2021-66.3 Bijlage Programmabegroting 2022 definitief
Tekst van het document
Toelichting We stellen een integraal accommodatiebeleid op in samenhang met het nieuwe subsidiebeleid
Wanneer Q4
Hoe gaan we dit meten? Voor dit taakveld zijn geen indicatoren geformuleerd.
2.2.7 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Wat willen we bereiken? • Bruisende gemeentelijke accommodaties, waardoor inwoners in staat zijn mee te blijven doen aan het sociale leven. Ontmoeting, ontspanning en ontwikkeling staan centraal. • Een bruisend cultureel leven in onze kernen. Wat gaan we doen? Activiteiten Opstellen integraal accommodatiebeleid en subsidiebeleid. Opstellen lokale Uit-agenda.
Toelichting We stellen integraal accommodatiebeleid op, in samenhang met het nieuwe subsidiebeleid.
Wanneer Q4 2022
We stellen samen met de culturele, sport en maatschappelijke instellingen een lokale uitagenda op.
Q3 2022
Hoe gaan we dit meten? Indicatoren
Realisatie
Aantal deelnemers aan cursussen cultuureducatie Aantal bezoekers DePetrus
2019 1.107 200.000
Begroot 2020 1001
2021 1001
2022 1000
112.375 175.000 150.000
2.2.8 Musea Wat willen we bereiken? • Volwassenen en kinderen bewust maken van de geschiedenis van Vught, hun eigen leefomgeving. Wat gaan we doen? Geen activiteiten gepland. Hoe gaan we dit meten? Voor dit taakveld zijn geen indicatoren geformuleerd. 34
2.2.9 Cultureel erfgoed Wat willen we bereiken? • We beschermen ons erfgoed en maken het beter zichtbaar en beleefbaar. Wat gaan we doen? Activiteiten Opstellen nota Erfgoed.
Actualiseren monumentenlijst. Opstellen van een Kerkenvisie. Samenwerken in regionale projecten. Realiseren pontje en aanlegsteiger bij Kasteel Maurick. Opstellen Parapluplan Archeologie. Verkennen Route Nationaal Monument Kamp Vught / Station.
Toelichting We stellen een nieuwe Nota Erfgoed op met uitvoeringsprogramma, met o.a. een nieuwe welstandsnota en een cultuurhistorische waardenkaart. We maken vervolgens prestatieafspraken met het Erfgoednetwerk. We actualiseren de monumentenlijst en verbeteren de (digitale) zichtbaarheid van onze monumenten. We stellen een kerkenvisie op voor het religieus erfgoed van onze kernen. We dragen bij aan het programma van Zuiderwaterlinie en de projecten. We werken regionaal samen aan een beleefbare Linie 1629 en het herdenkingsjaar 2029. De subsidie voor de realisatie is overgedragen aan het Brabants Landschap. Wij werken mee aan realisatie door ondersteuning en het aandeel van de cofinanciering. Het nieuwe archeologiebeleid wordt vastgesteld in een paraplubestemmingsplan en in een aantal nieuwe bestemmingsplannen. De mogelijkheden voor ontwikkeling worden verkend.
Wanneer Q2
Q1 Q4 Continu
Q1
Q2 Q1
Hoe gaan we dit meten? Indicatoren
Realisatie 2019 2.000
Aantal bezoekers Open Monumentendag.
Begroot 2020 8.500
2021 2.500
2022 2.500
2.2.10 Media Wat willen we bereiken? • Het tegengaan van laaggeletterdheid. • Het daar waar mogelijk in beeld en geluid verslag doen van lokale gebeurtenissen en evenementen. Wat gaan we doen? Geen activiteiten gepland.
35
Hoe gaan we dit meten? Indicatoren
Realisatie
Begroot
Aantal leden bibliotheek.
2019 6.494
2020 6.357
2021 6.550
2022 6.400
Aantal leden bibliotheek jonger dan 18 jaar.
4.562
4.409
4.600
4.450
2024
2025
Wat mag het kosten? Leven
Realisatie Begroting Meerjarenbegroting bedragen x €1.000
Economische ontwikkeling
2020
2021
2022
2023
Lasten
195
168
169
171
173
175
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
195
168
169
171
173
175
Lasten
22
44
64
66
67
68
Baten
-15
-19
-19
-20
-20
-20
Saldo
7
25
45
46
47
48
Lasten
173
286
183
186
177
179
Baten
-220
-466
-467
-469
-470
-470
Saldo
-47
-180
-284
-283
-293
-291
Lasten
40
35
36
38
39
40
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
40
35
36
38
39
40
Lasten
2.549
3.151
2.928
3.683
4.284
3.116
Baten
-253
-257
-267
-346
-425
-430
Saldo
2.296
2.894
2.661
3.337
3.858
2.687
Lasten
603
760
842
850
848
855
Baten
-69
-67
-68
-65
-65
-65
Saldo
534
694
774
785
783
790
Lasten
586
587
578
590
603
615
Baten
-16
-16
-16
-16
-16
-16
Saldo
571
571
562
574
587
599
Lasten
1.328
1.623
1.639
1.756
1.750
1.818
Baten
-343
-482
-547
-557
-567
-575
Saldo
988
1.140
1.092
1.199
1.183
1.242
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en Lasten cultuurparticipatie
1.215
1.736
1.345
1.366
1.384
1.377
Baten
-13
-19
-19
-19
-19
-21
Saldo
1.202
1.717
1.326
1.347
1.365
1.356
Lasten
66
74
68
69
70
71
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
Economische promotie
Openbaar basisonderwijs
Onderwijshuisvesting
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
Sportbeleid en activering
Sportaccommodaties
Musea
36
Cultureel erfgoed
Media
Totaal programma
Verrekening met reserves
Na verrekening met reserves
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
66
74
68
69
70
71
Lasten
200
226
228
184
186
188
Baten
-1
0
0
0
0
0
Saldo
200
226
228
184
186
188
Lasten
611
665
672
682
692
703
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
611
665
672
682
692
703
Lasten
7.588
9.357
8.751
9.640
10.272
9.203
Baten
-930
-1.326
-1.403
-1.492
-1.583
-1.597
Saldo
6.663
8.031
7.347
8.148
8.690
7.606
Lasten
155
155
0
0
0
0
Baten
-290
-747
-261
-259
-440
-63
Saldo
-135
-592
-261
-259
-440
-63
Lasten
7.743
9.512
8.751
9.640
10.272
9.203
Baten
-1.220
-2.072
-1.665
-1.751
-2.023
-1.661
Saldo
6.528
7.439
7.086
7.889
8.250
7.543
Ná de Kadernota zijn de volgende mutaties doorgevoerd op het programma Leven: Aanpassingen Programmabegroting 2022 2023 2024 2025 Leven UVP van Gogh Nationaal Park -13 -13 0 0 Tijdelijke huisvesting Leijdraad -10 0 0 0 Verzekering onderwijshuisvesting -16 -16 -16 -17 Huur clustervoorziening Vught-N 7 7 7 7 Voorziening sportaccommodaties -20 -20 -20 -20 Huur gymzaal de Springplank 12 12 12 13 Erfgoedbeleid -30 0 0 0 Carrillon Lambertustoren -16 0 0 0 Subsidies 4 4 4 -6 Totaal programma Leven -82 -27 -14 -24 Mutaties Programmabegroting 2022 Economische promotie Van Gogh Nationaal Park Aangaan van de samenwerkingsovereenkomst voor Lidmaatschap Van Gogh Nationaal Park. Onderwijshuisvesting Tijdelijke huisvesting de Leydraad Gedurende de periode van planvoorbereiding en -uitvoering van de permanente uitbreiding van de Leydraad is een tijdelijke huisvestingsvoorziening nodig. De kosten hiervan zijn ad € 9.500 en bestaan uit de huurkosten van de ruimten op de verdieping in de Battle Axe en eventuele herstelkosten na afloop van de huurperiode. 37
Verzekeringspremies De verzekeringen van de panden zijn opnieuw aanbesteed. Hierdoor zijn de verzekeringspremies hoger. Huur kinderopvang Clustervoorziening Vught Noord De huuropbrengsten van de kinderopvang in de Clustervoorziening Vught Noord zijn verhoogd. Sportaccommodaties Aanpassing dotatie voorziening groot onderhoud sportzalen/gymzalen Op basis van het meest recente meerjarig onderhoudsplannen dient de dotatie aan de voorziening groot onderhoud sportzalen/gymzalen verhoogd te worden. Gymzaal de Springplank Voor de verhuur van gymzaal de Springplank wordt huur ontvangen, deze is nog niet begroot. Cultureel erfgoed Erfgoedbeleid Dit bedrag is nodig om externe expertise in te kunnen zetten om het beleid kwalitatief en participatief goed neer te kunnen zetten. Carillon Lambertustoren De gehele bedrading van de beiaard is in slechte staat met name de verbindingen zijn sterk uitgesleten. Daarom zal de gehele bedrading vervangen moeten worden. Mutatie subsidies Ten opzichte van de kadernota zijn nog een aantal aanpassingen doorgevoerd.
38
2. Meedoen 1. Omschrijving
Taakvelden • Zelfredzaam zijn en zelfstandig wonen • Begeleiding statushouders • De jeugd doet volop mee • Maatwerkvoorzieningen voor ondersteuning en zorg • Ondersteuning bij armoede en zorg • Meedoen en economisch zelfstandig zijn • Gezond meedoen • Algemeen sociaal domein (loketvoorzieningen)
39
2. Uitwerking 2.3.1 Zelfredzaam zijn en zelfstandig wonen Wat willen we bereiken? • Inwoners zijn zelfredzaam en kunnen prettig zelfstandig (blijven) wonen. • De voorzieningen en woonomgeving dragen bij aan het vergroten van zelfredzaamheid en zijn toegankelijk voor iedereen. • Mantelzorgers worden ondersteund. • Inwoners hebben een vitaal sociaal netwerk dat bijdraagt aan zelfredzaamheid, het voorkomen van eenzaamheid en zingeving. • Inwoners kunnen, ongeacht een beperking, handicap of chronische ziekte deelnemen aan de (lokale) samenleving. Wat gaan we doen? Activiteiten Faciliteren wijkpunten.
Uitvoeren Lokale Inclusie Agenda 2022-2026. Tijdig signaleren van problemen.
Voorkomen overbelasting van mantelzorgers.
Opstellen nieuwe sociale agenda.
Toelichting De ondersteuning van de wijkpunten is onderdeel van de opdracht aan Welzijn Vught. Daarnaast draagt de gemeente bij aan de zichtbaarheid van de wijkpunten door de inzet van communicatie. Afhankelijk van de behoefte in een wijk vindt uitbreiding van het aantal wijkpunten plaats. Uitvoering van de voor 2022 geplande acties.
Wanneer Continu
In onze nieuwe sociale agenda hebben we specifiek aandacht voor ‘Vroege interventies bij problemen’ bijvoorbeeld bij dementie. Hierbij werken we ook samen met het zorgkantoor en zorgverzekeraars. We vervangen de huishoudelijke hulp toelage (mantelzorg) voorziening door respijtzorgvoorzieningen om mantelzorgers tijdig te ontlasten
Continu
Continu
Q1
We maken met onze partners nieuwe afspraken Q3 over de mantelzorgondersteuning. In onze nieuwe sociale agenda hebben we Continu specifiek aandacht voor netwerkversterking van onze inwoners en het tegengaan van eenzaamheid. Hierbij wordt ook gekeken naar de samenhang en indeling van de taakvelden, de doelen en de indicatoren.
Hoe gaan we dit meten? Voor dit taakveld zijn geen indicatoren geformuleerd
40
2.3.2 Begeleiding statushouders Wat willen we bereiken? • Statushouders beheersen de Nederlandse taal, hebben voldoende kennis van de Nederlandse cultuur en zijn economisch zelfstandig. • We hebben meer regie om nieuwkomers snel te laten meedoen in onze samenleving. • We maken hierbij de verbinding met het maatschappelijk middenveld. • Statushouders hebben een vitaal netwerk dat bijdraagt aan zelfredzaamheid. Wat gaan we doen? Activiteiten Uitvoeren plan voor de nieuwe Wet Inburgering. Doorontwikkelen samenwerking Welzijn Vught. Voortzetten en intensiveren onderlinge samenwerking o.a. gemeente, woonstichting CvB, Welzijn Vught en andere relevante organisaties. Aanbieden leerroutes voor inburgering.
Toelichting
Wanneer Continu
Als nieuwe uitvoeringspartner van maatschappelijke begeleiding.
Continu
De eerder gemaakte samenwerkingsafspraken worden herijkt en uitgebreid.
Continu
We kopen leerroutes in voor inburgeraars. Deze monitoren we op klanttevredenheid, slagingspercentage en effectiviteit en kwantitatieve gegevens.
Continu
Hoe gaan we dit meten? Indicatoren
Realisatie
Begroot
2019 -
2020 -
2021 2022 - >7
Percentage werkende statushouders**
-
37%
36% 36%
Percentage statushouders met bijstandsuitkering**
-
46%
31% 31%
Klanttevredenheid leerroutes*
* Gemiddelde van alle aanbieders ** Divosa Benchmark Statushouders doelgroep in Vught vanaf 2014, cijfers op basis van voorgaand jaar
2.3.3 De jeugd doet volop mee Wat willen we bereiken? • De jeugd in Vught van 0 tot 27 jaar, benut haar kansen en talenten, zo nodig met hulp. • Vught heeft goede basisvoorzieningen zodat kinderen en jongeren hun talenten optimaal kunnen ontwikkelen. • Kinderen leven in een veilige omgeving. • Er is aansluiting tussen Wegwijs+ en het onderwijs. • Jongeren tussen de 17 en 23 jaar die mogelijk extra ondersteuning nodig hebben zijn in beeld.
41
Wat gaan we doen? Activiteiten Samenwerken met het onderwijs.
Stimuleren van een vraaggericht activiteitenaanbod bij Jeugden Jongerencentrum Elzenburg.
Evalueren Jeugd- en Jongerencentrum Elzenburg, bepalen financiële en inhoudelijke kaders voor de periode na 2022.
Toelichting De in 2021 vastgestelde Ontwikkelagenda regio De Meierij "Inclusiever onderwijs in een inclusievere samenleving" vormt de basis voor de verdere uitwerking samenwerking met onderwijs. Belangrijk aspect hierbij is de aansluiting jeugdhulp – onderwijs. In 2020 is de koers voor het Jeugd- en Jongerencentrum uitgezet, inclusief prestatieafspraken. In 2022 wordt hier verder uitvoering aan gegeven. Elzenburg levert een bijdrage aan het preventief jongerenbeleid door het bieden van een vraaggericht activiteitenaanbod. Daarnaast is er ruimte beschikbaar voor andere doelgroepen. De exploitatieovereenkomst met Stichting Bestuursorgaan Elzenburg loopt eind 2022 af. In 2022 dient besluitvorming over de koers na 2022 plaats te vinden.
Wanneer 2022
Continu
Q3
Hoe gaan we dit meten? Voor dit taakveld zijn geen indicatoren geformuleerd
2.3.4 Maatwerkvoorzieningen voor ondersteuning en zorg Wat willen we bereiken? • We versterken voorliggende voorzieningen om te zorgen dat inwoners langer zelfstandig actief zijn en wonen. Wat gaan we doen? Activiteiten Inkopen Wmo en Jeugdhulp.
Lichte ondersteuning jeugd.
Toelichting We kopen Wmo specialistisch en Jeugdhulp prestatiegericht in. We zijn bij de inkoop en contractmanagement alert op kwalitatieve eisen aan de geleverde zorg en winstmarges. Inzetten van licht ondersteuningstrajecten en het meer naar voren brengen van lichte jeugdhulp. Dit ter voorkoming van zwaardere jeugdhulp.
Wanneer Continu Continu Continu
Hoe gaan we dit meten? Indicatoren
Realisatie 2020
Aantal jongeren dat ondersteund wordt door POH GGZ jeugd Aantal jongeren dat gebruik maakt van jeugdhulp op school (VO) Aantal jongeren die gebruik maken van lichte ondersteuningstrajecten (bijvoorbeeld vanuit Humanitas) 42
Begroot 2020 -
2021 25
2022 25
-
25
25
-
8
8
2.3.5 Ondersteuning bij armoede en schulden Wat willen we bereiken? De leefsituatie, financiële zelfredzaamheid en het toekomstperspectief van mensen in. armoede zijn duurzaam verbeterd. • De gemeente Vught is vindbaar en benaderbaar voor mensen met een hulpvraag rondom armoede. • Onze minimaregelingen zijn optimaal toegankelijk. • Er is een sluitend lokaal netwerk rondom armoede. • Signalen van dreigende problematische schulden zijn in beeld en worden snel opgepakt. • Inwoners van Vught met (dreigende) problematische schulden krijgen snel de juiste steun. Wat gaan we doen? Activiteiten Herijken armoedebeleid.
Blijven versterken van netwerk rondom armoede. Continue verbeteren van de dienstverlening rondom armoede en schulden.
Toelichting Het armoede- en schuldenbeleid wordt herijkt gericht op vroegtijdige interventie en op het voorkomen van ‘erfelijkheid’ en van hogere maatschappelijke kosten. Structureel inzetten van coördinator Armoede.
Wanneer 2022
Intensiveren samenwerking met ervaringsdeskundigen om dienstverlening te verbeteren.
Continu
2022
Hoe gaan we dit meten? Indicatoren
Realisatie
Aantal toekenningen van de Regeling Meedoen Aantal inwoners dat gebruik maakt van Langdurig budgetbeheer
Begroot
2019 409
2020 363
2021 440
2022 400
21
23
21
25
2.3.6 Meedoen en economisch zelfstandig zijn Wat willen we bereiken? • We ondersteunen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt naar werk of een zinvolle dagbesteding. • Inwoners van Vught met een bijstandsuitkering stromen zo snel en zo duurzaam mogelijk uit naar betaald werk. • Als betaald werk niet mogelijk is, leveren zij op een andere manier een bijdrage aan de samenleving en de eigen ontwikkeling. Wat gaan we doen? Activiteiten Implementeren van het lokale plan met de WSD Inzetten op intensievere
Toelichting Hierbij geven we vorm aan onder andere het preferente partnerschap met WSD en onderzoeken we hoe WSD in te zetten voor een deel van de Wmo-doelgroep. Wij geven hier invulling aan door de Wegwijs+ 43
Wanneer Continu
Continu
begeleiding bij re-integratie.
Stimuleren werkgevers om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan te nemen. Waarderen werkgevers die zich inzetten voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Evalueren Taalhuis en plan van actie. Opstellen nieuw uitvoeringsplan Taalhuis.
aanpak op maat. In 2022 zullen we hiervoor een ESF-subsidie inzetten voor de extra inzet van klantmanagers voor onder andere de doelgroep (kwetsbare) jongeren. Accountmanagers en Continu bedrijfscontactfunctionarissen gaan meer dan voorheen gezamenlijk optrekken richting werkgevers. Enerzijds om vragen van werkgevers op te pakken en anderzijds om hen bekend te maken met onze doelgroep. Hiervoor wordt een methode/instrument Q2 gekozen om een werkgever in het zonnetje te zetten. Evaluatie wordt met de raad gedeeld.
Q1
We ontwikkelen een nieuw meerjarenplan samen met de kernpartners van het Taalhuis.
Q3
Hoe gaan we dit meten? Indicatoren
Realisatie
Aantal personen dat uitstroomt naar fulltime betaald werk. Aantal personen dat uitstroomt naar parttime betaald werk. Percentage personen actief in de bijstand anders dan betaald werk (participatieladder trede 3 en 4). Totaal aantal personen waarbij de wettelijke loonkostensubsidie is ingezet.
Begroot
2019 63
2020 51
2021 40
2022 50
25
9
20
25
n.v.t.
61%
70%
70%
112
123
145
140
2.3.7 Gezond meedoen Wat willen we bereiken? • Met een brede aanpak de gezondheid bevorderen, zodat inwoners gezond en vitaal blijven en daardoor later en/of minder zorg of ondersteuning nodig hebben. Wat gaan we doen? Activiteiten Opstellen nota Positieve Gezondheid.
Toelichting We stellen een nieuwe Nota Positieve Gezondheid vast, gericht op zowel leefstijl als omgevingsfactoren. We zoeken daarbij aansluiting bij het Nationaal Preventie Akkoord.
Hoe gaan we dit meten? Voor dit taakveld zijn geen indicatoren geformuleerd.
44
Wanneer 2022
2.3.8 Algemeen sociaal domein (loketvoorzieningen) Wat willen we bereiken? • We blijven onze dienstverlening ontwikkelen en verbeteren. Wat gaan we doen? Activiteiten Door ontwikkelen Wegwijs+
Werken vanuit de driehoek. Ontwikkelen en verbeteren van de dienstverlening
Toelichting We leveren een integraal voorstel doorontwikkeling Wegwijs+ aan, waarin we ook kijken naar de lichte ondersteuningsvormen en aanpak complexe casussen. We gaan in de toegang meer werken vanuit de driehoek cliënt, Wegwijs+ en aanbieder bij het bepalen van het ondersteuningsaanbod. We intensiveren onze samenwerking met ervaringsdeskundigen om onze dienstverlening te verbeteren.
Wanneer Q2
Continu Continu
Hoe gaan we dit meten? Voor dit taakveld zijn geen indicatoren geformuleerd. Wat mag het kosten? Realisatie Begroting Meerjarenbegroting
Meedoen bedragen x €1.000 Zelfredzaam zijn en zelfstandig wonen
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Lasten
3.618
3.009
2.938
2.853
2.884
2.916
Baten
-43
-21
-22
-22
-23
-23
Saldo
3.575
2.988
2.916
2.830
2.862
2.893
Lasten
127
183
256
258
257
253
Baten
-10
-10
-10
-10
-10
-10
Saldo
117
173
246
248
246
243
Lasten
246
263
258
265
274
316
Baten
-6
1
1
-1
-4
-6
Saldo
240
264
259
264
270
311
Lasten
9.637
11.062
12.044
12.313
12.422
12.521
Baten
-569
-181
-201
-201
-202
-202
Saldo
9.066
10.881
11.843
12.112
12.220
12.319
Lasten
1.387
1.555
1.721
1.749
1.775
1.798
Baten
-18
-24
-24
-24
-24
-24
Saldo
1.369
1.531
1.698
1.725
1.752
1.774
Meedoen en economisch zelfstandig zijn Lasten
13.126
11.094
10.554
10.506
10.179
10.077
Baten
-8.356
-5.338
-4.672
-4.798
-4.812
-4.812
Saldo
4.769
5.756
5.882
5.707
5.366
5.264
Lasten
913
1.259
1.323
1.345
1.366
1.387
Begeleiding statushouders
De jeugd doet volop mee
Maatwerkvoorzieningen voor ondersteuning en zorg
Ondersteuning bij armoede en zorg
Gezond meedoen
45
Algemeen sociaal domein
Totaal programma
Verrekening met reserves
Na verrekening met reserves
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
913
1.259
1.323
1.345
1.366
1.387
Lasten
1.614
2.464
2.360
2.388
2.429
2.492
Baten
-51
-25
0
0
0
0
Saldo
1.562
2.439
2.360
2.388
2.429
2.492
Lasten
30.668
30.888
31.455
31.676
31.586
31.761
Baten
-9.053
-5.599
-4.928
-5.056
-5.075
-5.077
Saldo
21.614
25.289
26.527
26.619
26.511
26.684
Lasten
0
0
0
0
0
0
Baten
-861
-33
0
0
0
0
Saldo
-861
-33
0
0
0
0
Lasten
30.668
30.888
31.455
31.676
31.586
31.761
Baten
-9.914
-5.632
-4.928
-5.056
-5.075
-5.077
Saldo
20.753
25.257
26.527
26.619
26.511
26.684
Ná de Kadernota zijn de volgende mutaties doorgevoerd op het programma Meedoen: Aanpassingen Programmabegroting 2022 2023 2024 2025 Meedoen Abonnementstarief -281 -321 -365 -416 Re-integratietrajecten 46 27 127 171 Applicatie vroegsignalering -11 -12 -12 -12
Totaal programma Meedoen
-247
-306
-250
-257
Mutaties Programmabegroting 2022 Maatwerkvoorzieningen voor ondersteuning en zorg Abonnementstarief Wmo hulp bij het huishouden In het jaarverslag 2020 melden wij dat de kosten voor huishoudelijke hulp lager zijn uitgevallen als gevolg van corona: klanten willen(tijdelijk) geen hulp of klanten hadden symptomen waardoor geen hulp geboden kon worden. Het eerste half jaar 2021 laat een ander beeld zien: in totaal is het aantal inwoners dat gebruik maakt van deze voorziening opgelopen naar 752 en ook is het gemiddeld aantal minuten (123 per week begroot) toegenomen naar 127,9. Het effect van het abonnementstarief (flinke stijging aantallen) enerzijds en het hanteren van een reële kostprijs met ingang van 2020 leiden tot hogere, niet begrote kosten voor hulp bij het huishouden. Daardoor zal het benodigde budget voor 2022 en volgende jaren € 298.000 tot € 433.000 (2025) hoger uitkomen. Hierbij gaan we er vanuit dat we het aantal inwoners dat gebruik maakt van deze voorziening beperkt blijft tot 752 en het zorgverbruik per cliënt niet verder zal toenemen. We stellen de inkomsten uit het abonnementstarief structureel met € 17.000 bij. Als gevolg van de komst van Helvoirt was dit al gebeurd, maar gelet op de hogere aantallen die gebruik maken van de Wmo voorzieningen lijkt ons een verdere bijstelling reëel.
Meedoen en economisch zelfstandig zijn Re-integratietrajecten In de meicirculaire van het gemeentefonds 2020 zijn landelijk en ook voor onze gemeente de bijdragen voor re-integratie in de integratie uitkering van het gemeentefonds meerjarig met 42 % 46
omhoog bijgesteld. Deze ontwikkeling hebben we een op een overgenomen onze begroting. Gelet op inzet van onze budgetten in de jaren 2019/2020, de intensivering van de samenwerking met de WSD en de uitspraak van de Hoge Raad waardoor een groter deel van de trajecten in aanmerking komt voor BTW compensatie stellen we deze naar beneden bij. Bij deze actualisatie van de benodigde budgetten nemen we mee de structurele financiering van het Taalhuis zoals opgenomen in ons uitvoeringsprogramma. Dit alles betekent een lager benodigd budget van circa € 46.000 in 2022 tot € 171.200 in 2025. Algemeen sociaal domein ICT: wegwijs plus/ applicatie vroegsignalering schulden. Als gevolg van de wijzigingen van de wet gemeentelijke schuldhulpverlening maken we met ingang van april 2021 gebruik van de verplichte applicatie vroegsignalering schulden. De kosten hiervan (jaarlijks € 11.340) waren niet begroot.
47
2. Besturen 1. Omschrijving
Taakvelden • Bestuur en burgerparticipatie • Burgerzaken • Crisisbeheersing en brandweer • Openbare orde en veiligheid
48
2. Uitwerking 2.4.1 Bestuur en burgerparticipatie Wat willen we bereiken? • Meer participatie van inwoners, ondernemers en relevante stakeholders bij nieuw beleid en projecten binnen vastgestelde kaders. • We zijn in verbinding met de samenleving en weten wat er speelt. • Onze inwoners zijn optimaal geïnformeerd. • We betrekken de raad actief en op tijd. • We zijn een actieve partner in de regionale samenwerkingsverbanden. • Het optimaal ondersteunen van ondernemers, verenigingen en inwoners tijdens de herstel- en nafase van de coronacrisis. Wat gaan we doen? Activiteiten Vernieuwen van het communicatiebeleid. Aantrekkelijker maken van bijdrage Klaverblad. Uitrollen participatiebeleid. Instellen Rekenkamer.
Toelichting Het maken en implementeren van een plan van aanpak externe communicatie 2022-2026. Los van de Gemeentepagina wordt ingezet op brede en aantrekkelijke informatievoorziening door o.a. interviews en redactionele stukken. Uitbouwen van het participatieplatform. Hanteren van bij het project behorend passend instrumentarium t.b.v. de participatie. Om onafhankelijk onderzoek mogelijk te maken stelt de gemeenteraad een (regionale) rekenkamer in.
Wanneer Q2 Q3 ev Continue Q1
Hoe gaan we dit meten? Voor dit taakveld zijn geen indicatoren geformuleerd.
2.4.2 Burgerzaken Wat willen we bereiken? • Zeer tevreden inwoners over de kwaliteit (snelheid/deskundigheid) van de dienstverlening. • Goede digitale dienstverlening/ digitale processen optimaliseren Een kwalitatief goede en veilige basisregistratie. • Aandacht voor aanpak fraude. Wat gaan we doen? Activiteiten Verbeteren kwaliteit van de dienstverlening. Actualiseren welkomstbeleid
Toelichting Komend jaar investeren we in een nieuwe kennisbank ter ondersteuning van het KCC, waarbij nog meer vragen aan de voorkant afgehandeld worden. Moderniseren welkomstmap inclusief attentie(s) en restyling van de welkomstborden gemeentegrenzen
Hoe gaan we dit meten? Voor dit taakveld zijn geen indicatoren geformuleerd. 49
Wanneer Q4
Q2
2.4.3 Crisisbeheersing en brandweer Wat willen we bereiken? • Een sobere en doelmatige invulling van het veiligheidsbeleid. • Meer grip vanuit de raad op de regionale samenwerkingsverbanden. Wat gaan we doen? Geen activiteiten gepland. Hoe gaan we dit meten? Voor dit taakveld zijn geen indicatoren geformuleerd.
2.4.4 Openbare orde en veiligheid Wat willen we bereiken? • De wijkagenten zijn zichtbaar en benaderbaar. • Het tegengaan van ondermijnende criminaliteit in het buitengebied. • De capaciteit op veiligheid is in overeenstemming met de taken en ambities van de gemeente. • Het waarborgen van een veilige leefomgeving rondom de penitentiaire inrichting (PI). • Instellingen op het Zorgpark dragen bij aan de veiligheid van cliënten en omgeving. Wat gaan we doen? Activiteiten Maken van wijkagenda's. Tegengaan criminaliteit buitengebied.
Opstellen uitvoeringsprogramma boa's. Opstellen Integraal Veiligheidsplan en uitvoeringsprogramma.
Toelichting In overleg met inwoners en wijkagenten maken we wijkagenda’s voor veiligheid. We verbeteren onze informatiepositie in het buitengebied door intensieve contacten met de belangenorganisaties en door meer controles. Hiermee verhogen we de weerbaarheid van ondernemers in het buitengebied. Het opstellen van een uitvoerings-programma ten behoeve van de inzet van de boa’s. In 2022 wordt het nieuwe Integraal Veiligheidsplan (2023-2026) ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd. Hieraan wordt een lokaal uitvoeringsprogramma gekoppeld, waarbij onder andere aandacht wordt besteed aan verkeersveiligheid.
Wanneer Q3 Continu
Q2 Q4
Hoe gaan we dit meten? Indicatoren
Realisatie
Begroot
2019 8
2020 8
2021 12
2022 10
Aantal diefstal vanaf/vanuit motorvoertuigen (bv. kentekenplaten, navigatiesystemen) Aantal diefstal brom-, snor-, fietsen
75
104
80
90
54
79
92
85
Aantal woninginbraken
55
43
50
55
Aantal gestolen motorvoertuigen
50
Meldingen/Incidenten overlast van de jeugd
115
120
100
110
-
211
180
160
2024
2025
Meldingen overlast door verward/overspannen persoon Wat mag het kosten? Besturen
Realisatie Begroting Meerjarenbegroting bedragen x €1.000
Bestuur
Totaal programma
Verrekening met reserves
2020
2021
2022
2023
Lasten
5.604
6.031
6.118
6.161
6.199
5.854
Baten
-415
-534
-502
-496
-497
-498
Saldo
5.189
5.497
5.616
5.665
5.702
5.356
Lasten
5.604
6.031
6.118
6.161
6.199
5.854
Baten
-415
-534
-502
-496
-497
-498
Saldo
5.189
5.497
5.616
5.665
5.702
5.356
Lasten
5.604
6.031
6.118
6.161
6.199
5.854
Baten
-415
-534
-502
-496
-497
-498
Saldo
5.189
5.497
5.616
5.665
5.702
5.356
Lasten Baten Saldo
Na verrekening met reserves
Ná de Kadernota zijn de volgende mutaties doorgevoerd op het programma Besturen: Aanpassingen Programmabegroting 2022 2023 2024 2025 Besturen Voorziening raadhuis -25 -25 -25 -25 Nationale ombudsman -3 -3 -3 -3 UVP rekenkamercommissie -41 -41 -41 -41 UVP regio/strategisch/subsidie -75 0 0 0
Totaal programma Besturen
-144
-69
-69
-69
Mutaties Programmabegroting 2022 Bestuur Voorziening raadhuis Aanpassing dotatie voorziening groot onderhoud raadhuis Op basis van het meest recente Meerjarig Onderhoudsplan dient de dotatie aan de voorziening groot onderhoud raadhuis verhoogd te worden. Nationale Ombudsman Door de toename van het landelijke aantal klachten is de bijdrage voor de Nationale Ombudsman verhoogd. UVP Rekenkamercommissie Om onafhankelijk onderzoek mogelijk te maken wordt een (regionale) rekenkamer ingesteld.
51
UVP Regio/strategisch/subsidie Er is een adviseur nodig met een meer strategische overall-blik, zodat regionale en provinciale verbindingen steviger worden belegd en kansen worden benut. Dit geldt ook voor de mogelijkheden voor fondsvorming. Vught verstrekt zelf veel subsidies aan inwoners en instanties maar laat momenteel zelf nog te veel subsidiegeld liggen. Deze zal inzetten op lobby voor het binnenhalen van subsidiemiddelen (regionaal, provinciaal, landelijk en zelfs Europees). Belangen van Vught worden hiermee zichtbaar en Vught komt beter “op de kaart” te staan (branding). Daarnaast kan een strategisch adviseur ook de bestuurlijke positionering beter bewaken. Zodoende heeft zowel de organisatie als het bestuur baat bij deze rol. Het betreft een pilotfunctie voor 1,5 jaar.
Overhead en (hulp-) kostenplaatsen Conform BBV (Besluit Begroting en Verantwoording), dient de overhead apart te worden verantwoord. Deze kosten mogen niet toegerekend worden aan de primaire activiteiten op de programma's. In de programma's worden alleen nog de kosten opgenomen die betrekking hebben op het primaire proces. Overhead
Realisatie Begroting Meerjarenbegroting bedragen x €1.000
Overhead
Kostenplaatsen
Totaal programma
Verrekening met reserves
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Lasten
8.600
10.035
10.532
10.784
10.964
11.218
Baten
-234
-141
-22
-23
-23
-23
Saldo
8.367
9.895
10.509
10.761
10.941
11.195
Lasten
456
400
448
452
456
454
Baten
-456
-443
-448
-452
-456
-454
Saldo
1
-43
0
0
0
0
Lasten
9.056
10.435
10.980
11.236
11.420
11.672
Baten
-690
-584
-471
-475
-479
-477
Saldo
8.366
9.851
10.509
10.761
10.941
11.195
Lasten
9.056
10.435
10.980
11.236
11.420
11.672
Baten
-690
-584
-471
-475
-479
-477
Saldo
8.366
9.851
10.509
10.761
10.941
11.195
Lasten Baten Saldo
Na verrekening met reserves
Ná de Kadernota zijn de volgende mutaties doorgevoerd op het programma Overhead en kostenplaatsen: Aanpassingen Programmabegroting 2022 2023 2024 2025 Overhead Personeelslasten -101 -92 -87 -74 Voorziening gemeentekantoor -90 -90 -90 -90 Afsprakensysteem -4 -4 -4 -4
Totaal programma Overhead
-194 52
-186
-180
-167
Mutaties Programmabegroting 2022 Personeelslasten De personeelslasten zijn doorgerekend op basis van de uitgangspunten in de kadernota. Inmiddels zijn de capaciteitsplanningen daaraan toegevoegd. Per saldo komt een groter deel van de personele lasten in de exploitatie in plaats te activeren in de grondexploitatie of investeringsprojecten. Voorziening groot onderhoud gemeentekantoor Op basis van het meest recente Meerjarig Onderhoudsplan dient de dotatie aan de voorziening groot onderhoud gemeentekantoor verhoogd te worden. Afsprakensysteem We investeren in een verbetering van het online-afsprakensysteem bij Burgerzaken. Hiermee is het mogelijk om direct één afspraak voor meerdere personen te maken en meerdere producten in één afspraak te combineren. Ook kan dan gebruik worden gemaakt van een QR code voor het aanmelden in het gemeentekantoor. De jaarlijkse structurele extra lasten voor deze verbetering bedragen €4.000. Algemene dekkingsmiddelen Realisatie Begroting Meerjarenbegroting
Algemene dekkingen bedragen x €1.000 Treasury
OZB woningen
OZB niet-woningen
Belastingen overig
Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
Overige baten en lasten
Vennootschapsbelasting (VpB)
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Lasten
-262
-477
-439
-488
-612
-480
Baten
-31
-37
-37
-36
-36
-36
Saldo
-293
-514
-476
-524
-648
-517
Lasten
582
633
592
603
614
624
Baten
-5.013
-6.240
-6.458
-6.683
-6.916
-7.157
Saldo
-4.430
-5.608
-5.866
-6.080
-6.302
-6.533
Lasten
34
14
14
15
15
15
Baten
-2.780
-3.085
-3.101
-3.116
-3.132
-3.147
Saldo
-2.746
-3.071
-3.086
-3.101
-3.117
-3.132
Lasten
0
0
0
0
0
0
Baten
-38
-30
-30
-30
-30
-30
Saldo
-38
-30
-30
-30
-30
-30
Lasten
5
8
8
8
8
8
Baten
-39.523
-48.010
-49.499
-49.274
-49.683
-50.161
Saldo
-39.518
-48.003
-49.491
-49.266
-49.675
-50.154
Lasten
0
264
318
270
358
414
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
0
264
318
270
358
414
Lasten
22
6
-21
159
191
1
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
22
6
-21
159
191
1
53
Totaal programma
Verrekening met reserves
Na verrekening met reserves
Lasten
381
Baten
-47.385
Saldo
-47.003
Lasten
0
0
600
0
600
600
Baten
-51
0
0
0
0
0
Saldo
-51
0
600
0
600
600
Lasten
381
447
1.073
567
1.173
1.182
Baten
-47.436
-57.403 -59.125
-59.140 -59.797
-60.533
Saldo
-47.054
-56.956 -58.052
-58.573 -58.624
-59.351
447
473
567
573
582
-57.403 -59.125
-59.140 -59.797
-60.533
-56.956 -58.652
-58.573 -59.224
-59.951
Ná de Kadernota zijn de volgende mutaties doorgevoerd op het programma Algemene dekkingsmiddelen: Aanpassingen Programmabegroting 2022 2023 2024 2025 Overigen / Algemene dekkingsmiddelen Afschrijving en financieringslasten 400 91 513 616 Onroerend zaakbelasting 0 0 0 257 Verbetering financiële positie -600 0 -600 -600 Totaal Overigen -200 91 -87 273 Mutaties Programmabegroting 2022 Afschrijving- en financieringslasten In de meerjarenbegroting 2022 zijn er een aantal ontwikkelingen die onze financieringsbehoeften nadrukkelijk beïnvloeden: De rente blijft structureel laag waardoor over te sluiten en nieuw aan te trekken leningen tegen lage(re) rentetarieven plaatsvinden. De ontwikkelingen in de uitkering van het gemeentefonds zorgen vooralsnog voor een positieve invloed door de extra middelen voor de jeugdzorg. Het meerjarig cumulerende begrotingssaldo is mede hierdoor fors positief. De splitsingsbalans van de voormalige gemeente Haaren opgemaakt. Hierdoor ontstaan forse mutaties in onze activa, onderhanden werk grondexploitatie, reserves, voorzieningen en leningen. Onroerend zaakbelasting De onroerend zaakbelasting blijft gelijk. Er wordt in lijn met voorgaande jaren alleen een inflatiecorrectie toegepast. Voor 2025 was dit nog niet gebeurd bij de kadernota.
Verbetering financiële positie We streven (op langere termijn) naar een verbetering van onze schuldquote en solvabiliteit. We werken daar op een verantwoorde manier naartoe, onder meer door de begrotingsruimte deels naar de reserves te laten vloeien.
54
Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Stand gemeentefonds (bedragen x € 1.000) Kadernota 2022-2025 (obv Meicirculaire) Mutatie nav Compensatie jeugdhulp Nieuwe stand gemeentefonds
2022 48.040 1.459 49.499
2023
2024
2025
48.521 753 49.274
49.019 664 49.683
49.605 556 50.161
Vanuit het gemeentefonds komen een drietal geldstromen naar de gemeente, A. De algemene uitkering B. De integratie- en decentralisatie uitkeringen C. De integratie uitkering Sociaal domein A: Algemene Uitkering Algemene uitkering x€ 1.000 Kadernota 2022-2025 obv Meicirculaire Mutatie nav Compensatie jeugdhulp Meerjarenbegroting 2022 obv Meicirculaire 2021
2022 42.104 1.459
2023 42.702 753
2024 43.372 664
2025 44.010 556
43.563
43.455
44.036
44.566
2023
2024
2025
424
420
408
431
424
420
408
B: De integratie- en decentralisatie uitkeringen Decentralisatie en integrale 2022 uitkeringen x€ 1.000 Kadernota 2022-2025 obv Meicirculaire 2021 431 Meerjarenbegroting 2022 obv Meicirculaire 2021 C: De integratie-uitkering Sociaal domein Integratie-uitkering Sociaal Domein x€ 1.000 Kadernota 2022-2025 obv Meicirculaire 2021
2022
2023
2024
2025
5.505
5.395
5.227
5.187
Meerjarenbegroting 2022 obv Meicirculaire 2021
5.505
5.395
5.227
5.187
Op 29 juni 2021 heeft de minister van BZK mede namens de staatssecretaris Financiën fiscaliteit en Belastingdienst, de verdeelwijze van de incidentele middelen jeugdzorg bekend gemaakt. Hierbij hebben zij ook indicatiebedragen voor de incidentele compensatie jeugdhulp 2022 afgegeven. Bij de septembercirculaire zal de daadwerkelijke verwerking van de € 1.314 miljard in de algemene uitkering van het gemeentefonds plaatsvinden. Door actualisatie van de maatstaven bij de septembercirculaire (en volgende circulaires), zullen de bedragen nog wijzigen. Over de structurele financiën en noodzakelijke aanpassingen aan het jeugdhulpstelsel om de jeugdzorg in de toekomst effectief en beheersbaar te houden zal een nieuw kabinet besluiten. De 55
provinciaal toezichthouders hebben onderling afgesproken dat 75% van de bedragen waar de arbitragecommissie van uit gaat in de meerjarenraming opgenomen kunnen worden. In bovenstaande berekeningen zijn de volgende bedragen meegenomen: - indicatieve bedrag voor 2022. - en een raming voor Vught van 75% van de bedragen waar de Arbitragecommissie van uit gaat vanaf 2023. 2022 1.759
Compensatie jeugdhulp (indicatief/raming)
2023 1.460
2024 1.371
2025 1.263
Daarnaast is in de berekeningen rekening gehouden met de volgende ontwikkelingen: - Een uitbetaling van de onderuitputting uit het BTW-compensatiefonds van structureel €125.000. -
In de doorrekening is nog geen rekening gehouden met de invoering van de nieuwe herverdeling van het gemeentefonds. Hierover heeft nog geen besluitvorming plaatsgevonden. Zowel de herverdeling als het vergroten van de omvang van de te verdelen pot is onderwerp van overleg met de VNG
-
In deze zelfde lijn is ook nog geen rekening gehouden met het afschaffen van de opschalingskorting. Het kabinet heeft besloten de oploop in de opschalingskorting voor gemeenten in de jaren 2020 en 2021 incidenteel te schrappen. Vanaf 2022 is de korting nog steeds van toepassing oplopend tot € 975 miljoen landelijk cumulatief, zoals voorzien. Eventuele andere besluitvorming met betrekking tot de opschalingskorting kan leiden tot financiële mutaties.
Lokale heffingen De toelichting is opgenomen in de paragraaf Lokale heffingen (zie paragraaf 3.4.).
Treasury Treasury
Begroting bedragen x € 1.000
2022
2023
2024
2025
Financieringsresultaat
-459
-508
-632
-500
Dividend
-34
-35
-35
-35
Kosten betalingsverkeer
18
18
18
18
-476
-524
-648
-517
Totaal programma
Financieringsresultaat Het financieringsresultaat bestaat uit het verschil tussen de daadwerkelijk te betalen en te ontvangen rente en de aan de programma’s toegerekende rente. Het verschil tussen de werkelijk betaalde rente en de via het omslagpercentage doorberekende rente aan de programma’s wordt verantwoord (renteresultaat) onder de algemene dekkingsmiddelen opgenomen. Per saldo werd en wordt de werkelijk betaalde rente verantwoord. Zie paragraaf 3.3. voor een uitgebreide toelichting hierop. Dividend Het dividend heeft betrekking op de aandelen BNG die in bezit zijn. 56
Kosten betalingsverkeer Onder de post financiering en belegging worden zowel de interne als externe kosten van het betalingsverkeer verantwoord.
Vennootschapsbelasting (VpB) Gemeenten zijn belastingplichtig voor activiteiten die vallen onder het regime van de vennootschapsbelasting (vpb). Het betreft over het algemeen activiteiten waarbij in concurrentie wordt getreden en waar winst wordt beoogd of verwacht. Er is een inventarisatie gemaakt van mogelijke vennootschapsbelastingplichtige activiteiten. Hieruit blijkt dat binnen onze huidige activiteiten enkel de grondexploitatie onder de vpb valt. Eventuele fiscale winsten kunnen gecompenseerd worden met verwachte fiscale verliezen in de komende jaren. De meerjarige vennootschapsbelastinglast heeft betrekking op de grondexploitatie Den Hoek.
Overige baten en lasten Overige baten en lasten
Begroting bedragen x € 1.000
2022
2023
2024
2025
Herindeling Helvoirt
207
159
246
302
Nieuwe projecten
40
40
40
40
Onvoorzien
71
71
72
72
Totaal programma
318
270
358
414
Herindeling Helvoirt Voor de inbreng van de exploitatiebegroting van Helvoirt is in de raad van januari 2021 een voorstel behandeld. Hierbij is het saldo van de verwachte baten en lasten als budgetruimte opgenomen in de exploitatie. Hiermee kunnen in de startfase onverwachte zaken, met een financiële component, opgelost worden. Nieuwe projecten Voor de al bekende en geplande (ruimtelijke) projecten zijn uren en middelen in de begroting opgenomen. We constateren dat er zich telkens onverwachte ontwikkelingen voordoen en er vragen komen vanuit het maatschappelijk veld. Voor de behandeling hiervan zijn geen middelen geraamd. Om toch aan deze vraag tegemoet te kunnen komen is hiervoor een budget opgenomen.
Onvoorzien Onvoorzien Onvoorzien College
Begroting bedragen x € 1.000 2022 71
2023
2024 71
2025 72
Onvoorzien Dit bedrag kan door het college worden ingezet bij onvoorziene omstandigheden.
57
72
Paragrafen 3.1 Algemeen In de paragrafen brengen we onderwerpen, die versnipperd in de begroting staan, bij elkaar in beeld. Het gaat om belangrijke informatie die inzicht geeft in de financiële positie van de gemeente, de beheersmatige aspecten en de risico's. De paragrafen zijn bedoeld om extra informatie te geven over de middelen die wij inzetten om ons beleid te realiseren. De Financiële verordening schrijft voor dat de paragrafen een aantal onderwerpen behandelen en voldoen aan een aantal kwaliteitseisen. Hieronder zijn deze per paragraaf weergegeven. Weerstandsvermogen en risicomanagement De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing bevat een inventarisatie van de weerstandscapaciteit, de risico’s en het beleid hierop. Voldoende weerstandscapaciteit stelt de gemeente in staat om - bij een risicoscenario - haar schuldverplichtingen te kunnen blijven nakomen zonder dat de uitgaven en de investeringen voor de noodzakelijke publieke voorzieningen in de knel komen. Financiële positie De voorgeschreven paragraaf met kengetallen geeft inzicht in de financiële positie. Zo zegt de hoogte van de schuld meer over de financiële positie van een gemeente dan de hoogte van de reserves. Met lenen neemt een gemeente als het ware een voorschot op de toekomst. Hoe hoger de schulden, hoe meer toekomstige inkomsten moeten worden vastgelegd voor de betaling van rente en aflossingen.
Voor een gezonde financiële huishouding is het belangrijk het geheel van deze kengetallen te beheersen. Financiering en risicobeheersing In de paragraaf financiering bij de begroting en de jaarstukken neemt het college, naast het beleid ten aanzien van het risicobeheer van onze financieringsportefeuille, op: a. de liquiditeitsplanning en de financieringsbehoefte; b. de rentevisie; c. de kasgeldlimiet; d. de renterisico norm. Lokale heffingen We doen hier verslag van de opbrengsten per lokale heffing, het beleid, het volume en het bedrag aan kwijtscheldingen, de kostendekkendheid van de riool- en de afvalstoffenheffing en de (ontwikkeling van de) lokale lastendruk. Onderhoud kapitaalgoederen In de paragraaf 'onderhoud kapitaalgoederen' staan het beleidskader en de financiële consequenties hiervan voor wegen, openbare verlichting, riolering (incl. water), groen en bomen, speelvoorzieningen, Verkeers- en vervoersplan (incl. parkeren), civieltechnische kunstwerken en gebouwen. Hierbij nemen we ook op: a. de voortgang van het geplande onderhoud; b. de omvang van het achterstallig onderhoud. Bedrijfsvoering In de paragraaf bedrijfsvoering bij de begroting en de jaarstukken neemt het college in ieder geval op: 58
a. b. c. d. e. f.
de ontwikkeling van het ziekteverzuim; opbouw en ontwikkeling van het personeelsbudget; stand van zaken informatisering en automatisering; stand van zaken planning & control; stand van zaken interne controle; onderzoek doelmatigheid en doeltreffendheid, bedoeld in artikel 213a Gemeentewet.
Grondexploitatie De paragraaf ‘grondexploitatie’ gaat in op de uitvoering van de nota grondbeleid en zoomt in op de belangrijkste financiële ontwikkelingen zoals verlies/winstverwachtingen, winstnemingen, de verwerving van gronden en dergelijke en de relaties van het grondbeleid met de programma’s. Verbonden partijen Bij de begroting en de jaarstukken neemt het college in de paragraaf 'verbonden partijen', de onderdelen op grond van artikel 15 van het 'Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten' op, en daarnaast, per partij, de bestuurlijke vertegenwoordiging (zeggenschap). Risico-inventarisatie In deze paragraaf beantwoorden we de vraag of de financiële positie van Vught toereikend is om de financiële gevolgen van risico’s op te vangen. Er is een inventarisatie van de weerstandscapaciteit en de risico’s opgenomen. Samen geven ze een beeld van ons weerstandsvermogen. Tevens geven we een toelichting op ons risicobeleid en zijn financiële kengetallen, gebaseerd op verslagleggingsregels. Er is ook een beoordeling opgenomen van de verhouding tussen de financiële kengetallen en de financiële positie. Het richtinggevend kader van ons financieel beleid is gebaseerd op het bestuursakkoord: Meer risico’s maar wel beargumenteerd en goed overwogen.
Met de financiële verordening en de beleidsnota’s Activering- en afschrijvingsbeleid, Reserves en voorzieningen en de nota Overhead en kostenverdeling zijn onze financiële kaders actueel. Inzicht in de risico’s en de aanwezige weerstandscapaciteit is noodzakelijk om het weerstandsvermogen te beoordelen. We willen weten of we in staat zijn om optredende risico’s op te vangen zonder dat de publieke taken en voorzieningen in de knel komen. De weerstandscapaciteit is het geheel van middelen waaruit we tegenvallers, die onverwacht en substantieel zijn, bekostigen. Het weerstandsvermogen drukt de relatie uit tussen de aanwezige weerstandscapaciteit en de risico’s. We hebben een incidentele en structurele weerstandscapaciteit. De eerste is bedoeld om eenmalige tegenvallers op te vangen zonder dat we (het niveau) van onze publieke taken en ons beleid aanpassen. De structurele weerstandscapaciteit betreft middelen die we permanent kunnen inzetten voor tegenvallers in de lopende exploitatie. Incidentele weerstandscapaciteit: - Algemene reserve - Bestemmingsreserves - Stille reserves Structurele weerstandscapaciteit: - Onbenutte belastingcapaciteit - Post onvoorzien 59
Feitelijk zijn alleen de Algemene reserve en de reserve Grondexploitatie in te zetten als afdekking van algemene risico’s. De bestemmingsreserves zijn dat niet, omdat deze middelen, zoals de naam al zegt, door de raad volledig zijn bestemd en niet op een andere wijze kunnen worden besteed.
3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3.2.1 Beleidsuitgangspunten weerstandscapaciteit en risico's 3.2.1.1 Risicomanagement Risicomanagement omvat het proces van risicobeheersing en risico-inventarisatie. In Vught is risicomanagement niet als een zelfstandig proces ingericht. Dit is een keuze die samenhangt met de omvang van de gemeente. In onze bedrijfsprocessen doen we natuurlijk wel aan risicomanagement. Er is aandacht voor bij de inrichting van onze werkzaamheden en bij de interne controles is het onderdeel van het controleplan. Ook bij de opleiding en training van medewerkers is er aandacht voor. We steunen op aspecten als houding en gedrag, open communicatie, kennis van medewerkers en integraal werken. 3.2.1.2 Risicobeheersing Beleidsuitgangspunten Bij het beheersen van risico's treffen we maatregelen om deze te verminderen of we kiezen ervoor om ze te accepteren. Een deel van de risico’s dekken we af door verzekeringen af te sluiten, voor een ander deel treffen we voorzieningen. Maar ook zorgen we voor een goed opleiding- en aannamebeleid van personeel, met aandacht voor risicobeheersing. De resterende risico’s inventariseren we in deze paragraaf. Zo ontstaat een gefundeerd beeld op de benodigde weerstandscapaciteit. Weerstandscapaciteit Met een financiële buffer kun je risico's opvangen en vergroten we onze weerstand.
Of de gemeente in staat is de gevolgen van de risico’s op te vangen zonder dat het beleid of de uitvoering daarvan in gevaar komt, wordt weergegeven door de 'weerstandscapaciteit'. We streven ernaar om onze weerstandscapaciteit, op een waardeniveau te houden van 20% van de uitkering uit het gemeentefonds. Realistische begroting Ons financieel beleid is gericht op een realistische begroting: transparant met een mate van risico, mits goed beargumenteerd en benoemd. Dit uitgangspunt is onderdeel van de geactualiseerde risico-inventarisatie. Verzekeringen Er zijn diverse verzekeringen afgesloten voor risico’s door claims van derden en schadegevallen. We werken schade-preventief, bijvoorbeeld door voldoende onderhoud te plegen, het correct naleven van procedures en het goed afhandelen van bezwaarschriften met gebruik van een juiste motivatie. Risico’s door achterstallig onderhoud zijn ondervangen door het opstellen van beheerplannen voor wegen, groen, verlichting, riolering, kunstwerken en speeltoestellen. Voorzieningen We hebben voorzieningen getroffen voor risico’s en verplichtingen, waarvan we weten dat die zich voordoen en die we kunnen kwantificeren. Zo zijn er voorzieningen voor verplichtingen (pensioen, wachtgeld, grondexploitatie), onderhoud (gebouwen, openbare verlichting en kunstwerken) en voor de afvalstoffen en riolering. 60
Grondexploitaties Elk plan binnen de grondexploitatie heeft zijn eigen exploitatie, met eigen baten en lasten. Voor verwachte tekorten zijn voorzieningen getroffen. Overige risico’s vangen we op binnen de reserve grondexploitatie. De hoogte van deze reserve is berekend aan de hand van risicoanalyses van de planexploitaties. Jaarlijks actualiseren we de plannen in het 'Uitvoeringsprogramma grondexploitatie' en de hierin opgenomen risico-inventarisatie. Uit het Uitvoeringsprogramma grondexploitatie blijkt dat de stand van de reserve grondexploitatie toereikend is om de risico’s te dekken.
3.2.2 Risico-inventarisatie De risico-inventarisatie geeft een aantal geïdentificeerde risico’s, die voldoen aan de volgende criteria: - onzekerheden met grote financiële gevolgen; - waarvan de kans reëel is dat de risico's zich voordoen en; - waarvoor de oorzaken niet door de gemeente kunnen worden beïnvloed of waarvoor de gemeente (nog) niet in staat is geweest om passende beheersingsmaatregelen te treffen; - risico’s die niet zijn afgedekt door verzekeringen of voorzieningen. In deze paragraaf wordt de inventarisatie van de belangrijkste risico’s weergegeven. Dit zijn de risico’s waarvan we als organisatie op dit moment kunnen inschatten dat ze zich wellicht gaan voordoen. Risico’s lopen in de uitvoering van ons werk is niet altijd te voorkomen. Wel zorgen we voor een goede administratieve organisatie. Dit is de basis voor het voorkomen van risico’s. Het systeem van risicomanagement wordt toegelicht in de Nota weerstandsvermogen en risicomanagement. Een risico-inventarisatie bevat altijd subjectieve aannames. De inschatting van de kansen en omvang is tijdsgebonden, waarbij het inzicht afhankelijk is van onzekere toekomstige factoren. Sommige risico's worden voor 2 jaar meegenomen. Dit is nodig omdat het in sommige gevallen niet mogelijk is direct maatregelen te treffen om risico's op te vangen of ze te verwerken in de meerjarenbegroting x € 1.000
Renteontwikkeling
Risico Bedrag per Totaal Aantal jaar jaar risico 250 2 500
Jeugd Wmo Hulp bij het Huishouden/ grote woningaanpassingen Wmo
150
2
300
238
2
476
150
2
300
Participatiewet
225
2
450
Stadsgewest renterisico
1.000
1
1.000
Strategische, operationele en schade-risico's
1.000
Totaal risico's
4.026
Na risicofactor
75%
3.020
Rijksinfra N65 en PHS (risicofactor reeds toegepast)
4.500
Totaal benodigde reservecapaciteit
7.520 61
Toelichting Renteontwikkelingen De rentes zijn onverminderd laag gebleven. Omdat de nieuwe leningen tegen een lagere rente zijn en worden aangetrokken dan de gemiddelde rente van onze totale leningenportefeuille lopen we niet veel risico voor de leningen die we oversluiten. Dat risico is er wel voor de toename van onze leningen. Het blijft de vraag welke gevolgen corona en een krimp van de economie heeft voor de renteontwikkeling. Rondom de renteontwikkeling gaan wij nog steeds uit van een licht stijgende langlopende rente. Wanneer deze stijging groter is dan voorspeld, leidt dit tot extra financieringslasten. Andersom geldt dat natuurlijk ook. Naast de bestaande leningenportefeuille loopt de schuldpositie de komende jaren verder op door met name het project Rijksinfra. Wij schatten het risico op € 250.000. Dit is gebaseerd op 1% rentestijging op te sluiten leningen van € 25 miljoen. Jeugdhulp Voor gemeenten zijn de risico’s bij jeugdhulp groot. Gemeenten hebben een zorgplicht jeugd, terwijl de rijksmiddelen beperkt zijn. Met ingang van 2021 zijn wel in de gemeentefondsuitkering extra middelen beschikbaar gesteld. Dit ter compensatie van de tekorten die er bij de gemeenten bleken bij de uitvoering van deze taken.
In regionaal verband is een actieplan opgesteld in de vorm van transformatieopgaven jeugd en binnen Wegwijs+ zetten we extra in op preventie en kwaliteit in de dienstverlening. Dit ter voorkoming van stijgende kosten op langere termijn. Het beleid is gericht op tijdige signalering, de juiste hulp en preventie. Daarmee proberen we “zware”, en dus dure, cliënten te voorkomen. Echter, naast deze ontwikkelingen blijft de zorgvraag bij jeugdigen te stijgen. Het is de vraag en dus een risico of we in staat blijken om samen met onze regionale partners de afvlakking van de groei en het voorkomen van zwaardere zaken te realiseren. Daarnaast speelt ook dat met ingang van het komende jaar de inkoop en de financiering van de jeugdzorg wijziging. Gelet hierop nemen we voor de Jeugdwet een risicobedrag op van € 150.000. Wet Maatschappelijke Ondersteuning Sinds 2019 is (landelijk) het abonnementstarief Wmo van toepassing. Dit zorgt voor een grote toename in het aantal aanvragen Wmo, waarvan de kosten lastig in te schatten zijn. Dat geldt voor alle maatwerkvoorzieningen Wmo, maar vooral voor huishoudelijke hulp. In 2020 bleef, mede als gevolg van corona de stijging beperkt tot 5%. In de eerste helft van 2021 is er een toename van 21 % die slechts voor een deel aan de komst van Helvoirt is toe te schrijven. In de begroting gaan we uit van een stabilisatie na 1 juli. Dit leidt wel tot risico's.
Een toename met 5% (37 inwoners) leidt tot niet begrote kosten van circa € 118.000 per jaar. Daarnaast speelt het risico van grotere woningaanpassingen (> € 20.000). Deze laten zich niet begroten maar de kans bestaat wel dat deze gedurende het jaar noodzakelijk blijken te zijn. Voor deze ontwikkelingen wordt het risicobedrag bepaald op € 238.000, en gezien het meerjarige karakter van deze post nemen we hem voor 2 jaar op. In totaal € 476.000 Wmo Voor de nieuwe Wmo-taken werken we samen met onze collega gemeenten in de Meierij. Voor 2021 is regionaal overeengekomen dat we 100% solidair zijn in de kosten van de zorg en ondersteuning voor Zintuiglijk Gehandicapten. Of dat voor 2022 en verder ook het geval zal zijn is op dit moment nog niet zeker. Daar onze gemeente relatief veel zorginstellingen heeft voor inwoners met een zintuiglijke beperking, heeft het eventueel loslaten van die onderlinge solidariteit grote financiële consequenties. In onze begroting zijn we ervan uit gegaan dat deze 62
solidariteit naar verwachting in 2022 wordt losgelaten. Dit betekent ook dat een onverwachte toename van deze zorg voor een groot deel bij onze gemeente terecht komt. Dit gegeven gecombineerd met de gewijzigde inkoop en financiering voor de gehele Wmo leidt tot risico's. Gelet hierop nemen we een risicobedrag van € 150.000 op. Gelet op het meerjarige karakter nemen we deze voor 2 jaar mee. Participatiewet De gemeente is verantwoordelijk voor het verstrekken, beheren en verhalen van bijstand aan personen die niet zelfstandig in hun levensonderhoud kunnen voorzien en het bevorderen van (her)intrede op de arbeidsmarkt van bijstandsgerechtigden. De gemeente ontvangt subsidie van het Rijk voor de uitvoering van deze taken. Op basis van de macro-economische omstandigheden blijft een toename in het aantal bijstandsgerechtigden een risico. De afgelopen jaren zagen we als gevolg van de conjuncturele ontwikkelingen en de gerichte maatwerkaanpak van Wegwijs+ een daling van het aantal uitkeringsgerechtigden. Ook in 2020 en eerste helft van 2021 zien we, mede als gevolg van de landelijke steunmaatregelen, geen toename van het aantal uitkeringsgerechtigden. We hebben daarop de prognose en de bijbehorende budgetten voor de komende meerjarenperiode aangepast. Daarbij gaan we ervan uit dat de subsidie van het Rijk toereikend is voor het verstekken van deze voorzieningen.
De omvang van het macrobudget wordt echter ook bepaald door landelijke ontwikkelingen en voor onze gemeente geldt voor een deel een vergoedingssystematiek die gebaseerd is op t-2. Voor de eerste 10% van de Rijksbijdrage (circa € 508.000) zijn we als gemeente zelf risicodrager. Daarom houden we een marge/ risico aan van € 225.000, voor 2 jaar (15 extra bijstandsgerechtigden ad € 15.000, 2 jaar lang € 450.000). Stadsgewest De ontwikkelingen rondom het Stadsgewest zijn nog niet afgerond. De afwikkeling van de stortplaats is in de loop van 2019 uitgesteld tot 2025. De ontwikkelingen blijven we nauwlettend volgen. Het grootste risico is dat de provincie voor datum overdracht de rekenrente voor de bepaling van het doelvermogen verlaagt. De provincie is eenzijdig bevoegd om dit te doen. Naar aanleiding van een recente ALM-studie kwam de provincie tot het besef dat een forse verlaging van de rekenrente (en daarmee een verhoging van het doelvermogen) nu de exploitanten hard zou treffen. Provincie en exploitanten zijn daarom tot een compromis gekomen waarbij de provincie de huidige rekenrente bevriest op het bestaande niveau (5,06%) en de exploitanten de stortplaatsen nog niet voor eeuwigdurende nazorg overdragen aan de provincie. Deze afspraak geldt voor de periode tot de volgende ALM-studie, dus tenminste 5 jaar.
Een toekomstige verlaging van de rekenrente met 1 procent betekent dat het af te dragen doelvermogen met ± 48% stijgt. Uitgaande van € 14 miljoen en een aandeel van de gemeente Vught van 7,43% betekent dit een risico van ± € 0,5 miljoen per procent daling van de rekenrente. Het risico wordt geschat op 2% verlaging van de rekenrente (= € 1.000.000) Rijksinfra Binnen het programma Rijksinfra wordt rekening gehouden met risico’s voor de gemeente Vught. Een risicoanalyse inclusief beheersmaatregelen is opgesteld en wordt periodiek ge-update. Lopende het project vallen risico's weg of komen er nieuwe risico's bij. De ontwikkelingen ten aanzien van PAS vormen een risico voor het project. Indien dit risico zich voordoet betekent dit vertraging en daarmee hogere kosten. Voor de meerjarige doorrekening van het project Rijksinfra is verlengd naar 2030. De stand van het risico dossier is op dit moment geen aanleiding om het hier opgenomen risicobedrag aan te passen.
63
Strategische, operationele en schade-risico’s, Covid-19 Een aantal risico’s zijn specifiek te identificeren en zijn hiervoor gekwantificeerd. Daarnaast lopen er door onze processen heen natuurlijk altijd dossiers die een incidentele tegenvaller kunnen opleveren. In zijn algemeenheid geldt dit voor de uitkering uit het gemeentefonds die jaarlijks schommelt. Daarnaast brengen de mogelijke herverdeling van het gemeentefonds en de herindeling van Helvoirt risico's met zich mee. Covid-19 heeft grote impact op de Nederlandse samenleving en ook op de gemeente Vught. Bij het nemen van maatregelen stond en staat nog steeds de gezondheid van onze medewerkers en inwoners voorop. Vanzelfsprekend hebben de getroffen maatregelen gevolgen voor de gemeente. Die gevolgen zijn op meerdere gebieden zichtbaar, zowel op het vlak van bedrijfsvoering als financieel. Daartegenover staat dat voor diverse kosten een compensatie van het Rijk ontvangen wordt. Dit geldt niet alleen voor de gemeente maar ook voor bijv. sportverenigingen, die rechtstreeks subsidie kunnen aanvragen. Ook zijn er diverse uitgaven die lager uit kunnen pakken, zoals bijv achterblijvende activiteiten op de diverse taakvelden, reis-en verblijfkosten, schoonmaakkosten en dagelijks onderhoud. Op alle bovenstaande onderdelen gelden onzekerheden. Hiervoor nemen we een extra bedrag op bij de risico-inventarisatie: € 1.000.000.
Risicofactor Een risico is een onzekere ongewenste gebeurtenis waardoor het realiseren van de organisatiedoelstellingen en -strategie in gevaar komt. Bij een risico is er dus sprake van een kans op een ongewenste gebeurtenis. De kans dat ál deze risico's zich voor de volledige omvang voordoen is klein. De benodigde reservecapaciteit wordt daarom op 75% van deze risico's gesteld. Bij ieder risico is gekeken naar het mogelijke schadebedrag en de kans dat het risico zich voordoet. Het gaat hier om risico’s die niet anders te ondervangen zijn dan door het aanwenden van weerstandscapaciteit. Risico’s die binnen de exploitatie worden opgevangen, waar een risicovoorziening voor is ingesteld of (reguliere) risico’s waarvoor verzekeringen zijn afgesloten, hebben geen financiële consequenties en maken daarom geen deel uit van deze paragraaf. Voor risico’s met een kans groter dan 75% zal een voorziening getroffen worden. Tot slot is nog goed om op te merken dat de inventarisatie van de risico’s een momentopname betreft. Het is een statisch overzicht van risico’s die tijdens het opstellen van deze paragraaf in beeld waren.
3.2.3 Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen bestaat volgens de regels uit de reservepositie, de onbenutte belastingcapaciteit, de post onvoorzien en de stille reserves. Het eigen vermogen in de vorm van reserves geeft het verschil aan tussen bezittingen minus schulden. De reserves geven weer welk deel van de totale bezittingen met eigen vermogen is gefinancierd. Een reserve betekent dus niet dat deze middelen op de bankrekening staan. Investeringen worden gedeeltelijk met eigen vermogen en met vreemd vermogen gefinancierd. Over het deel dat met vreemd vermogen wordt gefinancierd moet rente worden betaald.