7. Raadsinformatiebrief Koersdocument groenblauwe gebiedsgerichte aanpak (GGA) Vlijmens Ven, Moerputten, Bossche Broek

De

Duurzame

Polder.,

van

ZLTO (2023) Agrarische Visie ‘Vlijmens Ven’, Visie van 23 agrarische ondernemers in de omgeving van Natura2000 gebieden Vlijmens Ven, Moerputten en Bossche Broek Provincie Noord-Brabant (2024) Voorontwerp Brabant Programma Landelijk Gebied (BPLG). (https://ap.lc/YBxzZ) MLG (2022) GGA Verkenning Vlijmens Ven, Bossche Broek en Moerputten. https://www.ggagroenblauw.nl/documenten/handlerdownloadfiles.ashx?id nv=2459538

90

Provincie Noord-Brabant (2023) Natuurdoelanalyse – 131 Loonse en Drunense Duinen & Leemkuilen. (https://ap.lc/uScGg)

Kadaster (z.d.) TopoTijdReis. Geraadpleegd op (juni-september 2023), van https://www.topotijdreis.nl/

Provincie Noord-Brabant (z.d.) ArcGIS, kaartenbank provincie NoordBrabant. Geraadpleegd op (juni-september 2023), van https://noordbrabant.maps.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=b6414403ef5 e4e9aa8875a7c366209c6

Factsheet KRW Stroomgebiedbeheerplan 2022-2027 ‘Grondwaterlichaam Zand Maas 06-04-2022’, geraadpleegd op (13-08-2024) op www.waterkwaliteitsportaal.nl

Provincie Noord-Brabant (2023) Natuurbeheerplan Noord-Brabant 2024. (https://ap.lc/enHXe)

Factsheet KRW Stroomgebiedbeheerplan 2022-2027 ‘Waterschap Aa en Maas 20-09-2023’, geraadpleegd op (13-08-2024) op www.waterkwaliteitsportaal.nl

Royal HaskoningDHV (2023) Bouwsteen water en bodem sturend voor BPLG 1.0. Provincie Noord-Brabant (z.d.) Brabants overzicht stikstofdata. Geraadpleegd op (05-06-2023), van https://www.brabant.nl/onderwerpen/aanpakstikstof/brabants-overzicht-stikstofdata Gemeente Heusden (2023) Omgevingsvisie Heusden. (https://ap.lc/wgGbf) Gemeente Vught (2023) Ontwerp structuurvisie gemeente Vught 2023. Gemeente ’s-Hertogenbosch (2022) Concept Koersdocument Omgevingsvisie – Koers voor de leefbaarste en meest gastvrije gemeente van nationaal belang. https://ap.lc/zqLHN Staatsbosbeheer (2022) Beheerplan Overlaat 2019 – 2031. Gemeente ’s-Hertogenbosch (2021) ’s-Hertogenbosch Groen en Klimaatbestendig – bouwsteen voor de Bossche omgevingsvisie. (https://ap.lc/taEQU)

91

Aan de leden van de gemeenteraad en leden van het Algemeen Bestuur waterschap

Informatiebrief ’s-Hertogenbosch, 19 september 2025 Onderwerp: (Instemming met) koersdocument gebiedsgerichte aanpak Vlijmens Ven, Moerputten en Bossche Broek Geachte leden van de gemeenteraad en leden van het Algemeen Bestuur, Met deze raadsinformatiebrief brengen we u op de hoogte van de stand van zaken van de gebiedsgerichte aanpak (GGA) Vlijmens Ven, Moerputten en Bossche Broek en de processtappen die voor u als raads- en bestuurslid van belang zijn. Het Bestuurlijk Overleg GGA Vlijmens Ven, Moerputten en Bossche Broek heeft op 11 september ingestemd met het koersdocument (versie september 2025). Dit document vormt een leidraad voor de verdere uitwerking om te komen tot slimme combinaties van oplossingen voor: • een sterkere natuur; • voldoende water met een goede kwaliteit; • een gezonde bodem; • duurzaam toekomstperspectief van de landbouw; • recreatiemogelijkheden passend bij de draagkracht van het gebied. Gebiedsgerichte aanpak Het gebied rondom Vlijmens Ven, Moerputten en Bossche Broek staat voor een aantal grote uitdagingen op het gebied van natuur, water en landbouw. Maar ook klimaat, energie en woningbouw. Er is de afgelopen jaren al veel aan natuur- en waterherstel en hoogwaterbescherming in het gebied gerealiseerd. Toch zien we dat door de toenemende gevolgen van klimaatverandering, teveel stikstof en minder verschillende planten en dieren.

We zouden nog meer moeten doen om de kwaliteit van de bodem, natuur en water in het gebied te behouden en te versterken. Hoe doe je dat op een manier waarbij ook de boeren en grondeigenaren in en om het gebied hun werk kunnen houden? Het is een lastige puzzel. Daarom willen we zorgvuldig werken en rekening houden met alle belangen en de beschikbare ruimte in het gebied. Tijd voor een brede aanpak voor het hele gebied. In de provincie Noord-Brabant wordt samengewerkt onder de noemer ‘groenblauwe gebiedsgerichte aanpak (GGA)’. Er bestaan 12 GGA-gebieden waar Vlijmens Ven, Moerputten en Bossche Broek er één van is. We werken als terreinbeheerders, waterschappen, gemeenten, landbouwvertegenwoordigers en provincie zo goed mogelijk samen. Door samen te zoeken naar slimme (combinaties van) oplossingen voor de uitdagingen waar we voor staan.

Hierbij werken we actief samen in andere projecten in het gebied zoals de aanpak van het hoogwater in Brabant-Oost (Howabo). En ook actuele (beleids)ontwikkelingen hebben grote invloed op het proces. Denk hierbij onder andere aan Natura-2000, Kader richtlijn water, Aanpak Landelijk Gebied en de Brabantse Ontwikkelaanpak Stikstof 2.0. Koers De koers vanuit de gebiedsgerichte aanpak vormt samen met alle ontwikkelingen in het gebied het vertrekpunt op weg naar oplossingen voor deze opgaven en de concrete uitvoering daarvan de komende jaren. Daarbij hebben we bedrijven, bewoners en verenigingen uit het gebied hard nodig. Het is een lerend proces waarvan de eindoplossing nog niet bekend is: die gaan we samen bedenken. De beperkte ruimte in het gebied vraagt om zorgvuldige afwegingen en heldere keuzes. Streefbeeld voor het gebied Om de beleidsopgaven en gebiedsbelangen te vertalen naar een streefbeeld voor het gebied is informatie verzameld die ‘bouwstenen’ zijn genoemd. De volgende bouwstenen hebben in dat proces geleid tot het streefbeeld: Natuurdoelanalyse, Ecohydrologische Systeem Analyse, stikstofonderzoek, agrarische visie, Hoogwater Aanpak Brabant Oost en wensen en belangen uit het gebied met betrekking tot de thema’s woningbouw, recreatie, landschap/cultuurhistorie en duurzame energie. Streefbeeld Het streefbeeld is een gebied in balans.

Waar scherpe overgangen aan de noordzijde zichtbaar blijven tussen bebouwd gebied en een waardevol mooi natuurgebied (N2000gebied Vlijmens Ven, Moerputten en Bossche Broek) dat aan de zuidzijde overgaat in een agrarisch gebied, zuidelijk begrensd door het Drongelens Kanaal. Water en bodem worden als sturende mechanismen ingezet, waardoor de natuur versterkt. Gebruiksmogelijkheden voor agrarische gronden kunnen veranderen. Partijen streven ernaar om het verdienmodel van ondernemers te behouden en nieuwe verdienmodellen te ontwikkelen. Ondernemers in het gebied spelen een belangrijke rol in het landschapsbeheer en deze diensten maken deel uit van het verdienmodel. Het open landschap blijft behouden, met uitzondering van de eendenkooien. Eventuele duurzame energieopwekking moet zorgvuldig ingepast worden. Samenwerking blijft het sleutelwoord voor de wijze waarop gebiedspartners met elkaar omgaan. Maatregelen worden in samenwerking uitgewerkt met respect voor elkaars belangen als basis. Vervolgproces Vanuit de bouwstenen zijn voor alle beleidsopgaven en gebiedsbelangen mogelijke maatregelen in beeld gebracht die verder uitgewerkt en gerealiseerd kunnen worden. Sommige maatregelen zijn heel concreet en uitvoerbaar; uitvoering kan als het ware snel (binnen 3 á 4 jaar) worden opgepakt als ze zijn uitgewerkt.

Andere zijn nog algemeen geformuleerd en vergen eerst meer onderzoek of overleg. Het zal dus langer duren voordat deze ook in uitvoering genomen kunnen worden.

In een uitvoeringsprogramma worden de maatregelen beschreven die worden verkend en mogelijk uitgevoerd. In een bijbehorende monitoringsprogramma worden gewenste én ongewenste neveneffecten gemeten en bewaakt. Het programma loopt door tot 2040. De eerste aanzet is inmiddels gedaan door opdracht te geven om in samenwerking met een aantal ondernemers in het gebied te gaan uitwerken welk grondwaterpeil in de zomer (en in de winter) voor ondernemers wenselijk en aanvaardbaar is. Een eerste belangrijke stap. Daarnaast worden vanuit de Aanpak Landelijk Gebied andere maatregelen verkend. Participatie en communicatie Niet alle initiatieven/maatregelen zijn even eenvoudig en de ene ingreep vraagt soms meer van de samenleving dan andere maatregelen. De belangen worden echter zorgvuldig gewogen en waar mogelijk krijgen die ook alle ruimte in de toekomstige inrichting. De inzet van communicatie en participatie in dit proces is dan ook maatwerk. We zijn open en transparant over de keuzes en het proces. Hierin trekken we met de gebiedspartners gezamenlijk op. Tot op heden is de communicatie/participatie vooral gericht op de gebiedspartners en de agrarisch ondernemers in het gebied. In het vervolgtraject worden ook inwoners betrokken. In oktober vindt een startbijeenkomst plaats om geïnteresseerden persoonlijk en concreet te informeren over het koersdocument en vervolgproces.

U bent hierbij van harte welkom. Alle informatie over de gebiedsgerichte aanpak Vlijmens Ven, Moerputten en Bossche Broek vindt u op Vlijmens Ven, Moerputten en Bossche Broek | GGA groen blauw.