Bijlage - Nota Reserves en voorzieningen

Nota reserves en voorzieningen

Hoofdstuk 1 1.1.

Inleiding

Leeswijzer

Hoofdstuk 1 bevat de inleiding waarin het onderscheid tussen reserves en voorzieningen en het wettelijk kader in het kort wordt toegelicht. In hoofdstuk 2 treft u de beschrijvingen en heroverwegingen ten aanzien van de reserves. In hoofdstuk 3 zijn de voorzieningen toegelicht. Als onderdeel van deze notitie zijn toegevoegd: Bijlagen: I: Inventarisatie reserves II: Inventarisatie voorzieningen

1.2.

Aanleiding en doel nota reserves en voorzieningen

In de financiële verordening van de gemeente Vught is vastgelegd dat het college periodiek een nota reserves en voorzieningen ter vaststelling aan de gemeenteraad aanbiedt. De directe aanleiding om een bijgestelde nota aan te bieden is de vorming van een aantal nieuwe bestemmingsreserves. Daarnaast vormen de reserves een van de speerpunten in het coalitieakkoord en is de huidige nota reserves en voorzieningen, in oktober 2017 vastgesteld, toe aan actualisatie. Deze nota gaat in op de bufferfunctie van de algemene reserve en op de gewenste omvang van de bestemmingsreserves en voorzieningen. Daar waar huidige reserves en voorzieningen niet voldoen aan de uitgangspunten worden ze opgeheven en toegevoegd aan de algemene middelen. Via het reguliere begrotingsproces kunnen de middelen dan voor andere doeleinden worden ingezet. Deze nota gaat nadrukkelijk niet in op de gewenste omvang van de reserves in het kader van onze totale financiële positie. De financiële positie is gebaseerd op meerdere pijlers die in hun onderlinge samenhang worden bezien. Alleen in die onderlinge samenhang kan worden bepaald of sprake is van een voorzichtig of risicovol financieel beleid. De paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderdeel van zowel de begroting als de jaarstukken, geeft een totaalbeeld op onze financiële positie. Onderdeel van deze paragraaf zijn diverse financiële kengetallen.

De gemeenteraad kan desgewenst met behulp van deze kengetallen zelf normen stellen voor de diverse pijlers en met behulp daarvan sturing geven aan het financiële beleid.

1.3.

Wettelijke kaders reserves en voorzieningen

In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) zijn de regels uitgewerkt waaraan volgens de gemeentewet (art. 186.) moet worden voldaan bij de begroting, de meerjarenraming, de jaarstukken en de uitvoeringsinformatie van gemeenten. De hierin opgenomen voorschriften voor de reserves en voorzieningen maken deel uit van deze notitie. Het BBV bevat afzonderlijke bepalingen voor reserves en voorzieningen. Het belangrijkste verschil tussen reserves en voorzieningen is dat de gemeenteraad bij reserves de vrijheid heeft om de bestemming te wijzigen. De reserves worden dan ook aangeduid als eigen vermogen. Zolang de gemeenteraad de bestemming van geoormerkt geld kan veranderen, is er sprake van een (bestemmings)reserve. Zodra dit niet meer kan, is er sprake van een voorziening. In onderstaande tabel zijn de verschillen tussen reserves en voorzieningen schematisch weergegeven: Reserves Voorzieningen Is gevormd door bestemming van het resultaat Is verplicht gevormd door het nemen van een last Heeft geen verplichte bestedingsrichting Heeft een verplichte bestedingsrichting Behoort tot het eigen vermogen Behoort tot het vreemd vermogen

Hoofdstuk 2

Reserves

Als de waardering van de bezittingen aan de debetzijde van de balans hoger is dan de optelsom van de schulden en de voorzieningen aan de creditzijde van de balans ontstaat aan de rechterzijde een sluitpost (reserveruimte) om de balans in evenwicht te brengen. Deze sluitpost noemen we de reserves of het eigen vermogen. Dit is dus géén bezit of geld. Reserves kennen een aantal functies. De volgende functies zijn te onderscheiden: a. Bufferfunctie b. Bestedingsfunctie c. Egalisatiefunctie d. Financieringsfunctie e. Inkomensfunctie Bufferfunctie Dit is de reserveruimte die nodig is voor het opvangen van onvoorziene risico’s. Vooral de algemene reserves dienen als buffer om bij onvoorziene omstandigheden te worden ingezet als dekkingsmiddel in de exploitatie. Dit voorkomt dat bij onverwachte tegenvallers direct ingegrepen moet worden in de reguliere exploitatie. Reserves mogen alleen incidenteel fungeren als dekkingsmiddel. Uitzondering hierop zijn reserves die gevormd zijn ter dekking van de afschrijvingslasten van investeringen. Bestedingsfunctie Alleen de gemeenteraad kan aan de reserveruimte een bepaalde bestemming geven. Er wordt dan met een door de gemeenteraad bepaald bestedingsdoel, reserveruimte afgezonderd in een bestemmingsreserve. Bij voorkeur gebeurt dit bij het opstellen van de meerjarenbegroting zodat een integrale afweging kan worden gemaakt.

Bestemmingsreserves kunnen worden gevormd uit de vrije ruimte binnen de algemene reserves, vanuit vrije ruimte in de exploitatiebegroting of door herbestemming van eerder gevormde bestemmingsreserves. Het is voor de gemeenteraad ook mogelijk een bestemmingsreserve te vormen bij de resultaatbestemming van exploitatieoverschotten bij de jaarrekening. Het nadeel hiervan is dat dan veelal de integrale afweging niet kan worden gemaakt. Het is het daarom beter om de overschotten eerst toe te voegen aan de algemene middelen en van daaruit via het begrotingsproces te bestemmen. Egalisatiefunctie Reserves (en voorzieningen) kunnen worden gevormd om baten en lasten over de jaren heen gelijkmatig te verdelen. Extreme pieken en dalen in de exploitatie kunnen zo worden vermeden. Financieringsfunctie Binnen de gemeente wordt het eigen vermogen aangewend als intern financieringsmiddel. Voor dit gedeelte hoeven geen leningen te worden aangetrokken om de bezittingen te financieren en er zijn daarom ook geen rentelasten verschuldigd aan derden. Dit betekent dat door uitgangspunten te bepalen voor de gewenste omvang van de reserves tegelijk op de (gewenste) schuldpositie wordt gestuurd en omgekeerd. Inkomensfunctie De inkomensfunctie van de reserves houdt verband met de financieringsfunctie.

Bij het inzetten van de reserves moeten er extern schulden worden aangegaan om de betreffende uitgaven te financieren. Dit brengt extra rentelasten met zich mee die gedekt moeten worden uit de begroting. Omgekeerd is het zo dat een toename van de reserves leidt tot minder rentelasten en meer begrotingsruimte. De vaststelling van de noodzakelijke omvang van de reserves is een bevoegdheid van de gemeenteraad. In het kader van de sturing van de financiële positie kan de keuze voor de noodzakelijke omvang bepaald worden in onderlinge samenhang met de overige pijlers voor het financieel beleid.

In deze notitie worden uitgangspunten uitgewerkt voor: • het instellen van bestemmingsreserves in relatie tot de bestedings- en egalisatiefunctie; • de resultaatbestemming van de activiteiten van de algemene dienst en de grondexploitatie.

2.1.

Wettelijk kader reserves

De reserves worden samen met het resultaat na bestemming (volgend uit de programmarekening) gerekend tot het eigen vermogen (artikel 42, lid 1 BBV). In artikel 43 van het BBV worden twee soorten reserves onderscheiden: 1. Algemene reserves: Dit zijn reserves waaraan geen bestemming is gegeven. Deze dienen om risico’s in algemene zin op te vangen (bufferfunctie); 2. Bestemmingsreserves: Dit zijn reserves waaraan de gemeenteraad een bepaalde bestemming heeft gegeven (bestedings- en egalisatiefunctie).

2.2.

Algemene reserves

We onderscheiden in Vught een tweetal algemene reserves. De algemene reserve die aangehouden wordt in relatie tot de activiteiten van de algemene dienst en de reserve grondexploitatie die aangehouden wordt in relatie tot de activiteiten die behoren tot de grondexploitatie. Voor de bestemming van het exploitatieresultaat van de algemene dienst wordt bij de jaarrekening een voorstel gedaan aan de gemeenteraad en de gemeenteraad beslist hierover bij de vaststelling van de jaarrekening.

Besluit Als algemeen uitgangspunt stellen we voor dat een voordelig jaarresultaat uit de activiteiten van de algemene dienst wordt toegevoegd aan de Algemene reserve. De nadere bestemming van de reservemiddelen wordt opgenomen in de reguliere begrotingscyclus zodat de gemeenteraad daarbij een goede integrale afweging kan maken in relatie tot de overige ontwikkelingen. Bestemming via afzonderlijk raadsbesluit blijft natuurlijk ook mogelijk maar verdient niet de voorkeur. Als uitvloeisel van de regelgeving rondom de winstrealisatie binnen de grondexploitatie treden er grote schommelingen op tussen de jaarlijkse exploitatiesaldi van de grondexploitatie. Het is daarom beter om de resultaatbestemming van de resultaten uit de grondexploitatie al in de jaarrekening en begroting te verwerken en te verrekenen met de reserve grondexploitatie.

Besluit De verrekening van de resultaten uit de grondexploitatie met de reserve grondexploitatie wordt in de begroting en jaarrekening verwerkt en toegelicht via de resultaatbestemmingen. Verdere bestemming van de reserve grondexploitatie wordt via de reguliere begrotingscyclus of afzonderlijk raadsbesluit ingevuld.

2.3.

Bestemmingsreserves

Wanneer de algemene reserves groter zijn dan noodzakelijk voor de bufferfunctie kan de resterende reserveruimte door de gemeenteraad ingezet worden voor de vorming van bestemmingsreserves of dekking van incidentele kosten. In overleg met de auditcommissie is ervoor gekozen terughoudend te zijn met de vorming van allerlei bestemmingsreserves, de zogenaamde “potjes”. Uitgangspunt is dat alleen voor wettelijke verplichtingen of verplichtingen groter dan € 1 miljoen op voorstel van het college bestemmingsreserves gevormd worden. Is dat niet het geval dan vindt vorming van een reserve alleen plaats op verzoek van de gemeenteraad. Het besluit tot het vormen van een bestemmingsreserve is te allen tijde voorbehouden aan de gemeenteraad.

Het college kan binnen de gestelde kaders de reserves inzetten. Via de P&C cyclus zal hierover verantwoording worden afgelegd.

Besluit Het instellen, opheffen en storten in en onttrekken aan (bestemmings-)reserves vereist een raadsbesluit. Dit kan via de reguliere begrotings- en verantwoordingscyclus of via een afzonderlijk raadsbesluit. Hieruit voorvloeiend volgen de werkelijke mutaties. Indien een negatieve reserve dreigt, dient tijdig aan de gemeenteraad gemotiveerd te worden voorgesteld om te besluiten tot een extra storting, dan wel tot bijstelling van het beoogde doel of een andere wijze van dekking. Vanwege de doelmatigheid is het ambtelijk advies om het aantal reserves zo beperkt mogelijk te houden. In beginsel betekent dit dat er alleen een algemene reserve is en een beperkt aantal duidelijk geformuleerde bestemmingsreserves. Indien er teveel potjes, inclusief een te grote omvang, ontstaan bestaat het gevaar dat onnodig een claim wordt gelegd op gemeenschapsgelden. Hierdoor kan een goede integrale afweging van prioriteiten doorkruist worden. Daarom is het van belang voorwaarden te stellen aan het instellen van reserves. Hiervoor zijn in de aangepaste financiële verordening al de volgende aanvullende gemeentelijke voorwaarden opgenomen. 1. Bij een voorstel voor de instelling van een bestemmingsreserve wordt minimaal aangegeven: a. het specifieke doel van de reserve; b. de voeding van de reserve; c. de maximale hoogte van de reserve; d. de maximale looptijd van de reserve; 2.

Een bestemmingsreserve blijft alleen bestaan als het nut en de noodzaak vast staan. Als dat niet zo is wordt deze toegevoegd aan de algemene reserve; 3. De omvang van een nieuw in te stellen bestemmingsreserve bedraagt minimaal € 50.000. Er vindt jaarlijks een herijking plaats. Voorgestelde aanpassingen worden bij de kadernota gemeld en, indien akkoord, verwerkt bij de programmabegroting.

Besluit De criteria onder 1 tot en met 3 met betrekking tot het instellen en het handhaven van reserves als bindend vaststellen. 2.4.

Rente over de reserves

We voegen geen zogenaamde “bespaarde rente” toe aan de reserves. Dit betekent dat alleen de werkelijk betaalde en ontvangen rente in de begroting en rekening wordt verantwoord en er geen fictieve rentelasten worden berekend die ten laste van de exploitatie aan de reserves worden toegevoegd. Gevolg van deze systematiek is dat op het moment dat er uitgaven worden gedaan ten laste van de reserves de werkelijk te betalen rentelasten stijgen en daarvoor dekking gevonden moet worden binnen de reguliere exploitatie. Hiermee houden we rekening in de meerjarenbegroting. De toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves maken onderdeel uit van de balansprognose. De externe financieringsbehoefte wordt op basis van deze balansprognose bepaald en de daarbij behorende rentelasten zijn in de meerjarenbegroting verwerkt.

2.5.

Besluiten reserves

De besluiten met betrekking tot de reserves samengevat: • Als algemeen uitgangspunt stellen we voor dat een voordelig jaarresultaat uit de activiteiten van de algemene dienst wordt toegevoegd aan de Algemene reserve. • De verrekening van de resultaten uit de grondexploitatie met de reserve grondexploitatie wordt in de begroting en jaarrekening verwerkt en toegelicht via de resultaatbestemmingen. • Het instellen, opheffen, storten in en onttrekken aan (bestemmings-)reserves vereist een raadsbesluit. Dit kan via de reguliere begrotings- en verantwoordingscyclus of via afzonderlijk raadsbesluit. • De criteria onder 2.3. punt 1 tot en met 3 met betrekking tot het instellen en het handhaven van reserves als bindend vaststellen.

Hoofdstuk 3 3.1.

Voorzieningen

Vorming en aanwending voorzieningen

Voor bepaalde voorzieningen wordt door de wet al aangegeven dat een voorziening gevormd moet worden. Dit betreffen dan voorzieningen voor afdekking van risico’s. Bij deze voorzieningen geldt het principe dat “verliezen” genomen moeten worden zodra ze bekend zijn. Het nemen van verlies betekent dat het direct verwerkt wordt ten laste van de exploitatie. Elke voorziening moet de omvang hebben van de desbetreffende verplichting of het desbetreffende risico. Mutaties in voorzieningen wegens toevoegingen of door vrijval vloeien uitsluitend voort uit het aanpassen aan een nieuw noodzakelijk niveau. De overige mutaties bestaan alleen uit verminderingen wegens aanwending voor het doel waarvoor de voorziening is ingesteld. Toevoegingen aan voorzieningen komen ten laste van het programma, waarop de betreffende gelden zijn ontvangen dan wel waaruit de verplichting is voortgekomen. Zij maken daardoor deel uit van het rekeningresultaat vóór bestemming (resultaatbepaling). Onttrekkingen aan de voorzieningen komen niet meer in de exploitatie tot uiting, maar komen rechtstreeks ten laste van de voorziening (op de balans). Indien de activiteit namelijk ook weer ten laste van de exploitatie zou lopen, zou het bedrag van de aanwending tweemaal als een last verantwoord worden. Belangrijk is dat er géén voorziening wordt gevormd als, de onderbouwing van een voorziening ontbreekt c.q.

het risico redelijkerwijs niet in te schatten is. In dat geval nemen we het risico op in de paragraaf weerstandsvermogen.

Besluit Voorzieningen moeten voldoende onderbouwd zijn. Bij het ontbreken van de onderbouwing vallen de middelen via de exploitatie vrij ten gunste van de algemene middelen. Omdat voorzieningen voortvloeien uit bestaande voorwaardelijke verplichtingen en daarmee een verplichtend karakter hebben is er bij het vaststellen van voorzieningen weinig of geen ruimte voor het maken van beleidskeuzes. Hoewel strikt formeel gezien het instellen van voorzieningen een bevoegdheid is van de gemeenteraad wordt deze bevoegdheid gedelegeerd aan het college wanneer de vorming van de voorziening een gevolg is vanuit de bedrijfsvoering of wettelijke regeling. Formalisering vindt achteraf plaats bij de vaststelling van de begroting en jaarrekening.

Besluit Het college is bevoegd om binnen de door de gemeenteraad gegeven budgettaire kaders een voorziening te vormen ten behoeve van risico’s en verplichtingen voortkomend uit de bedrijfsvoering of wettelijke regelingen. 3.2.

Wettelijk kader

De voorzieningen worden gerekend tot vreemd vermogen. Er kleeft als het ware al een verplichting (jegens een derde) aan. In artikel 44 van de BBV wordt dit als volgt beschreven: 1 Voorzieningen worden gevormd wegens: a) verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten; b) op de balansdatum bestaande risico's ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten; c) kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren;

d) de bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven als bedoeld in artikel 35, eerste lid, onder b; 2. Tot de voorzieningen worden ook gerekend van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden, met uitzondering van de voorschotbedragen, bedoeld in artikel 49, onderdeel b. (=de van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren); 3. Voorzieningen worden niet gevormd voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume.

3.3.

Onderverdeling voorzieningen

Er zijn voorzieningen die op de creditzijde van de balans worden gepresenteerd en tot het vreemd vermogen worden gerekend, maar er zijn ook voorzieningen die debet op de balans als correctie op de waardering van de activa worden verantwoord. Rekening houdend met dit onderscheid rubriceren we de voorzieningen als volgt: Voorzieningen behorend tot het vreemd vermogen: • Voorzieningen verplichtingen, verliezen en risico’s; • Egalisatievoorzieningen onderhoud; • Voorzieningen van derden verkregen middelen. Voorzieningen correctie waarderingen (VZ in mindering op boekwaarde): • Voorziening lagere marktwaarde vaste activa; • Voorzieningen dubieuze debiteuren; • Voorzieningen voorraden BIE grondexploitatie. Voorzieningen verplichtingen, verliezen en risico’s Hieronder rubriceren we de pensioen- en wachtgeldverplichtingen, verplichting uit hoofde van verlofsparen en verplichtingen met betrekking tot nog uit te voeren werkzaamheden van afgesloten grondexploitaties. Egalisatievoorzieningen onderhoud Deze voorzieningen worden gevormd ter egalisering van in de tijd onregelmatig gespreide kosten, van groot onderhoud van kapitaalgoederen (gebouwen, openbare ruimte, sportaccommodaties enz.). Via de reguliere P&C stukken wordt de gemeenteraad in de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen geïnformeerd over de staat van het onderhoud.

Aan de vorming en instandhouding van deze voorzieningen worden de volgende voorwaarden gesteld: • De vorming van de egalisatievoorziening dient gebaseerd te zijn op een beheerplan waarin o.a. ook het gewenste kwaliteitsniveau is vastgelegd. • De voorziening is onderbouwd met meerjarenonderhoudsplan over een periode van minimaal 10 jaar en gerelateerd aan het beheerplan. • Het onderhoudsplan wordt afgestemd op het activeringsbeleid. • In het onderhoudsplan wordt rekening gehouden met inflatie. • Het onderhoudsplan wordt periodiek, binnen de richtlijnen van BBV, geactualiseerd.

Besluit Ramingen van egalisatievoorzieningen voor groot en planmatig onderhoud van kapitaalgoederen bestrijken minimaal een periode van 10 jaar en zijn gerelateerd aan door de gemeenteraad vastgestelde beleidskaders voor het beheer van de betreffende kapitaalgoederen.

Voorzieningen van derden verkregen middelen (ex artikel 44 lid 2 BBV) Het gaat hierbij om middelen die verkregen worden van derden die specifiek besteed moeten worden aan een bepaald doel. Bij niet besteding van de middelen moeten deze uiteindelijk terugbetaald worden. Het instellen van deze voorzieningen kan achteraf geformaliseerd worden bij de vaststelling van de jaarrekening (toelichting op de balans). Bij instelling van deze voorziening wordt in ieder geval aangegeven: • de regeling waarop de van derden verkregen middelen zijn gebaseerd; • de periode waarin de gelden besteed moeten worden. Op grond van BBV moeten voor de bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen waarvoor een heffing wordt geheven als bedoeld in artikel 35 voorzieningen worden getroffen. Specifiek wordt hier gedoeld op saldi in relatie tot de rioolheffing en afvalstoffenheffing. Dit zijn gesloten circuits met een uitgangspunt van 100% kostendekkendheid. Ten aanzien van de afvalstoffenheffing geldt voor onze gemeente dat de te veel geïnde bedragen terug gegeven worden aan de burgers via de tariefstelling van de toekomstige afvalstoffenheffing. Voor de rioolheffing gebruiken we de egalisatievoorziening om jaarlijkse verschillen tussen uitgaven en inkomsten te egaliseren en tegelijkertijd om de tarieven trendmatig, zonder schommelingen, te laten ontwikkelen. Via het PWR maken we dit inzichtelijk.

Besluit De vorming van voorzieningen van derden verkregen middelen is gebaseerd op wettelijke voorschriften. We hanteren het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid. De mutaties in deze voorzieningen worden achteraf door de gemeenteraad geformaliseerd bij de vaststelling van de jaarrekening (toelichting op de balans). Voorzieningen lagere marktwaarde vaste activa Voor duurzame waardeverminderingen van activa moeten voorzieningen getroffen worden, conform de vereisten van BBV. Het instellen van deze voorzieningen kan geformaliseerd worden bij de vaststelling van de jaarrekening (toelichting op de balans). Volgens BBV worden activa gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs of duurzaam lagere marktwaarde (onder huidige bestemming). Bij duurzaam lagere marktwaarde wordt een voorziening getroffen voor het verschil tussen verkrijgingsprijs en marktwaarde. Deze voorzieningen worden debet op de balans in mindering gebracht op de waardering van de activa.

Besluit De vorming van voorzieningen lagere marktwaarde vaste activa is gebaseerd op wettelijke voorschriften. Het instellen van deze voorzieningen wordt achteraf door de gemeenteraad geformaliseerd bij de vaststelling van de jaarrekening (toelichting op de balans). Voorziening dubieuze debiteuren Niet alle vorderingen kunnen uiteindelijk ook daadwerkelijk worden geïnd. Om het risico van oninbaarheid af te dekken wordt een voorziening dubieuze debiteuren gevormd. De voorziening dubieuze debiteuren wordt debet op de balans in mindering gebracht op de waardering van de vorderingen. Jaarlijks wordt een inventarisatie gemaakt van de openstaande vorderingen en beoordeeld of deze als dubieus gekwalificeerd moeten worden.

Besluit Jaarlijks bij het opstellen van de jaarrekening wordt een inventarisatie gemaakt van de mogelijk oninbare vorderingen die als onderbouwing dient voor de op te voeren voorziening dubieuze debiteuren.

Voorzieningen voorraden BIE grondexploitatie In BBV is vastgelegd dat de voorraden BIE (Bouwgronden In Exploitatie) worden gewaardeerde op verkrijgings- of vervaardigingsprijs of lagere marktwaarde. Wanneer uit de exploitatieopzet een geprognosticeerd verlies blijkt moet dit verlies direct worden genomen. Dit kan door een verlaging van de boekwaarde of door het vormen van een voorziening als correctie op de boekwaarde. In Vught treffen we voor de geprognosticeerde verliezen BIE per plan een voorziening. Zo blijven de historische kosten zichtbaar en wordt het realiseren van een maximale opbrengst ter compensatie van deze kosten gestimuleerd. Deze voorzieningen worden debet op de balans onder de post voorraden in mindering gebracht op de boekwaarde van de BIE gronden.

Besluit Vorming van de voorzieningen voorraden BIE grondexploitatie is gebaseerd op wettelijke voorschriften. Het instellen van deze voorzieningen wordt achteraf door de gemeenteraad geformaliseerd bij de vaststelling van de jaarrekening (toelichting op de balans). 3.4.

Opheffen voorzieningen

3.5.

Besluiten voorzieningen

Het opheffen van voorzieningen vindt plaats op het moment dat de verplichting c.q. het ingeschatte risico zich heeft geëffectueerd en niet meer van toepassing is. Nadat afhandeling heeft plaatsgevonden valt een eventueel saldo vrij ten gunste van de exploitatie in het jaar van afhandeling. De besluiten met betrekking tot de voorzieningen samengevat: • Voorzieningen moeten voldoende onderbouwd zijn. Bij het ontbreken van de onderbouwing vallen de middelen via de exploitatie vrij ten gunste van de algemene middelen. • Het college is bevoegd om binnen de door de gemeenteraad gegeven budgettaire kaders een voorziening te vormen ten behoeve van risico’s en verplichtingen voortkomend uit de bedrijfsvoering of wettelijke regelingen. • Ramingen van egalisatievoorzieningen voor groot en planmatig onderhoud van kapitaalgoederen bestrijken minimaal een periode van 10 jaar en zijn gerelateerd aan door de gemeenteraad vastgestelde beleidskaders voor het beheer van de betreffende kapitaalgoederen. • De vorming van Voorzieningen van derden verkregen middelen is gebaseerd op wettelijke voorschriften. We hanteren het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid. De mutaties in deze voorzieningen wordt achteraf door de gemeenteraad geformaliseerd bij de vaststelling van de jaarrekening (toelichting op de balans).

• Jaarlijks bij het opstellen van de jaarrekening wordt een inventarisatie gemaakt van de mogelijk oninbare vorderingen die als onderbouwing dient voor de op te voeren voorziening dubieuze debiteuren. • Het instellen van voorzieningen die zijn gebaseerd op wettelijke waarderingsvoorschriften, wordt achteraf door de gemeenteraad geformaliseerd bij de vaststelling van de jaarrekening (toelichting op de balans).

Bijlage I: Heroverweging reserves Op basis van het in deze nota vermelde beleidskader van de gemeente Vught zijn de bestaande reserves beoordeeld op instandhouding, samenvoeging of opheffing. Als verstrekpunt is genomen de stand van de reserves voor de jaarschijf 2023 zoals deze is opgenomen in de Programmabegroting 2024.

Reserves

(* € 1.000)

Algemene Reserve 100 Algemene reserve Algemene Reserve Reserve Grondexploitatie 200 Reserve grondexploitatie algemeen Reserve Grondexploitatie Overige Bestemmingsreserves 250 Reserve Fractieondersteuning 351 Bestemmingsreserve IHP 326 Reserve Huisvestingsplan onderwijs 357 Reserve Groenfonds 359 Bestemmingsreserve Rijksinfrastructuur 362 Reserve Gebiedsoverstijgende kosten 367 Reserve Ruimte voor Ruimte 369 Bestemmingsreserve brug fort Isabella 371 Reserve Kapitaallasten Accommodatiebeleid 373 Bestemmingsreserve gymvoorzieningen 374 Bestemmingsreserve N65 Helvoirt 380 Fonds Lokale solidariteit 381 Reserve duurzaamheid gemeente gebouwen 382 Reserve Cultureel centrum De Speeldoos 383 Reserve Beschermd Wonen en Maatschappelijk Opvang 384 Reserve Opvang ontheemden Oekraïne 401 Reserve overheveling budgetten Overige Bestemmingsreserves

2023

28.488 28.488

5.842 5.842 24 411 500 206 10.781 1.023 50 450 740 123 5.556 1.000 1.000 0 0 0 45 21.909

Algemene reserve Naam Reserve

Algemene reserve (inclusief nog te bestemmen rekeningresultaat)

Doel

Weerstandsvermogen voor het opvangen van incidentele tegenvallers en het op peil houden van de beoogde solvabiliteit. Via resultaatbestemmingen Volgens de begroting 2023 bedraagt het saldo van de algemene reserve en de saldireserve € 28.488.000. De algemene reserve moet minimaal toereikend zijn om de risico’s volgens de risicoinventarisatie te kunnen dekken. Dit wordt op een tweetal wijzen getoetst: 1. Op basis van de risico-inventarisatie bedroeg de benodigde weerstandscapaciteit € 10,0 miljoen. 2. Op basis van ratio-exploitatieomvang waarbij het beschikbare saldo wordt getoetst aan 20% van de te ontvangen algemene uitkering voor het volgende begrotingsjaar bedroeg de benodigde weerstandscapaciteit € 12,1 miljoen. Met de vaststelling van de gewenste solvabiliteit* kan de gemeenteraad sturen op de minimaal gewenste omvang van de reserves. Aangezien bestemmingsreserves aflopen met de invulling van de doelstelling waarvoor ze zijn ingesteld, vindt sturing op de gewenste solvabiliteit vooral plaats op de omvang van de algemene reserve.

Voeding Omvang Minimaal noodzakelijke omvang Bufferfunctie

Minimaal noodzakelijke omvang financieringsfunctie

Maximale omvang Maximale looptijd Toelichting

De gemeenteraad heeft geen uitgangspunten bepaald voor de gewenste solvabiliteit. Daarom kan niet bepaald worden of algemene reserves op dit moment ook toereikend zijn om de schuldpositie binnen de door de gemeenteraad gewenste kaders te houden. In het coalitieakkoord is een lange termijn streven voor een solvabiliteitspercentage van minimaal 30% geformuleerd. * Solvabiliteit is de verhouding tussen het eigen vermogen en het balanstotaal en geeft aan welk percentage van de balanswaarde niet met schuld is belast. Niet van toepassing. Niet van toepassing. Voorgesteld wordt om toekomstige opbrengsten uit de stille reserves via de resultaatbestemming in de jaarrekening toe te voegen aan de algemene reserve. De gemeenteraad kan dan in de reguliere begrotingscyclus de integrale afweging maken om een specifieke bestemming aan de middelen te geven of hiermee de schuldpositie te beperken.

Naam Reserve

Reserve grondexploitatie

Doel

Weerstandsvermogen voor het opvangen van incidentele tegenvallers binnen de grondexploitatie. Via resultaatbestemmingen van het saldo grondexploitatie in de jaarrekening. Volgens de begroting 2023 bedraagt het saldo van de reserve grondexploitatie € 5.842.000. De reserve grondexploitatie moet minimaal toereikend zijn om de risico’s volgens de risicoinventarisatie van de grondexploitatie te kunnen dekken. De risico’s bedroegen volgens het uitvoeringsprogramma grondexploitatie 2023-2026 € 0.

Voeding Omvang Minimaal noodzakelijke omvang Bufferfunctie Maximale omvang Maximale Looptijd

Afhankelijk van de risico’s. Deze zijn wisselend en wijzigen bij het in exploitatie nemen van nieuwe plannen. Niet van toepassing.

Toelichting

Om onvoorziene risico's, bij de ontwikkeling van projecten, binnen de grondexploitatie op te vangen wordt de reserve grondexploitatie aangehouden. Beleidslijn is dat exploitatie resultaten uit de grondexploitatie via de resultaatbestemmingen in de jaarrekening met deze reserve worden verrekend. Wanneer het saldo substantieel hoger wordt dan voor risicodekking binnen de grondexploitatie noodzakelijk is, kan het overschot worden toegevoegd aan de algemene reserve. Via het reguliere begrotingsproces kan de gemeenteraad dan beslissen over de bestemming.

Bestemmingsreserves Door gemeenteraad bestemde reserveruimte voor dekking van uitgaven (structurele afschrijvingslasten en/of incidentele overige kosten). Naam Reserve Doel Voeding Looptijd Maximum Minimum Actuele stand Toelichting / Onderbouwing

Voorstel:

Naam Reserve Doel Voeding Looptijd Maximum Minimum Actuele stand Toelichting / Onderbouwing

Voorstel:

Bestemmingsreserve Fractieondersteuning Egalisatie van de ten laste van de exploitatie komende kosten van de ondersteuning van raadsfracties. Jaarlijks niet bestede budgetten worden toegevoegd aan de reserve. Ten minste tot einde raadsperiode. Niet van toepassing. €0 € 24.000 per 1-1-2023. In de periode 2021 t/m 2023 zijn fractiebudgetten in de meerjarenbegroting opgenomen van jaarlijks € 14.000. In 2021 en 2022 zijn er nauwelijks uitgaven gedaan en dit beeld zien we ook in 2023. De besteding loopt daarmee niet in lijn met de jaarlijkse budgetten. Conform bepalingen uit de onderliggende verordening ambtelijke bijstand en fractieondersteuning wordt aan het einde van een raadsperiode het saldo overgeheveld naar de Algemene reserve. Bestemmingsreserve Fractieondersteuning handhaven en aan het einde van de raadsperiode evalueren. Bestemmingsreserve IHP (Integraal Huisvestingsplan onderwijs) Egalisatie van de ten laste van de exploitatie komende kosten van het IHP oud. Ten laste van de exploitatie (t/m 2014). Tot ± 2024: Volgens actuele meerjarenraming. ± € 2,3 miljoen eind 2016 € 0,00: De reserve wordt volledig ingezet. € 411.000. In de periode 2006 t/m 2017 zijn grote investeringen gedaan in de onderwijshuisvesting (Vught-Noord, Avonturier, Leijdraad, Lichtstraat, Springplank, Hertog van Brabant).

Om te voorkomen dat de kapitaallasten grote schommelingen veroorzaken in de exploitatie is in de begroting structureel budgetruimte vrijgemaakt die stijgt met de inflatie. In de beginjaren is het voordelig verschil tussen deze budgetruimte en de werkelijke kosten in de reserve IHP gestort. Vanaf 2015 is het exploitatiebudget niet meer toereikend om alle lasten te dekken. Het tekort wordt vanaf dat moment (tijdelijk) aangevuld door een bijdrage uit de reserve. Met de geplande extra afschrijving op de resterende boekwaarde van de Hertog van Brabantschool in 2024 is de reserve uitgeput en komt deze te vervallen. Bestemmingsreserve IHP na bereiken van saldo nihil opheffen.

Naam Reserve Doel Voeding Looptijd Maximum Minimum Actuele stand Toelichting / Onderbouwing

Voorstel:

Naam Reserve Doel Voeding Looptijd Maximum Minimum Actuele stand Toelichting / Onderbouwing

Voorstel:

Naam Reserve Doel Voeding Looptijd Maximum Minimum

Bestemmingsreserve Huisvestingsplan onderwijs en opvang Egalisatie van de ten laste van de exploitatie komende afschrijvingskosten van investeringen voortvloeiend uit het Huisvestingsplan Onderwijs en Opvang. Ten laste van de exploitatie € 500.000 (2023) en daarna jaarlijks € 650.000. Tot reserve is uitgeput. In ieder geval 40 jaar, synchroon met de afschrijvingsperiode van de investeringen. Niet van toepassing. € 0,00: De reserve wordt volledig ingezet. € 500.000. In 2021 is het Huisvestingsplan Onderwijs en Kinderopvang in de gemeenteraad vastgesteld. Op basis van de individuele businesscases IHP worden de investeringskredieten in de meerjarenbegroting opgenomen. Deze bestemmingsreserve zal maximaal gevoed worden met de omvang van deze investeringen. In de komende periode zijn (grote) investeringen gepland/voorzien voor onderwijshuisvesting. We bezien de locaties voor Vught Noord (Het Molenven en De Koningslinde), Vught Midden (De Schalm, De Piramide, Kentalis, De Springplank), Vught Zuid (IKC de Avonturier, De Lichtstraat, Misha de Vries, Zuiderbos) en Helvoirt /Cromvoirt (Dr.Landmanschool en de Leydraad). Met de reserve willen we de afschrijvingslasten hiervan afdekken. De reserve jaarlijks blijven voeden met het huidige bedrag van € 650.000. Met de totstandkoming van de definitieve businesscases wordt de benodigde omvang de komende jaren duidelijk.

Op basis hiervan kan de jaarlijkse storting worden aangepast of kan een incidentele bijstorting vanuit de Algemene reserve plaatsvinden. Bestemmingsreserve handhaven. Bestemmingsreserve Groenfonds Financiering groen gerelateerde projecten. Gevormd uit de opbrengst van verkochte gronden. Tot reserve is uitgeput. Niet van toepassing. € 0,00: De reserve wordt volledig ingezet. € 206.000. Het groenfonds komt voort uit het natuurfonds dat in 2000 werd ingesteld. Hierin is destijds een bedrag gestort dat werd verkregen na verkoop van gemeentelijke gronden in de Gement. Bij vaststelling van het groenbeleidsplan heeft de gemeenteraad besloten het natuurfonds om te vormen tot een groenfonds. Hiermee is het bestedingspatroon meer flexibel geworden. Het groenfonds is nu een bestemmingsreserve die bedoeld is om groen gerelateerde projecten te financieren. Het college kan de middelen uit dit fonds aanwenden binnen de kaders die de gemeenteraad heeft aangegeven. Momenteel worden bijdragen uit het fonds betaald voor: Natuurpark de Kwebben, stimuleringsregeling landschap en de weidevogelconvenant . Bestemmingsreserve handhaven.

Bestemmingsreserve Rijksinfra Dekking van de ten laste van de exploitatie van de gemeente Vught blijvende specifieke kosten van het project Rijksinfra. De kosten behorende tot de reguliere gemeentelijke taken worden uit de lopende begroting gedekt. Jaarlijkse dotatie ten laste van de exploitatie. Daarnaast via eventuele winst bij verkoop van vastgoed (stille reserves). ± 15 jaar vanaf 2015. Afhankelijk van onder meer de uitkomsten uit de taskforce. € 19.935.000 ultimo 2022 (volgens lopend dekkingsplan). € 0,00. Bij de afronding van het project zal de bestemmingsreserve volledig zijn benut.

Actuele stand Toelichting / Onderbouwing

Voorstel:

Naam Reserve Doel Voeding Looptijd Maximum Minimum Actuele stand Toelichting / Onderbouwing

Voorstel:

Naam Reserve Doel Voeding Looptijd Maximum Minimum Actuele stand Toelichting / Onderbouwing

Voorstel

€ 10,8 miljoen. Het project Rijksinfra bestaat uit de deelprojecten: PHS (Programma Hoogfrequent Spoor), DVR (De Vughtse Regeling) en de aanpassing van de N65 Voor de kosten van het project PHS en de aanpassing van de N65 is een begroting en een dekkingsplan opgesteld. Dit wordt jaarlijks bijgesteld en via een aparte paragraaf in de P&C producten vastgesteld. Als onderdeel van het dekkingsplan wordt reserveruimte gereserveerd om € 45,346 miljoen aan exploitatielasten te dekken tot het moment dat het project gereed is. Behalve de kosten die ten laste van de reserve komen, wordt er nog € 14,534 aan uitgaven geactiveerd betreffende de onderdoorgang Wolfskamerweg en kruisende wegen N65. De kosten behorende tot de reguliere gemeentelijke taken worden uit de lopende begroting gedekt. De raming van de projectkosten bevat in deze fase nog steeds onzekerheden. Dit hangt samen met de uitspraak van de Raad van State en het onzekere vervolg voor de N65 maar ook voor de kostenontwikkeling. Bestemmingsreserve handhaven.

Bestemmingsreserve Gebiedsoverstijgende kosten Dekking investeringen infrastructurele projecten met een bovenwijks karakter. Van derden ontvangen bijdragen. Doorlopend zolang er voeding is. Niet van toepassing. € 0. € 1.023.000. De nota Kostenverhaal (vastgesteld in 2022) vormt het beleidskader voor deze reserve. Deze ziet onder meer toe op het verhalen van gebiedsoverstijgende kosten. De reserve wordt gevoed uit opslagen op de grondprijzen in de projecten van de grondexploitatie en eenmalige bijdragen van derden ten behoeve van woningbouwontwikkelingen. De bijdrage is bij de start vastgesteld op een bedrag van € 19,20 per m2 uitgeefbare grond. Uit deze bestemmingsreserve worden plan overschrijdende werken bekostigd. Besteding vindt plaats na voorafgaande goedkeuring door de gemeenteraad. Hierin zijn de uitgangspunten vastgelegd voor de investeringen die in aanmerking komen voor een bijdrage uit deze reserve. Volgens de nota moeten de werken een infrastructureel karakter hebben. Bestemmingsreserve handhaven.

Bestemmingsreserve Ruimte voor Ruimte Inzet van ontvangen Ruimte voor Ruimte middelen voor maatschappelijke doelen zoals woningbouwplannen, natuurontwikkeling in met name het buitengebied. De vergoeding die we ontvangen voor ieder Ruimte voor Ruimte kavel storten we in deze reserve. Ten tijde van de vaststelling van deze nota is dit een bedrag van € 125.000 per Ruimte voor Ruimte titel. Niet van toepassing. Geen. Niet van toepassing. € 50.000. De regeling Ruimte voor Ruimte van de Provincie voorziet in het ontwikkelen van kavels in ruil voor de sanering van (agrarische) bebouwing. Agrarische ondernemers ontvangen een financiële vergoeding voor het slopen van agrarische bedrijfsbebouwing. De financiering hiervan vindt plaats door de verkoop van een bouwtitel, waarmee één nieuwe woning ontwikkeld kan worden. Bestemmingsreserve handhaven en inzetten op basis van een te nemen raadsbesluit.

Naam Reserve Doel Voeding Looptijd Maximum Minimum Actuele stand Toelichting / Onderbouwing Voorstel

Naam Reserve Doel

Voeding Looptijd Maximum Minimum Actuele stand Toelichting / Onderbouwing Voorstel:

Naam Reserve Doel Voeding Looptijd Maximum Minimum Actuele stand Toelichting / Onderbouwing

Voorstel:

Bestemmingsreserve Brug fort Isabella Deze reserve is gevormd ten behoeve van de realisatie van een brug over het Drongelens kanaal bij Fort Isabella. Dit project wordt uitgevoerd samen met regionale partners. Er is onzekerheid over de start van de werkzaamheden, deze moet nog plaatsvinden. De reserve is gevoed met een bedrag ineens. Dit bedrag is bestemd voor de dekking van de jaarlijkse afschrijvingslasten voortvloeiend uit het Vughtse aandeel in de investering. 30 jaar. Dit betreft de afschrijvingstermijn van de brug. € 466.000. Niet van toepassing. € 466.000. De oorspronkelijk geplande brug, zoals verondersteld bij het raadsvoorstel voor het beschikbaar stellen van het investeringskrediet in 2019, gaat niet door. Zowel ligging als lengte van de brug is gewijzigd en inmiddels het kostenplaatje ook. Afhankelijk van de definitieve besluitvorming de reserve voorlopig handhaven. Bij doorgang moet de reserve aangepast worden aan de definitieve omvang van de investering. Als het niet doorgaat dan valt de reserve vrij ten gunste van de Algemene Reserve. Bestemmingsreserve kapitaallasten accommodatiebeleid De bestemmingsreserve werd oorspronkelijk ingesteld voor gedeeltelijke dekking van de kapitaallasten van JC Elzenburg en Rozenoord.

In verband met de wijziging van de plannen is de bestemming aangepast: • € 826.825 wordt ingezet voor gedeeltelijke dekking van de kapitaallasten van JC Elzenburg in de periode 2016 t/m 2041. • € 194.000 dient als dekking van de bijdrage voor de warmtepomp in De Petrus. De gerealiseerde winst van verkoop Paleisje en een gedeelte van de winst van de verkoop Schoonveld tot in totaal een bedrag van € 1.020.825 is via de resultaatbestemmingen in het jaar van verkoop aan deze bestemmingsreserve toegevoegd. 25 jaar: De reserve valt in een periode 2016 t/m 2041 vrij. € 1.020.825. € 0: De reserve wordt volledig ingezet. € 740.000. Van de verkoop van Schoonveld komt nog € 624.855 ten gunste van deze reserve. De jaarlijkse bijdrage aan de exploitatie voor de afschrijvingslasten Elzenburg is € 33.073. De verkoopwinst van Paleisje is aan de reserve toegevoegd. Het verder benodigde bedrag komt uit de netto-opbrengst van de verkoop van Schoonveld. Bestemmingsreserve handhaven.

Bestemmingsreseve gymaccommodaties Dekking extra kapitaallasten en exploitatiekosten gymzaal nabij de Martinihal Restant van de voorziening onderhoud schoolgebouwen. 12 jaar. Vrijval met ingang van 2017. € 283.966. € 0. € 124.000 In de vergadering van 1-10-2015 heeft de gemeenteraad via amendement besloten om het restant van de voorziening buitenonderhoud scholen te bestemmen voor de financiering van een gymvoorziening. In de vergadering van 17-12 2015 is besloten deze reserve specifiek in te zetten voor dekking van de extra kapitaallasten van een nieuwe gymzaal nabij de Martinihal. Bestemmingsreserve handhaven.

Naam Reserve Doel Voeding Looptijd Maximum Minimum Actuele stand Toelichting / Onderbouwing Voorstel: Naam Reserve Doel Voeding Looptijd Maximum Minimum Actuele stand Toelichting / Onderbouwing

Voorstel:

Naam Reserve Doel Voeding Looptijd Maximum Minimum Actuele stand Toelichting / Onderbouwing Voorstel:

Bestemmingsreserve N65 Helvoirt Voor het geactiveerde deel van de bijdrage van de voormalige gemeente Haaren aan de N65 is een bestemmingsreserve gevormd. Deze dient ter dekking van de toekomstige jaarlijkse afschrijvingslasten. Bij de herindeling met de gemeente Haaren is de gevormde bestemmingsreserve voor de N65 Helvoirt ingebracht in de balans van Vught. Conform de afschrijvingsduur van de investering. € 5.556.000. €0 € 5.556.000. Om de toekomstige afschrijvingslasten van de werkzaamheden aan de N65 op Helvoirts grondgebied (dus in eigendom) in de exploitatie af te dekken is een bestemmingsreserve gevormd. Bestemmingsreserve handhaven. Fonds Lokale Solidariteit We constateren een periode waarin veel huishoudens problemen ervaren door forse inflatie en stijging van energielasten. We willen een vangnet zijn en mensen niet in de kou laten staan. Dit fonds is bedoeld om eventuele maatregelen uit te bekostigen. Bij de vaststelling van de Programmabegroting 2023 is dit bedrag eenmalig gestort in deze bestemmingsreserve. € 1.000.000. € 0. € 1.000.000. Uitgangspunt is een rechtmatige en doelmatige vangnetregeling. Er moet dus geen andere voorliggende voorziening beschikbaar zijn. Via een raadsinformatiebrief is eerder verslag gedaan over de activiteiten en onderzoeken die zijn gedaan om het fonds binnen dit kader in te zetten.

De voorlopige conclusie is dat de noodzaak voor dit noodfonds er vooralsnog niet is. Binnen de andere instrumenten, zoals het armoede- en subsidiebeleid, en de bestaande rijksregelingen (bv tek-regeling en regeling Energiearmoede) zoeken we de oplossingen. Mocht zich een crisis, noodsituatie voordoen dan kan te allen tijde tot een incidentele onttrekking uit de Algemene reserve besloten worden. Bestemmingsreserve Fonds Lokale Solidariteit opheffen ten gunste van de Algemene reserve. Reserve duurzaamheid gemeentelijke gebouwen Deze reserve is gevormd om de toekomstige afschrijvingslasten van investeringen in de verduurzaming van gemeentelijke gebouwen uit te bekostigen. Bij de vaststelling van de Programmabegroting 2023 is dit bedrag eenmalig gestort in deze bestemmingsreserve. Niet van toepassing € 1.000.000. € 0. € 1.000.000. Er is een eerste inventarisatie gemaakt van de gemeentelijke gebouwen in relatie tot verduurzamingsmogelijkheden. In de Programmabegroting 2024 zijn de gebouwen aan De Ketting 1 en 1a en het gebouw Lidwinastraat 12c opgenomen. Op basis van het kredietvoorstel zal de reserve verder worden aangevuld. Bestemmingsreserve handhaven.

Naam Reserve Doel Voeding Looptijd Maximum Minimum Actuele stand Toelichting / Onderbouwing

Voorstel:

Naam Reserve Doel

Voeding Looptijd Maximum Minimum Actuele stand Toelichting / Onderbouwing

Voorstel:

Reserve cultureel centrum De Speeldoos Deze reserve is gevormd om de toekomstige afschrijvingslasten van investeringen in de realisatie van een nieuw cultureel centrum De Speeldoos te dekken. Bij de vaststelling van de Programmabegroting 2024 is een bedrag van € 200.000 als structurele storting in deze bestemmingsreserve opgenomen. 40 jaar vanaf ingebruikname van het cultureel centrum. Gebaseerd op het benodigde investeringskrediet voor de realisatie. € 0. € 200.000 begroot eind 2024. De reserve is gevormd naar aanleiding van de aangenomen motie in de gemeenteraad en geankerd in de meerjarenbegroting 2024. Op basis van van een investeringsbedrag van € 8 miljoen uit een onderzoeksrapport en een 40-jarige afschrijvingstermijn is de jaarlijkse storting vooralsnog op € 200.000 gezet. Indien de politieke besluitvorming is afgerond, duidelijkheid ontstaat over de toekomstige locatie van het cultureel en de bijbehorende investeringsuitgaven wordt de reserve opnieuw bezien. Bestemmingsreserve handhaven. Na duidelijkheid over deze businesscase de reserve (deels) aanvullen met de benodigde middelen vanuit de Algemene reserve. Hierover volgt dan tzt een raadsvoorstel.

Reserve Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang Voor Vughtse inwoners is het van cruciaal belang om duurzame strategieën in te zetten om de wachtlijsten bij Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang langdurig te verminderen. De beschikbare reservemiddelen bieden een bijzondere kans om een effectieve aanpak, waarbij de focus ook ligt op preventie, mogelijk te maken. Het doel is niet alleen het verminderen van de wachtlijsten, maar ook het bieden van een geschikte plek met de nodige ondersteuning voor de meest kwetsbaren in onze maatschappij. Vanuit de incidentele middelen Beschermd wonen en maatschappelijk opvang die vanuit de Centrumgemeente overkomen. Niet van toepassing. Geen maximum. € 0. € 0. Nadat alle colleges de gewijzigde centrumregeling hebben vastgesteld (na toestemming van de raden) heeft de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch een raadsvoorstel goedgekeurd om in 2023 € 14,2 mln. uit te keren aan de in de centrumregeling deelnemende gemeenten volgens de regionale beleidslijn. Daarvoor is in de centrumregeling een verdeelsleutel vastgelegd. Voor onze gemeente gaat het om een uitkering van € 815.080, die we in november 2023 zullen ontvangen. In de meerjarenbegroting 2024-2027 van de centrumregeling is een storting van ruim € 13,7 miljoen in de regionale reserve voor 2023 geraamd.

Dit zal naar verwachting leiden tot een nieuwe tussentijdse uitkering aan de gemeenten in 2024. Het aandeel voor onze gemeente hierin bedraagt circa € 670.000. De totale uitkering voor onze gemeente komt daarmee op € 1.485.415. Daarnaast ontvangen de gemeenten een jaarlijks uitvoeringsbudget voor de doordecentralisatie beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Bestemmingsreserve Beschermd wonen vormen bij de jaarrekening 2023. Het bedrag dat in november 2023 is ontvangen vanuit de centrumgemeente wordt hierin gestort.

Naam Reserve Doel Voeding

Looptijd Maximum Minimum Actuele stand Toelichting / Onderbouwing

Voorstel:

Reserve Opvang en migratie De ontvangen rijksmiddelen voor opvang en migratie volledig inzetten ter dekking van de uitgaven in dit kader. Vanuit het rijk worden de normbedragen aan ons vergoed voor zowel de opvang op locaties als de particuliere opvang. Dit op basis van de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne. Daartegenover staan directe exploitatiekosten zoals bv huur, beveiliging en personele begeleiding. Bij de jaarrekening wordt de balans opgemaakt en het verschil gestort in deze bestemmingsreserve. Indirect worden er ook meer kosten gemaakt doordat op bestaande publieke taken een extra inspanning wordt gedaan. Denk hierbij aan Burgerzaken en Wegwijs+ (zak- en leefgeld). Deze nemen we niet mee bij de mutatie in de deze bestemmingsreserve. Niet van toepassing. Geen maximum. € 0. € 0. Nog steeds komt een groot aantal vluchtelingen naar Nederland. De verwachting van het ministerie is dat de hoge instroom blijft aanhouden, waardoor extra opvangplekken nodig blijven. Gemeenten hebben een taak hierin. Wij hebben de financiën herijkt met de nieuwe normbedragen. Deze herijking laat zien dat op basis van de actuele informatie- we geen financieel risico lopen. Voor de opvang van Oekraïense ontheemden ontvangen we een normvergoeding van het Rijk, gebaseerd op het aantal gerealiseerde opvangplekken. Voor 2023 wordt een positief resultaat verwacht.

Wij stellen voor dit resultaat in een te vormen bestemmingsreserve Opvang en migratie onder te brengen. Met deze bestemmingsreserve zetten we de ontvangen middelen blijvend in om de gemeentelijke taken ten aanzien van opvang en migratie in te vullen. Bestemmingsreserve Opvang Ontheemden Oekraïne vormen bij de jaarrekening 2023.

Besluiten Heroverweging reserves

De wijzigingen uit de Heroverweging reserves samengevat: • Toekomstige opbrengsten uit de stille reserves via de resultaatbestemming in de jaarrekening toe te voegen aan de algemene reserve. • Bestemmingsreserve Fractieondersteuning handhaven en aan het einde van de raadsperiode evalueren. • Bestemmingsreserve IHP na bereiken van saldo nihil opheffen. • De reserve Brug fort Isabella voorlopig handhaven. Bij doorgang moet de reserve aangepast worden aan de definitieve omvang van de investering. Als het niet doorgaat dan valt de reserve vrij ten gunste van de Algemene Reserve. • Bestemmingsreserve Fonds Lokale Solidariteit opheffen ten gunste van de Algemene reserve. • Bestemmingsreserve Cultureel Centrum De Speeldoos handhaven. Na duidelijkheid over deze businesscase de reserve (deels) aanvullen met de benodigde middelen vanuit de Algemene reserve. Hierover volgt dan later een raadsvoorstel. • Bestemmingsreserve Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang vormen bij de jaarrekening 2023. Het bedrag dat in november 2023 is ontvangen vanuit de centrumgemeente wordt hierin gestort. • Bestemmingsreserve Opvang en Migratie vormen bij de jaarrekening 2023.

Bijlage II Heroverweging voorzieningen Voorzieningen

Saldo ultimo

x € 1.000 Verplichtingen, verliezen en risico's Voorziening pensioenverpl ambtsdragers Voorziening wachtgeldverplichtingen Voorziening toekomstige pensioenverplichtingen Voorziening verlofsparen Voorziening leges PHS Voorziening Taalstraat/Torenstraat Voorziening geluidschermen Isabellaveld Voorziening De Hagen Voorziening SHP Onderhoudsegalisatie Voorziening civiele kunstwerken Voorziening baggeren Voorziening woonwagenlocatie Olmenlaan Voorziening onderhoud sportaccommodaties Voorziening onderhoud acc. Sportparken Voorziening onderhoud Soc. Cult. Acc. Voorziening onderhoud D'n Inbreng Voorziening HelvoirThuis Voorziening HelvoirThuis (school) Voorziening JC Elzenburg Voorziening toren dorp Helvoirt Voorziening onderhoud Clustervoorziening V-N Voorziening milieustraat, kringloopwinkel Voorziening onderhoud raadhuis Voorziening onderhoud kettingweg Voorziening onderhoud gemeentekantoor Van derden verkregen middelen Egalisatievoorziening gemeentelijke riolering Egalisatievoorziening afvalstoffenheffing Voorziening sociaal fonds Totaal voorzieningen algemene dienst

2023 4.364 2.070 105 696 93 0 17 1.330 47 5 3.047 326 72 0 315 257 60 23 39 201 59 89 249 36 177 296 847 3.977 3.891 75 11 11.388

Voorzieningen verplichte en risico’s Naam Voorziening Doel Grondslag voeding Bestedingsraming Looptijd Actuele stand Toelichting / Onderbouwing

Voorziening (toekomstige) pensioenverplichtingen ambtsdragers Afdekken pensioenrechten van (oud)-wethouders. Jaarlijkse actuariële berekening door derden op basis van de levensverwachting van gepensioneerde oud-wethouders en pensioenopbouw huidige wethouders. Jaarlijkse berekening op basis van lopende pensioenverplichtingen. Doorlopend. € 2.766.000. Volgens BBV moet voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen met een ongelijkmatig patroon een verplichting / voorziening worden opgenomen. In de door de commissie BBV uitgebrachte notitie , “Het BBV & arbeidskosten gerelateerde verplichtingen”, is dit nader uitgewerkt. Bij wethouders is sprake van wisselingen binnen een beperkte groep, waardoor geen egalisatie optreedt door grote aantallen. Daarom moet een voorziening / verzekering getroffen worden in verband met pensioenen (en wachtgelden) van wethouders. De pensioenverplichtingen zijn afgedekt door deze voorziening. In de voorziening zijn bedragen opgenomen voor de pensioenverplichtingen aan gepensioneerde wethouders en voor toekomstige pensioenaanspraken van nog niet gepensioneerde (oud-)wethouders. Uit de voorziening worden gedekt: • De aanspraken bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd; • De overdrachten aan pensioenverzekeraars.

Voorstel:

Naam Voorziening Doel Grondslag voeding Bestedingsraming Looptijd Actuele stand Toelichting / Onderbouwing

Op het moment dat wethouders niet meer in dienst zijn bij de gemeente, hebben zij het recht hun pensioenrechten op te vragen en over te dragen aan een pensioenverzekeraar. Voorzieningen pensioenverplichting ambtsdragers en voorziening toekomstige pensioenverplichtingen ambtsdragers samenvoegen tot één voorziening. Voorziening wachtgeldverplichtingen Afdekken van wachtgeld gerelateerde verplichtingen voor personeel en politieke ambtsdragers. Jaarlijkse inventarisatie van de voor wachtgeld in aanmerking komende medewerkers Jaarlijks bij het opstellen van de begroting. Doorlopend. € 105.000. Volgens BBV moet voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen met een ongelijkmatig patroon een verplichting / voorziening worden opgenomen. In de in 2013 door de commissie BBV uitgebrachte notitie, “Het BBV & arbeidskosten gerelateerde verplichtingen”, is dit nader uitgewerkt. Bij wethouders is sprake van wisselingen binnen een beperkte groep, waardoor geen egalisatie optreedt door grote aantallen. Daarom moet een voorziening voor wachtgelden van politieke ambtsdragers worden getroffen. Bij ambtenaren kan er sprake zijn van een gelijkmatig voorspelbaar patroon. Wanneer we de historie bekijken van de uitbetaalde wachtgelden en wachtgeld gerelateerde verplichtingen zien we daarin echter flinke schommelingen. Reden om hiervoor een voorziening aan te houden.

Tegelijk constateren we dat de beoogde egalisering van kosten bij handhaving van de huidige systematiek niet wordt bereikt. Dit komt doordat de berekening van de noodzakelijke voorziening en de jaarlijkse storting is gebaseerd op de inventarisatie van de lopende verplichtingen aan het einde van het jaar. Dit is een momentopname die door ontslag en/of werkaanvaarding grote schommelingen kan vertonen. Om tot egalisatie te komen wordt de jaarlijkse storting gebaseerd op een meerjarenraming van de verplichtingen, waarbij we op het eind van een verslagjaar wel toetsen of de voorziening toereikend is voor de te betalen verplichtingen van het eerstkomende jaar, maar waarbij we de eventuele noodzakelijke aanvulling voor de volgende jaren verwerken via de meerjarenbegroting. Bij begroting wordt een (meerjarige) inschatting gemaakt op basis van de personeelsbeoordelingen. Er wordt een inventarisatie gemaakt van de medewerkers waarvan de verwachting is dat deze een beroep moeten doen op de wachtgeldvoorziening. Obv ervaringscijfers met betrekking tot duur en hoogte van de wachtgelduitkeringen wordt een inschatting gemaakt van de verplichtingen. Uitgaande van de actuele stand van de voorziening wordt het jaarlijks te storten bedrag berekend en indien nodig aangepast.

Voorstel

Naam Voorziening Doel Grondslag voeding Bestedingsraming Looptijd Actuele stand Toelichting / Onderbouwing Voorstel

Naam Voorziening Doel

Grondslag voeding

Voor bestuurders jaarlijks een bedrag storten ter hoogte van het gemiddelde van de gedurende de laatste 6 jaar uitbetaalde wachtgelden. Na elk verkiezingsjaar of tussentijdse bestuurswisseling toetsen of de gevormde voorziening toereikend is. Voorziening handhaven: - de uitkomsten van de jaarlijkse personeelsbeoordeling gebruiken voor de berekening van de noodzakelijke omvang van de wachtgeldvoorziening voor personeel. - de jaarlijkse dotatie voor politieke ambtsdragers baseren op het zesjaars gemiddelde van de voorgaande jaren met een periodieke toets na elke verkiezing en tussentijdse bestuurswissel. Voorziening verlofsparen De voorziening is bestemd om aan de verplichtingen uit hoofde van opgebouwde rechten uit spaarverlof uit te bekostigen. Met ingang van 2022 vereisen de verslagleggingsregels BBV om een voorziening te vormen voor de opgebouwde rechten via verlofsparen. Geen, wordt bij de jaarstukken berekend. Onbeperkt, met inachtneming van de regelgeving BBV. € 93.000. In de verslagleggingsregels BBV (besluit Begroting en Verantwoording gemeenten) is vanaf 2022 voorgeschreven om de opgebouwde rechten uit spaarverlof op te nemen in een voorziening. Voorziening handhaven.

Voorziening leges PHS Voor het project PHS streven we naar het juist toerekenen van baten en lasten aan de geleverde prestaties. Om de baten en de lasten te matchen vormen we deze Voorziening leges PHS. De prestaties en de bijbehorende lasten worden gematcht met de baten uit de lokale heffingen. Dit kan zich over meerdere jaren uitstrekken. De ontvangen leges op basis van de gesloten overeenkomst met PHS enerzijds en de projectkosten vanuit de werkzaamheden voor de

Bestedingsraming Looptijd Actuele stand Toelichting / Onderbouwing

Voorstel

Naam Voorziening Doel Grondslag voeding Bestedingsraming Looptijd Actuele stand Toelichting / Onderbouwing Voorstel

vergunningverlening anderzijds. Geen, wordt bij de jaarstukken berekend. Gedurende de looptijd van de werkzaamheden PHS. €0 In de verslagleggingsregels BBV (besluit Begroting en Verantwoording gemeenten) is de volgende stellige uitspraak opgenomen: Indien baten van lokale heffingen in één jaar geraamd en gerealiseerd worden en de lasten zich over meerdere jaren uitstrekken, is het toegestaan deze te matchen. Hiertoe wordt gebruik gemaakt van een voorziening ex artikel 44, lid 2 BBV (baat gaat voor de last uit). Deze nieuwe voorziening vormen.

Diverse voorzieningen grondexploitatie De voorziening dient om de nog te maken kosten voor nagenoeg volledig afgeronde grondexploitaties af te dekken. Zodoende kan de grondexploitatie worden afgerond en de wint genomen worden. Bij afronding van de grondexploitatie kan deze voorziening gevormd worden. Voorwaarde is wel dat de openstaande verplichtingen voldoende zijn onderbouwd. Geen, wordt bij de jaarstukken berekend. Onbeperkt, met inachtneming van de regelgeving BBV. € 1.399.000. Het grote bedrag betreft hoofdzakelijk de voorziening voor de geluidschermen op het Isabellaveld. Hiervoor zijn we de verplichting jegens bewoners reeds aangegaan. De werkzaamheden kunnen echter pas plaatsvinden nadat de verbreding van het spoor is gerealiseerd. Voorziening handhaven.