Bijlage - Omgevingsvisie Vught 2023
Tekst van het document
56
Door al deze ontwikkelingen komen onze landschappelijke, cultuurhistorische en stedenbouwkundige kwaliteiten onder druk te staan.
Wat willen we bereiken? •
Zoveel mogelijk behouden en versterken van onze landschappelijke, cultuurhistorische en stedenbouwkundige kwaliteiten én archeologische waarden onderzoeken. Het behouden en versterken van deze waarden helpt onze identiteit zicht- en beleefbaar te houden als cultureel erfgoed voor huidige en toekomstige generaties. Dit kan bijvoorbeeld door hergebruik en herbestemming van waardevol erfgoed, historische bouwwerken een gepaste nieuwe functie te geven waarbij respect voor het erfgoed centraal staat. Historische waterkeringen, watergangen en waterpartijen kunnen opnieuw worden ingericht. Het behoud van bomen, zandpaden en lanen is eveneens belangrijk;
•
10% groenblauwe dooradering in het agrarisch landschap. Dit netwerk van natuurlijke elementen in het landschap is eveneens een doelstelling van Rijk en provincie;
•
Goede toegankelijkheid en bereikbaarheid van ons erfgoed en onze natuurlijkeen landschappelijke waarden, waarbij de waarden niet worden aangetast.
57
Wat gaat de gemeente doen? •
Stimuleren om landschappelijke, natuurlijke en cultuurhistorische waarden te behouden en te versterken. Hierbij is aandacht voor de verbinding van natuurgebieden met elkaar. Ontwikkelingen binnen de bebouwde kom passen we zorgvuldig in de stedenbouwkundige structuur in, waarbij we kijken naar de opbouw van de hele kern;
•
Een gebiedsdekkende cultuurhistorische waardenkaart opstellen (in 2024) met aandacht voor landschappelijk en immaterieel erfgoed. Tot dan gebruiken we de Waardenkaart van de provincie en de erfgoedkaart uit 2015;
•
Versterken van waarden door gebruik te maken van koppelkansen bij opgaven op het gebied van natuur, energie waterveiligheid, waterberging en beleving van erfgoedwaarden. Hierbij sluiten we aan bij de doelstellingen van Rijk en provincie;
•
Terugbrengen van landschapselementen om de landschappelijke, ecologische en erfgoedwaarden te versterken in aansluiting met het historisch landschap;
•
Identiteitsvolle architectuur bewaren en er op voortborduren;
•
Samenwerken met organisaties die met erfgoed bezig zijn, met regionale partijen en het erfgoednetwerk om ons cultureel erfgoed uit te dragen en dichterbij te brengen;
•
Herstel en hergebruik van erfgoed zoals beeldbepalende of historische landschapselementen, watergangen of beplantingsstructuren;
•
Ruimte geven aan kleinschalige bedrijvigheid die bijdraagt aan het behoud van bestaande cultuurhistorische waarden zowel in het landschap als in de bebouwde omgeving;
•
In gesprek gaan met landgoedeigenaren over een integrale benadering van de landgoederen, waarbij de cultuurhistorische waarden worden verweven in een gezamenlijk concept met natuur, milieu en ruimtelijke ordening, waarbij tevens mogelijkheden voor grotere toegankelijkheid worden onderzocht.
58
5.10 Er zijn voldoende mogelijkheden voor kwalitatief hoogwaardige recreatie Onze gemeente heeft een uitgebreid aanbod aan recreatie en toerisme. Er zijn genoeg mogelijkheden voor inwoners om een wandeling of fietstocht te kunnen maken. In het buitengebied ligt een goed netwerk aan fiets-, wandel- en ruiterroutes. De IJzeren Man is een belangrijk recreatiegebied voor recreanten zowel uit de gemeente als uit de regio. Ook de Loonse en Drunense Duinen trekken mensen van buiten de gemeente. In de gemeente zijn diverse campings, bungalowparken, hotels en andere verblijfsvoorzieningen te vinden.
Op recreatief gebied neemt de vraag naar kwaliteit, luxe en comfort neemt toe. Er is ook vraag naar duurzame concepten, kamperen bij de boer of juist een all-inclusive verblijfsbestemming. Men gaat steeds vaker buiten het hoogseizoen op een korte vakantie. De aandacht voor beleving neemt toe. Men wil iets unieks beleven. Onze gemeente heeft kansen om hierop in te spelen.
Het is belangrijk dat de recreatie in balans is met de mogelijkheden en draagkracht van de omgeving. Recreatie kan immers ook overlast geven.
59
Wat willen we bereiken? •
Kwaliteit en kleinschaligheid. Dat betekent ruimte voor toeristisch recreatieve ontwikkelingen die bijdragen aan een prettige leefomgeving voor inwoners en ondernemers maar die de natuur en het landschap niet te veel belasten;
•
Een gastvrije gemeente met ruimte voor de ontwikkeling van kwalitatieve faciliteiten, activiteiten en bezienswaardigheden die de lokale waarden versterken en aanvullend zijn op het huidige aanbod;
•
Inzet van het erfgoed om de gemeente aantrekkelijker te maken voor recreatie, wat vervolgens bijdraagt aan het behoud en de (her)waardering van het erfgoed;
•
IJzeren Man blijft een belangrijke recreatieplek voor onze inwoners en de regio. Het gebied blijft openbaar toegankelijk voor wandelaars (rondje IJzeren Man). De natuurwaarden mogen niet worden aangetast;
•
Aantrekkelijke wandel-, fiets- en ruiterroutenetwerken die aansluiten op onze culturele, landschappelijke en historische hoogtepunten.
Wat gaat de gemeente doen? •
Recreatieve ontwikkelingen landschappelijk inpassen en aansluiten op een recreatief netwerk;
•
Ruimte bieden aan recreatieve ontwikkelingen die bijdragen aan de versterking van de kwaliteit en identiteit van de gemeente, waarbij de lokale landschappelijke en natuurlijke waarden en leefbaarheid voor bewoners blijven of zelfs versterkt worden;
•
Waar nodig uitbreiden van wandel-, fiets- en ruiterroutenetwerken in onze gemeente en zorgen voor voldoende ondersteunende voorzieningen;
•
Geen ruimte bieden aan recreatieve ontwikkelingen met een grote verkeersaantrekkende werking of aan ontwikkelingen naar massarecreatie;
•
Het wandel-, fietsroute- en ruiternetwerk beter inrichten en zo aantrekkelijke delen van ons buitengebied beter ontsluiten zodat andere delen minder druk bezocht worden;
60
•
Het faciliteren van de samenwerking tussen toeristische organisaties en ondernemers om het toeristische aanbod en voorzieningen aan elkaar te verbinden;
•
Samenwerken met partijen in de regio om bezoekers van buiten Vught aan te trekken voor kleinschalige dagrecreatie en voor een completer recreatief aanbod.
61
6. De deelgebieden en de aanpak 6.1 Deelgebieden Binnen de gemeente zijn er verschillende gebieden: de drie dorpskernen, de Gement, de zone Agrarisch Landschap en beekdalen, de Landgoederenzone, de zone Loonse en Drunense Duinen. Deze deelgebieden zijn gebaseerd op het gebruik en de landschappelijke kenmerken. Binnen het deelgebied ‘Kernen’ zijn de verschillende kernen apart beschreven. Op onderstaande waardenkaart zijn de deelgebieden en de belangrijkste waarden en kenmerken aangegeven.
62
6.2 De kern Vught Waarden en karakteristieken •
Veel allure door aanwezigheid van boomrijke lanen met villa’s, monumenten, monumentale gebouwen, parken met waterpartijen, spraakmakende landgoederen en groene gebieden tussen woonwijken met natuurwaarden;
•
Herkenbare historische stedenbouwkundige structuren;
•
Cultuurhistorische elementen waaronder Linie 1629, fort Isabella, kasteel Maurick en de Lunetten;
•
Aantrekkelijke woongemeente die zich ontwikkelt van dorps naar meer stedelijk;
•
Voldoende winkels, horecagelegenheden sport-, beweeg- en culturele voorzieningen;
•
Veelzijdige en moderne onderwijsvoorzieningen;
•
Veel zorginstellingen voor diverse doelgroepen en met verschillende zorgconcepten;
•
Sterk verenigingsleven met actieve vrijwilligers;
•
Goede ontsluiting naar de omgeving via fietspaden, openbaar vervoer en autowegen;
•
Goede toegankelijkheid van omringende landschap en natuurgebieden;
•
Cultureel ontmoetingscentrum in de voormalige Petruskerk;
•
Het taleninstituut Regina Coeli heeft een grote bekendheid en trekt (inter)nationale bezoekers.
63
Waar moeten we rekening mee houden? •
Het percentage inwoners met een zorgbehoefte is hoog. Dit blijft zo vanwege de vergrijzing en een relatief hoog aantal psychisch kwetsbaren, blinden en slechtzienden. Dit leidt tot bijbehorende vraagstukken op sociaal gebied, wonen en fysieke veiligheid;
•
Een grote woningbouwopgave. Er is behoefte aan sociale huur- en betaalbare koopwoningen en woningen voor jongeren en senioren;
•
Grote verschillen in structuur en woningen tussen Vught Noord (ruim opgezet) en Vught Zuid (dichter bebouwd);
•
Er zijn duidelijk afgebakende gebieden door de aanwezigheid van de A2, de N65 en de spoorlijnen van ‘s-Hertogenbosch naar Tilburg en Eindhoven. De N65 vormt een barrière binnen de gemeente tussen Vught Noord en Vught Zuid en heeft gevolgen voor de verkeersveiligheid, geluidsoverlast en de gezondheid;
•
Met de wateropgave n.a.v. de voorgenomen aanleg verdiept spoor (en in mindere mate de aanpassing N65.
Gewenste ontwikkelingen •
Variatie aan woonvormen voor alle doelgroepen, met ruimte voor zowel kleinschalige bouw als grotere gestapelde bouw. De maximale bouwhoogte leggen we niet vast. We willen maatwerk leveren om het ruimtelijk karakter van de gemeente in zijn geheel te behouden of zelfs te versterken. Als we hoogbouw toestaan op een plek waar het kan, zorgt dat ervoor dat elders de bouwopgave beperkt kan blijven. Deze transitie naar een meer stedelijke omgeving gaat gepaard met aandacht voor meervoudig ruimtegebruik;
•
Bijzondere woonmogelijkheden voor doelgroepen als starters (onder andere tijdelijke woningen en tiny houses);
•
Geclusterde woonvormen en woonzorgvoorzieningen in de nabijheid van (zorg)voorzieningen;
64
•
Kleinschalige winkels en bedrijven die bijdragen aan de levendigheid en identiteit van Vught in winkelgebieden. We willen in deze gebieden concentratie en menging van verschillende functies;
•
Minder verstening en meer groen;
•
Bundelen van functies in de stationsomgeving voor wonen en werken;
•
Recreatieve voorzieningen die aansluiten op de culturele en historische identiteit;
•
Historische elementen en structuren opnieuw herkenbaar en beleefbaar maken, bijdragend aan de lokale identiteit, bijvoorbeeld het herstellen van de buitengracht bij fort Isabella;
•
Minder gemotoriseerd verkeer in de woonwijken, meer doorgaand verkeer op de ringstructuur en meer aandacht voor fietsers en voetgangers;
•
Waterberging verhogen vanwege verdiept spoor.
Wat gaat de gemeente doen in de kern Vught? •
Fietsen en lopen aantrekkelijker en veiliger maken. Lopen en fietsen heeft prioriteit boven gedeelde mobiliteit en dat weer boven automobiliteit. Dat doen we door: o We passen waar mogelijk de openbare ruimte in woonwijken aan om meer ruimte te bieden aan fietsers en voetgangers; o Meer in te zetten op de ringstructuur als hoofdontsluiting voor het gemotoriseerde verkeer, waarbij verkeer door de woonwijken wordt ontmoedigd; o Te zorgen voor veilige en aaneengesloten routes tussen de wijken en naar omliggende kernen en steden;
•
De openbare ruimte en parken geschikt maken voor ontmoeting, beweging, sport en spel voor iedereen rekening houdend met (sociale) veiligheid;
•
Bij (woningbouw)ontwikkelingen in de bebouwde kom uitgaan van de volgende voorwaarden: o Passend in het karakter van Vught als geheel; o Verdichting en meervoudig ruimtegebruik waar mogelijk; 65
o De gevolgen van de ontwikkeling van het klimaat worden opgevangen bijvoorbeeld door voldoende waterberging en de aanleg van groen is biodivers; o De uitvoering is zoveel mogelijk energieneutraal en er komen voorzieningen voor duurzame mobiliteit; •
De (zoek)gebieden woningbouw (zie plusjes op de Visiekaart in de Samenvatting), zowel in de kern als aan de rand, (laten) onderzoeken en zo mogelijk ontwikkelen of daaraan meewerken;
•
Versterking van biodiversiteit in water, groen en parken;
•
Behoud van en ruimte bieden aan vestiging van kleinschalige winkels en bedrijvigheid in de winkelgebieden;
•
De N65 aanpassen, waardoor de leefbaarheid rondom de weg verbetert, de veiligheid wordt verhoogd en de verschillende delen van Vught gemakkelijker worden verbonden;
•
Het optimaliseren van het gebruik van historische watergangen en waterpartijen (de lunetten) als waterberging (onder andere op grond van het klimaatconvenant);
•
De mogelijkheid onderzoeken voor de ontwikkeling van de stationsomgeving na aanleg van het verdiepte spoor en gevolg geven aan het onderzoek.
6.3 De kern Helvoirt Waarden en karakteristieken •
Rustig, landelijk en dorps karakter met veel grondgebonden woningen;
•
Heldere oorspronkelijke stedenbouwkundige structuur met lintbebouwing en verspringing in de rooilijn;
•
Monumenten en historisch waardevolle elementen en bouwwerken, zoals de Nicolaaskerken;
•
De kern is verbonden met de geschiedenis van Vincent van Gogh;
•
Sterk verenigingsleven en actieve bevolking;
•
Gemeenschapszin en saamhorigheid;
66
•
Aanwezigheid basisvoorzieningen (HelvoirThuis, winkels, woonzorgcentrum, basisschool);
•
Ligging aan de N65;
•
De beekdalen aan de noord- (Zandleij), oost- (Broekleij) en westzijde (Raamse Loop);
•
Ligging bij (natuur)gebieden als de Loonse en Drunens Duinen, De Margriet en Zwijnsbergen (rijksmonumentale buitenplaats).
Waar moeten we rekening mee houden? •
De bereikbaarheid per openbaar vervoer is niet optimaal;
•
Basisvoorzieningen staan onder druk;
•
Weinig ruimte voor openbaar groen en weinig ruimte voor voetgangers en fietsers;
•
De kern ligt in de overgangszone van het Natura 2000-gebied Loonse en Drunense Duinen;
•
Openbare ruimte Helvoirt is deels slecht toegankelijk voor mensen met een beperking;
•
Vrachtverkeer en landbouwverkeer door de kern zorgen voor overlast.
67
Gewenste ontwikkelingen •
Variatie aan woonvormen voor alle doelgroepen en meer sociale woningbouw;
•
Voorzieningenniveau handhaven;
•
Concentratie en menging van kleinschalige functies in het centrum en initiatieven in de kern die de levendigheid en onderlinge betrokkenheid behouden en mogelijk versterken;
•
Betere bereikbaarheid via openbaar vervoer;
•
Meer verkeersveiligheid en minder fijnstof door beperking van zwaar verkeer door het dorp;
•
De landschappelijke en landelijke identiteit behouden;
•
Erfgoedwaarden versterken die bijdragen aan de lokale identiteit;
•
Hergebruik erfgoed waarbij relatie met Van Gogh een kans biedt;
•
Minder verstening en meer groen.
Wat gaat de gemeente doen in de kern Helvoirt? •
Initiatieven van inwoners gericht op levendigheid en onderlinge betrokkenheid ondersteunen;
•
Realiseren van kleinere wooneenheden en sociale woningbouw;
•
De zoekgebieden woningbouw (zie plusjes op de Visiekaart in de Samenvatting) aan de rand van de kern (laten) onderzoeken en zo mogelijk ontwikkelen of daaraan meewerken;
•
De openbare ruimte meer geschikt maken voor ontmoeting, beweging, sport en spel voor alle doelgroepen;
•
Voorrangsregelingen, fietsenstallingen, ommetjes, wandelroutes en fietspaden en veilige fietsroutes naar de andere kernen aanleggen;
•
In stand houden of verbeteren van voorzieningen voor deelvervoer, openbaar vervoer, elektrisch vervoer;
•
Waar mogelijk vergroening van straatbeeld met meer biodivers groen en water;
•
Als bedrijven die veel vrachtverkeer genereren naar andere locaties willen, ondersteunen wij hen bij de zoektocht en maken herontwikkeling op de locatie mogelijk. 68
6.4 De kern Cromvoirt Waarden en karakteristieken •
Rustig, landelijk karakter, met veel vrijstaande woningen, (voormalige) boerderijen en enkele parken met vakantiehuisjes.
•
Cultuurhistorische bouwwerken en structuren, zoals lintbebouwing, boerderijen, de Sint Lambertuskerk, de ringdijk en doorkijken naar het omringend landschap.
•
Sterk verenigingsleven, actieve bevolking, zelforganiserend vermogen.
•
Gemeenschapszin en saamhorigheid.
•
Agrarisch karakter en streekproducten.
•
Karakteristieke uitstraling.
•
Relatief veel faciliteiten: dorpshuis, sportveld, bibliotheekpunt, basisschool, kinderopvang.
•
Toeristische kwaliteit.
•
Grenst in het noorden aan de Binnenpolder, een deel van cultuurhistorisch waardevol gebied de Baardwijkse Overlaat.
•
Golfbaan van allure dichtbij.
69
Waar moeten we rekening mee houden? •
Smalle doorgaande weg met veel bomen in de kern. Daardoor is er beperkte ruimte voor voetgangers en fietsers die niet valt te vergroten. Vrachtverkeer en landbouwverkeer zorgen voor overlast.
•
In de openbare ruimte is vergroening nauwelijks mogelijk.
•
De kern ligt in de overgangszone van het Natura 2000-gebied Loonse en Drunense Duinen.
•
Slechte bereikbaarheid met openbaar vervoer.
•
Het aantal inwoners is in de toekomst mogelijk onvoldoende om de voorzieningen in stand te houden.
Gewenste ontwikkelingen •
Variatie aan woonvormen voor alle doelgroepen en meer woningen.
•
Ruimtelijke ontwikkelingen passend bij de identiteit van Cromvoirt.
•
Initiatieven die de levendigheid en het voorzieningenniveau van de kern versterken, zoals een winkel voor de dagelijkse boodschappen.
•
Behoud of vergroten van kleinschalige bedrijvigheid.
•
Behoud historische bebouwing door bijvoorbeeld nieuwe functies.
•
Minder vracht- en sluipverkeer door het centrum.
Wat gaat de gemeente doen in de kern Cromvoirt? •
Woningbouw toestaan met voldoende variatie en aandacht voor kleinere wooneenheden, geclusterde woonvormen en sociale woningbouw.
•
De zoekgebieden woningbouw (zie plusjes op de Visiekaart in de Samenvatting) aan de rand van de kern (laten) onderzoeken en zo mogelijk ontwikkelen of daaraan meewerken.
•
In stand houden of verbeteren van voorzieningen voor deelvervoer, openbaar vervoer, elektrisch vervoer (senioren bus, buurtbus).
•
Bij herinrichting waar mogelijk kiezen voor biodivers groen en ruimte voor water.
70
•
Een plek in de openbare ruimte voor ontmoeting, sport en spel voor alle doelgroepen realiseren.
•
Als bedrijven die vrachtverkeer genereren naar andere locaties willen, ondersteunen wij hen bij de zoektocht en maken herontwikkeling op de locatie mogelijk.
In onderstaande kaart, de Natuurkaart, worden de gebieden met bijzondere aanduidingen over natuurwaarden weergegeven: N 2000-gebieden en de overgangszones, Natuur Netwerk Brabant, grondwaterbeschermingszones en de boringsvrije zone. Dit kaartje is ter ondersteuning van het begrip van het buitengebied dat wordt behandeld in de paragrafen 6.5. tot en met 6.8.
71
6.5 Agrarisch landschap en beekdalen
Dit landelijke gebied is afwisselend van karakter en ligt met name tussen Helvoirt, Cromvoirt en de Loonse en Drunens Duinen in.
Waarden en karakteristieken •
Afwisselend gebied met veel verschillende functies, cultuurhistorische structuren en elementen, waaronder zandpaden, essen (open en bolle akkers), bebouwingslinten, groene landschapselementen (kleine bosschages en houtwallen), landgoederen op de flanken, boerenvelden en paardenweides;
•
Watervoerend en waterbergend vermogen in de beekdalen met landbouw en natuur) als belangrijke ecologische verbindingen (Natuur Netwerk Brabant en Ecologische Verbindingszone);
•
Aansprekende uitzichten, afwisseling tussen open en gesloten;
•
Mooie fiets- en wandelroutes;
•
Monumentale en historische bebouwing zoals kasteel Zwijnsbergen, bezinningscentrum Emmaus. 72
Waar moeten we rekening mee houden? •
Weinig mogelijkheden voor ruimtelijke ontwikkelingen in de overstromingsgevoelige beekdalen en directe omgeving;
•
Veel ruimtevragen die hier opgelost moeten worden: waterberging, natuurontwikkeling, energietransitie, nieuw perspectief voor de landbouw waarbij sommige functies niet tegelijk kunnen bestaan en waarbij ten zuidwesten van de N65 een locatie voor evenementen is;
•
Boringsvrije zone in het zuiden van dit deelgebied;
•
Verdrogingsrisico;
•
Een groot deel van dit gebied ligt in de overgangszone van het N 2000-gebied Loonse en Drunense Duinen waar een afwaartse beweging van drukfactoren (stikstof, hydrologie, recreatie) op het N 2000-gebied wordt beoogd;
•
Overlast en verkeersonveiligheid door vracht- en landbouwverkeer;
•
Afname van het aantal landbouwbedrijven;
•
Kwetsbaarheid in het buitengebied vanwege mogelijke afvaldumpingen, ondermijning e.d.
73
Gewenste ontwikkelingen •
Toekomstbestendige landbouw waar economisch perspectief is en wordt gewerkt volgens de principes natuurinclusief, klimaatadaptief en kringlooplandbouw;
•
Transformatie van agrarische bedrijven naar nieuwe functies, waaronder kleinschalige bedrijvigheid en woonvormen passend bij het karakter en het woon- en leefmilieu van de omgeving;
•
Functiecombinaties passend bij de karakteristieken, zoals landbouw en duurzame energieopwekking, woningbouw met voedselbos, kamperen bij de boer met versterking natuur, kleinschalige bedrijvigheid op landgoederen en uitbreiding recreatieve routes.
•
Herstel van de grondwaterstanden met als gevolg een natter gebied;
•
Herstellen, beschermen en versterken van natuur- en landschapswaarden die specifiek bij het agrarisch cultuurlandschap horen zoals de afwisseling tussen openheid en geslotenheid, bomen en groenblauwe dooradering;
•
Kwaliteitsverbetering van bestaande dag- en verblijfsrecreatieve voorzieningen;
•
Uitbreiding van wandel- en fietsroutes en ondersteunende voorzieningen (bankjes en dergelijke) waar mogelijk in combinatie met versterking van landschaps – en natuurwaarden;
•
Verbinding tussen kernen en het landschap eromheen ten behoeve van ontlasten van de Natura 2000-gebieden in de omgeving.
Wat gaat de gemeente doen in de zone Agrarisch landschap en beekdalen? •
Ruimte geven aan (de omvorming naar) toekomstbestendige (agrarische) bedrijven passend in de omgeving en rekening houdend met natuurwaarden;
•
Voorkomen dat overgestapt wordt op intensievere teelten. Uitbreiding van boomteelt op traditionele wijze is bijvoorbeeld niet toegestaan;
•
Ontwikkelingsruimte bieden aan grondgebonden agrarische bedrijven en aan nevenactiviteiten, onder voorwaarden van landschappelijke kwaliteit, bodemkwaliteit, natuurinclusiviteit en kringlooplandbouw, waarbij door de inrichting en het gebruik criminaliteit beter kan worden voorkomen; 74
•
Beleid ontwikkelen voor vrijkomende agrarische bebouwing (VAB- beleid) om stoppende agrariërs een passende toekomst te bieden;
•
Helvoirts Broek behouden als weidevogelgebied;
•
Versterking van ecologische verbindingen en uitbreiding van natuur en natuurwaarden met ruimte voor water. Denk hierbij aan mogelijkheden voor meer bos en groenblauwe dooradering van het landschap;
•
Zorgen voor veilige en aantrekkelijke routes voor fietsers vanuit de kernen, regionale fietsroutestructuren en uitbreiding van recreatieve routes, waar mogelijk in combinatie met versterking van natuurwaarden;
•
Ruimte geven aan voorzieningen voor de opwekking van duurzame energie waarbij zoveel mogelijk belangrijke waarden in dit gebied worden beschermd en ook een goed woon- en leefklimaat wordt geborgd;
•
Ruimte geven aan woningbouw in woningbouwconcentraties die landschappelijk wordt ingepast en waarbij water en bodem sturend zijn;
•
In overleg gaan met eigenaren/gebruikers om keuzes te maken en kaders uit te werken voor de kwaliteit van de leefomgeving.
75
6.6 De Gement
Ligt ten noorden van het Drongelens kanaal.
Waarden en karakteristieken •
Agrarische functie;
•
Deels Natura 2000-gebied en voor het overige is het ‘overgangszone Natura 2000’.
•
(Natte) weide- en hooilanden en leefgebied van het zeldzame pimpernelblauwtje (vlinder);
•
Kerngebied in het Natuurnetwerk Nederland;
•
Beschermd gebied voor weidevogels, ganzen en zwanen;
•
Cultuurhistorische waarde van eendenkooien;
•
Historisch inundatiegebied Linie 1629 en de Hollandsche Dijk;
•
Grootschalige openheid: groene, open buffer tussen Vught en ’sHertogenbosch;
76
•
Zichtrelatie met ’s-Hertogenbosch;
•
Het schootsveld van Fort Isabella;
Waar moeten we rekening mee houden? •
Het gebied dient ‘open’ te blijven (t.b.v. weidevogels en historische zichtassen);
•
Het gebied is voor een deel Natura 2000-gebied en is voor het overige ‘overgangszone’ waar een afwaartse beweging van drukfactoren (stikstof, hydrologie, recreatie) op het N 2000-gebied wordt beoogd;
•
De toenemende recreatiedruk vanuit ‘s-Hertogenbosch tast de natuurwaarden van het gebied aan;
•
Aanwezigheid plaats waar explosieven worden ontploft;
•
De functie van het gebied voor waterberging.
Gewenste ontwikkelingen •
Herstel van het natuurlijk systeem;
•
Duurzame en natuurinclusieve vormen van landbouw met aandacht voor alternatieve (natte) teelten, of waardoor de biodiversiteit, bodemkwaliteit en de waterkwaliteit wordt verbeterd;
77
•
Transformatie van stoppende agrarische bedrijven naar een woning of andere passende bestemming waarbij de natuurwaarden worden versterkt en de landschappelijke kwaliteiten zoals de openheid, niet worden aangetast;
•
Kleinschalige recreatie (wandelen /fietsen) in combinatie met en passend bij natuurontwikkeling en waterberging;
•
Behoud dan wel uitbreiding aantal weidevogels;
•
Herwaarderen en het zichtbaar en beleefbaar maken van historische structuren;
•
Behoud historische zichtassen;
•
Duurzame energieopwekking.
Wat gaat de gemeente doen in de Gement? •
Ondersteuning landbouwsector met de transitie naar een toekomstbestendige landbouw in een goede balans met de lokale natuurlijke omstandigheden, waarbij de landschappelijke waarden en de waterbergingswaarde worden beschermd en de openheid niet wordt aangetast;
•
Voorkomen dat bij verandering van teelt, overgestapt wordt op intensievere teelten, hetgeen wordt vertaald in beleidsregels en waar mogelijk in het omgevingsplan;
•
Ruimte creëren voor waterberging in combinatie met versterking van de ruimtelijke kwaliteit van het gebied;
•
Versterken van de landschappelijke kwaliteit, natuurwaarden, bescherming weidevogelgebied;
•
Bomenaanplant langs het Drongelens kanaal rekening houdend met de doelen t.a.v. weidevogels en pimpernelblauwtje;
•
Ruimte geven aan voorzieningen voor de opwekking van duurzame energie, waarbij zoveel mogelijk belangrijke waarden in dit gebied worden beschermd en ook een goed woon- en leefklimaat wordt geborgd;
•
De Hollandsche Dijk opnieuw zichtbaar en beleefbaar maken, rekening houdend met de functie van waterberging in het gebied en de eendenkooien.
78
6.7 Landgoederenzone
De Landgoederenzone is een besloten, groen gebied rondom de kern Vught. Het gebied wordt min of meer omringd door beekdalen en het Drongelens kanaal met regionale keringen.
Waarden en karakteristieken •
Afwisseling tussen landgoederen, natuur, landbouw, wonen, recreatie, bedrijvigheid en water;
•
Cultuurhistorische waarden en monumenten, zoals de Fusilladeplaats;
•
Natuurwaarden;
•
Monumentale bomen;
•
Mooi wandel en fietsgebied;
•
Groot aanbod recreatieve activiteiten;
•
De IJzeren Man;
•
Vughtse heide;
•
Historische lunetten; 79
Waar moeten we rekening mee houden? •
Doordat veel particuliere grondeigenaren hun terrein beperkt openstellen zijn de bos- en natuurgebieden beperkt toegankelijk;
•
In deze zone ligt ook een groot bebouwd gebied dat diverse functies herbergt zoals een woonwijk; een penitentiaire inrichting (met een extra beveiligd deel (EBI)), twee kazernes (met militair oefenterrein) en het Nationaal Monument Kamp Vught;
•
De gebieden rondom de kern Vught staan onder druk door de behoefte aan ruimte voor wonen en werken. Ook bestaande bedrijven willen zich kunnen blijven ontwikkelen en uitbreiden;
•
In de toegankelijke natuurgebieden staan de natuurwaarden onder druk vanwege de recreatie, zoals bij de IJzeren Man;
•
Het westelijke deel van dit gebied ligt in de overgangszone van het N 2000gebied Loonse en Drunense Duinen waar een afwaartse beweging van drukfactoren (stikstof, hydrologie, recreatie) op het N 2000-gebied wordt beoogd;
•
Waterkeringen kunnen niet gebruikt worden voor off road recreatie;
•
Mogelijke grootschalige energieopwekking met zon en/of wind.
80
Gewenste ontwikkelingen •
Behoud, herstel en uitbreiding van de natuur, ook van de IJzeren Man naast de recreatieve functie;
•
Transformatie naar toekomstbestendige vormen van landbouw;
•
Transformatie van stoppende agrarische bedrijven naar andere functies of functiecombinaties, passend bij het karakter en het woon- en leefmilieu van de omgeving; waarbij het landschap wordt versterkt;
•
Kleinschalige bedrijvigheid, bijvoorbeeld op landgoederen, waarbij de waarden worden versterkt;
•
Uitbreiding van recreatieve routes en ondersteunende voorzieningen bij routes waar mogelijk in combinatie met versterking van landschaps- en natuurwaarden;
•
Herwaarderen en versterken historische structuren en elementen;
•
Kwaliteit behouden en verbeteren van bestaande dag- en verblijfsrecreatieve voorzieningen en hun omgeving;
•
Opwekking van duurzame energie met als uitgangspunt dat waarden én het woon- en leefklimaat niet worden aangetast;
•
Verbinding tussen kern Vught en de Landgoederenzone ten behoeve van ontlasten van de Natura – 2000 gebieden in de omgeving.
Wat gaat de gemeente doen in de Landgoederenzone? •
Zorgen voor veilige en aantrekkelijke wandel- en fietsroutes vanuit de kernen, regionale fietsroutestructuren voor verschillende doelgroepen;
•
Versterking van ecologische verbindingen en uitbreiding van natuur en natuurwaarden. Meer ruimte voor wateropvang. De lunetten in dit gebied inzetten voor waterberging;
•
De agrarische sector ondersteunen met de transitie naar toekomstbestendige landbouw;
•
Voorkomen dat wordt overgestapt op intensievere teelten, hetgeen wordt vertaald in beleidsregels en waar mogelijk in het omgevingsplan. Uitbreiden van boomteelt op traditionele wijze is bijvoorbeeld niet toegestaan; 81
•
Ruimte geven aan kleinschalige bedrijvigheid, passend bij de omgeving en die een bijdrage levert aan versterking van de ruimtelijke kwaliteit van de omgeving;
•
Ruimte geven aan voorzieningen voor de opwekking van duurzame energie waarbij zoveel mogelijk belangrijke waarden in dit gebied worden beschermd en ook een goed woon- en leefklimaat wordt geborgd.
6.8 Zone Loonse en Drunense Duinen
Het gaat hier vooral om de Loonse en Drunense Duinen op Vughts grondgebied.
Waarden en karakteristieken •
Grootschalig natuurgebied met aaneengesloten bos, zandverstuiving, heidegebied met ook bijzondere aardkundige waarden;
•
Recreatieve functie;
•
Extensieve agrarische functie;
•
Afwisseling in open en gesloten landschappen; 82
•
Goede grondwaterkwaliteit;
•
Rust en stilte.
Waar moeten we rekening mee houden? •
Het gebied is ten dele Natura 2000-gebied en is voor het overige overgangszone waar een afwaartse beweging van drukfactoren (stikstof, hydrologie, recreatie) op het N 2000-gebied wordt beoogd;
•
Te hoge stikstofdepositie in het Natura 2000-gebied en bijbehorende natuurbehoud- en natuurherstelmaatregelen;
•
Klimaatverandering bedreigt huidige natuur (verdroging, verhitting, vernatting) en verhoogt de brandgevoeligheid;
•
Natuurwaarden staan onder druk als gevolg van de recreatie in het gebied;
•
Potentie voor grootschalige energieopwekking;
•
Grondwaterbeschermingsgebied t.b.v. drinkwaterwinning.
Gewenste ontwikkelingen •
Herstel van het natuurlijk water- en bodemsysteem; dit kan samengaan met herstel van historische waarden;
•
Een overgangszone van de Loonse en Drunense duinen naar de zone van het Agrarisch landschap en beekdalen met kleinschalige recreatie en vormen van 83
landbouw die passen bij de natuurwaarden van het gebied en deze versterken. Voedselbossen zijn uitsluitend in de schil van deze zone mogelijk. De landbouw past zich aan, aan het toekomstbestendige water- en bodemsysteem; •
Transformatie van stoppende agrarische bedrijven naar een bestemming waarbij het landschap en de natuurwaarden worden versterkt;
•
Uitbreiding van wandel- en fietsroutes en ondersteunende voorzieningen (bankjes en dergelijke) waar mogelijk in combinatie met versterking van landschaps- en natuurwaarden;
•
Kwaliteitsverbetering van bestaande dag- en verblijfsrecreatieve voorzieningen en hun omgeving.
Wat gaat de gemeente doen in de zone Loonse en Drunense Duinen? •
Ontmoedigen en voorkomen van ontwikkeling en vergroting van grootschalige recreatie.
•
Zorgen voor veilige en aantrekkelijke routes voor fietsers vanuit de kernen, regionale fietsroutestructuren en uitbreiding van recreatieve routes in combinatie met versterking van natuurwaarden;
•
Onderzoeken of er bomen kunnen worden aangeplant om de natuurwaarden te versterken en CO2 vast te leggen;
•
Waar mogelijk de natuurwaarden versterken/natuurherstelmaatregelen inzetten;
•
Agrariërs ondersteunen in de noodzakelijke omvorming naar toekomstbestendige landbouw en/of het zoeken naar nieuwe verdienmodellen;
•
Voorkomen dat wordt overgestapt op intensievere teelten, hetgeen wordt vertaald in beleidsregels en waar mogelijk in het omgevingsplan. Uitbreiding van boomteelt op traditionele wijze is bijvoorbeeld niet toegestaan;
•
Verdroging tegengaan door het waterpeil te verhogen of watergangen te dempen;
•
Zo nodig ruimte geven aan voorzieningen voor de opwekking van duurzame energie (maar niet in de Loonse en Drunense Duinen) waarbij zoveel mogelijk
84
belangrijke waarden in dit gebied worden beschermd en ook een goed woonen leefklimaat wordt geborgd.
85
7. Uitvoering 7.1 Hoe voeren wij de omgevingsvisie uit? Hoe werken wij samen? Met de omgevingsvisie is een koers voor de toekomst uitgezet. Het waarmaken en uitvoeren doen we samen met inwoners en partners. Uitgangspunt is dat inwoners, ondernemers en organisaties ruimte hebben om initiatief te tonen en verantwoordelijkheid te nemen voor de ruimtelijke ontwikkeling van de gemeente. Het stappenplan (7.2. ‘Ik heb een idee’) toont hoe initiatieven voorbereid kunnen worden. Onze rol als gemeente is vooral het mogelijk maken van samenwerking die zich richt op het oplossen van maatschappelijke problemen. Als de faciliterende rol te weinig resultaat oplevert neemt de gemeente meer regie. Onze inwoners worden betrokken bij het uitvoeren van de omgevingsvisie. Vught is niet ingedeeld in gebieden of wijken met voor ieder deel een eigen aanpak. Ook in deze visie is hier niet voor gekozen. Wij werken wel wijkgericht of gebiedsgericht als vraagstukken daarom vragen. Zo is er afzonderlijke aandacht voor de kernen Helvoirt en Cromvoirt. Tot slot is het buitengebied een deel van Vught waar in samenhang aan doelen wordt gewerkt.
Een dynamisch document De omgevingsvisie is een dynamisch document dat een ‘stip op de horizon’ schetst, voor wat betreft de toekomst van Vught. We werken naar deze stip toe, maar zijn ons ook bewust van een veranderende maatschappij en omgeving. Daarnaast zijn er ontwikkelingen waar we nu nog geen weet van hebben en die van invloed zijn op onze gemeente. We denken daarom in een beleidscyclus. Deze cyclus zorgt ervoor dat we steeds aansluiten bij de wensen en uitdagingen van dat moment.
86
De omgevingsvisie geeft sturing en richting aan alle plannen, beleidsontwikkeling en projecten op het gebied van de fysieke leefomgeving en is daarmee van groot belang voor de gezondheid en het welbevinden van de inwoners. Concretisering kan op verschillende manieren plaats vinden (zie: ‘Doorwerking’). De keuze voor een programma, plan en/of project is afhankelijk van de opgaven en kansen van een deelgebied en welke manier van sturen de voorkeur heeft. Na uitvoering volgt monitoring, evaluatie en zo nodig aanpassing van de omgevingsvisie. Ook de actualiteit kan aanleiding zijn om de omgevingsvisie aan te passen. Op deze wijze komt de logische cyclus van beleidsontwikkeling, beleidsdoorwerking, uitvoering en terugkoppeling rond.
Monitoring De insteek is dat beleidsstukken steeds actueel zijn en worden bijgesteld. Ook de omgevingsvisie moet altijd ‘bij de tijd’ zijn. Daarom monitoren we tussentijds de omgevingsvisie en passen deze zo nodig aan. Met de gemeenteraad spreekt het college af dat tekstuele correcties altijd kunnen worden verwerkt in de omgevingsvisie. En als er nieuw sectoraal beleid wordt vastgesteld door de gemeenteraad, kan het college van burgemeester en wethouders besluiten om dit te
87
verwerken in de omgevingsvisie. Aanpassingen die echt een bijstelling van de koers van de omgevingsvisie betekenen, worden vanzelfsprekend door de gemeenteraad vastgesteld.
Doorwerking De doelen en acties uit de omgevingsvisie kunnen concreet gemaakt worden in programma’s of in sectoraal beleid, gebiedsgerichte visie en/of projecten. Nieuw beleid met een relatie tot de fysieke leefomgeving, wordt altijd opgesteld binnen de kaders van de omgevingsvisie. Mocht nieuw beleid afwijken van de omgevingsvisie, dan leidt dat tot herziening van de omgevingsvisie. De Omgevingswet geeft de gemeente de mogelijkheid om voor specifieke gebieden of specifieke onderwerpen een programma te maken. Vught gaat van de mogelijkheid gebruik maken door toe te werken naar integrale gebiedsgerichte programma’s in het buitengebied. Hierbij worden de doelstellingen op thema in de omgevingsvisie nagestreefd en kan ‘uitruil’ tussen en koppeling van doelen plaatsvinden om een zo goed mogelijke balans te bereiken. Concreet betekent dit dat de gemeente Vught samen met betrokkenen bekijkt welke mogelijkheden er zijn om verschillende functies in onderlinge samenhang te realiseren. Dat gebeurt door het koppelen van sloop, woon- en andere opgaven, zoals natuurherstel, waterberging en leefbaarheid.
In het omgevingsplan vertalen we de doelen en ambities uit de omgevingsvisie van de gemeente in regels. In het omgevingsplan staat precies wat wel en niet mag op een locatie. Het lijkt daarmee op het bestemmingsplan zoals dat eerder bestond. Als de Omgevingswet ingaat, worden de bestaande bestemmingsplannen van rechtswege het tijdelijke gemeentelijk omgevingsplan. De gemeente heeft tot 2029 om dit tijdelijke omgevingsplan te herzien.
88
7.2 Ik heb een idee Stappen om verder met uw idee te komen Hebt u een plan of een idee dat u wilt realiseren in de gemeente Vught? Met dit stappenplan helpen we u graag op weg. Met uw idee kunt u een positieve bijdrage leveren aan uw leef- en werkomgeving. Onze grondhouding is dan ook ‘Ja, mits’. Dit betekent dat we kijken op welke manier en onder welke voorwaarden we mee kunnen werken aan uw idee. Het betekent echter niet dat uw plan altijd door kan gaan. Het kan namelijk zijn dat uw plan naast een positieve bijdrage aan bepaalde aspecten ook afbreuk doet aan andere belangrijke aspecten. In de visie kunt u lezen wat wij belangrijk vinden en wat de doelen zijn. Wij houden ons bij plannen en ontwikkelingen verder aan de volgende uitgangspunten: •
We geven ruimte aan vernieuwing en innovatie.
•
We passen zoveel mogelijk maatwerk toe.
•
We doen zoveel mogelijk samen met inwoners.
89
Stap 1 Kan een idee de kwaliteiten van de gemeente versterken? Onze gemeente heeft veel kwaliteiten die we willen behouden en versterken. We vinden het daarom belangrijk dat plannen en ontwikkelingen passen bij de kwaliteiten van een gebied of omgeving. Op de waardenkaart (opgenomen in 6.1. Deelgebieden) zijn per gebied de belangrijkste kwaliteiten weergegeven. Bij de beschrijving van de gebieden wordt dit verder ingevuld en aangevuld met karakteristieken. Het idee is dat een idee bijdraagt aan een versterking van de kwaliteiten. Ook geven de kwaliteiten veel mogelijkheden om uw idee beter te maken. Betrek daarom de kwaliteiten van het gebied of omgeving bij de uitwerking van uw idee tot een plan. Het is mogelijk om in deze stap een eerste verkennend gesprek met de gemeente aan te vragen. Uw plan kan dan besproken worden in een bredere context, waarbij mogelijk meerdere uitdagingen in het gebied ter tafel kunnen komen. Dit kan een bijdrage leveren aan de voorbereiding van uw plan. Stap 2 Draagt het idee bij aan wat wij willen? In de omgevingsvisie staan tien kerndoelen (hoofdstuk 5). Dat zijn belangrijke doelen voor de ontwikkeling van de gemeente Vught. Het zijn punten die voor iedereen van belang zijn om ook in de toekomst gezond en veilig te kunnen blijven wonen, werken en leven in onze gemeente.
Initiatiefnemers kunnen kijken of ze met hun idee aan kunnen sluiten bij een of meerdere doelen. Dat maakt het idee steviger en meer toekomstgericht. Kortom: ja, we werken graag mee aan uw initiatief, mits het positief bijdraagt aan onze gezamenlijke leef- en werkomgeving.
Stap 3 Praten met mensen over het idee De volgende stap is dat een initiatiefnemer over het idee gaat praten met buren, de mensen in de straat, dorp of anderen. Het idee kan ook voor hen iets te betekenen hebben of invloed hebben op de omgeving.
90
Soms is het mogelijk om met een idee meerdere vraagstukken aan te pakken. Een plan met meerdere doelen kan vaak rekenen op meer steun. Bovendien kan het zelfs zo zijn dat kosten kunnen worden gedeeld met andere partijen.
Stap 4 Afspraak met de gemeente om het idee te bespreken. De gemeente kijkt of op het plan ook wetten en regels van toepassing zijn op het gebied van veiligheid of overlast voor het milieu. Hiermee bedoelen wij aspecten zoals externe veiligheid, geluid, bodemkwaliteit, ecologie, archeologie, cultuurhistorie, gezondheid, verkeer, parkeren, waterkwaliteit en -kwantiteit en de waterveiligheid. De gemeente adviseert over de wet- en regelgeving en het verdere proces. Daarnaast kunnen we met (kleine) aanpassingsvoorstellen komen om het positieve effect op de leef- en werkomgeving te vergroten. Op deze manier geven we ook invulling aan onze grondhouding ‘Ja, mits’.
7.3 Hoe gaat de gemeente om met aankoop van gronden? In de nota Grondbeleid 2020-2024 heeft de raad beleid vastgesteld over het te voeren grondbeleid. Vught voert een situationeel grondbeleid. We kiezen er dus voor om niet standaard bij iedere ontwikkeling een gelijke rol aan te nemen, maar om per situatie de rol te kiezen die het beste past bij de ontwikkeling in kwestie. Belangrijk bij de afweging is welke rol (en dus welke mate van regie) we als gemeente willen hebben, of onze eventuele rol financieel haalbaar is en in welke mate de markt op eigen kracht de ontwikkeling kan realiseren. Om grondbeleid te kunnen voeren heeft de gemeente een aantal instrumenten ter beschikking. De nota Grondbeleid 2020-2024 geeft een overzicht van de beschikbare instrumenten, waaronder gemeentelijk voorkeursrecht. De gemeente kan een voorkeursrecht vestigen op gronden van anderen. Dat betekent dat de gemeente deze grond als eerste mag aankopen. Hiermee kan de gemeente ervoor zorgen dat bepaalde gronden een functie krijgen die de gemeente voor ogen heeft. Het gaat hierbij om een toegedeelde of toegedachte niet-agrarische functie op een
91
onroerende zaak waarvan het huidige gebruik afwijkt van die toegedeelde of toegedachte functie. De Omgevingswet biedt meerdere grondslagen om een voorkeursrecht te kunnen vestigen. Een omgevingsvisie kan een van de vestigingsgrondslagen zijn, maar ook gedacht kan worden aan een programma, omgevingsplan of een zelfstandig besluit van de gemeenteraad, waarin een nieuwe functie is toegedacht of toegedeeld. Het besluit dat de grondslag is moet voldoende concreet inzicht geven in de voorziene functiewijziging. In de nota Grondbeleid 2020-2024 heeft de raad beleid vastgesteld over instrumenten van grondbeleid, waaronder de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg). De Wvg vervalt zodra de Omgevingswet in werking treedt. De regels over het voorkeursrecht uit de Wvg gaan over naar de Omgevingswet.
7.4 Hoe gaat de gemeente om met het verhalen van haar kosten? De uitvoering van grondbeleid brengt kosten met zich mee. De gemeente is, zowel op basis van de Wet ruimtelijke ordening maar ook onder de Omgevingswet, verplicht om haar kosten voor noodzakelijke werkzaamheden of maatregelen op particuliere initiatiefnemers te verhalen.
92
Vught verhaalt zijn kosten conform de nota Kostenverhaal. De nota Kostenverhaal is onderdeel van het gemeentelijk omgevingsbeleid. In deze nota beschrijft de gemeente welke en op welke wijze de gemeente haar gebiedseigen en gebiedsoverstijgende kosten verhaalt op particuliere initiatiefnemers. Ook zijn er de investeringen in benoemd, die functioneel en ruimtelijk verband houden met de ruimtelijke ambitie van de gemeente, en wat de regels voor uitvoering zijn. De Wet ruimtelijke ordening en het Besluit ruimtelijke ordening geven tot 1 januari 2024 het wettelijk kader voor het kostenverhaal. Vanaf die datum geldt de Omgevingswet. De Nota Kostenverhaal is gebaseerd op de Wet en het Besluit ruimtelijke ordening. De nota Kostenverhaal sorteert ook voor op het wettelijk kader voor kostenverhaal en financiële bijdragen onder de Omgevingswet en het Omgevingsbesluit, waarbij de nota Kostenverhaal in dat kader dient te worden gelezen als een omgevingsprogramma kostenverhaal. Na inwerkingtreding van de Omgevingswet wordt de nota waar nodig geactualiseerd
7.5 Hoe gaan wij om met milieu?
93
Bij de kerndoelen is ook aandacht besteed aan het milieu. Maar, in Europees verband zijn vier milieubeginselen vastgelegd. Dit zijn afspraken over de manier waarop we zorgen voor ons milieu: •
Het voorzorgsbeginsel. Dit betekent dat (vergunningsplichtige) activiteiten kunnen worden voorkomen als er goede redenen zijn om te vrezen dat de betreffende activiteit negatieve gevolgen kan hebben voor het milieu.
•
Het beginsel van preventief handelen. Dit betekent dat milieuvervuiling zoveel als mogelijk dient te worden voorkomen.
•
Het beginsel van bestrijding aan de bron. Dit betekent dat bij een negatief gevolg als eerste dient te worden gekeken of er iets bij of in de directe omgeving van de activiteit zelf kan worden veranderd.
•
Het beginsel van de vervuiler betaalt. Dit betekent dat degene die de activiteit uitvoert ook moet betalen voor het voorkomen of opruimen van de negatieve gevolgen.
In de Omgevingswet staat dat de omgevingsvisie moet laten zien hoe we als gemeente omgaan met de vier milieubeginselen. Na vaststellen van de omgevingsvisie stelt de gemeente een Milieu- en gezondheidsplan op waarin naast een algemeen plan ook aandacht voor bijzondere gebieden zal zijn.
Toelichting: Naast het werken binnen de nationale en Europese kaders op het gebied van milieu krijgen gemeenten meer ruimte voor het stellen van kwaliteitsnormen voor het milieu. Het rijk stelt hiervoor inhoudelijke kaders in de vorm van instructieregels. Die kunnen een standaardnorm en een bandbreedte meegeven (op het gebied van lucht, geluid, externe veiligheid, trilling, geur van veehouderijen en bodem). Eventuele gebiedsgerichte normen bewegen zich dus altijd binnen wettelijke bandbreedtes. Als gemeente hebben we kennis van de vier milieubeginselen en beschouwen we milieu als een integraal onderdeel van de fysieke leefomgeving. Vanuit dit oogpunt hanteert de gemeente Vught de volgende uitgangspunten: •
De door de rijksoverheid wettelijk vastgestelde kwaliteitseisen vormen het minimale niveau voor de gemeente Vught. Daar waar afwegingsruimte
94
beschikbaar is vanuit milieu, hanteren we voornamelijk het ‘ja, mits’ uitgangspunt. Met als doel dat meer functies in elkaars nabijheid kunnen voorkomen, zonder beperkingen op te leveren. •
De milieukwaliteit wordt per saldo niet onevenredig aangetast. Onevenredige aantasting van milieukwaliteit treedt op als wettelijke normen worden overschreden. Tussen aantasting en onevenredige aantasting van de milieukwaliteit ligt delicate afwegingsruimte. Daar waar deze afwegingsruimte bij de gemeente ligt, wordt een integrale benadering van belangen gevraagd. Waar nodig én mogelijk wordt de milieukwaliteit verbeterd.
•
Bij de bescherming en de verbetering van de milieukwaliteit zoeken we naar koppelkansen met ruimtelijke ontwikkelingen en andere beleidsvelden.
•
Gebiedsgericht milieubeleid: de milieukwaliteit in een gebied is passend voor de functie van dat gebied. Het mengpaneel binnen de Omgevingswet kan ons in staat stellen om op sommige milieuaspecten wat strenger en op andere wat minder strenge regels te hanteren (waarbij bedacht dient te worden dat de bandbreedtes in de Omgevingswet zodanig zijn gekozen dat altijd sprake blijft van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat). Op dit moment hanteert de gemeente nog geen gebiedsgericht milieubeleid.
95
Bijlagen
Participatieverslag
Samenvattend verslag van de uitvoering van het participatieplan t.b.v. de omgevingsvisie Vught, versie vrijdag 11 november 2022
Op 2 juni 2022 heeft de commissie het participatieplan behandeld. Op 6 juni daarna heeft de raad het plan vastgesteld. Enkele aandachtspunten die de raad meegaf, zijn bij de uitvoering van het plan meegenomen. Onderstaand wordt achtereenvolgens verslag gedaan van de communicatie (1), de respons (2) de samenvatting van de uitkomsten van de participatie (4). Voorafgaand aan de samenvatting van de uitkomsten, wordt verantwoord hoe alle inbreng is verwerkt en hoe we de uitkomst kunnen interpreteren voor de omgevingsvisie (3).
1. Communicatie Iedereen bereiken Om zoveel mogelijk inwoners en organisaties te betrekken bij de omgevingsvisie, is een breed scala van communicatiemiddelen en -mogelijkheden ingezet. Doel is het bereiken van uiteenlopende doelgroepen qua leeftijd, interesse, betrokkenheid, opleiding, woonplaats en belang. Zo zetten we in op promotiefilmpjes van de wethouders Vos en Van de Ven, de sociale media en websites van de gemeente (Vught.nl en Wijinvught.nl), flyers en media, nieuws- en advertentiebladen als Het Klaverblad en Pomphuiske en radio (NOVO3). Veel middelen zijn bij herhaling ingezet.
Kinderworkshops en Kinderdenktank Extra aandacht is uitgegaan naar de jeugd. Via alle basisscholen, JeugdAktief, MOVE en wijkcentra zijn flyers verspreid, ondersteund door sociale media en andere kanalen om ze warm te maken voor speciale kinderworkshops en een kinderdenktank.
Fotowedstrijd Inwoners werden uitgenodigd mee te doen aan een fotowedstrijd. Ook hiervoor zijn allerlei digitale en fysieke middelen ingezet, zoals flyers, de facebookpagina ‘Je bent pas een Vughtenaar’, het Klaverblad en een (digitale) folder voor de leerlingen van het Maurick College. De Fotogroep Vught was ook betrokken.
Foto: Twan Hill
WijinVught en Inspiratieavonden Via de hiervoor genoemde communicatiekanalen zijn alle inwoners uitgenodigd te reageren op stellingen op WijinVught én om mee te praten op de inspiratieavonden. Daarnaast zijn belangenorganisaties en ondernemers (zoals hotels en zorgorganisaties) via de mail uitgenodigd.
2. Respons Kinderworkshops 9 - 12 jaar, onder leiding van een docent (o.a.) tekenen 29 kinderen deden mee aan deze creatieve teken-, knip- en plakworkshops en verbeeldden de beste woon- en werkgemeente in 2047.
Kinderdenktank 9 – 12 jaar, uitgevoerd door Huis73 16 kinderen staken hun licht bij de gemeente op over keuzes maken en besluiten nemen. Met deze kennis bogen ze zich over de omgevingsvisie en maakten in groepjes tekeningen over de toekomst.
Fotowedstrijd via facebookplatform ‘Je bent pas een Vughtenaar’ De deelnemers fotografeerden wat er behouden moet blijven, wat er nog moet komen en waar ze trots op zijn. In de loop van de vier wedstrijdweken zijn er zo’n 210 inzendingen geweest, maar de belangstelling op sociale media was veel groter: Tijdens de wedstrijd waren bijna 8.000 van de ruim 10.000 leden van ‘Je bent pas een