere, drogere zone. Bij de overige
zuiden en zuidoosten, met de bijbehorende
‘vakken‘ tussen de lanen is het midden vrijwel altijd
waterpartijen. De rest van het park kenmerkt zich
iets hoger en liggen de randen lager en zijn dus
doordat er verschillende landschapssferen zijn. De
natter.
Voorburg op bodemkaart
Hoogtekaart
Ligging Voorburg op bodemkaart
Landgoederenzone langs Boxtelseweg
- CONCEPT -
Watersysteem
Bomen: beleid
Rondom park Voorburg loopt een systeem van A- en
Uit de waardevolle bomenlijst (2016, update 2022)
B-watergangen. Aan de westzijde (Hogedwarsstraat)
van de gemeente blijkt dat geheel Voorburg als vlak is
zijn nog andere kleinere watergangen te vinden. Op
opgenomen op de Groene Kaart. Dit betekent dat
Voorburg zijn verschillende waterpartijen die dienen
binnen Voorburg ten alle tijde een kapvergunning
voor de opvang van regenwater. Ook rondom de
benodigd is voor bomen met een diameter van 30 cm
A-watergang zijn bergingsvoorzieningen aangelegd.
of meer op 1,30 m hoogte. Bomen die worden
Bij de nieuwbouw op Voorburg is het essentieel dat
aangevraagd, worden beoordeeld op basis van het
deze bergingsvoorzieningen behouden blijven. Voor
waarderingssysteem behorende bij de waardevolle
een volledig overzicht zie ‘Gebiedsanalyse water
bomenlijst. Als een boom waardevol is (45 punten of
Nieuwbouwontwikkeling Voorburg Vught -
meer) kan enkel bij zeer zwaarwegende argumenten
Waterschap De Dommel, 2022’. Uitgangspunt van de
een kapvergunning worden verleend. Hoewel het
gemeente en het waterschap is dat er voor nieuwe
kappen van enkele bomen voor de ontwikkeling
verharding voldoende compensatie gemaakt moet
onvermijdelijk is, zal dit dus vooral mogelijk zijn op
worden, ongeacht de hoeveel bestaande verharding
strategische plekken, bijvoorbeeld voor een heldere
er is gesloopt of weggenomen.
hoofdstructuur.
Waterkaart obv. input waterschap De Dommel
Uitsnede van de Groene kaart
A- of B-watergang
overige watergang
Monumentale bomen
Vlak waardevolle bomen
Afvoerrichting (aanname)
Waterpartij
Waardevolle bomen
Komgrens Vught
Schotbalkstuw
Vlak of laan waardevolle bomen
Park Voorburg | ontwikkelvisie
27
- CONCEPT -
Bomeninmeting
Waardevolle bossen, bomen en lanen
(GGZ Voorburg 2018 Rapp VTA)
BAAC heeft in het rapport uit 2020 een gedetailleerde
Omdat voor elke signicante boom een kapvergunning
analyse van de bomen en bomenstructuren
aangevraagd moet worden, en omdat deze pas bij
opgenomen. Hierin is een binair onderscheid
zwaarwegende argumenten verleend wordt, is het in
gemaakt tussen waardevolle bomen/structuren en
het ontwerp van belang om goed te weten waar de
‘overige‘. Dit kan meegenomen worden in de
huidige bomen staan en hoe groot de kroon is. Met
argumentatie om enkele bomen te kappen ten
behulp van een VTA (Visual Tree Assessment) is de
behoeve van de ontwikkeling op plekken die geen
locatie van een groot aantal bomen ingemeten. Van
onderdeel vormen van de hoofdstructuur.
de ingemeten bomen is de kroongrootte later bomen zijn ingemeten. De bomen die niet zijn
Conclusie: landschappelijke elementen en diverse landschappelijke sferen.
ingemeten, zijn ingeschat en toegevoegd aan de
Uit het cultuurhistorisch onderzoek kwamen al
kaart op basis van huidige hoogtekaarten.
belangrijke landschappelijke elementen naar voren:
Bosschages zijn hierbij grover overgenomen; bij
de laanstructuren en de parkachtige aanleg in
aangepast op basis van hoogtedata (AHN3). Niet alle
hebben, worden als waardevol beschouwd. Het heeft de voorkeur om de solitaire bomen en laanbeplanting is de locatie en de Engelse landschapsstijl in het zuidoosten. Op basis waardevolle bomen te behouden; niet alleen vanwege de sfeer en vitaliteit van 38 de leefomgeving, maar ook als onderdeel van de oude kroondiamer wél nauwkeurig. van de landschappelijk analyse van landgoedcultuur. het huidige reliëf,
Inventarisatie bestaande bomen Ingemeten locatie a.d.v. VTA, kroondiameter op basis van hoogtekaart (AHN3) Geplaatst op kaart op basis van hoogtekaart (AHN3)
28
Afb. 2.36 Groenkaart van het plangebied met daarop in donkergroen de waardevolle Groenkaart van het plangebied (bron: BAAC Rapport V-20.0174 ) bossen, bomen en lanen en in lichter groen de overige bomen en bossen.
Waardevolle bossen, bomen en lanen Overige bomen en bossen
- CONCEPT -
waterstructuur en bomenstructuur, kan gesteld
noorden en zuiden, 3. een droger ‘vak‘ tussen de
worden dat er naast landschappelijke objecten
lanen ter plaatse van het voormalige hoofdgebouw
(bijvoorbeeld de lanen) ook diverse landschappelijke
van het gesticht en 4. enkele ‘vakken’ tussen de
sferen zijn: 1. het romantische park, 2. de bossen en
landen waarvan de randen lager gelegen en dus
bosranden met bebouwde open plekken in het
natter zijn. Legenda
Park Voorburg | ontwikkelvisie
29
- CONCEPT -
Infrastructuur Infrastructuur in de omgeving Voorburg heeft een goede ontsluiting via de entree aan de Parklaan in het westen, die verbonden is met de zuidelijke gebiedsontsluitingsweg van Vught (Glorieuxlaan-Laagstraat-Wolfskamerweg-Vijverbosweg). Langs deze route rijdt buslijn 9 (stadsbus door Den Bosch-Vught) eens per uur in beide richtingen. Een bushalte zit op de rotonde ParklaanLaagstraat.
Utilitaire netwerken buiten plangebied
30
Legenda Autoroute Buslijn Bushalte Treinspoor Trein toekomstig verdiepte ligging Snelfietsroute F2
- CONCEPT -
Recreatieve infrastructuur in de omgeving
Legenda
De Boxtelseweg maakt deel uit van een regionale fietsroute. De Laagstraat is onderdeel van lokale fietsroutes naar het centrum en het station. Er zijn recreatieve netwerken die over en rondom de locatie lopen. Ten zuiden van het plangebied ligt de halfverharde Kettingweg die wordt gebruikt voor (landschappelijke) wandelroutes. Op het terrein zelf lopen diverse wandelroutes,
Fietsroute Wandelknooppuntennetwerk Fietsknooppunten
sommige als onderdeel van erfgoedwandelingen. Op de hoek van de Boxtelseweg en Haldersebaan is recreatief fietsknooppunt 35.
Recreatieve netwerken buiten plangebied
Park Voorburg | ontwikkelvisie
31
- CONCEPT -
Huidige infrastructuur plangebied Op dit moment zijn er vier toegangspunten voor autoverkeer. De entree aan de Laagstraat wordt beschouwd als de hoofdentree. Deze leidt naar een volgende
voetgangers en fietsers, zoals ten noorden van Parklaan 21 en ten westen van de
Entrees Parkeerplaats Spoor Autoroute
Beukenlaan bij de Ketting. Aan de zuidzijde van het plangebied ontbreekt een
Voetgangers
rotonde waar ook het terrein van FPA/Novadic-Kentron (via Hogedwarsstraat) en Cingel bereikbaar zijn. Er zijn verschillende secundaire aansluitingen voor
verbinding tussen de Kettingweg en de Laan van Voorburg.
Verkeerssituatie
32
Legenda
- CONCEPT -
Huidige parkeersituatie Bij bijna alle gebouwen op Voorburg wordt het parkeren geclusterd op een eigen parkeerterrein nabij de ingang. Er zijn dus geen (formele) parkeerplekken langs de hoofdlanen. Er is altijd een zijweg die naar
Legenda Bestaande parkeerplaats: te behouden (684) Bestaande parkeerplaats: te verwijderen (361)
het parkeerterrein leidt. Bij herontwikkeling van het gebied verdwijnen enkele parkeerterreinen die verbonden zijn aan te slopen gebouwen.
Inventarisatie parkeerplaatsen op basis van ontvangen documentatie van RvA op 6 juni 2024
Park Voorburg | ontwikkelvisie
33
- CONCEPT -
Huisartsen ‘Hoge Vliert’, BENU apotheek, Gymzaal ‘de Springplank’ Kinderdagverblijf ‘Onder de Pannen’, Basisschool ‘de Springplank’ Supermarkt - 7 min. fietsen Dichtsbijzijnde zorgpunt ‘de Leyhoeve’
Voortgezet speciaal onderwijs ‘Zuiderbos’, met gymzaal, RvA sporthal
Sporthal ‘Elzenburg’, Jongerencentrum ‘Elzenburg’, Basisschool ‘de Avonturier’, Kinderopvang ‘Partou’, Basisschool ‘Misha de Vries’, Huisartsenpraktijk ‘Pax et Bonum’
Huisartsenpraktijk ‘Kooyman’ Kinderopvang ‘Onder de Pannen’, Basisschool ‘Lichtstraat’, Gymzaal ‘Hertog van Brabant’ Supermarkt - 7 min. fietsen
34
- CONCEPT -
Voorzieningen in de omgeving Dorpscentrum
Sporten & scholen
De meeste culturele en winkelvoorzieningen van
Ten zuidwesten van Park Voorburg liggen
Vught zitten in het dorpscentrum. Hier is ook veel
diverse sportvelden op een afstand van 10 tot 15
horeca te vinden. Het centrum van Vught heeft
minuten fietsen van het centrum. Aan de westzijde
bovengemiddeld veel van deze voorzieningen, zeker
van het spoor, verspreid door de wijken, liggen
gezien de grootte van het dorp en de nabijheid van
verschillende scholen, met uitzondering van het
Den Bosch. Het centrum van Vught ligt op 5 tot 10
Zuiderbos, die binnen Park Voorburg te vinden is.
minuten fietsen van Park Voorburg. Wandelend duurt het 20 tot 30 minuten, afhankelijk waar je start op
Zorg
Voorburg. De wandelroutes zelf lopen langs de
Historisch gezien heeft Vught een uitgebreid
drukke Laagstraat of Boxtelseweg. Het zou fijner zijn
zorgnetwerk met diverse verzorgingstehuizen. Ook
als er een wandelverbinding is die de over de
Park Voorburg biedt dergelijke voorzieningen met
landgoederen loopt.
verschillende woonzorginstellingen verspreid over de wijken.
Dagelijkse boodschappen De Lidl + buurtcentrum in De Baarzen, de Jumbo +
De gevarieerde voorzieningen dragen bij aan een
buurtcentrum aan het Moleneindplein en de
gebalanceerde verdeling van functies en een hoge
supermakten in het dorpscentrum liggen allemaal
levenskwaliteit voor de huidige en toekomstige
ongeveel even ver van Voorburg. Het is allemaal 25
bewoners van Voorburg. Verbeterpunten liggen
tot 35 minuten lopen en 5 tot 10 minuten fietsen.
momenteel vooral in de wandelverbinding richting het centrum (kan dit via de landgoederen?) en de nabijheid
Laagstraat
van dagelijkse boodschappen.
Bij de ingang van Park Voorburg is aan de overkant het begin van een langgerekt industrieterrein waar kantoren, bedrijven en detaihandel van grotere omvang gevestigd zijn. Dit gebied kenmerkt zich door een focus op autoverkeer.
Park Voorburg | ontwikkelvisie
35
- CONCEPT -
Plan Leyhoeve
Zuiderbos School
Plan spoorwegonderdoorgang
Eikenven Crematorium
Plan Groensche hoeven
36
- CONCEPT -
Plannen in de omgeving Op het terrein van Huize Bergen was in 2017
geschikt bevonden voor de ontwikkeling van een
nieuwbouw, waaronder een hotel en zalencomplex.
uitvaartcentrum met crematorium. Vanwege het parkachtige, natuurlijke en historische karakter van
Het Zuiderbos is een gespecialiseerde school voor
landgoed Voorburg kan hier een hoogwaardige
basis- en voortgezet onderwijs, gericht op
voorziening worden gerealiseerd, die tegemoetkomt
onderwijsvragen die verband houden met
aan een brede maatschappelijke behoefte.
psychiatrische problematiek of een vermoeden daarvan. Nieuwbouw is gereed in 2024. In de nabijheid van de Groensteeg in Vught ligt Het spoorwegtraject door Vught krijgt gedeeltelijk een
Landgoed Groensche Hoeven, een nieuw landgoed
verdiepte ligging. Bij de Wolfskamerweg zal de weg via
dat momenteel wordt ontwikkeld. Om de ontwikkeling
een tunnel onder het spoor doorlopen, toegankelijk
van het landgoed mogelijk te maken, is op 17
voor fietsers, voetgangers en automobilisten.
december 2015 het bestemmingsplan ‘NSW Landgoed De Groensche Hoeven’ vastgesteld. Het
De locatie Eikenven maakt deel uit van Zorgpark
toekomstige landgoed omvat grofweg de volgende
Voorburg en werd tot nu toe gebruikt voor de facilitaire
elementen: aanleg van een waterplas, bouw van
dienst van het Zorgpark. Vanwege de rustige en
dertien landhuizen rondom deze plas, realisatie van
sfeervolle, parkachtige omgeving is deze locatie
nieuwe natuur (15 hectare).
Planuitsnede van Groensche hoeven
Plan Leyhoeve Rapport
Nieuwe situatie tunnel Wolfskamerweg
Nieuw plan crematorium (Eikenven)
Park Voorburg | ontwikkelvisie
37
- CONCEPT -
Overzicht beleidskaders gemeente Bij de ontwikkeling worden alle relevante
• Erfgoed & monumentenbeleid: Naast de
beleidsregels van de gemeente en andere
Erfgoedvisie 2023-2029 en de Welstandsnota zijn
overheidsinstanties toegepast die op dat moment
ook relevant:
gelden en die rechtsgeldig zijn vastgesteld, mits
1. Erfgoedverordening Gemeente Vught 2023
daarvoor voldoende rechtvaardiging bestaat.
2. Rijksmonumentenregister | Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
Overzicht van vigerend beleid
3. Gemeentelijke monumentenlijst
De actuele beleidsnota’s die voor de ontwikkeling van Voorburg van toepassing zijn, staan op de website
• Vigerende bestemming
van de gemeente Vught: Beleidsnota’s gemeente
Recentelijk is de Omgevingswet in werking
Vught | Wij in Vught.
getreden (vanaf 01-01-2024). Het Omgevingsplan gemeente Vught is in werking sinds 05-07-2024.
Voor een aantal beleidsaspecten zijn nog
De nog geldende bestemmingsplannen,
aanvullingen van belang of toelichting te geven:
inpassingsplannen, wijzigingsplannen, uitwerkingsplannen, beheersverordeningen,
• Parkeren: De nota Parkeerbeleid en Parkeernota
exploitatieplannen en voorbereidingsbesluiten
2013-2022, 7 februari 2013, ontbreekt in de lijst
maken onderdeel uit van het Omgevingsplan (tot
beleidsnota’s op de website. Deze is echter wel van
uiterlijk 31-12-2031). Het Omgevingsplan bepaalt
toepassing. De gemeente werkt aan een nieuw
welke functies en gebruik toegestaan zijn op een
parkeerbeleid. Zodra het nieuwe beleid is
aangewezen plek of gebied in de gemeente.
vastgesteld, vervangt dit het genoemde document. Het projectgebied valt onder het bestemmingsplan • Water & Riolering: Aanvullend aan het Programma Water en Riolering (PWR) 2022-2026 is het
27-05-2014), waarin de enkelbestemming
volgende van toepassing:
Maatschappelijk van toepassing is op het
1. Waterafvoerverordening Vught 2022
plangebied.
2. In de leidraad watertoets van de gemeente dis een korte samenvatting van het beleid: ‘Leidraad opstellen watertoets Vught mei 2022.docx’ 3. Voor de verdere uitwerking is er ook vast het programma van eisen voor een nieuw ontwerp voor riolering: ‘Programma van eisen ontwerp en uitvoering riolering en water.docx’.
38
‘Voorburg en omgeving’ (onherroepelijk per
- CONCEPT -
Park Voorburg | ontwikkelvisie
39
- CONCEPT -
- CONCEPT -
3. Ruimtelijkprogrammatisch kader
- CONCEPT -
42
raamwerk
invulling
Lanen met verschillende karakters
Verschillende buurten en sferen
Netwerk van paden en ontmoetingsplekken
Twee levendige zwaartepunten
Natuurlijk- & cultuurlandschap
Wonen met het landschap
- CONCEPT -
3.1 Basisprincipes Dragers voor identiteit Het programma van zorg, wonen en welzijn geeft het
3. Netwerk van paden en ontmoetingsplekken
gebied een bijzondere identiteit. Deze identiteit krijgt
Een fijnmazig netwerk voor wandelen en fietsen langs
ook een ruimtelijke uitdrukking. Het landschappelijk
verblijfsplekken en activiteitenlocaties. Dit netwerk
raamwerk vormt de basis en zorgt voor samenhang
stimuleert een gezonde levensstijl.
en historisch besef. Door dit raamwerk blijft de natuur
4. Natuurlijk & cultuurlandschap vullen elkaar aan
altijd dichtbij en is het gebied verbonden met de
Twee manieren van landschap maken die in elkaar
omgeving. De bebouwing binnen dit raamwerk is
overlopen, bieden een divers gebruik van de openbare
contextueel en sluit aan op het gedachtegoed van
ruimte. Het natuurlijke deel en het romantische,
Reinier van Arkel: samenleven op een bijzondere
parkachtige deel hebben elk hun eigen unieke
manier, met voorzieningen die voor iedereen
kwaliteiten.
toegankelijk zijn. De ruimtelijke bouwstenen voor dit
5. Twee levendige zwaartepunten
gebied worden hieronder beschreven en in de
Het gebied krijgt een dynamisch Hart en een
volgende paragrafen verder uitgewerkt.
herkenbare entree. Dit zijn locaties waar reuring, activiteiten en ontmoetingen plaatsvinden, te midden
De (ruimtelijke) principes
van de relatieve rust elders op het landgoed.
1. Lanen met verschillende karakters
6. Wonen met het landschap
Het ruimtelijke raamwerk vormt de verbindende
De nieuwe woningen zijn gegroepeerd in clusters
structuur en de identiteitsdragers van Voorburg.
verspreid over het landgoed. Elk cluster of bestaand
2. Verschillende buurten en sferen
individueel gebouw gaat op een eigen manier een
Woonmilieus passend bij de landschapsfeer en
relatie aan met het landschap.
identiteit van de plek.
Geen dorpse woonwijk: wonen op Voorburg betekent het dorpse en het monumentale van Vught verbinden maar niet vertroebelen. Op een campus-landgoed is wonen anders dan in een straatje in het dorp.
Geclusterd wonen op een campus-landgoed: grote en kleine geclusterde buurten verhouden zich goed tot de schaal van het landgoed. Royale groenstructuren scheiden herkenbare gemeenschappen en sfeergebieden. Privé en openbaar zijn op een structurele manier ruimtelijk gescheiden. Park Voorburg | ontwikkelvisie
43
- CONCEPT -
Lanen zijn transparant en bieden daarmee zicht op het afwisselende landschap.
Het aanhelen van missende en/of verdwenen stukken laan maakt de hoofdstructuur nóg sterker (westelijk deel van Eikenlaan).
44
De Parklaan is vormgegeven als wateras. De toekomst van de wateras is ecologisch en landschappelijk, zoals op deze referentie.
- CONCEPT -
Basisprincipe 1 Lanen met verschillende karakters De meest markante onderdelen van het gebied zijn de groene lanen. Ze verankeren het gebied op de locatie en verbinden de verschillende sferen in het gebied met elkaar. Als ruimtelijke figuren verbinden ze de diverse deelgebieden die elk hun eigen sfeer en ruimtelijke structuur hebben. De lanen hebben een verschillend karakter. Principe is om deze lanen in hun karakter te versterken en waar nodig te repareren/verlengen.
Parklaan/Wateras: Deze waterrijke as begint bij de
toekomstige herontwikkeling is het logisch om de
entree aan de Laagstraat en eindigt op de
laan te herstellen tot aan de begraafplaats.
Boxtelseweg bij een nieuw te ontwikkelen kruispunt. Dit vormt de noordelijke entreestraat van Voorburg en
Blikvangers
verdient een vernieuwd elan, waarbij de focus ligt op
Je betreedt Voorburg via één van de lanen. Analoog
natuur en ecologie. Nieuwe bebouwing in Het
aan Villa Voorburg, worden bij de belangrijkste
Entreegebied is gericht op deze laan.
entrees ‘blikvangers’ geplaatst. Dit zijn opvallende
Carillonlaan: Verbindt noord en zuid en schakelt
gebouwen van statuur. Ze dienen als ‘adres’ voor
tussen alle lanen. Het zuidelijkste deel wordt
Voorburg en maken de binnenkomst uitnodigend en
‘afgemaakt’ in dezelfde stijl en met hetzelfde type als
aantrekkelijk. In algemeenheid moeten de blikvangers
het bestaande deel. De laan wordt autovrij. Het is de
het structurerend karakter van de lanen versterken.
visie dat het noordelijke deel van de Carillonlaan verbonden wordt met het Landgoed Huize Bergen, zodat er een doorlopende wandelstructuur vanuit het centrum van Voorburg onstaat. Laan van Voorburg: Deze heeft een voornaam en monumentaal karakter. Het is de zuidelijke entreestraat van het gebied. Waar nodig wordt de laan hersteld of versterkt. Beukenlaan: De toegang tot Voorburg vanuit de Ketting voor langzaam verkeer moet goed toegankelijk en helder afleesbaar zijn. Eikenlaan: Deze heeft een gelijkwaardig karakter als de Beukenlaan. Hiervoor moet de toegang vanaf de Boxtelseweg worden doorgetrokken zodat er een duidelijke entree voor fietsers en voetgangers komt. Historisch gezien liep de laan door tot aan de begraafplaatsen, maar nu ligt het gebouw ‘De Lichtboog’ op het tracé van de laan. Bij een
Centraal kruis van autovrije lanen: wandelen, fietsen én verblijven Hoofdontluiting voor wandelen, fietsen én gemotoriseerd verkeer.
Park Voorburg | ontwikkelvisie
45
- CONCEPT -
46
Het Entreegebied: Kloeke blokken in het groen en een markante entree van Park Voorburg.
Clusters in De Velden: De geclusterde bebouwing ligt vrij in het landschap dat een geleidelijke overgang kent van waterrijk naar droger en bosrijk gebied.
Romantische parksfeer: Er moet terughoudend worden omgegaan met het toevoegen van nieuwbouw. Enkele solitaire gebouwen kunnen worden geplaatst in zichtlijnen die passen bij de maat en schaal van de bestaande bebouwing.
Het Hart: Een gemengd en levendig gebied rondom de bestaande watertoren en reeds aanwezige voorzieningen. Het is een compact bebouwd gebied met openbare en collectieve tuinen die onderling verbonden zijn.
Bossfeer: Bebouwing ligt verscholen in het bos, bebouwing ‘volgt’. Bomen worden ingepast en bebouwing staat op open plekken.
Zorgbuurten: Rustig en geborgen als kamers in het bos.
- CONCEPT -
Basisprincipe 2 Verschillende landschapssferen en buurten Het landgoed is groot en heeft verschillende landschapssferen die bij de ontwikkeling worden gerespecteerd. Dit betekent dat verschillende woonmilieu’s worden gerealiseerd met een eigen karakter. De verschillende buurten zijn contextueel ontworpen; zoveel mogelijk inpassen van aanwezige bomen en bosschages, rekening houden met bodem en water. Een nieuwe tijdlaag, maar met respect voor wat er al is.
Entreegebied: De verstedelijking van de Laagstraat (o.a. Ketting en Schakel) komt hier abrupt samen met de relatieve openheid van Voorburg. Het gebied heeft een wat lage ligging en is natuurlijk en waterrijk. De openheid geeft ruimte om een entreegebaar te maken. De Velden: De openheid in het middengebied bepaalt mede de landschappelijke sfeer van Voorburg. Door deze openheid op verschillende plekken te waarborgen, zijn de lanen herkenbaar en wordt de schaal van het gebied voelbaar. Het Hart: De locatie van het voormalige hoofgebouw van het gesticht en de huidige voorzieningen rondom
Bestaande landschappelijke sfeer als drager voor de woonsfeer
de watertoren zijn de aanleiding voor een multifunctioneel en compact deelgebied. Romantisch park: Een open en lommerrijk park met een monumentale sfeer en enkele solitaire gebouwen. Bosgebied: Een bosstructuur met een soortenmengeling van volwassen bomen met hier en daar gebouwen(-clusters). Op diverse plekken zijn open plekken waar ruimte is voor ontwikkeling. De bosstructuur blijft behouden. Zorgbuurten: De gebouwen en clusters met zorg liggen veelal in het bosgebied. Geborgenheid en rust zijn de belangrijkste trefwoorden voor deze bestaande woon-zorg gebieden.
Park Voorburg | ontwikkelvisie
47
- CONCEPT -
Toekomstbeeld: autovrij bewegen over de Carillonlaan
Een inspirerende en uitdagende wandel- en plekkenstructuur
48
- CONCEPT -
Basisprincipe 3 Netwerk van paden en ontmoetingsplekken De ontwikkeling op Voorburg moet bijdragen aan een gezonde levensstijl. Daarom worden er optimale verbindingen gemaakt voor voetgangers en fietsers. De auto is te gast op Voorburg en parkeren gebeurt uit het zicht. Door het creëren van wandelroutes en ontmoetingsplekken worden de verschillende buurten toegankelijk en wordt het erfgoed beleefbaar gemaakt.
Bewegen door het park is een groenbeleving. Er
Park Voorburg is nu al de plek voor een ommetje
wordt gebruik gemaakt van de lanen als formele
door haar gebruikers en veel Vughtenaren. Daarnaast
begeleiding en het romantische park als groen decor.
ligt het gunstig georiënteerd aan diverse bovenlokale
De Carillonlaan fungeert hierbij als centrale
fietsroutes. Het is dan ook niet meer dan logisch dat
langzaamverkeers-as. Deze wordt in het midden
het padennetwerk op Voorburg zelf nog beter wordt
gekruisd door het Beukenlaantje en het Eikenlaantje.
verknoopt met het omliggende wandel- en
Gezamenlijk vormen deze drie lanen het midden van
fietspadennetwerk. Het gaat hierbij voornamelijk om:
een autovrij wandel- en fietsgebied.
de Boxtelseweg, de Lagedwarsstraat, de Laagstraat en de Kettingweg. Ook liggen er kansen om in de
In een tweede orde ten opzichte van de lanen komt er
toekomst een toegankelijke wandelverbinding te
een web van paden voor langzaam verkeer. Dit
maken met de Kettingweg via Landgoed Huize
fijnmazige netwerk doorkruist de diverse
Bergen.
landschappelijke (woon)sferen. Voorburg moet uitnodigen om een rondje te gaan hardlopen of net iets verder te lopen met de hond. Ook dat hoort bij het zorgende karakter van Park Voorburg. Vaak zijn de paden losliggend van wegen, liggen ze vrij in het landschap en slingeren ze rondom waterpartijen. De paden koppelen de verschillende verblijfsplekken van Voorburg aan elkaar. Soms zijn dat eenvoudige bankjes op een mooie plek; soms zijn dat plekken voor sport en (denk)spel; verblijven kan ook heerlijk aan de natuurlijk waterpartij naast de Parklaan en in ‘Het Hart’ is plek om wat te organiseren op het levendige plein - er is daar zelfs een ontspannen terras. Kortom: Voorburg kent fijne plekken om te verpozen in alle soorten en maten - het zijn aanleidingen om even te blijven plakken.
Principes: een fijnmazig netwerk van paden en plekken
Park Voorburg | ontwikkelvisie
49
- CONCEPT -
Romantische parkachtige sfeer
50
Natuurlijk-landschappelijke sfeer
- CONCEPT -
Basisprincipe 4 Natuurlijk landschap en cultuurlandschap vullen elkaar aan Twee manieren van landschap maken die in elkaar overlopen, biedt een breed scala aan mogelijkheden voor het gebruik van de openbare ruimte. Het romantische parkdeel in het zuidoosten blijft meer open en hier wordt beperkt bebouwing toegevoegd om het open karakter te behouden. Dit is een ideale plek om bijvoorbeeld te picknicken langs de waterkant. De noordwestelijke helft is meer natuurlijk met bos, waterpartijen en bosschages.
Het romantische park
Natuurlijk-landschappelijk
Toen professor Johan Bon in 1772 het later
In het meer natuurlijke noordwestelijke deel is de
genoemde landgoed ‘Voorburg’ kocht, werd het
omgeving minder strak gecultiveerd dan het Engelse
vooral door zijn Engelse parkaanleg en beplanting
park. Hier heeft de natuur meer vrij spel gehad, wat
een van de mooiste buitenplaatsen van Vught (uit:
heeft geleid tot gemengde bospartijen met
‘Catalogus Cultuurhistorische Inventarisatie Vught’).
onderbeplanting. Door de deels lagere ligging komen
Nog steeds is deze Engelse landschapstijl duidelijk
hier plantensoorten voor zoals lisdodde en
herkenbaar aan de slingerende paden en vloeiende
verschillende boomsoorten, waaronder treurwilgen.
waterpartijen. Belangrijk zijn de mix van solitaire bomen, waarvan sommige exoten, en kleine boomgroepen die interessante vista’s en zichtlijnen creëren, bijvoorbeeld vanaf de Boxtelseweg. Het ontbreken van symmetrie in het landschap is hier kenmerkend..
Plattegrond van Voorburg circa 1900, uit ‘Het gesticht verbeeld’ Heijden-Rogier, 2001
Park Voorburg | ontwikkelvisie
51
- CONCEPT -
52
- CONCEPT -
Basisprincipe 5 Twee levendige zwaartepunten Op twee plekken in het plan is altijd wat te doen! Bij Het Entreegebied aan de Laagstraat zorgen de voorzieningen in de plinten voor een levendig welkomstgebaar. In ‘Het Hart’ bij de huidige watertoren is nu al een en ander te doen. Dit wordt het grootste voorzieningenzwaartepunt van Voorburg: hier is ruimte voor een kopje koffie, een kleine boodschap, culturele uitspattingen, voor zorg, plekken voor toevallige ontmoeting en ruimte om zelf activiteiten te ondernemen.
Complementair
Het Hart
Het basisprincipe is om levendigheid in het gebied te
Het historische Hart van het plan rondom de
creëren onder andere door voorzieningen toe te
watertoren krijgt een mix van bestaande en nieuwe
voegen. Voor een woonwijk van dit formaat is een
(deels commerciële) voorzieningen en functies. De
scala aan voorzieningen nodig: kinderopvang,
buitenruimte wordt daar zo ontworpen dat het
scholen, sportscholen, winkeltjes (met een
uitnodigt tot verblijf en mogelijkheid geeft voor
maatschappelijke achtergrond), zorgvoorzieningen,
activiteiten. Vanwege de centrale ligging op het park
kleinschalige horeca, etcetera. Bij de uitwerking wat
en omdat hier relatief het meeste mensen wonen, is
precies waar komt, is het vooral belangrijk dat de
het logisch dat de meerderheid van de voorzieningen
twee zwaartepunten complementair zijn ten opzichte
in Het Hart terecht komen.
van elkaar.
Het Entreegebied Beide zwaartepunten vallen samen met de plekken waar de hoogste woondichtheid beoogt is. Bij Het Entreegebied komt daar nog eens bij dat het relatief dicht bij het busvervoer ligt. Kortom: een goede plek voor voorzieningen. Door deze voorzieningen in de plinten van de gebouwen te situeren, onstaat direct een uitnodigend welkomstgebaar. De voorzieningen zijn onderdeel van de overgang van de stedelijke dynamiek aan de Laagstraat naar de gezellige en natuurlijke ruimtelijkheid van het woonpark.
Park Voorburg | ontwikkelvisie
53
- CONCEPT -
54
- CONCEPT -
Basisprincipe 6 Wonen met het landschap In het landschap van Park Voorburg staan momenteel diverse losstaande monumentale en moderne gebouwen. Dit wordt aangevuld met een aantal clusters waar men woont met het landschap. Allemaal dragen ze bij aan de toekomstige identiteit: een wijk waar je gezamenlijk woont te midden van het groen. Landschapsrelaties
Overgang privé-openbaar
Omdat het landschap bestaat uit diverse sferen en
In elk geval strekt het landschap zich altijd uit tot aan
diverse landschapssoorten, is de manier waarop er
de gevel. Dit geldt voor nieuwe en bestaande
gewoond wordt met het landschap ook divers.
woningen, woongebouwen en woonclusters. Dat
Bestaande solitaire gebouwen en nieuwe clusters
betekent echter geen ‘koude‘ overgang van openbaar
passen zich aan het landschap aan en hebben er een
naar privé. Het betekent juist dat deze overgang
relatie mee. Soms omringt het romantische park de
zorgvuldig ontworpen moet worden. Soms kan dit
gebouwen, soms staan monumenten statig langs
een terras met uitzicht zijn, soms is het juist ‘ruig‘
een laan, soms zijn de gebouwen statig, maar is het
publiek groen dat de privacy waarborgt, soms vraagt
landschap natuurlijk nat en wat ruig, soms liggen de
het om een uitgekiende plaatsing van slaapvertrekken
clusters geborgen verscholen in het bos en soms
en de ‘livings‘, soms is het een waterpartij die de
doorweeft en doorklieft het groen de kloeke blokken.
overgang gemakkelijk maakt, maar soms is het juist decimeterwerk met hoogteverschillen en een
Verzorgen en adopteren
gebouwde erfafscheiding, onderdeel van het
Zorgtermen als adoptie en verzorgen hebben vanuit
architectonisch ontwerp van de woning.
de zorggeschiedenis van Park Voorburg nauwelijks een landschappelijke betekenis. Het is echter belangrijk dat ‘wonen met het landschap’ niet alleen wordt begrepen als een zichtrelatie. Het zou goed zijn als de bewoners stukjes van het landschap onder hun hoede nemen daar waar het ruimtelijk aanvaardbaar is. En samen met hun medebewoners pluktuinen eetbaar houden, bloemenvelden jaar na jaar bloeiend houden en kundig kruid van onkruid scheiden. Als men daar dan ook nog eens mentaal beter van wordt, dan is de cirkel rond.
Park Voorburg | ontwikkelvisie
55
- CONCEPT -
56
- CONCEPT -
3.2 Programmatisch kader
Park Voorburg | ontwikkelvisie
57
- CONCEPT -
Overzicht van de verschillende voorzieningen in het gebied (gebouwd + openbare ruimte)
58
- CONCEPT -
Programma Te behouden programma Voorburg wordt getransformeerd tot een gemengde
inzicht te bepalen, binnen de gegeven kaders. De
woonomgeving. In de toekomst is er ruimte voor
verdeling van het aantal woningen met bijbehorende
verschillende typen woningen, zorgvoorzieningen,
prijssegmenten over de ontwikkelvelden is aan de
werkruimten en maatschappelijke voorzieningen.
marktpartij (binnen de randvoorwaarden).
Reinier van Arkel blijft op het terrein, samen met enkele zorgpartners. Ze worden dus ‘buren’ van de
In brede zin geldt dat moet worden aangesloten op
nieuw te ontwikkelen woningen en voorzieningen.
de huisvestingsbehoefte van Vught. Vught heeft een
Basisprincipe 3, het netwerk van paden, zorgt voor de
Lokale Inclusie Agenda. Toegankelijkheid en inclusie
onderlinge verbinding tussen de voorzieningen en
zijn, zeker in zorggemeente Vught, van belang.
woonvelden.
Daarom geldt dat alles in principe toegankelijk is voor iedereen. Denk aan openbare ruimte, gebouwen met
Nieuw programma - 910 woningen
een openbare functie als scholen etcetera. Het
Binnen de ontwikkelvelden kunnen maximaal 910
principe is dus ‘Design for All’.
woningen worden gerealiseerd. Park Voorburg zal een mix bevatten van appartementen en grondgebonden woningen, met een verhouding van ongeveer 50% appartementen en 50% grondgebonden woningen. Het te realiseren middensegment kan zowel huurwoningen als koopwoningen omvatten. De toekomstige marktpartij heeft volledige vrijheid om dit in het plan naar eigen
Overzicht woningsegmenten 2024
30% sociale huur
goedkoop
15% koop tot €303.000
In deze figuur is de segmentering van de woningen aangegeven die geldt voor Zorgpark Voorburg
22,5% huur of koop tot € 455.000
middelduur laag
22,5% huur of koop tot € 657.000
middelduur hoog
10% huur of koop vanaf € 657.000
duur
Prijspeil 2024
Park Voorburg | ontwikkelvisie
59
- CONCEPT -
Nieuw programma - niet-wonen Naast wonen biedt Park Voorburg ruimte voor
van beperkte economische/maatschappelijke
maatschappelijke en economische functies, evenals
activiteit. In de nieuwe visie zal deze locatie een
overige voorzieningen zoals speelvoorzieningen en
buurtfunctie houden; een bestemming waar mensen
ontmoetingsplekken die passen bij deze
graag naar toe gaan. Het is de wens om activiteiten
woonomgeving. Voorbeelden hiervan zijn een school,
gericht op werken, leren en dagbesteding te behou-
uitbreiding van de sporthal (Reinier van Arkel), een
den en waar mogelijk te versterken. Daarbij wordt
gezondheidscentrum, sociaal-culturele voorzieningen
gedacht aan (ambachts)bedrijfjes tot milieucategorie
en kleinschalige bedrijvigheid. Nieuwe functies zijn
2 en per bedrijf een vloeroppervlak van 200 m2 bvo.
afgewogen ten opzichte van al bestaande functies in
De ondernemingen moeten passen bij de aard en
de omgeving van Voorburg. In totaal moet circa 4.000
maat van deze plek, zoals sociale ondernemers.
m² BVO gereserveerd worden voor nieuwe
Bestaande activiteiten met een maatschappelijke
maatschappelijke en commerciële functies. Dit is
grondslag met ‘lichte commerciële uitstraling’ zijn
exclusief (de uitbreiding) van de sporthal, eigendom
toegestaan. Bij substantiële toename van dit opper-
en opgave voor Reinier van Arkel. Deze 4.000 m²
vlak kan regionale afstemming aan de orde zijn.
behelst zowel maatschappelijke als commerciële voorzieningen. Mocht de reservering te krap blijken
Nieuwe grootschalige kantoorruimte, bijvoorbeeld in
voor het totale beoogde pakket, dan hebben de
de vorm van een bedrijfsverzamelgebouw is niet
maatschappelijke voorzieningen voorrang.
gewenst omdat er in dit segment nog voldoende bestaand aanbod voorradig is binnen de gemeente
Zoals omschreven in basisprincipe 5: De
Vught.
zwaartepunten van dit programma worden beoogd in ‘Het Hart’ en ‘Het Entreegebied’. Het is daarbij logisch
Voorzieningen in openbare ruime
dat ‘Het Hart’ iets meer voorzieningen opneemt. Het
Bij de inrichting van het openbare gebied dient
is vooral belangrijk dat de twee locaties
rekening te worden gehouden met het stimuleren van
complementair functioneren ten opzichte van elkaar
sport en bewegen. Vanwege het te behouden
en ten opzichte van de rest van Vught. Binnen de
karakter van een landgoed zijn daarvoor veel kansen
ruimteverdeling ligt de prioriteit bij het inpassen van
en mogelijkheden. Bijzondere aandacht dient het
maatschappelijke voorzieningen met een resterend
creëren van speelplekken voor kinderen in diverse
metrage voor commerciële functies. Bij het inpassen
leeftijdsgroepen. Conform gemeentebeleid dienen
van een nieuwe school moet voorzien worden in
voldoende speelplekken in verschillende categorieën
voldoende buitenruimte.
te worden gerealiseerd. Maatvoering daarvan is opgenomen in het beleid. Er dient rekening gehouden
60
In de detailhandelsvisie staat dat detailhandel (super-
te worden met aanvullende buitenruimte van 2.000
markt, winkels) geconcentreerd blijft in de bestaande
m² waar kan worden gesport (zoals trapveld,
kernwinkelgebieden. Rond de Watertoren is al sprake
basketbalveld e.d.). Dit dient een aaneengesloten
- CONCEPT -
gebied te zijn in de openbare ruimte, alleen te realiseren wanneer deze goed landschappelijk ingepast kan worden. Deze ruimte is aanvullend op standaard beleid, maar gezien de ambitie (gezond leven) een zeer passende gedachte. Aanvullende voorzieningen in de buitenruimte zijn mogelijk mits deze zijn in te passen in het openbaar gebied.
Gemeentelijke kaders Voor de (her)ontwikkeling van Park Voorburg zijn de op het moment van het betreffende planologische besluit vigerende publiekrechtelijke kaders van toepassing. Op dit moment zijn dat voor wat betreft het woonprogramma: • Woonvisie 2023 – 2025 ‘Groei met Vughtse kwaliteit’, met in achtneming dat 30% sociale huur wordt gerealiseerd. • Coalitieakkoord Vught 2023-2026
Park Voorburg | ontwikkelvisie
61
- CONCEPT -
Zorgzones en veiligheid Reinier van Arkel Zorgpark Voorburg is een van de locaties van Reinier
door Reinier van Arkel gedefinieerde zones worden
van Arkel, waar zij specialistische geestelijke
hierna toegelicht.
gezondheidszorg aanbiedt. Op het terrein biedt Reinier van Arkel de best passende zorg en
Zorgzones
ondersteuning voor haar cliënten en diens naasten.
1. Kinderen en jeugd
Reinier van Arkel biedt hier zorgactiviteiten voor
Aan de noordzijde, rondom Herlaarhof, bevindt zich
kinderen en jeugd, volwassenen en ouderen.
de zone gericht op zorg voor kinderen en jeugd. Ook
Daarnaast zijn er voorzieningen zoals een tandarts,
de school Zuiderbos maakt deel uit van dit cluster. In
huisarts, sportfaciliteiten, fysiotherapie en
de toekomst is uitbreiding mogelijk door functies die
dagbesteding beschikbaar.
zich momenteel elders op het terrein bevinden en gericht zijn op kinderen en jeugd, naar dit cluster te
Vanwege gewijzigd beleid in de afgelopen jaren is er
verplaatsen. De Herlaarhof heeft een eigen entree
steeds minder behoefte aan plekken voor klinische
aan de Boxtelseweg. Voor een deel van herlaarhof is
zorg, waardoor de behoefte aan zorgvastgoed op het
vervangende nieuwbouw voorzien.
park afneemt. Doordat Reinier van Arkel minder ruimte nodig heeft op het park, ontstaat ruimte voor
2. Gezondheid, sport en bewegen
andere functies waarmee de levendigheid en
Annex aan de zone ‘Kinderen en jeugd’ bevindt zich
toekomstbestendigheid geborgd kan worden. Het
de zone ‘gezondheid, sport en bewegen’. De Sporthal
toevoegen van woningbouw ligt voor de hand en
vormt hier Het Hart van. Reinier van Arkel gaat de
wordt door de gemeente Vught wenselijk geacht.
Sporthal omvormen naar Centrum voor Positieve
Reinier van Arkel ziet deze ontwikkeling als een kans
Gezondheid. Dit centrum biedt faciliteiten voor zowel
om haar ambitie ten aanzien van een gezonde
cliënten van Reinier van Arkel, scholieren van
woon- en zorgomgeving te realiseren. Hier moeten de
Zuiderbos als toekomstige bewoners en gebruikers
functies zorg, wonen, werken, recreëren samengaan
van Park Voorburg. Deze zone kan daarmee
en elkaar versterken. Dit alles gebeurt op een
uitgroeien tot een centrale plek voor gezondheid voor
parkachtige locatie waarin groene- en historische
de hele buurt.
elementen centraal staan. Op het toekomstige Park Voorburg wil Reinier van Arkel zo een bijdrage leveren
3. Intensieve zorg
aan inclusie en sociale verbinding in Vught en