Bijlage - Programmabegroting 2023
Tekst van het document
Aanbieding................................................................................5 1.1 Inleiding ..................................................................................................................................... 7 1.2 Begroting op hoofdlijnen ........................................................................................................ 8 1.3 Financiële beschouwingen ...................................................................................................... 9 1.4 Rijksinfra .................................................................................................................................. 11 1.5 Energie en klimaat .................................................................................................................. 16
Programmaplannen .............................................................. 18 2. Wonen................................................................................ 19 1. Omschrijving ............................................................................................................................. 19 2. Uitwerking ................................................................................................................................. 20 Mutaties Programmabegroting 2023 .......................................................................................... 29
2. Leven.................................................................................. 34 1. Omschrijving ............................................................................................................................. 34 2. Uitwerking ................................................................................................................................. 35 Mutaties Programmabegroting 2023 .......................................................................................... 42
2. Meedoen ............................................................................ 45 1. Omschrijving ............................................................................................................................. 45 2. Uitwerking ................................................................................................................................. 46 Mutaties Programmabegroting 2023 .......................................................................................... 52
2. Besturen ............................................................................. 55 1. Omschrijving ............................................................................................................................. 55 2. Uitwerking ................................................................................................................................. 56 Mutaties Programmabegroting 2023 .......................................................................................... 59 Overhead........................................................................................................................................ 61 Mutaties Programmabegroting 2023 .......................................................................................... 62 Mutaties Programmabegroting 2023 .......................................................................................... 64 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds................................................... 65
3
Lokale heffingen ........................................................................................................................... 67 Treasury .......................................................................................................................................... 67 Vennootschapsbelasting (VpB) .................................................................................................. 68 Overige baten en lasten................................................................................................................ 68
Paragrafen .............................................................................. 69 3.1 Algemeen ................................................................................................................................. 69 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .......................................................................... 71 3.3 Financiering ............................................................................................................................. 82 3.4 Lokale heffingen ..................................................................................................................... 86 3.5 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................... 92 3.6 Bedrijfsvoering ...................................................................................................................... 104 3.7 Grondbeleid .......................................................................................................................... 109 3.8 Verbonden partijen .............................................................................................................. 112
Financiële begroting ........................................................... 121 4.1 Meerjarenraming baten en lasten ....................................................................................... 122 4.2 Meerjarenraming vermogenspositie ................................................................................... 127 4.3 Meerjarenbegroting balansposities ..................................................................................... 134
Bijlagen ................................................................................. 135 5.1 Investeringsprogramma ....................................................................................................... 135 5.2 Aanpassingen meerjarenbegroting ..................................................................................... 138 5.3 Staat van reserves ................................................................................................................. 141 5.4 Staat van voorzieningen ...................................................................................................... 142 5.5 Baten en lasten landelijke taakvelden ................................................................................ 143 5.6 Baten en lasten per programma per taakveld ................................................................... 145 5.7 Normen en toetsingskader .................................................................................................. 147 5.8 Verplichte beleidsindicatoren ............................................................................................. 151 5.9 Afschrijvingstabel .................................................................................................................
153 5.10 Afkortingenlijst ................................................................................................................... 154
4
Aanbieding Hierbij ontvangt u de concept-programmabegroting 2023 van de gemeente Vught. Onze gemeente staat voor grote uitdagingen in onzekere tijden. Dat vraagt om (financiële) voorzichtigheid, die in Vught gelukkig niet gepaard hoeft te gaan met financiële zorgen. Met genoegen presenteren we u een gezond gemeentelijk huishoudboekje, inclusief een positief meerjarenperspectief. De gemeentebegroting 2023 biedt ruimte om de ambities uit het bestuursakkoord verder vorm en inhoud te geven én gelijktijdig voorbereid te zijn op mogelijke risico’s die onzekere tijden nu eenmaal met zich mee brengen. Vanzelfsprekend staan de doelen uit het coalitieakkoord in de nieuwe programmabegroting voorop. De accenten liggen op woningbouw, een ambitieus klimaat- en energiebeleid, verkeersveiligheid, integraliteit in het sociaal domein én structureel gezonde financiën. Ook de aangenomen motie ‘versnellen uitvoeringsprogramma’ hebben we integraal in deze begroting opgenomen. Hieronder gaan we beknopt in op de hoofdzaken voor 2023. De uitgebreidere toelichting op de diverse programma’s en activiteiten, vindt u in het vervolg van deze programmabegroting. Op het gebied van wonen zetten we in op de realisatie van tijdelijke huisvesting. Samen met ontwikkelaars en corporaties kijken we naar mogelijkheden en kansen voor betaalbare woningen en het bevorderen van de doorstroming.
Voor wat betreft klimaat en milieu pakken we de verduurzaming van de gemeentelijke gebouwen aan. De investeringslasten bekostigen we uit een te vormen bestemmingsreserve. Met behulp van de nota Energie en klimaat gaan we aan de slag met concrete activiteiten, met actieve betrokkenheid van onze inwoners. We maken extra middelen en capaciteit vrij voor de aanplant van bomen. De nieuwe paragraaf Energie- en Klimaatbeleid is toegevoegd. Ten aanzien van de leefbaarheid en veiligheid schalen we de BOA-capaciteit op. Verder nemen we de Mobiliteitsvisie als basis voor concrete uitvoeringsmaatregelen en werken we aan verbetering van de verkeersveiligheid. We zetten extra in op de capaciteit van de wijk GGD’er, praktijkondersteuner GGZ en een jongerenwerker bij JC Elzenburg. Tevens is een bestemmingsreserve Huisvestingsplan onderwijs gevormd waarmee we ons financieel voorbereiden op de uitdagingen in de onderwijshuisvesting. In het sociaal domein gaan we versneld aan de slag met een aantal activiteiten (wijkpunten, Lokale inclusie agenda en vrijwilligerswerk). Daarnaast zetten we in op gezondheid via een jeugdbuurtsportcoach en met campagnes voor een gezonde levensstijl. De onzekerheid van deze tijd raakt natuurlijk, naast de gemeente, eerst en vooral onze inwoners.
Burgers, die door de stijgende energieprijzen en inflatie in de problemen komen, bieden we daarom een vangnet in de vorm van het Fonds Lokale Solidariteit. Met de middelen uit dit nieuw gevormde fonds bekostigen we maatregelen waardoor we niemand in de kou laten staan. Voor de ontwikkeling van het buitengebied willen we samen met inwoners en (andere) belanghebbenden het toekomstbeeld bepalen. Voor de verdere strategievorming maken we structureel capaciteit vrij. Deze programmabegroting is kader stellend en geeft een zo goed mogelijk toekomstbeeld. Ze laat zien hoe we er als gemeente op de korte en lange termijn financieel voorstaan. Dat beeld is in deze tijd erg afhankelijk van nationale en internationale ontwikkelingen. Dat zorgt voor de geschetste onzekerheid. Verder is de uitwerking van omvangrijke en complexe dossiers van invloed op het inhoudelijk en financieel toekomstbeeld. Denkt u hierbij aan inflatie- en loonkostenontwikkeling, jeugdzorg, onderwijshuisvesting, Energie, klimaat en milieu, Rijksinfra en de verhitte arbeidsmarkt. Tot slot blijven er schommelingen voorkomen in de Uitkering gemeentefonds onder andere doordat, vanaf 5
2026,de opschalingskorting nog niet van tafel is. Ondanks de onvermijdelijke onzekerheden, bieden de programmabegroting 2023 en meerjarenbegroting een goede en gezonde financiële basis: • De meicirculaire heeft het financieel beeld aanmerkelijk verbeterd. • De meerjarenbegroting hebben we positief kunnen bijstellen. • De solvabiliteit en schuldpositie zijn veel beter geworden. • De reserveposities zijn ruim voldoende. • We maken structureel ruimte vrij voor verbetering van onze algemene reserve. Tot slot zijn we de coronacrisis financieel goed doorgekomen en hebben we de financiële gevolgen van de gemeentelijke herindeling verwerkt. Dat geldt ook voor het herverdelingseffect. Bij dat alles houden we de lastendruk laag door een lage inflatiecorrectie toe te passen (overeenkomstig de kadernota én lager dan de landelijke trend) en verlaging van de afvalstoffenheffing. Kortom: wij zien – naast grote en kleine onzekerheden waarmee we geconfronteerd worden – voldoende reden voor vertrouwen in de toekomst en in ons vermogen om verder te kunnen werken aan de ambities uit het coalitieakkoord en daarmee aan een nog beter én mooier Vught, Helvoirt en Cromvoirt. de secretaris
de burgemeester
W.F.F. Keijzers
R.J. van de Mortel
6
1.1 Inleiding Waar wordt het geld van de gemeente Vught de komende jaren aan uitgegeven? In de programmabegroting 2023-2026 vindt u alle voornemens voor deze periode. De Programmabegroting 2023 is uitgewerkt naar de vier programma's: Wonen, Leven, Meedoen en Besturen. De programmabegroting is op de eerste plaats een kaderstellend instrument voor de gemeenteraad. De volgende onderdelen komen in deze begroting terug:
De begroting op hoofdlijnen Dit onderdeel bevat een samenvatting van de belangrijkste punten uit de programmabegroting.
Programmaplannen Elk programma gaat in op de volgende vragen: • Wat wil Vught bereiken? Geeft inzicht in de gestelde doelen. • Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Geeft een beschrijvingen van de activiteiten die nodig zijn om de doelstellingen te bereiken. • Hoe gaan we dit meten? Bevat een overzicht van beleidsindicatoren. • Wat gaat het kosten? Bevat een overzicht van de lasten en baten. De in het uitvoeringsprogramma geformuleerde doelstellingen en activiteiten hebben een plek gekregen in deze programmabegroting. Met de auditcommissie is afgesproken om de besluitvorming over (toekomstige) indicatoren mee te nemen bij behandeling van beleidsnota's.
Paragrafen De paragrafen gaan in op financiële en bedrijfsmatige onderwerpen die meerdere programma’s raken. Alle paragrafen zijn wettelijk verplicht.
Financiële begroting Dit onderdeel bevat een uiteenzetting van de financiële positie van de gemeente Vught. Met onder andere de geprognosticeerde balans in meerjarenperspectief en ook de meerjarige ontwikkeling van het EMUsaldo. Tevens vindt u hier het meerjarig overzicht van baten en lasten. Verder bevat de financiële begroting de investeringsplanning en een overzicht van de reserves en voorzieningen. De meeste overzichten in dit onderdeel zijn wettelijk voorgeschreven.
Bijlagen De begroting wordt gecompleteerd met enkele bijlagen, waaronder het overzicht van baten en lasten per taakveld.
7
1.2 Begroting op hoofdlijnen Per programma zijn onderstaand de belangrijkste activiteiten voor 2023 gevisualiseerd.
Wonen
Meedoen
•
• • • •
• • • • • • •
Uitvoeren conclusies van het locatieonderzoek tijdelijk wonen. Verder uitvoeren van het woningbouwprogramma. Opstellen bomenkansenkaart. Verduurzamen gemeentelijke gebouwen. Toekomstbestendige ontwikkeling van het buitengebied. Uitvoering geven aan de Mobiliteitsvisie, inclusief aandacht voor verkeersveiligheid. Opstellen omgevingsvisie. Opstellen uitvoeringsplan Nota Energie en Klimaat.
• •
Leven • • • • •
Actualisatie basispakket GGD. Ontwikkelen campagnes gezonde levensstijl. Opstellen van een preventief jeugdbeleid. Uitvoeren aan de lokale sociale agenda en de lokale inclusieagenda. Herijken armoedebeleid. Uitvoeren Lokaal Educatieve agenda.
Besturen • • • •
Opstellen van nieuw speel-, beweeg-en sportbeleid. Opstellen van een integraal subsidie- en accommodatiebeleid. Implementeren uitvoeringsprogramma Economie en Recreatie & Toerisme. Vormen van kindcentrum De Lichtstraat. Oplossen ruimtegebrek van Het Kwartier.
8
Evalueren participatiebeleid. Tegengaan criminaliteit buitengebied. Opschalen capaciteit BOA. Verbeteren financiële positie.
1.3 Financiële beschouwingen 1.3.1 Inleiding Voor de financiële doorrekening van de Meerjarenbegroting is een aantal uitgangspunten belangrijk geweest. Dit zijn: - Kadernota 2023-2026. - Uitvoeringsprogramma van het coalitieakkoord Een Nieuwe Start. - Septembercirculaire is niet verwerkt in deze begroting. Door het late tijdstip waarop de derde dinsdag van september valt, is zelfs met een latere aanlevering een integrale verwerking niet mogelijk. - Uitkeringen uit het gemeentefonds zijn verwerkt op basis van feitelijke besluitvorming. Dit betekent bijvoorbeeld dat de compensatie voor de jeugdzorg is opgenomen (voor 75%), het ingroeipad voor de herverdeling van het gemeentefonds is verwerkt en er is rekening gehouden met de opschalingskorting vanaf 2026. - Riolering en afval zijn doorgerekend op basis van het uitgangspunt 100% kostendekkendheid. - Kapitaallasten (rente en afschrijvingen) zijn op basis van het aangepaste investeringsprogramma opnieuw berekend. - Inflatie, renteontwikkelingen en een aangepaste planning voor Rijksinfra zijn verwerkt. - Ervaringsgegevens na de gemeentelijke herindeling zijn nog onvoldoende. Daarom behoudt van het frictiekosten budget herindeling (incidentele zaken) en de stelpost herindeling (structurele zaken) voor 2023. In de volgende begroting komen de resterende budgetten vrij te vallen.
- De sterke inflatie op het gebied van gas en elektra is verwerkt conform de gezamenlijke inkoop met de regio. Dit leidt tot fors extra lasten waarbij we de risico's door gespreide inkoop proberen te beperken.
1.3.2 Meerjarenbegroting baten en lasten Meerjarenbegroting ( * € 1.000) 2023
2024
Saldo Kadernota 2023-2026
2025
2026
120
714
817
-1.067
Wonen
-965
-601
-136
232
Leven
-770
-741
-704
-782
Meedoen
-509
-73
-228
181
Besturen
-411
-392
-399
-404
Overhead
-425
-298
-230
-221
Overigen / Algemene dekkingsmiddelen
3.384
4.100
4.331
3.623
Totaal bijstellingen programma's
304
1.996
2.635
2.630
Programmabegroting 2023-2026
424
2.710
3.452
1.563
Bijstellingen programma's:
Structureel begrotingssaldo
( * € 1.000)
2023
2024
2025
2026
Saldo baten en lasten
-7.542
664
2.312
2.394
Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves
7.966
2.046
1.140
-830
Begrotingssaldo na bestemming
424
2.710
3.452
1.563
Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)
636
530
206
36
Structureel begrotingssaldo
1.060
3.240
3.658
1.599
Structurele kapitaallasten (her)investering 50%
-103
33
33
-32
Saldo
957
3.273
3.691
1.567
9
Het begrotingssaldo gecorrigeerd voor incidentele baten en lasten noemen we het structurele begrotingssaldo. Dit laat zien of onze begroting structureel in evenwicht is en daarmee ook op langere termijn voldoet. Door de provincie is een handreiking aangeleverd om bij de presentatie van het structurele saldo ook de kapitaallasten (50%) mee te nemen in het jaar van investeren. Dit is niet verplicht op basis van BBV. Bij de beoordeling van onze financiële positie kijkt de provincie, als toezichthouder, wel naar dit structurele evenwicht in onze begroting.
1.3.3 Financiële positie Bij de financiële positie gaat het om de juiste balans tussen vermogen en exploitatie, rekening houdend met financiële risico’s. Het is niet voldoende dat in een jaar de lasten worden gedekt door de baten. Dit moet structureel het geval zijn, in een reeks van jaren. We moeten immers ook in de toekomst in staat zijn om onze publieke taken in te vullen. In de meerjarenbegroting 2023 beïnvloedt een aantal ontwikkelingen onze financiële positie: • De grote bijdragen van Vught aan de projecten Rijksinfra, Zuiderbos en de Lichtstraat blijven, maar verschuiven in tijd. Voor Rijksinfra betekent dit extra lasten door indexatie en financieringsrente. Hiervoor doteren we extra in de bestemmingsreserve Rijksinfra. • We reserveren voor toekomstige investeringen voor het Huisvestingsplan onderwijs en opvang. Dit is jaarlijks € 500.000. • Voor de verduurzaming van gemeentelijke gebouwen is een aparte bestemmingsreserve gevormd waaruit de afschrijvingslasten van toekomstige investeringen worden gedekt. Ook is een noodfonds Lokale solidariteit gevormd voor inwoners om de effecten van stijgende inflatie en energieprijzen uit te bekostigen. Beiden zijn gevormd vanuit de ruimte in de algemene reserve. • De ontwikkelingen in de uitkering van het gemeentefonds zorgen vooralsnog voor een positieve invloed door de forse accresontwikkeling.
Tegelijkertijd betekent het vastzetten van het accres voor 2026 en het toepassen van de opschalingskorting een nadeel vanaf dat jaar. De herverdeling van het gemeentefonds is verwerkt in deze meerjarenbegroting. • De inflatie stijgt substantieel en is toegepast conform de uitgangspunten in de Kadernota 2023-2026. Voor de energielasten is een uitzondering gemaakt. Deze stijgen fors en zijn gebaseerd op de gezamenlijke inkoop met de regio gemeenten. • De rente stijgt, maar dit blijft beperkt. Ook hier baseren we ons op de uitgangspunten in de kadernota. • Ten laste van de begrotingsruimte is structureel € 1.000.000 gereserveerd voor de verbetering van onze financiële kengetallen. Mede door bovenstaande ontwikkelingen zien we, ten opzichte van de voorgaande begroting, een duidelijke positieve bijstelling van onze meerjarenbegroting en een verbetering van de financiële kengetallen solvabiliteit en de schuldpositie. Ook de reserveposities zijn voldoende. Indien de inzet van een aantal bestemmingsreserves duidelijk is wordt deze verwerkt. Dit zal de positieve ontwikkeling afvlakken, maar nog steeds is sprake van een aanzienlijke verbetering. Wij blijven de totale financiële positie kritisch volgen. Een goede balans tussen de aanwezige risico's, uitvoering van onze publieke taken en een financieel gezonde en zelfstandige gemeente Vught blijft het uitgangspunt.
De paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing bevat een nadere toelichting op de ontwikkeling van de financiële kengetallen en op de risico's die we onderkennen. Onder andere de kosten van jeugdzorg, de inflatiestijgingen, prijzen van grondstoffen en verwachte loonkostenontwikkeling in de nieuwe CAO vragen de aandacht. 10
1.4 Rijksinfra
In deze paragraaf geven we de stand van zaken en de belangrijkste financiële ontwikkelingen weer op het programma Rijksinfra, dat bestaat uit de projecten N65 Vught – Haaren, Programma Hoogfrequent Spoor (PHS) en De Vughtse Regeling (DVR).
1.4.1 Stand van zaken en ontwikkelingen
N65 Vught - Haaren De uitvoering van de werkzaamheden voor de reconstructie van de N65 hangt af van de uitspraak van de Raad van State in beroepsprocedures die lopen rond de bestemmingsplannen N65 Vught en N65 Haaren. De zitting bij de Raad van State werd eind april 2022 gehouden. De verwachting is dat de uitspraak van de Raad van State in het tweede halfjaar 2022 binnenkomt. Volgens de huidige planning en afhankelijk van de uitspraak betekent dat in Q1 2023 met het werk gestart kan worden. De huidige prijsontwikkelingen hebben een impact op de kosten van het project. Na de uitspraak van de Raad van State wordt een impactanalyse uitgevoerd die inzicht zal geven. Door de aanpassingen in het ontwerp (volledige verdiepte ligging ter hoogte van de De Bréautélaan) heeft de vaststelling van de geluidproductieplafonds eind 2022 plaats en wordt met de gevelisolatieonderzoeken in het eerste half jaar van 2023 gestart. PHS Ook bij de verdiepte ligging van het spoor is de start van de werkzaamheden afhankelijk van een uitspraak van de Raad van State in beroepsprocedures. Het Tracébesluit (TB) is in 2020 vastgesteld. De aanbesteding is in voorbereiding. Door de gemeente en vanuit de Klankbordgroep zijn contracteringseisen voor de aannemer meegegeven om hinder te beperken. Ook worden bouwroutes inzichtelijk gemaakt en beoordeeld.
De grondverwerving voor het project is een nog lopend proces tot aan de start van de realisatie. De uitvoering van onderdoorgang Wolfskamerweg is inmiddels voorzien in 2028 in verband met de bouwroutering. De oplevering van het project is in 2030 voorzien. De inrichting van de openbare ruimte wordt opgepakt door de gemeente zodra het werk het mogelijk maakt. De gemeente Vught is gestart met de voorbereiding van het verleggen en vergroten van de riolering en de realisatie van de waterberging (klimaatadaptatie). Deze werkzaamheden zijn naar verwachting medio 2023 afgerond, voor de start van de realisatie van de verdiepte ligging. 11
De Vughtse Regeling De Vughtse Regeling, ook voor de bewoners van Helvoirt in de directe nabijheid van de N65, wordt ongewijzigd gecontinueerd tot 2024.
1.4.2 Projectkosten en dekkingsplan De totale uitgaven voor het project Rijksinfra zijn geprognosticeerd op ruim € 61 miljoen. Een deel van de uitgaven resulteert in eigendommen van de gemeente en wordt daarom geactiveerd (€ 14,5 miljoen), een deel betreft projectkosten die we dekken uit de gevormde bestemmingsreserve Rijksinfra (€ 45,2 miljoen) en een deel betreft projectkosten die we dekken binnen de bestaande exploitatiebudgetten (€ 1,3 miljoen). In de begroting actualiseren we jaarlijks de verwachte uitgaven en de financiële dekking. In onderstaand overzicht treft u deze actualisatie aan. Activering deel Vught
Raming
Raming
2022
nieuw
PHS (onderdoorgang Wolfskamerweg)
5.344.316
5.535.485
-191.168
N65 (kruisende wegen VKA+)
7.498.826
7.498.826
0
Rijksinfra
1.500.000
1.500.000
0
Totaal activering
14.343.142
14.534.311
-191.168
Projectkosten tlv reserve Rijksinfra
Raming
Raming
2022
nieuw
PHS (verdiepte ligging)
14.395.017
15.281.630
-886.613
N65
14.294.712
14.293.369
-1.343
De Vughtse regeling
577.167
577.045
122
Programmaorganisatie Rijksinfra
5.019.166
5.218.248
-199.082
Financiering
3.059.917
4.919.056
-1.859.139
Afschrijvingslasten v.a. 2024 VKA +
2.208.114
1.733.100
475.014
Risicoreserveringen
612.390
3.152.390
-2.540.000
Totaal exploitatielasten tlv reserve
40.166.483
45.174.838
-5.008.355
Projectkosten ten laste van exploitatie
Raming
Raming
2022
nieuw
Kosten lijnorganisatie
1.304.478
1.329.040
-24.561
Totaal tlv reguliere exploitatie
1.304.478
1.329.040
-24.561
Totaal uitgaven Rijksinfra
55.814.103
61.038.188
-5.224.084
Dekking Rijksinfra
Raming
Raming
Verschil
2022
nieuw
Reserve tbv Rijksinfra 1-1
4.849.000
4.849.000
0
ISV subsidie
881.712
881.712
0
Bijdrage reserve grondexploitatie
7.945.000
7.945.000
0
Bijdrage algemene reserve
6.711.000
6.711.000
0
Bijdrage reserve SHP
4.989.198
4.989.198
0
Fonds bovenwijkse voorzieningen
1.200.000
1.200.000
0
Winst verkoop vastgoed
7.571.143
7.378.591
-192.552
12
Verschil
Verschil
Verschil
Jaarlijkse dotatie tlv exploitatie
8.276.000
10.276.000
2.000.000
Aanvulling vanuit de Algemene reserve
2.000.000
2.000.000
0
Totaal dekking Rijksinfra
44.423.053
46.230.501
1.807.448
Totaal exploitatielasten tlv reserve
40.166.483
45.174.838
-5.008.355
37.500
37.500
Bijdrage turborotonde Totaal dekking Rijksinfra tgv reserve
44.423.053
46.230.501
1.807.448
Totaal reserve Rijksinfra
4.256.570
1.018.163
-3.238.407
Activering deel Helvoirt
Raming
Raming
2022
nieuw
Bijdrage investering parallel en kruisende wegen VKA+ Helvoirt
5.556.000
5.556.000
0
Totaal activering
5.555.999
5.556.000
0
Projectkosten
Verschil
Raming
Raming
2022
nieuw
Afschrijvingslasten N65 deel Helvoirt
1.111.200
1.111.200
0
Totaal exploitatielasten tlv reserve
1.111.200
1.111.200
0
Dekking N65 Helvoirt
Verschil
Raming
Raming
Verschil
2022
nieuw
Totaal dekking tlv bestemmingsreserve N65 Helvoirt
1.111.200
1.111.200
0
Totaal reserve Rijksinfra
1.111.200
1.111.200
0
Financiële toelichting In deze begroting zijn de consequenties van de aangepaste planning PHS en N65 opgenomen. Daarnaast is voor PHS de IBOI indexering 2022 opgenomen, conform bestuursovereenkomst. Door de huidige uitzonderlijke economische en marktontwikkelingen is deze substantieel hoger. De bijdrage N65 is voldaan en de uitvoering is aanbesteed. De huidige uitzonderlijke markt -en prijsontwikkelingen kunnen impact hebben op de kosten van de uitvoering van de projecten en vormen een exogeen risico. Vanwege dit risico is de post onvoorzien opgehoogd. Als dekking wordt o.m. de jaarlijkse dotatie ten laste van de exploitatie met € 250.000 opgehoogd. De kosten van het bestemmingsplan N65 en de conditionering PHS en N65 worden verrekend met de bijdrage van de gemeente aan de projecten. De gewijzigde planning betekent dat de conditioneringsprojecten pas in 2023 uitgevoerd zullen worden. De inzet van de programmaorganisatie loopt door tot 2030 als PHS wordt opgeleverd. In bovenstaande overzichten is ook de bijdrage VKA+ Helvoirt opgenomen. Deze is geen onderdeel van de bestemmingsreserve Rijksinfra, hiervoor is een separate bestemmingsreserve overgedragen bij de herindeling van de gemeente Haaren. Activering Onderdeel PHS onderdoorgang Wolfskamerweg De IBOI indexering 2022 is opgenomen Deze is substantieel hoger door de huidige marktontwikkelingen.
De bijdrage aan de Wolfskamerweg wordt pas in 2028 voldaan
13
mutatie -191.168
Projectkosten ten laste van de reserve Rijksinfra Onderdeel PHS verdiepte ligging De IBOI indexering 2022 is opgenomen, deze is substantieel hoger door de huidige marktontwikkelingen. Op basis van de huidige planning wordt de bijdrage van 2023 tot en met 2025 voldaan. Na 2022 wordt de bijdrage niet meer geïndexeerd. Programmaorganisatie Rijksinfra De kosten van de programmaorganisatie zijn hoger door de aangepaste planningen van de projecten, hierdoor is inzet langer nodig. Financiering De omslagrente in de kadernota is naar boven bijgesteld in verband met de stijgende rente en is berekend over het totale vermogensbeslag door de Rijksinfraprojecten. De financieringslasten worden gedurende de looptijd van het project ten laste van de bestemmingsreserve gebracht. Afschrijvingslasten De bijdrage aan de onderdoorgang Wolfskamerweg en is nu gepland medio 2028, hierdoor worden de afschrijvingslasten lager. Risicoreservering De ontwikkelingen in Oekraïne en de huidige marktontwikkelingen voor zowel grondstoffen als personeel kunnen grote impact hebben op de benodigde budgetten. Als beheersmaatregel voor dit risico is een substantieel bedrag toegevoegd aan onvoorzien.
mutatie -886.613
-199.082
-1.859.139
475.014
-2.540.000
Projectkosten ten laste van de exploitatie De kosten van de lijnorganisatie zijn nagenoeg gelijk gebleven. Dekkingsplan In het huidige dekkingsplan houden we rekening met een omvang van de bestemmingsreserve van € 46 mln. Hiervan is t/m 2021 € 38,6 mln. gerealiseerd. Hiermee zitten we op schema. De hogere geraamde dekking in de bestemmingsreserve Rijksinfra wordt veroorzaakt door de langer doorlopende jaarlijkse dotatie ten laste van de exploitatie tot 2030 en de verhoogde jaarlijkse storting. Risicoreservering Binnen het programma Rijksinfra houden we rekening met de risico’s van het programma voor de gemeente Vught. Deze risico’s kunnen zich voordoen binnen de projecten, waarvoor meerdere opdrachtgevers verantwoordelijk zijn. Maar risico's kunnen ook leiden tot gevolgkosten waarvoor de gemeente Vught zelf verantwoordelijk is. Periodiek stellen wij een risicoanalyse inclusief beheersmaatregelen op om de risico’s te beheersen en om er financieel rekening mee te kunnen houden. Voor deze risico’s is een bedrag van € 3,5 mln. gereserveerd in het weerstandsvermogen binnen de begroting. Vergunningverlening In 2023 verwachten we dat de omgevingsvergunningen worden aangevraagd voor de projecten N65 en PHS Vught. Voor de omgevingsvergunningen worden leges berekend aan de hand van de bouwkosten, overeenkomstig de legesverordening.
Echter mogen op grond van artikel 229b lid 1 van de Gemeentewet leges maximaal kostendekkend zijn. Kort gezegd betekent dit dat tegenover legesinkomsten die op grond van de legesverordening worden ontvangen, kosten moeten staan, die te maken hebben met de dienst die wordt verleend. In dit geval is dat het verlenen van een vergunning. Op 19 mei 2022 heeft de gemeenteraad besloten een aanvullend artikel in de legesverordening op te nemen zodat ook de rijksinfra projecten voldoen aan de bepalingen. De kosten van de vergunningverlening, handhaving en toezicht
14
spreiden zich over meerdere jaren. Voor de kostendekkendheid gaan we uit van het toerekeningsprincipe. Dus we bezien zowel de opbrengsten als de kosten over een langere termijn. De pieken en dalen die hierin optreden (doordat we de legesbedragen ineens ontvangen) gaan we egaliseren via een nog te vormen voorziening.
15
1.5 Energie en klimaat
Algemeen Op het gebied van duurzaamheid werken we aan de Nota Energie en Klimaat Vught 2022-2030. In Vught willen we meer met een planmatige aanpak werken aan de doelstellingen die we hebben in het Coalitieakkoord 2021-2026. De doelstellingen uit het coalitieakkoord dienen dan ook als basis voor de paragraaf Energie- en klimaat van deze begroting. Wind- en zon beleid In 2022 en 2023 wordt zon- en windbeleid opgesteld. Er zijn onderzoeken in voorbereiding die de negen zoekgebieden voor zon- en windenergie verder analyseren voor de potentie. De zoekgebieden die op basis van deze onderzoeken de meeste potentie hebben, kunnen worden gebruikt voor zon- en/of windenergieprojecten om te voldoen aan de opgave voor grootschalige opwek uit de regionale energiestrategie (RES). In 2023 zullen de benodigde onderzoeken klaar zijn voor de onderdelen die samen het zon- en windbeleid vormen. Daarnaast werken we in dit kader ook uit hoe we inwoners het beste laten participeren, met zoveel mogelijk lokaal eigendom (zie energie-entiteit). Regionale Energiestrategie Zoals hierboven genoemd, werken we aan lokaal zon- en windbeleid, een van de taken om als gemeente goed mee te kunnen doen met de RES. In 2023 wordt de RES 2.0 aangeboden aan de raad. Warmte Transitievisie Vanaf 2023 kijken we jaarlijks welke financiële ruimte er is om uitvoeringsplannen op te stellen voor de pilotwijken.
Deze uitvoeringsplannen worden opgenomen in de Nota Energie en Klimaat. Energie-entiteit In het kader van de thema’s energie en warmte onderzoeken we hoe we inwoners het beste laten participeren, met zoveel mogelijk lokaal eigendom. Het onderzoek bestaat uit meerdere fasen en met het budget wat we middels de meicirculaire 2022 hebben ontvangen kunnen we de onderzoeksfasen in 2022 en 2023 voortzetten. Hiervoor vindt op het moment van schrijven een vooronderzoek plaats. Indien er genoeg kans is op haalbaarheid en draagvlak in de samenleving om de entiteit op te bouwen, zullen de vervolgfasen van het onderzoek worden voortgezet, wat doorloopt in 2023.
16
Klimaatadaptatie Vanuit het programma Water en Riolering en de Nota Vught Klimaatadaptief wordt op dit moment projectmatig aan klimaatadaptatie gewerkt. De Nota Groen en de Nota Biodiversiteit worden in 2022 en 2023 geactualiseerd waarmee we doelstellingen voor klimaatadaptatie verder concretiseren en uitvoeren. Ook voor het thema klimaatadaptatie werken we aan jaarlijkse uitvoeringsplannen vanaf 2023 die in de Nota Energie en Klimaat worden opgenomen. Losse activiteiten Naast dat we themagericht werken, zijn er ook projecten en andere activiteiten waarmee we bijdragen aan doelstellingen uit het coalitieakkoord. Zo gaan we in 2023 en de jaren daarna verder met de verduurzaming gemeentelijke gebouwen door het toepassen van duurzaamheidsmaatregelen. Als gemeentelijke organisatie besteden we ook onze energie anders aan. We kopen groene energie in. Daarbij werken we niet meer met certificaten, maar met groene energie die zo dichtbij mogelijk wordt opgewekt.
17
Programmaplannen
18
2. Wonen 1. Omschrijving
Taakvelden • Beheer overige gebouwen en gronden • • •
Verkeer en vervoer Rijksinfra Openbaar groen en (openlucht) recreatie
• •
Riolering Afval
• •
Energie, klimaat en milieu Begraafplaatsen en crematoria
• •
Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
•
Wonen en bouwen
19
2. Uitwerking 2.1.1 Beheer overige gebouwen en gronden Wat willen we bereiken? • Optimaal beheren van het vastgoed en de (pacht)gronden. Wat gaan we doen? Activiteiten Inventariseren van de behoefte aan maatschappelijk vastgoed. Opstellen vastgoedbeleid.
Toelichting
Wanneer
Met deze inventarisatie beogen we vraag en aanbod van ruimtes en gronden binnen de organisaties goed af te stemmen. Het opstellen van het beleid voor verkoop en verhuur/gebruik van gemeentelijk vastgoed (met inachtneming van het Didam arrest).
Q2
Hoe gaan we dit meten? Indicatoren
Realisatie
Aantal hectare landbouwgrond, uitgegeven in reguliere pacht Aantal hectare landbouwgrond, uitgegeven in geliberaliseerde pacht
Q4
Begroot
2020 220
2021 242
2022 239
2023 225
47
77
80
94
2.1.2 Verkeer en vervoer Wat willen we bereiken? • De verkeersveiligheid en leefbaarheid binnen onze gemeente blijven waarborgen. • Goede wegen door effectief, doelmatig en milieuvriendelijk wegbeheer. • Goede openbare verlichting, betrouwbaar met een laag energieverbruik. • Een veilig gebruik van de civieltechnische kunstwerken. Wat gaan we doen? Activiteiten Uitvoeren van de Mobiliteitsvisie Vught 2035.
Formuleren van parkeerbeleid. Verminderen verkeersoverlast.
Toelichting
Wanneer
We werken in lijn van de Mobiliteitsvisie Vught 2035 door bij MOR-projecten binnen de kaders van de visie te werken. Maatregelen en onderzoeken, bijvoorbeeld op het gebied van verkeersveiligheid of de transitie van autogebruik naar fietsen en lopen, die in de visie de hoogste prioriteit hebben, starten we op. In 2023 wordt het Parkeerbeleid aan de gemeenteraad ter besluitvorming voorgelegd. Wij doen onderzoek in 2023 naar alternatieve routes voor het verkeer buiten de kernen van Cromvoirt en Helvoirt om. Uit dit onderzoek volgen mogelijk maatregelen om de verkeersoverlast in Cromvoirt en Helvoirt te verminderen.
continu
20
Q3 Q3
Hoe gaan we dit meten? Indicatoren
Realisatie
Aantal nieuwe laadpalen
2020 17
2021 17
2022 10
2023 30
21%
34%
40%
47%
807*
1.015
1.050
869**
Het aantal lichtmasten dat is omgebouwd c.q. vervangen door LED verlichting (% van het totale areaal) Energieverbruik openbare verlichting (kWh x 1.000)
Begroot
* Jaarverbruik exclusief Helvoirt ** Jaarverbruik conform voorspelling energie beheersoftware
2.1.3 Rijksinfra Wat willen we bereiken? • Verbeteren van de leefbaarheid met het realiseren van de rijksinfraprojecten. Wat gaan we doen? Activiteiten Uitvoeren project PHS.
Uitvoeren PHS en N65. Uitvoeren project N65.
Toelichting
Wanneer
Uitvoeren van de riolering werkzaamheden en klimaatadaptatie. Doorlopen van de aanbestedingsprocedure. Grondtransacties.
continu
Vergunningverlening.
continu
Herplant van bomen.
continu
Uitvoeren van de rioleringswerkzaamheden . Gevelonderzoeken.
continu
Start uitvoering
Q1
Versterken economie, erfgoed en groen. Faciliteren en ondersteunen werkzaamheden Rijksinfra.
continu continu
Q1 - Q2 continu continu
Hoe gaan we dit meten? Voor dit taakveld zijn geen indicatoren geformuleerd.
2.1.4 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Wat willen we bereiken? • Een schone, gezonde en groene leefomgeving waar het prettig verblijven is. • Goed onderhouden groenvoorzieningen door effectief en doelmatig te werken. • Voortzetting duurzame onkruidbestrijding waarbij we het milieu zo min mogelijk belasten. • Veilige speelplekken die passen bij de wensen van onze burgers. • De openbare ruimte richten we in met meer aandacht voor biodiversiteit.
21
Wat gaan we doen? Activiteiten Opleveren onderzoek locaties voor aanplant. Vaststellen bomenkansenkaart. Vaststellen richtlijnen groenere inrichting. Actualiseren nota Biodiversiteit.
Realiseren project De Margriet.
Toelichting
Wanneer
Met het resultaat van het onderzoek kunnen we beoordelen waar het aanplanten van bos/bomen mogelijk is. We stellen een bomenkansenkaart op voor de drie kernen. Het college stelt richtlijnen vast voor een groenere inrichting van de openbare ruimte door inwoners. De Nota Biodiversiteit wordt ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd. Hierin nemen we mee dat de openbare ruimte ingericht wordt met meer aandacht voor biodiversiteit. We realiseren het project De Margriet met als doel verduurzaming van het grond- en bodemgebruik.
Q2
Hoe gaan we dit meten? Indicatoren
Realisatie
Aantal meldingen op openbaar groen. Aantal meldingen op speelmogelijkheden.
Q2 Q2 Q4
Q4
Begroot
2020 838
2021 1.085
2022 1.000
2023 1.000
22
36
20
20
2.1.5 Riolering Wat willen we bereiken? Beschermen van de volksgezondheid en het milieu door een juist functionerend rioleringsstelsel in samenhang met het systeem van grond- en oppervlaktewater. De hieruit afgeleide doelstellingen zijn: Doelmatig inzamelen en transporteren van stedelijk afval- en hemelwater; Voorkomen van water- en grondwateroverlast. Het klimaatadaptief inrichten van de leefomgeving. Wat gaan we doen? Activiteiten Uitvoeren integrale projecten.
Toelichting
Wanneer
Zie de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen voor een meerjarenoverzicht van onze herinrichtingsprojecten. Voor 2023 wordt gewerkt op de volgende locaties: Emmasingel e.o., Dr Hillenlaan, Boslaan, Kampdijklaan, LoosebaanPostweg, Pepereind, Kolonel Thomsonlaan e.o., Wildpad en Helvoirtsestraat.
continu
Hoe gaan we dit meten? Indicatoren
Realisatie
Aantal vierkante meters afgekoppeld oppervlak Aantal klachten wateroverlast
22
Begroot
2020 4.650
2021 4.800
2022 8.000
2023 8.000
55
45
60
60
2.1.6 Afval Wat willen we bereiken? Het doel is om de hoeveelheid restafval te verminderen, maar niet ten koste van de kwaliteit van de herbruikbare grondstoffen. Er moet een juiste balans worden gevonden tussen kosten, service en milieurendement. Het principe ‘de vervuiler betaalt’ blijft hierbij gelden. Wat gaan we doen? Voor dit taakveld zijn geen activiteiten benoemd. Hoe gaan we dit meten? Indicatoren
Realisatie 2020 100,7
Kilogram restafval per inwoner per jaar
Begroot 2021 97,8
2022 75,0
2023 75,0
2.1.7 Energie, klimaat en milieu Wat willen we bereiken? • We leggen onze ambities vast op het gebied van energie, klimaat en groen. • We geven als gemeente het goede voorbeeld op het gebied van energie, klimaat en groen. • We stimuleren inwoners en ondernemers tot het uitvoeren van klimaatmaatregelen. Wat gaan we doen? Activiteiten
Toelichting
Wanneer
We gaan verder met het verduurzamen van de gemeentelijke gebouwen, met als doel nul op de meter. Op basis van het, eind 2022, vast te stellen, plan van aanpak start de uitvoering van het eerste gemeentelijke gebouw in Q2. Uitwerken uitvoeringsplannen voor geselecteerde pilotwijken in Vught.
continu
Deelnemen in Regionale Energie Strategie (RES).
We werken actief mee aan de RES door deelname aan het programmateam en het treffen van voorbereidingen om een bijdrage te leveren aan de energie- en warmtetransitie.
continu
Uitbreiden laadinfrastructuur.
We breiden, proactief en reactief, onze laadinfrastructuur uit door het plaatsen van laadpalen.
continu
Opstellen zon- en windbeleid.
We continueren de plan-m.e.r.-procedure en stellen zon- en/of windbeleid op. De plan-m.e.r.-procedure is het onderzoek voor potentie en haalbaarheid van grootschalige opwek van energie met zon en/of wind in de zoekgebieden. Per jaar werken we met een uitvoeringsplan aan de vier thema's. In het uitvoeringsplan zijn de concrete werkzaamheden opgenomen voor dat jaar.
Q3
Verduurzamen gemeentelijke gebouwen.
Uitwerken uitvoeringsplannen geselecteerde pilotwijken.
Opstellen uitvoeringsplan Nota Energie en Klimaat Vught 2024.
23
continu
Q4
Hoe gaan we dit meten? Voor dit taakveld zijn geen indicatoren geformuleerd.
2.1.8 Begraafplaatsen en crematoria Wat willen we bereiken? • Een kwalitatief goede begraafplaats met voldoende capaciteit en keuzevrijheid, waarin er ruimte is voor begravingen en bijzettingen van urnen. Wat gaan we doen? Activiteiten Inventariseren grafrechten.
Toelichting
Wanneer
De graven en grafrechten worden geïnventariseerd. Waar nodig wordt gerenoveerd.
Q1
Hoe gaan we dit meten? Voor dit taakveld zijn geen indicatoren geformuleerd.
2.1.9 Ruimtelijke ordening Wat willen we bereiken? • Een gezond en leefbaar buitengebied. • Een goed woon-en leefklimaat voor onze inwoners. • Actuele bestemmingsplannen en beleidskaders ter voorbereiding op de komst van de Omgevingswet. Wat gaan we doen? Activiteiten Opstellen en vaststellen omgevingsvisie. Opstellen uniform VAB-beleid. Uitvoeren project Ontwikkeling buitengebied.
Vaststellen actualiseringsplannen. Opstellen integrale gebiedsvisie PI.
Toelichting
Wanneer
We stellen een Omgevingsvisie op.
Q4
We komen tot een uniform VAB-beleid (vrijkomende agrarische bebouwing). Alle beleids- en maatschappelijke ontwikkelingen die van invloed zijn op het buitengebied van Vught worden in samenhang besproken met belanghebbenden (waaronder de ondernemers) in het buitengebied van Vught om te komen tot een toekomstbeeld. Vervolgens wordt gewerkt aan invulling van dit beeld. Dit betreft een langjarige ontwikkeling. Hierbij willen we ook als "laagste overheid" goed contact houden met de ondernemers in het buitengebied die voor grote uitdagingen staan. We stellen de bestemmingsplannen Vught Noord, Kom Helvoirt en Parapluplan Archeologie vast. We willen komen tot een integrale gebiedsvisie PI. Binnen deze ’integrale gebiedsvisie PI’: • Werken we mee aan het oplossen van het parkeerprobleem op en rond de Lunettenlaan. • Realiseren we een tweede ontsluitingspoort en
Q3
24
continu
Q1 en Q2 Q2
•
een tweede ontsluitingsweg. Zetten we ons in een rechtsfaciliteit binnen de PI gerealiseerd te krijgen.
Hoe gaan we dit meten? Voor dit taakveld zijn geen indicatoren geformuleerd.
2.1.10 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Wat willen we bereiken? De grondexploitatie is in haar doelstelling ondersteunend aan de taakvelden "wonen en bouwen" en "ruimtelijke ordening". En hiermee ook aan de doelstellingen uit onder andere de woonvisie, structuurvisies, bestemmingsplannen en het bestuursakkoord. De focus ligt op het fysiek mogelijk maken van de maatschappelijk gewenste (ruimtelijke) ontwikkelingen. Ook de bewaking van de financiële positie van (de grondexploitatie van) de gemeente Vught is een belangrijk onderdeel, waarbij ook aandacht is voor een verdere verbetering. Wat gaan we doen? Activiteiten
Toelichting
Wanneer
Uitvoeren grondexplotatie.
Zie de paragraaf Grondbeleid.
continu
Hoe gaan we dit meten? Voor dit taakveld zijn geen indicatoren geformuleerd.
2.1.11 Wonen en bouwen Wat willen we bereiken? • Bouwen voor en naar de lokale en regionale woningbehoefte. • De toe te voegen woningen dragen bij aan de evenwichtige wijkopbouw. • De bestaande woningen maken onderdeel uit van de woningbouwopgave, denk aan splitsing van bestaande woningen. • Meer woningen bouwen voor jongeren, starters en ouderen in het betaalbare en middeldure segment. • We voorkomen speculatie op de Vughtse woningmarkt en houden woningen betaalbaar. • We voldoen aan de wettelijke opgave voor speciale doelgroepen. Wat gaan we doen? Activiteiten Uitvoeren conclusies van het locatieonderzoek tijdelijk wonen.
Toelichting
Wanneer
Het college streeft de realisatie van minimaal 50 tijdelijke woningen na in deze collegeperiode. Het onderzoek ‘tijdelijk wonen’ heeft (nog) niet geleid tot voldoende locaties om een haalbare exploitatie, vanuit een minimum gewenst programma, met partners vast te stellen. Nadat (in samenspraak met de partners) locaties en programma bekend zijn, kan een raming worden afgegeven voor de benodigde middelen om daadwerkelijk tot
Q4
25
planuitwerking en realisatie over te gaan. Bouwen woningen.
Bevorderen betaalbaarheid en doorstroming.
Onderzoeken volkshuisvestelijke instrumenten. Uitvoeren Woonvisie.
Uitwerken woonwagenbeleid en toewijzingsmethodiek.
Faciliteren van nieuwe woonvormen.
Variëren in woningaanbod.
Uitvoeren masterplan woningbouwlocaties.
Uitvoeren van de Nationale Woon-Bouwagenda.
Herstructureren woonwagenlocatie Olmenlaan. Ontwikkelen gebied Kloostergoed.
Realiseren van minstens 200 woningen in het betaalbare en middeldure segment (minimaal 100 betaalbaar) op gemeentelijke gronden (o.a. woningen bij De Baarzen, De Wieken, Isabellaveld en Den Hoek). We werken mee aan koopstart bij de gebiedsontwikkeling Kloostergoed Theresia. Daarnaast onderzoeken we samen met ontwikkelaars en corporaties de mogelijkheden om woningen betaalbaar te houden en de doorstroming te bevorderen. Onderzocht wordt of extra volkshuisvestelijke instrumenten ingezet kunnen worden om woningen voor de juiste doelgroepen te realiseren en te behouden. In de woonvisie is een activiteitenoverzicht opgenomen. Dit activiteitenoverzicht dient als leidraad bij de uitvoering van de woonvisie. Op basis van het regionaal handelingsperspectief woonwagenbeleid (2021), regionaal toewijzingssysteem (2022) en het woonwensenonderzoek (2022) wordt lokaal beleid opgesteld. Doel is om de bewoning en de locaties in lijn te brengen met nationaal beleid. We geven ruimte en werken optimaal mee aan experimenten met nieuwe woonvormen. Ook zoeken we samen met initiatiefnemers naar financieringsvormen. Bij nieuwe ontwikkeling is de woonvisie leidend. In overeenkomsten wordt de prijsdifferentiatie opgenomen. In het woningbouwprogramma staan concrete en potentiële projecten opgenomen. Ook worden locaties benoemd.
Het woningbouwprogramma is altijd in ontwikkeling en wordt twee keer per jaar gepubliceerd. In de Nationale Woon-en Bouwagenda worden de oorzaken van de wooncrisis, de doelstellingen en de programmatische aanpak voor de komende jaren geschetst. Dit resulteert in gemeentelijke uitvoering op het gebied van betaalbaarheid, beschikbaarheid en kwaliteit. Waarbij extra aandacht voor de doelgroepen is gewenst. Starten met de herstructurering van de woonwagenlocatie aan de Olmenlaan. Eind 2022 zal het technisch ontwerp zijn vastgesteld en gaat het bestemmingsplan ter inzage. In 2023
26
continu
continu
Q1
continu
Q2
continu
continu
continu
continu
Q2 Q2/Q3
Ontwikkelen gebied De Braacken.
wordt het bestemmingsplan aan de raad voorgelegd en wordt de omgevingsvergunning aanvraag door BPD gedaan. Daarna wordt een start gemaakt met het bouwrijp maken als voorbereiding op de verkoop van woningen. In 2023 wordt gestart met de bouw van de 14 tweekappers en de woningen op de kavels. De eerste woningen zullen naar verwachting eind 2023/begin 2014 worden opgeleverd. Begin 2023 zal het plaatsen van het geluidsscherm zijn afgerond.
Q1 Q4 Q1
Hoe gaan we dit meten? Indicatoren
Realisatie
Begroot
Aantal toevoegingen van nieuwe betaalbare woningen
2020 10
2021 172
2022 25
2023 44
Aantal toevoegingen van nieuwe middeldure woningen
48
7
30
45
Aantal toevoegingen van nieuwe dure woningen
73
26
32
38
Percentage gegronde bezwaarschriften
0%
-
5%
-
Percentage vergunningen binnen 4 weken verleend
42%
-
70%
-
Percentage APVvergunningen binnen 1 dag verleend
35%
-
25%
-
Percentage gerealiseerde huisvestingstaakstelling statushouders
100%
-
100%
100%
Wat mag het kosten? Realisatie Begroting
Wonen bedragen x €1.000
2021
2022
Meerjarenbegroting 2023
2024
2025
2026
Beheer overige gebouwen en gronden Lasten
1.165
1.004
1.477
2.167
861
881
Baten
-1.094
-882
-846
-805
-845
-1.166
Saldo
72
121
631
1.362
16
-284
Lasten
3.652
3.535
3.553
3.570
3.681
3.835
Baten
-392
-276
-246
-253
-260
-265
Saldo
3.261
3.260
3.307
3.317
3.421
3.569
Lasten
1.169
2.301
10.062
11.150
4.974
1.865
Baten
-101
-113
-141
-6.304
-136
0
Saldo
1.068
2.188
9.922
4.846
4.838
1.865
Lasten
0
140
2
1
1
2
Baten
0
-140
0
0
0
0
Saldo
0
0
2
1
1
2
Lasten
2.603
2.985
4.246
3.594
3.713
3.828
Verkeer en vervoer
Rijksinfra
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
27
Riolering
Afval
Milieubeheer
Begraafplaatsen en crematoria
Ruimtelijke ordening
Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
Wonen en bouwen
Totaal programma
Verrekening met reserves
Na verrekening met reserves
Baten
-109
-61
-741
-63
-65
-66
Saldo
2.494
2.924
3.505
3.531
3.648
3.762
Lasten
3.468
3.529
3.745
3.857
3.845
4.211
Baten
-4.090
-4.443
-4.698
-4.913
-4.901
-4.998
Saldo
-622
-914
-953
-1.056
-1.056
-787
Lasten
3.211
3.241
3.031
3.188
3.272
3.328
Baten
-4.097
-4.032
-3.762
-3.944
-4.049
-4.116
Saldo
-886
-791
-732
-756
-777
-788
Lasten
819
1.306
1.223
1.146
1.170
1.023
Baten
-6
-165
0
0
0
0
Saldo
813
1.140
1.223
1.146
1.170
1.023
Lasten
14
15
19
20
20
21
Baten
-21
-19
-19
-20
-20
-21
Saldo
-7
-4
0
0
0
0
Lasten
2.182
2.214
1.726
1.717
1.651
1.697
Baten
-1.066
-698
-199
-203
-157
-160
Saldo
1.115
1.516
1.528
1.515
1.494
1.537
Lasten
422
5.787
1.799
-23
-2
19
Baten
-485
-6.423
-2.182
-63
-28
0
Saldo
-64
-636
-383
-86
-30
19
Lasten
2.285
1.806
2.084
2.118
2.118
2.038
Baten
-2.275
-1.441
-1.298
-3.118
-1.338
-1.340
Saldo
9
366
786
-1.000
781
698
Lasten
20.989
27.863
32.966
32.506
25.306
22.748
Baten
-13.736
-18.693
-14.132
-19.686
-11.798
-12.133
Saldo
7.253
9.170
18.834
12.820
13.507
10.616
Lasten
2.363
2.241
986
1.843
934
1.214
Baten
-2.675
-3.715
-10.105
-4.882
-5.010
-1.820
Saldo
-312
-1.475
-9.119
-3.039
-4.077
-606
Lasten
23.352
30.104
33.952
34.350
26.239
23.962
Baten
-16.411
-22.408
-24.237
-24.568
-16.809
-13.953
Saldo
6.941
7.695
9.715
9.781
9.431
10.009
28
Ná de Kadernota zijn de volgende mutaties doorgevoerd op het programma Wonen: Aanpassingen Programmabegroting
2023
2024
2025
2026
Wonen Pachtopbrengsten Aanvulling energielasten
5
5
5
5
-289
-194
-123
-123
Verkoop stroken grond aan Prorail
10
0
0
0
Exploitatie voormalige basisschool De Wieken
-34
-40
27
27
Pepereind 25
-126
0
126
0
Bijdrage Algemene reserve
126
0
-126
0
HelvoirThuis
-20
-20
-21
-21
Verkoop De Baarzen
0
12
10
10
Sloop De Kwebben
8
5
4
4
Beheer diverse gebouwen
13
14
24
24
Rijksinfra
-15
38
247
299
Extra dotaties reserve Rijksinfra
-250
-250
-250
-250
Zwerfafval
-10
-10
-11
-11
Onverharde wegen
-20
0
0
0
Bomenactie
-75
0
0
0
Capaciteit bomenaanplant
-50
-50
-50
-50
Privatisering volkstuinen
-5
0
0
0
-615
0
0
0
Herinrichten terrein Fort Isabella
-65
0
0
0
Bijdragen derden Fort Isabella
680
0
0
0
Afval
221
227
234
240
Afvalstoffenheffing
-127
-148
-169
-189
44
169
188
288
-170
-170
-170
0
Gebiedsontwikkeling De Wieken
-1.000
1.000
0
0
Verkoopopbrengst naar bestemmingsreserves
1.000
-1.000
0
0
Ontwikkeling buitengebied
-100
-100
0
0
50
50
0
0
Leges omgevingsvergunningen
-120
-120
-60
0
Woonwagenlocaties
-32
-18
-18
-19
0
0
-3
-3
-965
-601
-136
232
Baggeren terrein Fort Isabella
Mutatie egalisatievoorziening riolering Warmtetransitie
Subsidie buitengebied
Overigen Totaal programma Wonen
Mutaties Programmabegroting 2023 Beheer overige gebouwen en gronden Pachtopbrengsten De reguliere pachtprijzen gaan met 4% omhoog in het Rivierengebied (Gement) en in het Zuidelijk Veehouderijgebied (Helvoirt) gaan de reguliere pachtprijzen landelijk met 1% omlaag. In totaal leidt dit tot een hogere pachtopbrengsten in 2023 dan begroot (€ 5.000).
29
Aanvulling energielasten Bij de kadernota zijn de budgetten voor gas en elektra reeds verhoogd. De recente prijsontwikkelingen en reeds gedane inkoop van energie, via de gezamenlijke inkooporganisatie met regio gemeenten, vereisen een verdere verhoging van het budget (evenementen, openbare verlichting, verkeer en vastgoed). Verkoop stroken grond aan ProRail Voor de aanpassingen aan het spoor heeft ProRail gronden van de gemeente nodig. Er worden gronden verkocht en in gebruik gegeven aan ProRail. Dit was begroot in 2022 maar is vertraagd. Om samen met ProRail tot goede afspraken te komen, maken wij kosten (€ 15.000). De verwachte verkoopopbrengst van de gronden ontvangen is € 25.000). Exploitatie voormalig basisschool de Wieken De locatie De Wieken (Moleneindplein 9, Lidwinastraat 42 en 53) wordt later verkocht. Daarom zijn de exploitatiekosten en de huuropbrengsten gecorrigeerd voor het begrotingsjaar 2023 (€ 34.000) en daarna. Pepereind 25 Dit pand wordt pas in 2025 verkocht en daarom uit de begroting van 2023 gehaald (€ 126.000). De storting in de algemene reserve verschuift eveneens naar 2025. Verhuur voormalig basisschool Hertog van Brabant De kinderopvang vertrekt uit het pand De Kwebben vanwege de geplande ontwikkeling van De Baarzen en sloop van het pand in 2023. De kinderopvang verhuist naar de voormalige basisschool Hertog van Brabant. Extra huuropbrengst (€ 3.000).
HelvoirThuis De onderhoudskosten blijken structureel hoger te zijn dan begroot. Dit wordt aangepast zodat de begroting aansluit bij de realiteit (€ 20.000). Verkoop de Baarzen De Baarzen wordt in de loop van 2023 verkocht. Voor de jaren 2024 en verder is daarom de exploitatiebegroting aangepast. Sloop de Kwebben Dit pand wordt gesloopt en daarom komen de exploitatiekosten te vervallen (€ 8.000). Beheer diverse gebouwen Het betreft over het algemeen kleine aanpassingen in de exploitatiekosten in verband met sloop, verkoop of ervaringscijfers. Onder andere Gouden Zonne, diverse gymzalen, gebouw Theresialaan en woningen (€ 13.000).
Rijksinfra Het project Rijksinfra, met een looptijd tot 2030, is opnieuw doorgerekend. De mutaties zijn verwerkt in deze begroting. Dit geeft een mutatie van - € 15.000 in 2023 tot € 299.000 in 2026. Door de extra kosten van de indexatie N65, de gestegen financieringslasten en de looptijd van het project is een structurele extra storting van € 250.000 nodig.
Verkeer en vervoer Zwerfafval In 2023 verdwijnt de huidige zwerfafvalvergoeding. In de loop van 2023 wordt duidelijk hoeveel we in de toekomst ontvangen. Er is sprake van een voordeel van € 7.000 bij de uitgaven en een verwacht nadeel van € 17.000 bij de opbrengsten door een lagere vergoeding. Dit is een inschatting en stellen we in 2023 bij indien nodig.
30
Onverharde wegen Voor het opstellen van het beleidskader onverharde wegen is € 20.000 benodigd.
Openbaar groen en (openlucht)recreatie
Bomenactie Voor het uitbreiden van ons bomenareaal gaan we in het buitengebied bomen/bos aanplanten. Ook gaan we particulieren stimuleren bomen aan te planten. Hiervoor maken we enerzijds gebruik van het Groenfonds en anderzijds stellen we hiervoor € 75.000 beschikbaar. Voor de bomenactie en de realisatie van de extra investeringskredieten op groen is extra capaciteit nodig. De kosten hiervan bedragen € 50.000. Privatisering volkstuinen Met het privatiseren van de volkstuinen gaan kosten gepaard. Er moeten drie verenigingen worden opgericht. Daarnaast zijn een bestuur, statuten, inschrijving bij de notaris en de Kamer van Koophandel noodzakelijk (€ 5.000). Het oprichten van de verenigingen vergt meer tijd dan verwacht. Fort Isabella Voor 2023 zijn de werkzaamheden voorzien in het gebied rondom Fort Isabella. Dit betreft zowel het baggeren (€ 615.000) als de herinrichting (€ 64.500). Naast de eigen inbreng vindt de dekking plaats uit bijdragen van mede-overheden.
Afval GFT De hoeveelheid GFT is afgenomen. Daarom wordt € 40.000 minder kosten verwacht. Oud papier en karton De ophaalfrequentie van oud papier wordt in 2023 verlaagd naar een keer per 4 weken en er wordt een pilot met papiercontainers opgestart. Daarom wordt een besparing van € 89.000 verwacht. Reparatie en onderhoud Er wordt € 7.000 aan extra kosten verwacht voor reparatie en onderhoud op de milieustraat. Afschaffen snoeihout route In 2023 wordt de snoeihoutroute afgeschaft. Dit levert een verwachte besparing van € 30.000 op. KCA wagen Vanaf 2023 staat de wagen voor klein chemisch afval alleen nog op woensdag en zaterdag op de milieustraat. Hiervoor wordt een besparing van € 9.000 meegenomen. Blad Het blad wordt voortaan verwerkt door een andere verwerker. Hierdoor wordt een besparing van € 60.000 verwacht. Afvalstoffenheffing Met het bovenstaande worden per saldo lagere uitgaven verwacht. De opbrengst uit afvalstoffenheffing wordt met hetzelfde bedrag verlaagd. Daarnaast zijn de BTW, personele doorbelasting en financieringslasten opnieuw doorgerekend. Per saldo een mutatie van € 127.000.
31
Riolering Egalisatievoorziening Het taakveld riolering is opnieuw doorgerekend. De mutaties in de directe kosten en extracomptabel toe te rekenen kosten voor BTW, personeel, overhead en rente resulteren in een bijstelling van de egalisatievoorziening Riolering.
Energie en klimaat
Warmtetransitie Om in 2030 voor alle wijken een warmtetransitieplan te hebben, willen we versnellen. Door in de eerste drie jaar minimaal 2,5 plannen per jaar op te levere, komen we tot realisatie van dat streven. De grootste kostenpost voor het opstellen van het wijkplan is het faciliteren van professionals bij de energiecoöperaties die het plan moeten gaan opstellen. In totaal wordt rekening gehouden met € 100.000 voor het opstellen van het plan en € 70.000 voor het aanstellen van een gemeentelijke projectleider.
Ruimtelijke ordening Gebiedsontwikkeling de Wieken Overdracht van dit gebied zal niet plaatsvinden in 2023 maar een jaar later. De verwachte opbrengst verplaatst daarmee naar 2024 (€ 1.000.000). De opbrengst komt, conform eerdere besluitvorming, ten gunste van de bestemmingsreserves Moleneindplein en Rijksinfra. Ontwikkeling buitengebied Voor de ontwikkeling in het buitengebied is in de Kadernota een pm-post opgenomen vanaf 2023. Om deze PM post in de begroting te kunnen vertalen in middelen is een bestuursopdracht en projectvoorstel opgesteld. De dekking van dit project komt uit: - reguliere middelen (onder andere uren) die al begroot zijn - regionale subsidie voor 2023 en 2024, totaal 1 ton - extra middelen van de gemeente, met name voor uitvoeringscapaciteit; vooralsnog is dit geschat op € 200.000 voor 2023 én 2024. Leges Omgevingsvergunningen De begroting van de leges Omgevingsvergunningen wordt aangepast overeenkomstig de informatie die de gemeenteraad eerder heeft ontvangen met betrekking tot de implementatie van de Wet kwaliteitsborging (Wkb). 2023 2024 2025 2026 1. Frictiekosten -80.000 -80.000 -80.000 0 2. Dekking reserve 80.000 80.000 80.000 0 3. Derving legesinkomsten Wkb -400.000 -400.000 -400.000 -400.000 4. Verhogen tarieven leges 280.000 280.000 280.000 280.000 5. Taakstelling 0 0 60.000 120.000 Saldo mutatie -120.000 -120.000 -60.000 0 Toelichting: 1.
Omdat er vanaf de invoering van de Wkb twee systemen naast elkaar lopen en niet alles van begin af aan efficiënt is ingericht, verwachten we in het begin nog een frictiebudget nodig te hebben. We verwachten ongeveer € 80.000 per jaar nodig te hebben. Deze budgetten zijn incidenteel en worden vooralsnog voor drie jaar opgenomen. De kosten worden gedekt uit de algemene reserve. De algemene reserve wordt weer aangevuld met de totale onttrekking van € 240.000 (3x € 80.000) met de incidentele compensatie die verwacht wordt bij de Septembercirculaire 2022. 2. De Wkb leidt er toe dat we een deel van de omgevingsleges missen. Een analyse op de vergunningen van de afgelopen drie jaar laat zien dat dit leidt tot een inkomstenderving van ongeveer 30%.