17. Raadsinformatiebrief Uitvoeringsprogramma Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) 2025
Tekst van het document
Vught Raadsinformatiebrief Datum Onderwerp Zaaknummer Documentnr.
28 januari 2025 Uitvoeringsprogramma Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) 2025 Z24 - 282174 UIT/24 - 661557
Inleiding Jaarlijks stelt het college een uitvoeringsprogramma VTH vast en stuurt het ter kennisgeving aan u toe. Vervolgens worden dit stuk getoetst door het Interbestuurlijk toezicht (IBT) van de provincie Noord-Brabant. Inhoudelijk De Uitvoerings- en handhavingsstrategie 2024-2026 is door het college vastgesteld op 19 december 2023. In het uitvoeringsprogramma worden keuzes gemaakt op welke manier we met de beschikbare capaciteit binnen VTH omgaan. Het wettelijk kader wordt gevormd door de Omgevingswet, de bijbehorende besluiten: het Omgevingsbesluit, het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bid), het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal), het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en ministeriële regelingen zoals de Omgevingsregeling. Naast de reguliere actualisatie hebben wij het uitvoeringsprogramma uiteraard aangepast aan de hand van de te verwachten ontwikkelingen die voortvloeien uit de nieuwe wet- en regelgeving. Een aantal taken (vanaf 2022 alle milieuzaken) is belegd bij de Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN) om deskundigheid en continuïteit in de uitvoering te kunnen garanderen. Het werkprogramma van de ODBN 2025 is daarom onderdeel van onze uitvoering en in de bijlagen te vinden.
Het IBT toetst het uitvoeringsprogramma per jaar afwisselend systematisch op een aantal criteria en inhoudelijke eisen. Het is daardoor mogelijk dat zij volgend jaar een terugkoppeling geeft op andere criteria en onderdelen dan zij dit jaar heeft gedaan. Conclusie Het aantal verwachtte juridische uren is significant meer dan de beschikbare fte uren. Dit komt onder andere door een enorme toename van veiligheidscasussen in 2024. Dit heeft te maken met extra capaciteit en ruimte die is vrijgemaakt bij Veiligheid. Daarnaast is ook meer ingezet op communicatie voor het melden van signalen. De verwachting is dat veiligheidscasussen blijven oplopen in 2025. Op basis van prioritering volgens het VTH beleid zullen zaken opgepakt worden. Het is daarom ook denkbaar dat niet alles in 2025 behandeld kan worden. Standpunt/Besluit college van B en W Het college heeft op 28 januari 2025 besloten het uitvoeringsprogramma VTH 2025 vast te stellen.
1/2
Vught ks Burgemeester en wethouders van Vught, de burgemeester, de secretaris,
W.F.F. Keijzers
R.J. van de Mortel
Bijlage(n): 1. Uitvoeringsprogramma VTH 2025 2. Werkprogramma ODBN 2025
Uitvoeringsprogramma VTH Fysieke leefomgeving 2025
Vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders op 28 januari 2025
1
Inhoud 1
INLEIDING ........................................................................................................................................................ 3
2
WAT WILLEN WE BEREIKEN IN 2025? .................................................................................................. 4
3
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN IN 2025? ..................................................................................... 5 3.1 Algemene uitgangspunten ................................................................................................................................. 5 3.2 Beoordelen producten fysieke leefomgeving ................................................................................................. 5 3.3 Realiseren van de doelstellingen....................................................................................................................... 7 3.3.1 Kwalitatief goede dienstverlening ............................................................................................................ 7 3.2.2 Integraal werken.......................................................................................................................................... 9 3.2.3 Rechtszekerheid voor inwoners en ondernemers................................................................................11 3.2.4 Redeneren vanuit oplossingen ................................................................................................................11 3.2.4 Gedeelde verantwoordelijkheid ..............................................................................................................12
4
WAT HEBBEN WE DAARVOOR NODIG? ...........................................................................................13 4.1 Financiële middelen .........................................................................................................................................13 4.2 Inzet capaciteit ..................................................................................................................................................13 4.3 Kwaliteitsborging..............................................................................................................................................14
5
HOE BEWAKEN WE DE VOORTGANG EN DE RESULTATEN?...............................................15
2
1
INLEIDING
Voor de periode vanaf 2022 heeft het college Beleid VTH Fysieke Leefomgeving vastgesteld. Dit beleidsdocument is op 19 december 2023 herzien en vastgesteld voor de bestuursperiode tot en met 2026. De herzieningen zien met name op de implementatie en inwerkingtreding van de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. In dat strategische beleidsdocument zijn, naast de visie en ambitie, ook de prioriteiten voor de komende periode opgenomen. Het college moet onder de Omgevingswet op basis van het Omgevingsbesluit jaarlijks een uitvoeringsprogramma vaststellen. Dit uitvoeringsprogramma ligt nu aan u voor. In dit programma staan de activiteiten die uitgevoerd moeten worden om de beleidsdoelen te halen. Het gaat over alle activiteiten die in 2025 worden uitgevoerd op het gebied van vergunningen, toezicht en handhaving. Dit zijn taken in het kader van vergunningverlening, toezicht en handhaving die volgens de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) en de Omgevingswet (Ow) aan de gemeente zijn opgedragen met betrekking tot de fysieke leefomgeving (bouwen, slopen, strijdig gebruik, uitvoeren van een werk en werkzaamheden (aanleggen), milieu, monumenten, brandveilig gebruik, maken van uitwegen en kappen van bomen). Het belangrijkste is het organiseren van voldoende menskracht, voorzien van een adequaat opleidingsniveau en de vereiste werkervaring.
3
2
WAT WILLEN WE BEREIKEN IN 2025?
In het “Uitvoerings- en handhavingsstrategie, fysieke leefomgeving 2024-2026” is de visie van de gemeente Vught geformuleerd. In de visie gaan we voor een aantrekkelijke gemeente waar de inwoners en bezoekers zich welkom, thuis en veilig voelen en streven we naar een hoog dienstverleningsniveau. Er wordt niet alleen gekeken naar wat niet mag, maar juist ook naar wat mogelijk is. Dit kan worden bereikt door een integrale samenwerking tussen vergunningverlening, toezicht en handhaving, met de overige beleidsclusters binnen de organisatie én met onze inwoners en partners. Inwoners worden uitgenodigd om zelf met initiatieven of alternatieven te komen. De gemeente neemt daarbij een faciliterende en meedenkende rol in. Deze visie sluit ook aan bij de Omgevingswet die op 1 januari 2024 in werking is getreden en meer ruimte biedt om integrale afwegingen te maken en maatwerk te leveren. Van deze uitnodiging wordt dan ook vaak gebruik gemaakt middels de voorbeoordeling. Het formaat van het initiatief maakt door welk team het initiatief wordt behandeld.
Om het bovenstaande te bereiken hebben wij onszelf in het “Uitvoerings- en handhavingsstrategie, fysieke leefomgeving 2024-2026” een aantal doelen gesteld: ▪ Kwalitatief goede dienstverlening o De gemeente is bereikbaar voor de burger; o Een burger of bedrijf wordt “ontlast” in die zin dat vragen door de gemeente gecoördineerd opgepakt worden en een burger of bedrijf zelf niet hoeft te zoeken waar of bij wie hij terecht moet. Anderzijds kent de Omgevingswet een grote verantwoordelijkheid toe aan burger of bedrijf over onder andere participatie. ▪
Integraal werken o Integrale beoordeling met alle interne adviseurs of gebieden met raakvlakken en externe partners; o Acties voor derden en de eigen organisatie op dezelfde wijze uitvoeren.
▪
Rechtszekerheid voor inwoners en ondernemers o Bij de gemeente werken deskundige mensen die in staat zijn om de juiste besluiten te nemen; o De gemeente neemt besluiten die voor iedereen te begrijpen zijn; o De gemeente wil graag juridisch houdbare besluiten nemen.
▪
Redeneren vanuit oplossingen o De gemeente denkt oplossingsgericht mee met initiatiefnemers, o De gemeente geeft duidelijkheid over de (on)haalbaarheid van een initiatief.
▪
Gedeelde verantwoordelijkheid o De gemeente werkt graag samen met initiatiefnemers en/of naar een oplossing met overtreders. Daarbij neemt de gemeente een faciliterende en meedenkende rol in, maar zij wijst initiatiefnemers/overtreders ook op de eigen verantwoordelijkheid.
De doelen moeten worden bereikt binnen de lopende bestuursperiode. Dit uitvoeringsprogramma gebruiken we om onze doelen en prioriteiten te concretiseren.
4
3
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN IN 2025?
3.1 Algemene uitgangspunten Binnen het team Vergunningen en Veiligheid van de afdeling Dienstverlening nemen de medewerkers vergunningen de voorbeoordelingen, aanvragen en meldingen in behandeling en zorgen ervoor dat de toetsing en advisering tijdig worden uitgevoerd. De afhandeling van de vergunningaanvragen laten we zoveel mogelijk aansluiten bij de doelen van het “Uitvoerings- en handhavingsstrategie, fysieke leefomgeving 2024-2026”. Om dit uit te kunnen voeren zijn aantallen en de geformuleerde doelstellingen van belang. Voor behandeling van vergunningaanvragen wordt hierna in kaart gebracht hoeveel voorbeoordelingen, vergunningaanvragen en meldingen verwacht worden in 2025. Verder worden de doelstellingen van de gemeente Vught geformuleerd en geconcretiseerd. Binnen het cluster Veiligheid denken we oplossingsgericht mee, geven we zo veel mogelijk duidelijkheid over de haalbaarheid van een initiatief/oplossing en wijzen we overtreders/verzoekers daarnaast op hun eigen verantwoordelijkheid. Het geven van duidelijkheid, wijzen op een eigen verantwoordelijkheid en het zoeken naar elkaars belangen en overeenkomsten, zullen in 2025 nog een grotere rol spelen om handhavingsverzoeken, waar mogelijk, zonder juridische procedure op te lossen.
In 2024 hebben we namelijk gemerkt dat de inzet van wijk-GGD’ers, boa’s, wijkagenten en buurtbemiddeling effectief kunnen zijn om zonder juridische procedure tot een oplossing te komen. Hier zullen wij in 2025 dan ook weer nauw mee samenwerken. Op basis van de verschillende wettelijke taken moet een groot aantal handhavingsactiviteiten worden uitgevoerd. Over het algemeen is de totale hoeveelheid werk groter dan de voor handhaving beschikbare personele capaciteit. Een verantwoorde prioritering is dus onmisbaar. De gemeente Vught heeft de overtuiging dat zij met een slimme inzet van middelen, een integrale benadering die ook organisatorisch zijn beslag heeft gekregen, haar handhavingstaak op een verantwoorde manier kan uitvoeren. De keuzes in prioritering bij handhaving zijn op basis van een risicoanalyse bepaald. Op deze manier wordt ernaar gestreefd om zo effectief en efficiënt mogelijk te handhaven. De prioritering is vastgesteld in het VTH-beleid fysieke leefomgeving dat van toepassing is vanaf 2024.
3.2 Beoordelen producten fysieke leefomgeving In onderstaande tabel is een overzicht te vinden van de voorgaande verwachtingen over de jaren 2023 en 2024, op activiteitniveau. Ook is een prognose gegevens voor 2025.
Soort aanvraag Omgevingsplanactiviteit bouwen: < 10.000 10.000 – 100.000 100.000 – 1.000.000 >1.000.000
2023
2024
2025
92 100 62 16
100 98 60 12
161 117 32 4
5
Technische bouwactiviteit: Geïntegreerd in bouwactiviteit Geïntegreerd in bouwactiviteit Geïntegreerd in bouwactiviteit Geïntegreerd in bouwactiviteit
48
36
50
76
25
5
3
4
Activiteit strijdig gebruik Activiteit aanleg Activiteit monument Activiteit kap Uitweg Sloopmelding
118 22 18 116 31 124
115 20 17 116 31 120
Voorbeoordeling Melding brandveilig gebruik Melding milieu
223
220
8
8
50 9 16 40 23 Omgevingsdienst Brabant Noord, 140 183 39
61
55
Sloopvergunning Opslag Flora en Fauna Reclame
1 1 1 1
1 1 1 1
< 10.000 10.000 – 100.000 100.000 – 1.000.000 >1.000.000
Omgevingsdienst Brabant Noord, 11 3 1 1 1
In het jaar 2024 hebben wij de eerste ervaringen opgedaan met de Omgevingswet. Bij de vaststelling van het Uitvoeringsprogramma VTH 2024 waren de aantallen gebaseerd op de voormalige wetgeving, en de verwachte ontwikkelingen. Omdat bij het bepalen van de verwachte aantallen voor het jaar 2025 rekening is gehouden met de feitelijke aantallen over 2024, zijn er (grotere) verschillen ontstaan tussen het jaar 2024/2025. Het grootste verschil betreft de activiteit strijdig gebruik (buitenplanse omgevingsplanactiviteit). Er wordt met regelmaat gebruik gemaakt van de binnenplanse ontheffing zoals is opgenomen in het Omgevingsplan. Omdat deze activiteit met de komst van de Omgevingswet niet meer behoort tot de activiteit strijdig gebruik, is deze activiteit in de aantallen komen te vervallen. Ook de activiteit kap is verlaagd naar het aantal dat correspondeert met de realiteit over het jaar 2024. In onderstaande tabel is een overzicht te vinden van diverse verwachtte aantallen met betrekking tot Toezicht en Handhaving over 2023 en 2024. Ook is de verwachting voor het jaar 2025 opgenomen. Vanwege de toename in veiligheidsvraagstukken en Woo-verzoeken zijn deze apart opgenomen in de tabel voor 2025. 2023
2024
2025
Bouwcontroles Controles brandveiligheid
834 45
842 45
834 45
BAG Meldingen derde(n) Eigen waarnemingen/Ambtshalve waarnemingen Controles overige
88 73 110 19
75 100 100 230
88 83 110 300
Toezicht
6
Handhaving
Verzoeken tot handhaving Bezwaar/beroep/hoger beroep/voorlopige voorziening handhaving, openbare orde en veiligheid, evenementen en APV
24 36
24 44
24 43
Meldingen derde(n) Eigen waarnemingen/Ambtshalve handhaving BAG-signalering Veiligheid Woo-verzoeken
63 90 1 -
68 98 1 -
180 90 1 61 4
De meldingen derde(n) worden ingestuurd vanuit de gemeentelijke website, melding maken, dan wel via de BuitenBeter app. In de praktijk is gebleken dat de meldingsbereidheid van de burgers hoger is dan voorheen, mede gelet op het feit dat meldingen anoniem kunnen worden ingestuurd. Ook wordt de BuitenBeter app gepromoot door de gemeente Vught. De gemeente adviseert de burgers namelijk om meldingen te doen indien nodig, dit wordt gecommuniceerd via verschillende (social media) kanalen. De meldingen hebben voornamelijk betrekking op sluitingstijden van horeca, geluidsoverlast, burenoverlast en parkeeroverlast. Gelet op het feitelijke aantal meldingen over het jaar 2024, de promotie van de app en de bereidheid van de burger maakt dat de verwachting is dat er een stijging plaatsvindt voor het jaar 2025. Nieuwe ontwikkelingen op het terrein van toezicht en handhaving: - Inwoners worden steeds mondiger en melden daardoor steeds meer en zijn vaak ook minder bereid een overtreding op te heffen, dan wel te accepteren dat een overtreding niet kan worden gelegaliseerd; - Er vindt nauwere samenwerking plaats met de BAG waardoor we meer overtredingen signaleren.
De systemen zijn aangepast, waardoor toezichthouders met één druk op de knop de BAG-signaleringen op de kaart inzichtelijk hebben; - In 2020 zijn we van start gegaan met de aanpak van strijdig gebruik en bouwen zonder omgevingsvergunning op de campings binnen de gemeente Vught. Hier is eind 2020 de camping van Helvoirt al aan toegevoegd. Door corona hebben we in 2020 enkel een 1e inventarisatie kunnen doen. Inmiddels hebben de eigenaren in 2024 een termijn gekregen om strijdig gebruik van het perceel en de woning te beëindigen; - De casussen op het gebied van veiligheid zijn enorm gestegen. Dit heeft onder andere te maken met een capaciteitsuitbreiding binnen de AOV’ers. Bovendien is veiligheid de hoogste prioriteit in ons beleid, waardoor deze casussen direct opgepakt worden.
3.3 Realiseren van de doelstellingen In hoofdstuk 2 zijn de doelstellingen benoemd die wij in 2025 willen behalen. In deze paragraaf beschrijven wij hoe we die gaan behalen.
3.3.1 Kwalitatief goede dienstverlening De gemeente Vught kiest voor een klantgerichte benadering, waarbij een goede dienstverlening en een snelle en zorgvuldige afhandeling van de vergunningaanvragen, handhavingsverzoeken en meldingen centraal staan. Onze ‘klanten’ worden daarbij op een actieve, deskundige, duidelijke en vriendelijke wijze van informatie voorzien en het traject is voor hen herkenbaar en transparant. Wij streven voortdurend naar verbetering van de dienstverlening aan onze klanten. 7
Doelstellingen: ▪ De gemeente is bereikbaar voor de burger; ▪ Een burger of bedrijf wordt “ontlast” in die zin dat vragen door de gemeente gecoördineerd opgepakt worden en een burger of bedrijf zelf niet hoeft te zoeken waar of bij wie hij terecht moet. Anderzijds kent de Omgevingswet een grote verantwoordelijkheid toe aan burger of bedrijf over onder andere participatie. Algemeen ▪ Wij zijn bereikbaar via Microsoft Teams. De agenda’s van medewerkers zijn gekoppeld aan Microsoft Teams. Zo is voor het Klant Contact Centrum direct duidelijk of een medewerker bereikbaar/beschikbaar is om de klant door te verbinden; ▪ De gemeente is elke werkdag van 09.00 uur tot 17.00 uur (vrijdag tot 12.30 uur) telefonisch bereikbaar voor vragen over plannen met effecten op de fysieke leefomgeving. Cluster Vergunningen ▪ De gemeente werkt met een frontoffice gespecialiseerd op het gebied van VTH waar klanten telefonisch en per email terecht kunnen voor vragen over bouwplannen of andere plannen met effecten op de fysieke leefomgeving.
Waar dit wenselijk is worden afspraken gepland op het gemeentekantoor of op de ontwikkellocatie; ▪ De gemeente Vught werkt volgens de ‘één loket –gedachte’: alle inkomende vragen over omgevingsvergunningen komen binnen bij de ondersteunende medewerker (frontoffice) van het cluster Vergunningen die deze vragen in eerste instantie zelf beantwoordt of ze uitzet bij de betreffende medewerkers vergunningen. Als blijkt dat een vraag (toch) niet bij het team Vergunningen en Veiligheid hoort, wordt met de klant meegedacht bij wie of bij welk ‘loket’ de vraag wel op zijn plaats is; ▪ Gedurende de procedure van vergunningverlening onderhoudt de gemeente contact met de aanvrager via één aanspreekpunt, dit is de medewerker vergunningen; ▪ De gemeente werkt volgens vastgestelde werkprocessen, die intern zijn afgestemd; ▪ De wettelijke beslistermijn voor besluiten op aanvragen van omgevingsvergunningen is in de meeste gevallen 8 weken. De gemeente streeft ernaar om sneller vergunningen te verlenen. De binnengekomen aanvragen vanaf 2024 kennen geen fatale termijn meer. Echter, bij niet tijdig beslissen is er een mogelijkheid voor de initiatiefnemer om een beroep te doen op een dwangsom. Desondanks blijft een snelle maar zorgvuldige behandeling van de aanvraag het streven; ▪ De gemeente documenteert de beoordeling van vergunningverlening digitaal.
Waar nodig, vindt tussentijdse communicatie met de klant telefonisch en/of digitaal plaats. Vanwege de implementatie van het zaaksysteem Centric Leefomgeving worden brieven en besluiten per 1 januari 2023 over het algemeen per e-mail toegezonden. Cluster Veiligheid ▪ Handhavingsjuristen sluiten aan in het overleg met RO-medewerkers en medewerker vergunningen (Omgevingsberaad). Hierin worden handhavingszaken besproken om oplossingen en de haalbaarheid daarvan te bespreken. Zo worden zaken gecoördineerd opgepakt. Dit is een prettige en integrale manier van werken, welke wij hebben doorgezet en ook in 2025 geven we de afstemming op deze manier vorm; ▪ Twee keer per week wordt in overleg met de teammanager en de handhavingsjuristen de werkvoorraad van de handhavingsjuristen doorlopen, waar nodig met de toezichthouders, om prioritering te bepalen en juridische vraagstukken te bespreken; 8
▪
Ieder dossier wordt toegekend aan een toezichthouder en een jurist handhaving. Zo heeft de klant duidelijkheid wie het dossier in behandeling heeft en kan er bij vragen rechtstreeks contact worden opgenomen. Overleg met belanghebbenden vindt op een zo efficiënt en pragmatisch mogelijke wijze plaats. Per situatie zal bekeken worden wat wenselijk en noodzakelijk is. Bij geconstateerde overtredingen zullen wij de juiste informatie verstrekken en, waar mogelijk, meedenken in oplossingen/mogelijkheden om de overtreding te beëindigen;
3.2.2 Integraal werken In de VTH-processen zijn veel verschillende aspecten en beleidsterreinen betrokken. Er moet een integrale afweging worden gemaakt om een gezonde en veilige fysieke leefomgeving met een goede omgevingskwaliteit te kunnen garanderen en een juridisch houdbaar besluit te kunnen nemen. De gemeente Vught zet er de komende jaren op in om dat integraal werken nog verder te verbeteren. Daarbij is het de uitdaging dat dit proces op zodanige wijze efficiënt verloopt dat geen onnodig tijdsverlies optreedt. Door in te zetten op zo efficiënt mogelijk integraal werken, zijn de werkprocessen in 2023 tevens Omgevingswet- “proef” gemaakt. Continue worden deze werkprocessen geëvalueerd en waar nodig aangepast, waaronder het binnen het systeem uitzetten van adviesverzoeken. Doelstelling: ▪ Integrale beoordeling met alle interne adviseurs of gebieden met raakvlakken en externe partners; ▪ Acties voor derden en de eigen organisatie op dezelfde wijze uitvoeren. o Wij beoordelen aanvragen en verzoeken integraal en betrekken de juiste interne en externe adviseurs bij de afweging. Met de adviseurs en juristen zijn hierover werkafspraken gemaakt.
Er zijn in 2023 werkafspraken gemaakt en onderling zijn de werkprocessen verder op elkaar afgestemd, bijvoorbeeld in de vorm van het Omgevingsberaad en de Regiekamer; o De medewerkers Vergunningen voeren de regie op de inhoud en dragen zorg voor het betrekken van de juiste expertise voor het beoordelen van aanvragen. Vanaf 1 januari 2022 vormen de medewerkers Vergunningen, Toezicht, Handhaving en Veiligheid één team, namelijk team Vergunningen en Veiligheid. RO-medewerkers vormen een apart team binnen het team Beleid. Wekelijks vindt een omgevingsberaad plaats waarin plannen integraal worden besproken door RO-medewerkers, medewerkers vergunningen en de handhavingsjuristen. Continue wordt de werkwijze van dit overleg verder geoptimaliseerd om het zo efficiënt mogelijk te laten verlopen; o Overleg met andere deskundigen vindt op een zo efficiënt en pragmatisch mogelijke wijze plaats. Andere expertises kunnen bij het wekelijkse omgevingsberaad aanschuiven zodat snel een afweging kan worden gemaakt; o Iedere drie weken vindt er een intern overleg (Regiekamer) plaats waarbij verschillende disciplines, waaronder ruimtelijke ordening, milieu, verkeer, welzijn en vergunningen aansluiten.
Tijdens dit overleg worden majeure voorbeoordelingen (principeverzoeken) behandeld op wenselijkheid en haalbaarheid en komen aandachtspunten aan het licht; o Voorbeoordelingen worden standaard door Team Vergunningen ontvangen. Uit de eerste inhoudelijke beoordeling kan blijken dat een initiatief dermate grootschalig dan wel complex is, dat het dossier dient te worden overgedragen naar Ruimtelijke Ordening voor de verdere beoordeling binnen dit team. De behandeling door Ruimtelijke 9
o o
o
o
o o
o
Ordening vraagt veel doorlooptijd. De meeste dossiers worden namelijk behandeld door de regiekamer en middels een collegebesluit wordt de initiatiefnemer op de hoogte gebracht van het standpunt. Het proces rondom de regiekamer wordt dan ook geëvalueerd, zodat, daar waar het kan, er een efficiëntieslag wordt gemaakt in de procedure. Ook wordt bekeken of de Regiekamer kan worden opgedeeld in een tweetal overleggen, zodat de wenselijkheid en haalbaarheid niet gelijktijdig, maar los van elkaar worden beoordeeld. De evaluatie ziet tevens op een goede overdracht naar Team Gebiedsontwikkeling; De teammanager Vergunningen en Veiligheid is eindverantwoordelijk voor de inhoud. De senioren binnen ieder onderdeel zorgen voor de regie op de inhoud en dragen zorg voor het integraal betrekken van de juiste expertises; Om de processen en het integrale werken zo goed mogelijk te borgen, zijn voor vergunningverlening procesbeschrijvingen voorhanden. Deze zijn geactualiseerd, zodat deze consistent gebruikt kunnen worden als checklist. Op die manier kunnen geen disciplines en stappen vergeten worden. Deze werkprocessen worden, geëvalueerd en – waar nodig – bijgesteld om de integraliteit, kwaliteit en snelheid van de dienstverlening te vergroten. Voor toezicht en handhaving zijn nog niet alle procesbeschrijving voorhanden.
Hier zal in 2025 verder uitvoering aan worden gegeven, mede doordat de werkprocessen worden geïmplementeerd in het zaaksysteem Centric Leefomgeving. De procesbeschrijvingen die er wel zijn, zullen worden geactualiseerd; De politie, boa’s, handhavingsjuristen en adviseurs openbare orde en veiligheid (AOVers) van de gemeente Vught werken intensief samen. De politie informeert en adviseert over diverse aangelegenheden, denk hierbij aan overlast, horeca en evenementen. Zij verstrekt hiertoe onder andere bestuurlijke rapportages en adviezen en deelt meldingen. De gemeente volgt waar nodig bestuursrechtelijk op. Dit doen wij aan de hand van ons VTH-beleid Fysieke Leefomgeving. Met de informatie van de politie bekijken wij welke bestuursrechtelijke mogelijkheden passend zijn en stemmen dit waar nodig af met de politie. Dit werkt ook andersom. De gemeente ontvangt regelmatig meldingen waar andere instanties van op de hoogte dienen te worden gebracht. Denk hierbij aan meldingen die gaan over sluitingstijden van de horeca. De lokale driehoek heeft afspraken gemaakt over de toezicht en handhaving van de sluitingstijden; Daarnaast werken de boa’s en wijkagenten actief samen voor een leefbare, veilige wijk en staan zij hiertoe in verbinding met onder andere de handhavingsjuristen en adviseur openbare orde en veiligheid.
Periodiek vinden er diverse overleggen plaats tussen de gemeente, politie, wijkagenten, boa’s en bijvoorbeeld GGD. In deze overleggen worden de algemene lijnen besproken. Dit gaat dan onder andere over toezicht, bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving. Ook wordt hier geëvalueerd over de voorgaande periode. Hierin bespreken we de verbeterpunten en delen we de ontwikkelingen. Ook vinden er structureel overleggen plaats tussen diverse instanties om signalen te bespreken en de eventuele aanpak hiervan. Casusgericht vindt afstemming plaats met de betrokken partijen (denk hierbij aan politie, boa’s, GGD, wooncorporaties en buurtbemiddeling). Deze afstemming vindt voornamelijk telefonisch of via de e-mail plaats tussen de behandeld ambtenaar en de betrokken partijen. Een voorbeeld hiervan is dat overeengekomen wordt door wie welke actie en op welk moment wordt uitgevoerd. Vanwege de nauwe samenwerking met deze instanties worden de AOV-ers op de hoogte gehouden van de lopende casussen. Het IVP geeft richting aan de inzet van de politie op het gebied van openbare orde. Het IVP en VTH-beleid worden op elkaar afgestemd. In het VTH-beleid staat hoe vervolg wordt gegeven aan de inzet van politie. In de driehoeksoverleggen wordt regelmatig de
10
uitvoering van het IVP besproken. Ook worden VTH-beleid gerelateerde vraagstukken besproken.
3.2.3 Rechtszekerheid voor inwoners en ondernemers Rechtszekerheid voor inwoners en bedrijven is van groot belang. Wij streven naar besluiten die helder, duidelijk en niet voor meerdere uitleg vatbaar zijn en daardoor de rechterlijke toets kunnen doorstaan. Vanaf 2024 kunnen aanvragers een beroep doen op een dwangsom bij niet tijdige beslissing. Uiteraard streven wij ernaar om besluiten binnen de gestelde termijnen te nemen. Voor wat betreft handhavingszaken streven wij ernaar om juiste besluiten te nemen die uitlegbaar zijn naar onze inwoners en duidelijkheid bieden. Doelstellingen: - Bij de gemeente werken deskundige mensen die in staat zijn om de juiste besluiten te nemen; - De gemeente neemt besluiten die voor iedereen te begrijpen zijn; - De gemeente wil graag juridisch houdbare besluiten nemen. ▪ ▪ ▪
▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Op de website van de gemeente wordt duidelijk vermeld waar de regels van de fysieke leefomgeving binnen de gemeente Vught te vinden zijn; De kwaliteitscriteria 3.0 treden met ingang van 1 januari 2025 in werking. In het eerste kwartaal van 2025 wordt gestart met de integrale beoordeling aan deze criteria; Omgevingsvergunningaanvragen dienen te voldoen aan de minimale eisen zoals vastgelegd in de wet- en regelgeving. De gemeente stelt zich constructief op inzake het later indienen van gegevens. Wanneer hiervan gebruikt wordt gemaakt wordt het indienen van gegevens voorschrift opgenomen in de vergunning; De gemeente streeft naar heldere besluiten in klare taal; De gemeente neemt eenduidige voorschriften op in haar vergunningen; De afdeling Vergunningen en Veiligheid heeft zelf juridische kennis in huis op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving; De mate van toetsing van vergunningaanvragen aan constructieve veiligheid, brandveiligheid, gezondheid en duurzaamheid is vastgelegd in het toetsingsprotocol Besluit bouwwerken leefomgeving; Handhavingsjuristen, RO-medewerkers en medewerkers Vergunningen blijven op de hoogte van de laatste ontwikkelingen binnen het vakgebied en worden getraind in de voor het werk benodigde competenties.
3.2.4 Redeneren vanuit oplossingen Bij het beoordelen van vergunningaanvragen en legalisatiemogelijkheden wordt gezocht naar de mogelijkheden om de aangevraagde activiteiten te vergunnen of te legaliseren. De focus ligt dus niet op de beperkingen die wet- en regelgeving met zich meebrengen, maar juist op het zoeken naar wegen en oplossingen om binnen de gestelde regels en rekening houdend met de belangen van de aanvrager en de omgeving, de activiteiten mogelijk te maken. Het is echter niet altijd mogelijk om medewerking te verlenen. In dat geval is het zaak dit tijdig, duidelijk en goed gemotiveerd te communiceren aan de aanvrager en/of overtreder. Doelstellingen: - De gemeente denkt oplossingsgericht mee met initiatiefnemers; - De gemeente geeft duidelijkheid over de (on)haalbaarheid van een initiatief. 11
▪ ▪ ▪
De gemeente adviseert om voorbeoordelingen (principeverzoeken) in te dienen om de haalbaarheid van een plan integraal te kunnen beoordelen tegen een lager legestarief; Wanneer aanvragen niet haalbaar lijken, wordt – voor zover gewenst – het gesprek met de initiatiefnemer aangegaan om te kijken of het mogelijk is om het plan met aanpassingen alsnog doorgang te laten vinden; De gemeente volgt juridische ontwikkelingen in wet- en regelgeving en jurisprudentie, zodat snel duidelijk is waar risico’s of kansen zitten voor aangevraagde plannen.
3.2.4 Gedeelde verantwoordelijkheid De gemeente is verantwoordelijk voor het afgeven van kwalitatief goede vergunningen/besluiten. De initiatiefnemers van vergunningaanvragen zijn in de eerste plaats zelf verantwoordelijk voor het indienen van een complete aanvraag. Ook zijn de initiatiefnemers zelf verantwoordelijk voor het creëren van draagvlak voor en acceptatie van de voorgenomen plannen bij belanghebbenden, zoals buren. De gemeente spoort de initiatiefnemer aan na te denken over de gevolgen van het plan voor de omgeving en kan hierbij desgewenst adviseren. Het participatiebeleid is reeds vastgesteld door de gemeenteraad, de leidraad is vastgesteld door het college en wordt formeel, na vaststelling van de participatieverordening. Daarnaast mag van inwoners en bedrijven worden verwacht dat zij zelf hun verantwoordelijkheid nemen om problemen op te lossen. De gemeente Vught zal daar waar mogelijk inwoners en bedrijven dan ook stimuleren om gezamenlijk problemen op te lossen. Bijvoorbeeld door overleg. Oplossingen die in gezamenlijkheid worden gevonden hebben de voorkeur boven oplossingen die zijn afgedwongen. Doelstelling: - De gemeente werkt graag samen met initiatiefnemers en/of zoekt naar een oplossing met overtreders/aanvragers en verzoekers.
Daarbij neemt de gemeente een faciliterende en meedenkende rol in, maar zij wijst initiatiefnemers/overtreders ook op de eigen verantwoordelijkheid. ▪ ▪ ▪ ▪
De gemeente informeert actief over de indieningsvereisten zodat duidelijk is wat van een aanvrager wordt verwacht; De gemeente wijst initiatiefnemers op het creëren van draagvlak door overleg te voeren met de buren en/of de omgeving en zich bewust te zijn van de gevolgen van het plan voor de omgeving; In het kader van de Omgevingswet nodigt de gemeente inwoners van harte uit om met initiatieven te komen en/of een aandeel te leveren in de beleidsvorming door de gemeente; Bij geconstateerde overtredingen zullen wij de juiste informatie verstrekken en, waar mogelijk, meedenken in oplossingen/mogelijkheden om de overtreding te beëindigen.
12
4
WAT HEBBEN WE DAARVOOR NODIG?
4.1 Financiële middelen Voor het realiseren van de doelstellingen van dit uitvoeringsprogramma zijn financiële middelen benodigd. Voor de beschikbare middelen en capaciteit/formatie wordt vooralsnog uitgegaan van de huidige aanwezige vaste formatie aangevuld met kosten voor externe inhuur. Een strenge prioritering bij toezicht en handhaving is nodig als gekeken wordt naar de capaciteit en de middelen ten opzichte van de taken. De benodigde en beschikbare financiële middelen voor de externe organisaties die uitvoering geven aan adviestaken, zoals de ODBN en VRBN zijn ook geborgd in de begroting. In de begroting voor 2025 is rekening gehouden met de formatie die nodig is voor de uitvoering van taken.
4.2 Inzet capaciteit Binnen het cluster vergunningverlening is voor de uitvoering van de taken voor 2025 een formatie van 8,73 fte (1 fte = 1.436 productieve uren) beschikbaar. De functioneel beheerder wordt ingezet voor de Omgevingswet een daarbij behorende applicatiebeheer voor heel VTH. Functie Werkvoorbereider Beleidsadviseur vergunningen
Beleidsmedewerker vergunningen Frontoffice medewerker Functioneel beheerder (VTH)
Taken Administratieve taken, eerste aanspreekpunt vragen, applicatiebeheer Afhandeling aanvragen omgevingsvergunningen en meldingen, bezwaar en beroep, VTHbeleidsdocumenten, financiën, doorontwikkeling Centric Leefomgeving Afhandeling aanvragen omgevingsvergunningen en meldingen Afhandeling meldingen en klantvragen Implementatie Omgevingswet en daarbij behorende applicatiebeheer (Centric Leefomgeving) Totaal
Fte 1,5
Uren 2.154
2,67
3.834
3,67
5.270
0,89 0,5
1.278 724
9,23
13.260
Toezicht en Handhaving wordt uitgevoerd door cluster Veiligheid van de afdeling Dienstverlening. Binnen het cluster is voor de uitvoering van de TH taken een formatie van 4,39 fte beschikbaar (1 fte = 1.436 productieve uren). Functie Toezichthouder Juridische handhaver (senior) Juridisch handhaver Functioneel beheerder (deze uren zijn reeds verwerkt bij de uren van cluster Vergunningverlening)
Taken Toezicht brandveiligheid, milieu, ruimte, bestemmingsplannen, Bouwen en wonen, APV Juridische werkzaamheden, bezwaar en beroep, VTH-beleidsdocumenten, financiën, doorontwikkeling Centric Leefomgeving Juridische werkzaamheden Implementatie Omgevingswet en daarbij behorende applicatiebeheer (Centric Leefomgeving)
Fte 1,39
Uren 1.996
2
2.872
1 0,50
1.436 724
Totaal
4,39 (exclusief functioneel beheerder)
6.304
13
In een capaciteitsraming wordt de personele inzet voor de taken van Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving geraamd. Deze capaciteitsraming is voor Vergunningverlening als bijlage 1 toegevoegd aan dit uitvoeringsprogramma en als bijlage 2 voor Toezicht en Handhaving.
4.3 Kwaliteitsborging Om te professionaliseren en de kwaliteit in de organisatie te borgen worden de landelijke kwaliteitscriteria voor de uitvoering van de VTH-taken aangehouden. De criteria hebben zowel betrekking op de kwaliteit van de organisatie als de kwaliteit van de medewerkers. Er worden eisen gesteld aan deskundigheid (opleiding, werkervaring en aanvullende kennis) en continuïteit (frequentie, benodigde aantal medewerkers en borging). Voor de gemeente betekent dit dat er een sluitende beleidscyclus moet zijn om de kwaliteit te borgen. In het “Uitvoerings- en handhavingsstrategie Fysieke Leefomgeving 2024-2026” is hiertoe de strategie, de probleemanalyse, de prioriteitstelling en de verantwoording opgenomen. Een aantal taken (vanaf 2022 alle milieuzaken) is belegd bij de ODBN om deskundigheid en continuïteit in de uitvoering te kunnen garanderen. De kwaliteitscriteria 3.0 treden met ingang van 1 januari 2025 in werking. In het eerste kwartaal van 2025 wordt gestart met de integrale beoordeling aan deze criteria. Wanneer knelpunten worden geconstateerd, bijvoorbeeld door vacatures of langdurige ziekte of verlof, wordt dit ondervangen door tijdelijke inhuur. Bijna alle werkprocessen voor Vergunningverlening zijn beschreven. De werkprocessen voor Toezicht en Handhaving zijn allemaal verwerkt in Centric Leefomgeving in 2024.
Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de implementatie van het zaaksysteem Centric Leefomgeving worden de werkafspraken en procesbeschrijvingen Omgevingswet- “proef” gemaakt.
14
5 HOE BEWAKEN WE DE VOORTGANG EN DE RESULTATEN? Om te kunnen beoordelen of de beleidsdoelstellingen en de geplande werkzaamheden uit het beleidsplan en - uitvoeringsprogramma worden gehaald, is het belangrijk dat de activiteiten geregistreerd worden. Door monitoring worden systematisch gegevens verzameld om na te gaan of en in hoeverre het gevoerde beleid slaagt. Deze gegevens worden periodiek aangeleverd voor zowel managementdoeleinden (voortgang van de uitvoering) als voor periodieke verantwoording aan het college en de gemeenteraad. De informatie kan worden gegenereerd uit het zaaksysteem Join en Centric Leefomgeving. Wat betreft de prioriteiten en doelen rapporten we jaarlijks in het jaarverslag wat we bereikt hebben in het afgelopen jaar. De resultaten uit het jaarverslag worden betrokken bij de invulling van het volgende uitvoeringsprogramma.
15
Bijlage 1 Uitvoeringsprogramma vergunningverlening
Reguliere werkzaamheden
Bouwen, wonen en RO Omgevingsplanactiviteit bouw, naar bouwkosten < 10.000 10.000 - 100.000 100.000 - 1.000.000 > 1.000.000 Technisch bouwen, naar bouwkosten < 10.000 10.000– 100.000 100.000– 1.000.000 > 1.000.000 Activiteit strijdig gebruik Activiteit aanleg Activiteit reclame Activiteit monument Activiteit kap Activiteit uitweg Sloopmelding Melding brandveilig gebruik Melding milieu Voorbeoordeling
Verwacht aantal
kengetal
Begrootte uren
161 117 32 4
7 9 12 18
1.127 1.053 384 72
36 76 5 4 50 9 1 16 40 23 140 39 11 183
3 5 12 18 14 10 3 15 10 7 ODBN 5 ODBN 10
108 380 60 72 700 90 3 240 400 161 ODBN 195 ODBN 1830
Totaal
6.875
Beleidsmatige uren en overige werkzaamheden Beleidsplannen actualiseren/implementeren Omgevingswet Bezwaar en beroep Applicatiebeheer Administratie en klantvragen Bedrijfsvoering (planning/overleg/controlecyclus/budgetbeheer/ voorbereiding poho): over alle bovenstaande activiteiten Totaal
990 900 724 3.032 362 6.008
16
Bijlage 2 Uitvoeringsprogramma toezicht en handhaving
Reguliere werkzaamheden
Verwacht aantal
Toezicht uren Omgevingsvergunning < 10.000 Categorie 1 10.000 < 100.000 Categorie 2 100.000-1.000.000 Categorie 3 > 1.000.000
204 200 38 9
1,5 2 3,5 6
306 400 133 54
24 83
12 8
288 664
110 88 10
5,5 3 2
605 264 20
Verzoeken tot handhaving Meldingen derde(n) Eigen waarnemingen/Ambtshalve handhaving BAG-signaleringen Brandveiligheid
kengetal
Begrootte uren
Totaal
2.734
Juridische uren Bezwaar, beroep, hoger beroep en voorlopige voorziening Verzoeken tot handhaving Meldingen derde(n) Eigen waarnemingen/Ambtshalve BAG-signaleringen Veiligheid Woo-verzoeken Beleid en juridische ondersteuning Totaal
43 24 68 90 1 61 4
25 24 20 20 25 30 20
1150 600 1.360 1.800 25 1830 80 400 7.245
Het aantal verwachtte juridische uren is significant meer dan de beschikbare fte uren. Dit komt onder andere door een enorme toename van veiligheidscasussen in 2024. Dit heeft te maken met extra capaciteit en ruimte die is vrijgemaakt bij Veiligheid. Daarnaast is ook meer ingezet op communicatie voor het melden van signalen. De verwachting is dat veiligheidscasussen blijven oplopen in 2025. Daarnaast kunnen de toezichthouders niet alle zaken rapporteren die zij zien in de praktijk en dus ook niet behandelen vanwege de hoeveelheid werk. Op basis van prioritering 17
volgens het VTH beleid zullen zaken opgepakt worden. Het is daarom ook denkbaar dat niet alles in 2025 behandeld kan worden.
18
ODBN werkprogramma gemeenten 2025
's-Hertogenbosch, december 2024
Inhoud
2
1.
2.
3
Inleiding
4
1.1
Doel
6
1.2
Afbakening
6
3.5 Niet geprogrammeerd toezicht en handhaving 47 3.5.1 Controles milieu (losse opdrachten) 47 3.5.2 Beoordelen voorgeschreven onderzoeken 48
1.3
Uitgangspunten
6
3.5.3
Repressieve bestuursrechtelijke handhaving
49
1.4
Voorbereiding, vaststelling, coördinatie uitvoering en monitoring
8
3.5.4
Advies verzoek om handhaving/advies gedoogbeschikkingen
49
1.5
Financieel kader (in uren)
10
3.5.5
Repressieve strafrechtelijke handhaving
50
1.6
Algemene werkzaamheden
11
3.5.6
Behandelen klachten- en incidentmeldingen
51
1.7
Budgetten
11
3.6
Toezicht basistaken bodem en mobiel breken
52
Vergunningverlening
12
3.7
Toezicht sloop met asbest
53
2.1
Inleiding
14
3.8
Ketenaanpak en milieucriminaliteit (gefinancierd uit budget collectieve taken) 54
2.2
Bedrijfsgebonden milieubelastende activiteiten (MBA’s)
14
3.9
Budgetten
56
16
4.1
Algemeen
58
Afhandeling van meldingen, informatieplichten en vergunningen
19
4.2
Budgetten
58
2.2.4
Actualiseren van vergunningen
20
Overige verzoektaken
59
2.2.5
Intrekken van vergunningen
21
5.1
Algemeen
59
2.2.6
Overige werkzaamheden i.h.k.v. vergunningverlening
22
5.2
Uitvoering
59
2.2.6.1 Potentieel zeer zorgwekkende stoffen (ZZS)
22
5.3
Specialistische taken (VTH)
59
2.2.6.2 Energiebesparing bedrijven
22
5.4
Budgetten
61
2.2.6.3 Veehouderij en volksgezondheid
22
6.
2.2.6.4 Risicorelevante bedrijven
23
Bijlagen
2.2.6.5 E-PRTR
23
2.2.7
Rolopvatting
Omgevingswet
15
2.2.2
Transitie veehouderij
2.2.3
4.
55
Juridische ondersteuning (bezwaar en beroep)
2.2.1
3.
3
5.
Regionale dienstverlening
62 64
Bijlage 1: Overige verzoektaken per gemeente
66
Bijlage 2: Overzicht budgetten per gemeente
68
2.3
Meldingen basistaken bodem en mobiel breken
24
Bijlage 3: Beschrijving werkzaamheden overige verzoektaken
72
2.4
Meldingen sloop met asbest
25
Bijlage 4: Beschrijving risicomodel milieutoezicht
76
2.5
Budgetten
25
Toezicht en handhaving
26
3.1
Inleiding
28
3.2
Doelstellingen en indicatoren
28
3.3
Financieel kader geprogrammeerd toezicht (in uren)
29
3.4
Geprogrammeerd toezicht en handhaving
30
3.4.1
Voorbereidingsfase toezicht/bedrijvenlijst
30
Bedrijven met een vaste bezoekfrequentie
31
3.4.3
Prioritaire bedrijven
32
Branche en thema aanpak
33
3.4.4.1 Branche aanpak
34
3.4.4.2 Thema aanpak
38
Onbekende (illegale) activiteiten
44
3.4.2 3.4.4
3.4.5
Gemeentelijk werkprogramma 2025 ODBN
Versie 2.3 december 2024
4
1 Inleiding
Gemeentelijk werkprogramma 2025 ODBN
5
Versie 2.3 december 2024
6
1 Inleiding
7
Wettelijk kader (Omgevingswet) Vanaf 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht. Voor de uitvoering van dit werkprogramma is uitgegaan van de Omgevingswet. In paragraaf 1.5 Financieel kader (in uren), wordt aangegeven in hoeverre bij de financiële uitgangspunten rekening is gehouden met de Omgevingswet.
1.1 Doel Dit document het “ODBN werkprogramma gemeenten 2025” (hierna: werkprogramma) heeft als doel een zo goed mogelijk beeld te geven van de taken die voor 2025 aan de Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN) worden opgedragen. Met dit werkprogramma wordt, voor wat betreft de taken die bij de ODBN zijn belegd, invulling gegeven aan artikel 13.8 lid 1 van het Omgevingsbesluit.
1.2 Afbakening Het werkprogramma geldt voor geheel 2025 en betreft de basis- en VTH-verzoektaken en de overige verzoektaken. Voor de Collectieve taken (onderdeel van het Ontwikkelprogramma 2025), SSiB, Bodemloket, calamiteitenregeling (omgevingszorg) en klachtenregeling zijn alleen de financiële gegevens opgenomen in bijlage 2. De inhoudelijke uitvoering van deze taken (m.u.v. omgevingszorg en klachten) valt buiten het werkprogramma.
Beleidskader Voor 2025 is waar mogelijk geanticipeerd op de nog vast te stellen Uitvoerings- en Handhavingsstrategie (hierna te noemen: UHS). De UHS vormt het kader waarbinnen uitvoering wordt gegeven aan vergunningverlening, toezicht en handhaving en vormt de basis voor het werkprogramma. De UHS vervangt het voormalige ROK-TH en -VV en bestaat uit verschillende componenten: de omgevingsanalyse, de daaruit voorvloeiende inhoudelijke doelstellingen voor de ODBN en het operationeel kader. Onderdeel van de nieuwe UHS is een terugkerende analysesystematiek waarmee de inhoudelijke doelstellingen en prioriteiten jaarlijks bepaald dan wel bijgesteld kunnen worden. Het doel van dit analysemodel is om de beschikbare capaciteit van de ODBN daar in te zetten waar de risico’s en het te bereiken effect het grootst zijn. Jaarlijks worden bestaande inhoudelijke prioriteiten voor vergunningverlening, toezicht en handhaving geëvalueerd en waar nodig bijgesteld, gebruikmakend van de kennis van de medewerkers en de informatie die uit data gedestilleerd kan worden. Dit gebeurt in nauwe afstemming met de deelnemende gemeenten, waarbij ook bestuurlijke prioriteiten worden meegewogen.
1.3 Uitgangspunten Iedere deelnemer is zelf verantwoordelijk voor het onderbrengen van het basistakenpakket bij de ODBN. Bij het uitvoeren van dit werkprogramma houdt ODBN zich aan de Algemene leveringsvoorwaarden en uniforme werkafspraken, zoals gepubliceerd op de website van de ODBN. De ODBN dient te voldoen aan de kwaliteitscriteria zoals die gelden voor vergunningverlening, toezicht en handhaving inzake het omgevingsrecht, voor zover betrekking hebbend op omgevingsdiensten. Ten slotte houdt de ODBN zich aan de – in 2022 tot stand gekomen – uniforme gemeentelijke mandaatbesluiten. Daarin is aan de directeur mandaat verleend voor het nemen van alle besluiten die voortvloeien uit de opdracht die is verleend aan de omgevingsdienst, zoals (onder meer) vastgelegd in dit werkprogramma. Daarin is ook mandaat verleend voor de elektronische publicatie van besluiten in het gemeenteblad (op www.overheid.nl). Als een gemeente ook wil publiceren in een lokaal weekblad, regelt zij dit zelf.
Gemeentelijk werkprogramma 2025 ODBN
Versie 2.3 december 2024
8
9
De UHS is op het moment van schrijven nog niet definitief vastgesteld, onder andere omdat de omgevingsanalyse nog uitgewerkt wordt. Daarom is in 2025 sprake van een schakeljaar. Dit houdt in dat ondanks het ontbreken van de omgevingsanalyse en de inhoudelijke doelstellingen wel een analyse is uitgevoerd naar de inhoudelijke prioriteiten voor het werkprogramma 2025. In gezamenlijke sessies met de deelnemende gemeenten zijn deze bepaald. De inbreng van de inhoudelijke deskundigen van de ODBN en van de deelnemende gemeenten is zorgvuldig verwerkt in dit werkprogramma. De lessen die de ODBN heeft geleerd in dit schakeljaar worden meegenomen in de analyse voor het werkprogramma 2026, waarbij ook de uitkomsten van de omgevingsanalyse en de inhoudelijke doelstellingen voor de ODBN worden betrokken.
1.4 Voorbereiding, vaststelling, coördinatie uitvoering en monitoring Het ODBN werkprogramma gemeenten 2025 is door de ODBN opgesteld. Begin maart 2024 is aan alle gemeenten het concept van bijlage 2 (budgeturen per gemeente) van dit werkprogramma toegestuurd zodat gemeenten hierop konden anticiperen in hun eigen begroting. De in bijlage 2 opgenomen definitieve budgeturen zijn in samenwerking met de betreffende gemeenten bepaald. Het werkprogramma wordt door alle gemeenten individueel vastgesteld.
De ODBN rapporteert periodiek over de uitvoering en voortgang van het werkprogramma. De individuele gemeenten zijn zelf verantwoordelijk voor de monitoring van de budgetten en eventuele budgetoverschrijdingen.
Arbeidsmarkt De Arbeidsmarkt blijft een belangrijk thema. Lukte het voorheen nog redelijk tot goed om vacatures ingevuld te krijgen, is dat nu niet meer altijd het geval. De omvang van de opdracht aan de ODBN groeit nog ieder jaar. Tot en met 2022 is het gelukt om de organisatie mee te laten groeien. Soms met enige vertraging. In 2023 is de bezetting voor het eerst gedaald wegens tekorten op de arbeidsmarkt. De tekorten aan capaciteit doen zich nu voor bij de meeste disciplines. Ook in 2024 is de opdracht toegenomen. Dit fenomeen zien we ook weer in 2025. Dit betekent dat het kunnen realiseren van de opdracht steeds onzekerder wordt. De ODBN blijft continu werven en zelf opleiden. Echter ook daaraan zijn grenzen voor de bestaande organisatie. Er wordt blijvend gezocht naar een verantwoorde balans van ervaren, medior en junior medewerkers. Daarnaast blijft er ingezet worden op verdere digitalisering en uniforme werkwijzen en werkafspraken om maximale efficiency te bereiken. Dit alles sluit niet uit dat er keuzes gemaakt moeten gaan worden wat wel en niet opgepakt kan worden.
De ODBN coördineert de uitvoering van het werkprogramma.
Gemeentelijk werkprogramma 2025 ODBN
Versie 2.3 december 2024
10
1.5 Financieel kader (in uren) Dit werkprogramma is opgesplitst in de volgende hoofdstukken: ➜ Vergunningverlening (basis- en VTH-verzoektaken); ➜ Toezicht en handhaving (basis- en VTH-verzoektaken); ➜ Juridische ondersteuning (basis- en VTH-verzoektaken); ➜ Overige verzoektaken.
Bij het opstellen van dit werkprogramma zijn onderstaande financiële uitgangspunten gehanteerd: 1
2 3
4
Algemene werkzaamheden ten behoeve van het werkprogramma: Per gemeente 65 uur + 1,3% van het totaal aantal uren van het werkprogramma van de betreffende gemeente (excl. uren Intake en verzending). Intake en verzending: 15% van het totaal aantal uren van het werkprogramma van de betreffende gemeente (excl. uren Algemene werkzaamheden). Vergunningverlening bij bedrijfsgebonden MBA’s: Basis gemiddelde uurbesteding 2021, 2022 en 2023 aangevuld met een trendanalyse (stijgende of dalende lijn) op hoofdlijnen. De uren worden indien nodig bijgesteld op basis van deze trendanalyse om een realistischer beeld te geven. Basistaak bodem en mobiel breken: Basis gemiddelde uurbesteding 2021, 2022 en 2023 aangevuld met een trendanalyse (stijgende of dalende lijn) op hoofdlijnen. De uren worden indien nodig bijgesteld op basis van deze trendanalyse om een realistischer beeld te geven. Daarnaast zijn aanvullend uren opgenomen voor de nieuwe bodemtaken onder de Omgevingswet.
5
6 7
8
9
Sloop-/ asbesttaken: Basis gemiddelde uurbesteding 2021, 2022 en 2023 aangevuld met een trendanalyse (stijgende of dalende lijn) op hoofdlijnen. De uren worden indien nodig bijgesteld op basis van deze trendanalyse om een realistischer beeld te geven. Aanvullend zijn uren opgenomen voor de nieuwe sloop-/ asbesttaken onder de Omgevingswet. Geprogrammeerd toezicht: zie paragraaf 3.3. Niet geprogrammeerd toezicht: Basis gemiddelde uurbesteding 2021, 2022 en 2023 aangevuld met een trendanalyse (stijgende of dalende lijn) op hoofdlijnen. De uren worden indien nodig bijgesteld op basis van deze trendanalyse om een realistischer beeld te geven. Aanvullend zijn uren opgenomen voor: ➜ uitbreiding van de capaciteit voor strafrechtelijke handhaving. Juridische ondersteuning basistaken: Basis gemiddelde uurbesteding 2021, 2022 en 2023 aangevuld met een trendanalyse (stijgende of dalende lijn) op hoofdlijnen. De uren worden indien nodig bijgesteld op basis van deze trendanalyse om een realistischer beeld te geven. Overige verzoektaken: Basis gemiddelde uurbesteding 2021, 2022 en 2023 aangevuld met een trendanalyse (stijgende of dalende lijn) op hoofdlijnen. De uren worden indien nodig bijgesteld op basis van deze trendanalyse om een realistischer beeld te geven. Aanvullend zijn uren opgenomen voor de nieuwe slooptaken (zonder asbest) onder de Omgevingswet.
LET OP: Bovenstaande uitgangspunten worden gehanteerd voor het berekenen van de budgeturen. Afrekening vindt plaats op basis van daadwerkelijk gerealiseerde uren waardoor de percentages bij algemene werkzaamheden en intake en verzending kunnen afwijken. Daarnaast zijn eventuele projectkosten (werkzaamheden door derden zoals monsternames of emissiemetingen) niet in de berekende budgeturen opgenomen. Projectkosten komen niet ten laste van de budgeturen maar worden aanvullend in rekening gebracht.
1.6 Algemene werkzaamheden Ten behoeve van het werkprogramma worden een aantal algemene werkzaamheden uitgevoerd zoals het opstellen werkprogramma (incl. selectie bedrijven), monitoring, verantwoording, capaciteitsplanning en uitvoeren van analyses. Hiervoor wordt per gemeente 65 uur + 1,3% van het totaal aantal uren (excl. uren Intake en verzending) van het werkprogramma van de betreffende gemeente gereserveerd.
1.7 Budgetten In bijlage 2 zijn de budgeturen per gemeente voor de algemene werkzaamheden opgenomen.
Gemeentelijk werkprogramma 2025 ODBN
Versie 2.3 december 2024
11
12
2 Vergunningverlening
13
2
Gemeentelijk werkprogramma 2025 ODBN
Versie 1.7 september 2024
13
14
2 Vergunningverlening
2.1 Inleiding De laatste jaren zijn er veel ontwikkelingen geweest met grote invloed op vergunningverlening. Ook voor 2025 lijkt dit nog steeds het geval. De ODBN werkt intensief samen met haar deelnemers aan deze ontwikkelingen, zoals de verdere implementatie van de Omgevingswet, de transitie van de veehouderij en de doorontwikkeling van de VTH-taken van de ODBN. De ontwikkelingen binnen de veehouderij zijn van grote invloed op het aantal vergunningaanvragen en meldingen maar zeker ook de afhandeling hiervan (zie paragraaf 2.2.2). Er zijn veel opgeschorte vergunningaanvragen die mogelijk wel afgehandeld kunnen worden in 2025. Daarnaast zijn medio 2024 veel initiatieven van rundveehouders ontvangen en worden er nog meer verwacht. Verder wordt opgemerkt dat rond de inwerkingtreding van de Omgevingswet een piek in het (agrarische) werk is ontstaan. Het gaat dan met name om initiatieven die nog op het laatste moment zijn ingediend onder het oude wettelijke regime. De afhandeling hiervan kent een doorloop naar 2025. Het bovenstaande zorgt er ook voor dat het merendeel van de werkzaamheden nog onder het oude wettelijke regime wordt uitgevoerd en dat er nog relatief weinig aanvragen en meldingen onder de nieuwe wettelijke regels worden afgehandeld. In 2025 zal hier nog meer ervaring mee opgedaan worden.
Het betreft het behandelen van een aanvraag, melding of informatieplicht inclusief het beoordelen van onderzoeken die hier deel van uitmaken. Daarnaast nog eventuele juridische inzet inclusief zienswijze maar exclusief bezwaar- en beroepsprocedures. Bezwaar- en beroepsprocedures zijn opgenomen in hoofdstuk 4 Juridische ondersteuning.
2.2.1 Omgevingswet In 2024 zijn de eerste ervaringen opgedaan met het afhandelen van vergunningen en meldingen onder de Omgevingswet. Het vooraf verwachte beeld van minder vergunningaanvragen lijkt nog niet geheel uit te komen. Er zijn weliswaar minder vergunningplichtige activiteiten, maar bepaalde wijzigingen die voorheen gemeld konden worden, leiden voortaan tot een aanvraag. Daarnaast heeft de nieuwe categorie ‘andere milieubelastende installatie’ eveneens meer vergunningaanvragen tot gevolg. Het vorenstaande geldt met name voor de agrarische sector. Bij industriële activiteiten speelt dit minder en zijn er minder aanvragen in 2024. Voor meldingen geldt dat het melden per milieubelastende activiteit tot meer procedures leidt. Daar komen de verschillende informatieplichten nog bij. Er wordt zoveel mogelijk geprobeerd om meerdere procedures te bundelen en tegelijk af te handelen, maar over het geheel genomen leidt de nieuwe systematiek tot een hogere workload. Efficiëntere afhandeling en doorontwikkeling van de werkwijzen hebben ook in 2025 de aandacht. De samenwerking met ketenpartners gaat via het DSO (digitaal stelsel Omgevingswet) wel een stuk eenvoudiger en sneller. Via de samenwerkingsfunctionaliteit (SWF) kunnen stukken gemakkelijk worden gedeeld en zijn adviezen eerder beschikbaar. Het bovenstaande schetst een eerste beeld van de ervaringen met de Omgevingswet.
Het zal echter nog tot ver in 2025 gaan duren om alle effecten van de Omgevingswet inzichtelijk te krijgen.
2.2 Bedrijfsgebonden milieubelastende activiteiten (MBA’s) De werkzaamheden voor vergunningverlening voor bedrijfsgebonden MBA’s omvatten: ➜ Behandelen aanvragen van een omgevingsvergunning voor een milieubelastende activiteit; ➜ Behandelen van aanvragen voor een vergunning omgevingsplan activiteit (OPA) ➜ Behandelen milieuneutrale wijziging omgevingsvergunning; ➜ Beoordelen omgevingsvergunning beperkte milieutoets (OBM) (aanvragen vóór 1 januari 2024); ➜ Actualiseren voorschriften omgevingsvergunning; ➜ Intrekken omgevingsvergunning; ➜ Overige adviezen m.b.t. omgevingsvergunningen (b.v. beoordelen aanmeldnotitie, beoordelen MER voorafgaande aan vergunningprocedure, toetsen rapportage E-PRTR); ➜ Beoordelen meldingen milieubelastende activiteiten; ➜ Beoordelen informatieplicht (gegevens en bescheiden) milieubelastende activiteiten; ➜ Opstellen maatwerkvoorschriften/ beoordelen gelijkwaardigheid.
Gemeentelijk werkprogramma 2025 ODBN
Versie 2.3 december 2024
15
16
➜ OW codering stalsystemen Er zijn diverse uitspraken gedaan over de houdbaarheid van individuele stalsystemen. Daarnaast lijkt ook de gehele systematiek rondom de OW (voorheen RAV) codering ter discussie te staan (studie Wageningen University & Research). Deze ontwikkelingen brengen grote onzekerheden met zich mee rondom vergunningverlening. In de kamerbrief Innovatie en borging van emissiearme stalsystemen van 30 juni 2023 heeft de minister aangegeven dat er een nieuw stelsel van stalbeoordeling moet komen. Er wordt ingezet op een robuust systeem van stalbeoordeling, dat geschikt is voor de omgevingsvergunning en een basis biedt voor de natuurvergunning. Het doel van de vernieuwde stalbeoordelingssystematiek is om tot betrouwbare emissie-indicatoren te komen, die gericht zijn op het bieden van voldoende zekerheid en die innovaties mogelijk maken en borgen. Om voor de bouw van stallen op de korte termijn helderheid te kunnen bieden, beziet het ministerie van LNV hoe op een juridisch houdbare wijze overgeschakeld kan worden op een emissiearm stalsysteem. Hiertoe wordt een handreiking opgesteld die handvatten biedt aan ondernemers voor het uitvoeren van een passende beoordeling.
2.2.2 Transitie veehouderij Binnen de veehouderij zijn al jaren vele ontwikkelingen die van invloed zijn op het aantal vergunningaanvragen en meldingen en daarnaast heel bepalend zijn voor de wijze waarop het werk uitgevoerd moet worden. De belangrijkste ontwikkelingen zijn: ➜ Omgevingsverordening (OV) In september 2023 is door de provincie Noord-Brabant aangegeven de stallendeadline voor aanpassing naar een emissiearm systeem voor melkveehouders en kalverhouders uit te stellen tot 1 januari 2026 (aanpassing OV met een zogenaamde ‘uitzingregeling’). Veehouders die het voornemen hebben om uiterlijk per 2028 te stoppen, hebben de mogelijkheid om op een andere manier aan de ammoniakreductie-eisen te voldoen, zoals het houden van minder dieren. Daarmee hoeven zij niet te voldoen aan de verplichte aanpassing van verouderde stalsystemen per 1 juli 2024 (varkens- en pluimveehouderijen) respectievelijk 1 januari 2026 (melkvee- en kalverhouderijen). ➜ Beëindiging veehouderij met als gevolg wijziging van activiteiten In Brabant en landelijk wordt ingezet op de gebiedsaanpak, inclusief mogelijke onteigeningen (zie Kamerbrief Minister vrijdag 1/4/22). Verder is er een nieuwe landelijke beëindigingsregeling in verband met de stikstofproblematiek (LBV) in werking getreden op 3 juli 2023. Deze regeling is verlengd en staat open tot 20 december 2024.
De tweede tranche van de Maatregel gerichte aankoop en beëindiging veehouderijen (MGA2) is in voorbereiding.
Gemeentelijk werkprogramma 2025 ODBN
➜ Innovatie en borging van emissiearme stalsystemen Op 30 juni 2023 heeft de minister (LNV) aangegeven dat de emissiearme vloeren voor melkveestallen, waaraan vóór 2021 een emissiefactor is toegekend voor ammoniak, in de praktijk geen significante emissiereductie te bieden. Deze vloeren zijn een van de weinige technieken voor melkvee met een OW code (nieuwe technieken vanaf 2021, zoals de Lely Sphere en het koetoilet, zijn niet meegenomen in dit onderzoek). De emissiefactoren voor staltechnieken voor melkvee van voor 2021 worden opnieuw bezien. De staatssecretaris van I&W heeft tevens aangegeven voornemens te zijn om de emissiefactoren voor nieuw te bouwen volièrestallen (pluimvee) tijdelijk met een factor 3 te verhogen. De verhoging van de emissiefactor betekent dat een andere staltechniek toegepast moet worden, die meer ammoniak reduceert. ➜ Beter Leven 1 Ster (BLK1*) In 2021 hebben de Nederlandse supermarkten, en verschillende partijen in andere afzetkanalen, aangegeven vanaf eind 2023 alleen nog maar kippenvlees te verkopen dat minimaal één ster van het Beter Leven keurmerk (BLK1*) van de Dierenbescherming draagt. Dit marktinitiatief verandert het aangezicht van de Nederlandse vleeskuikenhouderij; van de circa 625 vleeskuikenhouders in Nederland wil bijna 90% omschakelen of is reeds omgeschakeld.