2021-43.4 Bijlage - Jaarrekening 2020.pdf
Tekst van het document
JAARREKENING 2020 Jaarstukken: boekwerk 2
Afdeling
Directiestaf / Team Businesscontrol
Behandeld door
College van B&W
Status
Definitief
1
2
Inhoudsopgave:
Boekwerk 2: Jaarrekening 4.
Balans met toelichting
5.
Overzicht van baten en lasten met toelichting
4.1. 4.2. 4.3. 4.4.
5.1. 5.2. 5.3. 5.4. 5.5. 5.6. 5.7. 5.8.
I II III IV V
Balans Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Toelichting op de balans Toelichting investeringen
Overzicht van baten en lasten Toelichting overzicht van baten en lasten Kapitaallasten Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Aanwending post onvoorzien Incidentele baten en lasten Incidentele subsidies WNT Wet normering bezoldiging topfunctionarissen
Bijlagen
6 8 14 29
36 40 41 42 45 45 48 50
Staat van reserves Staat van voorzieningen
53 54
Bijlage verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen (SiSa) Baten en lasten per taakveld Afkortingenlijst
55 58 61
3
4
JAARREKENING 2020 4. BALANS MET TOELICHTING
5
6
7
4.2. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 4.2.1. Algemeen De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) daarvoor geeft en de verordening ex artikel 212 Gemeentewet, waarin door de gemeenteraad op d.d. (5 oktober 2017) de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede de regels voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie zijn vastgesteld. Op dezelfde datum zijn ook de nota’s Activerings- en afschrijvingsbeleid, Reserves en voorzieningen en Overhead en kostenverdeling vastgesteld.
De financiële verordening en de beleidsnota’s bevatten onder andere: • regels voor waardering en afschrijving van activa; • criteria voor het activeren van investeringen, bestaande uit: een minimumbedrag, en/of; een minimale gebruiksduur; • regels voor het moment waarop met afschrijven van een nieuw kapitaalgoed wordt begonnen; • uitgangspunten over de handelswijze betreffende restwaarde van activa; • grondslagen voor de berekening van de door het gemeentebestuur in rekening te brengen prijzen en tarieven; • regels inzake de algemene doelstellingen en de te hanteren richtlijnen en limieten van de financieringsfunctie, alsmede inzake de administratieve organisatie van de financieringsfunctie; • kaders voor het ten gunste of ten laste brengen van specifiek benoemde saldi aan een specifiek benoemde bestemmingsreserve; • regels ten aanzien van: de autorisatie van kredieten door de gemeenteraad; vervaardigingskosten van niet in exploitatie genomen gronden; hoogte van de in acht te nemen marktwaarde; tussentijdse winstneming; de wijze van activering van kosten.
4.2.2. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vinden plaats op basis van historische kosten. De activa en passiva worden opgenomen tegen nominale waarden, tenzij bij het betreffende balanshoofd anders is vermeld. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op de balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen als ze voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn. Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als baten genomen op het moment waarop het dividend betaalbaar wordt gesteld.
4.2.3. Immateriële vaste activa Volgens het BBV worden drie soorten immateriële activa onderkend te weten: - kosten die zijn verbonden aan het sluiten van geldleningen en het saldo van agio en disagio Volgens het geldende activeringsbeleid van de gemeente Vught worden dergelijke kosten niet geactiveerd maar ineens ten laste van de taakvelden gebracht. - kosten van onderzoek en ontwikkeling Volgens het geldende activeringsbeleid van de gemeente Vught worden de onderzoekskosten gemaakt in de initiatief en definitiefase niet geactiveerd maar ineens ten laste van de taakvelden gebracht. 8
-
bijdragen aan activa in eigendom van derden Momenteel zijn er geen dergelijke bijdragen geactiveerd.
4.2.4. Materiële vaste activa Materiële vaste activa zijn fysiek aanwezige activa. Het BBV kent de volgende soorten materiële vaste activa: • investeringen met een economisch nut; • investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven; • investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut. Investeringen hebben een economisch nut indien ze verhandelbaar zijn en/of indien ze kunnen bijdragen aan het genereren van middelen. Alle investeringen met een economisch nut worden geactiveerd. Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut worden geactiveerd en over de gebruiksduur afgeschreven. Alle materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de oorspronkelijke verkrijgingsprijs (de inkoopprijs en de bijkomende kosten) of vervaardigingsprijs (de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige directe, verminderd met de ontvangen subsidies en bijdragen die direct gerelateerd zijn aan het actief, de jaarlijkse afschrijvingslasten en afwaarderingen wegens duurzame waardeverminderingen. Duurzame waardeverminderingen van vaste activa worden onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar in aanmerking genomen.
De op de oorspronkelijke verkrijgings- of vervaardigingsprijs toegepaste jaarlijkse afschrijvingen corresponderen met een stelsel dat is afgestemd op de verwachte toekomstige gebruiksduur (kortste van de geschatte economische levensduur óf technische gebruiksduur) van de geactiveerde objecten.
4.2.5. Duurzame waardevermindering van vaste activa Afwaardering van bedrijfseconomisch vastgoed vindt plaats indien de directe opbrengstwaarde lager is dan de boekwaarde. Lagere taxatiewaarden dan de boekwaarden van onroerende zaken zijn hierbij als duurzame waardedaling in aanmerking genomen. Afwaardering van maatschappelijk vastgoed vindt plaats indien de directe opbrengstwaarde lager is dan de boekwaarde én er ten opzichte van de huidige functie geen (bestuurlijke) intentie is voor duurzame exploitatie.
4.2.6. Investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut. Investeringen in infrastructurele werken in de openbare ruimte, zoals bijvoorbeeld wegen, pleinen, bruggen, viaducten en parken worden verplicht geactiveerd. Bijdragen van derden zijn op de waardering in mindering gebracht. Het restant wordt afgeschreven over de verwachte maatschappelijke levensduur. De ondergrond van deze werken wordt daarbij als integraal onderdeel van het werk beschouwd en dus ook afgeschreven. Bij het instellen van een bestemmingsreserve voor investeringen bepaalt de raad in welk tempo de bestemmingsreserve als dekkingsmiddel wordt ingezet. Deze reserves mogen niet in mindering worden gebracht op de investering. Bij de bepaling van de afschrijvingstermijnen voor de materiële activa wordt de volgende tabel gehanteerd. 9
Afschrijvingstabel (im-)materiële vaste activa termijn Materiële vaste activa: Automatisering Software 5 Hardware 3-5 Telefooncentrale 8 Brandweer Bluswatervoorzieningen 15 Voertuigen met installaties 15 Brandblus- en reddingsmiddelen 10 Gebouwen (excl. Ondergrond) Stenen gebouwen 40 Andere gebouwen 25 Verbouwing 25-40 Woonwagens/woonwagencentra 25 Renovatie gebouwen 25 Installaties: (extra functionaliteit) 15 Kantoorinrichting 10 Inrichting velden en (sport-)terreinen Sport- en speelterreinen 10 Kunstgrasvelden 15
Immateriële vaste activa: Kosten van onderzoek en ontwikkeling Kosten voor het sluiten van geldleningen Kosten van agio en disagio
nvt
termijn Installaties openbare ruimte Openbare verlichting 20 Verkeerslichtinstallaties 15 Verkeersvoorzieningen 15 Speeltoestellen en -voorzieningen 10 Machines en gereedschappen 10 Onderwijs Gebouwen 40 Noodlokalen 15 OLP en 1e inrichting meubilair 15 Riolering: Investeringen rioleringsplan 50 Pompen & gemalen 15 Sanering vijvers, baggerwerk 15 Beschoeiing 20 Vervoermiddelen: Algemeen 10 Beheer Openbare Ruimte (BOR) 7 Weg- en waterbouwkundige werken Aanleg wegen, voet- en fietspaden 30 Reconstructie wegen 30 Parkeerplaatsen 30 Bruggen beton/staal 60 Bruggen hout 25 Steigers 25 Kademuren 30
nvt nvt
4.2.7. Financiële vaste activa Het BBV kent de volgende soorten financiële vaste activa: – kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen, gemeenschappelijke regelingen en overige verbonden partijen; – leningen aan openbare lichamen, woningbouwcorporaties, deelnemingen en overige verbonden partijen; – overige langlopende leningen; – uiteenzettingen in ‘s Rijks schatkist met rentetypische looptijd van één jaar of langer; – uiteenzettingen in de vorm van Nederlands schuldpapier met een rentetypische looptijd van één jaar of langer; – overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer. 10
De financiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de oorspronkelijke verkrijgingsprijs (de inkoopprijs en de bijkomende kosten). Duurzame waardeverminderingen van vaste activa worden onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar in aanmerking genomen. Zo nodig is een voorziening voor verwachte oninbaarheid op de boekwaarde in mindering gebracht. Participaties in het aandelenkapitaal van NV’s en BV’s (kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen in de zin van het BBV) zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Indien de marktwaarde van de aandelen daalt tot onder de verkrijgingsprijs, vindt afwaardering naar deze lagere marktwaarde plaats.
4.2.8. Voorraden Het startpunt van een grondexploitatie is het raadsbesluit met de vaststelling van het complex, inclusief grondexploitatiebegroting. Vanaf dat moment wordt de grondexploitatie geopend en kunnen vervaardigingskosten worden geactiveerd. De als “onderhandenwerken” opgenomen bouwgronden in exploitatie zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingss- of vervaardigingsprijs, dan wel de lagere marktwaarde, verminderd met de opbrengst wegens verkopen. De vervaardigingsprijs omvat de kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend, evenals een redelijk te achten aandeel in de rente-, administratie- en beheerskosten. Verliezen met betrekking tot in exploitatie genomen gronden worden genomen op het moment dat deze bekend zijn. Deze situatie doet zich voor als een verwacht resultaat volgens de kostprijscalculatie negatief is. Voor het gecalculeerd verlies wordt een voorziening getroffen die in de balans in mindering wordt gebracht op de boekwaarde. Voor winstneming geldt de percentage of completion methode: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd wordt tussentijds naar rato van de voortgang van de kosten en de opbrengsten winst worden genomen. Indien aan de volgende voorwaarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid om winst te kunnen nemen: 1. Het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden ingeschat; én 2.
De grond (of het deelperceel) moet zijn verkocht; én 3. De kosten zijn gerealiseerd (winst wordt naar rato van de realisatie gerealiseerd). Winsten en verliezen op grondexploitaties worden via de resultaatbestemming verrekend met de reserve grondexploitatie.
4.2.9. Vorderingen en overlopende activa De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. De voorziening is statisch bepaald op basis van de geschatte invorderingskansen. De kosten die gemeenten maken in het kader van faciliterend grondbeleid, moeten op derden die daar profijt van hebben worden verhaald. (Op grond van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) en Besluit ruimtelijke ordening (Bro)). Afhankelijk van de status van de vordering wordt deze op de balans van de gemeente opgenomen als kortlopende vordering (getekende overeenkomst) of overlopend actief. (nog niet getekende overeenkomst.)
11
4.2.10. Liquide middelen De liquide middelen worden tegen nominale waarde opgenomen.
4.2.11. Voorzieningen Voorzieningen behoren tot het vreemd vermogen (schulden) van de gemeente. Om die reden kunnen voorzieningen naar de situatie per ultimo verslagjaar geen negatieve stand kennen. Voorzieningen worden gewaardeerd op de contante waarde/het nominale bedrag van de betrokken verplichting c.q. het voorzienbare verlies. Voorzieningen worden gevormd indien er sprake is van: – Verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten. – Op de balansdatum bestaande risico’s ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten. – Kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren. – Middelen verkregen van derden, die specifiek besteed moeten worden, met uitzondering van de voorschotbedragen verkregen van Europese en Nederlandse overheidslichamen met een specifiek bestedingsdoel, die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren. De vorming van een voorziening, dan wel een dotatie aan een reeds bestaande voorziening, is als een last in het betreffende boekjaar verantwoord.
Alle aanwendingen aan voorzieningen zijn rechtstreeks ten laste van de voorziening gebracht en in het verslagjaar niet ten laste van de exploitatie verantwoord. Aan voorzieningen ter egalisatie van (onderhouds)lasten van kapitaalgoederen over meerdere begrotingsjaren ligt een actueel (beheer)plan ten grondslag. Voorzieningen worden niet gevormd voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume. Voor het bepalen van het “jaarlijks vergelijkbaar volume” is een tijdsperiode van vier jaar gehanteerd.
4.2.12. Vaste schulden Vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde verminderd met gedane aflossingen. De vaste schulden hebben een rente typische looptijd van één jaar of langer.
4.2.13. Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.
4.2.14. Niet in de balans opgenomen rechten/verplichtingen In het geval dat in het kader van het faciliteren grondbeleid een anterieure overeenkomst is gesloten voor het doorbelasten van kosten, wordt voor het gerealiseerde deel van de kosten een vordering opgenomen. Het deel van de overeenkomst waarvoor de verhaalbare kosten nog niet feitelijk zijn gerealiseerd, leidt tot een “niet in de balans opgenomen recht”. Als kosten van faciliterend grondbeleid worden verhaald op basis van een exploitatieplan, maar verrekening nog niet kan plaatsvinden doordat nog geen omgevingsvergunning is aangevraagd of nog geen posterieure overeenkomst is gesloten, dienen de gerealiseerde kosten als ‘nog te verhalen kosten 12
’onder de overlopende activa opgenomen te worden voor zover wordt verwacht dat deze binnen 10 jaar nog verrekend kunnen worden. Als er geen zicht is op een toekomstige verrekening binnen 10 jaar, rest slechts een ‘niet in de balans opgenomen recht’.
4.2.15. Borg- en garantstellingen Voor zover leningen door de gemeente gewaarborgd zijn, is buiten de telling in de balans het totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per einde boekjaar opgenomen in de toelichting.
13
4.3. Toelichting op de balans Materiële vaste activa Onder de materiële activa worden zowel investeringen met economisch nut als met maatschappelijk nut geactiveerd. De activa met economisch nut zijn verhandelbaar of kunnen bijdragen aan het genereren van middelen. Er is een aparte categorie voor de investeringen waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven. De activa met maatschappelijk nut betreffen investeringen in de openbare ruimte. Het door BBV verplicht voorgeschreven verloopoverzicht voor de investeringen in maatschappelijk nut is niet opgenomen omdat deze niet van toepassing is. Het onderstaand overzicht geeft het verloop van de boekwaarden weer:
De niet in exploitatie genomen gronden worden gewaardeerd onder de materiële vaste activa: rubriek gronden en terreinen. De getroffen voorzieningen voor de lagere marktwaarde zijn afzonderlijk op de waardering in mindering gebracht. Begin boekjaar
In-of des Investering
Afwaard. Waardevermind. Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven 37.871 2.012 374 Grond- weg- en waterbk.werken 1.567 Vervoermiddelen 97 0 0 20 0 0 5 Overige materiële vaste activa 20 Totaal 37.987 2.012 374 1.592
14
Bijdragen
Afschrijvingen
Einde boekjaar
0 0 0 0
37.941 77 15 38.033
Begin boekjaar
In-of des Investering
Investeringen in openbare ruimte met maatschappelijk nut Gronden en terreinen 36 0 0 0 Woonruimten Bedrijfsgebouwen 0 0 Grond- weg- en waterbk.werken 9.047 9.409 0 Vervoermiddelen 0 0 Machines, apparaten, installaties 0 Overige materiële vaste activa 450 241 Totaal 9.532 9.650
15
Bijdragen
0 0 0 356 0 0 5 361
Afschrijvingen
0 0 0 455 0 0 48 503
Afwaard. Waardevermind.
Einde boekjaar
0 0 0 0 0 0 0 0
36 17.644 638 18.318
In 2021 is een bijdrage van €21,6 miljoen aan de Provincie betaald voor het Vughtse aandeel in de N65. Een deel daarvan, €7,5 miljoen, heeft betrekking op toekomstig te realiseren gemeentelijke infrastructuur. Dit is verantwoord als “vooruitbetaald” onder de materiële vaste activa (onderdeel Investeringen maatschappelijk nut). Financiële vaste activa Het verloop van de fin. activa gedurende het jaar wordt in onderstaand overzicht weergegeven:
Ten behoeve van de Stichting Vughtse Regeling heeft de Raad besloten een lening tot een maximum van € 10 miljoen te verstrekken. Per 31-12-2020 staat een bedrag van € 168.012 uit. De gemeente heeft een pandrecht op de aangekochte woningen. Voorraden Onder de voorraden worden alleen de bouwgronden in exploitatie (BIE) opgenomen. Het startpunt van een BIE is een raadsbesluit met de vaststelling van het grondexploitatiecomplex met bijbehorende exploitatiebegroting.
16
Omschrijving
Begin Einde Boekjaar Boekjaar -3.933 -151 0 -3.933 -151
Boekwaarde bouwgronden in exploitatie Waardecorrectie voorzieningen verwachte exploitatietekorten Waardering bouwgronden in exploitatie
Een nadere toelichting is terug te vinden in de paragraaf Grondexploitatie bij het jaarverslag. De financiële toelichting is gebaseerd op het Uitvoeringsprogramma grondexploitatie.
De huidige bouwgronden in exploitatie kennen geen voorgecalculeerd verlies. Er hoeven geen voorzieningen te worden gevormd.
Bouwgronden in exploitatie Stadhouderspark Hagen (Isabellaveld) Totaal
Begin Boekjaar
-3.933
-836 -3.098 -3.933
Vermeerdering 541 1.923 2.464
Vermindering 321 10 331
Winst uitname 465 1.185 1.650
Einde Boekjaar
-151
-151 0 -151
Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar De in de balans opgenomen uitzettingen met een looptijd van één jaar of minder kunnen als volgt gespecificeerd worden:
17
De voorziening voor de dubieuze debiteuren bedraagt € 539.012 (sociale zaken € 473.813 en overige € 65.199) en is in mindering gebracht op de waardering van de overige vorderingen. Er wordt verplicht gebruik gemaakt van de schatkistbankierrekening van het Rijk. Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren (bedragen x € 1000) Verslagjaar (1)
Drempelbedrag
631,8438525 Kwartaal 1
(2)
Kwartaal 2
Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen
(3a) = (1) > (2)
Ruimte onder het drempelbedrag Overschrijding van het (3b) = (2) > (1) drempelbedrag (1) Berekening drempelbedrag
Kwartaal 3
Kwartaal 4
92
137
227
175
539
495
405
457
-
-
-
-
Verslagjaar (4a) (4b)
(4c) (1) = (4b)*0,0075 + (4c)*0,002 met een minimum van €250.000
Begrotingstotaal verslagjaar
84.246
Het deel van het begrotingstotaal dat kleiner of gelijk is aan € 500 miljoen Het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat Drempelbedrag
84.246
-
631,8438525
(2) Berekening kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Kwartaal 1 (5a)
Som van de per dag buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen (negatieve bedragen tellen als nihil)
(5b)
Dagen in het kwartaal
(2) - (5a) / (5b)
Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen
Kwartaal 2 8.413 91
18
92
Kwartaal 3
Kwartaal 4
12.434
20.840
16.127
91
92
92
137
227
175
Liquide middelen De liquide middelen kunnen als volgt worden gespecificeerd: 2019 0 0 0
Kassaldi Banksaldi Totaal
2020 0 243 243
Overlopende activa De overlopende activa bestaan uit: De van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen, ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel, overige nog te ontvangen bedragen en de vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen: 2019 0 3.042 283 81 3.407
Nog te ontvangen voorschotten overheidslichamen Overige nog te ontvangen bedragen Overige vooruit betaalde bedragen Overige Totaal
2020 36 2.383 217 107 2.743
In de post Nog te ontvangen bedragen is een bedrag van € 6.282 opgenomen in het kader van faciliterend Grondbeleid. Dit betreft verhaalbare kosten op derden op basis van een gesloten (anterieure) overeenkomst. Nog te ontvangen voorschotten overheidslichamen Europese overheidslichamen Het Rijk Overige Nederlandse overheidslichamen Totaal
2019 0 0 0 0
2020 0 0 36 36
2019 12.483 483 3.126 33.279 49.370
2020 11.768 1.347 4.754 23.623 41.491
PASSIVA
Het in de balans opgenomen eigen vermogen bestaat uit de volgende posten: Eigen vermogen Algemene reserve Resultaat volgend uit overzicht baten en lasten Reserve grondexploitatie Overige bestemmingsreserves Totaal
Algemene reserve De algemene reserve dient als weerstandsvermogen voor het opvangen van onvoorziene financiële tegenvallers. Tevens wordt deze ingezet als intern financieringsmiddel. Begin
Algemene reserve Totaal
Resultaat In het boekjaar Einde bestemming Boekjaar 2019 Toevoeging Onttrekking Boekjaar 12.483 0 353 1.067 11.768 12.483
19
0
353
1.067
11.768
Reserve grondexploitatie Om onvoorziene risico's bij de ontwikkeling van ruimtelijke projecten te kunnen opvangen is een reserve gevormd. Beleidslijn is dat exploitatieresultaten uit de grondexploitatie met deze reserve verrekend worden. In de paragraaf grondexploitatie van het jaarverslag is de grondexploitatie nader toegelicht. Reserve grondexploitatie
Begin boekjaar
Reserve grondexploitatie
Resultaatbestemmingen Einde Boekjaar in het boekjaar Toevoeging Onttrekking 3.126 1.649 21 4.754
Totaal
3.126
1.649
21
4.754
De toevoeging bestaat uit de tussentijdse winstnemingen van de plannen "Stadhouderspark" € 465.000 en de Hagen € 1.184.000. Tot slot is vennootschapsbelasting verschuldigd over de grondexploitaties van € 21.000. Omdat we geen verrekenbare verliezen meer hebben is dit een kostenpost. Deze dekken we vanuit de reserve Grondexploitatie.
Overige bestemmingsreserves IHP onderwijs Reserve groenfonds Rijksinfrastructuur Bovenwijkse voorzieningen Herinrichting Moleneindplein Reserve ruimte voor ruimte Brug Fort Isabella Kapitaallasten accommodatiebeleid Bestemmingsreserve gymvoorzieningen Budgetoverhevelingen Totaal
Saldo Begin boekjaar 1.158 111 28.732 1.011 0 1.100 0 872 245 50 33.279
Overzicht van baten en lasten Toevoeging Onttrekk. 0 18 5.265 0 0 50 466 0 0 366 6.165
Vermind. afschr. op activa
226 11 14.112 72 0 1.150 0 33 31 187 15.822
Saldo einde boekjaar 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
932 118 19.886 939 0 0 466 839 214 229 23.623
De belangrijkste per ultimo boekjaar aanwezige bestemmingsreserves betreffen:
(x € 1.000)
Reserve Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) Voor het IHP is binnen de begroting budgetruimte vrij gemaakt. De verschillen tussen de
932
20
geraamde budgetruimte en de werkelijke kosten worden verrekend met de reserve IHP. De overschotten worden in een later stadium van het IHP als dekkingsmiddel ingezet. In 2020 werd € 226.211 uit de reserve ingezet voor de uitgaven boven het reguliere budget. Reserve gemeentelijk groenfonds Het groenfonds is een financiële reserve die bedoeld is om groen gerelateerde projecten te financieren. Het college kan de middelen uit dit fonds aanwenden zolang zij dit doet binnen de kaders die de raad heeft aangegeven. In de "Nota Groen" zijn de bestedingsdoelen voor de reserve Groenfonds benoemd. De reikwijdte van het groenfonds aangepast ten behoeve van duurzaamheidsprojecten. In 2020 werd € 11.436 ten laste van de reserve uitgekeerd.
118
Reserve Rijksinfrastructuur 19.886 Voor de totale geraamde kosten van het project Rijksinfra is een dekkingsplan opgesteld. Een gedeelte van de geraamde projectkosten wordt geactiveerd, een gedeelte komt ten laste van de reguliere exploitatie en de overige kosten worden gedekt uit de bestemmingsreserve Rijksinfra. Het verloop van de reserve t/m 2020 is als volgt: Dekking Rijksinfra Raming cf begroting Realisatie Realisatie Realisatie 2021 t/m 2019 2020 2020 Reserve tbv Rijksinfra 1-1 4.849.000 4.849.000 0 4.849.000 ISV subsidie 881.712 0 881.712 881.712 Bijdrage reserve grondexploitatie 7.945.000 7.945.000 0 7.945.000 Bijdrage algemene reserve 6.711.000 6.711.000 1.000.000 7.711.000 Bijdrage reserve SHP 4.989.198 4.989.198 0 4.989.198 Fonds bovenwijkse voorzieningen 1.200.000 1.200.000 0 1.200.000 Winst verkoop vastgoed 7.219.316 3.682.869 2.867.516 6.550.385 Jaarlijkse dotatie tlv exploitatie 6.686.000 2.466.000 516.000 2.982.000 Aanvulling vanuit de Algemene reserve 2.000.000 0 0 0 Totaal dekking Rijksinfra 42.481.226 31.843.067 5.265.228 37.108.295 Totaal exploitatielasten tlv reserve Totaal dekking Rijksinfra tgv reserve Totaal reserve Rijksinfra
39.883.798 3.110.941 14.111.569 17.222.510 42.481.226 31.843.067 5.265.228 37.108.295 2.597.428 28.732.126 -8.846.341 19.885.785
Reserve bovenwijkse voorzieningen 939 De reserve wordt gevoed uit opslagen op de grondprijzen van de diverse complexen van het Grondbedrijf. Uit deze reserve kunnen plan overschrijdende werken worden bekostigd. De nota Bovenwijkse voorzieningen vormt het beleidskader voor deze reserve. Hierin zijn de uitgangspunten vastgelegd voor de investeringen die in aanmerking komen voor een bijdrage uit deze reserve. In 2020 werd een bedrag van € 71.640 ten laste van de reserve gebracht. Reserve Ruimte voor Ruimte 0 Deze reserve is gevormd vanuit de verkregen middelen van de Provincie voor Ruimte voor Ruimte kavels. De inzet van de middelen is binnen de kaders en ook afgestemd met de Provincie. 21
De middelen zijn met name ingezet voor de renovatie van de Battle Axe (€750.000). Daarnaast voor bebouwingsconcentratie (€5.640) en de brug bij Fort Isabella (€394.360). Met deze laatste is invulling aan de motie van de Raad om de Ruimte voor Ruimte middelen zoveel als mogelijk voor dit doel in te zetten. Reserve brug Fort Isabella 466 Deze reserve is gevormd ten behoeve van de realisatie van een brug over het Drongelense Kanaal bij Fort Isabella. Dit project wordt uitgevoerd in samenwerking met regionale partners. De start van de werkzaamheden moet nog plaatsvinden, waardoor er nog geen onttrekking heeft plaatsgevonden. Reserve kapitaallasten accommodatiebeleid In het kader van het dekkingsplan voor het accommodatiebeleid is de verkoopopbrengst van een aantal vrijkomende accommodaties gestort in de reserve accommodatiebeleid. In 2020 is € 33.073 aangewend voor dekking van kapitaallasten van Elzenburg.
839
Bestemmingsreserve Gymvoorzieningen 214 In de vergadering van 1-10-2015 heeft de raad via amendement besloten om het restant van de voorziening buitenonderhoud scholen te bestemmen voor de financiering van een gymvoorziening. Jaarlijks valt een bedrag vrij ten gunste van de exploitatie. Reserve Budgetoverhevelingen 229 In 2020 is het budget van € 50.000 voor duurzaamheidsmaatregelen Bergenshuizen vrijgevallen ten gunste van de algemene reserve. Via een raadsinformatiebrief is de raad hierover geïnformeerd. De bestemming van het jaarresultaat 2019 is conform besluit voor €366.100 toegevoegd aan deze bestemmingsreserve. Het resterende bedrag in de reserve per 31-12 is beschikbaar voor aanschaf AED (€ 3.500) en de Transitievisie Warmte (€225.484). Gerealiseerd resultaat Het gerealiseerd resultaat van de jaarrekening betreft het saldo na verrekeningen met de Reserves. Waaronder de verrekening van het resultaat van de grondexploitatie met de reserve grondexploitatie. Wat resteert is het saldo waar de raad nog een besluit over moet nemen. Dit saldo wordt in afwachting van definitieve besluitvorming afzonderlijk op de balans verantwoord en het daarop volgende jaar conform het door de raad genomen besluit verwerkt. Het gerealiseerd voordelig saldo van de jaarrekening bedraagt € 1.347.094. 2019 0 483 483
Gerealiseerd resultaat afgesloten boekjaar Gerealiseerd resultaat vorig boekjaar Totaal
2020 1.347 0 1.347
Bij de vaststelling van de jaarrekening 2019 is door de raad besloten om het batig resultaat van € 483.148 voor een bedrag van € 117.048 toe te voegen aan de algemene reserve en voor € 366.100 toe te voegen aan de bestemmingsreserve Budgetoverheveling. Deze bestemming is in de jaarrekening 2020 verwerkt. Voorzieningen Voorzieningen worden opgenomen voor op balansdatum bestaande: - Verplichtingen en risico's waarvan de omvang redelijkerwijs is in te schatten. - Kosten die in de komende jaren zullen worden gemaakt. Voor zover het maken van die kosten 22
zijn oorsprong vindt in het boekjaar, of in een voorafgaand boekjaar, en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal boekjaren. Het verloop van de voorzieningen wordt in onderstaand overzicht weergegeven:
Voorziening pensioenverplichtingen politieke ambtsdragers 2.581 Het is verplicht om een voorziening te treffen voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen waarvan het volume niet jaarlijks gelijk blijft. Dit geldt voor de opgebouwde pensioenrechten van de wethouders. De aanspraken bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd worden uit deze voorziening gedekt. Daarnaast hebben ze het recht om hun pensioenrechten op te vragen en over te dragen aan een pensioenverzekeraar op het moment dat ze niet meer bij de gemeente in dienst zijn. Gedeeltelijk zijn de verplichtingen ondergebracht bij een verzekeraar. De resterende verplichting is afgedekt met deze voorziening. Het bij de verzekeraar gespaarde kapitaal valt vrij op het moment dat oud wethouders de pensioengerechtigde leeftijd bereiken. Deze middelen worden aan de voorziening toegevoegd. Wachtgeldvoorzieningen 30 Jaarlijks terugkerende, arbeidskosten gerelateerde verplichtingen met een niet vergelijkbaar volume moeten door een voorziening worden afgedekt. Aangezien onze jaarlijkse wachtgeldverplichtingen sterk schommelen zijn we verplicht hiervoor een voorziening te vormen. De voorziening wordt ten laste van de exploitatie gevormd. Het saldo van de voorziening moet de bestaande aanspraken per ultimo van het jaar afdekken.
De voorziening is toereikend om de per 31 december 2020 bestaande verplichtingen, voortkomend uit de wachtgeldregeling te kunnen bekostigen. Voorziening negatief eigen vermogen Stadsgewest 0 In het bestuur van het Stadsgewest is besloten om het negatief eigen vermogen van het Stadsgewest per 31-12-2020 te verrekenen met de deelnemende gemeenten. De afrekening is Ten laste gebracht van de reeds eerder getroffen voorziening voor het negatief eigen vermogen van het Stadsgewest. 23
Voor het eventueel resterende negatieve eigen vermogen wordt uitgegaan van restitutie uit het bij de Provincie belegde nazorgfonds. De ontvangen concept begrotingscijfers van het Stadsgewest laten geen tekorten zien. Voorzieningen verplichtingen grondexploitatie 1.493 Voor nog te maken kosten van het afgewikkelde plan Taalstraat Torenstraat is een voorziening getroffen van € 17.700. In 2020 zijn voorzieningen getroffen voor de afronding van complex De Hagen voor een bedrag van €145.613 en een nog te realiseren geluidscherm locatie Isabellaveld voor € 1,330 miljoen. Met deze laatste wordt straks voldaan aan de eisen uit het vigerende bestemmingsplan voor dit deelplan De Hagen. Diverse onderhoudsvoorzieningen gebouwen De voorzieningen betreffen: Voorziening onderhoud gemeentelijke accommodaties 1.025 Voorzieningen onderhoud raadhuis 0 Voorziening onderhoud gemeentekantoor 551 Voorziening onderhoud Kettingweg 158 Voorziening woonwagens 117
1.851
Het totaal van de onderhoudsvoorzieningen op de langere termijn zijn van voldoende niveau is. In verband met de hogere kosten voor de renovatie van het raadhuis is een aanvullende storting in de onderhoudsvoorziening gedaan van € 89.000. Hiermee wordt voldaan aan de BBV voorschriften die een negatieve voorziening niet toestaat. Voorzieningen schoolgebouwen 266 Voor de clustervoorziening Vught Noord is de gemeente verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van het pand. De schoolbesturen betalen hiervoor de vergoeding die zij van het Rijk ontvangen. Voor het onderhoud is een voorziening gevormd. Brugonderhoud Vanwege de onregelmatigheid in het onderhoud van de kunstwerken is een voorziening ingesteld. In 2020 is een bedrag van € 66.000 ten laste van de voorziening gebracht.
98
Sociaal Fonds Het Sociaal Fonds is een fonds voor vergoeding van kosten in “schrijnende gevallen” waar andere voorliggende voorzieningen en ook de bijzondere bijstand geen oplossing kunnen bieden. Het fonds is een samenwerking van de gemeente met de kerken.
12
Voorziening afvalstoffenheffing Het verschil tussen de lasten en baten van de afvalinzameling en -verwerking wordt verrekend met de voorziening afvalstoffenheffing. Hierbij wordt extracomptabel rekening gehouden met BTW, overhead en rente. Hiermee hanteren we het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid. Door een aangenomen amendement worden de kwijtscheldingen niet meer toegerekend. De voorziening was de afgelopen jaren uitgeput waardoor er geen buffer meer was voor tegenvallers. Het budgettaire overschot van 2020 is gestort in de voorziening.
70
Voorziening riolering 930 Het verschil tussen de lasten en baten van de riolering wordt verrekend met de voorziening riolering. Hierbij wordt extracomptabel rekening gehouden met BTW, overhead en rente. Door een aangenomen amendement worden de kwijtscheldingen niet meer toegerekend. Bij het GRP wordt bij de tariefbepaling rekening gehouden met de inzet van deze voorziening. 24
Vaste schulden met een looptijd langer dan één jaar De onderverdeling van de in de balans opgenomen langlopende schulden is als volgt:
De rentelast over de vaste schulden gedurende het boekjaar bedroeg. De aflossingen die binnen een jaar vervallen bedragen Netto-vlottende schulden met een looptijd korter dan één jaar De kortlopende schulden kunnen als volgt gespecificeerd worden:
De kredietfaciliteit bij de BNG is 2 mln. Overlopende passiva De specificatie van de post overlopende passiva is als volgt:
Ontvangen voorschotbedragen van Nederlandse en Europese overheidslichamen
25
2019 1.187 3.018
2020 1.095 3.733
Bijdrage Sanering verkeerslawaai 0 De middelen vormden een restant van een uitgevoerd gevelisolatieproject. In 2020 heeft de afrekening Met Bureau Sanering Verkeerslawaai plaatsgevonden. Bijdrage geluidssanering N65 0 Dede geluidsanering onderdeel uit van het Tracébesluit PHS en de Maatregelen N65. Procedureel is dit (voormalige) Wet geluidhinder saneringsproject in 2020 afgerond. Bureau Sanering Verkeerslawaai heeft ingestemd met de verantwoording. Bijdrage Geluidssanering ISV-gelden Het restant van de ISV-geluidmiddelen wordt, na overleg met de Provincie, ingezet voor de aanpak van geluidknelpunten binnen de rijksinfra-projecten in Vught. Het bedrag is, conform bestuurlijke besluitvorming toegevoegd aan de bestemminsgreserve Rijksinfra.
0
Bijdrage MIRT verkenning N65 Van de Provincie is eerder een voorschot ontvangen voor de studiekosten van de MIRT-verkenning N65. Dit bedrag is in 2020 terugbetaald.
0
Bijdrage Openbaar vervoer Stadsgewest Deze bijdrage is in 2010 ontvangen en betreft de Openbaar Vervoersreserve van het voormalig stadsgewest. Deze reserve is uitbetaald aan de toenmalige deelnemers. De middelen mogen worden ingezet voor de exploitatie en infrastructuur van het OV. In 2020 zijn er geen kosten gemaakt die ten laste van deze bijdrage gebracht kunnen worden. We blijven in overleg met de Provincie over de besteding.
170
Overige vooruitontvangen bedragen van overheidslichamen Voor de realisatie van de brug bij Fort Isabella zijn van onze regionale partners bijdragen ontvangen voor € 250.000. Dit is conform de afgesloten overeenkomst. Daarnaast zijn de verwachte afrekeningen voor de TOZO regeling en de SPUK- gelden hier verantwoord.
26
2019 42 0 42
Garantstellingen Borgstellingen Totaal Geldnemer St. Theater De Speeldoos Totaal
Oorspronkelijk 419 419
Restant begin jaar 42 42
Verstrekkingen
0 0
Aflossingen
21 21
2020 21 21 restant eind jaar 21 21
Er zijn geen betalingen verricht in het kader van de garantstellingen. De indirect gegarandeerde leningen bij het Waarborgfonds Sociale Woningbouw kennen per 31-12-2020 een restant hoofdsom van € 55,804 miljoen. Langlopende financiële verplichtingen De gemeente is voor een aantal toekomstige jaren gebonden aan verschillende, niet uit de balans blijkende verplichtingen. Te denken valt hierbij aan b.v. lease- en onderhoudscontracten en huurovereenkomsten. Ook zijn er bestuursovereenkomsten afgesloten om de problematiek rond de Rijksinfra binnen de gemeente op te lossen. (PHS € 16,7 mln exclusief indexering). De financiële consequenties van deze verplichtingen zijn in de meerjarenraming opgenomen. De Commissie BBV doet in haar Kadernota rechtmatigheid 2017 de stellige uitspraak om meerjarige inkoopcontracten die volgens Europese regels zouden moeten zijn aanbesteed, in de toelichting op de jaarrekening op te nemen bij de ‘niet uit de balans blijkende verplichtingen’. En wel voor het volle bedrag waarvoor het contract is aangegaan. De contracten worden in Vught centraal vastgelegd in een contractenregister. De contractwaarde van de lopende contracten die Europees zijn aanbesteed per 31 december heeft een totale waarde van € 18,195 miljoen. Gebeurtenissen na balansdatum De gevolgen van COVID-19 zijn verwerkt in deze jaarrekening 2020.
Het heeft een effect op meerdere beleidsterreinen. Dit jaar maar mogelijk ook voor de jaren daarna. Hoe groot de uiteindelijke financiële impact zal zijn is nu onmogelijk te bepalen. We monitoren onze risico’s en die van onze partners voortdurend. In het jaarverslag is behoudens een verslag van de financiële gevolgen (paragraaf 1.5) ook inzicht gegeven in de gevolgen voor de bedrijfsvoering en rechtmatigheid (paragraaf 3.6.7). Daarnaast is in de risicoparagraaf (paragraaf 3.2.) een passage opgenomen en een bedrag. Onze organisatie loopt geen risico voor de continuïteit. We bewaken onze liquiditeitspositie goed en nemen zo nodig maatregelen om onze taken gedurende deze crisis zo goed mogelijk te blijven uitvoeren. Niet in de balans opgenomen rechten: In het kader van het faciliterend grondbeleid zijn er anterieure overeenkomsten afgesloten voor het doorbelasten van kosten. Er is geen recht meer op verliescompensatie in het kader van de Wet op de VPB. Met de (voorlopige)aangiften Vpb 2018 en 2019 is de resterende verliescompensatie verbruikt. Eigen bijdrage op grond van de Wmo Een aanvrager van een voorziening op grond van de WMO (zoals hulp in de huishouding, begeleiding, hulp- en vervoersmiddelen of beschermd wonen) is op grond van de Wmo een bijdrage verschuldigd. De wetgever heeft bepaald dat de berekening, oplegging en incasso van 27
deze eigen bijdrage wordt uitgevoerd door het CAK. De informatie van het CAK (om privacyredenen beperkt) is ontoereikend om als gemeente de juistheid op persoonsniveau en volledigheid van de eigen bijdragen als geheel te kunnen vaststellen. Door de systematiek te kiezen van het vaststellen van de eigen bijdragen door het CAK, heeft de wetgever in feite bepaald, dat de verantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de eigen bijdragen op grond van de Wmo geen gemeentelijke verantwoordelijkheid is. Dit betekent dat door de gemeenten geen zekerheden omtrent omvang en hoogte van de eigen bijdragen kunnen worden verkregen.
28
4.4. Investeringen 4.4.1. Toelichting investeringen In deze paragraaf geven we een toelichting op de investeringskredieten in boekjaar 2020. In totaal is er € 23,443 miljoen aan kredieten beschikbaar gesteld en € 13,184 miljoen uitgegeven. Van de beschikbaar gestelde investeringskredieten heeft € 6,804 miljoen betrekking op de openbare ruimte. De overige investeringen houden verband met onderwijs, sport, bouwen en wonen, het project Rijksinfra en de gemeentelijke bedrijfsvoering. We lichten de kredieten in de openbare ruimte en de overige kredieten met afwijkingen groter dan € 100.000 of met bijzonderheden afzonderlijk toe. In hoofdstuk 4.4.2. staat een totaaloverzicht van de kredieten. Toelichting investeringen in de openbare ruimte Algemeen Van het beschikbare krediet voor investeringen in de openbare ruimte is in 2020 ongeveer de helft besteed. De voornaamste oorzaken hiervoor zijn personele ontwikkelingen en de gevolgen van COVID-19 maatregelen. Hierdoor zijn werkzaamheden vertraagd en uitgaven doorgeschoven naar 2021. Integrale projecten meerjaren uitvoeringsprogramma openbare ruimte (MOR) Door vertraging bij projecten in de openbare ruimte zijn werkzaamheden die verwacht waren voor 2020 niet volledig uitgevoerd. Dit zien we dan ook terug in de besteding van kredieten van openbare verlichting, wegen, groen en riolering.
Gezien de werkzaamheden die zijn gepland voor 2021 en de extra (nieuwe) investeringen die gevraagd worden voor Helvoirt is de planning dat de restantkredieten van 2020 in 2021 besteed worden bovenop de kredieten die al beschikbaar zijn gesteld. Herinrichting Moleneindplein Project is afgerond, restant kan vrijvallen. Jagersboschlaan Project heeft vertraging opgelopen vanwege rechtszaken. Aanleg burg Fort Isabella Het project is vertraagd ten gevolge van ruimtelijke procedure. Fietsbrug rotonde Postweg Het project is vertraagd tijdens de aanbestedingsproces, hierover heeft de raad een RIB ontvangen. Natuurspeeltuin Er waren hogere kosten omdat de speeltuin groter is geworden dan gepland. Dit wordt verrekend met het restant op het krediet Vervanging speelvoorzieningen 2020. Herinrichting Zonneweilaan Het aanbrengen van de rioolverbinding onder het spoor door heeft vertraging ten gevolge van het vergunningtraject bij ProRail.
29
Emmasingel e.o. Er is de start gemaakt met de voorbereiding van het project. Mede door COVID-19 zijn voorbereidingen vertraagd (m.n. burgerparticipatie). Pepereind Er is vertraging ontstaan door nadrukkelijkere afstemming met omwonenden, personele wisselingen en COVID-19 maatregelen. Maatregelen t.g.v. inspectie riolering De maatregelen zijn volgend na de inspecties. Deze inspecties zijn uitgesteld in verband met Covid-19 maatregelen. Inrichting fietsstraat Postweg Fase 2 Dit krediet is gekoppeld aan de realisatie van een GREX. Er zijn aan de voorkant onjuiste aannames gedaan verdeling van de kosten. De totale kosten van het project zijn niet overschreden. Toelichting overige investeringen Zwaluw vfc In december 2019 is een krediet van € 1.7 mln. beschikbaar gesteld voor de bouw van direct sportgerelateerde voorzieningen bij de accommodatie voor R.K.V.V. Zwaluw V.F.C. Vanwege de door COVID-19 ontstane beperkingen, zijn wijzigingen doorgevoerd in de volgtijdelijkheid van een aantal zaken. Dit betekent onder andere dat wel een aantal algemene voorbereidingskosten (€ 20.000) in 2020 zijn gemaakt, maar dat de bouwkosten volledig ten laste van 2021 zullen komen.
Rijksinfra: Wolfkamerweg Betreft investering Rijksinfra, die nog moet plaatsvinden/geactiveerd worden Overige Investeringen Info-beleidsplan 2020 Vanwege COVID-19 heeft het accent in 2020 gelegen op het ondersteunen van thuiswerken en zijn een aantal investeringen vertraagd. Daarnaast zijn een investeringen doorgeschoven vanwege de invlechting van Helvoirt en de gevolgen hiervan op de inhoud van deze investeringen. Gemeentekantoor (bureaustoelen, vloerbedekking, verlichting en aanpassingen inventaris) Krediet wordt ingezet als onderdeel van "het nieuwe en duurzame werken".
30
4.4.2. Overzicht restantkredieten
4.4.2. Overzicht restantkredieten Omschrijving Grootboek Bedragen x € 1.000
Herinrichting Moleneindplein RP1809 Openstellen en verharden Jagersboschlaan Aanleg brug bij Fort Isabella Aanleg brug bij Fort Isabella Verv onderhoud openbare verlichting 2019 Verv onderhoud openbare verlichting 2020 Verledding openbare verlichting 2020 Wegenplan 2019 Wegenplan 2020 Fietsbrug rotonde Postweg RP1903 Verv. Asfaltverharding Ruidigerdreef RP1903 Verv. Asfaltverharding Ruidigerdreef Natuurspeeltuin Vervanging speelvoorzieningen 2019 Vervanging speelvoorzieningen 2019 Vervanging speelvoorzieningen 2020 Uitvoering groenbeleidsplan 2020 (MOR) Uitvoering groenbeleidsplan 2019 (MOR) RP2006 Herinrichting Kampdijklaan RP2006 Herinrichting Kampdijklaan RP1812 Kleine aanpassingen rio (Wateroverl 2018) RP1812 Kleine aanpassingen rio (Wateroverl 2018) RP1813 Herinr. parkeerterrein Dorpsstraat RP1813 Herinr. parkeerterrein Dorpsstraat RP1814 Herinr. Boslaan (Snippenlaan-Loonsebaan) RP1814 Herinr. Boslaan (Snippenlaan-Loonsebaan) RP1815 Herinrichting Martinilaan RP1815 Herinrichting Martinilaan RP1816 Herinrichting De Bréautélaan RP1816 Herinrichting De Bréautélaan RP1908 Herinrichting Zonneweilaan RP1908 Herinrichting Zonneweilaan
L/B
Lasten Lasten Lasten Baten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Baten Lasten Lasten Baten Lasten Lasten Lasten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten
Krediet Totaal
600 706 827 -361 183 185 61 632 562 375 754 -54 40 42 0 43 183 211 653 -653 88 66 41 -41 94 -94 507 -507 279 -279 927 -927
Uitgaven t/m 2019
475 67 2 0 128 0 0 519 0 0 1 -1 0 31 0 0 0 188 0 0 88 66 26 -26 29 -29 2 -2 2 -2 76 -76
31
Krediet 2020
125 639 825 -361 55 185 61 113 562 375 53 -53 40 11 0 43 183 23 57 -57 0 0 15 -15 64 -64 8 -8 3 -3 851 -851
Uitgaven 2020
8 456 6 0 55 123 3 113 229 0 64 -64 44 11 0 15 177 23 0 0 0 0 1 -1 21 -21 0 0 21 -21 535 -535
Restant 2020
117 183 819 -361 0 62 58 0 333 375 -11 11 -4 0 0 27 6 0 57 -57 0 0 15 -15 44 -44 8 -8 -18 18 316 -316
Gereed
117 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -4 0 0 4 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Doorschuiven
0 183 819 -361 0 62 58 0 333 375 -11 11 0 0 0 23 6 0 57 -57 0 0 15 -15 44 -44 8 -8 -18 18 316 -316
Krediet 2021-2024
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 700 0 0 0 0 0 0 0 596 -596 0 0 0 0 0 0 497 -497 274 -274 0 0
4.4.2. Overzicht restantkredieten Omschrijving Grootboek Bedragen x € 1.000
Emmasingel e.o. Emmasingel e.o. GRP Pompen en Gemalen 2020 Verbetering van de riolering 2019 Herinrichting Loonsebaan Herinrichting Loonsebaan Verbetering van de riolering 2020 RP2007 Herinrichting Loonsebaan Postweg-Kampdijkl RP2007 Herinrichting Loonsebaan Postweg-Kampdijkl GRP beschoeiing 2020 RP1503 Herinrichting Boxtelseweg-Maurickplein RP1503 Herinrichting Boxtelseweg-Maurickplein RP1910 Herinrichting Dr. Hillenlaan/Ploegveld RP1910 Herinrichting Dr. Hillenlaan/Ploegveld RP1804 Herinricht. Irenelaan & Lievevrouwepark RP1804 Herinricht. Irenelaan & Lievevrouwepark RP1904 Verv. riolering V Miertstr & Marggraffstr RP1904 Verv. riolering V Miertstr & Marggraffstr RP2001 Groot onderhoud asfalt 2020 RP2001 Groot onderhoud asfalt 2020 RP2008 Pepereind RP2008 Pepereind RP2010 Meerj. contr. Klein asfaltonderhoud RP2010 Meerj. contr. Klein asfaltonderhoud RP2011 Meerj. contr. wegmakeringen RP2011 Meerj. contr. wegmakeringen RP2012 Meerj. contr. tijdelijke verkeersmaatregele RP2012 Meerj. contr. tijdelijke verkeersmaatregele RP2016 Maatregelenc tgv inspectie RP2016 Maatregelenc tgv inspectie RP2017 Verbeteren Waterkwaliteit RP2017 Verbeteren Waterkwaliteit RP2015 Aanpassing interne overstorten RP2015 Aanpassing interne overstorten Verkeers- en vervoersplan 2019 Verkeers- en vervoersplan 2020
L/B
Lasten Baten Lasten Lasten Lasten Baten Lasten Lasten Baten Lasten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Lasten
Krediet Totaal
2.302 -2.302 390 2.274 3.166 -3.166 2.281 881 -881 103 3.548 -3.548 2.246 -2.246 310 -310 175 -175 135 -135 369 -369 0 0 0 0 0 0 150 -150 25 -25 50 -50 209 212
Uitgaven t/m 2019
28 -28 0 1.758 3.096 -3.203 0 5 -5 0 2.973 -2.973 633 -633 286 -286 16 -16 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 172 0
32
Krediet 2020
431 -431 390 516 70 37 2.281 0 0 103 575 -575 157 -157 24 -24 159 -159 135 -135 369 -369 0 0 0 0 0 0 150 -150 25 -25 50 -50 37 212
Uitgaven 2020
43 -43 354 516 36 70 587 0 0 74 505 -505 176 -176 33 -33 151 -151 114 -114 36 -36 2 -2 2 -2 3 -3 4 -4 21 -21 10 -10 37 75
Restant 2020
388 -388 36 0 34 -34 1.694 0 0 29 70 -70 -19 19 -10 10 8 -8 21 -21 333 -333 -2 2 -2 2 -3 3 146 -146 4 -4 40 -40 0 138
Gereed
0 0 0 0 22 -22 0 0 0 29 70 -70 0 0 0 0 8 -8 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 4 -4 0 0 0 0
Doorschuiven
388 -388 36 0 12 -12 1.694 0 0 0 0 0 -19 19 -10 10 0 0 21 -21 333 -333 -2 2 -2 2 -3 3 146 -146 0 0 40 -40 0 138
Krediet 2021-2024
1.843 -1.843 0 0 0 0 0 876 -876 0 0 0 1.455 -1.455 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
4.4.2. Overzicht restantkredieten Omschrijving Grootboek Bedragen x € 1.000
RP1811 Inrichting fietsstraat Postweg Fase 2 RP1811 Inrichting fietsstraat Postweg Fase 2 RP1828 Herinr. Parkeerterr. Maurick Coll. Martinil RP1828 Herinr. Parkeerterr. Maurick Coll. Martinil SFR Den Bosch - Eindhoven SFR Den Bosch - Eindhoven Minicontainers restafval en gft Aanschaf kroonringen Zuiderbos : Uitbreiding Zuiderbos : Aankoop grond OLP Zuiderbos 2020 OLP Koningslinde 2019 OLP Koningslinde 2020 Units Koningslinde Units Koningslinde OLP Bs Misha de Vries 2020 Sportpark Bergenshuizen: Bouw 6 kleedunits Sportpark Bergenshuizen: Openbare Ruimte Sportpark Bergenshuizen: Verv grasveld 2020 Sportpark Bergenshuizen: Verv grasveld 2020 Beweeg Court 2020 Zwaluw vfc Zwaluw vfc Bewegen in de ruimte 2020 Zonnepanelen Avonturier Rijksinfra: Wolfskamerweg Rijksinfra: Olmenlaan-Heikantstraat Rijksinfra: VKA+aktiveringsdeel Overige Invest. Info-beleidsplan 2019 Overige Invest. Info-beleidsplan 2020 Gemeentekantoor: Audio visuele hulpmiddelen Gemeentekantoor: Bureaustoelen Gemeentekantoor: Vloerbedekking Gemeentekantoor : verlichting Gemeentekantoor : aanpassingen/inventaris 2019 Gemeentekantoor : aanpassingen/inventaris 2020 Bestelauto verv. 69-VFK-4 2017 verv. Aanhanger Rior 2020
L/B
Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Baten Lasten Lasten Lasten Lasten Baten Lasten Lasten Baten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten
Krediet Totaal
174 -174 588 -338 0 0 700 30 8.375 930 71 63 9 832 0 67 105 52 35 0 150 1.700 0 25 133 5.240 500 7.455 269 320 25 75 125 125 100 75 55 22
Uitgaven t/m 2019
25 -25 0 0 21 -21 0 0 131 0 0 28 0 361 0 0 36 19 0 0 0 0 0 0 133 0 16 0 172 0 17 0 0 0 0 0 0 0
33
Krediet 2020
149 -149 588 -338 -21 21 0 30 145 930 71 34 9 471 0 67 69 33 35 0 150 600 0 25 0 5.240 -16 7.455 97 320 8 75 125 125 100 75 55 22
Uitgaven 2020
258 -258 528 -278 0 0 0 12 118 921 73 34 12 444 -21 83 0 0 40 -5 150 20 -3 25 0 0 0 7.499 97 134 1 76 0 128 0 0 0 24
Restant 2020
-109 109 60 -60 -21 21 0 18 27 10 -3 0 -2 27 21 -16 69 33 -5 5 0 580 3 0 0 5.240 -16 -44 0 186 7 -1 125 -3 100 75 55 -2
Gereed
0 0 0 0 0 0 0 0 0 10 -3 0 -2 27 21 -16 69 0 -5 5 0 0 0 0 0 0 0 -44 0 0 0 -1 0 -3 0 0 0 -2
Doorschuiven
-109 109 60 -60 -21 21 0 18 27 0 0 0 0 0 0 0 0 33 0 0 0 580 3 0 0 5.240 -16 0 0 186 7 0 125 0 100 75 55 0
Krediet 2021-2024
0 0 0 0 0 0 700 0 8.099 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1.100 0 0 0 0 500 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
4.4.2. Overzicht restantkredieten Omschrijving Grootboek Bedragen x € 1.000
Bestelauto verv. 42-VVT-8 2018 Bestelauto verv. 7-VRP-17 2018 Bestelauto verv. BZ-PP-38 2018 Bestelauto verv. 93-VRL-9 2018 Vervangen Dranghekaanhanger (I) 2019 Vervangen Dranghekaanhanger (II) 2019 Vervangen Dranghekaanhanger (III) 2019 Bestelauto verv. VH-279-D2020 Vervangen Aanhanger (I) 2020 Vervangen Aanhanger (II) 2020
L/B
Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten
Krediet Totaal
58 58 58 58 6 6 6 58 6 6
Uitgaven t/m 2019
34
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Krediet 2020
58 58 58 58 6 6 6 58 6 6
Uitgaven 2020
0 0 0 59 0 0 0 0 0 0
Restant 2020
58 58 57 -1 6 6 6 58 6 6
Gereed
0 0 0 -1 0 0 6 0 6 6
Doorschuiven
58 58 57 0 6 6 0 58 0 0
Krediet 2021-2024
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
5. Overzicht van baten en lasten
JAARREKENING 2020
5. Overzicht van baten en lasten
35
5. Overzicht van baten en lasten
5.1. Overzicht van baten en lasten (in duizend euro’s) Product
L/B
Rekening
Primitief
Begroting
Rekening
Afwijking
2019
2020
na wijz.2020
2020
2020
1 Wonen 030 Beheer overige gebouwen en gronden
Lasten
1.225
643
874
857
17
030 Beheer overige gebouwen en gronden
Baten
-1.681
-657
-653
-737
84
-456
-14
221
120
101
210 Verkeer en vervoer
Lasten
2.355
2.700
2.888
2.577
311
210 Verkeer en vervoer
Baten
-338
-155
-215
-349
134
2.017
2.545
2.673
2.228
445 766
250 Openbaar vervoer
Lasten
1.034
15.827
15.827
15.060
250 Openbaar vervoer
Baten
-7
-864
-1.483
-1.699
216
1.027
14.963
14.344
13.361
983
2.072
1.957
2.425
2.132
292 -232
570 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Lasten
570 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Baten
-208
-67
-432
-200
1.864
1.890
1.993
1.932
60
720 Riolering
Lasten
2.729
2.590
2.548
3.021
-472
720 Riolering
Baten
-3.698
-3.658
-3.657
-4.047
390
-969
-1.068
-1.109
-1.027
-82
730 Afval
Lasten
2.553
2.604
2.660
2.825
-166
730 Afval
Baten
-2.934
-3.315
-3.187
-3.516
329
-382
-711
-528
-691
163 288
740 Milieubeheer
Lasten
439
435
1.015
727
740 Milieubeheer
Baten
0
0
-140
-226
86
439
435
875
501
375
15
8
8
10
-2
750 Begraafplaatsen en crematoria
Lasten
750 Begraafplaatsen en crematoria
Baten
-37
-13
-13
-20
7
-22
-5
-5
-10
5
810 Ruimtelijke ordening
Lasten
1.440
1.127
1.425
1.274
151
810 Ruimtelijke ordening
Baten
-530
-74
-393
-441
48
910
1.053
1.032
833
199
820 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
Lasten
9.019
148
329
2.503
-2.174
820 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
Baten
-10.998
-1.652
-2.268
-4.152
1.885
-1.980
-1.504
-1.938
-1.649
-289
830 Wonen en bouwen
Lasten
1.360
1.482
1.593
1.601
-8
830 Wonen en bouwen
Baten
-3.898
-3.345
-4.346
-4.147
-199
Resultaat voor reserves
-2.538
-1.863
-2.753
-2.546
-207
-89
15.720
14.804
13.052
1.752
800001 Mutatie reserves Wonen
Lasten
3.588
3.596
5.323
5.333
-10
800001 Mutatie reserves Wonen
Baten
-782
-16.223
-16.707
-15.140
-1.567
2.806
-12.627
-11.385
-9.807
-1.578
800009 Mutatie reserves Grondexploitatie
Lasten
2.145
1.504
1.938
1.649
289
800009 Mutatie reserves Grondexploitatie
Baten
-372
0
-86
-21
-64
1.772
1.504
1.852
1.628
224
Mutaties reserves
4.579
-11.123
-9.532
-8.179
-1.353
1 Wonen
4.490
4.598
5.272
4.873
399
36
5. Overzicht van baten en lasten Product
L/B
Rekening
Primitief
Begroting
Rekening
Afwijking
2019
2020
na wijz.2020
2020
2020
2 Leven 310 Economische ontwikkeling
Lasten
236
191
187
195
-8
236
191
187
195
-8
330 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
Lasten
14
23
23
22
0
330 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
Baten
-17
-19
-18
-15
-2
-3
4
5
7
-2
340 Economische promotie
Lasten
150
251
228
173
56
340 Economische promotie
Baten
-319
-343
-180
-220
40
-169
-92
48
-47
96
410 Openbaar basisonderwijs
Lasten
0
0
46
40
6
0
0
46
40
6 -31
420 Onderwijshuisvesting
Lasten
2.727
2.755
2.517
2.548
420 Onderwijshuisvesting
Baten
-163
-200
-205
-253
48
2.564
2.555
2.312
2.295
16
601
470
599
603
-4
430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
Lasten
430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
Baten
-80
-70
-70
-69
-1
521
401
530
534
-4
510 Sportbeleid en activering
Lasten
523
603
570
586
-16
510 Sportbeleid en activering
Baten
-14
-14
-14
-16
2
509
589
556
570
-14
520 Sportaccommodaties
Lasten
1.408
1.320
1.340
1.329
10
520 Sportaccommodaties
Baten
-1.041
-399
-333
-342
9
367
921
1.006
987
19
530 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 530 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
Lasten
1.129
1.097
1.314
1.215
98
Baten
-13
-13
-13
-13
-0
1.115
1.084
1.300
1.202
98
540 Musea
Lasten
60
61
66
66
-0
60
61
66
66
-0
125
164
187
201
-14
550 Cultureel erfgoed
Lasten
550 Cultureel erfgoed
Baten
560 Media
Lasten
Resultaat voor reserves
-0
0
0
-1
1
125
164
187
201
-13
593
610
610
612
-1
593
610
610
612
-1
5.920
6.488
6.855
6.661
193
800002 Mutatie reserves Leven
Lasten
0
165
165
155
10
800002 Mutatie reserves Leven
Baten
-276
-210
-210
-290
80
-276
-45
-45
-135
90
Mutaties reserves
-276
-45
-45
-135
90
2 Leven
5.643
6.442
6.810
6.526
283
37
5. Overzicht van baten en lasten Product
L/B
Rekening
Primitief
Begroting
Rekening
Afwijking
2019
2020
na wijz.2020
2020
2020
3 Meedoen 600 Zelfredzaam zijn en zelfstandig wonen
Lasten
3.065
3.609
3.525
3.617
-91
600 Zelfredzaam zijn en zelfstandig wonen
Baten
-33
-42
-58
-41
-16
3.032
3.567
3.468
3.575
-107
605 Begeleiding statushouders
Lasten
143
171
146
127
19
605 Begeleiding statushouders
Baten
-10
-10
-10
-10
0
133
161
136
117
19 -1
610 De jeugd doet volop mee
Lasten
270
219
245
246
610 De jeugd doet volop mee
Baten
-117
0
0
-6
6
153
219
245
240
5
9.850
9.239
9.322
9.638
-316
620 Maatwerkvoorzieningen voor ondersteuning en zorg
Lasten
620 Maatwerkvoorzieningen voor ondersteuning en zorg
Baten
-911
-153
-136
-569
433
8.939
9.086
9.186
9.069
117
630 Ondersteuning bij armoede en zorg
Lasten
1.412
1.460
1.403
1.385
17
630 Ondersteuning bij armoede en zorg
Baten
-7
-20
-20
-18
-2
1.405
1.440
1.383
1.368
15
640 Meedoen en economisch zelfstandig zijn
Lasten
9.881
9.995
15.228
13.127
2.101
640 Meedoen en economisch zelfstandig zijn
Baten
-4.908
-4.524
-9.490
-8.356
-1.134
4.973
5.471
5.737
4.771
967 5
650 Gezond meedoen
Lasten
889
909
918
913
650 Gezond meedoen
Baten
-10
0
0
0
0
879
909
918
913
5
1.004
1.528
1.638
1.614
23
660 Algemeen sociaal domein
Lasten
660 Algemeen sociaal domein
Baten
Resultaat voor reserves 800003 Mutatie reserves Meedoen
Baten
Mutaties reserves 3 Meedoen Product
L/B
-43
-43
-43
-52
8
961
1.484
1.594
1.563
32
20.476
22.338
22.668
21.615
1.053
-414
-750
-952
-861
-91
-414
-750
-952
-861
-91
-414
-750
-952
-861
-91
20.061
21.588
21.715
20.753
962
Rekening
Primitief
Begroting
Rekening
Afwijking
2019
2020
na wijz.2020
2020
2020
4 Besturen 010 Bestuur
Lasten
2.459
2.037
1.750
2.099
-348
010 Bestuur
Baten
-1
0
0
-1
1
2.458
2.037
1.750
2.098
-347
020 Burgerzaken
Lasten
1.101
1.110
1.251
1.219
33
020 Burgerzaken
Baten
-449
-420
-445
-337
-108
652
690
806
881
-75 -39
110 Crisisbeheersing en brandweer
Lasten
1.455
1.483
1.594
1.633
110 Crisisbeheersing en brandweer
Baten
0
0
-51
-51
-0
1.455
1.483
1.543
1.582
-39
522
292
651
652
-1
120 Openbare orde en veiligheid
Lasten
120 Openbare orde en veiligheid
Baten
-11
-8
-20
-25
5
511
284
631
627
4
Resultaat voor reserves
5.077
4.494
4.730
5.188
-458
4 Besturen
5.077
4.494
4.730
5.188
-458
38
5. Overzicht van baten en lasten Product
L/B
Rekening
Primitief
Begroting
Rekening
Afwijking
2019
2020
na wijz.2020
2020
2020
7 Overhead 040 Overhead
Lasten
040 Overhead
Baten
8.359
8.819
8.885
8.600
284
-196
-19
-155
-235
80
8.164
8.800
8.730
8.366
364
900 Kostenplaatsen
Lasten
575
503
464
457
8
900 Kostenplaatsen
Baten
-575
-503
-464
-457
-8
0
0
0
0
0
Resultaat voor reserves
8.164
8.800
8.730
8.366
364
7 Overhead
8.164
8.800
8.730
8.366
364
-49
8 Algemene dekkingen 050 Treasury
Lasten
-179
-52
-311
-262
050 Treasury
Baten
-111
-30
-30
-31
1
-290
-81
-340
-292
-48
061 OZB woningen
Lasten
510
531
594
583
11
061 OZB woningen
Baten
-4.915
-5.208
-5.062
-5.013
-49
-4.405
-4.677
-4.468
-4.430
-38
062 OZB niet-woningen
Lasten
27
12
18
34
-17
062 OZB niet-woningen
Baten
-2.832
-2.764
-2.810
-2.780
-30
-2.804
-2.752
-2.793
-2.746
-47
064 Belastingen overig
Lasten
1
0
0
0
0
064 Belastingen overig
Baten
-36
-43
-30
-38
8
-34
-43
-30
-38
8
070 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds 070 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
Lasten
5
4
4
5
-1
Baten
-36.597
-38.181
-39.520
-39.523
2
-36.592
-38.177
-39.517
-39.518
1
080 Overige baten en lasten
Lasten
0
195
402
0
402
080 Overige baten en lasten
Baten
0
-238
-238
0
-238
0
-44
164
0
164
090 Vennootschapsbelasting (VpB)
Lasten
207
0
86
22
64
207
0
86
22
64
-43.918
-45.774
-46.897
-47.002
104
Resultaat voor reserves 800008 Mutatie reserves Algemene dekkingen
Baten
Mutaties reserves
0
0
-51
-51
0
0
0
-51
-51
0
0
0
-51
-51
0
8 Algemene dekkingen
-43.918
-45.774
-46.949
-47.054
105
Gerealiseerd resultaat
483
-149
-308
1.347
1.655
39
5. Overzicht van baten en lasten
5.2. Toelichting overzicht van baten en lasten Resultaat activiteiten algemene dienst Het voordelig resultaat op de activiteiten van de algemene dienst bedraagt € 1.347.000 Op basis van de begroting inclusief wijzigingen werd een nadelig resultaat verwacht van € 308.000. De spreiding over de programma´s van de voordelige afwijking van € 1.655.000 is als volgt. Afwijking t.ov. begroting (bedragen x € 1.000)
Programma
Reserves
Totaal
Wonen Leven Meedoen Besturen
1.752 193 1.053 -458
-1.353 90 -91 0
Overhead
364
0
105 3.009
0 -1.354
Algemene dekkingen Totaal
399 283 962 -458 364 105 1.655
Voor een uitgebreide toelichting op de afwijkingen verwijzen we naar de programmatoelichtingen in hoofdstuk 2 van het jaarverslag.
Grondexploitatie
Aan de reserve grondexploitatie is € 1.649.000 toegevoegd vanuit winstnemingen op een tweetal grondexploitaties. Grondexploitatie (bedragen x € 1.000) Begroting