Bijlage - Parkeerbeleidsplan

Parkeerbeleidsplan 10 juli 2025

Dit is de titel van het document.

Spark B.V. Nieuwstraat 4 2266 AD Leidschendam +31 (0)70 31 77 005

Colofon

info@spark-parkeren.nl sparkparkeren.nl KvK 28108453

Opdrachtgever Gemeente Vught Titel Parkeerbeleidsplan Versie 4.2 Projectteam opdrachtgever Hans van Herwijnen Bram Louwers Shinouk Wientjens Projectteam Spark Stan van de Hulsbeek Leticia Lindenberg Lemos Projectleider Spark Stan van de Hulsbeek

1

Inhoudsopgave 1. Nieuw programma voor fiets- en autoparkeren in Vught........................................... 5 1.1 Waarom een nieuw Programma Parkeren? ........................................................ 5 1.2 Onderdelen van het Programma Parkeren ......................................................... 5 1.3 Proces tot nieuw parkeerbeleid ........................................................................ 6 1.4 Hoe dit document is opgebouwd ...................................................................... 7 2. Waarom parkeerbeleid belangrijk is ....................................................................... 8 2.1 Het belang van parkeren .................................................................................. 8 2.2 Parkeren draagt bij aan de ambities .................................................................. 8 2.3 Vraagstukken en keuzes................................................................................... 8 2.4 De basis voor het parkeerbeleid ....................................................................... 9 3. De huidige situatie .............................................................................................. 11 3.1 Vught in de regio ............................................................................................

11 3.2 Vught in cijfers (demografie en andere kenmerken) .......................................... 11 3.3 Autoparkeren in Vught ................................................................................... 13 3.4 Fietsparkeren in Vught ................................................................................... 14 3.5 Meningen over parkeren ................................................................................. 14 3.6 Samenvattend ............................................................................................... 15 4. Trends, ontwikkelingen en ambities ..................................................................... 16 4.1 Klimaatverandering ....................................................................................... 16 4.2 Openbare ruimte ........................................................................................... 16 4.3 Mobiliteit en parkeren .................................................................................... 16 4.3.1 Modal split .............................................................................................. 17 4.3.2 Een veranderende parkeervraag ............................................................... 17 4.3.3 Elektrisch rijden en laden .........................................................................

18 4.4 Recreatie en toerisme .................................................................................... 18 4.5 De ambities van Gemeente Vught ................................................................... 19 4.5.1 Omgevingsvisie ....................................................................................... 19 4.5.2 Mobiliteitsvisie ........................................................................................ 19 4.6 Kaders voor het opstellen van het parkeerbeleid .............................................. 20 5. Koers voor parkeren ............................................................................................ 21 2

5.1 Strategie parkeren: een geleidelijke transitie ................................................... 21 5.2 STOMP-principe ............................................................................................ 21 5.3 4B-principe ................................................................................................... 22 5.4 Visie op parkeren ........................................................................................... 23 5.4.1 Duurzaamheid en mobiliteitstransitie ....................................................... 23 5.4.2 Openbare ruimte en leefbaarheid ............................................................. 24 5.4.3 Bereikbaarheid en economie ................................................................... 26 5.4.4 Toegankelijkheid en inclusie .................................................................... 27 6. De gebiedsgerichte aanpak ................................................................................. 28 6.1 Centrumgebieden ......................................................................................... 29 6.1.1 Wat wil de gemeente bereiken ................................................................. 29 6.1.2 Doelgroep op de juiste plek ......................................................................

30 6.1.3 Oplossingsrichtingen .............................................................................. 32 6.2 Woongebieden .............................................................................................. 33 6.2.1 Wat wil de gemeente bereiken ................................................................. 33 6.2.2 Doelgroep op de juiste plek ...................................................................... 36 6.2.3 Oplossingsrichtingen .............................................................................. 36 6.3 Bedrijventerreinen ......................................................................................... 38 6.3.1 Wat wil de gemeente bereiken ................................................................. 38 6.3.2 Doelgroep op de juiste plek ...................................................................... 39 6.3.3 Oplossingsrichtingen .............................................................................. 39 6.4 Stationsgebied .............................................................................................. 40 6.4.1 Wat wil de gemeente bereiken ................................................................. 40 6.4.2 Doelgroep op de juiste plek ......................................................................

41 6.4.3 Oplossingsrichtingen .............................................................................. 41 6.5 Buitengebied ................................................................................................. 42 6.5.1 Wat wil de gemeente bereiken ................................................................. 42 6.5.2 Doelgroep op de juiste plek ...................................................................... 42 6.5.3 Oplossingsrichtingen .............................................................................. 42 7. Uitwerking .......................................................................................................... 44 7.1 Maatregelenprogramma en financiële uitwerking............................................. 44 3

7.2 De Nota parkeernormen ................................................................................ 44 7.3 De juridische uitwerking: parkeerverordening .................................................. 44 7.4 Het monitoren van het parkeren en evaluatie van het parkeerbeleid .................. 45 7.5 Het uitvoeringsprogramma............................................................................. 45 Bijlage parkeermeting ............................................................................................. 46

4

1. Nieuw programma voor fiets- en autoparkeren in Vught Het Vughtse parkeerbeleid, met daarbij een parkeernormennota, is meer dan 10 jaar geleden vastgesteld. Sindsdien heeft de gemeente zich ontwikkeld en heeft te maken met nieuwe trends in mobiliteit, zoals elektrisch rijden en deelmobiliteit. Ook zijn de parkeerkencijfers van CROW inmiddels geactualiseerd. De inzichten over mobiliteit en de fysieke leefomgeving zijn ook veranderd. Vught heeft de wens om meer openbare ruimte voor groen en verblijven aan de bewoners te bieden. In 2021/2022 heeft de gemeente het verkeersbeleid geactualiseerd met het vaststellen van de Mobiliteitsvisie: het droombeeld voor 2035. Het huidige parkeerbeleid en de parkeernormennota geven onvoldoende antwoord op de actuele vragen die spelen.

1.1 Waarom een nieuw Programma Parkeren? De hogere doelen en ambities van Vught, die van invloed zijn op het parkeerbeleid, zijn vastgesteld in visie- en ambitiedocumenten zoals de Omgevingsvisie, het Coalitieakkoord 2023-2026 en de Mobiliteitsvisie 2035. Deze documenten zijn de basis voor toekomstig beleid over de inrichting van de openbare ruimte en de transitie naar meer duurzame vervoerswijzen. Vught heeft gekozen om fietsen en lopen te prioriteren. Dit betekent dat de gemeente minder nadruk legt op de auto en meer inzet op alternatieven daarvoor. Hiernaast zijn er trends en ontwikkelingen, zoals de klimaatverandering en de veranderende parkeervraag voor de woningbouwopgave, die ander parkeerbeleid nodig maken (zie hoofdstuk 4). Deze doelen en ambities vragen om nieuwe perspectieven vanuit verschillende disciplines, inclusief parkeren, en om veranderingen in de openbare ruimte en in het gedrag van inwoners en bezoekers van Vught.

1.2 Onderdelen van het Programma Parkeren Om de ambities uit de Omgevingsvisie en de Mobiliteitsvisie 2035 te kunnen verwezenlijken, staat Vught voor een herziening van het parkeerbeleid en de parkeernormennota. Deze herziening wordt vastgelegd in een Programma Parkeren. Dit programma bevat een aantal documenten: • Parkeerbeleidsplan; • Nota Parkeernormen; • Uitvoeringsprogramma

5

Dit parkeerbeleidsplan biedt kaders voor parkeren die bijdragen aan het bereiken van bovenliggende vastgestelde doelen en ambities en daaraan gekoppeld gebiedsgerichte beleidsinstrumenten. Dit plan bepaalt de richting hoe gemeente Vught met parkeren wil omgaan. Hierbij moet gedacht worden aan hoe sturend Vught het instrument parkeren wil inzetten, eventueel met onderscheid per gebied. Het parkeerbeleidsplan legt daarmee de basis voor een verdere uitwerking in in ieder geval een nota parkeernormen en het uitvoeringsprogramma (zie hoofdstuk 7).

1.3 Proces tot nieuw parkeerbeleid Processtappen Om te komen tot een integraal, breed gedragen, parkeerbeleidsplan is een zorgvuldig proces doorlopen. De integraliteit is geborgd door het inzetten van een ambtelijke projectgroep waarin alle, bij parkeren betrokken, vakdisciplines zijn aangesloten. Met deze projectgroep zijn de volgende stappen doorlopen: • inventarisatie van huidige situatie; • duiding van bovenliggend, overkoepelend beleid; • visievorming; • gebiedsgerichte uitwerking; • bestuurlijke afstemming. Participatie Daarnaast is een participatietraject doorlopen met bewoners, ondernemers en andere stakeholders. Dit is gebeurd door middel van een parkeerpanel. Het parkeerpanel is een groep van belanghebbenden die gedurende het proces betrokken zijn bij de totstandkoming van deze parkeervisie en bestaat uit een mix van bewoners, ondernemers en instellingen (zie bijlage voor deelnemers). De bewoners zijn afkomstig uit verschillende buurten en wijken van de gemeente. In de bijeenkomsten heeft het panel input geleverd over de huidige parkeersituatie. Daarnaast heeft het parkeerpanel oplossingsrichtingen aangedragen, in lijn met de ambities uit de Omgevings- en Mobiliteitsvisie. De hoofdlijnen en oplossingsrichtingen uit de concept-parkeervisie zijn vervolgens gepresenteerd aan het panel en de deelnemers hebben hierop kunnen reageren.

Relevante input van de deelnemers is per stap verwerkt in dit document.

6

Eerste bijeenkomst van het parkeerpanel

1.4 Hoe dit document is opgebouwd Het vertrekpunt voor dit document is de beschouwing van de huidige situatie. Hoe is gemeente Vught gesitueerd en wat heeft dit voor invloed op de mobiliteits- en parkeersituatie? En hoe vertaalt zich dit naar de verschillende gebieden, zoals centra, woonwijken en bedrijventerreinen. Ook is een analyse gemaakt van het fietsparkeren binnen de gemeente. Dit alles is beschreven in hoofdstuk 3. Hoofdstuk 4 beschrijft de trends en ontwikkelingen die op Vught afkomen, aangevuld met de gemeentelijke ambities op het gebied van mobiliteit, leefomgeving, duurzaamheid en economie. Hoofdstuk 5 beschrijft de visie op parkeren: de koers en kaders voor toekomstig parkeren. Hoe dit per gebied uitpakt in gebiedsgerichte doelstellingen en maatregelen is verwoord in hoofdstuk 6. Het afsluitende hoofdstuk 7 van dit plan geeft een doorkijk naar de verder uitwerking naar onder andere de Nota Parkeernormen en het uitvoeringsprogramma.

7

2. Waarom parkeerbeleid belangrijk is Parkeren is nooit een doel op zich, maar altijd ondersteunend aan een hoger doel. Denk hierbij aan de economische vitaliteit van een centrum, de leefbaarheid en veiligheid van een woonwijk, de ketenmobiliteit nabij het treinstation of de aantrekkelijkheid van een vestigingslocatie op een bedrijventerrein.

2.1 Het belang van parkeren Parkeren is van belang om diverse activiteiten, zoals winkelen en onderwijs volgen, in de gemeente op een juiste manier te kunnen laten verlopen en te laten functioneren, binnen de ambities en kaders van de Omgevingsvisie en de Mobiliteitsvisie. Door keuzes te maken over wie de gemeente waar, wanneer en in welke omvang laat parkeren, levert Vught een bijdrage aan hogere doelen, zoals: • de economische vitaliteit van de kernen; • de aantrekkelijkheid en de leefbaarheid van woonlocaties; • de bereikbaarheid van de kernen en omliggende gebieden; • de inclusiviteit en toegankelijkheid van de kernen; • het realiseren van de woningbouwopgave. Ook zijn de duurzaamheidsambities een belangrijke voorwaarde voor hoe Vught het parkeren organiseert. In hoofdstuk 4 zijn de ambities van Vught die een relatie hebben met parkeren beschreven.

2.2 Parkeren draagt bij aan de ambities Trends, ontwikkelingen en beleidskeuzes op het gebied van mobiliteit, leefomgeving, duurzaamheid en economie hebben invloed op de balans tussen vraag en aanbod van parkeren. Bijvoorbeeld: wanneer meer mensen kiezen voor de fiets, in plaats van de auto, betekent dit dat er op termijn minder parkeerplaatsen nodig zijn. Andersom moeten keuzes worden gemaakt of parkeren ingezet wordt als (sturend) instrument om deze ambities te bereiken. Bijvoorbeeld: door in te zetten op lagere parkeernormen bij nieuwe woningen in de nabijheid van OV-locaties wordt een mobiliteitstransitie gestimuleerd en worden er mogelijkheden geboden voor woningbouw met een meer duurzame openbare ruimte.

2.3 Vraagstukken en keuzes Het nieuwe parkeerbeleid moet dus in lijn zijn met en bijdragen aan de gemeentelijke ambities. Bij het vormgeven van de openbare ruimte en de transitie naar meer duurzame vormen van mobiliteit komen onherroepelijk dilemma’s en vraagstukken naar boven 8

over hoe om te gaan met parkeren. Dit zijn de vraagstukken waar de gemeente de komende jaren mee om moet gaan en oplossingen voor moet vinden: • Gaat de gemeente parkeren actief inzetten om een mobiliteitstransitie te bewerkstelligen? En op welke wijze en locaties? • Zet de gemeente vraagvolgend of sturend parkeerbeleid in bij nieuwe ontwikkelingen? En is dit per kern of locatie nog verschillend? • Gaat de gemeente de komende jaren proactief of reactief parkeerbeleid voeren om parkeren beheersbaar te houden? En op welke locaties moet de gemeente op parkeren gaan sturen en op welke manier? • Hoe gaat de gemeente om met parkeren in bestaande woonwijken? Welke instrumenten zet de gemeente in om parkeeroverlast op te lossen en te voorkomen? • Hoe gaat de gemeente om met fietsparkeren? Wat is er nodig rondom fietsparkeren om het fietsen zelf aantrekkelijker te maken? • Hoe zorgt Vught ervoor dat de P+R zo optimaal mogelijk gebruikt worden? • Wat is het belang van de auto voor de economische aantrekkelijkheid van Vught ten opzichte van de ambities van een mobiliteitstransitie? • Hoe gaat de gemeente om met het reguleren van autoparkeervoorzieningen? • In hoeverre gaat de gemeente parkeren inzetten als sturingsinstrument om de kwaliteit van de openbare ruimte te verbeteren en daarmee te zorgen voor een aantrekkelijke en gezonde leefomgeving? • Hoe faciliteert de gemeente elektrisch

rijden en welke keuzes maakt de gemeente op het gebied van laden? Met deze vraagstukken in het achterhoofd moet de gemeente keuzes maken: welke rol krijgt parkeren en hoe en waar wordt parkeren als (sturend) instrument ingezet? Dit parkeerbeleidsplan geeft de koers en kaders om tot de juiste integrale keuzes te komen.

2.4 De basis voor het parkeerbeleid De basis voor dit parkeerbeleid is gebaseerd op vier beschouwingen: 1. De huidige parkeersituatie: over welke parkeervoorzieningen beschikt de gemeente Vught en wat is de huidige status van deze voorzieningen (gebruik en dergelijke)? 2. Wat zijn de demografische en economische trends en wat zijn de geplande ontwikkelingen binnen de gemeente? 3. Welke klachten en problemen komen voor met betrekking tot parkeren van auto’s en fietsen in Vught? 4. De visie en ambitie van de gemeente Vught op het gebied van leefbaarheid, economische vitaliteit, bereikbaarheid, duurzaamheid, veiligheid enzovoorts, zoals deze benoemd zijn in het bovengenoemde beleid. 9

Deze beschouwingen gebruikt Vught om een overweging uit te voeren tussen vier inhoudelijke gebieden: economische aantrekkelijkheid, de behoefte aan mobiliteit en bereikbaarheid, leefbaarheid van de openbare ruimte en duurzaamheid. Hieruit is parkeerbeleid opgesteld waarmee Vught een beeld schetst hoe de gemeente de komende tien jaar omgaat met het parkeren.

Huidige P-situatie

Trends & ontwikkelingen

Klachten en problemen

Wensen en ambities

P-capaciteit Wie? Waar? Wanneer? Hoe?

Instrumenten

Communicatie

10

3. De huidige situatie Om het nieuwe parkeerbeleid uit te werken, moet eerst inzichtelijk worden gemaakt hoe het fiets- en autoparkeren in de gemeente Vught is vormgegeven en functioneert. Dit hoofdstuk gaat over de bestaande situatie met betrekking tot het parkeerareaal en het gebruik daarvan.

3.1 Vught in de regio De gemeente Vught heeft hoge landschappelijke kwaliteiten en vervult regionaal een recreatieve rol . Vught vervult een bovenregionale rol op het gebied van zorg vanwege het grote aantal zorginstellingen. De gemeente ligt dichtbij ’s-Hertogenbosch en is goed bereikbaar via (inter)nationale infrastructuur van (snel)wegen, spoor en fietspaden. De nabijheid van ’s-Hertogenbosch heeft invloed op parkeren in Vught. Voor bepaalde voorzieningen zoals ziekenhuis, theater/bioscoop en vervolgopleidingen gaan inwoners veelal naar ’s-Hertogenbosch. De buurtgemeente ligt zo dichtbij dat het mogelijk is om in Vught te parkeren om vervolgens ’s-Hertogenbosch (per fiets of trein) te bereiken. De uitbreiding van parkeerregulering in ‘s-Hertogenbosch draagt dus bij aan extra parkeerdruk in Vught.

3.2 Vught in cijfers (demografie en andere kenmerken) In 2024 valt de gemeente Vught in de klasse matig stedelijk, volgens de klassering van CBS, met ongeveer 1.200 adressen per km². De kaart hiernaast laat de stedelijkheidsgraad per buurt zien. De kern Vught is het meest stedelijk, vooral ten westen van het spoor. In de afgelopen 10 jaar is de bevolking van Vught met 7% gegroeid. In dezelfde periode is het aantal huishoudens met 3% gedaald en het aantal personenauto’s met 3% gestegen. Dit betekent dat de rol en daarmee de “footprint” van de auto groeit: van 1,12 personenauto’s per huishouden in 2015 tot 1,18 in 2024 (zie grafiek 1). Bij ongewijzigd beleid betekent dit dat er steeds meer ruimte voor parkeren nodig is. 11

De verhouding personenauto’s per huishouden verschilt ook per wijk (zie grafiek 2). De meest stedelijke wijken, Vught en Vught-Zuid, hebben het laagste autobezit. Desondanks mag de bovenstaande conclusie over de ruimte nodig voor parkeren ook worden getrokken voor het dichtbevolkte dorpscentrum. 35.000

1,30

30.000 25.000 20.000

1,19 1,12

1,12

1,14

1,12

1,15

1,25

1,19

1,18

1,18

1,14

1,20 1,15 1,10

15.000

1,05

10.000

1,00

5.000

0,95

0

0,90 2015

2016

2017

2018

Inwoners

2019

2020

Huishouden

2021

2022

Personenauto's

2023

2024

Autobezit

grafiek 1: Ontwikkeling van bewoners, huishouden en personenauto's tussen 2015 en 2024

20.000 18.000

1,42

1,60

1,36 1,16

16.000 14.000

1,40 1,10

1,08

1,20

12.000

1,00

10.000

0,80

8.000

0,60

6.000

0,40

4.000

0,20

2.000 0

0,00 Cromvoirt Inwoners

Helvoirt Huishouden

Vught

Vught-Zuid Personenauto's

Nederland (x1.000) Autobezit

grafiek 2: Aantal bewoners, huishouden en personenauto's in 2024 per wijk en in het land

Naast het bestaande autobezit houdt Vught rekening met de toekomstige woningbouwopgave. In de Omgevingsvisie is een uitgangspunt vastgesteld dat nieuwe woningbouw bij voorkeur op inbreidingslocaties wordt gerealiseerd en met name in de kern Vught, door inzet op verdichting. Aandachtspunt blijft parkeren bij sociale woningbouw. Parkeren kan een hoge impact hebben op de kosten van de woning. Dit heeft invloed op de (financiële) haalbaarheid van de ontwikkeling.

12

3.3 Autoparkeren in Vught Parkeren van auto’s in het centrum van Vught is mogelijk op straat, op het nieuwe Baron van Hövellplein en in de ondergrondse parkeergarage Vughtse Hart. Aan de oostelijke kant van het station is een P+R parkeerterrein. In Vught geldt een parkeerschijfzone (blauwe zones) in het centrum, op het Moleneindplein en omgeving, op de Bosscheweg, een gedeelte van de Rouppe van der Voortlaan, Brabantlaan en Helvoirtseweg en in de parkeergarage aan de Secretaris van Rooijstraat (zie figuur 1). Op deze locaties is de maximale figuur 1: parkeerregulering in Vught parkeerduur twee uur. De blauwe zone geldt maandag t/m zaterdag vanaf 9 uur tot 17 uur (tot 21 uur op de vrijdag). De blauwe zones zijn ingesteld met het doel om langparkeerders (bewoners en werknemers) te weren en de parkeerruimte vrij te houden voor de winkelbezoekers. Om dit goed te laten functioneren moet er op de parkeerduur gehandhaafd worden. In april 2023 is een parkeeronderzoek in de drie kernen uitgevoerd door verkeersonderzoeksbureau Buiten-Ruimte. Het onderzoek heeft de nachtelijke bezettingsgraad in de gemeente inzichtelijk gemaakt. Het onderzoek liet zien dat de parkeercapaciteit op straat redelijk goed verspreid is. De dichtheid van parkeerplaatsen is vooral hoog op parkeerterreinen, maar ook in een aantal straten, met name zuidwestelijk van het station.

figuur 2: Parkeermeting van Buiten-Ruimte

Hiernaast (figuur 2 en in de bijlage) is de bezettingsgraad per sectie (straat) te zien. In het algemeen was de bezettingsgraad 13

acceptabel. Er zijn verspreid over Vught straten met een bezettingsgraad boven de 95%. Desondanks kunnen de parkeerders elders in de buurt parkeerplaatsen vinden.

3.4 Fietsparkeren in Vught Vught is een fietsgemeente en dat wil gemeente Vught versterken. Met de Mobiliteitsvisie leggen we prioriteit bij lopen en fietsen. Dit geldt voor de gehele gemeente. Met name de kern Vught heeft een hoge bereikbaarheid met de fiets. Bij het station is een fietsenstalling aan de westelijke kant, deels overdekt. In de toekomst legt ProRail het spoor deels verdiept aan in Vught, tussen de Loonsebaan en de Wolfskamerweg. De omgeving van het station gaat hiermee veranderen en krijgt een nieuwe fietsenstalling. Hoewel de fiets een belangrijk vervoermiddel is in Vught is de parkeerdruk van fietsparkeren niet bekend bij de gemeente. Er is beperkt zicht op het gebruik van de huidige capaciteit voor fietsparkeren figuur 3: Station Vught en waar de behoeften liggen voor eventuele extra fietsparkeervoorzieningen. Aanvullend onderzoek moet daar inzicht in geven, zoals beschreven in paragraaf 6.1.1.

3.5 Meningen over parkeren Met het parkeerpanel (zie hoofdstuk 1.3) is ook de huidige parkeersituatie van Vught besproken. In deze bijeenkomst zijn de volgende aandachtspunten naar voren gekomen. Als eerste de parkeersituatie in het centrum van Vught: de blauwe zone lijkt te functioneren, maar zorgt er ook voor dat niet alle doelgroepen (met name bewoners en langparkeerders) op de gewenste plek kunnen parkeren. De parkeerdruk lijkt niet evenredig verdeeld te zijn en de parkeergarages onderbezet. Daarbij komt dat er overloop van parkeerders voorkomt in de niet gereguleerde straten rondom het centrum. Andere aandachtspunten zijn: • Parkeerdruk van langparkeerders in de omgeving van de andere blauwe zones (Moleneindplein); • Overloop van parkeren vanuit ’s-Hertogenbosch; • Parkeren en brengen en halen bij scholen; • Parkeerdruk bij publieksaantrekkende functies (in het buitengebied). 14

3.6 Samenvattend De huidige parkeersituatie In Vught lijkt, met uitzondering van overloop van parkeren rond de centra en enkele drukke woonstraten in de avonduren, niet voor enorme problemen op gebied van leefbaarheid en bereikbaarheid te zorgen. De grootste uitdagingen op gebied van parkeren liggen echter in de toekomst verscholen. Door stijgend autobezit in combinatie met de woningbouwopgave wordt de “footprint” van parkeren steeds groter. Dit betekent dat parkeren met de huidige trend in de toekomst een steeds prominentere rol krijgt, terwijl Vught ook ambities heeft op gebied van leefbaarheid en duurzaamheid. In het volgende hoofdstuk staat het toekomstperspectief beschreven en welke invloed dit heeft op de toekomstige parkeersituatie.

15

4. Trends, ontwikkelingen en ambities Trends en ontwikkelingen zijn van invloed op parkeren. Het in beeld hebben van de relevante trends en ontwikkelingen stelt Vught in staat om een zo toekomstbestendig mogelijk parkeerbeleid te creëren. Dit hoofdstuk beschrijft die trends en ontwikkelingen.

4.1 Klimaatverandering Klimaat en klimaatverandering is een belangrijk thema in de Omgevingsvisie van Vught. De veranderingen die optreden in het klimaat raken de gemeente op meerdere fronten. Hittestress en extreme droogte zijn gevolgen van de stijgende temperaturen. Ook extreme neerslag stelt de gemeente voor nieuwe uitdagingen. Een grotere hoeveelheid regenwater, die valt binnen een kortere tijd, moet op een goede manier kunnen worden opgevangen. Klimaatverandering raakt aan dit parkeerbeleid omdat ruimte voor parkeren minder ruimte overlaat voor maatregelen die van belang zijn voor klimaatbestendigheid. Voor bijvoorbeeld het realiseren van extra groenvoorzieningen en waterberging is extra fysieke ruimte nodig.

4.2 Openbare ruimte De kwaliteit van de openbare ruimte wordt steeds belangrijker voor de samenleving. Openbare ontmoetings- en verblijfsplekken kunnen waarde toevoegen aan de sociale samenhang binnen de maatschappij. Een aantrekkelijke leefomgeving draagt bij aan de fysieke fitheid, sociale cohesie en kwaliteit van leven. Het helpt ook met het verminderen van de kans op eenzaamheid en stress-gerelateerde klachten. Om bewegen en een gezonde leefstijl te stimuleren, moet de leefomgeving aantrekkelijk zijn. Een groene openbare ruimte draagt bij aan de klimaatdoelstellingen (zie hoofdstuk 4.1). Daarnaast kan vergroening de leefomgeving aantrekkelijker maken voor bewoners en recreanten in Vught. Door slimme keuzes te maken voor/met parkeren zoekt de gemeente naar ruimte om de openbare ruimte groener en levendiger te maken, zonder dat dit ten koste gaat van bereikbaarheid en de kwaliteit van parkeren.

4.3 Mobiliteit en parkeren Deze paragraaf gaat in op trends en ontwikkelingen op het gebied van mobiliteit en parkeren.

16

4.3.1 Modal split De modal-split geeft de verhouding aan van de verplaatsingen (van personen) tussen de verschillende vervoerwijzen (modaliteiten van transport), zoals auto, bus, trein, fiets en lopen. Relevant voor het parkeerbeleid is hoe het auto- en fietsgebruik zich in de toekomst gaat ontwikkelen. Dit hangt ook samen met het gebruik van openbaar vervoer. Het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) schetst in haar publicatie Mobiliteitsbeeld 2023 1 een toekomstbeeld voor de ontwikkeling van het mobiliteitssysteem in Nederland. Het KiM stelt hierbij dat de toekomst per definitie onzeker is. Vanwege deze onzekerheid maakt het KiM in haar toekomstbeeld onderscheid tussen drie scenario’s; basis, minder en meer. Uit het toekomstbeeld komen per modaliteit de volgende inzichten naar voren (treinverkeer is hierbij buiten beschouwing gelaten): • In alle genoemde scenario’s groeit voor 2028 de door het wegverkeer afgelegde afstand op het hoofdwegennet. Het basis-scenario gaat uit van een groei van 10%, in het minder-scenario 4% en in het meer-scenario 15%. • De afgelegde afstand met openbaar busvervoer komt voor 2028 in alle scenario’s onder het niveau van 2019 uit. In het basis-scenario een afname van 15%, in het minder-scenario 23% en in het meer-scenario 4% afname. • In 2028 raamt het KiM voor fietsverkeer een groei van 20% gemeten in afgelegde afstand ten opzichte van 2019.

Met name het gebruik van de elektrische fiets groeit sterk; in 2028 +132% groei ten opzichte van 2019. Deze stijging wordt ook onderschreven in de Vughtse Mobiliteitsvisie (zie paragraaf 4.5.2). 4.3.2 Een veranderende parkeervraag De coronapandemie, die in Nederland inmiddels al weer enige tijd achter ons ligt, heeft geleid tot blijvende veranderingen in de parkeervraag. Uit een enquête gehouden onder de beroepsbevolking blijkt dat in Nederland 52% van de werkenden soms of meestal thuiswerkt. Dit leidt tot een afname van het aantal woon-werkverplaatsingen. Dit leidt op zichzelf weer tot een hogere parkeerbezetting op werkdagen overdag in de woonomgeving. In combinatie met een groei van het aantal woningen is de verwachting dat de parkeerproblematieken in woonwijken zullen toenemen. Ook de situatie op de woningmarkt leidt tot een veranderende parkeervraag. Jongeren hebben over het algemeen meer moeite met het vinden van geschikte woonruimte en blijven als gevolg hiervan langer thuis wonen. Omdat een deel van deze jongeren wel beschikt over een eigen auto, neemt het bezit van een tweede, derde of meer auto’s op één adres toe.

1

Hyperlink naar Mobiliteitsbeeld 2023 (KiM).

17

4.3.3 Elektrisch rijden en laden De aanwezigheid van elektrische voertuigen op het Nederlandse wegennet en oplaadpunten in het straatbeeld is inmiddels gemeengoed geworden. In 2023 was 4,9% 2 van de personenauto’s in Nederland volledig elektrisch aangedreven. De prognose is dat dit percentage in 2035 is toegenomen tot 47% en in 2050 tot 100%. Een volledig elektrisch wagenpark is het gevolg van het Europese beleid dat de verkoop van nieuwe auto’s met een verbrandingsmotor vanaf 2035 wordt verboden. Vught ziet ook graag een toename in het aantal elektrische auto’s binnen de gemeente. Het aantal laadpalen breidt de gemeente proactief uit op basis van aanvraag en van prognoses van het gebruik. Hoewel het beleid3 voor de plaatsing van laadpalen buiten de scope van dit document valt, is het vraagstuk rondom elektrisch laden wel relevant voor het parkeerbeleid. Elektrisch laden kan immers alleen plaatsvinden op locaties waar parkeerplaatsen aanwezig zijn en heeft ook gevolgen voor de parkeersituatie in een buurt. Een parkeerplaats met laadpaal kan immers niet gebruikt worden door een auto met verbrandingsmotor, waardoor benutting van een dergelijke parkeerplaats (nog) niet optimaal is.

4.4 Recreatie en toerisme In de Omgevingsvisie van Vught wordt uitgebreid ingegaan op de toekomst van recreatie en toerisme binnen de gemeente. Vught is bekend door zijn cultuurhistorische waarden en erfgoed. De IJzeren Man, de Loonse en Drunense Duinen zijn belangrijke recreatiegebieden voor inwoners en bezoekers uit de regio. De gemeente kent ook diverse campings, bungalowparken, hotels en andere verblijfsvoorzieningen. De vraag naar kwaliteit, luxe en comfort op recreatief gebied neemt toe. Duurzame concepten krijgen steeds meer aandacht. Er zijn ook vaker mensen die buiten het hoogseizoen op een korte vakantie gaan. De Omgevingsvisie geef ook aan dat er behoefte is aan levendigheid met ruimte voor evenementen en activiteiten. Daarvoor besloot de gemeente om ruimte te bieden aan initiatieven en activiteiten, waaronder evenementen, die bijdragen aan sport, spel, bewegen (binnen en buiten), ontmoeting en onderlinge verbinding. Een toename van recreatie en toerisme kan tot extra verkeersbewegingen leiden en daarmee tot een toename van de vraag naar parkeerruimte. Recreanten, woonachtig in de directe omgeving, kunnen zich voor een deel lopend of met de fiets verplaatsen. Dit wil Vught stimuleren. Toeristen uit de regio kunnen tot extra verkeer en een grotere 2 3

Hyperlink naar Update Elaad Outlook Personenauto's (ElaadNL). Zie Beleidsregels openbare laadpalen elektrisch vervoer (gemeente Vught 2024).

18

parkeervraag leiden. De gemeente wil in ieder geval niet dat recreatie en toerisme overlast veroorzaakt aan de natuur. Ook hier geldt een evenwicht tussen leefbaarheid en bereikbaarheid met een daarbij passend parkeerbeleid.

4.5 De ambities van Gemeente Vught Wat betreft de ambities voor de toekomst, in relatie tot parkeren, zijn twee beleidsdocumenten van belang: de Omgevingsvisie en de Mobiliteitsvisie. Hieronder zijn de voor parkeren relevante algemene ambities uit de omgevingsvisie (4.5.1) en de mobiliteitsvisie (4.5.2) samengevat. In hoofdstuk 6 zijn de ambities per gebied uitgewerkt/beschreven. 4.5.1 Omgevingsvisie De Omgevingsvisie werd op 21 december 2023 door de gemeenteraad van Vught vastgesteld. Enkele ambities uit deze visie zijn voor het parkeerbeleid van belang. Bij de inrichting van de leefomgeving houdt de gemeente rekening met de gevolgen van klimaatverandering, zoals hittestress. Vught wil zoveel mogelijk energieneutraal zijn. Er moet voldoende ruimte zijn voor alle doelgroepen en de openbare ruimte moet zo inclusief mogelijk zijn. De gemeente stimuleert gezond gedrag. Dat is afhankelijk van een veilige en gezonde inrichting van de leefomgeving, zodat beweging, ontmoeting en ontspanning mogelijk zijn. In Vught is er ruimte voor bedrijvigheid en voldoende mogelijkheden voor kwalitatief hoogwaardige recreatie, zoals bijvoorbeeld bij De IJzeren Man. De claims op de beschikbare ruimte zijn nu meer dan de ruimte toelaat en er komen nog ruimtevragers bij. Denk hierbij aan, bijvoorbeeld, ruimte voor de infrastructuur voor laadpalen.

Daarom gebruikt gemeente Vught haar beschikbare ruimte zoveel mogelijk zuinig, efficiënt en waar mogelijk multifunctioneel. Met parkeren kiest gemeente Vught om de bereikbaarheid te behouden naast alle andere claims. 4.5.2 Mobiliteitsvisie De Mobiliteitsvisie geeft het gewenste toekomstige beeld voor 2035. Net als bij de Omgevingsvisie, wordt in de Mobiliteitsvisie veel aandacht besteed aan de claims op de openbare ruimte. De wens is een aantrekkelijke woon- en verblijfsomgeving te behouden en te realiseren, waar de actieve vervoerswijzen lopen en fietsen de voorkeur krijgen. Het doel is alternatieven op gebied van mobiliteit te bieden die leiden tot minder groei van het autobezit, om de impact van nieuwbouw op de beschikbare ruimte te verminderen. 19

Hoewel Vught zich realiseert dat de mobiliteitsbehoefte van inwoners gedeeltelijk met de auto blijft worden ingevuld, wil de gemeente vooral meer keuzevrijheid bieden in de wijze van verplaatsen. De gemeente biedt kans voor het toepassen van innovatieve oplossingen bij het realiseren van ruimtelijke ontwikkelingen. Hiermee wil de gemeente een impuls geven aan de mobiliteitstransitie. Hier is de elektrische fiets kansrijk voor het woon-werk verkeer. Vught biedt deelmobiliteit voor de “last-mile” voor reizigers binnen Vught. Gemeente Vught wil groen en aantrekkelijk blijven en haar dorpse karakter behouden.

4.6 Kaders voor het opstellen van het parkeerbeleid De in dit hoofdstuk geschetste trends en ontwikkelingen zorgen in combinatie met de ambities van Vught dat een aanscherping van het parkeerbeleid noodzakelijk is. Met de centrale vraag hoe kan het nieuwe parkeerbeleid bijdragen aan het verbeteren en klimaatadaptief maken van de leefomgeving, het aanzetten tot een mobiliteitstransitie en daarnaast de centra en toeristische trekpleisters van Vught bereikbaar houden. De Omgevingsvisie en Mobiliteitsvisie geven de volgende kaders mee voor dit nieuwe parkeerbeleid: • Flexibiliteit voor het toepassen van parkeernormen en bijhorend maatwerk mogelijk maken. Hierbij heeft gemeente Vught aandacht voor de wijze van borging van de mogelijkheden van inzet van innovatieve mobiliteitsconcepten. • Andere vormen van parkeerregulering, als sturingsmiddel en het vergroten van kansen bij de transitie van auto naar lopen en fietsen. • Blauwe zones moeten worden beoordeeld, met mogelijk wijzigingen in omvang en aantal. • Fietsparkeren en fietsparkeernormen moeten duidelijke kaders hebben. • Voorkeur voor gebouwde parkeervoorzieningen bij ruimtelijke ontwikkelingen. • Parkeermogelijkheden voor (deel)auto’s en (deel)fietsen bij nog te ontwikkelen mobiliteitshubs. • Parkeren van auto’s en vrachtauto’s op bedrijventerreinen, overdag en ’s nachts.

20

5. Koers voor parkeren Gemeente Vught maakt keuzes op het gebied van parkeren. Hoe sturend wil de gemeente haar parkeerbeleid inzetten om invulling te geven aan de ambities van Vught? Om de juiste keuzes te maken zijn een integrale koers en eenduidige kaders nodig met een voor Vught passende parkeerstrategie. Dit alles staat verwoord in dit hoofdstuk.

5.1 Strategie parkeren: een geleidelijke transitie Gemeente Vught zit in een transitie naar een meer duurzame mobiliteit en het vergroenen en verduurzamen van de leefomgeving. Deze transitie is van invloed op de toekomstige parkeersituatie. Maar andersom is het ook zo dat parkeren een instrument is om deze ambities in te vullen. Met parkeren zet de gemeente nu stappen om dit mogelijk te maken, waarbij de gemeentelijke mobiliteitsvisie leidend is. Met alle onzekerheden die horen bij een transitiefase en de nog te maken keuzes op de verschillende thema’s, kiest Vught voor geleidelijke transformatie op het gebied van parkeren, waarbij gekozen wordt voor lopen en de fiets en een duurzame invulling van de woningbouwopgave. De gemeente is sturend waar parkeeroverlast wordt geconstateerd, sturend bij het gebruik van de straatparkeervoorzieningen in het centrum en daar waar gebiedsgewijze keuzes worden gemaakt aan de hand van het STOMP-principe en het 4B-principe, zie paragraven 5.2 en 5.3 hieronder.

5.2 STOMP-principe Gemeente Vught gaat in haar parkeerbeleid uit van het mobiliteitsprincipe STOMP. Dit betekent dat de prioriteit bij de inrichting van de openbare ruimte (in volgorde) ligt bij Stappen (lopen), Trappen (fiets), Openbaar Vervoer, MaaS en Privé-vervoer (auto). Vught zet daarom meer in op het gebruik van de fiets als vervoersmiddel. De fiets wordt maximaal gefaciliteerd met de juiste aandacht voor fietsparkeren door te investeren in goede fietsvoorzieningen op de juiste locaties. Dit doet Vught onder andere door naast autoparkeernormen ook fietsparkeernormen op te nemen met kwaliteitseisen voor fietsparkeerplaatsen. Met autoparkeren wordt invulling gegeven aan het STOMP-principe door de juiste parkeerder op de juiste plaats te laten parkeren. Dit betekent dat per parkeerdoelgroep wordt bekeken waar deze parkeert zodat er een goede balans ontstaat tussen het stimuleren van alternatieve vervoerswijzen en (auto)bereikbaarheid. Dit kan 21

bijvoorbeeld betekenen dat sommige doelgroepen meer op afstand parkeren, zodat er ruimte ontstaat voor bijvoorbeeld fietsparkeren.

5.3 4B-principe Het nieuwe parkeerbeleid moet ertoe leiden dat het aanbod aan parkeervoorzieningen in evenwicht is met de vraag, waarbij er een balans gevonden moet worden tussen enerzijds het belang van automobiliteit en parkeren en anderzijds belangen als leefbaarheid, groen, sociale cohesie en de woningbouwopgave. Een geleidelijke transitie naar meer sturend parkeerbeleid is noodzakelijk om de juiste parkeerder op de juiste plek te laten parkeren en eventuele parkeeroverlast zo veel mogelijk te voorkomen. Het nieuwe parkeerbeleid geeft de beleidsinstrumenten die ingezet worden om het gewenste parkeergedrag van parkeerders te bereiken. De geleidelijke transitie van parkeren en het sturen Beïnvloeden van de juiste doelgroep naar de juiste parkeerplek Benutten vertaalt zich naar een bepaalde volgordelijkheid hoe parkeeroplossingen per gebied worden ingezet. Vught Beheersen hanteert hiervoor het 4B-principe. De benadering van Bouwen de 4B’s is een werkwijze die ervoor zorgt dat er zuinig met middelen en openbare ruimte omgegaan wordt. Hierin worden parkeeroplossingen en bijbehorende toepassingsmaatregelen ingezet volgens de volgende principes: eerst Beïnvloeden, dan Benutten, waar nodig Beheersen en pas als laatste (bij)Bouwen. Allereerst wordt gekeken of met beïnvloedingsmaatregelen de focus op het naar beneden brengen van het aantal geparkeerde auto’s gerealiseerd kan worden.

Dit kan bijvoorbeeld door alternatieven voor de auto te promoten en mobiliteitsgedrag te beïnvloeden. Hierin speelt ook communicatie een grote rol, in combinatie met het aanbieden van goede alternatieven (voor vervoer). Vervolgens wordt met benuttingsmaatregelen gekeken naar het beter benutten van bestaande parkeercapaciteit: Waar kan een extra parkeervraag opgelost worden door het benutten van bestaande parkeercapaciteit van parkeergarages en mogelijk private parkeerplekken? In een poging om de huidige parkeercapaciteit maximaal te benutten, komt altijd het principe van beheersen om de hoek kijken. Met beheersmaatregelen als gereguleerd parkeren kan beter gestuurd worden op het gebruik. Hiermee wordt de juiste parkeerdoelgroep naar de voor deze groep bestemde parkeercapaciteit gestuurd. In de volgordelijkheid wordt er pas in de laatste plaats gekozen om parkeerplaatsen bij 22

te bouwen. Dit gebeurt dan zoveel mogelijk geclusterd en op vooraf aangewezen locaties, waarbij de schaarse openbare ruimte zoveel mogelijk wordt ontzien.

5.4 Visie op parkeren De bovengenoemde ambities en wensen zijn voor het onderwerp parkeren hier bijeengebracht in vier leidende thema’s; 1. duurzaamheid en mobiliteitstransitie; 2. openbare ruimte en leefbaarheid; 3. bereikbaarheid en economie; 4. toegankelijkheid en inclusie. In deze paragraaf worden de thema’s vertaald naar uitgangspunten en wordt hier uitgelegd wat ze in algemene termen voor parkeren betekenen. In hoofdstuk 6 zijn de thema’s en uitgangspunten uitgewerkt op een gebiedsgerichte aanpak. Dit betekent een uitwerking van elk uitgangspunt per gebied, met de passende instrumenten. 5.4.1 Duurzaamheid en mobiliteitstransitie Uitgangspunt: Vught wil duurzaam zijn en parkeren laten aansluiten bij de transitie van autogebruik naar meer lopen en fietsen, aansluitend bij het STOMP-principe. In Vught moeten forenzen worden verleid om meer gebruik te maken van duurzame vervoerswijzen. Bij korte verplaatsingen zullen bewoners, bezoekers en werknemers van Vught eerder voor lopen en fietsen moeten kiezen dan in de auto stappen. Vught ziet het anders inrichten van parkeerruimte in bestaande en nieuwe gebieden als een grote kans om invulling te geven aan deze opgave. Parkeren moet eraan bijdragen dat verkeersdeelnemers bewuster omgaan met het gebruik van de auto. De fiets moet dichter bij de bestemming kunnen worden geparkeerd dan de auto.

Het aanleggen van parkeervoorzieningen moet rekening houden met zowel deelmobiliteit (deelauto’s, -fiets, -bakfiets) als de transitie naar emissieloze aangedreven voertuigen. Bij nieuwbouw wordt actief gestuurd op het verminderen van autogebruik en autobezit. De gemeente stimuleert partijen die nieuwbouw ontwikkelen door in te zetten op deelmobiliteit en de fiets. Hierbij past een flexibel toepassingskader voor de parkeernorm. Het doel is dat bij nieuwe woningbouwontwikkelingen en op de bedrijventerreinen bewoners en werknemers meer gebruik maken van alternatieve vervoersmiddelen dan de auto. Hiervoor hanteert gemeente ten eerste 23

fietsparkeernormen, waarbij er voldoende, goede en makkelijk te gebruiken fietsparkeerplaatsen moeten worden aangelegd bij nieuwe ontwikkelingen. In bestaande woonwijken en in centrumgebieden wordt stapsgewijs toegewerkt naar een verandering in het mobiliteitspatroon. In woonwijken zal de gemeente initiatieven ondersteunen om mobiliteitshubs voor bewoners te creëren, met deelmobiliteit en ophaalpunten voor pakketten. In centrumgebieden is er op straat meer ruimte voor fietsparkeren en, op termijn, deelmobiliteit. Het fietsparkeren in de centrumgebieden krijgt een kwaliteitsimpuls en moeten fietsparkeerplekken dichter bij de bestemmingen liggen dan de auto. Dit vraagt om: • Voldoende fietsparkeervoorzieningen, eventueel door minder autoparkeervoorzieningen op straat en parkeren op afstand in het centrum van Vught en in vergrijsde woonwijken. Gebouwde parkeervoorzieningen worden, waar mogelijk, zo goed mogelijk benut. In het centrum en de daaromheen liggende straten parkeren bewoners zoveel mogelijk op eigen terrein. Een parkeerplek voor de deur is geen uitgangspunt. • Meer ruimte voor lopen (trottoir versus parkeerplaatsen) vooral in centra. • Fietsen stimuleren: meer en hoogwaardige (fietsparkeer-) voorzieningen in het centrum, stationsomgeving, bedrijventerreinen en publieksaantrekkende functies in het buitengebied.

• Bij nieuwbouw zetten we actief in op STOMP: met parkeren actief sturen op het verminderen van autogebruik en autobezit, waarbij deelmobiliteit wordt ingezet om hieraan invulling te geven. 5.4.2 Openbare ruimte en leefbaarheid Uitgangspunt: Vught wil een gezonde leefomgeving en een groene, openbare ruimte met hogere verblijfskwaliteit aan alle inwoners bieden. Daarom moet de openbare ruimte worden ingericht voor ontmoeten en verblijven en minder voor het parkeren van auto’s. Dit betekent dat er keuzes moeten worden gemaakt op welke wijze de openbare ruimte wordt ingericht in de centra, woonwijken en bedrijventerreinen. Per gebied wordt de keuze gemaakt op welke wijze parkeren ingepast moet worden: parkeren op eigen terrein, in gebouwde voorzieningen en op afstand (rekening houdend met acceptabele loopafstanden per doelgroep).

24

Verbetering kwaliteit openbare ruimte Parkeren wordt stapsgewijs als sturingsinstrument ingezet om de kwaliteit van de openbare ruimte te verbeteren en daarmee bij te dragen aan een gezonde leefomgeving voor de centra, woonwijken en bedrijventerreinen. Centrumgebieden zijn aantrekkelijk om te recreëren en verblijven voor bezoekers en bewoners. Naast de verbetering van de kwaliteit van de openbare ruimte, wil Vught dat deze doelgroepen in en rond het centrum moeten kunnen blijven parkeren, waar nodig gestuurd door parkeerregulering (zoals de blauwe zone). Bewoners parkeren, indien mogelijk, op eigen terrein of in een eigen parkeervoorziening. Bezoekers parkeren in de nabijheid van de voorzieningen. Om toch ruimte te kunnen maken voor de verbetering van de kwaliteit van de openbare ruimte in de centrumgebieden krijgen werknemers minder ruimte om op straat te parkeren. Zij moeten op afstand parkeren. Bestaande woonwijken In de bestaande woonwijken wordt stapsgewijs gewerkt naar een duurzamere leefomgeving. Indien er sprake is van parkeerproblemen in bestaande woonwijken, probeert de gemeente eerst gedragsbeïnvloeding in te zetten voor het stimuleren van alternatieve vervoerswijzen (zoals de fiets en deelmobiliteit), benutting van bestaande parkeercapaciteit (met name privé capaciteit) en waar mogelijk ook parkeren op afstand.

Het aanleggen van extra parkeerplekken wordt alleen toegepast als andere mogelijkheden uitgeput zijn en er geen onwenselijk beslag op de openbare ruimte gelegd wordt. Andersom kijkt de gemeente naar mogelijkheden om wijken duurzamer en groener in te richten als de parkeerdruk in deze gebieden dit toelaat. Nieuwbouwontwikkelingen Bij nieuwbouwontwikkelingen zet de gemeente direct in op een duurzame openbare ruimte en duurzame mobiliteit. Dit betekent dat bij ontwikkelingen een integrale visie wordt opgesteld voor de inrichting van de openbare ruimte waarbij slim wordt gekeken hoe parkeren wordt opgelost, ondersteund door passende parkeernormen met een flexibel toepassingskader dat initiatieven op dit vlak mogelijk maakt. Ook wordt ingezet op deelmobiliteit en goede fietsparkeervoorzieningen. Echter nieuwe ontwikkelingen mogen geen parkeeroverlast veroorzaken in de nabije omgeving. Indien als gevolg van lage parkeernormen en nieuwe mobiliteitsinitiatieven parkeeroverlast ontstaat, voert de gemeente waar nodig parkeerregulering in: nieuwe ontwikkelingen mogen niet voor parkeeroverlast zorgen in de bestaande openbare ruimte. Dit vraagt om: • Keuzes op welke wijze auto- en fietsparkeren moeten worden ingepast in het centrum, inbreidingslocaties en nieuwe woongebieden. 25

•

• •

Prioriteitstelling over parkeervoorzieningen: op eigen terrein, in gebouwde voorzieningen en op afstand met name in het centrum en bij nieuwe woongebieden. Bewoners van woonstraten rondom het centrum van Vught moeten beschermd worden tegen langparkeerders om de leefbaarheid te behouden. Keuzes over de inrichting van de openbare ruimte: als de parkeerdruk in een buurt dit toelaat wordt de openbare ruimte ingericht voor groen, verblijven en klimaatadaptieve maatregelen ten faveure van straatparkeerplaatsen.

5.4.3 Bereikbaarheid en economie Uitgangspunt: Vught wil de aantrekkelijkheid van haar economische centra en zijn bedrijventerreinen behouden. Parkeren ondersteunt Vught om de economische aantrekkelijkheid van centra en bedrijventerreinen te behouden. Bereikbaarheid speelt hierbij een centrale rol. Hoewel Vught keuzes moet maken om het gebruik van de auto te verminderen, is de bereikbaarheid met de auto in een autoafhankelijk systeem van groot belang. Vught moet daarbij een gemeente blijven, waar het logisch is om duurzaam met mobiliteit om te gaan, maar waar het wel mogelijk moet blijven om met de auto in de centra te komen. Ook in de openbare ruimte van de (bestaande) bedrijventerreinen moet het aantrekkelijk zijn om te verblijven. Het parkeren is op deze ambities afgestemd: parkeren vindt zoveel mogelijk plaats op eigen terrein of op geclusterde voorzieningen. Een passend parkeerregime stuurt de juiste parkeerder naar de juiste plek. Nieuwe parkeercapaciteit wordt in de openbare ruimte alleen toegevoegd wanneer dit echt niet anders kan. Bestaande parkeercapaciteit wordt eerst benut. Logistiek in de vorm van vervoer door vrachtwagens vormt een belangrijk onderdeel van een bereikbare economie. Gemeente Vught wil nadrukkelijk geen overnachtingsplekken binnen de gemeente Vught faciliteren.

Dit vraagt om: • Optimale bereikbaarheid met de fiets naar de centra en de bedrijventerreinen. Daarom moeten stappen worden gezet in de omvang en kwaliteit van fietsparkeervoorzieningen. • Het behouden van de autobereikbaarheid. Dit betekent dat er voldoende parkeervoorzieningen zijn, afgestemd op de wensen van de doelgroep, met name in centra en bedrijventerreinen. In het centrum van Vught blijft parkeerregulering het middel om de bereikbaarheid van de voorzieningen voor bezoekers te borgen. 26

5.4.4 Toegankelijkheid en inclusie Uitgangspunt: Vught is inclusief en toegankelijk. Parkeren helpt Vught om een inclusievere gemeente te zijn, waar iedereen kan meedoen. Vught blijft ook de komende jaren bereikbaar en toegankelijk met de auto, vooral voor gehandicapten of mensen met een verslechterde gezondheid om binnen afzienbare afstand van de bestemming te kunnen parkeren. Voorzieningen moeten voor iedereen bereikbaar zijn op acceptabele loopafstanden. Inclusief zijn gaat ook over betaalbare mobiliteit. Parkeren is echter niet gratis: parkeerregulering (zoals blauwe zone) brengen beheerkosten met zich mee en met mogelijke uitbreidingen van parkeerregulering zullen deze kosten stijgen. De kosten van parkeren worden momenteel gedragen door de gemeente en dit blijft. De gemeente zet niet in op sturende parkeertarieven om daarmee het mobiliteitsgedrag te beïnvloeden. Parkeren voor de bezoekers blijft daarmee gratis. De kosten van parkeerontheffingen en -vergunningen voor bewoners zijn niet meer dan kostendekkend. Organisatorisch zal de gemeente er op ingericht zijn dat bewoners en bezoekers gemakkelijk en snel (digitaal) informatie kunnen vinden over parkeren of een parkeerproduct (ontheffing) kunnen aanvragen, indien zij daarvoor in aanmerking komen.

De gemeente draagt zorg voor een goede handhaving om de beschikbaarheid van de parkeerplekken te borgen: de juiste parkeerder parkeert op de juiste plek. Dit vraagt om: • Keuzes over wie mag waar parkeren; • Beschikbare parkeervoorzieningen voor iedereen, met acceptabele loopafstanden; • Rekening houden met gehandicapten en ouderen; • Betaalbaar parkeren voor iedereen; • Effectieve en efficiënte parkeerhandhaving.

27

6. De gebiedsgerichte aanpak De gemeente kent gebieden met verschillende mate van stedelijkheid en bereikbaarheid, en ook met verschillende ambities op het vlak van bereikbaarheid en leefbaarheid. Voor elk gebied zijn keuzes gemaakt in relatie tot parkeren en welke doelgroep op welke plek parkeert. Het nieuwe parkeerbeleid gebruikt dezelfde vijf deelgebieden zoals in de Mobiliteitsvisie zijn aangegeven. In onderstaand figuur 4 zijn de deelgebieden op de kaart getekend. De thema’s en uitgangspunten zijn in dit hoofdstuk per gebied uitgewerkt. Ook zijn de benadering en de in te zetten instrumenten en maatregelen per gebied bepaald.

figuur 4: Parkeergebieden in Vught

28

6.1 Centrumgebieden Vught onderscheidt centrumfuncties in vier gebieden: het centrumgebied van kern Vught, bij winkelcentrum Moleneindplein en de twee dorpsharten van Cromvoirt en Helvoirt (zie figuur 4). 6.1.1 Wat wil de gemeente bereiken Vught wil vitale en groene centra, gericht op winkelen en boodschappen doen, waar verblijven in de openbare ruimte aantrekkelijk is. Daarnaast is de woonfunctie in de centra belangrijk. Hoewel elk centrum zijn eigen karakter heeft, zijn er ook algemene doelen op het gebied van parkeren: • Toepassen van het STOMP-principe door fietsparkeren te prioriteren boven autoparkeren. Dit betekent voldoende fietsparkeervoorzieningen dichtbij de bestemming. Dat mag ten koste gaan van (enkele) autoparkeerplaatsen. • De gemeente moet een beter beeld krijgen van de huidige situatie rond fietsparkeren en de wensen voor fietsparkeren in kaart brengen. Daar waar behoefte is aan extra fietsparkeerplaatsen worden deze bijgeplaatst. • Huidige parkeervoorzieningen worden zo goed mogelijk benut, met name de bezetting van de parkeergarage en private (eigen) parkeerplaatsen. • Geclusterde parkeervoorzieningen aan de rand van het centrum hebben de voorkeur. Kleinschalige, gefragmenteerde parkeervoorzieningen in het centrum zorgen namelijk voor verkeersbewegingen in en door het centrum. Met parkeren op (gepaste) afstand worden verplaatsingen te voet gestimuleerd.

Bij nieuwe ontwikkelingen verkent de gemeente de mogelijkheden om parkeren te clusteren aan de randen van het centrum. Op deze plekken zou bijvoorbeeld de tweede auto van een (nieuwe) bewoner geparkeerd kunnen worden of werknemers van het centrum. Parkeren voor bewoners De centrumgebieden van Vught hebben ook een woonfunctie. De bereikbaarheid van bewoners blijft gewaarborgd. Dit betekent dat bewonersparkeren gefaciliteerd wordt binnen een loopafstand van 200 meter in (gebouwde (eigen)) parkeervoorzieningen en op straat. In de woonstraten rondom het winkelgebied is het parkeren specifiek bedoeld voor bewoners, visite van bewoners maar ook voor kortparkerende bezoekers van het centrum. Dorpskernen bereikbaar De twee dorpsharten zijn afhankelijker van de auto dan de kern Vught en minder bereikbaar met het openbaar vervoer. Daarom wordt de autobereikbaarheid daar gegarandeerd, maar daarnaast zet Vught ook in op de bereikbaarheid met de fiets. De bereikbaarheid van parkeerplaatsen is nu goed en dat wil de gemeente zo houden. 29

Fietsparkeerplaatsen komen direct bij de winkels, autoparkeerplaatsen mogen wat verder weg gelegen zijn. Voor gehandicapten is parkeren in de nabijheid van de winkels noodzakelijk. Stimuleren elektrisch rijden Vught ondersteunt de duurzaamheidsambities door het gebruik van duurzamer gemotoriseerde vervoermiddelen te stimuleren. Daarvoor zet Vught stapsgewijs meer laadpalen in, zodat tijdens winkelbezoek geladen kan worden. Eventuele parkeerregulering is ook van toepassing bij laadpalen. Aanpakken parkeerproblemen In centrumgebieden is er sprake van een parkeerprobleem als een parkeerdruk op het maatgevend drukste moment van meer dan 90% wordt geconstateerd binnen een acceptabele loopafstand tot de bestemming. Als de gemiddelde parkeerdruk op het maatgevend moment wordt overschreden én er structureel parkeeroverlast wordt ervaren door bezoekers van de centrumvoorzieningen, kan de gemeente maatregelen nemen door het aanscherpen van de uitgifte van ontheffingen of mogelijk uitbreiding van het blauwe zone-gebied. De gemeente wil ook het waterbedeffect van regulering voorkomen in omliggende woonwijken. Als de bezettingsgraad in de woonwijken rondom de gereguleerde gebieden boven de 90% is tijdens de reguleringstijden, spreken we van een parkeerprobleem en zet de gemeente maatregelen in om de overlast van parkeren aan te pakken.

Hierbij moet gedacht worden aan het uitbreiden van de blauwe zone. De gemeente gaat structureel de parkeersituatie monitoren. Dit kan betekenen dat de blauwe zone rond de woonstraten in het centrum en het Moleneindplein moet worden uitgebreid, zodra een te hoge parkeerdruk wordt geconstateerd. 6.1.2 Doelgroep op de juiste plek Het centrum van Vught Het centrum moet vooral voor fietsers aantrekkelijk zijn. De gemeente maakt fietsparkeren makkelijker en toegankelijker voor de deur dan autoparkeren. Dit betekent dat er voldoende (hoogwaardige) fietsenstallingen geplaatst worden in de directe nabijheid van (belangrijke) voorzieningen. Dit toetst de gemeente na het onderzoek over fietsparkeren in centrumgebieden (zie paragraaf 6.1.1). Dit mag ten koste gaan van parkeerplaatsen voor de auto. Hiermee geeft de gemeente actief invulling aan het STOMP-principe. 30

Vught wil ook toegankelijk blijven met de auto op acceptabele loopafstand, maar om de parkeerplaatsen op maaiveld het best te kunnen gebruiken worden keuzes gemaakt welke doelgroep waar parkeert: • Straatparkeerplaatsen zijn voor bezoekers en bewoners. Straatparkeerplaatsen in het centrum zijn bestemd voor kortparkerende bezoekers (maximaal 2 uur), gehandicapten en waar nodig (in verband met loopafstand 4 naar de woning) door bewoners of visite van bewoners. • Bewoners parkeren zoveel mogelijk op eigen terrein. Bewoners gebruiken hun eigen (private) parkeerplaats of in een parkeergarage binnen een acceptabele woonafstand. Om parkeren op eigen terrein te sturen, wordt hier bij de verlening van parkeerrechten op straat rekening gehouden. In het centrum is geen plek op straat voor de tweede of derde auto van een bewoner. • Werknemers en andere langparkeerders parkeren in het centrum niet op straat. In tegenstelling tot kortparkerende bezoekers en bewoners, parkeren langparkeerders niet op de straatparkeerplaatsen in het centrum. De gemeente onderzoekt de mogelijkheden om werknemers te laten parkeren in geclusterde (gebouwde) voorzieningen aan de randen van het centrum. Op deze manier ontstaat er ruimte voor bewoners en bezoekers van het centrum. .

Om sturing te geven aan dit doelgroepenbeleid behoudt Vught de parkeerschijfzone in het centrum met daarbij ontheffingen voor bewoners die geen eigen parkeerplaats op eigen terrein hebben en niet binnen 200 meter een parkeerplaats buiten de blauwe zone kunnen bereiken. Indien er parkeeroverlast in de omliggende straten van het centrum ontstaat (zie paragraaf 6.1.3), heeft de gemeente de mogelijkheid om de parkeerschijfzone uit te breiden. Hierbij zoekt de gemeente ook naar alternatieve parkeerruimte op afstand voor de parkeerders die met deze uitbreiding geweerd worden). Wijkwinkelcentra Vught kent daarnaast een parkeerschijfzone bij twee wijkwinkelcentra. Het uitgangspunt daarbij is dat deze gebieden exclusief voor kortparkeerders bestemd zijn tijdens de reguleringstijden. Bij winkelcentra worden de parkeerplaatsen zoveel mogelijk vrij gehouden voor de bezoekers van het winkelcentrum. Langparkeerders en werknemers komen met de fiets of parkeren in de omliggende straten, zolang dit geen parkeeroverlast geeft voor bewoners.