Tussenevaluatie Woonvisie 2025 (2021-51132)
Tekst van het document
Dat betekent dat de maximale prijs van €200.000 voor bereikbare koopwoningen niet meer van toepassing is en er een bandbreedte wordt gehanteerd tot maximaal de NHG-grens (in 2021 €325.000). Het hanteren van de bandbreedte dient meerdere doelen: - Geen eenmalige ‘cadeaus’ meer door het hanteren van meer marktconforme prijzen; - Binnen de doelgroep voor bereikbare koopwoningen bestaan verschillende woonvoorkeuren, door de bandbreedte ontstaat flexibiliteit en kan hieraan tegemoetgekomen worden; - Een juiste prijs-kwaliteitverhouding zorgt voor een realistische en haalbare exploitatie, dit is nodig om woningbouwontwikkelingen van de grond af te (blijven) krijgen; - Het aandeel bereikbaar is in onze gemeente fors, door te differentiëren is het mogelijk verschillende woningtypen en prijsniveaus af te dwingen. Ook houden we hiermee de sociale huur overeind, deze woningen blijven duurzaam betaalbaar en beschikbaar voor de doelgroep. Dit betekent niet dat alleen maar woningen rond de NHG-grens worden gerealiseerd. Binnen de bandbreedte zetten we in op een evenredige verdeling van woningtypen naar prijsniveaus waarbij het belangrijk is dat de woningen passend zijn bij een locatie en aansluiten bij de behoefte. Zo is bijvoorbeeld niet elke locatie geschikt voor compacte appartementen.
Daarbij blijkt uit onder andere onze woningmarktonderzoeken dat veel koopstarters op zoek zijn naar een toekomstbestendige (tussen)woning. Alleen kleine woningen toevoegen sluit onvoldoende aan bij de woonwensen van onze inwoners. Insteek is de juiste woning voor de juiste doelgroep op de juiste plek. Kijkend naar de doelgroep die is omschreven in onze doelgroepenverordening gaat het om huishoudens met een maximaal inkomen van €50.000. Zoals eerder in de tussenevaluatie beschreven kan deze doelgroep, wanneer zij gebruik maken van de starterslening en als de woning als nul-op-de-meter wordt gerealiseerd een bedrag financieren rond de €300.000. In deze huidige tijd zijn de financieringsmogelijkheden ruimer dan de huidige grens van €200.000. Samengevat: op basis van de tussenevaluatie wordt aanbevolen om een prijskader voor de bereikbare koopwoningen te hanteren die aansluit op de landelijke lijn. Dus tot maximaal de NHG-grens. Binnen deze bandbreedte zetten we in op een gedifferentieerd woningaanbod voor verschillende doelgroepen. Gelet op de financieringsmogelijkheden van de doelgroep is binnen de bandbreedte het advies om een aanzienlijk deel van het woningbouwprogramma tot maximaal €300.000 (bij nul-op-de-meter) te realiseren. Hierdoor blijven de woningen voor de beoogde doelgroep bereikbaar.
Woontafels organiseren met stakeholders om het netwerk te verbeteren Het is belangrijk om te horen wat er speelt en leeft op het gebied van wonen. Daarom is het wenselijk om periodiek (bijvoorbeeld 2x per jaar) sessies te organiseren met de verschillende stakeholders op het terrein van wonen. Denk hierbij aan ontwikkelende partijen, makelaars en de woningcorporatie. De gemeente neemt hiervoor het initiatief. Voor een dergelijke sessie is het wel van belang dat dit fysiek plaatsvindt. Onder andere vanwege het coronavirus was het de afgelopen periode niet mogelijk dergelijke bijeenkomsten te organiseren.
Inzetten op kleinere en/of vernieuwende woonvormen De demografische en maatschappelijke ontwikkelingen leiden tot veranderende woonbehoeftes op de woningmarkt. Naast de meer traditionele woonvormen zetten we de komende jaren ook in op vernieuwende woonvormen (eventueel in combinatie met een zorgcomponent). In onze nieuwbouwplannen hebben we hiervoor al aandacht door te variëren in woningtypologieën en kavelgroottes, maar dit kan beter. Bijvoorbeeld door meer ruimte te bieden aan (C)PO. Maar ook aan (vernieuwende en/of geclusterde) woonvormen voor ouderen en jongeren. Het aandeel een- en tweepersoonshuishoudens neemt de komende jaren toe. Evenals de vergrijzing. Dit zien we het sterkst terug in de sociale huur. Dit vraagt ook om andere woningen dan alleen de traditionele (gezins)woningen. Het is overigens niet zo dat alle een- en twee persoonshuishoudens klein(er) willen wonen. Het gaat dan bijvoorbeeld ook om ruimere appartementen voor senioren. Daarbij zien we wel dat het grootste deel van de senioren blijft wonen in de (te grote) gezinswoning. Bij toekomstige woningbouwplannen is het belangrijk hier aandacht voor te houden. Zowel in de koopals huursector. Dit gaat bijvoorbeeld over levensloopbestendige woningen, maar ook over vormen van klein wonen (micro-wonen) en van geclusterd wonen.
Het is wenselijk de behoefte aan en toekomstbestendigheid van vernieuwende woonvormen niet uit het oog te verliezen, zeker ook om doorstroming op de woningmarkt te bevorderen. We zetten in op het realiseren van kleine woonvormen, innovatieve woonconcepten en/of creatieve woonvormen als die aansluiten bij de behoeften van bijvoorbeeld starters, lagere (midden)inkomens en senioren op daartoe geschikte locaties (bijvoorbeeld in Twello centrum). Dit neemt echter niet weg dat de primaire doelgroep waar wij ons op richten de (terugkerende) gezinnen zijn. Om deze doelgroep te bedienen blijven eengezinswoningen in nieuwbouwprojecten noodzakelijk. In de tweede helft van 2021 onderzoeken we het woonzorgaanbod en de woonzorgvraag van verschillende zorgdoelgroepen. Ook verkennen we voor deze doelgroepen eventuele mogelijkheden voor kleinere en/of vernieuwende woonvormen. De verwachting is dat de grootste vraag ligt bij zelfstandig wonen met de mogelijkheid van zorg aan huis.
Woonwagenbeleid opstellen In de gemeente Voorst hebben wij op dit moment vijf woonwagenstandplaatsen. Deze zijn in bezit van woningcorporatie IJsseldal Wonen. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft geoordeeld dat woonwagenbewoners een minderheidsgroep vormen met een eigen culturele identiteit, die bescherming van de overheid verdient. Het veelal gehanteerde uitsterfbeleid is in strijd met het grondwettelijk recht op gelijke behandeling. Het ministerie stelde in 2018 een beleidskader op, dat moet leiden tot een herijking van het standplaatsenbeleid voor woonwagens in de Nederlandse gemeenten. Het beleidskader is opgesteld om woonwagenbewoners in het kader van huisvesting te beschermen tegen discriminatie, hun mensenrechten te waarborgen en hen rechtszekerheid en duidelijkheid te bieden. Dit beleidsthema ontbreekt in de huidige Woonvisie. De komende jaren gaan we aan de slag met deze formele stap door het opstellen van een juist beleidskader. Dit zal een aanvulling op de Woonvisie zijn of onderdeel uitmaken van de geactualiseerde/herijkte Woonvisie.
5. Bijlagen Bijlage 1 Stand van zaken Uitvoeringsagenda Woonvisie Aantrekkelijk Voorst 2025
Stand van zaken Uitvoeringsagenda Woonvisie Aantrekkelijk Voorst 2025 Tussenevaluatie Woonvisie Aantrekkelijk Voorst 2025
Inleiding De Woonvisie Aantrekkelijk Voorst 2025 is opgehangen aan de volgende vier pijlers van ons woonbeleid: - Aantrekkelijke woongemeente Voorst; - Betaalbaarheid en beschikbaarheid; - Kwaliteit van de woningvoorraad; - Vergrijzing en wonen met zorg. Aan deze pijlers zijn een aantal doelen gekoppeld die verder zijn geconcretiseerd in de Uitvoeringsagenda. In onderstaande schema’s (per pijler) is middels onderstaand kleurenschema aangegeven wat de stand van zaken is rond de acties. Naast de status van de acties, en een korte toelichting leest u in het document Tussenevaluatie Woonvisie Aantrekkelijk Voorst 2025 een uitgebreidere toelichting op een aantal onderwerpen. Eveneens vindt u hier de conclusies en aanbevelingen voor ons woonbeleid. Actie gereed of volgens schema Actie is gestart en is loopt Actie is niet gestart
Pijler 1: Aantrekkelijke woongemeente Voorst Activiteit
Stand van zaken
Toelichting
Doel: nieuwbouw naar behoefte door een kwalitatieve benadering. Voortzetten van de kwalitatieve benadering van de woningbouwprogrammering, onder andere door toetsing van nieuwbouwplannen aan: de Ladder voor duurzame verstedelijking; het regionaal afsprakenkader woningbouwprogrammering Stedendriehoek; een gemeentelijk afwegingskader woningbouw.
Geldende kaders voor onze woningbouwprogrammering. Blijft ook komende jaren leidend.
Monitoring van de gemeentelijke (en regionale) woningmarkt en van de invulling van de kwantitatieve en kwalitatieve plancapaciteit.
Woningdruk lijkt ook in onze gemeente/regio niet af te nemen. In de programmering houden we hier rekening mee. Inbreiding blijft de voorkeur houden boven uitbreiding. In bestaande voorraad verschillende doelgroepen bedienen, zoals: − Friendswoning; − jongerencontracten; − ontlabelen van seniorenwoningen.
Het benutten van vrijkomend vastgoed en het aanpassen van bestaande woningen ten behoeve van woonmogelijkheden voor verschillende doelgroepen, en dit prioriteren boven nieuwbouw.
Doel: geschikt woningaanbod dat aansluit op de woonwensen van verschillende doelgroepen. Ontwikkelen van woningaanbod dat aansluit op de woonwensen van verschillende doelgroepen.
Focus blijft liggen op (terugkerende) jonge gezinnen waarbij zeker aandacht is voor woonwensen van andere doelgroepen, waaronder eenen tweepersoonshuishoudens. Woonwensen van de verschillende doelgroepen komende jaren monitoren en indien nodig actualiseren.
Toekomstige nieuwbouwlocaties in en rond het centrum van Twello reserveren voor toevoeging van geschikte en/of levensloopbestendige woningen (geschikt voor jong en oud).
Dit uitgangspunt hanteren wij bij initiatieven. Dit zetten we ook de komende jaren voort. Enkele plannen waaraan gewerkt wordt: − kleine huurappartementen in plan De Vier erven; − planvorming Duistervoordseweg (tijdelijk parkeerterrein) voor compacte appartementen; − levensloopbestendige patiowoningen op voormalig Univéterrein. − plannen voor appartementen op de
hoek Stationsstraat – Veilingstraat.
Faciliteren van starters die in Voorst willen (blijven) wonen en het verkennen van de omvang en woonwensen van deze doelgroep in 2017 en 2018.
Onderzoek is uitgevoerd.
Realiseren van (ruime) middeldure en dure gezinswoningen ten behoeve van (jonge) gezinnen.
Primaire groep die we op onze woningmarkt bedienen. Afgelopen jaren o.a. gerealiseerd in: De Schaker; Afronding Achter het Holthuis; Grote Wetering, Klarenbeek; Teuge-Oost; Beleid is in 2019 geëvalueerd en aangescherpt. Behalen ruimtelijke winst is uitgangspunt.
Evaluatie en herijking van het beleid rond vrijkomende bebouwing in het buitengebied in 2017.
Doel: leefbare kernen en ruimte voor lokale initiatieven en experimentele woonvormen. Kleinschalige woningbouwinitiatieven waar mogelijk faciliteren en stimuleren, maar nadrukkelijk niet overnemen.
Bewonersinitiatieven waar mogelijk faciliteren en coördineren (onder andere door de inzet van een coördinator maatschappelijke initiatieven). De gemeente heeft een positieve grondhouding ten aanzien van lokale initiatieven, vooral wanneer deze raakvlakken hebben met meerdere beleidsterreinen (cultuurhistorie, recreatie, toerisme, duurzaamheid, architectuur, etc.) en leiden tot een ruimtelijke verbetering.
Doorlopende actie. We hebben een positieve grondhouding. In de afgelopen jaren volgende projecten toegepast/gerealiseerd: − CPO-project Teuge; − Rug-aan-rug woningen in plan De Schaker. Gezien de ontwikkelingen in de samenleving blijven we voor dit onderwerp aandacht houden. Doorlopende actie. Met de verschillende belangenverenigingen hebben we overleg over plannen in de dorpen.
Doel: de gemeente Voorst als ‘groene hart’ van de regio Stedendriehoek. Planontwikkelingen toetsen op het groene karakter en dorps bouwen.
Doorlopend kader en belangrijk uitgangspunt bij planontwikkelingen.
Doel: prestatieafspraken tussen de gemeente, woningcorporatie IJsseldal Wonen en HBV IJsseldal. Prestatieafspraken over: de ontwikkeling van woningen voor verschillende doelgroepen, waaronder starters; het geschikt maken en aantrekkelijk houden van de bestaande woningvoorraad; de toewijzing van aangepaste woningen (met als doel specifieke ouderenwoningen beschikbaar te houden voor de doelgroep, op voorwaarde dat hier voldoende vraag naar is).
Doorlopende actie: over dit onderwerp maken we prestatieafspraken. Ook evalueren we jaarlijks deze afspraken.
Pijler 2: Betaalbaarheid en beschikbaarheid Activiteit
Stand van zaken
Toelichting
Doel: vergroten van het aanbod sociale huurwoningen en het aanbod goedkope koopwoningen. Realiseren van het geplande aantal goedkope koopwoningen, conform de huidige plancapaciteit, onder andere ten behoeve van huishoudens met een middeninkomen.
In de periode 2018 – 2020 zijn op diverse locaties in de gemeente 36 sociale koopwoningen aan de voorraad toegevoegd. Tevens 24 vergund (en veelal in aanbouw).
Realiseren van het geplande aantal sociale huurwoningen, conform de huidige plancapaciteit.
In de periode 2018 – 2020 zijn 52 sociale huurwoningen gerealiseerd. Daarnaast 41 vergund (en veelal in aanbouw).
Nieuwbouwplannen toetsen op de mate waarin zij voorzien in de toevoeging van goedkope koopwoningen of sociale huurwoningen.
Faciliteren en stimuleren van (collectief) particulier opdrachtgeverschap.
Locaties: Klarenbeek, Nijbroek, Terwolde, Teuge en Twello. Aandeel sociale woningbouw (koop of huur) is en blijft belangrijk toetsingscriterium voor plannen. Dit blijft ongewijzigd.
Toegepast in onder andere Teuge en De Schaker. Bij toekomstige, nog in procedure te brengen woningbouwplannen is hier aandacht voor
Doel: betaalbaar bouwen. Inzet van het vereveningsfonds sociale woningbouw ten behoeve van plannen waarin het realiseren van goedkope koopwoningen of sociale huurwoningen niet mogelijk of wenselijk is.
Vereveningsbijdragen worden gerekend. Inzet van deze gelden verdient komende jaren aandacht. Tot op heden gebruikt voor CPO-project in Teuge. In de komende periode samen met IJsseldal Wonen concrete invulling bespreken. Ook kijken naar kansen in de bestaande voorraad.
Hanteren van een aangepaste betaalbare grondprijs bij nieuwe nog in procedure te brengen plannen voor sociale woningbouw.
Dit is toegepast.
Doel: huishoudens wonen in een woning die past bij hun inkomen. Continueren van de starterslening zolang hiervoor budget beschikbaar is.
Starterslening loopt en is succesvol. In 2020 7x verleend. Ook in 2021 merken we de belangstelling.
Bij planvorming toetsen of er mogelijkheden zijn voor transformatie van bestaand vastgoed (bijvoorbeeld ten behoeve van huisvesting jongeren).
Doorlopende actie. Voorbeelden: ontlabelen seniorenwoningen; Friendswoning.
Doel: huisvesten van statushouders en voldoen aan de taakstelling voor de gemeente. Huisvesten van statushouders conform de taakstelling (zie ook prestatieafspraken).
Doorlopende actie met partners zoals IJsseldal Wonen. In prestatieafspraken worden afspraken gemaakt over de taakstelling en voortgang. Vooralsnog niet aan de orde. Wel aandacht voor blijven houden indien noodzakelijk.
Verkennen van alternatieve huisvestingsmogelijkheden voor statushouders binnen de particuliere sector (mocht het realiseren van de taakstelling binnen de sociale woningvoorraad niet snel genoeg verlopen). Doel: voorkomen van betaalbaarheidsproblematiek. Passende schuldhulpverlening bieden aan huishoudens met schuldenproblematiek via het Maatschappelijk Netwerk Voorst.
Op verschillende vlakken nauwe samenwerking met partners. Vroegtijdige signalering en acteren uitgangspunt.
Doel: prestatieafspraken tussen de gemeente, woningcorporatie IJsseldal Wonen en HBV IJsseldal Prestatieafspraken over: Nieuwbouw van sociale huurwoningen (met oog voor doelgroepenontwikkeling, de relatie tot betaalbaarheid en kwaliteit en grondprijs/bijdrage aan het wijk- en dorpontwikkelfonds). Doorstroming (onder andere door huurkorting voor doorstromers). Verkoop van woningen (onder andere ten behoeve van huishoudens met een middeninkomen). Passend toewijzen. Tegengaan van goedkoop scheefwonen. Huurprijsontwikkeling. Huisvesten van statushouders en realiseren van de taakstelling. Monitoring van onder andere de gevolgen van passend toewijzen, de gevolgen van het huisvesten van statushouders, slaagkansen, en meer. Vroegsignalering en bestrijden van schuldenproblematiek.
Doorlopende actie: over dit onderwerp maken we prestatieafspraken. Ook evalueren we jaarlijks deze afspraken.
Pijler 3: Kwaliteit van de woningvoorraad Activiteit
Stand van zaken
Toelichting
Doel: (energetische) woningverbetering in de particuliere woningvoorraad en de sociale huursector.
1
-
Realiseren van het ambitieniveau B uit het Addendum Duurzaamheid1.
-
Aansluiten bij het digitale Energieloket vanuit de regionale samenwerking binnen de Alliantie Stedendriehoek/NoordVeluwe.
Verschillende projecten uit het Addendum Duurzaamheid zijn opgezet om dit ambitieniveau te halen. Zie voor een aantal projecten hieronder. Actie uitgevoerd en doorlopend.
Voor een compleet overzicht van concrete acties die we ondernemen om het ambitieniveau B te realiseren, verwijzen we naar het Addendum Duurzaamheid dat is toegevoegd aan de Nota Duurzaamheid. De Nota Duurzaamheid strekt verder dan het beleidsveld wonen.
-
Beschikbaar stellen van een stimuleringslening voor woningeigenaren, verenigingen en andere maatschappelijke organisaties ten behoeve van woningverbetering.
-
Inwoners met nieuwbouw- en verbouwplannen proactief stimuleren duurzaamheidsmaatregelen toe te passen.
-
Onderzoek doen naar de mogelijkheden voor vervanging van asbestdaken door zonnedaken.
-
Blijvende aandacht voor nieuwe technologische ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid.
Actie uitgevoerd en doorlopend. Daarbij ook vanuit landelijke subsidieregeling project de Groene Bon opgezet voor de aanschaf van energiebesparende maatregelen. Actie uitgevoerd en doorlopend. Inwoners informeren over het energieloket. Hoewel geen wettelijke verplichting meer hebben we een asbestlening voor het verwijderen van asbest. In combinatie met zonnepanelen hoger leenbedrag. Doorlopende actie en indien mogelijk ruimte voor pilot.
Doel: faciliteren en stimuleren van lokale (duurzaamheids)initiatieven Opzetten van wijkgerichte campagnes voor bewoners en bedrijven die willen verduurzamen of zelf energie willen opwekken.
Doorlopende actie. Voorbeeld zijn collectieve inkopen voor zonnepanelen en isolatie. Ook de Transitievisie Warmte en de Wijkuitvoeringsplannen. Uitgevoerd en doorlopend. 2 energiecoaches die inwoners adviseren.
Verkennen van de mogelijkheden voor en haalbaarheid van een systeem met wooncoaches, en bij een positief resultaat opstarten van een pilot met wooncoaches.
Doel: prestatieafspraken tussen de gemeente, woningcorporatie IJsseldal Wonen en HBV IJsseldal Prestatieafspraken over: Energetische verbetering van de sociale woningvoorraad en de relatie tot woonlasten; Woningonderhoud en renovatie; (Lokale) energieopwekking.
Doorlopende actie: over dit onderwerp maken we prestatieafspraken. Ook evalueren we jaarlijks deze afspraken. Voorbeeld is project de Groene Bon en projecten gericht op bewustwording bij huurders.
Pijler 4: Vergrijzing en wonen met zorg Activiteit
Stand van zaken
Toelichting
Doel: geschikt woningaanbod voor ouderen. Toekomstige nieuwbouwlocaties in en rond het centrum van Twello reserveren voor toevoeging van geschikte en/of levensloopbestendige woningen (geschikt voor jong en oud).
Zie ook Pijler 1, doel 5. Doorlopende actie.
In gesprek blijven met marktpartijen, woningcorporatie IJsseldal Wonen en HBV IJsseldal en bewoners over de vraag naar geschikte woningen voor ouderen.
Doorlopende actie. Aandachtspunt bij nieuwbouwplannen.
Doel: ouderen ondersteunen zolang mogelijk zelfstandig te wonen en bewustwording stimuleren.
Actief informeren van ouderen over (preventieve) woningaanpassingen, kwaliteitsbehoud van de woning in relatie tot de verkoopbaarheid van de woning en zorg aan huis.
Inzet van ouderenadviseurs door Mens & Welzijn.
Wmo-gelden beschikbaar stellen voor het aanpassen van woningen
Uitgevoerd en doorlopend. IJsseldal Wonen heeft het project Opplussen. Vanuit de gemeente inwoners actief informeren over (kleine, preventieve) woningaanpassingen. Doorlopende actie. Vooral gericht op het informeren en bewust maken op het gebied van veilig en comfortabel wonen. Doorlopende actie
Doel: opzetten van kleinschalige woon-zorginitiatieven. Kleinschalige woon-zorginitiatieven voor verschillende (zorg)doelgroepen waar mogelijk faciliteren, op voorwaarde dat ontwikkeling rendabel en toekomstbestendig is (niet alles is zondermeer toegestaan).
Actie blijft doorlopen. In de praktijk vaak lastig door schaal en de locatie. Blijven hiervoor openstaan, indien rendabel, toekomstbestendig en passend bij locatie en lokale behoefte.
Doel: woonaanbod voor overige zorgdoelgroepen (anders dan zorgbehoevende ouderen). Het ontwikkelen van een lokale monitor Wonen met Zorg voor meer inzicht in de omvang van verschillende zorgdoelgroepen in Voorst, onder andere door gegevensuitwisseling tussen partijen en samenbrengen van informatie.
Er is (nog) geen zorgmonitor. Tweede helft 2021 onderzoek naar woningvraag- en aanbod van zorgdoelgroepen.
Doel: prestatieafspraken tussen de gemeente, woningcorporatie IJsseldal Wonen en HBV IJsseldal. Prestatieafspraken over: het opplussen van woningen; het geschikt maken van de bestaande woningvoorraad voor ouderen; het toewijzen van aangepaste woningen; informeren van ouderen en stimuleren van bewustwording (en opstellen communicatieplan).
Doorlopende actie: over dit onderwerp maken we prestatieafspraken. Ook evalueren we jaarlijks deze afspraken.
Bijlage 2 Kaders Het woonbeleid is op lokaal niveau vormgegeven. Naast de gemeentelijke kaders zijn er ook andere kaders die invloed hebben op het te voeren woonbeleid. Denk hierbij aan kaders vanuit het Rijk, de provincie en de regio. Hieronder gaan we kort in op de kaders die invloed hebben op het te voeren beleid.
Rijkskaders De belangrijkste acties op het gebied van wonen vanuit het Rijk zijn vastgelegd in de Nationale Woonagenda 2018 – 2021. In de Nationale Woonagenda zijn de acties opgehangen aan drie speerpunten. Meer woningen bouwen (versnellen en vergroten aanbod) Onder dit speerpunt vallen een groot aantal acties die het Rijk samen met partners wil oppakken. Om de woningbehoefte op de korte termijn tegemoet te komen, moeten er de komende jaren meer woningen worden gebouwd (de ambitie is één miljoen woningen tot 2030) en bestaande plannen worden versneld. Om daarnaast ook aan de toekomstige woningbehoefte te kunnen voldoen, moet er kritisch naar de plancapaciteit voor de lange termijn worden gekeken. Het gaat niet alleen om voldoende woningen bouwen, maar juist om woningen die passen bij de vraag. De Rijksoverheid heeft als doel om eventuele belemmeringen voor nieuwe bouwprojecten weg te nemen. De afgelopen jaren is er onder andere door de regels voor stikstof en PFAS vertraging opgelopen in de woningbouw. Het uitbreiden van de plancapaciteit is een (sub)regionale aangelegenheid. Simpelweg om het feit dat de woningmarkt niet stopt bij de gemeentegrenzen. Het is belangrijk om op (sub)regionale schaal af te stemmen over woningbouw en hoe deze wordt ingevuld/vergroot.
Daarnaast kan het versnellen van bestaande bouwplannen in vooral verstedelijkt gebied en het vergroten van de plannen voor de (middel)lange termijn niet los worden gezien van andere ruimtelijke belangen. Denk hierbij aan bereikbaarheidsvraagstukken, mobiliteit, waterbelangen, natuur en ecologie en de energietransitie. Het is belangrijk deze opgaven in samenhang met elkaar op te pakken. Betaalbaar houden van wonen Het is van belang dat wonen betaalbaar blijft. Een woning moet passen bij de financiële mogelijkheden van mensen. Ook huishoudens met een laag inkomen en mensen die om andere redenen moeilijk passende huisvesting kunnen vinden mogen niet uit het oog verloren worden. Diverse aspecten, zoals duurzaamheidsmaatregelen drukken op de betaalbaarheid van woningen. Daarnaast zijn mede vanwege de grote vraag naar passende woningen en schaarste aan materiaal en een tekort aan personeel de huizenprijzen de afgelopen jaren explosief gestegen. Op de sociale huurmarkt blijft passend toewijzen een belangrijke rol spelen. Daarbij moet regionaal worden ingezet op voldoende beschikbare sociale huurwoningen, om ook de wachttijden terug te dringen. Eén van de doelstellingen op de koopmarkt is om deze toegankelijker te maken. De betaalbaarheid en toegang voor bijvoorbeeld starters vergt blijvende aandacht.
In het kader van de betaalbaarheid op de koopmarkt wordt de grens voor bereikbare koopwoningen bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet gelijkgesteld aan maximaal de NHG-grens (in 2021 bedraagt deze €325.000). De grens voor bereikbare koopwoningen ligt onder de huidige wetgeving (Besluit ruimtelijke ordening) op €200.000. Door deze verhoging krijgen gemeenten meer ruimte om bereikbare koopwoningen te bouwen voor de doelgroepen starters en middeninkomens. Deze extra beleidsruimte rondom de prijsbepaling biedt meer ruimte voor maatwerk, passend bij de kenmerken van gemeenten. Van belang is dat deze woningen ook op de lange termijn betaalbaar en beschikbaar blijven voor starters en middeninkomens.
Provinciale kaders De provinciale kaders (de Gelderse Omgevingsvisie en Omgevingsverordening) sluiten aan op de rijkskaders. Ook in de provincie Gelderland staan de thema’s betaalbaarheid, duurzaamheid en de grote woningbouwopgave centraal, in Gelderland is de druk op de woningmarkt voelbaar. Dit heeft geleid tot het Actieplan Wonen. Tot 2030 zet de provincie in op de bouw van 80.000 nieuwe woningen. Daarbij spelen verschillende opgaven: Kwalitatieve verbeteringen op de woningmarkt. Niet alleen aantallen woningen, maar ook de juiste type woningen. Zo hebben vooral starters, alleenstaanden en ouderen moeite om passende huisvesting te
vinden. Om dit te behalen is bijvoorbeeld snellere doorstroming van huishoudens en een grotere beschikbaarheid van betaalbare woningen voor deze doelgroepen nodig (zowel in de koop- als in de huursector). Daarbij spelen bij woningbouw een aantal belangrijke ambities: − Een zorgvuldig en zuinig gebruik van de ruimte; − Klimaatadaptatie; − Circulaire bouw en energievoorziening; − Inspelen op de demografische ontwikkelingen. − Het oplossen van knelpunten die ervoor zorgen dat woningbouw minder snel van de grond komt (denk aan onder andere capaciteitstekorten, stijgende bouwkosten maar ook de stikstofproblematiek). Om de doelstelling voor het bouwen van 80.000 woningen tot 2030 met de daarbij behorende opgaven heeft de provincie Gelderland het Actieplan Wonen gemaakt. In dit plan zijn 14 acties benoemd die uiteindelijk moeten leiden tot versnelling van de woningbouw, meer betaalbare woningen en meer flexibele woonvormen.
Regionale kaders De gemeente Voorst maakt onderdeel uit van de Cleantech Regio. De regio heeft in samenspraak met de provincie Gelderland in 2018 gezamenlijk de Woonagenda 2018 – 2023 opgesteld (tevens een verplichting vanuit de Omgevingsverordening Gelderland). Binnen de regio spelen over het algemeen dezelfde thema’s als op landelijk en provinciaal niveau. Op regionaal en lokaal niveau worden de kaders die vanuit het Rijk en de provincie zijn gesteld verder ingevuld. Inzet van de gezamenlijke Woonagenda is een lokale woningbouwprogrammering die gericht is op het versterken van de woonkwaliteit. Dit wil zeggen door de juiste woning voor de juiste doelgroep op de juiste plek in de regio toe te voegen. Dat gebeurt door te kiezen voor plannen die bijdragen aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit en woningbouw die gericht is op de behoefte en een aanvulling vormt op het bestaande woningaanbod. Hiervoor zijn tien richtinggevende principes voor woningbouwprogrammering geformuleerd. Primair uitgangspunt is zorgvuldig en zuinig ruimtegebruik door het ontwikkelen van inbreidings- en transformatielocaties.
Figuur 4 - tien richting gevende principes voor woningbouw (bron: Woonagenda Cleantech Regio 2018)
In 2020 is de regionale Woonagenda geëvalueerd en is naast de kwalitatieve component (zoals hierboven omschreven) ook de kwantitatieve component herijkt. Tot 2030 betekent dit
in regionaal verband een toevoeging van 20.000 woningen. Voor de gemeente Voorst is de woningbehoefte tot 2030 geraamd op 800 – 975 woningen. Gemeentelijke kaders Op gemeentelijk niveau is het woonbeleid in een aantal documenten vastgelegd. De Woonvisie Aantrekkelijk Voorst 2025 is daarvan de belangrijkste. Daarnaast zijn er diverse beleidsstukken die raakvlakken hebben met het woonbeleid. Denk hierbij aan bijvoorbeeld Ruimtelijke Toekomstvisie Voorst, de Woonzorgvisie, maar ook het duurzaamheidsbeleid. Op basis van onze Woonvisie maken we prestatieafspraken met de woningcorporaties in de gemeente. Een integrale benadering is en blijft van belang. In het Coalitieprogramma 2018 – 2022 zijn op het gebied van wonen ook belangrijke uitgangspunten geformuleerd. Duurzame betaalbaarheid en geschikte woningen voor verschillende doelgroepen lopen als een rode lijn door ons beleid op het gebied van wonen en volkshuisvesting.
Bijlage 3 (bestaande) woningen te koop of recent verkocht in de gemeente Voorst