5. Raadsinformatiebrief Uitvoeringsprogramma VTH 2023 en jaarverslag VTH 2022

voce Raadsinformatiebrief Datum

25 april 2023

Onderwerp

Uitvoeringsprogramma VTH 2023 en jaarverslag VTH 2022 Z22 - 257019

Zaaknummer Documentnr.

UIT/23- 541912 en 546454

Inleiding leder jaar wordt er een nieuw uitvoeringsprogramma vastgesteld voor Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (hierna: Het uitvoeringsprogramma VTH). Hierin worden keuzes gemaakt op welke manier we met de beschikbare capaciteit van VTH omgaan. Het wettelijk kader wordt vooral gevormd door de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, het Besluit omgevingsrecht en de ministeriële regeling omgevingsrecht. Vanaf 1 januari 2024 wordt het wettelijk kader gevormd door de Omgevingswet, de bijbehorende besluiten het Omgevingsbesluit, het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl), het Besluit activiteiten Leefomgeving (Bal), het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en ministeriële regelingen zoals de Omgevingsregeling. Door het jaar heen monitoren we onze acties en doelstelling. We leggen de acties van ieder jaar, achteraf middels een jaarverslag vast. Het jaarverslag over 2022 en het uitvoeringsprogramma VTH 2023 liggen hier aan u voor.

Voorgeschiedenis Het VTH beleid fysieke leefomgeving 2022 is op 9 november 2021 door het college vastgesteld. Wij hebben u hierover per raadsinformatiebrief van 16 november 2021 geïnformeerd. Het VTH beleid zal in 2023 worden aangepast op de Omgevingswet.

Inhoudelijk Uitvoeringsprogramma Dit uitvoeringsprogramma is in samenwerking binnen team Vergunningen en Veiligheid, tot stand gekomen. Het uitvoeringsprogramma is aangepast aan de hand van de ontwikkelingen die in 2022 hebben plaatsgevonden, zoals de te verwachten ontwikkelingen wanneer de Omgevingswet en de Wet private kwaliteitsborging ingaan. De wetten gaan per 1 januari 2024 in. Conclusie jaarverslag vergunningverlening Het totaal aantal aanvragen, meldingen en voorbeoordelingen is in 2022 hoog. De oorzaak daarvan lijkt te liggen in het aantal toegenomen verzoeken door de toevoeging van Helvoirt bij de gemeente Vught. De stijging is ook te verklaren door de corona-pandemie en de woningmarkt waarbij inwoners meer zijn gaan investeren in hun bezittingen in en rondom het huis. Dit zien we ook terug in een forse toename van het aantal ingekomen (algemene) vragen van inwoners over vergunningsvrij bouwen en bestemmingsplannen. Deze vragen worden opgevangen door de medewerker frontoffice. Veel meer tijd dan voorheen is daarom gaan zitten in de behandeling van 'kleine' projecten, waaronder het uitbreiden van woningen. De ervaren werkdruk bij het cluster Vergunningverlening is dan nog steeds hoog, zoals in 2021.

1/3

voce Conclusie We concluderen dat de drukte die we in 2021 en 2022 hebben ervaren voorlopig nog aanhoudt. Daarom blijven we investeren in mogelijkheden om het werk efficiënter te maken voor de vergunningverleners, waarbij de dienstverlening gelijktijdig wordt verbeterd. Voorbeelden hiervan zijn een nieuwe procesapplicatie dat Omgevingswetproef is, en het inzetten van medewerkers specifiek op de frontoffice-taak (eerstelijns contact voor inhoudelijke vragen van inwoners over bouwen en wonen); 2. Ondanks dat het aantal nieuwe aanvragen om omgevingsvergunning of voorbeoordeling licht is gedaald ten opzichte van het jaar 2021, blijft de druk op het cluster hoog. De ontvangen verzoeken zien vaker op het strijdig gebruik, waardoor er van de gehele organisatie veel wordt gevraagd om te onderbouwen waarom er wel of juist geen medewerking kan worden verleend. De adviestermijnen van (interne) deskundigen lopen hierdoor op, terwijl aanvragen om omgevingsvergunning een fatale beslistermijn kennen. Vanuit de organisatie dient dit goed gemonitord te blijven, omdat de toename van het aantal voorbeoordelingen en aanvragen zich niet beperkt tot een hogere werkdruk bij het cluster vergunningverlening alleen. 1.

Conclusie toezicht en handhaving Onze externe adviseurs/partners laten een stijging in het aantal toezichtstaken zien, ten opzichte van vorig jaar. Dit heeft te maken met het feit dat door Covid-19 minder fysieke controles zijn uitgevoerd en deze weer zijn opgepakt in 2022; 2. Tenslotte wordt geconcludeerd dat we ook in het komende jaar aan de hand van een strikte prioriterig moeten blijven werken, waarbij (nog) meer wordt gewezen op de eigen verantwoordelijkheid van burgers. Dit mede door de grote stijging aan procedures zoals bezwaar en beroep, de meldingen en verzoeken om handhaving. Op deze wijze wordt minder tijd besteed aan nevenactiviteiten en komt meer tijd beschikbaar voor de daadwerkelijke uitvoering van onze doelen. Het helpt ons ook bij het maken van keuzes met betrekking tot activiteiten die wij oppakken binnen de capaciteit van ons toezicht en handhavingscluster. 1.

Integral iteit Het uitvoeringsprogramma VTH 2023 en het jaarverslag VTH 2022 zijn in samenwerking tussen het team Vergunningverlening en Veiligheid tot stand gekomen.

2/3

voce Standpunt/ Besluit college van B en W Het college heeft op 4 april 2023 besloten het uitvoeringsprogramma VTH 2023 vast te stellen. Dit past binnen het vastgestelde VTH beleid fysieke leefomgeving 2022, wat op 9 november 2021 met ingang van 1 januari 2022 is vastgesteld. De capaciteit op de verschillende onderdelen zal ingezet worden op basis van de prioritering uit dit reeds vastgestelde beleid. Het college heeft het jaarverslag VTH 2022 op 25 april 2023 vastgesteld.

Burgemeester en wethouders van Vught, de secretaris, de burgemeester,

{~ W.F.F. Keijzers

cr

L ,c::._

R.J. van de Mortel

Bijlage(n): • • •

Uitvoeringsprogramma VTH 2023 ODBN werkprogramma 2023 (milieutaken) Jaarverslag VTH 2022

3/3

Uitvoeringsprogramma VTH Fysieke leefomgeving 2023

Vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders op 4 april 2023

1

Inhoud 1

INLEIDING ........................................................................................................................................................ 3

2

WAT WILLEN WE BEREIKEN IN 2023? .................................................................................................. 4

3

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN IN 2023? ..................................................................................... 5 3.1 Algemene uitgangspunten ................................................................................................................................. 5 3.2 Beoordelen producten fysieke leefomgeving ................................................................................................. 5 3.3 Realiseren van de doelstellingen....................................................................................................................... 7 3.3.1 Kwalitatief goede dienstverlening ............................................................................................................ 7 3.2.2 Integraal werken.......................................................................................................................................... 8 3.2.3 Rechtszekerheid voor inwoners en ondernemers.................................................................................. 9 3.2.4 Redeneren vanuit oplossingen ................................................................................................................10 3.2.4 Gedeelde verantwoordelijkheid ..............................................................................................................11

4

WAT HEBBEN WE DAARVOOR NODIG? ...........................................................................................12 4.1 Financiële middelen .........................................................................................................................................12 4.2 Inzet capaciteit ..................................................................................................................................................12 4.3 Kwaliteitsborging..............................................................................................................................................13

5

HOE BEWAKEN WE DE VOORTGANG EN DE RESULTATEN?...............................................14

2

1

INLEIDING

Voor de periode vanaf 2022 heeft het college Beleid VTH Fysieke Leefomgeving vastgesteld. In dat strategische beleidsdocument zijn, naast de visie en ambitie, ook de prioriteiten voor de komende periode opgenomen. Vanwege de ontwikkelingen rondom de Omgevingswet zal dit beleid in 2023 worden herzien en vastgesteld. Het college moet hiernaast op basis van het Besluit omgevingsrecht jaarlijks een uitvoeringsprogramma opstellen. Dit uitvoeringsprogramma ligt nu aan u voor. In dit programma staan de activiteiten die uitgevoerd moeten worden om de beleidsdoelen te halen. Het gaat over alle activiteiten die in 2023 worden uitgevoerd op het gebied van vergunningen, toezicht en handhaving. Dit zijn taken in het kader van vergunningverlening, toezicht en handhaving die volgens de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) aan de gemeente zijn opgedragen met betrekking tot de fysieke leefomgeving (bouwen, slopen, strijdig gebruik, uitvoeren van een werk (aanleggen), milieu, monumenten, brandveilig gebruik, maken van uitwegen en kappen van bomen). Uitgangspunt is dat wordt voldaan aan de zogenaamde VTH-kwaliteitscriteria die op basis van de Wabo zijn gesteld. Het belangrijkste is het organiseren van voldoende menskracht, voorzien van een adequaat opleidingsniveau en de vereiste werkervaring.

2023 is een jaar waarin de voorbereiding op de inwerkingtreding van de Omgevingswet in een nog grotere stroomversnelling komt. Inmiddels heeft de Eerste Kamer ingestemd met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024. Medio 2023 zijn de werkprocessen op het VTH-terrein aangepast aan de Omgevingswet en is de organisatie ingericht om de inwoners een hoge mate van dienstverlening te bieden onder de Omgevingswet. Om dit te bereiken wordt veel van het team gevraagd. Deze extra inspanning mag echter niet ten koste gaan van het hoge dienstverleningsniveau aan de inwoners in de tussentijd. Inwoners en organisaties die binnen het VTH-spoor met de gemeente te maken krijgen, horen van de voorbereidingen achter de schermen niets te merken.

3

2

WAT WILLEN WE BEREIKEN IN 2023?

In het “VTH-beleid Fysieke Leefomgeving” is de visie van de gemeente Vught geformuleerd. In de visie gaan we voor een aantrekkelijke gemeente waar de inwoners en bezoekers zich welkom, thuis en veilig voelen en streven we naar een hoog dienstverleningsniveau. Er wordt niet alleen gekeken naar wat niet mag, maar juist ook naar wat mogelijk is. Dit kan worden bereikt door een integrale samenwerking tussen vergunningverlening, toezicht en handhaving, met de overige beleidsclusters binnen de organisatie en met onze inwoners en partners. Inwoners worden uitgenodigd om zelf met initiatieven of alternatieven te komen. De gemeente neemt daarbij een faciliterende en meedenkende rol in. Deze visie sluit ook aan bij de Omgevingswet die op 1 januari 2024 in werking treedt en meer ruimte biedt om integrale afwegingen te maken en maatwerk te leveren. Om het bovenstaande te bereiken hebben wij onszelf in het “VTH-beleid Vergunningen Fysieke Leefomgeving” een aantal doelen gesteld: Kwalitatief goede dienstverlening - De gemeente wil graag goed bereikbaar zijn voor de burger; - Een klant moet “ontlast” worden in die zin dat vragen door de gemeente gecoördineerd opgepakt worden. Integraal werken o Integrale beoordeling met alle interne adviseurs of gebieden met raakvlakken en externe partners; o Acties voor derden en de eigen organisatie op dezelfde wijze uitvoeren.

Rechtszekerheid voor inwoners en ondernemers - Bij de gemeente werken deskundige mensen die in staat zijn om de juiste besluiten te nemen; - De gemeente streeft ernaar besluiten te nemen die voor iedereen te begrijpen zijn; - De gemeente wil graag juridisch houdbare besluiten nemen. Redeneren vanuit oplossingen - De gemeente denkt oplossingsgericht mee met initiatiefnemers, - De gemeente geeft duidelijkheid over de (on)haalbaarheid van een initiatief. Gedeelde verantwoordelijkheid - De gemeente werkt graag samen met initiatiefnemers en/of zoekt naar een oplossing met overtreders of verzoeker, de regels in de bestemmingsplannen en verordeningen zijn daarbij het uitgangspunt. Daarbij neemt de gemeente een faciliterende en meedenkende rol in, maar zij wijst initiatiefnemer of overtreders ook op de eigen verantwoordelijkheid. De doelen moeten worden bereikt binnen de lopende bestuursperiode. Dit uitvoeringsprogramma gebruiken we om onze doelen en prioriteiten te concretiseren.

4

3

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN IN 2023?

3.1 Algemene uitgangspunten Binnen het team Vergunningen en Veiligheid nemen de medewerkers vergunningen de aanvragen in behandeling en zorgen ervoor dat de toetsing en advisering tijdig worden uitgevoerd. De afhandeling van de vergunningaanvragen laten we zoveel mogelijk aansluiten bij de doelen van het VTH-beleid Fysieke Leefomgeving. Om dit uit te kunnen voeren, zijn aantallen en de geformuleerde doelstellingen van belang. Voor behandeling van vergunningaanvragen wordt hierna in kaart gebracht hoeveel vergunningaanvragen verwacht worden in 2023. Verder worden de doelstellingen van de gemeente Vught geformuleerd en geconcretiseerd. Binnen het cluster Veiligheid denken we oplossingsgericht mee, geven we zo veel mogelijk duidelijkheid over de haalbaarheid van een initiatief/oplossing en wijzen we overtreders/verzoekers daarnaast op hun eigen verantwoordelijkheid. We zagen in 2021 en 2022 de handhavingsverzoeken oplopen. Het geven van duidelijkheid, wijzen op een eigen verantwoordelijkheid en het zoeken naar elkaars belangen en overeenkomsten, zullen in 2023 nog een grotere rol spelen om handhavingsverzoeken waar mogelijk zonder juridische procedure op te lossen. Op basis van de verschillende wettelijke taken moet een groot aantal handhavingsactiviteiten worden uitgevoerd.

Over het algemeen is de totale hoeveelheid werk groter dan de voor handhaving beschikbare personele capaciteit. Een verantwoorde prioritering is dus onmisbaar. De gemeente Vught heeft de overtuiging dat zij met een slimme inzet van middelen, een integrale benadering die ook organisatorisch zijn beslag heeft gekregen, haar handhavingstaak op een verantwoorde manier kan uitvoeren. De keuzes in prioritering bij handhaving zijn op basis van een risicoanalyse bepaald. Op deze manier wordt ernaar gestreefd om zo effectief en efficiënt mogelijk te handhaven. De prioritering is vastgesteld in het VTH-beleid fysieke leefomgeving dat van toepassing is vanaf 2022.

3.2 Beoordelen producten fysieke leefomgeving In onderstaande tabel is een overzicht te vinden van de aantallen afgehandelde vergunningen en meldingen over 2021. Op basis van de gegevens tot nu toe in 2022 is het verdere aantal te verwachten vergunningen, meldingen et cetera opgenomen. Het grootste gedeelte van de aanvragen binnen de gemeente Vught betreft aanvragen om een omgevingsvergunning, activiteit bouwen, al dan niet in combinatie met andere activiteiten die in één aanvraag zijn opgenomen. Ook is een prognose gegeven voor 2023. De verwachting is dan een geringe afname in aanvragen, maar met de inwerkingtreding van de Omgevingswet wordt er een piek verwacht in de maand december 2023. Soort aanvraag Omgevingsvergunning activiteit bouw: < 10.000 10.000 – 100.000 100.000 – 1.000.000 >1.000.000 Activiteit strijdig

2021

2022

2023

161 91 59 14 83

92 100 62 16 118

100 98 60 12 115

5

gebruik Activiteit aanleg Activiteit monument Activiteit kap Uitweg Sloopmelding Voorbeoordeling Brandveilig gebruik activiteit Melding brandveilig gebruik Melding Activiteitenbesluit en bodemenergiesysteem Omgevingsvergunning beperkte milieutoets Sloopvergunning Opslag Flora en Fauna Reclame

18 10 55 37 105

22 18 116 31 124

204 4

223 10

20 17 116 31 120 220 8

7

8

8

40

61

55

3

1

1

-

1 1 1 1

1 1 1 1

In onderstaande tabel is een overzicht te vinden van de aantallen controles, handhavingsverzoeken en bezwaren over 2021 en 2022. Op basis van de gegevens over de voorgaande jaren en een aantal nieuwe ontwikkelingen is de verwachting voor 2023 opgenomen. Bouwcontroles Controles brandveiligheid Controles overige Verzoeken tot handhaving Bezwaren handhaving, openbare orde en veiligheid, evenementen en APV

2021 920 39 230 15 15

2022 836 28 196 21 29

2023 834 45 230 24 36

Nieuwe ontwikkelingen op het terrein van toezicht en handhaving: - Inwoners worden steeds mondiger en melden daardoor steeds meer en zijn vaak ook minder bereid een overtreding op te heffen, dan wel te accepteren dat een overtreding niet kan worden gelegaliseerd; - Er vindt nauwere samenwerking plaats met de BAG waardoor we meer overtredingen signaleren. De systemen zijn aangepast, waardoor toezichthouders met één druk op de knop de BAG-signaleringen op de kaart inzichtelijk hebben; - We gaan aan de gang met een digitale kwaliteitsimpuls om controles nog efficiënter te maken en daardoor meer toezicht te kunnen houden binnen de gemeente Vught. Op een tablet gelijk controles uit kunnen werken in het veld en digitaal documenten in kunnen zien is hier één aspect van die we gaan onderzoeken; - Er is meer juridische capaciteit gekomen binnen het cluster Veiligheid; - Er zijn al meerdere verzoeken tot handhaving ontvangen in januari en februari 2022 daarna is het stabiel gebleven. We zagen de meldingen gedurende het jaar oplopen met een piek in de zomermaanden; 6

-

In 2020 zijn we van start gegaan met de aanpak van strijdig gebruik en bouwen zonder omgevingsvergunning op de campings binnen de gemeente Vught. Hier is eind 2020 de camping van Helvoirt al aan toegevoegd. Door corona hebben we in 2020 enkel een 1e inventarisatie kunnen doen. Inmiddels hebben de eigenaren een termijn gekregen om strijdig gebruik van het perceel en de woning te beëindigen.

3.3 Realiseren van de doelstellingen In hoofdstuk 2 zijn de doelstellingen benoemd die wij in 2023 willen behalen. In deze paragraaf beschrijven wij hoe we die gaan behalen. Binnen het cluster Vergunningen (waaronder vergunningverlening valt) zal worden gewerkt aan een verdere optimalisatie van de werkprocessen. In 2020 en 2021 is een grote slag gemaakt door op het gebied van omgevingsvergunningen de werkprocessen te vergemakkelijken en intern de werkafspraken/werkwijzen goed vast te leggen. Dit heeft geleid tot snellere interne adviseringen. Het is wel gebleken dat door de toename in aantallen, een snelle afhandeling van de aanvragen vaker een uitdaging bleek. In 2023 zetten wij de optimalisatie van het proces en werkafspraken door en herijken we deze met de voorbereiding op de komst van de Omgevingswet.

3.3.1 Kwalitatief goede dienstverlening De gemeente Vught kiest voor een klantgerichte benadering, waarbij een goede dienstverlening en een snelle en zorgvuldige afhandeling van de vergunningaanvragen, handhavingsverzoeken en meldingen centraal staan. Onze ‘klanten’ worden daarbij op een actieve, deskundige, duidelijke en vriendelijke wijze van informatie voorzien en het traject is voor hen herkenbaar en transparant. Wij streven voortdurend naar verbetering van de dienstverlening aan onze klanten. Doelstellingen: - De gemeente wil graag goed bereikbaar zijn voor de burger; - Een klant moet “ontlast” worden in die zin dat vragen door de gemeente gecoördineerd opgepakt worden en een klant zelf niet hoeft te zoeken bij wie hij met zijn vraag terecht kan wanneer hij het antwoord niet zelf in de gemeentelijke regelgeving kan vinden. Algemeen De Gemeente Vught is in 2020 gaan werken met een nieuw telefoonsysteem “op weg naar het nieuwe “bereikbaar” zijn!”, waardoor de bereikbaarheid binnen de gehele organisatie verbeterd is.

Tevens zijn de agenda’s van de medewerkers gekoppeld aan het telefoonsysteem, waardoor het voor het Klant Contact Centrum direct duidelijk is of een medewerker bereikbaar is om de klant door te verbinden; De gemeente is elke werkdag (vrijdag tot 12.30 uur) telefonisch bereikbaar voor vragen over plannen met effecten op de fysieke leefomgeving; Cluster Vergunningen De gemeente werkt met een frontoffice gespecialiseerd op het gebied van VTH waar klanten telefonisch en per email terecht kunnen voor vragen over bouwplannen of andere plannen met effecten op de fysieke leefomgeving. Het streven is om weer meer fysieke afspraken in 2023 mogelijk te maken daar deze vanwege de pandemie nagenoeg niet meer werden gefaciliteerd; De gemeente Vught werkt volgens de ‘één loket –gedachte’: alle inkomende vragen over omgevingsvergunningen komen binnen bij de ondersteunende medewerker (frontoffice) 7

van het cluster Vergunningen die deze vragen in eerste instantie zelf beantwoordt of ze uitzet bij de betreffende medewerkers vergunningen. Als blijkt dat een vraag (toch) niet bij het team Vergunningen en Veiligheid hoort, wordt met de klant meegedacht bij wie of bij welk ‘loket’ de vraag wel op zijn plaats is; Gedurende de procedure van vergunningverlening onderhoudt de gemeente contact met de aanvrager via één aanspreekpunt, dit is de medewerker vergunningen; De gemeente werkt volgens vastgestelde werkprocessen, die intern zijn afgestemd; De wettelijke beslistermijn voor besluiten op aanvragen van omgevingsvergunningen is in de meeste gevallen 8 weken. De gemeente streeft ernaar om sneller vergunningen te verlenen; De gemeente documenteert de beoordeling van vergunningverlening digitaal. Waar mogelijk, vindt tussentijdse communicatie met de klant telefonisch en/of digitaal plaats. Vanwege de implementatie van het zaaksysteem Centric Leefomgeving worden brieven en besluiten per 1 januari 2023 over het algemeen per e-mail toegezonden. Cluster Veiligheid Sinds 2019 schuiven de handhavingsjuristen (wekelijks) aan in het overleg met ROmedewerkers en medewerker vergunningen (Omgevingsberaad). Hierin worden handhavingszaken besproken om oplossingen en de haalbaarheid daarvan te bespreken. Zo worden zaken gecoördineerd opgepakt.

Dit is een prettige en integrale manier van werken, welke wij hebben doorgezet en ook in 2023 geven we de afstemming op deze manier vorm; De gemeente verleent sinds 2019 een drietal APV-vergunningen binnen één dag. In 2023 gaan we onderzoeken of er nog meer APV-vergunningen binnen één dag verleend kunnen worden; Ieder dossier wordt toegekend aan een toezichthouder en een jurist handhaving. Zo heeft de klant duidelijkheid wie het dossier in behandeling heeft en kan er bij vragen rechtstreeks contact worden opgenomen. Overleg met belanghebbenden vindt op een zo efficiënt en pragmatisch mogelijke wijze plaats. Per situatie zal bekeken worden wat wenselijk en noodzakelijk is. Bij geconstateerde overtredingen zullen wij de juiste informatie verstrekken en, waar mogelijk, meedenken in oplossingen/mogelijkheden om de overtreding te beëindigen.

3.2.2 Integraal werken In de VTH-processen zijn veel verschillende aspecten en beleidsterreinen betrokken. Er moet een integrale afweging worden gemaakt om een goed woon- een leefklimaat (vanaf de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024: een gezonde en veilige fysieke leefomgeving met een goede omgevingskwaliteit) te kunnen garanderen en een juridisch houdbaar besluit te kunnen nemen. De gemeente Vught zet er de komende jaren op in om dat integrale werken nog verder te verbeteren. Daarbij is het de uitdaging dat dit proces op zodanige wijze efficiënt verloopt dat geen onnodig tijdsverlies optreedt. Door in te zetten op zo efficiënt mogelijk integraal werken, worden de werkprocessen in 2023 tevens Omgevingswet- “proef” gemaakt. Doelstelling: - Integrale beoordeling met alle interne adviseurs of gebieden met raakvlakken en externe partners; - Acties voor derden en de eigen organisatie op dezelfde wijze uitvoeren.

8

Wij beoordelen aanvragen en verzoeken integraal en betrekken de juiste interne en externe adviseurs bij de afweging. Met de adviseurs en juristen zijn hierover werkafspraken gemaakt. Vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Omgevingswet in 2024 worden de werkafspraken en onderlinge werkprocessen verder op elkaar afgestemd, bijvoorbeeld in de vorm van het Omgevingsberaad en de Regiekamer. In 2023 worden daarom alle interne en externe werkprocessen opnieuw geëvalueerd en worden de werkafspraken herijkt, waar dat nodig is; Om het integraal werken te bevorderen en goed voorbereid te zijn op de nieuwe Omgevingswet, werkten de RO-medewerkers en medewerker Vergunningen sinds 2018 in hetzelfde team: het team Plancoördinatie. Hierdoor is een nauwe samenwerking ontstaan en wordt er goed geschakeld. De medewerkers Vergunningen (omgevingscoördinatoren) voeren de regie op de inhoud en dragen zorg voor het betrekken van de juiste expertise voor het beoordelen van aanvragen. Vanaf 1 januari 2022 vormen de medewerkers Vergunningen, Toezicht, Handhaving en Veiligheid één team, namelijk team Vergunningen en Veiligheid. RO-medewerkers vormen een apart team binnen het team Beleid. Wekelijks vindt een omgevingsberaad plaats waarin plannen integraal worden besproken door RO-medewerkers, medewerkers vergunningen en de handhavingsjuristen.

In 2023 wordt de werkwijze van dit overleg verder geoptimaliseerd gelet op de aankomende Omgevingswet om het zo efficiënt mogelijk te laten verlopen; Overleg met andere deskundigen vindt op een zo efficiënt en pragmatisch mogelijke wijze plaats. Andere expertises kunnen bij het wekelijkse omgevingsberaad aanschuiven zodat snel een afweging kan worden gemaakt; Iedere drie weken vindt er een intern overleg (Regiekamer) plaats waarbij verschillende disciplines, waaronder ruimtelijke ordening, milieu, verkeer, welzijn en vergunningen aansluiten. Tijdens dit overleg worden majeure voorbeoordelingen (principeverzoeken) behandeld op haalbaarheid en komen aandachtspunten aan het licht; De teamleider van team Vergunningen en Veiligheid bevordert het integraal werken en zorgt voor de regie op de inhoud en het zorgdragen voor het integraal betrekken van de juiste expertises; Om de processen en het integrale werken zo goed mogelijk te borgen, zijn voor vergunningverlening procesbeschrijvingen voorhanden. Deze zijn reeds geactualiseerd, zodat deze consistent gebruikt kunnen worden als checklist. Op die manier kunnen geen disciplines en stappen vergeten worden.

Deze werkprocessen worden in 2023, in voorbereiding op de Omgevingswet en met de implementatie van het zaaksysteem Centric Leefomgeving, geëvalueerd en – waar nodig – bijgesteld om de integraliteit, kwaliteit en snelheid van de dienstverlening te vergoten. Voor toezicht en handhaving zijn nog niet alle procesbeschrijving voorhanden. Hier zal in 2023 uitvoering aan worden gegeven, mede doordat de werkprocessen worden geïmplementeerd in het zaaksysteem Centric Leefomgeving. De procesbeschrijvingen die er wel zijn, zullen worden geactualiseerd. In de aanloop naar de inwerkingtreding van de Omgevingswet worden ook deze procesbeschrijvingen aangepast naar de nieuwe instrumenten en werkwijzen die van de gemeente worden verlangd.

3.2.3 Rechtszekerheid voor inwoners en ondernemers Rechtszekerheid voor inwoners en bedrijven is van groot belang. Wij streven naar besluiten die helder, duidelijk en niet voor meerdere uitleg vatbaar zijn en daardoor de rechterlijke toets kunnen doorstaan. Voor ons is het uitgangspunt het voorkomen van het van rechtswege verlenen van vergunningen als gevolg van overschrijding van wettelijke afhandelingstermijnen van aanvragen. Voor wat betreft handhavingszaken streven wij ernaar om juiste besluiten te nemen die uitlegbaar zijn naar onze inwoners en duidelijkheid bieden. 9

Doelstellingen: - Bij de gemeente werken deskundige mensen die in staat zijn om de juiste besluiten te nemen; - De gemeente streeft ernaar besluiten te nemen die voor iedereen te begrijpen zijn; - De gemeente wil graag juridisch houdbare besluiten nemen. Op de website van de gemeente wordt duidelijk vermeld welke regels van de fysieke leefomgeving gelden binnen de gemeente Vught; VTH voldoet (met explainmodule) aan de VTH-kwaliteitscriteria; Omgevingsvergunningaanvragen dienen te voldoen aan de minimale eisen zoals vastgelegd in de Ministeriële regeling omgevingsrecht. De gemeente stelt zich constructief op inzake het later indienen van gegevens. Wanneer hiervan gebruikt wordt gemaakt wordt het indienen van gegevens voorschrift opgenomen in de vergunning; De gemeente streeft naar heldere besluiten in klare taal; De gemeente neemt eenduidige voorschriften op in haar vergunningen; De afdeling Vergunningen en Veiligheid heeft zelf juridische kennis in huis op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving; De mate van toetsing van vergunningaanvragen aan constructieve veiligheid, brandveiligheid, gezondheid en duurzaamheid is vastgelegd in het toetsingsprotocol Bouwbesluit 2012. Dit geldt tevens voor de mate van toezicht op de verleende omgevingsvergunning.

Het toetsingsprotocol wordt tweejaarlijks herzien en tussentijds aangepast bij wijzigingen in landelijke wetgeving; Handhavingsjuristen, RO-medewerkers en medewerkers Vergunningen blijven op de hoogte van de laatste ontwikkelingen binnen het vakgebied en worden getraind in de voor het werk benodigde competenties.

3.2.4 Redeneren vanuit oplossingen Bij het beoordelen van vergunningaanvragen en legalisatiemogelijkheden wordt gezocht naar de mogelijkheden om de aangevraagde activiteiten te vergunnen of te legaliseren. De focus ligt dus niet op de beperkingen die wet- en regelgeving met zich meebrengen, maar juist op het zoeken naar wegen en oplossingen om binnen de gestelde regels en rekening houdend met de belangen van de aanvrager en de omgeving, de activiteiten mogelijk te maken. Het is echter niet altijd mogelijk om medewerking te verlenen. In dat geval is het zaak dit tijdig, duidelijk en goed gemotiveerd te communiceren aan de aanvrager en/of overtreder. Doelstellingen: - De gemeente denkt oplossingsgericht mee met initiatiefnemers; - De gemeente geeft duidelijkheid over de (on)haalbaarheid van een initiatief. De gemeente adviseert om voorbeoordelingen (principeverzoeken) in te dienen om de haalbaarheid van een plan integraal te kunnen beoordelen tegen een lager legestarief; Wanneer aanvragen niet haalbaar lijken, wordt – voor zover gewenst – het gesprek met de initiatiefnemer aangegaan om te kijken of het mogelijk is om het plan met aanpassingen alsnog doorgang te laten vinden; De gemeente volgt juridische ontwikkelingen in wet- en regelgeving en jurisprudentie, zodat snel duidelijk is waar risico’s of kansen zitten voor aangevraagde plannen. 10

3.2.4 Gedeelde verantwoordelijkheid De gemeente is verantwoordelijk voor het afgeven van kwalitatief goede vergunningen/besluiten. De initiatiefnemers van vergunningaanvragen zijn in de eerste plaats zelf verantwoordelijk voor het indienen van een complete aanvraag. Ook zijn de initiatiefnemers zelf verantwoordelijk voor het creëren van draagvlak voor en acceptatie van de voorgenomen plannen bij belanghebbenden, zoals buren. De gemeente spoort de initiatiefnemer aan na te denken over de gevolgen van het plan voor de omgeving en kan hierbij desgewenst adviseren. Daarnaast mag van inwoners en bedrijven worden verwacht dat zij zelf hun verantwoordelijkheid nemen om problemen op te lossen. De gemeente Vught zal daar waar mogelijk inwoners en bedrijven dan ook stimuleren om gezamenlijk problemen op te lossen. Bijvoorbeeld door overleg. Oplossingen die in gezamenlijkheid worden gevonden hebben de voorkeur boven oplossingen die zijn afgedwongen. Doelstelling: - De gemeente werkt graag samen met initiatiefnemers en/of zoekt naar een oplossing met overtreders/aanvragers en verzoekers. Daarbij neemt de gemeente een faciliterende en meedenkende rol in, maar zij wijst initiatiefnemers/overtreders ook op de eigen verantwoordelijkheid.

De gemeente informeert actief over de indieningsvereisten zodat duidelijk is wat van een aanvrager wordt verwacht; De gemeente wijst initiatiefnemers op het creëren van draagvlak door overleg te voeren met de buren en/of de omgeving en zich bewust te zijn van de gevolgen van het plan voor de omgeving; In het kader van de Omgevingswet nodigt de gemeente inwoners van harte uit om met initiatieven te komen en/of een aandeel te leveren in de beleidsvorming door de gemeente; Bij geconstateerde overtredingen zullen wij de juiste informatie verstrekken en, waar mogelijk, meedenken in oplossingen/mogelijkheden om de overtreding te beëindigen.

11

4

WAT HEBBEN WE DAARVOOR NODIG?

4.1 Financiële middelen Voor het realiseren van de doelstellingen van dit uitvoeringsprogramma zijn financiële middelen benodigd en ook beschikbaar. Voor de beschikbare middelen en capaciteit/formatie wordt vooralsnog uitgegaan van de huidige aanwezige vaste formatie aangevuld met kosten voor externe inhuur. De benodigde en beschikbare financiële middelen voor de externe organisaties die uitvoering geven aan adviestaken, zoals de ODBN en VRBN zijn ook geborgd in de begroting. In de begroting voor 2023 is rekening gehouden met de formatie die nodig is voor de uitvoering van taken.

4.2 Inzet capaciteit Binnen het cluster vergunningverlening is voor de uitvoering van de taken een formatie van 9,6 fte (1 fte = 1.447 productieve uren) beschikbaar. Binnen de formatie van 5 fte aan vergunningverleners zijn er in 2022 diverse personele wisselingen geweest en is op de vacatureruimte ingehuurd. Dit werd ook met name veroorzaakt door de markt, er reageerden geen of onvoldoende geschikte kandidaten op de opengestelde vacatures. Binnen de formatie is rekening gehouden met de wijzigingen die per 1 januari 2024 met de inwerkingtreding van de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging zullen ontstaan. Per 1 januari 2024 komt naar schatting 30% van onze werkzaamheden voor de aanvragen in gevolgklasse 1 – Wet kwaliteitsborging te vervallen. Indien de huidige formatieruimte volledig is ingevuld, kunnen we alle verwachte aanvragen binnen de termijn van 8 weken behandelen. De functioneel beheerder wordt ingezet voor de implementatie van de Omgevingswet een daarbij behorende applicatiebeheer voor heel VTH. Functie Werkvoorbereider Medewerkers vergunningen Tijdelijke medewerkers Frontoffice medewerkers Functioneel beheerder (VTH)

Taken Administratieve taken, eerste aanspreekpunt vragen, applicatiebeheer Afhandeling aanvragen omgevingsvergunningen en meldingen, klantvragen, bezwaar en beroep Afhandeling aanvragen omgevingsvergunningen en meldingen, klantvragen, bezwaar en beroep Afhandeling meldingen en klantvragen Implementatie Omgevingswet en daarbij behorende applicatiebeheer (Centric Leefomgeving) Totaal

Fte 1,61

Uren 2.330

5

7.235

1,11

1.606

1,34 0,5

1.939 724

9,6

13.834

Toezicht en Handhaving wordt uitgevoerd door cluster Veiligheid van de afdeling Dienstverlening. Binnen het cluster is voor de uitvoering van de TH taken een formatie van 6,9 fte beschikbaar (1 fte = 1.447 productieve uren). Functie Werkvoorbereider

Toezichthouders

Taken Administratieve taken

Toezicht brandveiligheid, milieu, ruimte, bestemmingsplannen, Bouwen en wonen, APV

Fte 0,56

Uren 810

Tijdelijk 0,89

Tijdelijk 1.288

1,89

2.735

12

Juridische handhavers

Functioneel beheerder (deze uren zijn reeds verwerkt bij de uren van cluster Vergunningverlening)

Juridische werkzaamheden

3

4.341

Tijdelijk 0,56

Tijdelijk 405

Implementatie Omgevingswet en daarbij behorende applicatiebeheer (Centric Leefomgeving)

0,50

t/m 30 juni 2023 724

Totaal

6,9 (exclusief functioneel beheerder)

9.579

In een capaciteitsraming wordt de personele inzet voor de taken van Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving geraamd. Deze capaciteitsraming is voor Vergunningverlening als bijlage 1 toegevoegd aan dit uitvoeringsprogramma en als bijlage 2 voor Toezicht en Handhaving.

4.3 Kwaliteitsborging Om te professionaliseren en de kwaliteit in de organisatie te borgen worden de landelijke kwaliteitscriteria voor de uitvoering van de VTH-taken aangehouden. De criteria hebben zowel betrekking op de kwaliteit van de organisatie als de kwaliteit van de medewerkers. Er worden eisen gesteld aan deskundigheid (opleiding, werkervaring en aanvullende kennis) en continuïteit (frequentie, benodigde aantal medewerkers en borging). Voor de gemeente betekent dit dat er een sluitende beleidscyclus moet zijn om de kwaliteit te borgen. In het “VTH-beleid Fysieke Leefomgeving” is hiertoe de strategie, de probleemanalyse, de prioriteitstelling en de verantwoording opgenomen. Een aantal taken (vanaf 2022 alle milieuzaken) is belegd bij de ODBN om deskundigheid en continuïteit in de uitvoering te kunnen garanderen. Het werkprogramma van de ODBN 2023 is daarom onderdeel van onze uitvoering. Voor de uitvoering van de taken door de eigen organisatie is de formatie op alle deskundigheidsgebieden op orde. Wanneer knelpunten worden geconstateerd, bijvoorbeeld door vacatures of langdurige ziekte of verlof, wordt dit ondervangen door tijdelijke inhuur. Bijna alle werkprocessen voor Vergunningverlening zijn beschreven. De werkprocessen voor Toezicht en Handhaving zullen allemaal worden beschreven en/of geactualiseerd in 2023.

Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet in het vooruitzicht en de implementatie van het zaaksysteem Centric Leefomgeving worden de werkafspraken en procesbeschrijvingen Omgevingswet- “proef” gemaakt.

13

5 HOE BEWAKEN WE DE VOORTGANG EN DE RESULTATEN? Om te kunnen beoordelen of de beleidsdoelstellingen en de geplande werkzaamheden uit het beleidsplan en - uitvoeringsprogramma worden gehaald, is het belangrijk dat de activiteiten geregistreerd worden. Door monitoring worden systematisch gegevens verzameld om na te gaan of en in hoeverre het gevoerde beleid slaagt. Deze gegevens zijn periodiek opvraagbaar voor zowel managementdoeleinden (voortgang van de uitvoering) als voor periodieke verantwoording aan het college en de gemeenteraad. De informatie kan worden gegenereerd uit het zaaksysteem Join en Centric Leefomgeving. Wat betreft de prioriteiten en doelen rapporten we jaarlijks in het jaarverslag wat we bereikt hebben in het afgelopen jaar. De resultaten uit het jaarverslag worden betrokken bij de invulling van het volgende uitvoeringsprogramma.

14

Bijlage 1 Uitvoeringsprogramma vergunningverlening

Reguliere werkzaamheden

Verwacht aantal

kengetal

Begrootte uren

1. Bouwen, wonen en RO Omgevingsvergunning bouw, naar bouwkosten < 10.000 10.000 < 100.000 100.000-1.000.000 > 1.000.000 Activiteit strijdig gebruik Activiteit aanleg Activiteit reclame Activiteit monument Activiteit kap Activiteit uitweg Activiteit brandveilig gebruik Beperkte milieutoets

100 98 60 12 115 20 1 17 116 31 8 1

10 14 24 36 12 10 3 15 10 7 14 40

1000 1372 1440 432 1380 200 3 255 1160 217 112 40

Sloopmelding Melding brandveilig gebruik Melding milieu

120 8 55

2 5 3

240 40 165

Voorbeoordeling Totaal

220

10

2200 10.256

2. Beleidsmatige uren en overige werkzaamheden Beleidsplannen actualiseren/implementeren Omgevingswet Bezwaar en beroep Applicatiebeheer Administratie en klantvragen Bedrijfsvoering (planning/overleg/controlecyclus/budgetbeheer/ voorbereiding poho): over alle bovenstaande activiteiten Totaal

990 420 724 1.092 352 3.578

15

Bijlage 2 Uitvoeringsprogramma toezicht en handhaving

Reguliere werkzaamheden

Verwacht aantal

kengetal

Toezicht uren 1. Omgevingsvergunning < 10.000 Categorie 1 10.000 < 100.000 Categorie 2 100.000-1.000.000 Categorie 3 > 1.000.000

157 178 91 52

1 2 3 4

157 356 273 208

24 73

12 8

288 584

110 88

5,5 3

605 264 2.735

Verzoeken tot handhaving Meldingen derde Eigen waarnemingen/Ambtshalve handhaving BAG-signaleringen Totaal

Begrootte uren

Juridische uren Bezwaar en beroep Verzoeken tot handhaving Meldingen derde Eigen waarnemingen/Ambtshalve BAG-signaleringen

36 24 63 90 1

Beleid en juridische ondersteuning

N.v.t.

Totaal

25 25 20 20 25

900 600 1.260 1.800 25

400 4.985

Het aantal verwachtte juridische uren is meer dan de beschikbare fte uren. Dit komt onder andere door een verwachtte stijging van bezwaar- en beroepzaken en de implementatie van de Omgevingswet. Op basis van prioritering volgens het VTH beleid zullen zaken opgepakt worden. Het is daarom ook denkbaar dat wellicht niet alles in 2023 opgepakt kan worden.

16

ODBN werkprogramma gemeenten 2023

's-Hertogenbosch, november 2022

2

3

Inhoud

1.

Inleiding

4

1.1

Doel

6

3.4.4.1

Branche aanpak

32

1.2

Afbakening

6

3.4.4.2

Thema aanpak

35

1.3

Uitgangspunten

6

Regionale prioriteiten en focus

40

1.4

Voorbereiding, vaststelling, coördinatie uitvoering en monitoring

9

1.5

Financieel kader (in uren)

9

1.6

Algemene werkzaamheden

11

Vergunningverlening

12

2.1

Inleiding

2.2

3.4.4

3.4.5

Branche en thema aanpak

32

3.4.5.1 Veehouderij en volksgezondheid en Transitie zorgvuldige veehouderij

40

3.4.5.2

Terugdringen van milieuklachten

40

3.4.5.3

Energie (activiteit: toezicht op energiebesparing)

40

14

3.4.5.4

Focus op veiligheid en volksgezondheid

41

Bedrijfsgebonden milieubelastende activiteiten (MBA’s)

14

3.4.5.5

Aanpak illegaliteit

41

2.2.1

Regionaal operationeel kader (ROK)

15

2.2.2

Taskforce VTH en transitie veehouderij

16

2.2.3

Afhandeling van meldingen en vergunningen

18

2.2.4

Actualiteit en het intrekken van de vergunning

2.2.4.1

2.2.4.2

2.

Niet geprogrammeerd toezicht en handhaving

42

3.5.1

Niet geprogrammeerd toezicht bij bedrijfsgebonden MBA’s

42

3.5.1.1

Controles milieu (losse opdrachten)

43

19

3.5.1.2

Beoordelen voorgeschreven onderzoeken

44

Actualiseren van vergunningen

19

3.5.2

Repressieve bestuursrechtelijke handhaving

44

Intrekken van vergunningen

19

3.5.3

Advies verzoek om handhaving/advies gedoogbeschikkingen

44

Regionale prioriteiten voor de uitvoering

20

3.5.4

Repressieve strafrechtelijke handhaving

45

2.2.5.1

Potentieel zeer zorgwekkende stoffen (ZZS)

20

3.5.5

Behandelen klachten- en incidentmeldingen

45

2.2.5.2

Energiebesparing bedrijven

21

3.6

Toezicht basistaken bodem en mobiel breken

46

Veehouderij en volksgezondheid

21

3.7

Toezicht asbestsloop

48

Risicorelevante bedrijven

21

3.8

Ketenaanpak en milieucriminaliteit (gefinancierd uit budget collectieve taken) 49

21

3.9

Budgetten

49

Juridische ondersteuning

50

4.1

51

2.2.5

2.2.5.3

2.2.5.4 2.2.6

3.

Rolopvatting

2.3

Meldingen basistaken bodem en mobiel breken

22

2.4

Toetsen asbestinventarisatierapporten

23

2.5

Budgetten

23

Toezicht en handhaving 3.1

3.5

4. 5.

Budgetten

Overige verzoektaken

53

24

5.1

Algemeen

53

Regionaal operationeel kader (ROK)

26

5.2

Uitvoering

53

3.2

Doelstellingen en indicatoren

27

5.3

Budgetten

53

3.3

Financieel kader geprogrammeerd toezicht (in uren)

27

3.4

Geprogrammeerd toezicht en handhaving

6.

Regionale dienstverlening

54

28

Bijlage 1: Overzicht uit te voeren verzoektaken per gemeente

58

3.4.1

Voorbereidingsfase toezicht/bedrijvenlijst

28

Bijlage 2: Overzicht budgetten per gemeente

60

3.4.2

Aandachtsbedrijven

29

Bijlage 3: Beschrijving werkzaamheden overige verzoektaken

62

Toezicht risicoklasse hoog

31

3.4.3

Gemeentelijk werkprogramma 2023 ODBN

Versie 5.2, december 2022

3

4

1 Inleiding

Gemeentelijk werkprogramma 2023 ODBN

5

Versie 5.2, december 2022

6

1 Inleiding

1.1 Doel Dit document het “ODBN werkprogramma gemeenten 2023” (hierna: werkprogramma) heeft als doel een zo goed mogelijk beeld te geven van de taken die voor 2023 aan de Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN) worden opgedragen. Met dit werkprogramma wordt, voor wat betreft de taken die bij de ODBN zijn belegd, invulling gegeven aan artikel 13.8 lid 1 van het Omgevingsbesluit.

1.2 Afbakening Het werkprogramma geldt voor geheel 2023 en betreft de VTH basis- en verzoektaken en de overige verzoektaken. Voor het budget Collectieve taken (onderdeel van het Ontwikkelprogramma 2023), SSIB, Bodemloket, calamiteitenregeling (omgevingszorg) en klachtenregeling zijn alleen de financiële gegevens opgenomen.

1.3 Uitgangspunten Iedere deelnemer is zelf verantwoordelijk voor het onderbrengen van het basistakenpakket bij de ODBN.

Gemeentelijk werkprogramma 2023 ODBN

Bij het uitvoeren van dit werkprogramma houdt ODBN zich aan de Algemene leveringsvoorwaarden en uniforme werkafspraken, zoals gepubliceerd op de website van de ODBN. De ODBN dient te voldoen aan de kwaliteitscriteria zoals die gelden voor vergunningverlening, toezicht en handhaving inzake het omgevingsrecht, voor zover betrekking hebbend op omgevingsdiensten. Ten slotte houdt de ODBN zich aan de – in 2022 tot stand gekomen – uniforme gemeentelijke mandaatbesluiten. Daarin is aan de directeur mandaat verleend voor het nemen van alle besluiten die voortvloeien uit de opdracht die is verleend aan de omgevingsdienst, zoals (onder meer) vastgelegd in dit werkprogramma. Daarin is ook mandaat verleend voor de elektronische publicatie van besluiten in het (digitaal) gemeenteblad, wat betekent dat de ODBN dit vanaf 2023 zal gaan verzorgen. Als een gemeente ook wil publiceren in een lokaal weekblad, regelt zij dit zelf.

Wettelijk kader (Omgevingswet) Op het moment van schrijven is de verwachte inwerkingtredingsdatum van de Omgevingswet 1 juli 2023, maar gelet op de historie van de wet moet er ook rekening gehouden worden met verder uitstel. De wet is immers nog omgeven met grote onzekerheden zoals de haperende ontwikkeling van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). In dit werkprogramma is het uitgangspunt dat de Omgevingswet op 1 juli 2023 in werking treedt. Dit moment valt halverwege in het jaar. Voor de uitvoering van dit werkprogramma is uitgegaan van de Omgevingswet. In paragraaf 1.5 Financieel kader (in uren), wordt aangegeven in hoeverre bij de financiële uitgangspunten is geanticipeerd op de Omgevingswet.

Versie 5.2, december 2022

7

8

9

Dit werkprogramma wordt in 2023 dus voor het eerst onder de vlag van de Omgevingswet uitgevoerd. Zowel voor provincie, gemeenten, ketenpartners als de ODBN wordt dit een startjaar om te gaan werken vanuit andere wetgeving, andere instrumenten, sturen op het gesprek aan de voorkant, (nog) meer integrale (digitale) samenwerking en in dit geheel ontdekken wat er wel en niet kan. Ondanks de lange aanloopperiode, krijgen de eerste jaren een hoog gehalte “learning by doing”. Dat is niet erg, zolang met elkaar het goede gesprek gevoerd blijft worden: “Werkt het zoals we het hadden bedacht?” en “Waar hebben we samen bij te sturen?”.

Beleidskaders ➜ Het Regionaal Operationeel Kader Vergunningverlening 2021-2022 van april 2021 (hierna genoemd ROK-VV), inclusief de implementatie van de acht maatregelen uit het rapport “Meer dan de som der delen!” van de Taskforce Transitie Veehouderij. ➜ Het Regionaal Operationeel Kader ODBN 2017-2020 voor de milieutaken toezicht en handhaving van 6 juli 2016 (hierna genoemd ROK-TH). Er wordt gewerkt aan een herziening van het ROK-VV en ROK-TH dat moet leiden tot een nieuw regionaal kader. Dit kader is van de deelnemers en de ODBN ondersteunt dit proces. In dit kader wordt het huidige ROK-TH geëvalueerd, het ROK-VV geïntegreerd en geoptimaliseerd en stellen de deelnemers de wettelijke regionale beleidsdoelen. Samen vormt dit het nieuwe integrale VTHbeleid. Het streven is om dit nieuwe VTH-beleid in de eerste helft van 2023 vast te stellen. Vanaf de tweede helft van 2023 vindt dan geleidelijke implementatie plaats.

Inrichtingenbestand/activiteitenbestand Met de invoering van de Omgevingswet wordt het begrip inrichting uit de Wet milieubeheer losgelaten en vervangen door het begrip milieubelastende activiteit (MBA). De Omgevingswet definieert een milieubelastende activiteit als een activiteit die nadelige gevolgen voor het milieu kan veroorzaken. Het inrichtingenbestand moet daarom omgezet worden naar een activiteitenbestand. Op 1 juli 2023 is er nog geen activiteitenbestand. Dit is ook geen vereiste voor de uitvoering van de werkzaamheden. Op natuurlijke momenten, bijvoorbeeld bij het uitvoeren van inspecties, wordt de inrichting omgezet naar MBA. Op dit moment wordt door de ODBN een aanpak uitgewerkt waardoor inzicht ontstaat in de financiële en organisatorische gevolgen. Als het inzicht is verkregen zal dit met de deelnemers worden besproken. Bij de voorbereidingen en de uitvoering van dit werkprogramma wordt de beschikbare informatie uit het inrichtingenbestand en waar mogelijk het activiteitenbestand gebruikt.

Verschuiving bevoegd gezag Met de komst van de Omgevingswet zal voor een aantal activiteiten (inrichtingen) het bevoegde gezag gaan verschuiven van provincie naar gemeente en andersom. De gevolgen hiervan zijn meegenomen in dit werkprogramma.

Gemeentelijk werkprogramma 2023 ODBN

1.4 Voorbereiding, vaststelling, coördinatie uitvoering en monitoring Het ODBN werkprogramma gemeenten 2023 is door de ODBN opgesteld. Begin maart 2022 is aan alle gemeenten het concept van bijlage 2 (budgeturen per gemeente) van dit werkprogramma toegestuurd zodat gemeente hierop konden anticiperen in hun eigen begroting. De in bijlage 2 opgenomen definitieve budgeturen zijn in samenwerking met de betreffende gemeenten bepaald. Het werkprogramma wordt door alle gemeenten individueel vastgesteld. De ODBN coördineert de uitvoering van het werkprogramma. De ODBN rapporteert periodiek over de uitvoering van het werkprogramma. De individuele gemeenten zijn zelf verantwoordelijk voor de monitoring van de budgetten en eventuele budgetoverschrijdingen.

1.5 Financieel kader (in uren) Dit werkprogramma is opgesplitst in de volgende hoofdstukken: ➜ Vergunningverlening (basis- en VTH-verzoektaken); ➜ Toezicht en handhaving (basis- en VTH-verzoektaken); ➜ Juridische ondersteuning (basis- en VTH-verzoektaken); ➜ Overige verzoektaken.

Versie 5.2, december 2022

10

Bij het opstellen van dit werkprogramma zijn onderstaande financiële uitgangspunten gehanteerd: 1

Algemene werkzaamheden ten behoeve van het werkprogramma: Per gemeente 65 uur+1,3% van het totaal aantal uren van het werkprogramma van de betreffende gemeente (excl. uren Intake en verzending). 2 Intake en verzending: 15% van het totaal aantal uren van het werkprogramma van de betreffende gemeente (excl. uren Algemene werkzaamheden). 3. Vergunningverlening bij bedrijfsgebonden MBA’s: Basis gemiddelde uurbesteding 2019, 2020 en 2021 aangevuld met een trendanalyse (stijgende of dalende lijn) op hoofdlijnen. De uren worden indien nodig bijgesteld op basis van deze trendanalyse. Dit om een realistischer beeld te geven. Aanvullend zijn uren opgenomen voor het behandelen van vergunningen/ meldingen van bedrijven die onder de Omgevingswet van bevoegd gezag wisselen (van provincie naar gemeente): voor 2023 is de helft van de uren opgenomen (vanwege uitstel Omgevingswet) die de provincie in de periode 2019-2021 gemiddeld jaarlijks aan deze bedrijven besteedde. 4. Basistaak bodem en mobiel breken: De notitie Overdracht reguliere basistaken Besluit bodemkwaliteit en grote infrastructurele werken plus uren mobiel breken en het toezicht op gesloten bodemenergiesystemen in de aanlegfase. Daarnaast zijn aanvullend uren opgenomen voor de nieuwe bodemtaken onder de Omgevingswet Omgevingswet (de oorspronkelijke uren zijn gehalveerd vanwege uitstel Omgevingswet).

Bij het onderdeel meldingen zijn uren opgenomen voor meldingen gesloten bodemenergiesystemen (1.228 uur regio breed). Deze uren zijn overgeheveld vanuit de overige verzoektaken (OV01 meldingen GEBES) en dus niet opgehoogd. 5. Asbesttaken: Basis gemiddelde uurbesteding 2019, 2020 en 2021 aangevuld met een trendanalyse (stijgende of dalende lijn) op hoofdlijnen. De uren worden indien nodig bijgesteld op basis van deze trendanalyse. Dit om een realistischer beeld te geven.

6. Geprogrammeerd toezicht: Zie paragraaf 3.3. 7. Niet geprogrammeerd toezicht: Basis gemiddelde uurbesteding 2019, 2020 en 2021 aangevuld met een trendanalyse (stijgende of dalende lijn) op hoofdlijnen. De uren worden indien nodig bijgesteld op basis van deze trendanalyse. Dit om een realistischer beeld te geven. Daarnaast zijn aanvullend uren opgenomen voor de uitvoering van het grijze strafrecht (2.130 uur totaal, waarvan 1.485 uur reeds is geland in de gemiddelde uurbesteding 2019-2021 en 645 uur (regio breed) aanvullend is opgenomen voor 2023). 8. Juridische ondersteuning basistaken: Basis gemiddelde uurbesteding 2019, 2020 en 2021 aangevuld met een trendanalyse (stijgende of dalende lijn) op hoofdlijnen. De uren worden indien nodig bijgesteld op basis van deze trendanalyse. Dit om een realistischer beeld te geven. 9. Overige verzoektaken: Basis gemiddelde uurbesteding 2019, 2020 en 2021 aangevuld met een trendanalyse (stijgende of dalende lijn) op hoofdlijnen. De uren worden indien nodig bijgesteld op basis van deze trendanalyse. Dit om een realistischer beeld te geven. Buiten de nieuwe bodemtaken en de overdracht van bedrijven die onder de Omgevingswet wisselen van bevoegd gezag, zijn de gevolgen van de Omgevingswet op de VTH-taken niet in de uren opgenomen.

Op het moment van opstellen van dit document is er onvoldoende (bruikbare) informatie voorhanden om deze vertaling te kunnen maken. Daarnaast zijn de effecten van de Omgevingswet ook afhankelijk van beleidskeuzes die gemeenten nog moeten maken. Er zal rekening gehouden moeten worden met een toename in de uren en daarmee de kosten voor wat betreft de uitvoering als gevolg van de implementatie van de Omgevingswet. Ook de gevolgen van de recent door Gedeputeerde Staten vastgestelde Routekaart 2024 zijn niet in de uren opgenomen. In de Routekaart 2024 is beschreven dat veehouders gestimuleerd gaan worden om voortaan alleen op grond van de Wabo/ Omgevingswet een omgevingsvergunning aan te vragen, waardoor de natuurtoets in dat kader dient plaats te vinden. Dit legt een grotere last bij gemeenten, zoals beschreven in de Routekaart 2024, en de verwachting is dat voor de uitvoering daarvan een beroep op de ODBN zal worden gedaan. In deze fase zijn er nog te veel onzekerheden om hiervoor al uren te reserveren in het werkprogramma. LET OP: bovenstaande uitgangspunten worden gehanteerd voor het berekenen van de budgeturen. Afrekening vindt plaats op basis van daadwerkelijk gerealiseerde uren waardoor de percentages bij algemene werkzaamheden en intake en verzending kunnen afwijken.

1.6 Algemene werkzaamheden Ten behoeve van het werkprogramma worden een aantal algemene werkzaamheden uitgevoerd zoals het opstellen werkprogramma (incl. selectie bedrijven), monitoring, capaciteitsplanning en uitvoeren van analyses. Hiervoor wordt per gemeente 65 uur + 1,3% van het totaal aantal uren (excl. uren Intake en verzending) van het werkprogramma van de betreffende gemeente gereserveerd. In de bijlage 2 zijn de budgeturen per gemeente voor de algemene werkzamheden opgenomen.

Gemeentelijk werkprogramma 2023 ODBN

Versie 5.2, december 2022

11

12

2 Vergunningverlening

13

2

Gemeentelijk werkprogramma 2023 ODBN

Versie 5.2, december 2022

13

14

2 Vergunningverlening

2.1 Inleiding We bevinden ons in een periode van omvangrijke ontwikkelingen met invloed op vergunningverlening. De ODBN werkt intensief samen met haar deelnemers aan deze ontwikkelingen, zoals de implementatie van de Omgevingswet, de transitie van de veehouderij en de doorontwikkeling van de VTH-taken van de ODBN. Deze ontwikkelingen staan niet op zichzelf maar komen voort uit maatschappelijke ontwikkelingen zoals een andere blik op de leefomgeving, de veranderingen binnen de agrarische sector en een andere houding in de gesprekken met bedrijven, inwoners en maatschappelijke organisaties. Rond de inwerkingtreding van de Omgevingswet kan mogelijk veel extra werk ontstaan. Enerzijds voor initiatieven die nog op het laatste moment worden ingediend onder het oude wettelijke regime. Anderzijds op initiatieven die direct na inwerkingtreding van de Omgevingswet ingediend worden.

Het betreft het behandelen van een aanvraag/melding/ informatieplicht inclusief het beoordelen van onderzoeken die hier deel van uitmaken en eventuele juridische inzet inclusief zienswijze maar exclusief bezwaar- en beroepsprocedures. Bezwaar- en beroepsprocedures zijn opgenomen in hoofdstuk 4 Juridische ondersteuning.

2.2.1 Regionaal operationeel kader (ROK) In 2021 is gestart met de implementatie van het ROK-VV. Het ROK-VV beschrijft een effectievere milieuvergunningverlening die bijdraagt aan een schone, duurzame en veilige leefomgeving. In hoeverre de implementatie van het ROK-VV in 2023 kan worden voortgezet moet nog worden bezien. Door de komst van de Omgevingswet verandert er namelijk veel voor vergunningverlening. In de uitvoering worden de volgende veranderingen doorgevoerd: ➜ Geen vergunningplicht voor het bedrijf maar enkel nog voor bepaalde milieubelastende activiteiten (en eventuele functioneel ondersteunende activiteiten); ➜ Het aantal vergunningplichtige milieubelastende activiteiten zal afwijken van het huidige aantal vergunning-/OBM-plichtige inrichtingen; ➜ Naast het instrument meldingsplicht komt er een nieuw instrument, de Informatieplicht; ➜ Per milieubelastende activiteit is omschreven welke informatie, behorende bij de melding, benodigd is (dit is afhankelijk van de risico’s van een activiteit); ➜ Het instrument omgevingsoverleg (de intake- en omgevingstafel) wordt geïntroduceerd.

Verder zijn alle ontwikkelingen binnen de veehouderij van grote invloed op het aantal vergunningsaanvragen en meldingen (zie paragraaf 2.2.2). Al het bovenstaande heeft grote impact op zowel de agrarische als de industriële vergunningverlening. Vooral de andere manier van werken springt hierbij in het oog. Dat is niet alleen de inhoud en het proces van het werk, maar dit gaat ook over houding en gedrag van medewerkers.

2.2 Bedrijfsgebonden milieubelastende activiteiten (MBA’s) De werkzaamheden voor vergunningverlening voor bedrijfsgebonden MBA’s omvatten: ➜ ➜ ➜ ➜ ➜ ➜ ➜ ➜ ➜

Behandelen aanvragen van een omgevingsvergunning voor een milieubelastende activiteit; Behandelen milieuneutrale wijziging omgevingsvergunning; Beoordelen meldingen milieubelastende activiteiten; Beoordelen informatieplicht milieubelastende activiteiten; Beoordelen omgevingsvergunning beperkte milieutoets (OBM) (alleen overgangsrecht); Actualiseren voorschriften omgevingsvergunning; Intrekken omgevingsvergunning; Opstellen maatwerkvoorschriften/ beoordelen gelijkwaardigheid; Overige adviezen m.b.t. omgevingsvergunningen (b.v. beoordelen aanmeldnotitie, beoordelen MER voorafgaande aan vergunningprocedure, toetsen rapportage E-PRTR).

Gemeentelijk werkprogramma 2023 ODBN

Versie 5.2, december 2022

15

16

Binnen de veehouderij zijn er veel ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op het aantal vergunningaanvragen en meldingen in 2023. De belangrijkste ontwikkelingen zijn:

Deze verandering hebben invloed op de processen, de werkwijzen en de samenwerking met gemeenten en overige partners. De verwachting is dat 2023 voornamelijk nodig is om ervaring met de Omgevingswet op te doen en het effect ervan inzichtelijk te maken. De nieuwe inzichten kunnen gebruikt worden als input voor het werkprogramma 2024. In dit werkprogramma wordt aangegeven op welke wijze in 2023 invulling wordt gegeven aan de pijlers van het ROK-VV, rekening houdend met het voorstaande.

De 5 pijlers van het ROK-VV zijn: 1. Risico- en omgevingsgerichte afhandeling van meldingen en vergunningen 2. De actualiteit en het intrekken van de vergunning 3. Regionale prioriteiten voor de uitvoering 4. Rolopvatting 5. Verbeteracties (maakt geen onderdeel uit van dit werkprogramma).

2.2.2 Taskforce VTH en transitie veehouderij Om de hoeveelheid agrarisch werk door de Brabantse omgevingsdiensten te kunnen uitvoeren zijn in 2019 door de Taskforce VTH en transitie veehouderij, 8 maatregelen voorgesteld. Deze 8 maatregelen passen binnen de kaders van het ROK-VV. In 2020 is, vooruitlopend op het ROKVV, gestart met het implementeren van de 8 maatregelen en overige aanbevelingen uit het adviesrapport Meer dan de som der delen!. De implementatie heeft voor een belangrijk deel plaats gevonden. In 2022 heeft borging plaats gevonden en zijn de maatregelen gemonitord. Waar nodig worden werkwijze aangepast.

Gemeentelijk werkprogramma 2023 ODBN

➜ Aanpassing van de Interim Omgevingsverordening (IOV) De aanpassing van de IOV in 2022 met een zogenaamde ‘uitzingregeling’. Veehouders die het voornemen hebben om uiterlijk per 2028 te stoppen, hebben de mogelijkheid om op een andere manier aan de ammoniakreductie-eisen te voldoen, zoals het houden van minder dieren. Daarmee hoeven zij niet te voldoen aan de verplichte aanpassing van verouderde stalsystemen per 1 januari 2024. ➜ Rapport Stalaanpassingen Provincie breed is in beeld gebracht op hoeveel bedrijfslocaties er naar verwachting voor 2024 één of meerdere stalsystemen moeten worden aangepast met emissiereducerende maatregelen om te kunnen voldoen aan de eisen uit de IOV. Hoewel er al de nodige aanpassingen zijn gedaan (waarvan een aantal niet meer toekomstbestendig > zie hieronder ‘RAV codering stalsystemen’), blijken er nog veel bedrijven aanpassingen te moeten verrichten (Rapport Stalaanpassingen 2024). ➜ Routekaart 2024 In de door Gedeputeerde Staten in 2022 vastgestelde Routekaart stalaanpassingen 2024 is beschreven dat veehouders gestimuleerd gaan worden om voortaan alleen op grond van de Wabo/ Omgevingswet een omgevingsvergunning aan te vragen, waardoor de natuurtoets in dat kader dient plaats te vinden. Dit legt een grotere last bij gemeenten, zoals beschreven in de Routekaart 2024.