7. VNG - Ledenbrief Model Algemene plaatselijke verordening (nieuw model, november 2026)
Tekst van het document
Daarin is het advies deze bepaling in de Apv te laten staan. Het opschrift van dit artikel is aangepast omdat het artikel niet alleen op het veroorzaken van overlast ziet. Bovendien is het opschrift zo meer in lijn met het opschrift van andere artikelen in deze paragraaf. Artikel 2:7 Gedragingen met reddingsmiddelen (was artikel 5:29; keuze voor Apv) Zie paragraaf 6.4.15 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies deze bepaling in de Apv te laten staan. Het opschrift van dit artikel is aangepast zodat het meer in lijn is met het opschrift van andere artikelen in deze paragraaf. Artikel 2:8 Gedragingen op ijsoppervlak (was artikel 2:23; keuze voor APV) Zie paragraaf 6.4.2 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies deze bepaling in de Apv te laten staan. Het opschrift van dit artikel is aangepast zodat duidelijker blijkt dat het niet alleen om de veiligheid gaat. Het opschrift is zo ook meer in lijn met het opschrift van andere artikelen in deze paragraaf. Paragraaf 2.1.3. Gedragingen in of op openbaar groen Vereniging van Nederlandse Gemeenten 18/88 Artikel 2:9 Gedragingen in of op openbaar groen (was artikel 2:45, 5:11 en deel artikel 5:33; deels keuze voor Apv en deels keuze voor OP) Zie de paragrafen 6.4.4, 6.4.10 en 6.4.19 van de Handreiking APV en omgevingsplan.
Daarin is het advies de voorschriften uit de artikelen 2:45 en 5:33 in de Apv te laten staan. Het advies in de handreiking voor artikel 5:11, dat regelt dat het verboden is om met een voertuig door een park of plantsoen of een van gemeentewege aangelegde beplanting of groenstrook te rijden of het voertuig daarin te doen of te laten staan, is om dit verbod een plaats te geven in het omgevingsplan. Als gemeenten het advies uit de handreiking opvolgen, zou het eerste lid zo moeten worden gewijzigd dat het verbod vervalt. De zinsnede ‘, daarop een voertuig te plaatsen’ zou dan moeten worden geschrapt en ook in de toelichting zou de verwijzing naar voertuigen moeten komen te vervallen. De uitzondering in het tweede lid, onder f, voor situaties waarin bij of krachtens de Omgevingswet is voorzien, regelt dan vervolgens de afbakening tussen de bepaling in de Apv en het omgevingsplan. In de bepaling in het nieuwe model worden de artikelen 2:45, 5:11 en 5:33 echter gebundeld. Verder komt het onderscheid tussen openbaar groen dat bij de gemeente in onderhoud is en openbaar groen dat dit niet is in het nieuwe model te vervallen. Tegen die achtergrond is het advies op deze plaats om de gebundelde bepaling in de Apv te handhaven vanwege de onderlinge samenhang die er is ontstaan. Het oogmerk van de nieuwe bepaling is ook het voorkomen van overlast, gevaar of schade.
Dat sluit aan bij de oogmerken in de Apv. Het opschrift van dit artikel is aangepast zodat duidelijker is dat het artikel zich niet tot natuurgebieden beperkt. Verder is het opschrift zo ook meer in lijn met het opschrift van andere artikelen in deze paragraaf. Daarnaast is het artikel zo aangepast dat het niet meer uitmaakt of het openbaar groen bij de gemeente in onderhoud is. In alle gevallen moet overlast en schade worden voorkomen. Artikel 2:10 Aanwijzing en nadere regels voor gedragingen in of op openbaar groen (was deels artikel 5:33; keuze voor OP) Zie paragraaf 6.4.19 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies het aanwijzen van terreinen op te nemen in het omgevingsplan. Het opschrift van dit artikel is aangepast zodat duidelijker is waar het artikel precies op ziet. Verder is het opschrift zo ook meer in lijn met het opschrift van andere artikelen in deze paragraaf. Op grond van dit artikel is het college bevoegd om gebieden aan te wijzen waar het verbod niet geldt. Verder heeft het college op grond van het artikel ook een bevoegdheid om hierover nadere regels vast te stellen. Die nadere regels moeten wel de doelen dienen die in het tweede lid zijn genoemd. In de toelichting is opgemerkt dat de bepaling niet op wegen ziet. Daarvoor geldt de Wegenverkeerswet 1994.
Artikel 2:11 Rijden over bermen en taluds (was artikel 2:46; moet naar OP) Zie paragraaf 3.1.3 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Deze bepaling moet volgens de handreiking naar het omgevingsplan. Dit betekent dat als het artikel niet voor het einde van de overgangstermijn in 2032 in het omgevingsplan is opgenomen, de bestuursrechter het artikel nadien in voorkomend geval onverbindend kan verklaren of buiten toepassing kan laten. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 19/88 Het opschrift van dit artikel is aangepast zodat duidelijker is waar het precies betrekking op heeft. Daarbij wordt opgemerkt dat de uitzondering voor voertuigen met rupsbanden is geschrapt. Deze uitzondering zou nodig zijn om strijd met artikel 10 van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 ( te voorkomen, maar inmiddels blijkt uit de jurisprudentie dat dit niet het geval is (Gerechtshof Arnhem Leeuwarden van 8 juli 2024, ECLI:NL:GHARL:2024:4489 en 1 augustus 2024, ECLI:NL:GHARL:2024:4989). Artikel 2:12 Rookverbod in bossen en andere natuurterreinen (was artikel 2:18; keuze voor Apv) Zie paragraaf 6.1.1 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies deze bepaling in de Apv te laten staan. Aan het opschrift van dit artikel is het woord ‘andere’ toegevoegd om duidelijk te maken dat bossen ook onder het begrip ‘natuurterreinen’ vallen.
Eerste lid, onder a en b De door het college te bepalen periode waarin een rookverbod en een verbod op het voorhanden hebben van brandende of smeulende voorwerpen geldt, kan bijvoorbeeld van 1 maart tot 1 november zijn, omdat dit de droogste maanden van het jaar zijn en het risico op natuurbranden dan het grootst is. Paragraaf 2.1.4. Overige gedragingen in de publieke ruimte en plaatsen in de openlucht Artikel 2:13 Crossen (was artikel 5:32; deels in OP en Apv) Zie paragraaf 6.4.18 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies deze bepaling, en dus het daarin opgenomen crossverbod, in de Apv te laten staan. Het opschrift van het artikel is aangepast. Dit omdat de voorschriften over crossen en de voorschriften over het aanwijzen van crossterreinen nu in twee aparte artikelen zijn opgenomen Artikel 2:14 Aanwijzen van crossterreinen (was artikel 5:32; moet naar OP) Zie paragraaf 6.4.18 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Deze bepaling moet volgens de handreiking naar het omgevingsplan. Dit betekent dat als het artikel niet voor het einde van de overgangstermijn in 2032 in het omgevingsplan is opgenomen, de bestuursrechter het artikel nadien in voorkomend geval onverbindend kan verklaren of buiten toepassing kan laten. Het opschrift van het artikel is aangepast.
Dit omdat de voorschriften over crossen en de voorschriften over het aanwijzen van crossterreinen nu in twee aparte artikelen zijn opgenomen Artikel 2:15 Verbranden afvalstoffen of anderszins vuur stoken (was artikel 5:34; deels in Apv, deels in OP) Zie paragraaf 6.1.18 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin staat het advies de bepaling in het omgevingsplan op te nemen voor zover het gaat om het tegengaan van emissies, zoals geur en rook, en de bepaling in de Apv te laten staan voor zover het om het voorkomen van gevaar gaat. Het verdient sterk aanbeveling om het ontheffingenbeleid op basis van de verschillende regelingen (Apv, omgevingsplan en Wet milieubeheer) schriftelijk vast te leggen in bijvoorbeeld beleidsregels. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 20/88 Op deze manier beschikt het college over een duidelijk afwegingskader, op grond waarvan de beslissing om een ontheffing te verlenen kan worden gebaseerd. Het opschrift van dit artikel is aangepast omdat het begrip ‘inrichtingen’ uit de Model Apv is geschrapt. Verder is uit elk opschrift steeds zoveel mogelijk het woord ‘verbod’ of ‘vergunning’ geschrapt, omdat een artikel nagenoeg altijd meer omvat dan dat. Het opschrift is zo bovendien meer in lijn met de opschriften van de andere artikelen in deze paragraaf. Afdeling 2.2. Gedragingen op openbare plaatsen of van daaruit zichtbaar Paragraaf 2.2.1.
Samenkomsten op openbare plaatsen Artikel 2:16 Kennisgeving bijeenkomsten op openbare plaatsen (was artikel 2:3) Het opschrift van dit artikel is gewijzigd zodat het beter aansluit op de begrippen in de Wet openbare manifestaties (Wom). In het eerste lid moet het aantal uren worden ingevuld (zie verder onder kennisgevingstermijn) Eerste lid De artikelen 3 en 4 van de Wom brengen tot uitdrukking dat de gemeenteraad (raad) moet afwegen of de aard van de bijeenkomst een kennisgeving vereist. Als dat zo is, moet de raad ook regels stellen over het tijdstip waarop de kennisgeving moet zijn gedaan, welke gegevens bij de kennisgeving moeten worden verstrekt en het verstrekken van een bewijs van ontvangst aan degene die de kennisgeving doet. In de Model Apv is tegen die achtergrond gekozen voor een kennisgevingsplicht voor alle in de Wom genoemde bijeenkomsten: samenkomsten van godsdienstige of levensbeschouwelijke aard, vergaderingen en betogingen. De raad is uiteraard vrij om hierin een andere keuze te maken, bijvoorbeeld de kennisgeving niet te vereisen voor samenkomsten van godsdienstige of levensbeschouwelijke aard of niet voor vergaderingen op openbare plaatsen. Dit leidt dan tot aanpassingen in dit artikel en de onderbouwing in de toelichting daarvan.
Kennisgevingstermijn De Wom laat de raad vrij in het stellen van regels over het tijdstip waarop de kennisgeving voor het houden van een bijeenkomst moet zijn gedaan. Het is dus aan de gemeente om in dit artikel een termijn op te nemen. De suggestie is gedaan om uit te gaan van een kennisgevingstermijn van 48 uur. Uit de parlementaire geschiedenis van de Wom blijkt in elk geval dat de wetgever een zo kort mogelijke kennisgevingstermijn voor ogen had, bijvoorbeeld 24 of 48 uur. Ook internationaalrechtelijke organisaties bevelen aan een niet te lange kennisgevingstermijn te hanteren. Dit vanuit het perspectief van vrijheid van betoging. Artikel 2:17 Samenscholing en ongeregeldheden (was artikel 2:1) Aan het eerste lid is ‘vechten’ toegevoegd als verboden activiteit. Verder is een vierde lid ingevoegd dat het verbiedt aangebrachte afzettingen of afsluitingen omver te halen. Het vechtverbod is niet in strijd met hogere regelgeving. De Apv (Apv)-bepaling heeft een ander doel dan de strafbepalingen over mishandeling in de artikelen 300 en volgende van het Wetboek van Strafrecht (WvSr). De Apv is primair gericht op de bescherming van de openbare orde, terwijl Vereniging van Nederlandse Gemeenten 21/88 deze strafbepalingen in het WvSr vooral de lichamelijke integriteit van personen beschermen.
Ook is geen sprake van een ongeoorloofde duplicatie van het misdrijf van openlijke geweldpleging (artikel 141 WvSr), omdat het daarbij gaat om ‘openlijk in vereniging’ gepleegd geweld, dat voor de Apv-bepaling geen vereiste is (Gerechtshof ’s-Hertogenbosch 15-07-2024, ECLI:NL:GHSHE:2024:2266). Tweede lid Hier is alleen de ambtenaar van politie genoemd die een bevel kan geven, omdat de burgemeester bij het handhaven van de openbare orde gebruikmaakt van de politie. Zie artikel 172, tweede lid, en 177, eerste lid, van de Gemeentewet. De buitengewoon opsporingsambtenaar (boa) is op dit moment niet bevoegd om zo’n bevel te geven. De bevoegdheden van een boa verschillen per werkgebied. Voor de Apv is dat werkgebied met name de openbare ruimte en dus domein 1. De gemeenteraad kan aan zo’n boa geen verdergaande bevoegdheden toekennen als waar 142 Wetboek van Strafvordering in voorziet. Boa's openbare ruimte zijn alleen inzetbaar voor situaties waarbij de leefbaarheid van de gemeente in het geding is. Als het gaat om situaties waarbij de openbare orde in het geding is, dan is alleen de politie bevoegd gezag. De minister van Justitie en Veiligheid heeft in oktober 2025 wel aangekondigd de taken en bevoegdheden van boa’s te willen uitbreiden. Zij zouden dan ook directer kunnen ingrijpen om strafbare feiten te voorkomen of te beëindigen, zoals mensen uit elkaar halen of wegsturen.
Op het moment dat die taken en bevoegdheden zijn uitgebreid, kan een gemeente overwegen de opsporingsambtenaar toe te voegen aan het tweede lid en op die manier ook boa’s de bevoegdheid toe te kennen om een verwijderingsbevel te mogen geven. Paragraaf 2.2.2. Overige gedragingen op openbare plaatsen of van daaruit zichtbaar Artikel 2:18 Hinderlijke of overlastgevende gedragingen (was artikel 2:47, 2:65 en 4:8) In de vorige Model Apv werden een aantal hinderlijke of overlastgevende gedragingen in verschillende artikelen verboden. Deze verboden gedragingen zijn nu samengenomen in dit artikel. Het opschrift van het artikel is in lijn hiermee aangepast. Eerste lid, onder a (natuurlijke behoefte doen, was artikel 4:8; keuze voor Apv) Zie paragraaf 6.1.16 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies het verbod om binnen de bebouwde kom buiten de daarvoor bestemde plaatsen de natuurlijke behoefte te doen (‘wildplassen’) in de Apv te laten staan. Sommige gemeenten hebben in de Apv een mogelijkheid gecreëerd om ook buiten de bebouwde kom plaatsen aan te wijzen waar wildplassen is verboden. Bijvoorbeeld bij veel bezochte parkeerterreinen en picknickplaatsen, vanwege de daar ondervonden overlast. Desgewenst kan de gemeente dit aan het eerste lid toevoegen. Als de gemeente dit doet, moet de toelichting hier ook op worden aangepast.
Eerste lid, onder b (bedelarij, was artikel 2:65) Dit verbod is in samenspraak met het College voor de Rechten van de Mens geherformuleerd in lijn met jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Deze inhoudelijke Vereniging van Nederlandse Gemeenten 22/88 aanpassing is doorgevoerd tijdens de wijziging van de Model Apv van juni 2026 (zie Lbr. 26/027). Artikel 2:19 Bespieden van personen (was artikel 2:53) Deze bepaling is facultatief omdat deze zeer weinig wordt toegepast en ook is gericht op excessieve situaties. Dit brengt met zich mee dat een onderbouwing nodig is als het artikel wordt opgenomen. Waarom is het nodig om het Wetboek van Strafrecht nader aan te vullen? Overigens is een bepaling over heimelijk afluisteren niet nodig. Dit is al strafbaar op grond van de artikelen 139a en verder, 374bis en 441a van het Wetboek van Strafrecht. Artikel 2:20 Verspreiden geschreven of gedrukte stukken, productmonsters of afbeeldingen op aangewezen openbare plaatsen (was artikel 2:6) Aan het artikel is de verspreiding, oftewel het uitdelen, van productmonsters toegevoegd. Het opschrift is in lijn hiermee aangepast en in het opschrift is ook duidelijk gemaakt op welke plaatsen het artikel precies betrekking heeft. In het vierde lid moet de citeertitel van de lokale afvalstoffenverordening worden toegevoegd.
In het derde lid is verduidelijkt dat de beperkingen geen betrekking mogen hebben op de inhoud, voor zover er geen sprake is van handelsreclame. Aan de uitzondering in het vierde lid is toegevoegd dat deze uitzondering de bepalingen uit de Afvalstoffenverordening onverlet laat. Artikel 2:21 Plakken en kladden (was artikel 2:42) Vanwege gevallen waarin teksten op onroerende zaken werden geprojecteerd, is expliciet gemaakt dat ook projecteren onder het verbod in dit artikel valt. Artikel 2:22 Openen rioolputten en dergelijke (was artikel 2:16; keuze voor Apv) Zie paragraaf 6.3.4 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin staat het advies deze bepaling in de Apv te laten staan. Het opschrift van het artikel is aangepast omdat ‘rioolputten’ een bekender begrip is dan ‘straatkolken’. Artikel 2:23 Gebruik van winkelwagens (was artikel 2:14; keuze voor Apv) Zie paragraaf 6.3.2 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin staat het advies deze bepaling in de Apv te laten staan. De bepaling dat de winkelier de winkelwagens moet voorzien van een herkenningsteken is uit dit artikel geschrapt uit oogpunt van vermindering van regeldruk. Winkeliers hebben ook een economisch belang bij de herkenbaarheid van de eigen winkelwagens, dus in praktijk komen vrijwel geen winkelwagens zonder aanduiding voor.
Tot slot ziet het voorzien van winkelwagens van een herkenningsteken niet op het gebruik van de winkelwagen als zodanig (de gedraging). Artikel 2:24 Vervoeren of bij zich hebben van inbrekerswerktuigen (was artikel 2:44) Het artikel is iets aangepast zodat ook werktuigen voor bijvoorbeeld fietsendiefstal eronder vallen. Artikel 2:25 Vervoeren of bij zich hebben van geprepareerde voorwerpen (nieuw) Dit artikel is in de herziening van de Apv nieuw toegevoegd en kan als ondersteunend middel dienen tegen winkeldiefstal. Voor de implementatie worden geen bijzonderheden voorzien. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 23/88 Afdeling 2.3. Gedragingen op publieke of niet voor het publiek toegankelijke plaatsen Artikel 2:26 Onnodig aanwezig zijn of hinderlijke gedragingen op bepaalde publieke of niet voor het publiek toegankelijke plaatsen (was artikel 2:49 en 2:50) Iin dit artikel zijn ten opzichte van de vorige Model Apv twee artikelen samengenomen. Het opschrift van het artikel is in lijn hiermee aangepast. Verder is zo duidelijker in het opschrift tot uitdrukking gebracht voor welke plaatsen het artikel precies geldt. Tot slot is uit elk opschrift steeds zoveel mogelijk het woord ‘verbod’ of ‘vergunning’ geschrapt, omdat een artikel nagenoeg altijd meer omvat dan dat.
Eerste lid, onder a Om een indicatie te geven bij het beantwoorden van de vraag op welke publieke plaatsen de bepaling ziet, is bij wijze van voorbeeld een aantal ruimten concreet in het artikellid genoemd. Een gemeente kan deze reeks van voorbeelden desgewenst met andere publieke plaatsen uitbreiden. Artikel 2:27 Gedragingen bij evenementen (was artikel 2:26) Het opschrift van dit artikel is aangepast om duidelijker te maken wat het onderwerp van het artikel is en het meer in lijn te brengen met de opschriften van andere artikelen in deze paragraaf. Voorheen was dit artikel opgenomen bij de evenementenbepalingen. De ordeverstoring bij evenementen is een gedraging op een publieke plaats en is in de nieuwe systematiek van de Apv om die reden nu losgekoppeld van de regulering van evenementen als economische activiteit. De evenementenbepalingen staan verder in paragraaf 4.3.1. Artikel 2:28 Gedragingen in openbare inrichtingen (was artikel 2:31) Het opschrift van dit artikel is aangepast om duidelijker te maken wat het onderwerp van het artikel is en het meer in lijn te brengen met de opschriften van andere artikelen in deze paragraaf. Een gemeente kan desgewenst nog andere in een openbare inrichting verboden gedragingen toevoegen (zie onderdeel d). Voorheen was dit artikel opgenomen bij de bepalingen over openbare inrichtingen.
De ordeverstoring in openbare inrichtingen is een gedraging op een publieke plaats en is in de nieuwe systematiek van de Apv om die reden nu losgekoppeld van de regulering van openbare inrichtingen als economische activiteit. De regels voor openbare inrichtingen staan verder in paragraaf 4.1.1. Onder b en c Wat in dit artikel, onder b en c, staat vermeld, wordt meestal ook in vergunningsvoorschriften opgenomen. Hier zijn de verboden gedragingen als algemene regels geformuleerd. Onder d Naar wens kunnen door een gemeente andere algemene regels, en daarmee dus verboden gedragingen, worden toegevoegd. Op het moment dat een gemeente ervoor kiest na onderdeel c geen aanvullende gedragingen op te nemen moet de “;” aan het slot van onderdeel c nog worden vervangen door een “.”. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 24/88 Artikel 2:29 Betreden gesloten woning, lokaal, gebouw, erf, terrein of openbare inrichting (was artikel 2:41) Het opschrift van dit artikel is aangepast omdat het artikel in de nieuwe formulering meer omvat dan alleen een verbod op het betreden van een woning of lokaal. Het nieuwe opschrift maakt duidelijker op welke plaatsen naar aanleiding van welke sluitingsbevoegdheden het artikel precies betrekking heeft. Eerste lid, onder c Aan deze bepaling is de sluiting op grond van artikel 17 van de Woningwet (Wonw) toegevoegd.
Op grond van die bepaling van de Wonw kan het college een gebouw, open erf of terrein sluiten bij herhaalde overtreding van: a. op grond van artikel 4.3 van de Omgevingswet gestelde voorschriften voor bouwactiviteiten, sloopactiviteiten en het gebruik en het in stand houden van bouwwerken of van voorschriften over het gebruik of de staat van open erven en terreinen gegeven in een omgevingsplan, die gevaar opleveren voor de gezondheid of de veiligheid; b. voorschriften over het gebruik van gebouwen, open erven of terreinen of het tegengaan van hinder gegeven in een omgevingsplan, die een bedreiging vormen voor de leefbaarheid. Overtreding verboden De overtreding van voorschriften gesteld bij of krachtens de Omgevingswet is een economisch delict en is strafbaar op grond van de Wet op de economische delicten. Overtreding van het verbod om een gesloten gebouw, erf of terrein te betreden, is een overtreding van het Apv-artikel. Artikel 2:30 Overlast van fiets of bromfiets op markt en kermisterrein en dergelijke (was artikel 2:52) In dit artikel zijn alleen redactionele wijzigingen aangebracht. Hoofdstuk 3. Regulering gebruik van de publieke ruimte en andere plaatsen Afdeling 3.1. Gebruik met voorzieningen en voorwerpen Paragraaf 3.1.1.
Voorzieningen op openbare plaatsen of plaatsen in de openlucht Artikel 3:1 Aanleggen, beschadigen of veranderen van een weg (was artikel 2:11; moet naar OP) Zie paragraaf 3.1.1 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin staat dat deze bepaling naar het omgevingsplan moet. Dit betekent dat als het artikel niet voor het einde van de overgangstermijn in 2032 in het omgevingsplan is opgenomen, de bestuursrechter het artikel nadien, in voorkomend geval, onverbindend kan verklaren of buiten toepassing kan laten. Zolang (uiterlijk tot 2032) het artikel in de Apv blijft staan, wordt de vergunning wel verleend als omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit en geldt het toetsingskader van de Apv (zie de toelichting en Rechtbank Oost-Brabant 14-08-2025, ECLI:NL:RBOBR:2025:5126; Rechtbank Overijssel 18-11-2025, ECLI:NL:RBOVE:2025:6667). In de toelichting staat dat er, naast een vergunning, ook privaatrechtelijke toestemming nodig is. Is er sprake van een andere rechthebbende dan de gemeente, dan is gebruikelijk dat de gemeente in de vergunning nog op die vereiste privaatrechtelijke toestemming wijst. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 25/88 Het opschrift van dit artikel is aangepast. Uit elk opschrift is steeds zoveel mogelijk het woord ‘verbod’ of ‘vergunning’ geschrapt, omdat een artikel nagenoeg altijd meer omvat dan dat.
Artikel 3:2 Maken of veranderen van een uitweg (was artikel 2:12; moet naar OP) Zie paragraaf 3.1.1 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin staat dat deze bepaling naar het omgevingsplan moet. Dit betekent dat als het artikel niet voor het einde van de overgangstermijn in 2032 in het omgevingsplan is opgenomen, de bestuursrechter het artikel nadien, in voorkomend geval, onverbindend kan verklaren of buiten toepassing kan laten. Zolang (uiterlijk tot 2032) het artikel in de Apv blijft staan, wordt de vergunning wel verleend als omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit en geldt het toetsingskader van de Apv (zie de toelichting en Rechtbank Oost-Brabant 14-08-2025, ECLI:NL:RBOBR:2025:5126; Rechtbank Overijssel 18-11-2025, ECLI:NL:RBOVE:2025:6667). In de toelichting staat dat er, naast een vergunning, ook privaatrechtelijke toestemming nodig is. Is er sprake van een andere rechthebbende dan de gemeente, dan is gebruikelijk dat de gemeente in de vergunning nog op die vereiste privaatrechtelijke toestemming wijst. Ten opzichte van de oude model Apv is de voorbeeldbepaling voor een meldingsplicht uit de Model Apv geschrapt.
Mocht de gemeente in het verleden de meldingsplicht hebben gebruikt en nu overstappen op de vergunningplicht, dan wordt hier nog gewezen op artikel 7:3 van de model Apv, waarin is voorzien in overgangsrecht rondom meldingen die zijn gedaan voor de inwerkingtreding van de nieuwe lokale Apv. Artikel 3:3 Vellen van houtopstanden (was artikel 4:10 en artikel 4:11; moet naar OP) Zie paragraaf 3.1.1 en hoofdstuk 7 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daaruit volgt dat deze bepaling naar het omgevingsplan moet. Dit betekent dat als het artikel niet voor het einde van de overgangstermijn in 2032 in het omgevingsplan is opgenomen, de bestuursrechter het artikel nadien, in voorkomend geval, onverbindend kan verklaren of buiten toepassing kan laten. Zolang (uiterlijk tot 2032) het artikel in de Apv blijft staan, wordt de vergunning wel verleend als omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit en geldt het toetsingskader van de Apv (zie de toelichting en Rechtbank Oost-Brabant 14-08-2025, ECLI:NL:RBOBR:2025:5126; Rechtbank Overijssel 18-11-2025, ECLI:NL:RBOVE:2025:6667). Het opschrift van dit artikel is aangepast. Uit elk opschrift is steeds zoveel mogelijk het woord ‘verbod’ of ‘vergunning’ geschrapt, omdat een artikel nagenoeg altijd meer omvat dan dat. Dat geldt hier zeker nu in het artikel twee artikelen samen zijn genomen.
Tweede lid Het college moet op grond van het tweede lid van dit artikel een lijst met monumentale en beschermenswaardige bomen opstellen (de zogenoemde Bomenlijst). Het college kan daarnaast in beleidsregels vastleggen wanneer van een monumentale of beschermenswaardige boom sprake is. Vijfde lid In het verlengde daarvan geldt ook voor de herplantplicht uit vijfde lid dat het college in beleidsregels kan vastleggen wanneer die plicht wordt opgelegd en wanneer het college meent dat aan die plicht is voldaan. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 26/88 Artikel 3:4 Beschadigen van waterstaatswerken (was artikel 5:28; moet naar OP) Zie paragraaf 3.1.1 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin staat dat deze bepaling naar het omgevingsplan moet. Dit betekent dat als het artikel niet voor het einde van de overgangstermijn in 2032 in het omgevingsplan is opgenomen, de bestuursrechter het artikel nadien, in voorkomend geval, onverbindend kan verklaren of buiten toepassing kan laten. Artikel 3:5 Voorzieningen voor openbare verlichting (was deels artikel 2:21; keuze voor Apv) Zie paragraaf 6.3.5 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies om de gedoogplicht voor openbare verlichting (voorlopig) in de Apv te laten staan.
Op grond van artikel 10.2, eerste lid, aanhef en onder d, van de Omgevingswet geldt een gedoogplicht voor de elektrische geleidingen voor bijvoorbeeld openbare verlichting of trams, maar niet een gedoogplicht voor het aanbrengen van de verlichting zelf. De Apv voorziet daar met deze bepaling alsnog in. Het opschrift van het artikel is aangepast omdat het artikel zich nu tot openbare verlichting beperkt. De andere gedoogplichten staan in de Omgevingswet. Paragraaf 3.1.2. Voorwerpen op openbare plaatsen of plaatsen in de openlucht Artikel 3:6 Voorwerpen op, aan of boven de weg (was artikel 2:10; deels OP en Apv) Zie de paragrafen 3.1 (3.1.3) en 6.3.1 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies dit onderwerp zowel in het omgevingsplan als in de Apv te regelen. Omdat gemeenten tot eind 2032 de tijd hebben bepalingen over te hevelen naar het omgevingsplan zijn in dit artikel van de Model Apv de adviezen uit de handreiking (nog) niet verwerkt. Voor zover sprake is van het wijzigen van de fysieke leefomgeving, gaat een eventuele regeling in het omgevingsplan in een concreet geval voor. Gemeenten die al voorschriften over voorwerpen op, aan of boven de weg in het omgevingsplan hebben opgenomen, moeten daarbij zorgen voor afbakening met de Apv- bepaling.
Zie daarvoor ook paragraaf 8.3 van de handreiking en het daarbij behorende ‘Voorbeeld van aanbevolen wijzigingen Apv’, artikel 2:10. Het opschrift van het artikel is aangepast. De variant voor voorwerpen op of aan een openbare plaats is uit de Model Apv geschrapt. De Model Apv voorziet bij deze bepaling in twee varianten. De gemeente kan uit deze varianten kiezen. Let daarbij op dat uitsluitend de gekozen variant behouden blijft in de verordening en in de toelichting. Met de eerste variant kiest de gemeente om algemene regels te stellen. Als aan die algemene regels wordt voldaan, dan is het plaatsen van voorwerpen op, aan of boven de weg toegestaan. Als het niet mogelijk is om aan de algemene regels te voldoen, dan kan in concrete gevallen een ontheffing worden aangevraagd. De tweede variant bevat een vergunningplicht . Het plaatsen van voorwerpen op, aan of boven de weg is dan alleen toegestaan als hiervoor een vergunning door het college is afgegeven. Het voordeel van de eerste variant is dat het de regeldruk en de administratieve lasten beperkt en voor toezicht en handhaving in de meeste gevallen ook duidelijk is wat wel en niet is toegestaan. Het nadeel is dat de gemeente geen zicht heeft op de voorwerpen die op, aan of boven de weg Vereniging van Nederlandse Gemeenten 27/88 zijn geplaatst.
Dit kan bij het verlenen van andere vergunningen of het uitvoeren van werkzaamheden lastig zijn. Verder kan onduidelijk zijn wie op de naleving van de algemene regels kan worden aangesproken. Bij een vergunningplicht gelden deze voor- en nadelen juist precies andersom. Variant A (Algemene regels met ontheffingsmogelijkheid) Bij de eerste variant moet in het tweede lid worden ingevuld hoeveel strekkende meter er vrij moet worden gelaten voor de vrije doorgang van voetgangers en voor de vrije doorgang van fietsers en gemotoriseerd verkeer. Te denken valt aan 1,5 meter voor voetgangers en 3,5 meter voor fietsers en gemotoriseerd verkeer. Bij de uitzondering van terrassen in het derde lid, onder b, gaat het om de buitenruimte bij een openbare inrichting (zie de definitie van terras in artikel 1:1), waarvoor een exploitatievergunning nodig is. Als de gemeente geen exploitatievergunningstelsel in de Apv opgenomen heeft, dan geldt het verbod van artikel 3:6, eerste lid, dus wel voor (het plaatsen van voorwerpen op) een terras en kan het college eventueel ontheffing van het verbod verlenen op grond van het vijfde lid.
Het is belangrijk vast te leggen dat bij de ontheffingverlening op grond van dit artikel niet wordt getreden in de burgemeestersbevoegdheden op grond van artikel 174 Gemeentewet om toezicht te houden op openbare inrichtingen ter bescherming van de openbare orde, de openbare veiligheid of de gezondheid. Toetsing is dan alleen mogelijk aan hinder, gevaarzetting of ontsiering door voorwerpen op, aan of boven de weg. Voor het plaatsen van voorwerpen zonder relatie tot openbare inrichtingen is toetsing door het college aan de hiervoor genoemde gronden wel mogelijk. Verder kan de opsomming in het derde lid desgewenst worden aangevuld. Ook denkbaar is dat de gemeente voor alle voorwerpen algemene regels stelt. Dan ontstaat in plaats van een vergunningstelsel een algemene regel die in detail voorschrijft wat er wel en niet is toegestaan. Een aantal gemeenten heeft daarvoor gekozen. Nadeel daarvan is dat zo’n regel onvermijdelijk een uitvoerig stuk wordt, omdat voor een heel scala aan voorwerpen, zoals bloembakken, uitstallingen, bouwsteigers en straatmeubilair, moet worden omschreven waar en hoe ze kunnen worden geplaatst, en wat de omvang mag zijn. Ook is het heel goed mogelijk dat de regel niet overal in de gemeente dezelfde zal zijn. Het zal duidelijk zijn dat zo’n regel zo afhankelijk is van de lokale situatie, dat de VNG die ook niet als model kan aanbieden.
Tot slot moet de gemeente in het derde lid, onder a en c, de juiste verwijzing opnemen. Voor het derde lid, onder c, geldt bovendien dat als standplaatsen op grond van de Apv worden aangewezen, de gemeente dan naar die bepaling in de Apv moet verwijzen. Als het omgevingsplan hierin voorziet, moet de gemeente in het derde lid, onder c, een verwijzing naar het omgevingsplan opnemen. Variant B (Vergunningplicht) Bij de variant waar er voor het plaatsen van voorwerpen op, aan of boven de weg een vergunningplicht is, vraagt in de eerste plaats het derde lid, onder b, aandacht. Bij de uitzondering van terrassen in het derde lid, onder b, gaat het om de buitenruimte bij een openbare inrichting (zie de definitie van terras in artikel 1:1), waarvoor een exploitatievergunning nodig is. Als de gemeente geen exploitatievergunningstelsel in de Apv opgenomen heeft, dan is het belangrijk vast te leggen dat bij de vergunningverlening op grond van dit artikel niet wordt getreden in de burgemeestersbevoegdheden op grond van artikel 174 Gemeentewet om toezicht Vereniging van Nederlandse Gemeenten 28/88 te houden op openbare inrichtingen ter bescherming van de openbare orde, de openbare veiligheid of de gezondheid. Toetsing is dan alleen mogelijk aan hinder, gevaarzetting of ontsiering door voorwerpen op, aan of boven de weg.
Voor het plaatsen van voorwerpen zonder relatie tot openbare inrichtingen is toetsing door het college aan de hiervoor genoemde gronden wel mogelijk. Verder is van belang dat de gemeente in het derde lid, onder a en c, de juiste verwijzing opneemt. Voor het derde lid, onder c, geldt bovendien dat als standplaatsen op grond van de Apv worden aangewezen, de gemeente dan naar die bepaling in de Apv moet verwijzen. Als het omgevingsplan hierin voorziet, moet de gemeente in het derde lid, onder c, een verwijzing naar het omgevingsplan opnemen. Wij hebben niet meer opgenomen dat de vergunning van rechtswege gegeven wordt bij het niet tijdig beslissen op een aanvraag. Dit artikel is niet opgenomen in de opsomming van artikel 1:3, derde lid. Het is wenselijk dat de gemeente regie houdt op het plaatsen van voorwerpen op, aan of boven de weg. Daarmee is de situatie hetzelfde als in het geval de vergunning als omgevingsvergunning moet worden verleend (vergelijk artikel 22.8 van de Omgevingswet in samenhang met artikel 2.1a van het Omgevingsbesluit). Artikel 3:7 Voorwerpen op, in of boven openbaar water (was artikel 5:24; keuze voor OP) Zie paragraaf 6.3.9 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies de bepaling op te nemen in het omgevingsplan.
Het in het tweede lid (in beide varianten) genoemde plaatsen, aanbrengen of hebben van een steiger, meerpaal of ander voorwerp met een permanent karakter wijzigt de fysieke leefomgeving. Dit moet te zijner tijd een plaats krijgen in het omgevingsplan. Het opschrift van het artikel is aangepast. Het opschrift is zo meer in lijn met de andere artikelen die in deze paragraaf opgenomen zijn en maakt duidelijk dat het artikel meer omvat dan alleen voorwerpen. De Model Apv voorziet bij deze bepaling in twee varianten: een meldingsplicht of een vergunningplicht. Het voordeel van de meldingsplicht is dat het de regeldruk en administratieve lasten beperkt. Het nadeel is dat de gemeente geen zicht heeft op de voorwerpen die zijn geplaatst. Dit kan bij het verlenen van andere vergunningen of het uitvoeren van werkzaamheden lastig zijn. Bij een vergunningplicht gelden deze voor- en nadelen juist precies andersom. De gemeente kan uit deze varianten kiezen. Let daarbij op dat uitsluitend de gekozen variant behouden blijft in de verordening en in de toelichting. Variant A (Meldingsplicht) Bij de eerste variant moet in het vierde lid kenbaar worden gemaakt waar van de melding kennis wordt gegeven. Daarbij moet worden aangesloten bij de in de gemeente gebruikelijke wijze van kennisgeving. In de regel zal dit via de gemeentelijke website of het gemeenteblad zijn.
Variant B (Vergunningplicht) Voor de vergunningplicht zijn er geen bijzonderheden. Artikel 3:8 Opslag voertuigen, vaartuigen, mest, afvalstoffen en dergelijke (was artikel 4:13; keuze voor OP) Zie de paragrafen 6.2.1 en 6.2.2 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies de bepaling op te nemen in het omgevingsplan. Als gemeenten in het artikel een vergunningplicht Vereniging van Nederlandse Gemeenten 29/88 of ontheffingsmogelijkheid hebben opgenomen en het roerende zaken betreft, geldt dit als verbod om deze roerende zaken zonder omgevingsvergunning op te slaan (vergelijk artikel 2.2, eerste lid, aanhef en onder j en k, van de voormalige Wet algemene bepalingen omgevingsrecht). Op grond van artikel 22.8 van de Omgevingswet in samenhang met artikel 2.1a van het Omgevingsbesluit geldt dit ook gedurende de overgangsfase tot 2032. Wel blijft zolang het toetsingskader uit de Apv daarvoor gelden. Voor het eerste lid, onderdeel c, geldt dat de verwijzing naar kampeermiddelen in artikel 3:19 van de Model Apv moet worden gecontroleerd. In onderdeel d zijn ten opzichte van de oude Model Apv een aantal redactionele aanpassingen doorgevoerd. Artikel 3:9 Voorwerpen onder hoogspanningslijn (was artikel 2:22; keuze voor OP) Zie paragraaf 6.3.6 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies de bepaling op te nemen in het omgevingsplan.
De bepaling is facultatief en alleen van belang voor gemeenten die beschikken over een hoogspanningslijn. Artikel 3:10 Gevaar door houtopstand (was artikel 4:11, vierde lid) Zie paragraaf 3.1.1 en hoofdstuk 7 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies deze bepaling in de Apv te laten staan. Het gaat daarbij specifiek om de noodkapbevoegdheid. Om die reden is dit verbod nu in een apart artikel opgenomen met een opschrift dat tot uitdrukking brengt dat het alleen nog om die noodkapbevoegdheid gaat. Aandachtspunt voor omgevingsplan In het omgevingsplan moet opgenomen worden dat geen omgevingsvergunning nodig is als bomen moeten worden gekapt vanwege een op grond van artikel 172, tweede lid, van de Gemeentewet genomen besluit. De lichte bevelsbevoegdheid van artikel 172, derde lid, is niet geschikt vanwege de onomkeerbare gevolgen van het kappen (zie hoofdstuk 7 van de genoemde handreiking). Artikel 3:11 Gevaar of hinder door beplanting of voorwerp (was artikel 2:15; keuze voor OP) Zie paragraaf 6.3.3 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies de bepaling op te nemen in het omgevingsplan. Het opschrift van het artikel is aangepast. Het nieuwe opschrift maakt duidelijk dat het artikel meer omvat dan alleen voorwerpen. Dit omdat er ook bij beplanting een gevaar kan ontstaan en het artikel ook beoogt dat te voorkomen.
Het tweede lid is toegevoegd omdat hogere regelgeving voorgaat op de regeling in de Apv. Permanente beplanting of voorwerpen beïnvloeden de fysieke leefomgeving waarover regels zijn gesteld bij of krachtens de Omgevingswet. Verkeersveiligheid wordt primair gereguleerd in wegenverkeerswetgeving. Artikel 3:12 Toestand van sloten, andere wateren en niet openbare riolen en putten buiten gebouwen (was artikel 4:9; keuze voor OP) Zie paragraaf 6.1.17 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies de bepaling op te nemen in het omgevingsplan. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 30/88 Artikel 3:13 Hinderlijke of gevaarlijke reclame (was artikel 4:15; keuze voor OP) Zie paragraaf 6.4.8 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies de bepaling op te nemen in het omgevingsplan. Het opschrift van dit artikel is aangepast. Uit elk opschrift is steeds zoveel mogelijk het woord ‘verbod’ of ‘vergunning’ geschrapt, omdat een artikel nagenoeg altijd meer omvat dan dat. Aandachtspunt voor omgevingsplan Als gemeenten voor handelsreclame een vergunningstelsel in de Apv hebben staan, voorziet artikel 22.8 van de Omgevingswet, in samenhang met artikel 2.1a van het Omgevingsbesluit, in overgangsrecht. Gedurende de overgangsfase moet deze materie geregeld worden in het omgevingsplan. In de Apv is alleen plaats voor een verbod in verband met gevaar of hinder.
Het verdient aanbeveling die aspecten in de afwegingen bij de regeling in het omgevingsplan een plaats te geven. Afdeling 3.2. Gebruik met voer- en vaartuigen en kampeermiddelen Paragraaf 3.2.1. Parkeerexcessen (keuze voor OP) Zie paragraaf 6.3.8 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies de bepalingen over parkeerexcessen op te nemen in het omgevingsplan. Defecte voertuigen Het facultatieve artikel 5:4 van de oude Apv over defecte voertuigen is uit de Model Apv geschrapt. Dat artikel bevatte een verbod om een voertuig waarmee als gevolg van andere dan eenvoudig te verhelpen gebreken niet kan of mag worden gereden, langer dan drie achtereenvolgende dagen op de weg te parkeren. Een gebrek hoeft echter niet altijd waarneembaar te zijn. Dan is er uiterlijk geen verschil met wel functionerende voertuigen, die ook langer dan drie dagen ongebruikt geparkeerd kunnen staan. Dit is de reden waarom dit artikel uit de Model Apv is geschrapt. Artikel 3:14 Beperken bedrijfsmatig parkeren; weg is geen werkplaats (was artikel 5:2 en 5:9; keuze voor OP) Zie paragraaf 6.3.8 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies de bepalingen over parkeerexcessen op te nemen in het omgevingsplan. In het eerste lid moet de gemeente nog invullen binnen hoeveel strekkende meter het verbod geldt.
Dus op welke afstand moeten voertuigen minimaal van elkaar worden geparkeerd om strafbaarheid te voorkomen. In lijn met de redactionele wijzigingen is het opschrift van het artikel aangepast. Het opschrift maakt duidelijk dat het in het artikel om bedrijfsmatig parkeren in het algemeen gaat en dat het artikel ook op werkzaamheden aan voertuigen ziet. Artikel 3:15 Te koop aanbieden van voertuigen (was artikel 5:3; keuze voor OP) Zie paragraaf 6.3.8 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies de bepalingen over parkeerexcessen op te nemen in het omgevingsplan. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 31/88 Artikel 3:16 Reclamevoertuigen (was artikel 5:7; keuze voor OP) Zie paragraaf 6.3.8 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies de bepalingen over parkeerexcessen op te nemen in het omgevingsplan. Artikel 3:17 Voertuigwrakken (was artikel 5:5; keuze voor OP) Zie paragraaf 6.3.8 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies de bepalingen over parkeerexcessen op te nemen in het omgevingsplan. Artikel 3:18 Grote voertuigen, aanhangwagens en dergelijke (was artikel 5:6, 5:8 en 5:9; keuze voor OP) Zie paragraaf 6.3.8 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies de bepalingen over parkeerexcessen op te nemen in het omgevingsplan. Het opschrift van dit artikel is aangepast.
Dit in verband met het feit dat in dit artikel drie artikelen zijn samengevoegd. Het opschrift maakt zo duidelijk waar het nieuwe artikel op ziet. Tweede lid In het tweede lid moet de gemeente kiezen tussen ‘bij’ of ‘binnen een afstand van’. Wanneer gekozen wordt voor ‘binnen een afstand van’ vult de gemeente ook het aantal meters in. De geboden keuze biedt de gemeente de mogelijkheid om meer of minder ruimte te geven voor het parkeren van grote voertuigen, aanhangwagens en soortgelijke voertuigen. Als de gemeente bijvoorbeeld een afstand van 25 meter opneemt, is er minder ruimte deze voertuigen te parkeren dan als het verbod alleen binnen een afstand van tien meter of bij een gebouw geldt. Paragraaf 3.2.2. Plaatsen van kampeermiddelen buiten kampeerterreinen (keuze voor OP) Artikel 3:19 Definitie (was artikel 4:17; keuze voor OP) Zie paragraaf 6.4.9 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies de bepalingen over kamperen op te nemen in het omgevingsplan. Artikel 3:20 Plaatsen van kampeermiddelen buiten kampeerterreinen (was artikel 4:18; keuze voor OP) Zie paragraaf 6.4.9 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies de bepalingen over kamperen op te nemen in het omgevingsplan. Het opschrift van dit artikel is aangepast. Dit is in lijn met de redactionele wijzigingen die in het artikel zijn doorgevoerd.
Artikel 3:21 Aanwijzing kampeerplaatsen (was artikel 4:19; keuze voor OP) Zie paragraaf 6.4.9 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies de bepalingen over kamperen op te nemen in het omgevingsplan. Als een gemeente niet de volledige Model Apv hanteert, moeten in dit artikel de verwijzingen naar artikel 3:20, eerste lid, in het eerste lid, en 3:20 vierde lid, in het tweede lid, nog worden gecontroleerd. Paragraaf 3.2.3. Overig gebruik van openbare plaatsen met voer- en vaartuigen Artikel 3:22 Plaatsen van fietsen, bromfietsen of vergelijkbare vervoermiddelen in het algemeen (was artikel 2:51) Vereniging van Nederlandse Gemeenten 32/88 Geen bijzonderheden. Het opschrift van dit artikel is aangepast. Dit om duidelijker te maken dat het artikel op meer ziet dan alleen fietsen en bromfietsen en om duidelijk te maken wat de verhouding is met artikel 3:23. Artikel 3:23 Plaatsen voor fietsen, bromfietsen of vergelijkbare vervoermiddelen (was artikel 5:12; keuze voor OP) Zie paragraaf 6.4.11 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies deze bepaling op te nemen in het omgevingsplan. Het opschrift van dit artikel is aangepast. Dit om duidelijker te maken dat het artikel op meer ziet dan alleen fietsen en bromfietsen en dat het oogmerk breder is dan alleen overlast.
Tweede en derde lid Het facultatieve tweede lid en de facultatieve passage in het derde lid biedt de gemeente ruimte om handhavend op te treden tegen een fiets, bromfiets of vergelijkbaar vervoermiddel die op een door het college aangewezen plaats langer dan een door het college bepaalde periode is geplaatst. Dit in aanvulling op de mogelijkheid die het eerste lid biedt om handhavend op te treden tegen een foutief geplaatste fiets, bromfiets of vergelijkbaar vervoermiddel. Als de gemeente ervoor kiest om gebruik te maken van het facultatieve tweede lid, dan is van belang dat ook voor deze bevoegdheid geldt dat het college alleen plaatsen kan aanwijzen als dat nodig is om de belangen uit het artikel te beschermen. Verder moet ook worden onderbouwd waarom voor een bepaalde periode is gekozen. Op het moment dat de gemeente besluit het facultatieve tweede lid niet op te nemen, moet het derde lid nog worden vernummerd tot tweede lid. Handhaving Voor de handhaving op grond van zowel het eerste als eventueel het tweede lid geldt dat kenbaar moet zijn dat een foutief of te lang geplaatste fiets, bromfiets of vergelijkbaar vervoermiddel zal worden verwijderd. Het ligt voor de hand dit door middel van borden te doen. Het feitelijk verwijderen is dan de toepassing van bestuursdwang.
Alvorens deze vorm van bestuursdwang te effectueren is het verstandig dit aan het publiek bekend te maken, bijvoorbeeld door mededeling in het gemeenteblad, de plaatselijke krant of een huis-aan-huisblad, of bijvoorbeeld met affiches en stickers en dergelijke. Ook is het raadzaam aan te geven waar de verwijderde vervoermiddelen weer kunnen worden opgehaald en hoe hoog de kosten zijn die vergoed moeten worden. Er is overigens veel rechtspraak over het verwijderen van foutief geplaatste vervoermiddelen. Uit de rechtspraak kan de volgende lijn worden gehaald: 1. Er moet feitelijk sprake zijn van een gevaarlijke of hinderlijke situatie die het direct of na een beperkte tijd, de zogenaamde begunstigingstermijn, verwijderen van deze fietsen rechtvaardigt. - ABRvS 06-02-2008, ECLI:NL:RVS:2008:BC3602 (overweging 2.5.1). - Rb. Utrecht 15-07-2011, ECLI:NL:RBUTR:2011:BR3500 (overweging 8). - ABRvS 19-10-2016, ECLI:NL:RVS:2016:2754 (overweging 4.2). 2. Per geval zal moeten worden bezien of een begunstigingstermijn wel of niet aan de orde is. Bij gevaarlijke situaties is dit bijvoorbeeld niet aan de orde, bij hinderlijke situaties wel. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 33/88 - ABRvS 11-12-2013, ECLI:NL:RVS:2013:2382. - Rb. Amsterdam, 28-02-2017, ECLI:NL:RBAMS:2017:1136 (overweging 6.8). - ABRvS 21-06-2017, ECLI:NL:RVS:2017:1627 (overweging 6.2). 3.
Er moeten in de buurt voldoende stallingsplaatsen voor de vervoermiddelen aanwezig zijn. - ABRvS 24-10-2007, ECLI:NL:RVS:2007:BB6346 (overweging 2.4). 4. In verband met bewijsvoering is het verstandig om een of meerdere foto’s te maken van het foutief geplaatste vervoermiddel voordat deze wordt verwijderd. 5. Het besluit tot toepassing van bestuursdwang moet direct bij het ophalen van het verwijderde en opgeslagen vervoermiddel of zo snel mogelijk daarna worden overhandigd c.q. worden toegestuurd aan de eigenaar van het vervoermiddel. - ABRvS 05-02-2005, ECLI:NL:RVS:2005:AS5483 (overweging 2.5). - ABRvS 24-10-2007, ECLI:NL:RVS:2007:BB6346 (overweging 2.4). - Rb. Rotterdam 24-05-2017, ECLI:NL:RBROT:2017:3937 (overweging 3.3.). 6. Degene die het besluit tot toepassing van bestuursdwang neemt moet wel gemandateerd zijn door het college om dit besluit te nemen. - ABRvS 05-02-2005, ECLI:NL:RVS:2005:AS5483 (overweging 2.4). - Rb. Den Haag 10-10-2016, ECLI:NL:RBDHA:2016:12168 (overweging 4.2). 7. Als een vervoermiddel buiten de klemmen, maar binnen de omheining van een stalling wordt geplaatst zonder dat dit tot een gevaarlijke situatie aanleiding geeft, kan niet tot onmiddellijke verwijdering van dit vervoermiddel worden overgegaan. In zo’n geval zal eerst het besluit tot bestuursdwang op schrift moeten worden gesteld. - ABRvS 12-05-2010, ECLI:NL:RVS:2010:BM4174 (overweging 2.2.2.).
Aangenomen kan worden dat de punten 4, 5 en 6 ook gelden voor vervoermiddelen die voor langer dan een door het college bepaalde periode zijn geplaatst. Artikel 3:24 Straatvegen (was artikel 4:7; keuze voor Apv) Zie paragraaf 6.3.7 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies de bepaling over straatvegen in de Algremene plaatselijke verordening te laten staan. Artikel 3:25 Ligplaats vaartuigen (was artikel 5:25; keuze voor OP) Zie paragraaf 6.3.10 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies de bepaling over de ligplaats van vaartuigen op te nemen in het omgevingsplan. Verhouding tot het omgevingsplan In de vorige Model Apv werd de optie geboden om, op grond van artikel 2.2, tweede lid, van de Wet algemene bepalingen omgevingswet, een omgevingsvergunningplicht voor te schrijven voor het innemen van ligplaatsen door vaartuigen. Als een gemeente hiervoor gekozen heeft, kan zij dat ook nu bepalen. Op grond van artikel 22.8 van de Omgevingswet in samenhang met artikel 2.1a van het Omgevingsbesluit geldt dan dat de vergunningplicht na de overgangsfase in elk geval in het omgevingsplan moet worden opgenomen. Zolang (uiterlijk tot 2032) het artikel in de Apv blijft staan, kan dat nog steeds (artikel 2.8 van de Omgevingswet in samenhang met artikel 2.1a van het Omgevingsbesluit).
Het toetsingskader van de Apv geldt (Rechtbank Oost-Brabant 14-08- Vereniging van Nederlandse Gemeenten 34/88 2025, ECLI:NL:RBOBR:2025:5126; Rechtbank Overijssel 18-11-2025, ECLI:NL:RBOVE:2025:6667). Zie hiertoe ook paragraaf 2 van het algemeen deel van deze implementatiehandleiding. Afdeling 3.3. Overig gebruik Paragraaf 3.3.1. Geluid en licht Artikel 3:26 Definities en reikwijdte (was artikel 4:1; keuze voor OP) Zie paragraaf 6.4.6 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies deze definities, voor zover nodig, op te nemen in het omgevingsplan. Dat wil zeggen dat als bepalingen in het omgevingsplan worden opgenomen, de daarmee verband houdende definities in de Apv kunnen vervallen. Er zijn in dit artikel definities toegevoegd en geschrapt. Voor zolang de geluidsvoorschriften die naar het omgevingsplan moeten nog in de Apv staan, is een aantal definities aangepast. Geschrapte en toegevoegde definities Geschrapt zijn de definities van ‘Activiteitenbesluit milieubeheer’, ‘houder van een inrichting’ en ‘inrichting’. Er zijn definities van bepaalde geluidsniveaus toegevoegd. De definities van collectieve festiviteit en incidentele festiviteit zijn aangepast aan het omgevingsplan.
Verhouding tot het omgevingsplan (‘bruidsschat’) Tijdens de overgangsfase (tot 2032) gelden de regels van afdeling 7.1 van het Invoeringsbesluit Omgevingswet (‘bruidsschat’), zolang de gemeente nog geen eigen regels heeft gesteld (tijdelijk deel van het omgevingsplan). Paragraaf 22.3.4.2 (de artikelen 22.62 tot en met 22.74) van het omgevingsplan bevat geluidsbepalingen. Paragraaf 22.3.22 (de artikelen 22.237 tot en met 22.239) geeft regels over het bieden van gelegenheid voor het beoefenen van sport in de buitenlucht waarbij terreinverlichting wordt toegepast. De regeling hierover in het tijdelijk deel van het omgevingsplan komt overeen met de regeling in het voormalige Activiteitenbesluit milieubeheer. Dit betekent dat de gemeente bij gemeentelijke verordening, zoals in de Apv, regels kan blijven stellen voor traditioneel schieten, onversterkte muziek en collectieve en incidentele festiviteiten. Daarmee kunnen de geluid- en lichthinderbepalingen in de Apv vooralsnog gehandhaafd blijven. Tweede lid en derde lid Deze leden bepalen de reikwijdte van een aantal geluidsbepalingen. De strekking is zoveel mogelijk gelijk gehouden aan de regeling zoals die gold vóór inwerkingtreding van de Omgevingswet. Dat kon niet geheel, omdat het begrip ‘inrichting’ met de Omgevingswet is geschrapt en vervangen door milieubelastende activiteiten.
De artikelen 3:27 tot en met 3:30 gelden niet voor activiteiten waarvoor in de paragrafen 22.3.4.2, 22.3.4.3 en 22.3.4.4 van het omgevingsplan geluidregels zijn gesteld (tweede lid). De geluidsbepalingen voor collectieve en incidentele festiviteiten en onversterkte muziek golden onder de wetgeving van vóór de Omgevingswet alleen voor type A- en B-inrichtingen Type A- en B-inrichtingen betroffen circa 95% van de bedrijven (bron: IPLO). Doordat onder de Omgevingswet de inrichting niet meer voorkomt en is vervangen door milieubelastende activiteiten, zouden zonder aanpassing de geluidsbepalingen voor collectieve en incidentele festiviteiten, traditioneel schieten en onversterkte muziek gelden voor alle milieubelastende Vereniging van Nederlandse Gemeenten 35/88 activiteiten. Daarom is in het derde lid de reikwijdte van de artikelen 3:31 tot en met 3:34 beperkt tot activiteiten als bedoeld in paragraaf 22.3.4.2 van het omgevingsplan. Dit betekent dat die geluidsbepalingen niet gelden voor bijvoorbeeld wonen, bepaalde evenementen of doorgaand verkeer, omdat die in artikel 22.41, tweede lid, van het omgevingsplan, zijn uitgezonderd. Hierdoor gelden ook de geluidsbepalingen niet voor die categorieën (derde lid). In het verlengde van de uitzondering in het tweede en derde lid, is het opschrift van het artikel aangepast. Het artikel bepaalt nu immers ook de reikwijdte.
Artikel 3:27 Geluid door activiteiten met voorwerpen in de openlucht (was deels artikel 4:5b, 4:5d, 4:5e en 4:6; keuze voor Apv) Zie de paragrafen 6.1.9, 6.1.11 en 6.1.12 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies deze bepaling in de Apvte laten staan. In dit artikel zijn vier artikelen uit de huidige Model Apv samengevoegd tot één artikel. Het betreft de huidige artikelen 4:5b (deels), 4:5d, 4:5e en 4:6. In lijn hiermee is het opschrift van het artikel aangepast. Artikel 3:28 Aanwijzen van locaties of wateren voor geluid door activiteiten in de openlucht (was deels artikel 4.5b, moet naar OP) Zie paragraaf 3.1.2 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin staat dat deze bepaling naar het omgevingsplan moet. Dit betekent dat als het artikel niet voor het einde van de overgangstermijn in 2032 in het omgevingsplan is opgenomen, de bestuursrechter het artikel nadien, in voorkomend geval, onverbindend kan verklaren of buiten toepassing kan laten. Op grond van dit artikel is het college bevoegd nadere regels te stellen ter voorkoming of beperking van geluidhinder. Die nadere regels gelden voor specifiek aangewezen locaties of wateren. Deze regels zijn, voor zover het niet het rechtstreeks toedelen van een functie aan een locatie betreft, daarmee nauw verwant.
De gebiedsgerichte afwijking van generieke geluidsregels moet afgewogen worden tegen de andere functies in of nabij die gebieden. Deze artikelleden horen daarom thuis in het omgevingsplan. Het opschrift van dit artikel is aangepast, zodat het opschrift recht doet aan wat er nu in het artikel geregeld is. Artikel 3:29 Geluid door routering van vrachtauto’s in de nacht (was artikel 4:5f; keuze voor OP) Zie paragraaf 6.1.13 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies deze bepaling op te nemen in het omgevingsplan. Het opschrift van dit artikel is aangepast. Het opschrift is zo meer in lijn met de andere artikelen die in deze paragraaf opgenomen zijn. Artikel 3:30 Geluid door dieren (was artikel 4:5c; keuze voor Apv) Zie paragraaf 6.1.10 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies deze bepaling in de Apv te laten staan. Het opschrift van dit artikel is aangepast. Het opschrift is zo meer in lijn met de andere artikelen die in deze paragraaf opgenomen zijn. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 36/88 Artikel 3:31 Traditioneel schieten (was artikel 4:5a; keuze voor OP) Zie paragraaf 6.1.8 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies deze bepaling op te nemen in het omgevingsplan.
Onder a, b en c Zolang de bepaling nog geen plaats heeft gekregen in het omgevingsplan, moet de gemeente in deze bepaling invullen wanneer traditioneel schieten is toegestaan. Het gaat dan om het aantal dagen per week, het aantal uren per dag (onder a) en welke uren dit zijn (onder b). Tot slot gaat het om het maximale aantal schoten dat per uur mag worden gelost (onder c). Artikel 3:32 Onversterkte muziek (was artikel 4:5; keuze voor OP) Zie paragraaf 6.1.7 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin is het advies deze bepaling op te nemen in het omgevingsplan. Derde en vierde lid In deze leden moet de gemeente invullen gedurende hoeveel uur per week de onversterkte muziek is toegestaan. Het vierde lid is toegevoegd in verband met het vervallen van het begrip ‘inrichting’ waarvoor voorheen de geluidsvoorschriften golden. Carillonspel viel daar toen buiten. Artikel 3:33 Geluid bij collectieve festiviteiten (was deels artikel 4: 2; moet naar OP) Zie paragraaf 6.4.7 van de Handreiking APV en omgevingsplan. Daarin staat dat deze bepaling naar het omgevingsplan moet. Dit betekent dat als het artikel niet voor het einde van de overgangstermijn in 2032 in het omgevingsplan is opgenomen, de bestuursrechter het artikel nadien, in voorkomend geval, onverbindend kan verklaren of buiten toepassing kan laten. Het opschrift van het artikel is aangepast.
Dit zodat duidelijk is dat het artikel op meer ziet dan alleen het aanwijzen van collectieve festiviteiten en het opschrift meer in lijn is met de opschriften van de andere artikelen in deze paragraaf. Eerste lid In (het tijdelijk deel van) het omgevingsplan is dezelfde regeling opgenomen als in het Activiteitenbesluit milieubeheer stond. De uitvoering is neergelegd bij het college. Er hoeft dus niet jaarlijks een raadsbesluit te worden genomen om te bepalen welke feesten als collectieve festiviteiten worden aangewezen. Het verdient aanbeveling dat het college jaarlijks – in samenspraak met het plaatselijke bedrijfsleven – vaststelt op welke data de betreffende voorschriften uit het omgevingsplan niet van toepassing zijn. Voor de collectieve festiviteiten is geen begrenzing voor het aantal dagen opgenomen. Vaak zal er toch behoefte zijn om vooraf een bepaald maximum aantal festiviteiten vast te stellen. Op grond van artikel 22.73, tweede lid, van het omgevingsplan geldt dat een festiviteit die ten hoogste een etmaal duurt, maar die zowel voor als na 00.00 uur plaatsvindt, beschouwd wordt als plaatshebbende op één dag. Vijfde lid In het vijfde lid moet de gemeente de meetduur (in aantal minuten) en het geluidsniveau invullen.
Een meetduur van drie minuten is niet te kort en niet te lang; een gemiddeld muzieknummer duurt Vereniging van Nederlandse Gemeenten 37/88 rond de drie minuten. Voor de hoogte van het geluidsniveau in het vijfde lid werd bij het Activiteitenbesluit milieubeheer een suggestie gedaan van 10 of 20 dB(A) hoger dan de reguliere norm. Bij enkele gemeenten wordt een aanvullende norm opgenomen voor lagere frequenties gesteld in dB(C). De reden voor een geluidsnorm met gebruik van een C-filter is het effect van lage bastonen bij hogere geluidsniveaus. Bij de C-filter worden deze lage frequenties sterker meegewogen dan bij een A-filter vanwege de problematiek met lage geluidsfrequenties. Een andere mogelijkheid is, bijvoorbeeld als woningen op grotere afstand van de locatie(s) liggen, een geluidsnorm op een vaste, kortere afstand van de locatie(s) op te nemen. Ook kan de gemeente ervoor kiezen bij het vaststellen van maximum geluidwaarden voor festiviteiten onderscheid te maken tussen activiteiten die inpandig plaatsvinden en activiteiten die in de buitenruimte (daaronder valt ook een terras) plaatsvinden. Daarbij kan dan voor de inpandige activiteit een maximum geluidwaarde gelden gemeten op de gevel van geluidgevoelige gebouwen en voor de activiteit in de buitenruimte een maximum geluidwaarde gemeten op een korte afstand, bijvoorbeeld tien meter van de geluidsbron.