Bijlage - Nota Armoede en schulden 'Samen voor Perspectief' 2024 -2027

Het monitoren en verzamelen van gegevens wordt beperkt tot wat we echt nodig hebben om de effecten van de gestelde doelen te meten. Ieder jaar in het 1e kwartaal wordt een jaarverslag en jaarplan (kwalitatief) opgemaakt. Hierin wordt ook opgenomen wat ‘is gedaan’ of ‘is ontwikkeld’ wat is er geleerd, waar ruimte voor evaluatie, wat ging goed en wat gaat minder goed aan de uitvoering van deze nota. Met deze nota leggen we de basis om verder te bouwen aan wat al in gang is gezet de afgelopen jaren, en dragen we bij aan een gemeente waar inwoners kunnen meedoen, gelijke kansen krijgen en ze een perspectief hebben, ook met een laag inkomen.

21

Bijlage 1 Cijfers CBS 2021 Totaal aantal huishoudens 110% en 120% van het sociaal minimum 1200 1000 800 600 400 200 0 2016

2017

2018 110%

2019

2020

2021

120%

Uit de toelichting van het CBS kunnen we niet halen of de cijfers van Helvoirt hierin zijn opgenomen, wanneer we naar de aantallen kijken, lijkt dit niet het geval.

Huishoudtype tot 120% van het sociaal minimum

22

Inkomensbron in 2021 tot 120% van het sociaal minimum

2021 | 120% inkomen uit arbeid

inkomen uit onderneming

bijstandsuitkering

arbeidongeschiktheid

werkloosheiduitkering

overige sociale voorzieningen

pensioen

overig/onbekend 2%

13%

6%

45%

13%

10% 10%

1%

Inkomensbron in 2019, 2020 en 2021 tot 120% van het sociaal minimum 50% 45% 40% 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0%

2019

2020

2021

23

Inkomens tot 120 % van het sociaal minimum onderverdeeld in leeftijd in 2019, 2020 en 2021 50% 45% 40% 35%

30% 25% 20%

15% 10% 5%

0% < 24 jaar

25 - 45 jaar 2019

45-65 jaar 2020

> 65 jaar

2021

Inkomens tot het sociaal minimum van 120 % onderverdeeld in leeftijd in 2021

2021 | 120% < 24 jaar

25 - 45 jaar

45-65 jaar

> 65 jaar

2% 21% 45%

32%

Bron:dashboards.cbs.nl/v3/Armoedescan 24

Bijlage 2 Kernteam Bestaanszekerheid

25

26

Bijlage 3 Minimaregelingen van de Gemeente Vught

Minimaregelingen o.b.v. gemeente/grondwet Regeling Meedoen Kindpakket D.m.v. subsidies Jeugdfonds Sport en Cultuur Volwassenfonds Sport en Cultuur Zwemlessen A, B en C (via St. Leergeld) Regelingen Wettelijke basis Participatiewet Individuele Bijzondere bijstand Categoriale Bijzondere bijstand: Collectieve zorgverzekering Algemene Bijstand Individuele inkomenstoeslag Individuele studietoeslag Geen regeling o.b.v. Participatiewet Kwijtschelding belastingen Sociaal Fonds

uitgevoerd door gemeente: t/m 110% van de bijstandsnorm, €168 per jaar, per persoon ook voor kinderen t/m 110% van de bijstandsnorm, 1x per 3 jaar, maximaal €500 per schoolgaand kind uitgevoerd door partners: weinig inkomen (intermediair beoordeeld) p.j. sport €225 cultuur €425 per kind, daarboven vult JFSC uit eigen middelen aan weinig inkomen (intermediair beoordeeld) p.j. sport en cultuur €325 per persoon t/m 120% van de bijstandsnorm. Leergeld biedt uit eigen middelen laptop, vergoeding van schoolreis etc. aan

Bijzondere, onvoorziene en noodzakelijke kosten. Tot 120% van de bijstandsnorm Tot 130% van het wettelijk minimumloon. Gemeente geeft daarnaast een bijdrage, dit verschilt per aanvullend pakket Inkomensondersteuning 3 jaar of langer een inkomen onder 110% van het wettelijk minimumloon, tussen de €470 en € 669 Studenten met een beperking waarbij het niet lukt met bijbaan het minimumloon te verdienen, maximaal € 393,63

Lager, hetzelfde of net boven bijstandsnorm (gedeeltelijke) kwijtschelding OZB, riool- en afvalstoffenheffing Het laatste vangnet, wanneer er geen regelingen zijn kan er een vergoeding tot €750,- hieruit worden betaald.

Minimaregelingen zijn een voorliggende voorziening op Bijzondere bijstand. Minimaregelingen zijn niet gebaseerd op de P-wet maar op de Grondwet die stelt dat de overheid een beleid moet voeren dat is gericht op de bestaanszekerheid van de bevolking en spreiding van de welvaart.

27

Bijlage 4 Regelingen op basis van een hulpvraag Kinderen Onderwijs

Sport

Cultuur

Welzijn

Financien Ouderen Onderwijs Sport Cultuur Welzijn

Financien

Inkomensgrens Aanvragen via 110 120 150 Schoolreisjes Verplichte schoolreisjes/kampen x x Wegwijs+ Schoolkosten Verplichte schoolkosten bijv kluisjex x x Leergeld Testen, cursussen, examens x x x Leergeld (NFKH) Bijles, huiswerkbegeleiding x x x Leergeld (NFKH) Kinderopvang x x x Wegwijs+ Reiskosten naar school x x x Leergeld (NFKH) Ouderbijdrage school x x x Leergeld Schoolspullen zoals PC, laptop, tablet x Wegwijs+ Overblijfkosten x Wegwijs+ Vervoer Fiets x Wegwijs+ Fietsstoeltje Niet Reiskosten stage x x x Leergeld (NFKH) Sportclubs (erkende) Lidmaatschap, sportkleding x x JFS&C Sportevenement x x x Leergeld Zwemlessen Peuterzwemmen x x JFS&C Diploma A, B, C (vanaf 4 jaar) x x JFS&C Diploma A, B, C (vanaf 5 jaar) x x x Leergeld Cultuur Muziek, dans, toneel, tekenles x x JFS&C Kleding en attributen cultuur x x JFS&C Instrumenten huur/koop x x JFS&C Scouting x x JFS&C Cultuurevenement meedoen x Wegwijs+ Verjaardag Jarige Job (4 t/m 12 jaar) x x x Leergeld Speelgoedbank Vught (0 t/m 12 jaar) x x x Speelgoedbank Kampen Jeugd Aktief x x x Leergeld Vakantieweek / weekend x x x Vincentius Telefoon Aanschaf x Wegwijs+ Ontspanning Speelmiddagen Rozenoord x x x Leergeld Speelgoed x x x Verwijzing Kamerinrichting Kamerinrichting x x x Vincentius Kleding Kleding x x x Vincentius Zorg Bril, contactlenzen x x x Leergeld (NFKH) Financiele hulp Meedoen regeling x Wegwijs+ Sociaal Fonds

Vught x x x Wegwijs+ Educatie Volwasseneducatie x Wegwijs+ Computervaardigheden x x x Bieb/ABZ Bewegen Lidmaatschap sportclub x Wegwijs+ Sportkleding x x x Vincentius Cultuur Muziek, dans, toneel, film, theater x Wegwijs+ Zorg Tandheelkundige hulp + preventie x x x Vincentius Hulpmiddelen x x x Wegwijs+ Brillen / lenzen x x x Sociaal Fonds Uitgifte maandverband en tamponsx x x Speelgoedbank Zorgverzekering via gemeente x x Wegwijs+ Voedsel Voedselbank aanmelden aparte leefgeld Wegwijs+ Voedselbank verstrekking norm Vincentius Hulppakket x x x Vincentius Boodschappensteuntje x x x Wij Omarmen Woning Woninginrichting x x x Vincentius Klusteam x x x Wij Omarmen Klussendienst x x x Welzijn Vught Kleding Kleding x x x Vincentius Computer Computervaardigheden x x x Bieb/ABZ Laptop/computer x x x Vincentius Incidentele digitale hulp x x x Bieb/ABZ Taal Taalvaardigheid x x x Taalhuis Vluchtelingen Maatschappelijke begeleiding x x x Welzijn Vught Samen zijn De Huiskamer x x x inloop Activiteiten x x x Wij Omarmen Thuis blijven wonen via Wet Maatschappelijk Ondersteuning x x x Wegwijs+ Mobiliteit Vervoer van en naar afspraken x x x Seniorenbus Tweedehands fietsen/onderhoud x x x Wij Omarmen Verjaardag Cadeaus voor (klein)kinderen x x x Speelgoedbank Vragen Inloopspreekuur x x x inloop Formulieren Hulp bij invullen belastingaangifte x x x BSV Belastingformulier invullen x x x Bibliotheek

Schulphulpverlening Begeleiding thuisadministratie x x x Vincentius Schuldhulpverlening x x x Wegwijs+ Peuteropvang Tegemoetkoming peuteropvang x x x Wegwijs+ Incidentele hulp Meedoen in de maatschappij x Wegwijs+ Bijzondere Bijstand x x Wegwijs+ Vangnet Sociaal Fonds Vught x x x Sociaal Fonds

28

Bijlage 5 Totstandkoming 1. Gezamenlijk traject De Lokale Sociale Agenda, het gezondheidsbeleid, het armoedebeleid en de doorontwikkeling Wegwijs+ zijn gelijktijdig opgepakt. De trajecten zijn inhoudelijk sterk verbonden. De LSA dient als overkoepelend stuk waarin op abstract niveau de brede sociale kaders in Vught worden geformuleerd. Het armoede- en gezondheidsbeleid is een verdieping op de thema’s die terugkomen in de LSA. De doorontwikkeling Wegwijs+ beschrijft dan hoe we zorgen dat de gemeentelijke uitvoering in het Sociaal Domein goed aansluit c.q. blijft aansluiten op de veranderende context en samenleving én de beleidsambities. Daarnaast zijn de maatschappelijke partners in deze trajecten voor een groot deel gelijk. Daarom is ervoor gekozen de stakeholders en inwoners niet voor elk onderdeel afzonderlijk te bevragen, maar dit gelijktijdig te doen. 2. Inwoners Inwoners zijn op verschillende manieren betrokken. Wijinvught.nl: In de zomer van 2022 is via het platform Wijinvught.nl een aantal vragen aan inwoners gesteld. De vragen gingen in algemene zin over voorzieningen waar men tevreden over is of die men juist mist. Ook werd gevraagd een prioritering aan te brengen in thema’s waar we als gemeente extra aandacht voor moeten hebben in het brede sociale domein. Tot slot werd gevraagd naar de bekendheid met en benaderbaarheid van Wegwijs+.

De vragen zijn onder de aandacht van inwoners gebracht via sociale media en het Klaverblad. Daarnaast zijn de belangrijkste maatschappelijke partners in het Sociaal Domein benaderd met de vraag hun achterban (cliënten/vrijwilligers/professionals) te wijzen op de vragenlijst. In totaal is de vragenlijst 56 keer ingevuld. Hiermee biedt het zinvolle, illustratieve input. Narratief onderzoek Armoede: We hebben professionals en inwoners gevraagd om aan de hand van een aantal vragen (digitaal) ervaringen en verhalen te vertellen m.b.t. de gemeente/overheid, de klant en jezelf. Over de onderwerpen armoede, meedoen en gezondheid en hulp: de weg naar hulp, de hulp zelf en het resultaat van de hulp. Dit heeft 42 ervaringen/ verhalen opgeleverd. Deze input is zeer waardevol geweest voor deze nota. Ervaringsdeskundigen Omarmen, Cello, Reinier van Arkel en WSD hebben we gesproken met ervaringsdeskundigen. Mensen die gericht vanuit de doelgroep kunnen vertellen over wat zij zien in hun omgeving en waar we als gemeente meer aandacht voor moeten hebben. Deze gesprekken leverden een verdieping op, die onder meer een inkijk geeft in de betekenis van beleid voor specifieke doelgroepen. Adviesraad Sociaal Domein (ASD) De ASD is in een vroeg stadium betrokken bij het proces van de LSA, het armoede- en gezondheidsbeleid en de doorontwikkeling Wegwijs+.

Zij hebben hun speerpunten, kansen en verbeterpunten ingebracht tijdens een bijeenkomst in het voorjaar van 2022. Tussentijds is de ASD bijgepraat over de stand van zaken van het participatietraject. Zij hebben advies uitgebracht over de stukken. 29

3 Maatschappelijke partners: Met de onderstaande partners is gesproken, in aparte gesprekken of tijdens de plenaire bijeenkomst in september 2022: o ABZ o BSV o Cello o GGD o Huis73 o Huisartsen en praktijkondersteuners o Kwikstart o Mantelzorgnetwerk o MDM o Move Vught o Novadic-Kentron o Ouderen Samen o Plaza Cultura o Reinier van Arkel o Samen Sterk in de Wijk o Seniorenbus o Stichting Aangepast Vervoer Vught o Vereniging 55+ Helvoirt o Vughterstede o Vughtse en Helvoirtse huisartsen o Vughtse sportclub Prins Hendrik o Welzijn Vught/Farent o Woonstichting Charlotte van Beuningen o WSD o Ypse De diverse maatschappelijke partners vertegenwoordigen niet alleen hun organisatie maar ook hun achterban/inwoners. We hebben zoveel mogelijk geprobeerd aan te sluiten bij bestaande overlegstructuren. Voor die partijen waarbij dat niet lukte, hebben we eind september een plenaire bijeenkomst georganiseerd in Jeugd- en Jongerencentrum Elzenburg. Tijdens deze avond is op onderstaande thema’s input van de ongeveer veertig aanwezigen opgehaald. o o o o o

Wegwijs+ De buurt Gezond leven Zelf de touwtjes in handen houden Preventie

Voor deze plenaire bijeenkomst is er bewust voor gekozen ook uitvoerende professionals van verschillende organisaties uit te nodigen. Hun aanwezigheid zorgde ervoor dat de discussie gevoed werd met waardevolle inbreng over waar partijen in de praktijk tegenaan lopen in Vught.

• •

O

30

Bijlage 6 Uitvoeringskosten Beleid Armoede en schulden (per jaar) 2024 -2027 Beleidswijzigingen vragen een investering, hieronder de investering met onderbouwing -

Vereenvoudiging: regelingen (120%), uitbreiding en meer gebruik Structureel opnemen Volwassenfonds in minimaregelingen Extra inzet op preventie en vroegsignalering door o.a. meer huisbezoeken (capaciteit 1 fte )

Structureel extra middelen voor armoede en schuldenbeleid -

Incidentele middelen voor afkopen schulden

€ 100.000 € 35.000 € 80.000 € 215.000 € 100.000

Dekking kosten: -

Gemeenten ontvangen extra middelen om de dienstverlening rond armoede, vroegsignalering en schuldhulpverlening te verbeteren. (kamerbrief februari 2023/meicirculaire 2023). In de kadernota 2024 opgenomen.

-

Dekking Volwassenfonds Sport en Cultuur vanuit SPUK middelen IZA/GALA

-

Dekking overheveling middelen (energietoeslag)

Maatschappelijke kosten en inverdieneffect: Wij verwachten dat de intensivering van vroegsignalering en schuldhulpverlening een bijdrage zal leveren aan het beperken van de instroom in de participatiewet. Nibud berekende dat een problematische schuldsituatie de maatschappij al snel €100.000 kost. De totale kosten voor schuldhulpverlening bedragen per inwoner € 8,121. Dit bedrag omvat alle kosten van intake tot en met nazorg. Volgens de NVVK* zijn de baten per succesvol geholpen hulpvrager tussen de € 9.956 (minimaal) tot € 14.244 (maximaal). Hierbij moet worden opgemerkt dat dit de minimale opbrengst is. Aangezien de totale kosten voor schuldhulpverlening worden meegenomen en de baten alleen voor de succesvol afgeronde trajecten is de daadwerkelijke opbrengst hoger. Immers bij niet- succesvol afgeronde trajecten worden ook baten gerealiseerd. Elke geïnvesteerde euro in financiële hulpverlening levert de maatschappij tot 2 euro op.

*Meetbare en merkbare waarde van financiële hulpverlening: een nieuw perspectief (nvvk.nl)

31