13. Raadsinformatiebrief Onderzoek toont onevenredige gevolgen herverdeling gemeentefonds

***

Herijking gemeentefonds, zoeken naar de juiste instellingen - eindrapport

47

BEA Bijlage II: overzicht van gesprekspartners De volgende personen hebben als gesprekspartner gefungeerd voor het onderzoek of deelgenomen aan een ambtelijke sessie over het bijzondere karakter van Gennep in relatie tot in een verdeelmodel te hanteren verdeelmaatstaven:  Mariska Belliot, beleidsmedewerker Wmo en Beschermd Wonen.  Raymond Bergevoet, hoofd bedrijfsvoering en concerncontroller.  Jolanda van Gaal, beleidsmedewerker Financiën.  Janine van Hulsteijn, wethouder Financiën.  Ralf Jansen, beleidsmedewerker Jeugd.  Eric de Maeyer, beleidsmedewerker Werk & Inkomen.  Saskia Zijlstra, afdelingsmanager Inwoners.

***

48

Herijking gemeentefonds, zoeken naar de juiste instellingen - eindrapport

BEA Bijlage III: overzicht gemeenten met zorginstellingen Gemeente Gennep

Instellingen Maria Roepaan (1951) en Sint Augustinusstichting (1957) In 1997 fusie tot Saamvliet, dat inmiddels onderdeel is van Dichterbij, na fusies met o.a. De Binckhof in Grave.

Zoeterwoude

In 1982 opent prinses Juliana de woon- en werkgemeenschap voor verstandelijk gehandicapten Swetterhage in Zoeterwoude (foto hierna betreft opening van nieuwe recreatiecentrum in 1997).

Sliedrecht

Stichting Algemene Vakantiehuizen voor Zwakzinnigen (ASVZ) neemt vanaf 1969 initiatief voor een instituut voor uiteindelijk 600 mensen met een verstandelijke beperking. Deze voorziening (Merwebolder) wordt in 1976 geopend. In 1997 wordt Breidablick geopend, als woon-werkgemeenschap voor mensen met een verstandelijke beperking, waaronder ook niet-

Beemster

Omvang en doelgroepen Respectievelijk ‘zwakzinige meisjes’ en ‘zwakzinnige jongens en mannen’. Wonen, dagbesteding, hulp en opvang voor kind en jeugd, jongvolwassenen, volwassenen en ouderen met voornamelijk verstandelijke beperking. Op locatie Swetterhage wonen, werken en recreëren 340 mensen met een verstandelijke beperking in 41 woongroepen.

Gericht op diagnostiek, behandeling en begeleiding en verstandelijk gehandicapten in alle leeftijdscategorieën, zo nodig inclusief verblijf.

Momenteel wonen in Breidablick circa 140 bewoners op de centrale locatie in Midden-Beemster en 36 op dislocaties.

Herijking gemeentefonds, zoeken naar de juiste instellingen - eindrapport

49

BEA PijnackerNootdorp

Baarn

Heerhugowaard

50

aangeboren hersenletsel. In 1963 initiatief van stichting Samivoz voor ‘zwakzinnigeninternaat’ in Zuid-Holland, wat in 1974 resulteert in opening van woonvoorziening in Nootdorp (Craeyenburch). In 1992 wordt Craeyenburch zelfstandig en fuseert in 2000 met Ipse tot Ipse De Bruggen.

De Harscamp is sinds 1942 in gebruik door Leger des Heils als kindertehuis. In 1955 stichten de Kleine Zusters van de Heilige Jozef een roomskatholieke ‘inrichting voor zwakzinnigen’ op de locatie Nieuwenoord. In 1971 opening van Eemeroord, dat gebouwd is in opdracht van Stichting Nederlandse Hervormde Inrichtingen voor Geestelijk Hulpbehoevenden In 1976 komen de eerste verstandelijk gehandicapte bewoners te wonen op de locatie Reigersdaal in Heerhugowaard (foto onder is gebouw Skagerwaard)

Wonen, begeleiding, dagbesteding en behandeling voor mensen met verstandelijke beperking. In de woongemeenschap in Nootdorp wonen circa 350 bewoners. Nieuwenoord vormt de oorsprong van de huidige zorginstelling Amerpoort. Eemeroord is momenteel onderdeel van Stichting Sherpa.

Reigersdeel is momenteel onderdeel van Stichting EsdégéReigersdaal in Heerhugowaard.

Herijking gemeentefonds, zoeken naar de juiste instellingen - eindrapport

BEA Ermelo

MiddenGroningen

Aa en Hunze

Zeist

Barneveld

In 1891 werd de eerste instelling geopend voor de ‘opvoeding en verpleging van idioten en achterlijke kinderen’ ten behoeve van protestants-christelijke gezinnen. In 1907 opent Groot Emaus voor jongens met een verstandelijke beperking en in 1911 Lozenoord voor meisjes. In 1977 is Nieuw Woelwijck in Sappemeer ontstaan uit de instelling Groot Bronswijk in Wagenborgen, als gevolg van het afscheiden van de zorg voor verstandelijk gehandicapten van die voor psychiatrische patiënten. In 1964 beginnen kloosterlingen van Sint Joseph uit Heerlen in Rolde een instelling, Mariëncamp, voor geestelijk en lichamelijk gehandicapte mannen, later ook kinderen en na samenwerking met de stichting Maartenswouden in Drachten ook vrouwen. Op het terrein Sterrenberg in Huis ter Heide werd in 1928 de Johannes Stichting geopend. Een inrichting voor 'geestelijk en lichamelijk gebrekkigen', sinds 1968 een ‘zwakzinnigeninrichting’. In 1998 fuseren Sterrenberg en Willem de Jong Stichting tot Abrona. In 1969 ontstond verder in Den Dolder als onderdeel van de Willem Arntsz Hoeve een instelling voor mensen met een verstandelijke handicap met de naam ‘Dennendal’. In het dorp De Glind is al sinds begin van de twintigste eeuw opvang voor kinderen en jongeren. De gezamenlijke Gereformeerde Kerken richtten in 1911 de ‘Vereeni-

Groot Emaus en Lozenoord fuseren in 1934 tot ’s Heeren Loo (inmiddels landelijk werkzaam voor met name de doelgroep van mensen met een verstandelijke beperking.

Nieuw Woelwijck omvat onder andere een dorpsgemeenschap van verstandelijk gehandicapten, die ruim 400 bewoners heeft. Nieuw Woelwijck heeft eigen voorzieningen, zoals een dorpsplein met winkeltjes en een dorpshuis. De woongemeenschap Mariëncamp is rond 2009 gesloten, waarna de bewoners zijn overgegaan naar de woonwijk Nooitgedacht in Rolde.

De locatie Sterrenberg van Abrona is herontwikkeld tot een gemengde woonwijk. Inmiddels wonen in Sterrenberg niet alleen mensen met een beperking, ook mensen van 'buiten' wonen er. Dennendal is nu onderdeel van Stichting Reinaerde.

De Rudolphstichting bestaat nog steeds en is eigenaar van een groot gedeelte van het onroerend goed. Dat wordt beschikbaar gesteld aan een tiental organisa-

Herijking gemeentefonds, zoeken naar de juiste instellingen - eindrapport

51

BEA ging tot duurzame verzorging van minderjarigen' op, die bekend stond als De Glindhorst.

Voorst

Maasgouw

52

De Glindhorst groeide uiteindelijk uit tot een echt dorp met naast dienstgebouwen een kerk, huizen voor pleeggezinnen, een ontmoetingscentrum en een actief verenigingsleven. De naam veranderde van De Rudolphstichting in De Glind. Vanaf 1950 werd kasteel en landgoed Lathmer gehuurd en later gekocht door de Daniël de Brouwerstichting. Zij maakten van het landhuis een tehuis voor zwakzinnige jongens en mannen. Het tehuis werd geleid door de Congregatie van de Broeders Penitenten. Later werd het tehuis overgedragen aan een aparte stichting, die later het huidige Zozijn geworden is.

In 1880 werd het Kasteel Heel aangekocht door de Broeders van de Heilige Joseph en de Kleine

ties, die hulp en zorg bieden aan kinderen en jongeren. De kinderen en jongeren wonen niet in een grote instelling maar in één van de gezinshuizen. Het dorp telt in 2019 circa 140 woningen, waarvan 28 gezinshuizen (onder andere van Pluryn) waar rond de 120 uit huis geplaatste jongeren een thuis vinden.

Locatie De Beele van Pluryn is een landelijk werkend orthopedagogisch behandelcentrum waar jongeren wonen, werken, naar school gaan en recreëren (zie foto hierna). Op landgoed De Lathmer wonen bijna 400 mensen die zich thuis voelen in een beschermende autoluwe leefomgeving met allerlei voorzieningen zoals woningen, dagcentra, een behandelcentrum, een ZMLK-school, een Cruyff Court, een zwembad en een kinderboerderij.

In Heel bevindt zich tegenwoordig een school voor Speciaal Basis Onderwijs, De Tump. Tevens is er

Herijking gemeentefonds, zoeken naar de juiste instellingen - eindrapport

BEA

Druten

Zandvoort

Losser

Zuidplas

Zusters van de Heilige Joseph. Er werden inrichtingen voor verstandelijk gehandicapten opgericht: Huize Sint-Joseph voor jongens en mannen, en Huize Sint-Anna voor vrouwen en meisjes. Huize Boldershof, in 1907 gestart in Druten door religieuzen, werd Stichting Waalborg na een fusie met de Graaf Reinald Stichting met vestigingen in het Land van Maas en Waal en in de Betuwe/Bommelerwaard. Kareol (1945) als sanatorium voor mensen uit verzet, later verder als Nieuw Unicum (zie foto hierna)

een school voor zeer moeilijk lerende kinderen, De Maaskei. Deze school heeft een afdeling speciaal onderwijs (tot 13 jaar) en een afdeling voortgezet speciaal onderwijs (van 13 tot 20 jaar). Sinds 2005 maakt de zorginstelling voor mensen met een verstandelijke beperking deel uit van ‘s Heeren Loo.

Oprichting in 1967 van ‘inrichting voor verzorging en verpleging van zwakzinnige vrouwen en meisjes’ door nonnen. Vanaf 1970 ook voor jongens en mannen. In Moordrecht wordt in 1967 Huize de IJssel geopend, voor kinderen en volwassenen met een verstandelijke beperking.

Het initiatief De Losserhof is inmiddels onderdeel van Twentse Zorgcentra.

Nieuw Unicum heeft een centraal complex in Zandvoort en enkele kleinere buitenlocaties t.b.v. mensen met fysieke en eventueel cognitieve beperking (246 wooneenheden, waarvan 236 voor langdurig verblijf).

Huize de IJssel is onderdeel geworden van Gemiva-SVG Groep, die in Moordrecht en Nieuwerkerk aan den IJssel (kernen van de

Herijking gemeentefonds, zoeken naar de juiste instellingen - eindrapport

53

BEA

Noordwijk

Noordwijk en Noordwijkerhout

Mr. dr. Willem van den Berghstichting opent in 1924 als tweede vestiging van ’s Heerenloo Sancta Maria en Sint Bavo opgericht begin vorige eeuw als psychiatrische instellingen t.b.v. resp. meisjes/vrouwen en jongens/mannen met een verstandelijke beperking. Locaties zijn rond 2006 gesloten.

gemeente Zuidplas) allerlei woongroepen beheert. Woon-zorgpark in Noordwijk voor mensen met een verstandelijke beperking.

***

54

Herijking gemeentefonds, zoeken naar de juiste instellingen - eindrapport

BEA Bijlage IV: Gennep vergeleken met referentiegroep Navolgend wordt gepresenteerd: (1) verdeling van budgetten in het sociaal domein naar gemeenten in huidige situatie en (2) na implementatie van het meest recente herijkingsvoorstel van BZK (van augustus 2021):

Navolgend wordt gepresenteerd: (1) verdeling van budgetten in het klassiek domein naar gemeenten in huidige situatie en (2) na implementatie van het meest recente herijkingsvoorstel van BZK (van augustus 2021):

Herijking gemeentefonds, zoeken naar de juiste instellingen - eindrapport

55

BEA Navolgend wordt gepresenteerd: impact van Overige Eigen Middelen (OEM) en Onroerende zaakbelasting (OZB) op de door gemeenten te ontvangen Algemene Uitkering in (1) huidige situatie en (2) na implementatie van het meest recente herijkingsvoorstel van BZK (van augustus 2021):

56

Herijking gemeentefonds, zoeken naar de juiste instellingen - eindrapport

BEA economische argumentatie

Bureau voor Economische Argumentatie Stad van Cahen, Muurhuizen 104 3811 EL Amersfoort t 06 - 43 03 51 16 e info@bea.nl i www.bea.nl