2. Raadsinformatiebrief Uitvoeringsprogramma VTH 2024

Uitvoeringsprogramma VTH Fysieke leefomgeving 2024

Vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders op 30 januari 2024

1

Inhoud 1

INLEIDING ........................................................................................................................................................ 3

2

WAT WILLEN WE BEREIKEN IN 2024? .................................................................................................. 4

3

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN IN 2024? ..................................................................................... 5 3.1 Algemene uitgangspunten ................................................................................................................................. 5 3.2 Beoordelen producten fysieke leefomgeving ................................................................................................. 5 3.3 Realiseren van de doelstellingen....................................................................................................................... 7 3.3.1 Kwalitatief goede dienstverlening ............................................................................................................ 7 3.2.2 Integraal werken.......................................................................................................................................... 9 3.2.3 Rechtszekerheid voor inwoners en ondernemers................................................................................11 3.2.4 Redeneren vanuit oplossingen ................................................................................................................11 3.2.4 Gedeelde verantwoordelijkheid ..............................................................................................................12

4

WAT HEBBEN WE DAARVOOR NODIG? ...........................................................................................13 4.1 Financiële middelen .........................................................................................................................................13 4.2 Inzet capaciteit ..................................................................................................................................................13 4.3 Kwaliteitsborging..............................................................................................................................................14

5

HOE BEWAKEN WE DE VOORTGANG EN DE RESULTATEN?...............................................16

2

1

IN LEIDIN G

Voor de periode vanaf 2022 heeft het college Beleid VTH Fysieke Leefomgeving vastgesteld. Dit beleidsdocument is op 19 december 2023 herzien en vastgesteld voor de bestuursperiode tot en met 2026. De herzieningen zien met name op de implementatie en inwerkingtreding van de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. In dat strategische beleidsdocument zijn, naast de visie en ambitie, ook de prioriteiten voor de komende periode opgenomen. Het college moet onder de Omgevingswet op basis van het Omgevingsbesluit jaarlijks een uitvoeringsprogramma vaststellen. Dit uitvoeringsprogramma ligt nu aan u voor. In dit programma staan de activiteiten die uitgevoerd moeten worden om de beleidsdoelen te halen. Het gaat over alle activiteiten die in 2024 worden uitgevoerd op het gebied van vergunningen, toezicht en handhaving. Dit zijn taken in het kader van vergunningverlening, toezicht en handhaving die volgens de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) en de Omgevingswet (Ow) aan de gemeente zijn opgedragen met betrekking tot de fysieke leefomgeving (bouwen, slopen, strijdig gebruik, uitvoeren van een werk en werkzaamheden (aanleggen), milieu, monumenten, brandveilig gebruik, maken van uitwegen en kappen van bomen). Het belangrijkste is het organiseren van voldoende menskracht, voorzien van een adequaat opleidingsniveau en de vereiste werkervaring.

3

2

W AT W ILLEN W E BEREIKEN IN 2024?

In het “Uitvoerings- en handhavingsstrategie, fysieke leefomgeving 2024-2026” is de visie van de gemeente Vught geformuleerd. In de visie gaan we voor een aantrekkelijke gemeente waar de inwoners en bezoekers zich welkom, thuis en veilig voelen en streven we naar een hoog dienstverleningsniveau. Er wordt niet alleen gekeken naar wat niet mag, maar juist ook naar wat mogelijk is. Dit kan worden bereikt door een integrale samenwerking tussen vergunningverlening, toezicht en handhaving, met de overige beleidsclusters binnen de organisatie én met onze inwoners en partners. Inwoners worden uitgenodigd om zelf met initiatieven of alternatieven te komen. De gemeente neemt daarbij een faciliterende en meedenkende rol in. Deze visie sluit ook aan bij de Omgevingswet die op 1 januari 2024 in werking is getreden en meer ruimte biedt om integrale afwegingen te maken en maatwerk te leveren. Om het bovenstaande te bereiken hebben wij onszelf in het “Uitvoerings- en handhavingsstrategie, fysieke leefomgeving 2024-2026” een aantal doelen gesteld: Kwalitatief goede dienstverlening - De gemeente is bereikbaar voor de burger; - Een burger of bedrijf wordt “ontlast” in die zin dat vragen door de gemeente gecoördineerd opgepakt worden en een burger of bedrijf zelf niet hoeft te zoeken waar of bij wie hij terecht moet.

Anderzijds kent de Omgevingswet een grote verantwoordelijkheid toe aan burger of bedrijf over onder andere participatie. Integraal werken - Integrale beoordeling met alle interne adviseurs of gebieden met raakvlakken en externe partners; - Acties voor derden en de eigen organisatie op dezelfde wijze uitvoeren. Rechtszekerheid voor inwoners en ondernemers - Bij de gemeente werken deskundige mensen die in staat zijn om de juiste besluiten te nemen; - De gemeente neemt besluiten die voor iedereen te begrijpen zijn; - De gemeente wil graag juridisch houdbare besluiten nemen. Redeneren vanuit oplossingen - De gemeente denkt oplossingsgericht mee met initiatiefnemers, - De gemeente geeft duidelijkheid over de (on)haalbaarheid van een initiatief. -

Gedeelde verantwoordelijkheid De gemeente werkt graag samen met initiatiefnemers en/of naar een oplossing met overtreders. Daarbij neemt de gemeente een faciliterende en meedenkende rol in, maar zij wijst initiatiefnemers/overtreders ook op de eigen verantwoordelijkheid.

De doelen moeten worden bereikt binnen de lopende bestuursperiode. Dit uitvoeringsprogramma gebruiken we om onze doelen en prioriteiten te concretiseren.

4

3

W AT GAAN W E DAARVO O R DO EN IN 2024?

3.1 Algemene uitga ngspunten Binnen het team Vergunningen en Veiligheid van de afdeling Dienstverlening nemen de medewerkers vergunningen de voorbeoordelingen, aanvragen en meldingen in behandeling en zorgen ervoor dat de toetsing en advisering tijdig worden uitgevoerd. De afhandeling van de vergunningaanvragen laten we zoveel mogelijk aansluiten bij de doelen van het “Uitvoerings- en handhavingsstrategie, fysieke leefomgeving 2024-2026”. Om dit uit te kunnen voeren zijn aantallen en de geformuleerde doelstellingen van belang. Voor behandeling van vergunningaanvragen wordt hierna in kaart gebracht hoeveel voorbeoordelingen, vergunningaanvragen en meldingen verwacht worden in 2024. Verder worden de doelstellingen van de gemeente Vught geformuleerd en geconcretiseerd. Binnen het cluster Veiligheid denken we oplossingsgericht mee, geven we zo veel mogelijk duidelijkheid over de haalbaarheid van een initiatief/oplossing en wijzen we overtreders/verzoekers daarnaast op hun eigen verantwoordelijkheid. We zagen in 2022 en 2023 de handhavingsverzoeken oplopen. Het geven van duidelijkheid, wijzen op een eigen verantwoordelijkheid en het zoeken naar elkaars belangen en overeenkomsten, zullen in 2024 nog een grotere rol spelen om handhavingsverzoeken, waar mogelijk, zonder juridische procedure op te lossen.

Op basis van de verschillende wettelijke taken moet een groot aantal handhavingsactiviteiten worden uitgevoerd. Over het algemeen is de totale hoeveelheid werk groter dan de voor handhaving beschikbare personele capaciteit. Een verantwoorde prioritering is dus onmisbaar. De gemeente Vught heeft de overtuiging dat zij met een slimme inzet van middelen, een integrale benadering die ook organisatorisch zijn beslag heeft gekregen, haar handhavingstaak op een verantwoorde manier kan uitvoeren. De keuzes in prioritering bij handhaving zijn op basis van een risicoanalyse bepaald. Op deze manier wordt ernaar gestreefd om zo effectief en efficiënt mogelijk te handhaven. De prioritering is vastgesteld in het VTH-beleid fysieke leefomgeving dat van toepassing is vanaf 2024.

3.2 Beoordelen producten fysieke leefomgeving In onderstaande tabel is een overzicht te vinden van de aantallen afgehandelde vergunningen en meldingen over 2022. Op basis van de gegevens tot nu toe in 2023 is bijvoorbeeld het verdere aantal te verwachten vergunningen en meldingen opgenomen. Het grootste gedeelte van de aanvragen binnen de gemeente Vught betreft aanvragen om een omgevingsvergunning, activiteit bouwen, kappen en voorbeoordelingen. Ook is een prognose gegeven voor 2024.

5

Soort aanvraag Bouwactiviteit < 10.000 10.000 – 100.000 100.000 – 1.000.000 >1.000.000 Omgevingsplanactiviteit bouwen < 10.000 10.000 – 100.000 100.000 – 1.000.000 >1.000.000 Activiteit strijdig gebruik Activiteit aanleg Activiteit monument Activiteit kap Uitweg Sloopmelding Voorbeoordeling Brandveilig gebruik activiteit Melding brandveilig gebruik Melding Activiteitenbesluit en bodemenergiesysteem

Melding milieubelastende activiteit

Omgevingsvergunning beperkte milieutoets

Omgevingsvergunning milieubelastende activiteit

Sloopvergunning Opslag Flora en Fauna Reclame

2022

2023

2024

92 100 62 16

100 98 60 12

32 3 5 3

Geïntegreerd in bouwactiviteit Geïntegreerd in bouwactiviteit Geïntegreerd in bouwactiviteit Geïntegreerd in bouwactiviteit 118

Geïntegreerd in bouwactiviteit Geïntegreerd in bouwactiviteit Geïntegreerd in bouwactiviteit Geïntegreerd in bouwactiviteit 115

48

22 18 116 31 124

20 17 116 31 120

8

8

20 17 140 31 120 220 Niet van toepassing onder de Omgevingswet 18

223 10

220 10

50 25 9 85

Niet van toepassing onder de Omgevingswet Niet van toepassing Niet van toepassing 55 onder Wabo onder Wabo Niet van toepassing 1 1 onder de Omgevingswet Niet van toepassing Niet van toepassing 1 onder Wabo onder Wabo 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 10

61

55

In onderstaande tabel is een overzicht te vinden van de aantallen controles, handhavingsverzoeken en bezwaren over 2022 en 2023. Op basis van de gegevens over de voorgaande jaren en een aantal nieuwe ontwikkelingen is de verwachting voor 2024 opgenomen. 6

Bouwcontroles Controles brandveiligheid Controles overige Verzoeken tot handhaving Bezwaren handhaving, openbare orde en veiligheid, evenementen en APV

2022 836 28 196 21 29

2023 834 45 230 24 36

2024 842 45 230 30 46

Nieuwe ontwikkelingen op het terrein van toezicht en handhaving: - Inwoners worden steeds mondiger en melden daardoor steeds meer en zijn vaak ook minder bereid een overtreding op te heffen, dan wel te accepteren dat een overtreding niet kan worden gelegaliseerd; - Enerzijds wordt verwacht dat de bouwcontroles minder worden door de komst van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen vanwege gevolgklasse 1. Anderzijds verwachten wij meer meldingen en handhavingsverzoeken en dus controles vanwege de nieuwe wetgeving. Burgers weten wellicht niet waar wel of geen vergunning voor benodigd is en maken melding van bijvoorbeeld de buren; - Er vindt nauwere samenwerking plaats met de BAG waardoor we meer overtredingen signaleren. De systemen zijn aangepast, waardoor toezichthouders met één druk op de knop de BAG-signaleringen op de kaart inzichtelijk hebben; - We gaan aan de gang met een digitale kwaliteitsimpuls om controles nog efficiënter te maken en daardoor meer toezicht te kunnen houden binnen de gemeente Vught. Op een tablet gelijk controles uit kunnen werken in het veld en digitaal documenten in kunnen zien is hier één aspect van die we gaan implementeren in 2024; - In 2020 zijn we van start gegaan met de aanpak van strijdig gebruik en bouwen zonder omgevingsvergunning op de campings binnen de gemeente Vught. Hier is eind 2020 de camping van Helvoirt al aan toegevoegd.

Door corona hebben we in 2020 enkel een 1e inventarisatie kunnen doen. Er hebben nieuwe controles plaatsgevonden eind 2023. De eerste brieven worden in de beginperiode van 2024 verstuurd.

3.3 Rea liseren va n de doelstellingen In hoofdstuk 2 zijn de doelstellingen benoemd die wij in 2024 willen behalen. In deze paragraaf beschrijven wij hoe we die gaan behalen. Binnen het cluster Vergunningen (waaronder vergunningverlening valt) zal worden gewerkt aan een verdere optimalisatie van de werkprocessen. In 2020 en 2021 is een grote slag gemaakt door op het gebied van omgevingsvergunningen de werkprocessen te vergemakkelijken en intern de werkafspraken/werkwijzen goed vast te leggen. Dit heeft geleid tot snellere interne adviseringen. Het is wel gebleken dat door de toename in aantallen een snelle afhandeling van de aanvragen vaker een uitdaging bleek. In 2024 zetten wij de optimalisatie van het proces en werkafspraken door en herijken we deze met de komst van de Omgevingswet.

3.3.1 Kwalit at ie f goe de die nst ve r le ning De gemeente Vught kiest voor een klantgerichte benadering, waarbij een goede dienstverlening en een snelle en zorgvuldige afhandeling van de vergunningaanvragen, handhavingsverzoeken en meldingen centraal staan. Onze ‘klanten’ worden daarbij op een actieve, deskundige, duidelijke en 7

vriendelijke wijze van informatie voorzien en het traject is voor hen herkenbaar en transparant. Wij streven voortdurend naar verbetering van de dienstverlening aan onze klanten. Doelstellingen: - De gemeente is bereikbaar voor de burger; - Een burger of bedrijf wordt “ontlast” in die zin dat vragen door de gemeente gecoördineerd opgepakt worden en een burger of bedrijf zelf niet hoeft te zoeken waar of bij wie hij terecht moet. Anderzijds kent de Omgevingswet een grote verantwoordelijkheid toe aan burger of bedrijf over onder andere participatie. Algemeen Wij zijn bereikbaar via Microsoft Teams. De agenda’s van medewerkers zijn gekoppeld aan Microsoft Teams. Zo is voor het Klant Contact Centrum direct duidelijk of een medewerker bereikbaar/beschikbaar is om de klant door te verbinden; De gemeente is elke werkdag van 09.00 uur tot 17.00 uur (vrijdag tot 12.30 uur) telefonisch bereikbaar voor vragen over plannen met effecten op de fysieke leefomgeving. Cluster Vergunningen De gemeente werkt met een frontoffice gespecialiseerd op het gebied van VTH waar klanten telefonisch en per email terecht kunnen voor vragen over bouwplannen of andere plannen met effecten op de fysieke leefomgeving.

Het streven is om weer meer fysieke afspraken in 2024 mogelijk te maken op het gemeentekantoor of op de ontwikkellocatie, daar deze vanwege de pandemie nagenoeg niet meer werden gefaciliteerd; De gemeente Vught werkt volgens de ‘één loket –gedachte’: alle inkomende vragen over omgevingsvergunningen komen binnen bij de ondersteunende medewerker (frontoffice) van het cluster Vergunningen die deze vragen in eerste instantie zelf beantwoordt of ze uitzet bij de betreffende medewerkers vergunningen. Als blijkt dat een vraag (toch) niet bij het team Vergunningen en Veiligheid hoort, wordt met de klant meegedacht bij wie of bij welk ‘loket’ de vraag wel op zijn plaats is; Gedurende de procedure van vergunningverlening onderhoudt de gemeente contact met de aanvrager via één aanspreekpunt, dit is de medewerker vergunningen; De gemeente werkt volgens vastgestelde werkprocessen, die intern zijn afgestemd; De wettelijke beslistermijn voor besluiten op aanvragen van omgevingsvergunningen die in 2024 is in de meeste gevallen 8 weken. De gemeente streeft ernaar om sneller vergunningen te verlenen. De in 2024 binnengekomen aanvragen kennen geen fatale termijn meer. Echter, bij niet tijdig beslissen is er een mogelijkheid voor de initiatiefnemer om een beroep te doen op een dwangsom.

Desondanks blijft een snelle maar zorgvuldige behandeling van de aanvraag het streven; De gemeente documenteert de beoordeling van vergunningverlening digitaal. Waar mogelijk, vindt tussentijdse communicatie met de klant telefonisch en/of digitaal plaats. Vanwege het nieuwe zaaksysteem Centric Leefomgeving worden brieven en besluiten per 1 januari 2023 over het algemeen per e-mail toegezonden. Cluster Veiligheid Sinds 2019 schuiven de handhavingsjuristen (wekelijks) aan in het overleg met ROmedewerkers en medewerker vergunningen (Omgevingsberaad). Hierin worden handhavingszaken besproken om oplossingen en de haalbaarheid daarvan te bespreken. Zo worden zaken gecoördineerd opgepakt. Dit is een prettige en integrale manier van werken, welke wij hebben doorgezet en ook in 2024 geven we de afstemming op deze manier vorm; 8

De gemeente verleent sinds 2019 een drietal APV-vergunningen binnen één dag. In 2024 gaan we onderzoeken of er nog meer APV-vergunningen binnen één dag verleend kunnen worden; Ieder dossier wordt toegekend aan een toezichthouder en een jurist handhaving. Zo heeft de klant duidelijkheid wie het dossier in behandeling heeft en kan er bij vragen rechtstreeks contact worden opgenomen. Overleg met belanghebbenden vindt op een zo efficiënt en pragmatisch mogelijke wijze plaats. Per situatie zal bekeken worden wat wenselijk en noodzakelijk is. Bij geconstateerde overtredingen zullen wij de juiste informatie verstrekken en, waar mogelijk, meedenken in oplossingen/mogelijkheden om de overtreding te beëindigen.

3.2.2 Int e gr aal we r ke n In de VTH-processen zijn veel verschillende aspecten en beleidsterreinen betrokken. Er moet een integrale afweging worden gemaakt om een goed woon- een leefklimaat (vanaf de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024: een gezonde en veilige fysieke leefomgeving met een goede omgevingskwaliteit) te kunnen garanderen en een juridisch houdbaar besluit te kunnen nemen. De gemeente Vught zet er de komende jaren op in om dat integraal werken nog verder te verbeteren. Daarbij is het de uitdaging dat dit proces op zodanige wijze efficiënt verloopt dat geen onnodig tijdsverlies optreedt. Door in te zetten op zo efficiënt mogelijk integraal werken, zijn de werkprocessen in 2023 tevens Omgevingswet- “proef” gemaakt voor 2024. In 2024 worden deze werkprocessen geëvalueerd en waar nodig aangepast. Doelstelling: - Integrale beoordeling met alle interne adviseurs of gebieden met raakvlakken en externe partners; - Acties voor derden en de eigen organisatie op dezelfde wijze uitvoeren. Wij beoordelen aanvragen en verzoeken integraal en betrekken de juiste interne en externe adviseurs bij de afweging. Met de adviseurs en juristen zijn hierover werkafspraken gemaakt. Er zijn in 2023 werkafspraken gemaakt en onderling zijn de werkprocessen verder op elkaar afgestemd, bijvoorbeeld in de vorm van het Omgevingsberaad en de Regiekamer.

In 2024 worden daarom alle interne en externe werkprocessen opnieuw geëvalueerd en worden de werkafspraken herijkt, waar dat nodig is; Om het integraal werken te bevorderen en goed voorbereid te zijn op de nieuwe Omgevingswet, werkten de RO-medewerkers en medewerker Vergunningen sinds 2018 in hetzelfde team: het team Plancoördinatie. Hierdoor is een nauwe samenwerking ontstaan en wordt er onderling goed samengewerkt. De medewerkers Vergunningen (omgevingscoördinatoren) voeren de regie op de inhoud en dragen zorg voor het betrekken van de juiste expertise voor het beoordelen van aanvragen. Vanaf 1 januari 2022 vormen de medewerkers Vergunningen, Toezicht, Handhaving en Veiligheid één team, namelijk team Vergunningen en Veiligheid. RO-medewerkers vormen een apart team binnen het team Beleid. Wekelijks vindt een omgevingsberaad plaats waarin plannen integraal worden besproken door RO-medewerkers, medewerkers vergunningen en de handhavingsjuristen. In 2024 wordt de werkwijze van dit overleg verder geoptimaliseerd en geëvalueerd gelet op de Omgevingswet om het zo efficiënt mogelijk te laten verlopen; 9

Overleg met andere deskundigen vindt op een zo efficiënt en pragmatisch mogelijke wijze plaats. Andere expertises kunnen bij het wekelijkse omgevingsberaad aanschuiven zodat snel een afweging kan worden gemaakt; Iedere drie weken vindt er een intern overleg (Regiekamer) plaats waarbij verschillende disciplines, waaronder ruimtelijke ordening, milieu, verkeer, welzijn en vergunningen aansluiten. Tijdens dit overleg worden majeure voorbeoordelingen (principeverzoeken) behandeld op haalbaarheid en komen aandachtspunten aan het licht; De teamleider van team Vergunningen en Veiligheid bevordert het integraal werken en zorgt voor de regie op de inhoud en het zorgdragen voor het integraal betrekken van de juiste expertises; Om de processen en het integrale werken zo goed mogelijk te borgen, zijn voor vergunningverlening procesbeschrijvingen voorhanden. Deze zijn reeds geactualiseerd, zodat deze consistent gebruikt kunnen worden als checklist. Op die manier kunnen geen disciplines en stappen vergeten worden. Deze werkprocessen worden in 2024, geëvalueerd en – waar nodig – bijgesteld om de integraliteit, kwaliteit en snelheid van de dienstverlening te vergroten. Voor toezicht en handhaving zijn nog niet alle procesbeschrijving voorhanden. Hier zal in 2024 verder uitvoering aan worden gegeven, mede doordat de werkprocessen worden geïmplementeerd in het zaaksysteem Centric Leefomgeving.

De procesbeschrijvingen die er wel zijn, zullen worden geactualiseerd. De politie, boa’s, handhavingsjuristen en adviseur openbare orde en veiligheid (AOV-er) van de gemeente Vught werken intensief samen. De politie informeert en adviseert over diverse aangelegenheden, denk hierbij aan overlast, horeca en evenementen. Zij verstrekt hiertoe onder andere bestuurlijke rapportages en adviezen en deelt meldingen. De gemeente volgt waar nodig bestuursrechtelijk op. Dit doen wij aan de hand van ons VTH-beleid Fysieke Leefomgeving. Met de informatie van de politie bekijken wij welke bestuursrechtelijke mogelijkheden passend zijn en stemmen dit waar nodig af met de politie. Dit werkt ook andersom. De gemeente ontvangt regelmatig meldingen waar andere instanties van op de hoogte dienen te worden gebracht. Denk hierbij aan meldingen die gaan over sluitingstijden van de horeca. Deze meldingen worden besproken met de politie, waarna een plan wordt opgesteld om controles uit te voeren. Daarnaast werken de boa’s en wijkagenten actief samen voor een leefbare, veilige wijk en staan zij hiertoe in verbinding met onder andere de handhavingsjuristen en adviseur openbare orde en veiligheid. Periodiek vinden er diverse overleggen plaats tussen de gemeente, politie, wijkagenten, boa’s en bijvoorbeeld GGD. In deze overleggen worden de algemene lijnen besproken.

Dit gaat dan onder andere over toezicht, bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving. Ook wordt hier geëvalueerd over de voorgaande periode. Hierin bespreken we de verbeterpunten en delen we de ontwikkelingen. Ook vinden er structureel overleggen plaats tussen diverse instanties om signalen te bespreken en de eventuele aanpak hiervan. Casusgericht vindt afstemming plaats met de betrokken partijen (denk hierbij aan politie, boa’s, GGD, wooncorporaties en buurtbemiddeling). Deze afstemming vindt voornamelijk telefonisch of via de e-mail plaats tussen de behandeld ambtenaar en de betrokken partijen. Een voorbeeld hiervan is dat overeengekomen wordt door wie welke actie en op welk moment wordt uitgevoerd. Vanwege de nauwe samenwerking met deze instanties wordt de AOV-er op de hoogte gehouden van de lopende casussen. Het IVP geeft richting aan de inzet van de politie op het gebied van openbare orde. Het IVP en VTH-beleid worden op elkaar afgestemd. In het VTH-beleid staat hoe vervolg wordt gegeven aan de inzet van politie. In de driehoeksoverleggen wordt regelmatig de uitvoering van het IVP besproken. Ook worden VTH-beleid gerelateerde vraagstukken besproken. 10

3.2.3 Re cht sze ke r he id voor inwone r s e n onde r ne m e r s Rechtszekerheid voor inwoners en bedrijven is van groot belang. Wij streven naar besluiten die helder, duidelijk en niet voor meerdere uitleg vatbaar zijn en daardoor de rechterlijke toets kunnen doorstaan. Voor ons is het uitgangspunt het voorkomen van het van rechtswege verlenen van vergunningen aangevraagd in 2023 als gevolg van overschrijding van wettelijke afhandelingstermijnen van aanvragen. In 2024 kunnen aanvragers een beroep doen op een dwangsom bij niet tijdige beslissing. Voor wat betreft handhavingszaken streven wij ernaar om juiste besluiten te nemen die uitlegbaar zijn naar onze inwoners en duidelijkheid bieden. Doelstellingen: - Bij de gemeente werken deskundige mensen die in staat zijn om de juiste besluiten te nemen; - De gemeente neemt besluiten die voor iedereen te begrijpen zijn; - De gemeente wil graag juridisch houdbare besluiten nemen. Op de website van de gemeente wordt duidelijk vermeld welke regels van de fysieke leefomgeving gelden binnen de gemeente Vught; VTH voldoet aan de VTH-kwaliteitscriteria; Omgevingsvergunningaanvragen dienen te voldoen aan de minimale indieningsvereisten onder de Omgevingswet. De gemeente stelt zich constructief op inzake het later indienen van gegevens.

Wanneer hiervan gebruikt wordt gemaakt wordt het indienen van gegevens voorschrift opgenomen in de vergunning; De gemeente streeft naar heldere besluiten in klare taal; De gemeente neemt eenduidige voorschriften op in haar vergunningen; Team Vergunningen en Veiligheid heeft zelf juridische kennis in huis op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving; De mate van toetsing van vergunningaanvragen aan constructieve veiligheid, brandveiligheid, gezondheid en duurzaamheid is vastgelegd in het toetsingsprotocol Besluit bouwwerken leefomgeving; Handhavingsjuristen, RO-medewerkers en medewerkers Vergunningen blijven op de hoogte van de laatste ontwikkelingen binnen het vakgebied en worden getraind in de voor het werk benodigde competenties.

3.2.4 Re de ne r e n vanuit oplossinge n Bij het beoordelen van vergunningaanvragen en legalisatiemogelijkheden wordt gezocht naar de mogelijkheden om de aangevraagde activiteiten te vergunnen of te legaliseren. De focus ligt dus niet op de beperkingen die wet- en regelgeving met zich meebrengen, maar juist op het zoeken naar wegen en oplossingen om binnen de gestelde regels en rekening houdend met de belangen van de aanvrager en de omgeving, de activiteiten mogelijk te maken. Het is echter niet altijd mogelijk om medewerking te verlenen. In dat geval is het zaak dit tijdig, duidelijk en goed gemotiveerd te communiceren aan de aanvrager en/of overtreder. Doelstellingen: - De gemeente denkt oplossingsgericht mee met initiatiefnemers; - De gemeente geeft duidelijkheid over de (on)haalbaarheid van een initiatief.

11

De gemeente adviseert om voorbeoordelingen (principeverzoeken) in te dienen om de haalbaarheid van een plan integraal te kunnen beoordelen tegen een lager legestarief; Wanneer aanvragen niet haalbaar lijken, wordt – voor zover gewenst – het gesprek met de initiatiefnemer aangegaan om te kijken of het mogelijk is om het plan met aanpassingen alsnog doorgang te laten vinden; De gemeente volgt juridische ontwikkelingen in wet- en regelgeving en jurisprudentie, zodat snel duidelijk is waar risico’s of kansen zitten voor aangevraagde plannen.

3.2.4 Ge de e lde ve r ant woor de lijkhe id De gemeente is verantwoordelijk voor het afgeven van kwalitatief goede vergunningen/besluiten. De initiatiefnemers van vergunningaanvragen zijn in de eerste plaats zelf verantwoordelijk voor het indienen van een complete aanvraag. Ook zijn de initiatiefnemers zelf verantwoordelijk voor het creëren van draagvlak voor en acceptatie van de voorgenomen plannen bij belanghebbenden, zoals buren. De gemeente spoort de initiatiefnemer aan na te denken over de gevolgen van het plan voor de omgeving en kan hierbij desgewenst adviseren. Daarnaast mag van inwoners en bedrijven worden verwacht dat zij zelf hun verantwoordelijkheid nemen om problemen op te lossen. De gemeente Vught zal daar waar mogelijk inwoners en bedrijven dan ook stimuleren om gezamenlijk problemen op te lossen. Bijvoorbeeld door overleg. Oplossingen die in gezamenlijkheid worden gevonden hebben de voorkeur boven oplossingen die zijn afgedwongen. Doelstelling: - De gemeente werkt graag samen met initiatiefnemers en/of zoekt naar een oplossing met overtreders/aanvragers en verzoekers. Daarbij neemt de gemeente een faciliterende en meedenkende rol in, maar zij wijst initiatiefnemers/overtreders ook op de eigen verantwoordelijkheid.

De gemeente informeert actief over de indieningsvereisten zodat duidelijk is wat van een aanvrager wordt verwacht; De gemeente wijst initiatiefnemers op het creëren van draagvlak door overleg te voeren met de buren en/of de omgeving en zich bewust te zijn van de gevolgen van het plan voor de omgeving; In het kader van de Omgevingswet nodigt de gemeente inwoners van harte uit om met initiatieven te komen en/of een aandeel te leveren in de beleidsvorming door de gemeente; Bij geconstateerde overtredingen zullen wij de juiste informatie verstrekken en, waar mogelijk, meedenken in oplossingen/mogelijkheden om de overtreding te beëindigen.

12

4

W AT H EBBEN W E DAARVO O R N O DIG?

4.1 Fina nciële middelen Voor het realiseren van de doelstellingen van dit uitvoeringsprogramma zijn financiële middelen benodigd. Voor de beschikbare middelen en capaciteit/formatie wordt vooralsnog uitgegaan van de huidige aanwezige vaste formatie aangevuld met kosten voor externe inhuur. Een strenge prioritering is nodig als gekeken wordt naar de capaciteit en de middelen ten opzichte van de taken. De benodigde en beschikbare financiële middelen voor de externe organisaties die uitvoering geven aan adviestaken, zoals de ODBN en VRBN zijn ook geborgd in de begroting. In de begroting voor 2024 is rekening gehouden met de formatie die nodig is voor de uitvoering van taken.

4.2 Inzet ca pa citeit Binnen het cluster vergunningverlening is voor de uitvoering van de taken een formatie van 9,89 dan wel 8,56 fte (1 fte = 1.436 productieve uren) beschikbaar. Binnen de formatie is rekening gehouden met de wijzigingen die per 1 januari 2024 met de inwerkingtreding van de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging zullen ontstaan. Per 1 januari 2024 komt naar schatting 30% van onze werkzaamheden voor de aanvragen in gevolgklasse 1 – Wet kwaliteitsborging te vervallen. De functioneel beheerder wordt ingezet voor de Omgevingswet een daarbij behorende applicatiebeheer voor heel VTH. Funct ie W erkvoorbereider Medewerkers vergunningen W abo 1

Medewerkers vergunningen W abo Frontoffice medewerker

Functioneel beheerder (VTH)

T ake n Administratieve taken, eerste aanspreekpunt vragen, applicatiebeheer Afhandeling aanvragen omgevingsvergunningen en meldingen, klantvragen, bezwaar en beroep

Afhandeling aanvragen omgevingsvergunningen en meldingen, klantvragen Afhandeling meldingen en klantvragen

Omgevingswet en daarbij behorende applicatiebeheer (Centric Leefomgeving)

Ft e 1,5

Ur e n 2.154

3 (tot 1 juli)

4.308 (tot 1 juli)

2,67 (vanaf 1 juli)

3.834 (vanaf 1 juli) 4.308

3 1,89 (tot 1 juli)

2.714 (tot 1 juli)

0,89 (vanaf 1 juli)

1.278 (vanaf 1 juli) 718

0,5 T ot aal

9,89 (tot 1 juli)

14.202 (tot 1 juli)

8,56 (vanaf 1 juli)

12.292 (vanaf 1 juli)

13

Toezicht en Handhaving wordt uitgevoerd door cluster Veiligheid van de afdeling Dienstverlening. Binnen het cluster is voor de uitvoering van de TH taken een formatie van 5,22 dan wel 4,89 fte beschikbaar (1 fte = 1.436 productieve uren). Funct ie Toezichthouder 1

Toezichthouder campings

T ake n Toezicht brandveiligheid, milieu, ruimte, bestemmingsplannen, Bouwen en wonen, APV Toezicht brandveiligheid, milieu, ruimte, bestemmingsplannen, Bouwen en wonen, APV Controle campings

Juridische handhavers

Juridische werkzaamheden

Functioneel beheerder (deze uren zijn reeds verwerkt bij de uren van cluster Vergunningverlening)

Omgevingswet en daarbij behorende applicatiebeheer (Centric Leefomgeving)

0,50

718

T ot aal

5,22 (tot 1 april en exclusief functioneel beheerder)

7.496

4,89 (vanaf 1 april en exclusief functioneel beheerder)

7.022

Toezichthouder

Ft e 1

Ur e n 1.436

0,89

1.278

0,33 (tot 1 april) 3

474 4.308

In een capaciteitsraming wordt de personele inzet voor de taken van Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving geraamd. Deze capaciteitsraming is voor Vergunningverlening als bijlage 1 toegevoegd aan dit uitvoeringsprogramma en als bijlage 2 voor Toezicht en Handhaving.

4.3 Kwa liteitsborging Om te professionaliseren en de kwaliteit in de organisatie te borgen worden de landelijke kwaliteitscriteria voor de uitvoering van de VTH-taken aangehouden. De criteria hebben zowel betrekking op de kwaliteit van de organisatie als de kwaliteit van de medewerkers. Er worden eisen gesteld aan deskundigheid (opleiding, werkervaring en aanvullende kennis) en continuïteit (frequentie, benodigde aantal medewerkers en borging). Voor de gemeente betekent dit dat er een sluitende beleidscyclus moet zijn om de kwaliteit te borgen. In het “VTH-beleid Fysieke Leefomgeving 2024-2026” is hiertoe de strategie, de probleemanalyse, de prioriteitstelling en de verantwoording opgenomen. Een aantal taken (vanaf 2022 alle milieuzaken) is belegd bij de ODBN om deskundigheid en continuïteit in de uitvoering te kunnen garanderen. Voor de uitvoering van de taken door de eigen organisatie is de formatie op alle deskundigheidsgebieden op orde. Wanneer knelpunten worden geconstateerd, bijvoorbeeld door vacatures of langdurige ziekte of verlof, wordt dit ondervangen door tijdelijke inhuur. Door de komst van de Omgevingswet zijn de kwaliteitscriteria veranderd. In 2024 wordt gekeken of nog steeds voldaan wordt aan de kwaliteitseisen middels een onderzoek.

14

De werkprocessen voor Vergunningverlening en Toezicht zijn in de basis beschreven en uitgewerkt in CLO. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet en het nieuwe zaaksysteem Centric Leefomgeving is voldaan aan de minimale eisen bij invoering van de Omgevingswet. De procesbeschrijvingen worden hier op aangepast. Voor Handhaving zijn de processen uitgeschreven en worden dit jaar in CLO geïmplementeerd. Mocht blijken dat de werkprocessen geoptimaliseerd dienen te worden door de verandering in de wetgeving en praktijkervaringen dan zal dit tussentijds gedaan worden.

15

5 H O E BEW AKEN W E DE VO O RT GAN G EN DE RESU LTAT EN ? Er is een inschatting gemaakt voor het jaar 2024 waarbij rekening is gehouden met de komst van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Waar we voorgaande jaren de verwachte resultaten konden inschatten op basis het jaarverslag van het voorgaande jaar, is dat voor het jaar 2024 niet mogelijk. Dit heeft te maken met veranderde wetgeving en nog geen volledig beeld van de taken en werkzaamheden. Toch is getracht een reële inschatting te maken waarbij de mogelijkheid bestaat dat deze afwijkt van de daadwerkelijke resultaten. Dit zal tussentijds gemonitord worden en daar waar nodig worden bijgestuurd. Om te kunnen beoordelen of de beleidsdoelstellingen en de geplande werkzaamheden uit het beleidsplan en - uitvoeringsprogramma worden gehaald, is het belangrijk dat de activiteiten geregistreerd worden. Door monitoring worden systematisch gegevens verzameld om na te gaan of en in hoeverre het gevoerde beleid slaagt. Deze gegevens zijn periodiek opvraagbaar voor zowel managementdoeleinden (voortgang van de uitvoering) als voor periodieke verantwoording aan het college en de gemeenteraad. De informatie kan worden gegenereerd uit het zaaksysteem Join en Centric Leefomgeving. Wat betreft de prioriteiten en doelen rapporten we jaarlijks in het jaarverslag wat we bereikt hebben in het afgelopen jaar.

De resultaten uit het jaarverslag worden betrokken bij de invulling van het volgende uitvoeringsprogramma.

16

Bijlage 1 Uitvoeringsprogramma vergunningverlening Reguliere werkzaamheden

1 Aanvragen en meldingen Bouwactiviteit < 10.000 10.000 < 100.000 100.000-1.000.000 > 1.000.000 Omgevingsplanactiviteit bouwen < 10.000 10.000 < 100.000 100.000-1.000.000 > 1.000.000 Activiteit strijdig gebruik Activiteit aanleg Activiteit monument Activiteit kap Uitweg Sloopmelding Voorbeoordeling Melding brandveilig gebruik Melding milieubelastende activiteit Omgevingsvergunning milieubelastende activiteit Sloopvergunning Opslag Reclame Totaal

Verwacht aantal

kengetal

Begrootte uren

32 3 5 3

11 16 27 41

352 48 135 123

48 50 25 9 85 20 17 140 31 120 220 18 55 1

10 15 26 39 14 11 17 11 8 15 11 6 4 45

480 750 650 351 1.190 220 289 1.540 248 1.800 2.420 108 220 45

1 1 10

11 6 6

11 6 60 11.046

17

2 Beleidsmatige uren en overige werkzaamheden Beleidsplannen actualiseren/implementeren Omgevingswet Bezwaar en beroep Applicatiebeheer Administratie en klantvragen Bedrijfsvoering (planning/overleg/controlecyclus/budgetbeheer/ voorbereiding poho): over alle bovenstaande activiteiten

990 620 724 2.163 352

Totaal

4.849

18

Bijlage 2 Uitvoeringsprogramma toezicht en handhaving Reguliere werkzaamheden

Verwacht aantal

kengetal

Toezicht uren Omgevingsvergunning < 10.000 10.000 < 100.000 100.000-1.000.000

135 150 75

1 2 4

75 25

4 6

50 30 100

5 10 8

100

8

75

4

44 24 68 98 1 N.v.t.

28 30 25 22 25

> 1.000.000 Toezicht WKB Omgevingsplanactiviteit Verzoeken tot handhaving Meldingen derde Eigen waarnemingen/Ambtshalve handhaving BAG-signaleringen Totaal

Begrootte uren

135 300 300 300 150 150 300 800 800 300 3.535

Juridische uren Bezwaar en beroep Verzoeken tot handhaving Meldingen derde Eigen waarnemingen/Ambtshalve BAG-signaleringen Beleid en juridische ondersteuning Totaal

1.232 720 1.700 2.156 25 400 6.233

Het aantal verwachtte juridische uren is meer dan de beschikbare fte uren. Dit komt onder andere door een verwachtte stijging van bezwaar- en beroepzaken en de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Op basis van strikte prioritering volgens het VTH beleid zullen zaken opgepakt worden. Het is daarom ook denkbaar dat wederom niet alles in 2024 opgepakt kan worden. Er zijn meer taken en werkzaamheden dan capaciteit. Alleen de zaken met de hoogste prioriteit worden opgepakt waardoor er geen capaciteit is voor al het overige. Bovendien vergt een toets aan de nieuwe wetgeving met name in de eerste periode meer tijd. Hoeveel uren werk het team kwijt is aan het toepassen van de nieuwe wetgeving is nog onduidelijk, waardoor de daadwerkelijke cijfers kunnen afwijken. 19

ODBN werkprogramma gemeenten 2024

's-Hertogenbosch, december 2023

Inhoud

2

1.

2.

3

Inleiding

4

1.1

Doel

6

1.2

Afbakening

6

1.3

Uitgangspunten

1.4

3.5

Niet geprogrammeerd toezicht en handhaving

46

3.5.1

Niet geprogrammeerd toezicht bij bedrijfsgebonden MBA’s

46

3.5.1.1 Controles milieu (losse opdrachten)

46

6

3.5.1.2 Beoordelen voorgeschreven onderzoeken

47

Voorbereiding, vaststelling, coördinatie uitvoering en monitoring

9

3.5.2

Repressieve bestuursrechtelijke handhaving

47

1.5

Financieel kader (in uren)

9

3.5.3

Advies verzoek om handhaving/advies gedoogbeschikkingen

47

1.6

Algemene werkzaamheden

11

3.5.4

Repressieve strafrechtelijke handhaving

48

Vergunningverlening

12

3.5.5

Behandelen klachten- en incidentmeldingen

50

2.1

Inleiding

14

3.6

Toezicht basistaken bodem en mobiel breken

50

2.2

Bedrijfsgebonden milieubelastende activiteiten (MBA’s)

14

3.7

Toezicht sloop met asbest

51

2.2.1

Omgevingswet

15

3.8

Ketenaanpak en milieucriminaliteit (gefinancierd uit budget collectieve taken) 53

2.2.2

Transitie veehouderij

16

3.9

Budgetten

2.2.3

Afhandeling van meldingen en vergunningen

19

2.2.4

Actualiteit en het intrekken van de vergunning

20

2.2.4.1 Actualiseren van vergunningen

20

2.2.4.2 Intrekken van vergunningen

Juridische ondersteuning (bezwaar en beroep)

56

4.1

Budgetten

58

Overige verzoektaken

59

20

5.1

Algemeen

59

Regionale prioriteiten voor de uitvoering

21

5.2

Uitvoering

59

2.2.5.1 Potentieel zeer zorgwekkende stoffen (ZZS)

21

5.3

Budgetten

59

2.2.5.2 Energiebesparing bedrijven

21

6.

2.2.5.3 Veehouderij en volksgezondheid

21

Bijlagen

2.2.6

Rolopvatting

22

Bijlage 1: Overzicht uit te voeren verzoektaken per gemeente

64

3.

2.2.5

4.

54

5.

Regionale dienstverlening

60 62

2.3

Meldingen basistaken bodem en mobiel breken

23

Bijlage 2: Overzicht budgetten per gemeente

68

2.4

Meldingen sloop met asbest

24

Bijlage 3: Beschrijving werkzaamheden overige verzoektaken

72

2.5

Budgetten

24

Toezicht en handhaving

26

3.1

Risicomodel

28

3.2

Doelstellingen en indicatoren

30

3.3

Financieel kader geprogrammeerd toezicht (in uren)

30

3.4

Geprogrammeerd toezicht en handhaving

31

3.4.1

Voorbereidingsfase toezicht/bedrijvenlijst

32

3.4.2

Industrieel

33

3.4.3

Veehouderijen

34

Branche en thema aanpak

34

3.4.4.1 Branche aanpak

34

3.4.4.2 Thema aanpak

38

3.4.5

Gebiedsgerichte aanpak

43

3.4.6

Toekomstige ontwikkelingen

44

3.4.4

Gemeentelijk werkprogramma 2024 ODBN

Versie 2.1, december 2023

3

4

1 Inleiding

Gemeentelijk werkprogramma 2024 ODBN

5

Versie 2.1, december 2023

6

1 Inleiding

1.1 Doel Dit document het “ODBN werkprogramma gemeenten 2024” (hierna: werkprogramma) heeft als doel een zo goed mogelijk beeld te geven van de taken die voor 2024 aan de Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN) worden opgedragen. Met dit werkprogramma wordt, voor wat betreft de taken die bij de ODBN zijn belegd, invulling gegeven aan artikel 13.8 lid 1 van het Omgevingsbesluit.

1.2 Afbakening Het werkprogramma geldt voor geheel 2024 en betreft de VTH basis- en verzoektaken en de overige verzoektaken. Voor het budget Collectieve taken (onderdeel van het Ontwikkelprogramma 2024), SSIB, Bodemloket, calamiteitenregeling (omgevingszorg) en klachtenregeling zijn alleen de financiële gegevens opgenomen.

1.3 Uitgangspunten

Dit werkprogramma wordt in 2024 dus voor het eerst onder de vlag van de Omgevingswet uitgevoerd. Zowel voor provincie, gemeenten, ketenpartners als de ODBN wordt dit een startjaar om te gaan werken vanuit andere wetgeving, andere instrumenten, sturen op het gesprek aan de voorkant, (nog) meer integrale (digitale) samenwerking en in dit geheel ontdekken wat er wel en niet kan. Ondanks de lange aanloopperiode, krijgen de eerste jaren een hoog gehalte “learning by doing”. Dat is niet erg, zolang met elkaar het goede gesprek gevoerd blijft worden: “Werkt het zoals we het hadden bedacht?” en “Waar hebben we samen bij te sturen?”.

Beleidskaders Op het moment van schrijven wordt gewerkt aan een herziening van het ROK-VV en ROK-TH dat moet leiden tot een nieuwe uitvoerings- en handhavingsstrategie: het ROK-VTH. Dit kader is van de deelnemers en de ODBN ondersteunt dit proces. In een gezamenlijke sessie in juli 2023 werd overeenstemming bereikt dat het nieuwe beleidskader meer flexibiliteit moet bieden aan de uitvoering. Doelen en prioriteiten moeten jaarlijks bepaald of bijgesteld kunnen worden en zullen daarom in de P&C documenten worden opgenomen. Uitwerking van de doelen en prioriteiten vindt plaats in het werkprogramma. Het streven is om dit nieuwe integrale VTH-beleid medio 2024 vast te stellen. Omdat het werkprogramma 2024 op dat moment reeds definitief is, is het ROK-VTH hierin niet opgenomen. 2024 wordt als een overgangsjaar beschouwd, waarin wel zoveel als mogelijk wordt geanticipeerd op het nieuwe beleid. Een voorbeeld hiervan is dat in 2024 voor de prioritering van milieu inspecties al gebruik gemaakt wordt van het nieuwe risicomodel (zie hoofdstuk 3).

Iedere deelnemer is zelf verantwoordelijk voor het onderbrengen van het basistakenpakket bij de ODBN. Bij het uitvoeren van dit werkprogramma houdt ODBN zich aan de Algemene leveringsvoorwaarden en uniforme werkafspraken, zoals gepubliceerd op de website van de ODBN. De ODBN dient te voldoen aan de kwaliteitscriteria zoals die gelden voor vergunningverlening, toezicht en handhaving inzake het omgevingsrecht, voor zover betrekking hebbend op omgevingsdiensten. Ten slotte houdt de ODBN zich aan de – in 2022 tot stand gekomen – uniforme gemeentelijke mandaatbesluiten. Daarin is aan de directeur mandaat verleend voor het nemen van alle besluiten die voortvloeien uit de opdracht die is verleend aan de omgevingsdienst, zoals (onder meer) vastgelegd in dit werkprogramma. Daarin is ook mandaat verleend voor de elektronische publicatie van besluiten in het (digitaal) gemeenteblad. Als een gemeente ook wil publiceren in een lokaal weekblad, regelt zij dit zelf.

Wettelijk kader (Omgevingswet) Vanaf 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht. Voor de uitvoering van dit werkprogramma is uitgegaan van de Omgevingswet. In paragraaf 1.5 Financieel kader (in uren), wordt aangegeven in hoeverre bij de financiële uitgangspunten is geanticipeerd op de Omgevingswet.

Gemeentelijk werkprogramma 2024 ODBN

Versie 2.1, december 2023

7

8

Inrichtingenbestand/activiteitenbestand Met de invoering van de Omgevingswet wordt het begrip inrichting uit de Wet milieubeheer losgelaten en vervangen door het begrip milieubelastende activiteit (MBA). De Omgevingswet definieert een milieubelastende activiteit als een activiteit die nadelige gevolgen voor het milieu kan veroorzaken. Het inrichtingenbestand moet daarom omgezet worden naar een activiteitenbestand. Op 1 januari 2024 is er nog geen activiteitenbestand. Dit is ook geen vereiste voor de uitvoering van de werkzaamheden. Op natuurlijke momenten, bijvoorbeeld bij het uitvoeren van inspecties, wordt de inrichting omgezet naar MBA. Op dit moment wordt door de ODBN een aanpak uitgewerkt waardoor inzicht ontstaat in de financiële en organisatorische gevolgen. Als het inzicht is verkregen zal dit met de deelnemers worden besproken. Bij de voorbereidingen en de uitvoering van dit werkprogramma wordt de beschikbare informatie uit het inrichtingenbestand en waar mogelijk het activiteitenbestand gebruikt.

Verschuiving bevoegd gezag Met de komst van de Omgevingswet zal voor een aantal activiteiten (inrichtingen) het bevoegde gezag gaan verschuiven van provincie naar gemeente en andersom. De gevolgen hiervan zijn meegenomen in dit werkprogramma.

Gemeentelijk werkprogramma 2024 ODBN

1.4 Voorbereiding, vaststelling, coördinatie uitvoering en monitoring Het ODBN werkprogramma gemeenten 2024 is door de ODBN opgesteld. Begin maart 2023 is aan alle gemeenten het concept van bijlage 2 (budgeturen per gemeente) van dit werkprogramma toegestuurd zodat gemeente hierop konden anticiperen in hun eigen begroting. De in bijlage 2 opgenomen definitieve budgeturen zijn in samenwerking met de betreffende gemeenten bepaald. Het werkprogramma wordt door alle gemeenten individueel vastgesteld. De ODBN coördineert de uitvoering van het werkprogramma. De ODBN rapporteert periodiek over de uitvoering van het werkprogramma. De individuele gemeenten zijn zelf verantwoordelijk voor de monitoring van de budgetten en eventuele budgetoverschrijdingen.

1.5 Financieel kader (in uren) Dit werkprogramma is opgesplitst in de volgende hoofdstukken: ➜ Vergunningverlening (basis- en VTH-verzoektaken); ➜ Toezicht en handhaving (basis- en VTH-verzoektaken); ➜ Juridische ondersteuning (basis- en VTH-verzoektaken); ➜ Overige verzoektaken.

Versie 2.1, december 2023

9

10

11

Bij het opstellen van dit werkprogramma zijn onderstaande financiële uitgangspunten gehanteerd: 1

Algemene werkzaamheden ten behoeve van het werkprogramma: Per gemeente 65 uur+1,3% van het totaal aantal uren van het werkprogramma van de betreffende gemeente (excl. uren Intake en verzending). 2 Intake en verzending: 15% van het totaal aantal uren van het werkprogramma van de betreffende gemeente (excl. uren Algemene werkzaamheden). 3 Vergunningverlening bij bedrijfsgebonden MBA’s: Basis gemiddelde uurbesteding 2020, 2021 en 2022 aangevuld met een trendanalyse (stijgende of dalende lijn) op hoofdlijnen. De uren worden indien nodig bijgesteld op basis van deze trendanalyse om een realistischer beeld te geven. Aanvullend zijn uren opgenomen voor het behandelen van vergunningen/ meldingen van bedrijven die onder de Omgevingswet van bevoegd gezag wisselen (van provincie naar gemeente. Basistaken bodem en mobiel breken: Basis gemiddelde uurbesteding 2020, 2021 en 2022 aangevuld met een trendanalyse (stijgende of dalende lijn) op hoofdlijnen. De uren worden indien nodig bijgesteld op basis van deze trendanalyse om een realistischer beeld te geven. Daarnaast zijn aanvullend uren opgenomen voor de nieuwe bodemtaken onder de Omgevingswet. 5 Asbesttaken: Basis gemiddelde uurbesteding 2020, 2021 en 2022 aangevuld met een trendanalyse (stijgende of dalende lijn) op hoofdlijnen. De uren worden indien nodig bijgesteld op basis van deze trendanalyse om een realistischer beeld te geven.

6 Geprogrammeerd toezicht: Zie paragraaf 3.3. 7 Niet geprogrammeerd toezicht: Basis gemiddelde uurbesteding 2020, 2021 en 2022 aangevuld met een trendanalyse (stijgende of dalende lijn) op hoofdlijnen. De uren worden indien nodig bijgesteld op basis van deze trendanalyse om een realistischer beeld te geven. Daarnaast zijn aanvullend uren opgenomen voor de uitvoering van bestuurlijke repressieve handhaving (1.900 uur totaal, voorheen uitvoering binnen geprogrammeerd toezicht). 8  Juridische ondersteuning basistaken: Basis gemiddelde uurbesteding 2020, 2021 en 2022 aangevuld met een trendanalyse (stijgende of dalende lijn) op hoofdlijnen. De uren worden indien nodig bijgesteld op basis van deze trendanalyse om een realistischer beeld te geven. 9  Overige verzoektaken: Basis gemiddelde uurbesteding 2020, 2021 en 2022 aangevuld met een trendanalyse (stijgende of dalende lijn) op hoofdlijnen. De uren worden indien nodig bijgesteld op basis van deze trendanalyse om een realistischer beeld te geven. Buiten de nieuwe bodemtaken en de overdracht van bedrijven die onder de Omgevingswet wisselen van bevoegd gezag, zijn de gevolgen van de Omgevingswet op de VTH-taken niet in de uren opgenomen. Er is op dit moment onvoldoende (bruikbare) informatie voorhanden om deze vertaling te kunnen maken.

Daarnaast zijn de effecten van de Omgevingswet ook afhankelijk van beleidskeuzes die gemeenten nog moeten maken. Er zal rekening gehouden moeten worden met een toename in de uren en daarmee de kosten voor wat betreft de uitvoering als gevolg van de implementatie van de Omgevingswet.

Gemeentelijk werkprogramma 2024 ODBN

LET OP: Bovenstaande uitgangspunten worden gehanteerd voor het berekenen van de budgeturen. Afrekening vindt plaats op basis van daadwerkelijk gerealiseerde uren waardoor de percentages bij algemene werkzaamheden en intake en verzending kunnen afwijken. Daarnaast zijn eventuele projectkosten (werkzaamheden door derden zoals monsternames of emissiemetingen) niet in de berekende budgeturen opgenomen. Projectkosten komen niet ten laste van de budgeturen maar worden aanvullend in rekening gebracht.

1.6 Algemene werkzaamheden Ten behoeve van het werkprogramma worden een aantal algemene werkzaamheden uitgevoerd zoals het opstellen werkprogramma (incl. selectie bedrijven), monitoring, capaciteitsplanning en uitvoeren van analyses. Hiervoor wordt per gemeente 65 uur + 1,3% van het totaal aantal uren (excl. uren Intake en verzending) van het werkprogramma van de betreffende gemeente gereserveerd. In de bijlage 2 zijn de budgeturen per gemeente voor de algemene werkzaamheden opgenomen.

Versie 2.1, december 2023

12

2 Vergunningverlening

13

2

Gemeentelijk werkprogramma 2024 ODBN

Versie 2.1, december 2023

13

14

2 Vergunningverlening

2.1 Inleiding We bevinden ons nog steeds in een periode van omvangrijke ontwikkelingen met invloed op vergunningverlening. De ODBN werkt intensief samen met haar deelnemers aan deze ontwikkelingen, zoals de implementatie van de Omgevingswet, de transitie van de veehouderij en de doorontwikkeling van de VTH-taken van de ODBN. Deze ontwikkelingen staan niet op zichzelf maar komen voort uit maatschappelijke ontwikkelingen zoals een andere blik op de leefomgeving, de veranderingen binnen de agrarische sector en een andere houding in de gesprekken met bedrijven, inwoners en maatschappelijke organisaties. De ontwikkelingen binnen de veehouderij zijn van grote invloed op het aantal vergunningsaanvragen en meldingen (zie paragraaf 2.2.2). Daarnaast volgt uit recente uitspraken van de rechtbank dat de reductie van emissiearme stalsystemen niet gegarandeerd is. Hierdoor moeten steeds vaker mitigerende maatregelen worden getroffen of wordt in voorkomende gevallen juist aangegeven dat mitigerende maatregelen niet mogelijk zijn. Ook moeten eerder genomen MER-besluiten die nog niet ‘geland’ zijn in de omgevingsvergunning opnieuw getoetst worden wanneer de aanvraag omgevingsvergunning daadwerkelijk is ingediend. Deze zaken leiden tot het nodige extra werk.

Het betreft het behandelen van een aanvraag/melding/ informatieplicht inclusief het beoordelen van onderzoeken die hier deel van uitmaken en eventuele juridische inzet inclusief zienswijze maar exclusief bezwaar- en beroepsprocedures. Bezwaar- en beroepsprocedures zijn opgenomen in hoofdstuk 4 Juridische ondersteuning..

2.2.1 Omgevingswet Met de komst van de Omgevingswet gaat er het nodige veranderen binnen de vergunningverlening voor bedrijfsgebonden MBA’s: ➜ Geen vergunningplicht meer voor het gehele bedrijf maar enkel nog voor één (of meerdere) specifieke milieubelastende activiteit; ➜ Het aantal vergunningplichtige milieubelastende activiteiten zal verminderen ten opzichte van het huidige aantal vergunning-/OBM-plichtige inrichtingen; ➜ Naast het instrument meldingsplicht komt er een nieuw instrument, de Informatieplicht; ➜ Per milieubelastende activiteit is omschreven welke informatie, behorende bij de melding, benodigd is (dit is afhankelijk van de risico’s van een activiteit); ➜ Het instrument omgevingsoverleg (de intake- en omgevingstafel) wordt geïntroduceerd. Deze verandering hebben invloed op de processen, de werkwijzen en de samenwerking met gemeenten en overige partners. De verwachting is dat 2024 voornamelijk nodig is om ervaring met de Omgevingswet op te doen en het effect ervan inzichtelijk te maken. De nieuwe inzichten kunnen gebruikt worden als input voor het werkprogramma 2025.

Tot slot wordt opgemerkt dat rond de inwerkingtreding van de Omgevingswet mogelijk een piek in het werk kan ontstaan. Enerzijds voor initiatieven die nog op het laatste moment worden ingediend onder het oude wettelijke regime. Anderzijds op initiatieven die direct na inwerkingtreding van de Omgevingswet ingediend worden.

2.2 Bedrijfsgebonden milieubelastende activiteiten (MBA’s) De werkzaamheden voor vergunningverlening voor bedrijfsgebonden MBA’s omvatten: ➜ Behandelen aanvragen van een omgevingsvergunning voor een milieubelastende activiteit; ➜ Behandelen milieuneutrale wijziging omgevingsvergunning; ➜ Beoordelen meldingen milieubelastende activiteiten; ➜ Beoordelen informatieplicht milieubelastende activiteiten; ➜ Beoordelen omgevingsvergunning beperkte milieutoets (OBM) (alleen overgangsrecht); ➜ Actualiseren voorschriften omgevingsvergunning; ➜ Intrekken omgevingsvergunning; ➜ Opstellen maatwerkvoorschriften/ beoordelen gelijkwaardigheid; ➜ Overige adviezen m.b.t. omgevingsvergunningen (b.v. beoordelen aanmeldnotitie, beoordelen MER voorafgaande aan vergunningprocedure, toetsen rapportage E-PRTR).

Gemeentelijk werkprogramma 2024 ODBN

Versie 2.1, december 2023

15

16

2.2.2 Transitie veehouderij Binnen de veehouderij zijn al langere tijd veel ontwikkelingen die van invloed zijn op het aantal vergunningaanvragen en meldingen en daarnaast heel bepalend zijn voor de wijze waarop het werk uitgevoerd moet worden. De belangrijkste ontwikkelingen zijn: ➜ Aanpassing van de Interim Omgevingsverordening (IOV) De aanpassing van de IOV in 2023 met een zogenaamde ‘uitzingregeling’. Veehouders die het voornemen hebben om uiterlijk per 2028 te stoppen, hebben de mogelijkheid om op een andere manier aan de ammoniakreductie-eisen te voldoen, zoals het houden van minder dieren. Daarmee hoeven zij niet te voldoen aan de verplichte aanpassing van verouderde stalsystemen per 1 juli 2024. ➜ Rapport Stalaanpassingen Provincie breed is in beeld gebracht op hoeveel bedrijfslocaties er naar verwachting voor 2024 één of meerdere stalsystemen moeten worden aangepast met emissiereducerende maatregelen om te kunnen voldoen aan de eisen uit de IOV. Hoewel er al de nodige aanpassingen zijn gedaan (waarvan een aantal niet meer toekomstbestendig > zie hieronder ‘RAV codering stalsystemen’), blijken er nog veel bedrijven aanpassingen te moeten verrichten (Rapport Stalaanpassingen 2024).

➜ Routekaart 2024 In de door Gedeputeerde Staten in 2022 vastgestelde Routekaart stalaanpassingen 2024 is beschreven dat veehouders gestimuleerd gaan worden om voortaan alleen op grond van de Wabo/ Omgevingswet een omgevingsvergunning aan te vragen, waardoor de natuurtoets in dat kader dient plaats te vinden. Dit legt een grotere last bij gemeenten, zoals beschreven in de Routekaart 2024. In deze fase zijn er nog te veel onzekerheden om hiervoor al uren te reserveren in het werkprogramma.

Gemeentelijk werkprogramma 2024 ODBN

In de Routekaart 2024 is ook een nieuwe cruciale datum verschenen en wel 1 oktober 2023. Dit is de datum waarop de provincie verwacht dat veehouders uiterlijk aangeven of ze stoppen of doorgaan. Vóór deze datum moet dan ook een aanvraag zijn ingediend. Als veehouders dit doen zijn ze er van verzekerd dat beoordeling op basis van het vigerende regime gebeurt. Daarnaast vallen zij dan onder een flexibeler handhavingsregime wanneer ze op 1 juli 2024 niet voldoen omdat er nog geen vergunning is of de aanpassingen nog niet gereed zijn (in het recente bestuursakkoord van Gedeputeerde Staten is opgenomen dat de deadline om stikstof te reduceren voor melkvee en kalveren opschuift naar 1 januari 2026). ➜ Beëindiging veehouderij met als gevolg wijziging van activiteiten In Brabant en landelijk wordt ingezet op de gebiedsaanpak, inclusief mogelijke onteigeningen (zie Kamerbrief Minister vrijdag 1/4/22). Verder is er een nieuwe landelijke beëindigingsregeling in verband met de stikstofproblematiek (LBV) in werking getreden op 3 juli 2023. Deze regeling staat open tot 1 december 2023. De tweede tranche van de Maatregel gerichte aankoop en beëindiging veehouderijen (MGA2) is in voorbereiding. ➜ RAV codering stalsystemen Inmiddels zijn er diverse uitspraken gedaan over de houdbaarheid van individuele stalsystemen.

Daarnaast lijkt ook de gehele systematiek rondom de RAV ter discussie te staan (studie Wageningen University & Research). Deze ontwikkelingen brengen grote onzekerheden met zich mee rondom vergunningverlening. In de kamerbrief Innovatie en borging van emissiearme stalsystemen van 30 juni 2023 heeft de minister aangegeven er nieuw stelsel van stalbeoordeling moet komen. Er wordt ingezet op een robuust systeem van stalbeoordeling, dat geschikt is voor de omgevingsvergunning en een basis biedt voor de natuurvergunning. Het nieuwe stelsel wordt, in samenwerking met RVO, verder uitgewerkt door de minister van LNV, de staatssecretaris van I&W en de minister voor N&S. Het doel van de vernieuwde stalbeoordelingssystematiek is om tot betrouwbare emissie-indicatoren te komen, die gericht zijn op het bieden van voldoende zekerheid en die innovaties mogelijk maken en borgen. Om voor de bouw van stallen op de korte termijn helderheid te kunnen bieden, beziet het ministerie van LNV hoe op een juridisch houdbare wijze overgeschakeld kan worden op een emissiearm stalsysteem. Hiertoe wordt een handreiking opgesteld die handvatten biedt aan ondernemers voor het uitvoeren van een passende beoordeling.

➜ Innovatie en borging van emissiearme stalsystemen Op 30 juni 2023 heeft de minister (LNV) aangegeven dat de emissiearme vloeren voor melkveestallen, waaraan vóór 2021 een emissiefactor is toegekend voor ammoniak, in de praktijk geen significante emissiereductie te bieden. Deze vloeren zijn een van de weinige technieken die voor melkvee op de RAV-lijst staan (nieuwe technieken vanaf 2021, zoals de Lely Sphere en het koetoilet, zijn niet meegenomen in dit onderzoek). De staatssecretaris van I&W zal de emissiefactoren voor staltechnieken voor melkvee van voor 2021 opnieuw bezien. De staatssecretaris van I&W heeft tevens aangegeven voornemens te zijn om de emissiefactoren voor nieuw te bouwen volièrestallen (pluimvee) tijdelijk met een factor 3 te verhogen. De verhoging van de emissiefactor betekent dat een andere staltechniek toegepast moet worden, die meer ammoniak reduceert. ➜ Beter Leven 1 Ster (BLK1*) In 2021 hebben de Nederlandse supermarkten, en verschillende partijen in andere afzetkanalen, aangegeven vanaf eind 2023 alleen nog maar kippenvlees te verkopen dat Versie 2.1, december 2023