3. Gemeentebelangen - Verslagen verkennings- en informatiefase

Eindverslag Verkenner Gemeente Vught

Inleiding Gemeentebelangen heeft op 18 maart 2026 de gemeenteraadsverkiezingen in Vught gewonnen, en heeft als grootste partij in de nieuwe gemeenteraad het initiatief genomen om tot een coalitie voor de nieuwe bestuursperiode te komen. Een eerste stap hiertoe is een zorgvuldige verkenning van mogelijke coalities voor de nieuwe bestuursperiode, waartoe Gemeentebelangen Ko Buijnsters heeft gevraagd de diverse mogelijkheden in kaart te brengen. Op zijn initiatief zijn individuele gesprekken gevoerd met de burgemeester Chantal Nijkerken-De Haan, wethouder Rob Janssen en de 7 fracties van de nieuwe gemeenteraad in Vught. In dit verslag wordt op hoofdlijnen een overzicht uitgewerkt van de gevoerde gesprekken. Daarnaast bevat het een analyse van de politieke verhoudingen inclusief mogelijke coalitieopdracht en een duidelijk gemotiveerd advies. Doel De verkenner heeft als opdracht meegekregen om: • In kaart te brengen welke coalities politiek en inhoudelijk haalbaar zijn; • Inzicht te geven in het onderlinge vertrouwen tussen fracties; • Te adviseren over een stabiele en werkbare coalitie. Gesprekspunten In de gesprekken zijn ten minste de volgende punten aan bod gekomen: • Bereidheid tot deelname aan een coalitie; • Voorkeurscoalities en uitsluitingen; • Randvoorwaarden voor samenwerking. • Belangrijkste inhoudelijke prioriteiten; • Mogelijke wethouder kandidaat

Uitslag verkiezingen De opkomst was hoger dan bij de vorige verkiezingen in 2020 toen de pandemie en de herindeling een rol speelde. Alle partijen benoemen de knappe prestatie van zowel Gemeentebelangen als SamenLokaal, waarmee de lokale partijen de winnaar van deze verkiezingen zijn geworden. Er is voor deze verkiezingen een scherpe campagne gevoerd. Gezien hetgeen zich de afgelopen raadsperiode heeft voorgedaan, vraagt deze periode na de campagne van alle partijen nu zelfreflectie én het vermogen om het verleden achter zich te laten. Alle partijen benoemen voor de nieuwe bestuursperiode het belang van een stabiele meerderheidscoalitie met oog voor wat er zich in de regio en globaal afspeelt, en zien het belang van goede onderlinge verhoudingen en respect in zowel gemeenteraad als in het college. Het is aan partijen om daar ieder voor zich én gezamenlijk invulling aan te gaan geven. Om tot een stabiele meerderheidscoalitie te komen onderstrepen partijen de noodzaak tot het maken van heldere harde afspraken op inhoud, transparantie en onderling vertrouwen. De uitdaging ligt hierbij in het gezamenlijk vaststellen van welke ambities echt bijdragen aan de gemeente Vught en het belang van haar inwoners, en welke tegelijkertijd ook in balans zijn met de capaciteit van de gemeente.

Partijen onderschrijven in principe allemaal -zij het onder voorwaarden- aan zo’n coalitie te willen deelnemen. Inhoudelijk lijken alle partijen op het eerste gezicht ook in een coalitie te kunnen samenwerken. Verschillende partijen benoemen een mogelijke rol voor SamenLokaal om het coalitieakkoord met gedoogsteun aan te nemen en daarvoor een aantal punten uit het programma van SamenLokaal in het nieuwe coalitieakkoord mee zou kunnen krijgen. Energietransitie, een oplossing voor N65, verkeersveiligheid in de kernen, wonen en woningbouw worden door alle partijen als prioriteit gezien, net als financiën en het sociaal domein. Ook leefbaarheid en voorzieningen in alle drie de kernen vinden alle partijen belangrijk. Een toekomstvisie waarin de gemeente Vught een stip op de horizon zet waar men in 2050 wil staan zou wenselijk zijn,

Mogelijkheden voor samenwerking in een te vormen coalitie Voor een meerderheid in de gemeenteraad zijn 12 zetels nodig. Alle partijen geven aan dat een coalitie met 12 zetels een té smalle basis vormt voor een stabiele meerderheidscoalitie, en willen een coalitie van tenminste 14 zetels. Tegelijkertijd wordt een raadsbreed akkoord niet wenselijk geacht, en hecht men meer aan een gezonde coalitie-oppositie verhouding. Gezien de verschillende dossiers bestaat het nieuwe college bij voorkeur uit 4 wethouders. Alle partijen hebben mogelijke wethouderskandidaten. Daarnaast hebben partijen uitgesproken dat het wenselijk is dat de huidige projectwethouder Energie en Klimaat omwille van de continuïteit van het dossier zijn werkzaamheden kan afronden, waarbij afspraken over de duur van zijn aanstelling in de informatiefase worden meegenomen. Richting formatie Partijen hebben verschillende voorkeurscoalities uitgesproken. • De fractie van Gemeentebelangen adviseert een brede coalitie van Gemeentebelangen, D66 en VVD. Dit zijn de drie grootste partijen in de gemeenteraad en hebben samen 16 zetels in de gemeenteraad. Deze coalitie zou eventueel kunnen worden aangevuld met gedoogsteun van SamenLokaal, waardoor deze variant op 17 zetels kan rekenen.

Andere mogelijke opties zijn Gemeentebelangen, VVD, PvdA-GL aangevuld met gedoogsteun van SamenLokaal, goed voor 15 zetels, of een voortzetting van de huidige coalitie van Gemeentebelangen, VVD, CDA met gedoogsteun van SamenLokaal, welke kan rekenen op 14 zetels. • De fractie van D66 adviseert een coalitie van Gemeentebelangen en D66, aangevuld met (in aflopende voorkeur) PvdA-GL, CDA of VVD. Deze varianten hebben respectievelijk 15, 14 of 16 zetels in de gemeenteraad. • De fractie van de VVD adviseert voortzetting van de huidige coalitie van Gemeentebelangen, VVD, en CDA met gedoogsteun van SamenLokaal, die samen 14 zetels hebben. Een alternatief is Gemeentebelangen, VVD en PvdA-GL die gezamenlijk ook 14 zetels hebben.

•

•

•

•

PvdA-GL wil een gewogen coalitie, waarin links, midden en rechts evenredig vertegenwoordigd zijn. PvdA-GL sluit niet aan bij een coalitie van Gemeentebelangen en VVD. Een mogelijke coalitie is Gemeentebelangen, D66, PvdA-GL. Die variant heeft 15 zetels in de gemeenteraad. Daarnaast is een raadsbreed akkoord niet wenselijk. Een coalitie van Gemeentebelangen, D66, VVD met PvdA-GL is ook te breed. Het CDA vindt doorzetten van de huidige coalitie van Gemeentebelangen, VVD en alleen het CDA te smal. Een mogelijke optie voor het CDA is een coalitie met Gemeentebelangen, VVD, PvdA-GL en CDA. Deze coalitie heeft 16 zetels in de gemeenteraad. SamenLokaal adviseert een college van Gemeentebelangen, VVD, SamenLokaal en CDA. Daarmee heeft SamenLokaal de meeste raakvlakken. Deze combinatie heeft 14 zetels. De SP ziet voor zichzelf een bescheiden rol in de formatie. De SP sluiten deelname aan een coalitie niet expliciet uit, maar sluit alleen aan wanneer zij een onmisbare partij zijn in de formatie. De SP geeft aan geen raadsbreed akkoord te willen sluiten.

Advies Alles overwegende ziet de verkenner daarom 3 coalitieopties: • Gemeentebelangen, D66, VVD (16 zetels) • Gemeentebelangen, D66, PvdA/GL (15 zetels) • Gemeentebelangen, VVD, CDA, SamenLokaal (14 zetels) Het advies van de verkenner is ondanks de over en weer geuite inhoudelijke bezwaren, dat de partijen Gemeentebelangen D66 en VVD in de eerste informatiepoging met elkaar om tafel gaan. Tevens adviseert de verkenner aan Gemeentebelangen dat zij een voorstel doen voor een te benoemen informateur om te onderzoeken of er een inhoudelijk gedragen coalitieakkoord gesloten kan worden met Gemeentebelangen, D66 en VVD.

De agenda voor die informatieronde omvat, op grond van de door een meerderheid van de fracties aangedragen prioriteiten, in ieder geval de volgende onderwerpen: • Energietransitie • N65 • Bedrijventerreinen • Financiën en de OZB • WMO en jeugdzorg • Goed bestuur en ambtelijke organisatie • Woningbouw • Opvang ontheemden Als deze inhoudelijke discussie afgerond is, kan gesproken worden over de portefeuilleverdeling en wethouderkandidaten. Deze partijen hebben uitgesproken dat zij een coalitie wensen met 4 wethouders, bij voorkeur aangevuld met de huidige projectwethouder Energie en Klimaat, waarbij afspraken over de duur van zijn aanstelling in de informatiefase worden meegenomen.

Haaren, 8-4-2026

Ko Buijnsters

Verslag Overleg lijsttrekkers – 9 april 2026 Bijeenkomst Resultaten Verkenningsfase Aanwezig: - Ko Buijnsters, verkenner; - Jos den Otter, Gemeentebelangen; - Guus Van Woesik, Gemeentebelangen; - Willem-Jan de Graaff, D66; - Mark du Maine, VVD; - Wouter Schreuder, VVD; - Rob Duijghuisen, PvdA-GroenLinks; - Floor Bink-Bongaarts, PvdA-GroenLinks; - Rutger Jans, CDA; - Hein Maas, CDA; - Martien Vromans, SamenLokaal; - Jos Stoof, SamenLokaal; - Sharhrzad Moradipanah, SP; - Chantal Nijkerken – de Haan, burgemeester; - Margaret Penders, griffier; - Daan Jansen, raadsadviseur (verslag); - Wouter Keijzers, gemeentesecretaris; - Jurgen Bartholomeus, concernstrateeg. 1. Opening De burgemeester opent de vergadering als technisch voorzitter, heet iedereen van harte welkom en in het bijzonder verkenner Ko Buijnsters. 2. Vaststellen verslag bijeenkomst 28.03.2026 Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld. 3. Terugkoppeling resultaten verkenningsfase De verkenner geeft aan alle gesprekken als constructief te hebben ervaren en dankt alle betrokkenen voor de eervolle opdracht. Hij merkt op dat vanuit sommige hoeken is aangegeven dat het eindverslag, dat vandaag voorligt, mogelijk niet expliciet genoeg is. Tijdens de verkenningsfase lag de focus niet uitsluitend op inhoudelijke standpunten, maar vooral op de persoonlijke voorkeuren van de verschillende partijen.

Hoewel dit inhoudelijk niet verder is uitgediept, doet dit volgens de verkenner geen afbreuk aan de strekking van zijn verhaal en het daarbij horende advies.

1

Zoals in de terugkoppeling is te lezen, stelt de verkenner drie opties voor1, waarbij de nadruk ligt op de wens om tot een zo groot mogelijke coalitie te komen. Dit met het oog op het vormen van een zo breed mogelijk gedragen bestuur voor de gemeente Vught. Optie 1 beschikt over de grootste meerderheid, met 16 zetels, en wordt door de verkenner als realistisch beschouwd. Mocht deze optie niet haalbaar blijken, dan blijven er nog twee alternatieven over: één meer aan de linkerzijde en één meer aan de rechterzijde van het politieke spectrum. De burgemeester voegt hieraan toe dat het belangrijk is te beseffen dat de kiezer heeft gesproken en dat de gemeenteraad er is voor de inwoners van Vught, en niet voor afzonderlijke partijen. De heer Den Otter dankt, namens alle fracties, de verkenner voor zijn werkzaamheden en de korte termijn waarop deze zijn uitgevoerd, waarna het vragenrondje vanuit de fracties begint. De heer Jans vraagt de verkenner of er een hiërarchische volgorde zit in de voorgestelde opties uit het eindverslag. Daarop antwoordt de verkenner ontkennend. Vervolgens vraagt de heer Jans of er door partijen inhoudelijke barrières zijn opgeworpen. Ook hierop luidt het antwoord nee, al zijn er wel voorwaarden gesteld. Zo is voor de fractie PvdA-GroenLinks handhaving op de Spreidingswet een belangrijk aandachtspunt.

Tot slot vraagt de heer Jans of er zicht is op de voorwaarden die door de verschillende fracties zijn gesteld. Deze vraag wordt bevestigend beantwoord door de verkenner. 4. Vervolgproces De burgemeester nodigt alle fracties uit om te reageren op het voorstel2 van de verkenner, zoals opgenomen in het eindverslag.

1

Alles overwegende ziet de verkenner daarom 3 coalitieopties: • Gemeentebelangen, D66, VVD (16 zetels) • Gemeentebelangen, D66, PvdA/GL (15 zetels) • Gemeentebelangen, VVD, CDA, SamenLokaal (14 zetels) 2 Het advies van de verkenner luidt dat, ondanks de over en weer geuite inhoudelijke bezwaren, de partijen Gemeentebelangen, D66 en VVD in de eerste informatieronde met elkaar in gesprek gaan.

De heer Den Otter geeft aan dat Gemeentebelangen kennis heeft genomen van het eindverslag van de verkenner en brengt een nuancering aan bij het onderdeel ‘Richting formatie’. De fractie heeft gemeend een feitelijke weergave van de verkiezingsuitslag te 2

geven. Het is géénszins de bedoeling geweest een advies of voorkeur uit te spreken. De verkiezingsuitslag laat Gemeentebelangen, D66 en VVD als 3 grootste partijen zien met 16 zetels in de gemeenteraad. Ook de huidige coalitie van GB, VVD en CDA blijkt nog op voldoende steun van de kiezer te kunnen rekenen. Wij sluiten gesprekken met andere partijen niet uit, maar zien in VVD een logische coalitiepartner. De heer Duijghuisen verwacht dat optie 1 (Gemeentebelangen, D66, VVD ,16 zetels) inhoudelijk lastig zal worden. De heer De Graaff reageert hierop dat optie 2 (Gemeentebelangen, D66, PvdA/GL, 15 zetels) zijn voorkeur heeft, aangezien optie 1 een grotere uitdaging met zich meebrengt. Hij geeft echter aan geen bezwaar te hebben tegen een onderzoek van optie 1 (Gemeentebelangen, D66, VVD ,16 zetels). De heer Schreuder kan zich hierin vinden en voegt daaraan toe geen enkele partij te willen uitsluiten. De burgemeester benadrukt dat bij het onderzoeken van een optie alle betrokken partijen hier ook vertrouwen in moeten hebben. Het is volgens haar onwenselijk een optie te onderzoeken terwijl binnen partijen al het gevoel leeft dat de kans van slagen klein is. De heer Jans vraagt de verkenner wat het verband is tussen het advies om eerst optie 1 (Gemeentebelangen, D66, VVD ,16 zetels) te onderzoeken en de drie opties in hun geheel.

De verkenner licht toe dat hier twee redenen aan ten grondslag liggen. Ten eerste bleek uit de gevoerde gesprekken welke voorkeuren partijen over en weer uitspraken. Daarnaast was er een wens om te komen tot een zo groot mogelijke coalitie. Op vragen vanuit het CDA geeft de verkenner aan dat zowel de uitgesproken voorkeuren als het getalsmatige aspect een reden zijn geweest om optie 1 (Gemeentebelangen, D66, VVD ,16 zetels) als eerste te onderzoeken. Met het oog op de verhoudingen in de raad acht hij het daarnaast wenselijk om eventueel oud zeer bespreekbaar te maken. De heer De Graaff geeft aan de redenering van de verkenner te kunnen volgen. De heer Vromans spreekt zijn voorkeur uit voor optie 3 (Gemeentebelangen, VVD, CDA, SamenLokaal,14 zetels). Mevrouw Moradipanah licht toe dat de fractie van de SP zich bescheiden opstelt in het formatieproces en de verdere besluitvorming geduldig afwacht.

3

De heer Den Otter constateert dat er binnen de fractie van D66 geen volledige consensus is om optie 1 (Gemeentebelangen, D66, VVD ,16 zetels) te onderzoeken. Hij stelt daarom voor eerst gesprekken te voeren met de fracties van VVD, D66, SamenLokaal en het CDA om te verkennen waar overeenstemming mogelijk is, zonder direct een informateur aan te stellen. Dit om gevoel te krijgen bij een eventuele toekomstige samenwerking. Deze stap kan worden gezien als een tussenfase tussen verkenning en formatie. De heer Schreuder spreekt alsnog zijn voorkeur uit voor optie 3 (Gemeentebelangen, VVD, CDA, SamenLokaal ,14 zetels). De heer Den Otter concludeert dat er gesprekken zullen worden ingepland met de partijen genoemd in optie 1 (Gemeentebelangen, D66, VVD ,16 zetels) en optie 3 (Gemeentebelangen, VVD, CDA, SamenLokaal,14 zetels). De burgemeester concludeert dat deze tussenstap kan worden beschouwd als een informatiefase, die normaliter onderdeel uitmaakt van de verkenning, maar in dit geval nog niet heeft plaatsgevonden. De centrale vraag is wat nodig is om voldoende vertrouwen te krijgen om vervolgens inhoudelijke gesprekken te kunnen voeren. De heer Schreuder leidt hieruit af dat de verkenning feitelijk nog niet is afgerond en spreekt zijn zorg uit over de begrijpelijkheid van dit proces voor de buitenwereld.

De griffier wijst op het belang van transparantie in deze informatiefase en benadrukt dat het wenselijk is te zorgen voor een onafhankelijk voorzitter (informateur) en goede verslaglegging, zodat het proces voor alle partijen en de buitenwereld te volgen is. De heer Jans kan zich vinden in deze fase, maar benadrukt dat ook inhoudelijke aspecten moeten worden betrokken om tempo te houden en onnodige vertraging te voorkomen. De burgemeester constateert dat er overeenstemming is: er is consensus om gesprekken met elkaar te voeren, ook op inhoud. De heer Den Otter zal hiervoor data aandragen voor de bilaterale gesprekken en zorgdragen voor een onafhankelijk voorzitter (informateur) en verslaglegging.

De burgemeester en de griffier concluderen tot slot dat het belangrijk is gezamenlijk een termijn af te spreken waarop de raad opnieuw bij elkaar komt. De uitkomsten van de gesprekken zullen naar verwachting op 6 mei om 19.00 uur met alle fracties worden gedeeld. De aanstelling van een formateur vormt de daaropvolgende stap. 4

5. Persbericht De heer Den Otter stelt voor het verslag van de verkenner op dit moment nog niet openbaar te maken, maar dit pas te doen na afronding van de informatiefase en bij de start van de formatiefase. Daarnaast benadrukt hij dat het persbericht dat gereedstond om na het overleg van vandaag te worden verspreid, moet worden aangepast op basis van hetgeen in deze vergadering is besproken. De fractievoorzitters en hun secondanten stemmen daarmee in. 6. W.v.t.t.k. en rondvraag Namens de fractievoorzitters wordt de verkenner bedankt voor zijn werkzaamheden.

5

Eindverslag informatieproces Gemeente Vught Inleiding Op 8 april 2026 heeft verkenner Ko Buijnsters zijn eindverslag gepresenteerd naar aanleiding van de gemeenteraadsverkiezingen in Vught. In dit verslag zijn de verkiezingsuitslag, de gevoerde gesprekken met alle fracties en de mogelijke coalitievarianten in kaart gebracht. Tevens is een advies uitgebracht voor drie coalitieopties waarbij ervoor gekozen is om in eerste instantie een coalitie te verkennen bestaande uit Gemeentebelangen, D66 en VVD eventueel aangevuld met SamenLokaal en of het CDA. Op basis van dit verslag ben ik door Gemeentebelangen gevraagd om als informateur het vervolgproces te begeleiden en te onderzoeken welke coalitie kan rekenen op voldoende draagvlak, zowel politiek als inhoudelijk, en daarmee kan leiden tot een stabiel en werkbaar bestuur voor de komende bestuursperiode. Werkwijze In de rol van informateur zijn gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van de vier genoemde fracties, in aanwezigheid van Gemeentebelangen. In deze gesprekken is nader ingezoomd op: • • • • •

de duiding van de verkiezingsuitslag; analyse programmatische overeenkomsten en verschillen; de bereidheid tot samenwerking; inhoudelijke raakvlakken en verschillen; bestuurlijke verhoudingen en vertrouwen.

De gesprekken vonden plaats in een open en constructieve sfeer, waarbij alle partijen hun standpunten helder hebben kunnen toelichten. Bevindingen Uit de gesprekken komt naar voren dat er breed gedeeld wordt dat de gemeente Vught gebaat is bij een stabiele meerderheidscoalitie met voldoende bestuurlijke slagkracht en onderling vertrouwen. Gemeentebelangen wordt door de partijen gezien als een logische spil in een nieuwe coalitie. Zowel VVD als CDA spreken de voorkeur uit voor samenwerking met Gemeentebelangen en met elkaar. Er wordt door deze partijen gewezen op bestuurlijke continuïteit, inhoudelijke overeenkomsten en de wens om te komen tot een stabiel bestuur met een duidelijke langetermijnvisie. Het CDA heeft daarbij aangegeven bereid te zijn bestuurlijke verantwoordelijkheid te nemen, mits sprake is van een evenwichtige samenwerking en duidelijke afspraken. De VVD benadrukt het belang van samenwerking met Gemeentebelangen en ziet het CDA als meest passende aanvullende partner.

SamenLokaal heeft zich constructief opgesteld en staat open voor deelname aan een coalitie. Daarbij geeft SamenLokaal aan inhoudelijke raakvlakken te zien met meerdere partijen en bestuurlijke verantwoordelijkheid te willen nemen. D66 heeft eveneens de wens uitgesproken om te besturen en ziet samenwerking met Gemeentebelangen als goed mogelijk. Tegelijkertijd heeft D66 aangegeven samenwerking met de VVD als minder voorstelbaar te beschouwen, zowel op programmatisch als op bestuurlijk vlak. Duiding coalitievorming Hoewel het advies van de verkenner zich in eerste instantie richtte op een coalitie bestaande uit Gemeentebelangen, D66 en VVD, is mij gebleken uit de gevoerde gesprekken dat deze combinatie in beginsel onvoldoende basis biedt voor een stabiele en werkbare samenwerking. De opstelling van zowel D66 ten aanzien van de VVD als andersom maakt dat deze variant in de praktijk minder kansrijk zal zijn. Tegelijkertijd is in de gesprekken voor mij een duidelijke en werkbare basis zichtbaar geworden voor een coalitie bestaande uit Gemeentebelangen, VVD en CDA. Deze partijen spreken wederzijds vertrouwen uit, zien inhoudelijke overeenkomsten en tonen bereidheid om gezamenlijk verantwoordelijkheid te nemen voor het bestuur van de gemeente Vught. Op basis hiervan is de verwachting gerechtvaardigd dat tussen deze drie partijen een stabiele coalitie kan worden gevormd.

Gezien de zetelverhouding is daarbij een deelname van SamenLokaal niet strikt noodzakelijk. Gelet hierop concludeer ik dat zowel D66 als SamenLokaal op dit moment geen onderdeel uitmaken van de meest kansrijke coalitievorming en daarmee in de wachtkamer positie komen te zitten. Daarbij blijven de beide partijen, evenals andere partijen, beschikbaar als alternatieve optie indien het verdere proces daar aanleiding toe geeft. Conclusie en vervolg Op basis van de gevoerde gesprekken en de gemaakte afwegingen concludeer ik dat er een reële en kansrijke basis ligt voor de vorming van een coalitie tussen Gemeentebelangen, VVD en CDA. Inmiddels zijn vervolggesprekken gepland en adviseer ik dan ook om deze drie partijen de gelegenheid te geven om in de volgende fase van het proces te komen tot nadere inhoudelijke uitwerking van een coalitieakkoord en afspraken over de bestuurlijke invulling. Met vriendelijke groet, Michiel van Veen Informateur Gemeente Vught

OVERLEG EINDVERSLAG INFORMATEUR Datum : woensdag 6 mei 2026 Tijd : 19:00 uur Locatie : Raadhuis Vught Aanwezig: Chantal Nijkerken - de Haan (burgemeester)), Michiel van Veen (informateur), Jos den Otter (GB), Guus van Woesik (GB), Rutger Jans (CDA), Gerben Burgmans (CDA), Mark du Maine (VVD), Wouter Schreuder (VVD), Pieter van de Meerakker (D66), Willem Jan de Graaff (D66), Floor Bink (PvdA-GL), Rob Duijghuisen (PvdA-GL) Jos Stoof (SL), Martien Vromans (SL), Shahrzad Moradipanah, Bregje Peijnenburg - van Gemert (verslaglegging) OPENING De burgemeester heet als technisch voorzitter alle aanwezigen welkom en er volgt een voorstelronde voor diegenen die niet eerder contact hebben gehad met de informateur.

VERSLAG INFORMATEUR Informateur Michiel van Veen presenteert het Eindverslag en zijn, daaruit volgend, advies voor het vormen van een coalitie met Gemeentebelangen, VVD en CDA. Het concept hiervan is eerder toegestuurd aan de gesprekspartners. De heer Van Veen bedankt verkenner Ko Buijnsters en heeft aan de hand van dat verslag een gesprek gevoerd met GB waarna ervoor gekozen is om twee varianten uit dat verslag nader te onderzoeken op de mogelijkheid voor het vormen van een coalitie. Gemeentebelangen is bij alle gesprekken van de informateur met andere partijen eveneens gesprekspartner geweest. Vught heeft behoefte aan een stabiel bestuur en samenwerking van partijen is erg van belang om dat bestuurlijk te laten slagen. Aandachtspunten uit het verleden vormen geen barrière, wat voldoende perspectief biedt voor de toekomst. Op 2 mei jl. heeft een vervolggesprek plaatsgevonden met GB, VVD en CDA en ook op 8 mei a.s. zal nog een gesprek onder leiding van de heer Van Veen gevoerd worden. De informateur heeft een positieve grondhouding ervaren bij alle gesprekspartners. Het Eindverslag van de informateur is bij deze notulen bijgevoegd en wordt zodoende geacht hiervan deel uit te maken. Vragen naar aanleiding van Eindverslag - SP heeft geen vragen.

- SamenLokaal wijst erop dat hun advies voor een vierde partij in de coalitie niet terugkomt in het Eindverslag en geeft aan dat het de stabiliteit ten goede zou komen.

- Informateur: 1. Met toevoeging van een vierde partij wordt de positie van de twee kleinere fracties verzwakt, aangezienvoor een meerderheid van stemmen slechts één partij nodig is en 2. Het is wenselijk om het behaalde zetelaantal door GB om te zetten naar bestuurskracht, met twee wethouders. Meer dan 4 wethouders is anders niet goed uitlegbaar. - PvdA-GL vindt het jammer dat er geen gesprek heeft plaatsgevonden met de informateur en zagen voldoende vertrouwen in samenwerking. Vraagt vervolgens naar nadere toelichting op de verschillen die de informateur benoemde.

- Informateur: In het Eindverslag van verkenner (Ko Buijnsters) waren meerdere opties opgenomen, maar op basis van gesprekken met GB is de voorkeur gegeven aan de nu onderzochte mogelijkheden en dat is vooraf gecommuniceerd. De verschillen zitten niet zozeer in de programma’s en moet nog verder geanalyseerd worden, maar heeft ook met mensen onderling van doen en daarover is een lang en goed gesprek gevoerd, wat vertrouwen geeft voor de toekomst. - D66 benadrukt een goed gesprek te hebben gevoerd en zien samenwerking met GB erg zitten en hadden dat liever gezien als startpunt voor coalitievorming dan met het startpunt waarvoor nu gekozen is.

- Er waren drie, in plaats van 2 opties volgens de verkenner en dat was de optie met D66. Maar het initiatief ligt bij GB en daar voegen zij zich naar. Wel verzoeken zij in het voorliggende Eindverslag uit te gaan van 3 opties in plaats van 2. - Informateur: Uit het gesprek dat hij vooraf had met GB o.b.v. het rapport van de verkenner is door GB wel een voorkeur uitgesproken. We willen voortvarend verder. De derde optie wordt toegevoegd aan het verslag met toelichting voor de keuze van onderzoek van twee opties. - De heer Den Otter vult aan: Er waren drie opties en we hebben afgesproken er maar twee nader uit te zoeken en daar was iedereen aan tafel het over eens. - VVD dankt zowel de informateur als de andere fracties voor de prettige gesprekken en hebben geen op- of aanmerkingen. - CDA spreekt grote waardering uit voor de werkzaamheden informateur en spreekt van harmonieus verlopen gesprekken.

- GB is blij met het gelopen proces, strak en concreet. De getrokken conclusie leidt tot een stabiel bestuur met slagkracht. VOORTGANG PROCES Vanavond (6 mei) gaat het persbericht uit. Dit persbericht is aangepast en door aanwezigen akkoord bevonden. Op 8 mei a.s. staat een inhoudelijk vervolggesprek aan de hand van thema’s gepland met GB, VVD en CDA, nog eenmaal onder leiding van informateur Van Veen. Dan moet voldoende vertrouwen blijken tussen die partijen. Hierover worden alle partijen nadien nader geïnformeerd middels mailbericht. Aanvankelijk hoopten partijen eind mei klaar te zijn met het nieuwe coalitieakkoord, maar gelet op de feestdagen Hemelvaart en Pinksteren, hoopt men in ieder geval half juni gereed te zijn. D66 ziet graag snellere voortgang van de komende gesprekken dan tot nu toe het geval was. Openbaar maken stukken Aanwezigen zijn akkoord met het openbaar maken van onderstaande stukken op donderdag 7 mei 12:00 uur.

- Eindverslag verkenner Ko Buijnsters o Notulen behorend bij Eindverslag Ko Buijnsters Deze dienen vooraf nog schriftelijk vastgesteld te worden! - Eindverslag informateur Michiel van Veen o Gespreksverslagen individuele gesprekken VVD, CDA, SL, D66 o ingezonden brieven IVN/NMV en ASD o Notulen behorend bij Eindverslag (Michiel van Veen) Deze dienen vooraf nog schriftelijk vastgesteld te worden! Persbericht Het persbericht is, na aanpassingen akkoord bevonden door alle aanwezigen en wordt direct na afloop van dit overleg verzonden aan pers en griffie die het aan de raad zal doen toekomen. Communicatie pers met informateur De heer Van Veen is vanaf 7 mei 12:00 uur telefonisch bereikbaar voor vragen van de pers. Notulen 9 april zijn niet vastgesteld. Daarop moet ook schriftelijk nog gereageerd worden en worden vanavond nog digitaal verzonden SLUITING De burgemeester dankt informateur Michiel van Veen en alle partijen en sluit de vergadering.

GESPREKSVERSLAGEN PER PARTIJ 20-21 april 2026 Op 20 en 21 april 2026 heeft informateur Michiel van Veen samen met Gemeentebelangen individuele gesprekken gevoerd met partijen VVD, D66, SamenLokaal en CDA. Alle gesprekken zijn als open, constructief en duidelijk ervaren. Er was ruimte om standpunten zorgvuldig toe te lichten en om wederzijds begrip te creëren voor de gemaakte afwegingen. Dit heeft bijgedragen aan een helder beeld van de positie van partijen in het vervolgproces. Het verslag wordt openbaar gemaakt en de inhoud ervan is door alle gesprekspartners geaccordeerd. De ingekomen brieven van IVN/Natuur- en Milieugroep Vught van 19 april 2026 met als onderwerp ‘Groene wensen voor nieuw College van B&W’ en van de Adviesraad Sociaal Domein (10 tegen Armoede) zijn bijgevoegd als bijlage en worden daarmee geacht deel uit te maken van dit verslag. VVD In het gesprek heeft de VVD haar duiding gegeven van de verkiezingsuitslag en de daaropvolgende verkenning. Daarbij geeft de VVD aan de samenwerking met GB te beschouwen als een logisch en gewenst uitgangspunt voor de vorming van een nieuwe coalitie. Deze samenwerking wordt gekenmerkt als stabiel, pragmatisch en bestuurlijk betrouwbaar. De VVD heeft benadrukt dat zij deze samenwerking als essentieel ziet voor deelname aan een nieuw college.

Ten aanzien van mogelijke uitbreiding naar een meerderheidscoalitie spreekt de VVD een voorkeur uit voor samenwerking met partijen die programmatisch en bestuurlijk het beste aansluiten. In dat kader wordt het CDA als meest voor de hand liggende partner genoemd, mede vanwege de inhoudelijke overeenkomsten. Tegelijkertijd is aangegeven dat het wenselijk wordt geacht om, gezien de opstelling van het CDA in het afgelopen half jaar, hierover het gesprek met elkaar aan te gaan. De VVD heeft tevens aangegeven dat zij de samenwerking met D66 op dit moment als minder voorstelbaar beschouwt. Dit hangt samen met de ervaren programmatische afstand en verschillen in bestuurlijke benadering. De VVD geeft aan hierin een groter risico te zien bij het omgaan met toekomstige, mogelijk onvoorziene vraagstukken. Daarbij wordt benadrukt dat D66 niet wordt uitgesloten van verdere gesprekken. Indien het CDA niet bereid of in staat is om deel te nemen aan een coalitie, zal de VVD haar positie en mogelijke alternatieven opnieuw bezien. D66 In het gesprek heeft D66 haar duiding gegeven van de verkiezingsuitslag en de daaropvolgende verkenning. D66 geeft aan tevreden te zijn met de behaalde uitslag en spreekt de ambitie uit om bestuurlijke verantwoordelijkheid te nemen. Daarbij wordt samenwerking met GB als goed mogelijk en wenselijk gezien.

D66 acht het voor de hand liggend dat een coalitie wordt aangevuld met een derde of vierde partij. D66 geeft aan tijdens de campagne dat verschillen tussen partijen scherper zijn neergezet, maar beschouwt dit niet als belemmering voor toekomstige samenwerking. Tegelijkertijd spreekt D66 een duidelijke voorkeur uit voor een coalitie met GB, PvdA-GroenLinks en/of CDA. Een samenwerking met de VVD wordt door D66 als minder wenselijk en programmatisch minder passend beschouwd.

Ten aanzien van de in de verkenning genoemde varianten, waarin VVD en GB als motorblok fungeren, geeft D66 aan dat dit voor hen geen kansrijke optie is. D66 voelt zich inhoudelijk en qua bestuursstijl meer verwant aan GB en spreekt uit geen comfort te ervaren bij verdere samenwerking met de VVD. Daarbij wordt gewezen op verschillen in werkwijze en vertrouwen richting de toekomst. D66 geeft aan dat een coalitie waarin VVD deelneemt voor hen minder voorstelbaar is. D66 merkt op verrast te zijn dat PvdA-GroenLinks niet aan tafel zit, aangezien deze partij voor hen een belangrijke voorkeurspartner vormt. Tevens wordt aangegeven dat, vanuit hun perspectief, ook een motorblok gevormd zou kunnen worden door GB en D66. Met betrekking tot de bestuurlijke invulling geeft D66 aan het voorstelbaar te vinden dat GB twee wethouders levert. Daarnaast heeft D66 eerder aangegeven dat een verdeling waarbij GB en D66 gezamenlijk 3,5 wethouder leveren (bijvoorbeeld 2 voor GB en 1,5 voor D66) bespreekbaar is. Ook andere varianten, afhankelijk van het aantal coalitiepartijen, worden niet uitgesloten.

D66 benoemt een aantal inhoudelijke prioriteiten voor de komende bestuursperiode: • Verkeersveiligheid, waaronder het afdwingbaar maken van 50 km/u op de N65 • Versnelling van woningbouw • Regie nemen in de energietransitie • Versterking van cultuur en verenigingsleven • Goed en transparant bestuur Ten slotte wordt aangegeven dat begrepen wordt dat wanneer het “motorblok” gevormd wordt met de VVD, D66 in de wachtkamer beland maar wel open staat voor vervolgstappen in het proces, waarbij zij benadrukken goed samen te kunnen werken met GB en vertrouwen zouden hebben in die samenwerking. CDA In het gesprek heeft het CDA teruggeblikt op de verkiezingsuitslag. Deze wordt door het CDA als teleurstellend ervaren, mede gelet op de inspanningen die in de afgelopen bestuursperiode en in aanloop naar de verkiezingen zijn geleverd. Daarbij wordt aangegeven dat de sterke positie van lokale partijen van invloed is geweest op de uitslag. Tegelijkertijd geeft het CDA aan te investeren in vernieuwing en verjonging binnen de partij, met het oog op de toekomst. Het CDA stelt zich constructief op ten aanzien van de vorming van een nieuwe coalitie en spreekt de bereidheid uit om als traditionele bestuurderspartij, bestuurlijke verantwoordelijkheid te nemen. Daarbij wordt wel benadrukt dat het CDA waarde hecht aan een samenwerking waarin men zich niet geïsoleerd voelt naast andere partijen.

Een breder gedragen coalitie van vier partijen, met duidelijke en werkbare afspraken, heeft de voorkeur. Stabiliteit en een langetermijnvisie worden hierbij als belangrijke uitgangspunten genoemd. Ten aanzien van de bestuurlijke invulling geeft het CDA aan dat de rollen van raad en college afzonderlijk moeten worden bezien en dat collegiaal bestuur vooropstaat. Gelet op de zetelverdeling en numerieke verhouding tussen GB, VVD en CDA, acht CDA het voorstelbaar dat GB twee wethouders levert. Met betrekking tot de mogelijke samenwerking met GB en VVD wordt door het CDA positief gereageerd op het uitgesproken vertrouwen vanuit GB. Tegelijkertijd wordt benadrukt dat, juist wanneer partijen elkaar nadrukkelijk vasthouden, het van belang is om heldere onderlinge afspraken te maken en ruimte te houden voor flexibiliteit. Indien zich inhoudelijke verschillen voordoen, acht het CDA het van belang om tot evenwichtige oplossingen te komen. In die context hebben GB en CDA tijdens het overleg kort gesproken over het verleden en vertrouwen in elkaar uitgesproken. In vervolggesprekken kan hier dieper op worden ingegaan om constructief verder met elkaar naar de toekomst te kijken.

Op basis van het gesprek constateert de informateur dat er een mogelijke basis aanwezig is voor samenwerking tussen GB, VVD en CDA. Het CDA geeft daarbij aan deze richting positief te bezien, maar dit eerst terug te willen koppelen aan de fractie en het partijbestuur. SamenLokaal In het gesprek heeft SamenLokaal haar visie gegeven op de ontwikkeling van Vught in de komende periode. Daarbij is aangegeven dat de ingezette lijn van de afgelopen drie jaar als positief wordt beoordeeld en kan worden voortgezet. Tegelijkertijd wordt aandacht gevraagd voor een betere integratie van de kern Helvoirt en een zorgvuldige omgang met het uitgebreide buitengebied als gevolg van de herindeling. SamenLokaal pleit voor nadere aanpak van het met de herindeling overgekomen buitengebied, die volgens hen is achtergebleven. Volgens SamenLokaal heeft de verkiezingsuitslag een duidelijk lokaal geluid laten horen, dat vertaald dient te worden naar samenhangend beleid voor de gehele gemeente. Ten aanzien van de eigen rol in de nieuwe raad geeft SamenLokaal aan zichzelf te zien als een middenpartij, die openstaat voor deelname aan een coalitie.

Daarbij wordt gewezen op inhoudelijke raakvlakken met andere partijen, met name op thema’s zoals infrastructuur, mobiliteit, energietransitie (zonder grootschalige windmolens), toepassing van de zonneladder, woningbouw afgestemd op behoefte (met nadruk op inbreiding), veiligheid en jongeren en de ontwikkeling van de hotelfunctie bij de IJzeren Man. Deze sluiten ook aan bij de programma’s van de zittende coalitie (GB, VVD en CDA). SamenLokaal geeft aan dat voortzetting van de huidige coalitie, eventueel aangevuld met SamenLokaal, kan leiden tot een stabielere samenwerking met 4 partijen die recht doet aan de verkiezingsuitslag, ondanks het behalen van SamenLokaal van één zetel. Daarbij spreekt SamenLokaal de wens uit om bestuurlijk verantwoordelijkheid te dragen, onder meer door het leveren van een wethouder. Dit wordt mede onderbouwd door het behaalde aantal stemmen. Ook wordt aangegeven dat varianten met een deeltijdwethouder (bijvoorbeeld 0,5 of 0,7 fte) bespreekbaar zijn. Ten aanzien van mogelijke samenwerkingen wordt aangegeven dat er inhoudelijke raakvlakken zijn met onder andere CDA en PvdA-GroenLinks. Een coalitie met GB, VVD, PvdA-GroenLinks en SamenLokaal wordt door SamenLokaal als een goed voorstelbare optie gezien. Daarbij wordt opgemerkt dat ideologische verschillen in deze samenstelling beperkt worden geacht.

Verder heeft SamenLokaal benadrukt dat de term ‘gedoogsteun’ niet door hen is ingebracht richting de verkenner, ondanks dat dit wel in het verkennersverslag is opgenomen. SamenLokaal ziet zichzelf nadrukkelijk als een volwaardige gesprekspartner en stelt zich open op in het verdere proces, zonder op voorhand partijen uit te sluiten. Tot slot is aangegeven dat eerdere onderlinge verhoudingen geen belemmering vormen voor toekomstige samenwerking en dat er een duidelijke streep is gezet onder het verleden.

Aan : de heer Van Veen, informateur Betreft: toelichtende brief van de ASD, aandachtspunten t.b.v. de formatie

Geachte heer Van Veen,

Vught, 24 april 2026

Als Adviesraad sociaal domein adviseren wij gevraagd en ongevraagd het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad over het beleid en uitvoering in het sociaal domein. Onze taak bestaat uit het achterhalen waar in Vught knelpunten of minder zichtbare problemen bestaan binnen het Sociaal Domein. Gezien onze rol volgen wij met veel belangstelling de verkiezingen en bijbehorende programma’s. Wij bouwen graag mee aan een doordacht en sterk coalitieakkoord waarin het sociaal domein optimaal tot zijn recht komt. Inmiddels hebben de gemeenteraadsverkiezingen plaatsgevonden. Waar maken de politieke partijen zich in de volgende vier jaar sterk voor? Als Adviesraad Sociaal Domein zijn wij sterk maatschappelijk betrokken en denken wij graag met u mee opdat een goed afgewogen (eind) resultaat wordt bereikt. De afgelopen periode zijn wij in gesprek gegaan met inwoners, organisaties en instellingen in Vught, Cromvoirt en Helvoirt. Deze uitkomsten en de bevindingen van de afzonderlijke werkgroepen binnen de ASD zijn verwoord in drie afzonderlijke notities. De ASD heeft hiermee de bedoeling u, als de formateur (en ten aanzien van het bestuursakkoord) onze belangrijkste bevindingen mee te geven ten aanzien van de Participatiewet, Jeugdzorg en Wet maatschappelijke ondersteuning.

In de bijlagen nemen wij u graag mee in onze verkenningen en ervaringen ten aanzien van de stand van zaken en ontwikkelingen die wij zien binnen het sociaal domein in Vught. Wij attenderen u daarnaast op het lezenswaardige rapport van het Kernteam Bestaanszekerheid, 10 tegen armoede, u treft deze als extra bijlage aan. Wij nodigen u van harte uit om kennis te nemen van onze aandachtpunten. Mocht u daartoe aanleiding zien, dan voorzien wij u met alle plezier van een terugkoppeling ten aanzien van het concept akkoord m.b.t. onderwerpen binnen het sociaal domein. Wij hopen op een vruchtbaar gebruik van onze bevindingen en wensen u veel succes met de (in) formatie en de vorming van het bestuursakkoord. Met vriendelijke groet, René van Vugt, voorzitter ASD Bijlage 1 : Participatie Bijlage 2 : Jeugd Bijlage 3 : WMO Extra bijlage: 10 tegen armoede

Bijlage I – Participatie

Ambities voor een volgende raadsperiode Met de inwerkingtreding van de wijziging van de Participatiewet wordt beoogd de mens meer centraal te stellen en van vertrouwen uit te gaan. Uit de informele contacten die de werkgroep ‘Participatie’ van de Adviesraad Sociaal Domein met beleidsmedewerkers van de gemeente Vught in 2025 had, kwam al naar voren dat de gemeente Vught reeds handelt overeenkomstig deze wijziging van de Participatiewet; meer de menselijke maat en vooral meer meedenken op de zachte kant. Het bovenstaande betekent voor de medewerkers van de Gemeente Vught doorgaan met de cultuurverandering van soms te rigide de regels toepassen en controle naar dienstverlening en vergt veel professionaliteit en deskundigheid. Om in de komende jaren de volgende wijzigingen in de Participatiewetgeving conform gewijzigde strekking en inhoud goed uit te voeren, is het zeer belangrijk om over voldoende personele capaciteit te beschikken en deze zo inzetten dat zij met de vereiste kennis en deskundigheid optimaal hun werk kunnen doen. Duidelijk is dat m.n. de medewerkers van Wegwijs+ een belangrijke rol hebben in het vergroten van vertrouwen in de overheid, zij gaan het gesprek aan met de doelgroep en begeleiden hen. Gericht hierop investeren als organisatie is dan ook voor de komende jaren zeer opportuun.

Meer beleid is naar onze mening niet de oplossing, wel nabijheid als gemeente door met de inwoner het gesprek aan te gaan en door te vragen wat iemand nodig heeft, wat deze wil bereiken. De kunst is om niet over hen het gesprek te voeren maar met hen. Innovatie vraagt om lef en geduld, op voorhand kun je onmogelijk weten welk (meetbaar) resultaat wordt bereikt. Het dichter bij de inwoner te staan, echt te luisteren en samen over vernieuwing na te denken, zorgt dat de inwoner meer vertrouwen in de overheid krijgt. Als overheid bied je de inwoner de kans te begrijpen waarvoor bepaald beleid dient. Daarom een oproep, benut het denkvermogen, de ervaring van de inwoner om nieuwe initiatieven op te starten en uit te proberen. Soms gaan dingen goed, soms niet of minder, maar creëer als overheid begrip en vertrouwen en leer samen te werken en te leren van elkaar. Durf toe te geven dat je niet alles weet als overheid. Uitgangspunten Doe het samen Vught heeft veel vrijwilligers, veel gemeenschapskracht en als gemeente kun je niet anders dan daar gebruik van te maken. Onder de vrijwilligers, binnen de gemeenschap zit veel kennis en goodwill, mensen willen graag iets voor de ander kunnen betekenen. Laat mensen van elkaar leren.

Daarnaast neemt in de toekomst de personeelskrapte alleen maar toe, een gemeente kan niet anders dan juist nu investeren in gemeenschappen en initiatieven omarmen en laten toenemen. Als gemeente krijg je enkel een goed zicht op wat speelt in de wijk door met mensen te spreken en van hen te horen wat (wel of niet) werkt(e) in de wijk. (“Nieuw”) beleid zou er alleen voor moeten zorgen dat je initiatieven versterkt. Dat doe je niet door met oplossingen te komen, wel door inwoners te begeleiden en door samen na te denken wat ze willen bereiken. De kracht om verandering te bereiken is inwoners zelf oplossingen te laten aandragen en daarmee aan de slag te gaan. Prioriteiten •

• • • • • •

Het creëren van leercommunity’s (ontlast en versterk de ambtelijke organisatie op een andere manier). Optimaal benutten van de gemeenschapskracht. Oplossingsgericht werkwijze, samenwerken met de inwoner. Lobbyen voor EVC. Taalbarrières en taalachterstand verminderen. Investeren in kennis, eigen professionals en vrijwilligers. Bevorder efficiency, zie toe op meer en betere monitoring huidige programma’s.

Specifieke aandachtspunten en aanbevelingen

Leerplatform, leren van elkaar en EVC Vrijwilligersverenigingen kunnen voor een schappelijk bedrag sinds kort gebruikmaken van een leerplatform, een goed initiatief vanuit de gemeente. Dit leerplatform biedt meer dan 800 (online) trainingen en wij stellen voor dat dit initiatief beschikbaar zou moeten zijn voor een bredere doelgroep in Vught. Wij denken dan bijvoorbeeld aan de inwoner met een taalachterstand, die een afstand heeft tot de arbeidsmarkt of de (overbelaste) mantelzorger. Leren van elkaar Wanneer je als gemeente weet wat er leeft onder de inwoners, wat er nodig is, kun je als gemeente leercommunity’s faciliteren, maak daarbij optimaal gebruik van openbare ontmoetingsgebouwen. EVC (erkenning verworven competenties) Het kabinet Jetten is voornemens de Spreidingswet te handhaven als uitgangspunt voor een rechtvaardige verdeling, terwijl statushouders via een zogenaamde startbaan hun integratie en werk vanaf eerste dag combineren en er meer gebruik wordt gemaakt van Ervaringscertificaten. Gelet op de aanmerkelijke hoeveelheid Oekraïners binnen de Gemeente Vught (Oekraïense vluchtelingen krijgen in 2027 een tijdelijke verblijfstatus) is aan te bevelen om daarop al vanaf dit jaar maximaal op te anticiperen. Kansen samenwerking WSD Op de wat kortere termijn is aan de orde dat het contract met de WSD in 2026 af loopt.

De WSD is al actief met wat zij noemen een revitalisatie van haar koers voor de komende (contract)jaren. Interactief is hiertoe al een discussie gestart met vertegenwoordigers van de betreffende gemeenten en ook diverse adviesraden namen hieraan deel. Voor de komende periode is het zeer gewenst om zeer nauw betrokken te zijn en maximaal te participeren bij deze revitalisatie omdat daarmee de belangen van de gemeente Vught zo optimaal mogelijk kunnen worden betrokken bij de ‘nieuwe’ koers. Extra belangrijk hierbij lijkt hulp bij taal - nodig voor zelfstandigheid en werk - helpt, werk en participatie van de Oekraïense bewoners, van inburgeraars en wellicht van jongeren waarvan recent is vastgesteld dat bij deze genoemde groep een stijging in de bijstand waarneembaar is. De WSD heeft een kenniscentrum waarbinnen WSD en gemeenten kennis en ervaring uitwisselen. Wij zouden graag zien dat het kenniscentrum ten volle wordt benut en bijvoorbeeld ook wordt nagedacht hoe voor EVC kan worden gelobbyd zodat (tijdelijke) vluchtelingen volop kunnen participeren in onze samenleving. De WSD biedt als ontwikkelbedrijf een breed trainingsaanbod en kent de doelgroep als geen ander, wij vragen ons af, maakt de gemeente optimaal gebruik van de kennis en mogelijkheden van de WSD? Caseload Wij vragen graag aandacht voor de caseload.

In 2022 en in 2024 is een caseload-analyse gedaan, welke in kaart is gebracht in samenwerking met klant- en casemanagement. Hierbij is zichtbaar gemaakt hoeveel mensen aan het werk zijn met loonkostensubsidie, hoeveel mensen in deze caseload vallen onder de Inkomensvoorziening ouderen (binnenkort AOW), hoeveel een bijstandsuitkering hebben en de ‘overigen’. Door het UWV zijn data geleverd van het aantal personen met een ‘beschut werk’-indicatie. Voorgesteld wordt om de komende jaren deze analyse in een hogere frequentie (bijv. jaarlijks) uit te voeren om van daaruit te komen tot SMART-geformuleerde (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden) en haalbare doelstellingen. Wij denken dat voor deze doelgroep nog veel meer kan worden bereikt ingeval meer en beter wordt samengewerkt met werkgevers. Veel werkgevers zijn helaas niet of onvoldoende op de hoogte van deze doelgroep en mogelijkheden die het hen maar ook de doelgroep biedt. Zie hiervoor de advieswijzer van het UWV.

Spreidingswet

Op 1 januari 2024 is de Spreidingswet in werking getreden. Het doel van deze wet is te komen tot voldoende opvangplekken en een evenwichtiger verdeling van asielzoekers over provincies en gemeenten. Wij willen het belang benadrukken om als gemeente hierin je verantwoordelijkheid te blijven nemen en zoveel mogelijk vrijwillig opvangplaatsen ter beschikking te stellen. Dit vraagt om een actieve betrokkenheid aan de PRT tafels (provinciale regietafels) en open te staan voor uitruil en onderlinge verdeling. Met andere woorden samenwerking (communicerende vaten) met andere gemeenten is een vereiste. Het is ieders belang dat opvangcapaciteit ontstaat die dusdanig flexibel is dat deze kan meebewegen met de behoefte. Voorkom crisisnoodopvang. Mogelijke gevolgen coalitieakkoord 2026-2030 Armoede Het CPB verwacht een toename 2,7% armoede onder de Nederlandse bevolking in 2030. Dit zou een toename betekenen t.o.v. de 2,5% die werd verwacht door het CPB bij ongewijzigd beleid. Ingeval wordt besloten de WW duur te verkorten naar een jaar heeft dit gevolgen voor de uitvoeringstaken van de gemeente. Hetzelfde geldt voor het verhogen van de AOW leeftijd. Bij het versneld verhogen van de AOW-leeftijd belanden zeer waarschijnlijk meer ouderen voor de AOW-leeftijd alsnog in de bijstand met alle gevolgen van dien.

De nu nog van kracht zijnde regelingen IOAW en IOW geven oudere werklozen een vrijstelling van de vermogenstoets, de IOW kent geen partnertoets. Vanaf 2030 zouden ouderen na het einde van de WW alleen nog een beroep op bijstand kunnen doen. Wij adviseren tijdig de gevolgen in kaart te brengen (budgettaire effecten) en tijdig te investeren in kennis, capaciteit en middelen.

Bijlage II Jeugd dreigt meer vast te lopen

Bij de laatste vorming van de coalitie in Vught heeft de Adviesraad voor het Sociaal Domein geadviseerd over de situatie van de jeugd in de Vughtse samenleving. Met name de coronaperiode heeft haar sporen nagelaten bij jongeren. Zij misten hun sociale contacten en ook de dagelijkse structuur van naar school gaan, sporten en ontspannen. De meer kwetsbare jongeren kwamen door de coronamaatregelen het meest in de problemen. Deze invloed werkt tot op de dag van vandaag door. Doelgroep De gemeente voert op dit moment een preventief jeugdbeleid dat zich vooral richt op het creëren van een sterke basis voor alle jongeren op de leefgebieden thuis, onderwijs en vrije tijd. Als de basis goed is, hebben ouders en jeugdigen volgens de gemeente handvatten om zichzelf te ontwikkelen – met voldoende aandacht voor preventie en lichte, collectieve ondersteuning. Als meer specifieke jeugdhulp noodzakelijk is, wordt deze ingezet. De basis in Vught is sterk, en het aanbod aan preventieve en vrij toegankelijke voorzieningen is volgens de gemeente toereikend. De gemeente kijkt in haar beleid vooral lokaal, maar jeugd beweegt zich dagelijks ook buiten de gemeentegrenzen en komt regionaal met verschillende organisaties en instellingen in contact. Met het merendeel van de jeugd gaat het in Vught over het algemeen goed. Daarbij is het belangrijk te beseffen dat dit niet voor alle jongeren geldt.

Uit landelijke en regionale cijfers blijkt dat er bijvoorbeeld thuiszitters zijn, dat er sprake is van voortijdige en onwenselijke uitstroom uit het mbo, en dat er onder jongeren armoede en eenzaamheid voorkomen. Hoe groot deze groepen zijn, is niet precies bekend, maar dat zij er zijn, staat vast. Voor deze kwetsbare groep dient nadrukkelijk extra inzet te worden gepleegd. Om te voorkomen dat veel jongeren een beroep moeten doen op jeugdhulp, zet de gemeente Vught in op preventie en lichte ondersteuning. In de notitie Visie op preventief jeugdbeleid gemeente Vught 2023–2027 (2023) werd al gewezen op de toenemende mentale problematiek onder jongeren. Daarbij werd echter niet aangegeven op welke wijze en binnen welke termijn een adequate aanpak van deze problematiek vorm zou krijgen. Zoals onlangs ook in de media werd vermeld, gaan jongeren in toenemende mate gebukt onder prestatiedruk. Verwacht wordt dat dit de komende jaren alleen maar zal toenemen. Zes op de tien jongeren ervaren momenteel een toenemende prestatiedruk. Vooral het onderwijs vormt een belangrijke bron van stress. Jongeren piekeren, slapen slecht en voelen zich nooit goed genoeg. Dit leidt tot burn-outverschijnselen en depressieve gevoelens, wat uiteindelijk kan resulteren in een aanzienlijk beroep op de jeugdhulp.

De uitvoering van de jeugdhulp kent al jarenlang veel problemen: lange wachtlijsten bij jeugdzorg en diagnostiek, te hoge caseloads bij hulpverleners en een tekort aan specialistische plekken. Daardoor kan hulp niet tijdig of passend worden gestart, terwijl regelgeving juist snelle toegang voorschrijft. Deze problemen worden al jaren gesignaleerd, maar tot op heden is er geen structurele oplossing gevonden. Het zou goed zijn om voor de toenemende prestatiedruk een praktisch en integraal beleid te ontwikkelen, samen met het onderwijs, ouders, jongeren en andere gemeenten, om de druk op jongeren te verlichten. Wellicht kan dit regionaal worden vormgegeven of gekoppeld aan landelijk beleid. Er zijn enkele initiatieven vanuit instellingen en organisaties, maar – zoals het Nederlands Jeugdinstituut aangeeft – is de aandacht voor de toenemende prestatiedruk tot nu toe nog zeer beperkt.

Ook lijkt het mogelijk de preventieve aanpak structureel te verbeteren door in het lokale beleid de samenwerking te versterken of initiatieven daartoe als gemeente te ondersteunen. Er bestaan al projecten zoals Groen die jongeren ondersteunen die zich in een moeilijke situatie bevinden. Een voorbeeld waarbij de samenwerking meer versterkt kan worden is het JAZA-samenwerkingsverband (Elzenburg), dat een goede aanzet lijkt om preventief een ‘vangnet’ te vormen voor jongeren in Vught. Als deze samenwerking verder kan worden versterkt met duidelijke afspraken over onderlinge doorverwijzing en noodzakelijke nazorg, zou dit naar verwachting meer resultaat kunnen opleveren voor jongeren en mogelijk de instroom naar de jeugdhulp kunnen verminderen. Een oplossingsrichting zou kunnen zijn om er de komende tijd bij JAZA een centraal aanspreekpunt vorm te geven en te bekostigen. Dit om te zorgen dat de communicatie tussen samenwerkende partijen verbeterd en de deelnemende partijen daarmee elkaar beter kunnen vinden. De jeugd wordt hiermee sneller preventief geholpen en ondersteund. Uitgangspunt Bij hulp aan jongeren dient het uitgangspunt te zijn dat er voor elke jongere een ononderbroken ontwikkelingslijn moet zijn, waardoor hij of zij uiteindelijk een zelfstandige plek in de samenleving kan innemen. Prioriteiten In de zorg voor jeugd komen wij tot de volgende prioriteiten: •

Ondersteunen en verbeteren van het pedagogisch klimaat in onderwijs en gezin.

•

Kwalitatieve en kwantitatieve verbetering van de professionele hulp binnen de jeugdzorg.

•

Meer aandacht voor versterking van preventie, om instroom naar de jeugdhulp zoveel mogelijk te voorkomen.

•

Specifiek beleid en uitvoering ontwikkelen om de prestatiedruk onder jongeren te verminderen.

Specifieke aanbevelingen voor Vught Het landelijke en regionale beeld van wachtlijsten, administratieve belasting en te krappe budgetten in de jeugdzorg wordt ook in de gemeente Vught bevestigd. Het lijkt erop dat hierbij een structuur is ontstaan die moeilijk te corrigeren is. Wat kan lokaal in Vught tot verbeteringen leiden? •

Onderzoek, samen met partners, of een aanpak van de toenemende prestatiedruk bij jongeren via een structureel, praktisch en integraal beleid haalbaar is.

•

Versterk het lokaal preventieve beleid van de gemeente Vught daar waar mogelijk en nodig, om instroom naar de jeugdhulp zoveel mogelijk te beperken.

Bijlage III – Maatschappelijke ondersteuning Ambities voor een volgende raadsperiode Bij de laatste coalitievorming in Vught in 2020 heeft de Adviesraad voor het Sociaal Domein geadviseerd over de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Daarbij is met name aandacht besteed aan de wijze waarop de uitvoering van de Wmo verbeterd kon worden. Op deze adviezen heeft de gemeente over het algemeen positief gereageerd en in sommige gevallen zijn de adviezen overgenomen. De toen gegeven adviezen hadden onder andere betrekking op het verminderen van administratieve processen, deskundigheidsbevordering van professionals die aanvragen beoordelen, en op cliënten die bij de overgang van de Wmo naar de Wlz in de knel kunnen komen. Op basis van overleg met inwoners en organisaties uit Vught en Helvoirt komt de Adviesraad Sociaal Domein (ASD) tot het volgende advies aan de politieke partijen die deelnemen aan de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026. Uitgangspunten De volgende uitgangspunten zouden ten grondslag moeten liggen aan de ondersteuning van inwoners van Vught die door beperkingen moeilijker voor zichzelf kunnen zorgen of minder goed kunnen deelnemen aan het maatschappelijk leven: • Zorg voor goede toegankelijkheid – zowel fysiek als digitaal – bij het doen van een beroep op maatschappelijke ondersteuning. • Zorg voor maatwerk.

Elke situatie is anders en vraagt om een brede uitvraag naar welke ondersteuning nodig is en wat mensen met hulp van hun omgeving zelf nog willen of kunnen blijven doen. Houd rekening met de belastbaarheid. Hoewel mensen doorgaans zo lang mogelijk zelfstandig willen blijven, is er een grens. Overschát die niet. Prioriteiten Vanuit deze uitgangspunten komen wij tot de volgende prioriteiten:

• • • •

Maak het Wmo-toezichtbeleid actief openbaar. Maak het loket Wegwijs Plus zo gemakkelijk mogelijk bereikbaar en inzichtelijk. Voorkom wachttijden en onnodige doorverwijzingen. Zorg voor een professionele intake tijdens het keukentafelgesprek. Zorg voor passende en bereikbare cliëntondersteuning bij elk keukentafelgesprek met een inwoner van Vught. Wanneer een cliënt een aanvraag indient, zorg dan dat er altijd een gesprek plaatsvindt om te bepalen wat nodig is.

Aanbevelingen Bovenstaande uitgangspunten en prioriteiten leiden tot de volgende zes aanbevelingen: 1. Snellere besluitvorming Wanneer een aanvraag wordt ingediend, moet er een gesprek plaatsvinden met de betreffende cliënt om te bepalen wat nodig is. In de praktijk gaat er echter vaak (te) veel tijd overheen voordat bijvoorbeeld een traplift of scootmobiel wordt goedgekeurd. Hierdoor moet de cliënt te lang wachten en kan de situatie onnodig verslechteren. Tijdige ondersteuning kan juist bijdragen aan herstel. 2. Meer maatwerk bij de toekenning van uren De Wmo kent standaard een aantal uren toe voor begeleiding of dagopvang. Het is wenselijk dat de gemeente de behoefte van de cliënt beoordeelt en maatwerk levert in plaats van strak vast te houden aan vaste uren of aan de plek waar de dagopvang plaatsvindt (thuis of extern).

3.

Deskundigheid van medewerkers

De deskundigheid van gemeentelijke medewerkers is essentieel voor een goede uitvoering van de Wmo. Kennis van de sociale kaart van de gemeente Vught is hierbij belangrijk, vooral bij doorverwijzing, zodat alle mogelijkheden worden benut en cliënten op de juiste plek terechtkomen. Zorg ervoor dat klantmanagers bij een aanvraag een vraagstelling hanteren die recht doet aan de situatie van de inwoner. 4.

Verbetering van de informatievoorziening

Voor inwoners is het vaak onduidelijk waar zij terecht kunnen voor het aanvragen van Wmo-voorzieningen of informatie daarover. Via de website van de gemeente Vught wordt verwezen naar Wegwijs+, maar daar is slechts beperkte informatie beschikbaar. Zo moet men voor een rolstoel kijken onder het kopje ‘Vervoer’, wat niet logisch is. Ook ontbreekt uitleg over het verschil tussen een PGB (persoonsgebonden budget) en zorg in natura. Zorg dat alle schriftelijke informatie in begrijpelijke taal is opgesteld en dat voor inwoners die niet digitaal vaardig zijn duidelijk is alwaar zij de WMO-informatie kunnen vinden. 5.

Inzet van personeel en middelen

Door de toenemende schaarste aan medewerkers en de groei van het aantal (hulpbehoevende) ouderen is het van belang dat gemeenten de juiste keuzes maken in financiering en inzet van personeel. In sommige gemeenten worden aanspraken teruggeschroefd omdat het budget niet toereikend is. Mocht de gemeente Vught dit overwegen, communiceer dit dan tijdig met de betrokken gremia. 6.

Openbaarheid van toezicht

Maak het Wmo-toezichtbeleid van de gemeente Vught actief openbaar, bijvoorbeeld in de vorm van een jaarverslag. Daarnaast dient de informatie beschikbaar te zijn over dit gemeentelijk toezicht nadat een melding, klacht of signaal is binnengekomen over de uitvoering van de Wmo.

10 tegen Armoede Handvatten voor de Vughtse politiek door het Kernteam Bestaanszekerheid

Het Kernteam Bestaanszekerheid zet zich al ruim zeven jaar in voor inwoners met een kleine beurs. De betrokken maatschappelijke organisaties, stichtingen en fondsen willen de bestaanszekerheid van de inwoners van Vught, Cromvoirt en Helvoirt verbeteren waar mogelijk de inwoners zelf versterken. Het Kernteam bestaat uit professionals en vrijwilligers: Welzijn Vught, Stichting Leergeld, Stichting Wij Omarmen, Stichting Financieel Paspoort, Ouderen Samen, het Jeugdfonds Sport en Cultuur, MOVE Vught, de ervaringsdeskundigen van Omarmen, Vincentius, Charlotte van Beuningen. Naast deze organisaties beschikken we over een uitgebreid netwerk waarmee we informatie uitwisselen, signalen monitoren en samenwerken aan het verbeteren van bestaanszekerheid. Vanuit dit netwerk hebben we op 19 november 2025 een bijeenkomst georganiseerd, waarin 50 deelnemers hun inzichten deelden over wat in de gemeente goed werkt op het gebied van armoede en bestaanszekerheid, en waar nog ruimte is voor verbetering. Het goede nieuws is: er gebeurt al veel en dat werkt. Er zijn tal van regelingen en voorzieningen, het aanvraagproces is in de afgelopen periode toegankelijker geworden en met de Warme Overdracht krijgen inwoners steeds sneller de juiste hulp, zonder eindeloos te worden doorverwezen.