CConstaterende datVoorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Meerjarenprogrammabegroting 2026-2029

gemeenteraad 10 november 2025, gemeente VoorstBij agendapunt: Meerjarenprogrammabegroting 2026-202936.466 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Meerjarenprogrammabegroting 2026-2029

2 |

Inhoudsopgave ■ 1 | Inleiding ■ 2 | Bestuurlijke structuur

2.1 | Samenstelling gemeenteraad 2.2 | Samenstelling College

■ 3 | Deel 1: Beleidsbegroting 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9

| Bouwend Voorst | Mooi Voorst | Bedrijvig Voorst | Gezond Voorst | Sociaal Voorst | Veilig Voorst | Dienstverlenend Voorst | Algemene dekkingsmiddelen en financieringen | Overhead

■ 4 | Paragrafen 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8

| Paragraaf Lokale heffingen | Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing | Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen | Paragraaf Financiering | Paragraaf Bedrijfsvoering | Paragraaf Openbaarheid Wet Open Overheid | Paragraaf Verbonden partijen | Paragraaf Grondbeleid

8 9 11 18 28 33 41 45 49 55 59 62 69 74 79 82 87 89 101

■ 5 | Deel 2: Financiële begroting

5.1 | Uiteenzetting Financiële positie (financieel meerjarenperspectief 2026-2029)

■ 6 | Bijlagen

Vaststellingsbesluit

104 117

| 3

Hoofdstuk 1 Inleiding

4 |

Inleiding Voor u ligt de Meerjarenprogrammabegroting 2026-2029. In deze inleiding gaan wij in op de plaats van de begroting in de planning- en controlcyclus en recente ontwikkelingen. Planning & control-cyclus De planning- en controlcyclus van een begrotingsjaar beslaat een periode van drie jaren: de cyclus strekt zich uit van de behandeling van de prioriteitennota in de maand juni voorafgaand aan het begrotingsjaar tot de behandeling van de jaarstukken in de maand juni na afloop van het begrotingsjaar. Dit brengt met zich mee dat in elk kalenderjaar de planning- en controlcyclus van drie begrotingsjaren aan de orde is. De cyclus voltrekt zich op twee vaste tijdstippen van het jaar: in de maand juni worden de jaarstukken van het vorige begrotingsjaar, de voorjaarsrapportage van het lopende begrotingsjaar en de prioriteitennota voor het komende begrotingsjaar behandeld. In de maand oktober worden de najaarsrapportage van het lopende begrotingsjaar en de meerjarenprogrammabegroting voor het komende begrotingsjaar behandeld. Deze samenhangende planning is een bewuste keuze: de raad kan op deze manier bij de behandeling van de prioriteitennota rekening houden met de resultaten van het afgelopen begrotingsjaar en met de laatste ontwikkelingen in het lopende begrotingsjaar.

Bij de vaststelling in het najaar van de begroting voor het komende jaar kan de raad rekening houden met de laatste ontwikkelingen in het lopende begrotingsjaar. De planning- en controlcyclus steekt op deze manier consistent in elkaar en biedt de gemeenteraad optimale mogelijkheden om in samenhang te sturen en te controleren. Context Meerjarenprogrammabegroting 2026-2029 Dit is de laatste begroting voor de periode 2022-2026 waarin wij het coalitieakkoord Samen beter uitvoeren. Naast de op zichzelf staande ontwikkelingen volgens de uitgangspunten van deze begroting, hebben wij de effecten van de Prioriteitennota 2026 en de Najaarsrapportage 2025 verwerkt. Naast de effecten van de Meicirculaire 2025 algemene uitkering gemeentefonds, waarover wij u hebben geïnformeerd met de raadsmededeling van 10 juni 2025, hebben wij ook de effecten uit de op Prinsjesdag gepubliceerde Septembercirculaire 2025 verwerkt. U ontvangt over de uitwerking van de Septembercirculaire 2025 geen aparte raadsmededeling. In het overzicht Algemene dekkingsmiddelen in de Meerjarenprogrammabegroting is een toelichting op deze circulaire opgenomen. Ontwikkelingen In de door u vastgestelde Prioriteitennota 2026-2029 zijn verschillende maatregelen opgenomen om te komen tot een structureel sluitende meerjarenprogrammabegroting 2026-2029.

Deze maatregelen hebben geleid tot een sluitende jaarschijf 2026, maar het Financieel Meerjarenperspectief (FMP) laat tekorten zien voor de komende jaren. Na vaststelling van de prioriteitennota hebben nieuwe ontwikkelingen geleid tot verdere druk op het FMP. Met name door de oplopende kosten voor jeugdzorg, met een structurele doorwerking zoals verwerkt in de Najaarsrapportage 2025, zijn aanvullende maatregelen nodig voor een structureel sluitend FMP. Het aantal maatwerkvoorzieningen en de zorgzwaarte vanuit de Jeugdwet blijven toenemen. In de begroting 2025-2028 was al een deel aan maatwerkvoorzieningen incidenteel meegenomen die nu structureel blijken te zijn. Bij de Prioriteitennota 2026-2029 hebben wij u deze ontwikkeling al gemeld. Ook hebben wij enkele ontwikkelingen aangegeven die zich nu nog in een onderzoeksfase bevinden en mogelijk nog financiële gevolgen hebben voor het FMP zoals de effecten van: het Verkeersplan Twello, de ontwikkeling van bedrijventerreinen, de actualisatie Programma Groen en het haalbaarheidsonderzoek energiepositief zwembad. | 5

Aanvullende maatregelen Door deze ontwikkelingen, zijn wij genoodzaakt om nieuwe aanvullende maatregelen aan u voor te leggen om een structureel sluitend FMP te realiseren. In lijn met de opgenomen maatregelen in de door u vastgestelde geamendeerde Prioriteitennota 2026-2029, hebben wij aanvullende maatregelen geïnventariseerd. Deze maatregelen leiden tot een structureel sluitende begroting voor de eerste jaarschijf 2026. Voor een inhoudelijke toelichting verwijzen u naar stap 2 Ontwikkeling financiële positie op pagina 106. Financieel MeerjarenPerspectief (FMP) 2026-2029 De eerste jaarschijf 2026 van de Meerjarenprogrammabegroting 2026-2029 laat door de aanvullende maatregelen een positief saldo zien van afgerond € 117.200. De jaarschijven 2027 tot en met 2029 laten daarentegen tekorten zien. Met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026, kiezen wij er bewust voor om maatregelen te treffen om de eerste jaarschijf 2026 structureel sluitend te maken. Daarmee voldoen wij aan het provinciaal toezichtskader om voor repressief toezicht in aanmerking te komen. Met deze meerjarenbegroting zetten wij een realistisch en verantwoord financieel kader neer. Wij realiseren ons dat de jaarschijf 2026 slechts beperkt sluitend is, maar wel op een realistische en haalbare manier tot stand is gekomen.

Wij gaan ervan uit dat wij de komende jaren, onder andere door de invloed van de Hervormingsagenda Jeugd en door een grotere focus op resultaat-afspraken de kosten in de jeugdzorg kunnen verlagen. Daarnaast blijven wij de financiële en beleidsmatige ontwikkelingen in de jeugdzorg nauwlettend volgen, zodat wij op tijd kunnen bijsturen waar nodig. Op deze manier zorgen wij voor een goede basis voor de toekomst en blijven wij werken aan een gezonde financiële positie voor onze gemeente. Het financieel meerjarenperspectief vindt u terug in deel 2: Financiële begroting. College van burgemeester en wethouders.

6 |

Hoofdstuk 2 Bestuurlijke structuur

| 7

2.1 Samenstelling gemeenteraad De samenstelling van de gemeenteraad van Voorst is als volgt: Partij Gemeente Belangen Lokaal Liberaal CDA GroenLinks-PvdA Voorst Voortvarend Voorst D66 SGP Totaal

Voorzitter gemeenteraad Paula Jorritsma-Verkade Raadsgriffier Bert Jan Urban Fractie Gemeente Belangen Miriam Jansen-Greiving (fractievoorzitter) Arjen Lagerweij Ingrid Aarnink - Westerbeek Jeroen voor 't Hekke Bjorn van Ekeren Fractie Lokaal Liberaal Emiel de Weerd (fractievoorzitter) Ans van Amerongen - Elfferich Margret Suelmann Fractie CDA Jürgen Wolff van Wülfing (fractievoorzitter) Theo Timmermans Jan Wessels Fractie GroenLinks-PvdA Voorst Bertine Grevinga (fractievoorzitter) Joost van Hoof Willeke Moleman Fractie Voortvarend Voorst Danny Roelofs (fractievoorzitter) Arend Jansen Jan Osinga Fractie SGP Arco Hak (fractievoorzitter) Fractie D66 Wim Vrijhoef (fractievoorzitter)

8 |

Raadszetels 5 3 3 3 3 1 1 19

2.2 Samenstelling College De samenstelling van het college van burgemeester en wethouders van Voorst is als volgt: Burgemeester Paula Jorritsma-Verkade Portefeuille Algemene Zaken, communicatie en handhaving ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Bestuurlijke samenwerking Openbare orde en veiligheid Integrale handhaving Communicatie en representatie Burgerzaken Participatie (burgerparticipatie en dorpsbelangen) Bestuurlijk kompas (maatschappelijk, ambtelijk en bestuurlijk samenspel)

Wethouder Rosmarijn Boender Portefeuille Middelen, beheer openbare ruimte, grondexploitatie, mobiliteit en economie en toerisme ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Openbare ruimte Mobiliteit Riolering Gemeentelijke gebouwen Financiën Middelen (P&O, ICT, Belastingen) Grondexploitatie Economie en toerisme

Wethouder Peter Wormskamp Portefeuille Jeugd, werk en inkomen, cultuur en sport ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Jeugd en Onderwijs Kunst en cultuur Integratie en asielopvang Werk en inkomen Wet maatschappelijke ondersteuning Gezondheid Sport Diversiteit en inclusiviteit

Wethouder Henk van Zeijts Portefeuille Ruimtelijke Ontwikkeling, wonen, milieubeleid en Cultureel Erfgoed ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Ruimtelijke ordening Wonen en woningbouw Cultuurhistorie en landgoederen Landschap en biodiversiteit Waterbeheer Klimaat en energietransitie Afval en circulariteit

Gemeentesecretaris Lisette Wolbers-Cents ▪ ▪

Als algemeen directeur eindverantwoordelijk leidinggevende van de organisatie Eerste adviseur van het college

| 9

Hoofdstuk 3 Deel 1: Beleidsbegroting

10 |

3.1 Bouwend Voorst Wat willen we bereiken (Coalitieakkoord 2022-2026) Voorst is een heerlijke plek om te wonen. Groen, goed bereikbaar, met een eigen karakter te midden van grotere steden. Mensen moeten zich verbonden voelen met Twello en de dorpen in de gemeente Voorst en de kans krijgen om hier prettig en betaalbaar te kunnen wonen. Het is belangrijk dat er woningen bij komen en dat er gebouwd wordt voor specifieke doelgroepen. Wonen en bouwen De druk op de woningmarkt is hoog. Woningen zijn schaars, net als de grond. Bovendien zijn de materiaalkosten hoog en is er een personeelstekort in de bouw. Dit alles zorgt ervoor dat het voor veel mensen erg moeilijk is om aan een woning te komen. Er moeten extra woningen bijkomen. Maar de nood is nú hoog en nieuwe woningen zijn niet morgen gebouwd. Dit vraagt om flexibiliteit en creativiteit. Zijn er snelle oplossingen mogelijk, zoals prefab woningen, tijdelijke woningen, tiny houses en vernieuwende woonvormen, meerdere generaties op één erf of het splitsen van woningen. Maar ook goedkoper bouwen of kleinere woningen behoort tot de mogelijkheden. Variatie in woningen is een doel. In alle gevallen geldt dat de groei moet passen bij de gemeente Voorst, om het mooie landelijke en dorpse karakter te behouden.

Binding met Voorst gaat voor Mensen die een sociale of economische binding hebben met Voorst, krijgen een streepje voor zodra de regelgeving dit mogelijk maakt. Dit geldt zowel voor nieuwbouwwoningen die opgeleverd worden, als voor huurwoningen. Verschillende doelgroepen moeten worden bediend met het woningaanbod. Bijvoorbeeld door woningen voor jongeren en ouderen te stimuleren, maar ook woningen voor mensen die een aangepaste woning nodig hebben. Duurzaam en betaalbaar Duurzaamheid is bij alle nieuwe woningen vanzelfsprekend. Ook wordt ingezet op de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad in samenwerking met IJsseldal Wonen. Bij woningbouwplannen wordt gekeken naar de kansen die ontstaan, zoals klimaatadaptatie, de energietransitie, circulariteit, sociale veiligheid en verkeer. Wonen moet ook betaalbaar zijn. Aan de percentages sociale woningbouw zoals vermeld in de Woonvisie wordt vastgehouden. Dat betekent 40% in Twello, 30% sociaal in Terwolde, Voorst, Klarenbeek en Wilp. In de kleine dorpen wordt maatwerk toegepast op basis van behoefte. Gestreefd wordt naar een gevarieerd en passend woningaanbod, met woningen vanaf € 240.000. Ruimtelijke ordening Twello Noord Alle partijen in de coalitie zijn ongelukkig met de keuzes voor het woningbouwprogramma die gemaakt zijn in Twello Noord, net voor de start van de nieuwe coalitieperiode.

Het vaststellen van dit bestemmingsplan in de vorige raad is een feit waar wij verder mee moeten. Tijdens de onderhandelingen is geïnventariseerd wat de gevolgen zijn van stoppen of het aanpassen van de woningbouw op deze plek. De conclusie hiervan is dat het financieel niet verantwoord is om het vastgestelde bestemmingsplan terug te draaien, want de kosten hiervan bedragen minimaal 5,5 miljoen.

| 11

Wij gaan wel met omwonenden van Twello Noord in gesprek om binnen het vastgestelde bestemmingsplan samen met inwoners de beste oplossingen te zoeken voor de verkeersafwikkeling en de inrichting van de wijk. Doen wat kan In onze mooie dorpen bouwen we naar behoefte, om de algehele leefbaarheid te bevorderen. Daarom luisteren we naar de inwoners en streven we per dorp en het buitengebied naar een dorpsvisie of geactualiseerde visie. Rondom wonen willen wij doen wat kan. Met andere woorden: we benaderen particuliere en collectieve initiatieven met een positieve grondhouding. En als initiatieven toch niet kunnen, leggen we uit waarom niet en denken we mee over alternatieven.

Waar ligt dat vast Het beleid dat betrekking heeft op dit programma is vastgelegd in diverse verordeningen, beleidsnota's en beleidsregels. De volledige documenten zijn te raadplegen via de volgende link: www.voorst.nl/beleid-en-regelgeving

12 |

Wat gaan we daarvoor doen Activiteiten

Ruimtelijke ordening Implementatie Omgevingswet Inhoud Sinds 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) van kracht. De Wkb geldt momenteel alleen voor nieuwbouw van eenvoudige bouwwerken; de uitbreiding naar verbouw van eenvoudige bouwwerken is uitgesteld, waardoor het gemeentelijk toezicht voorlopig blijft. Deze wetten brengen ingrijpende veranderingen in procedures, vergunningverlening en toezicht met zich mee. In de periode 2026–2029 werken we met de nieuwe kerninstrumenten van de Omgevingswet: de Omgevingsvisie, programma’s, het omgevingsplan en de omgevingsvergunning. Uiterlijk eind 2026 wordt de Omgevingsvisie vastgesteld als kader voor de fysieke leefomgeving. Vanaf 2026 start de uitvoering van programma’s op het gebied van volkshuisvesting, ruimtelijke kwaliteit en warmte. Tegelijkertijd zetten we stapsgewijs alle bestaande regels (gedecentraliseerde Rijksregels, voormalige bestemmingsplanregels en (delen van) verordeningen) om naar één nieuw omgevingsplan, een traject dat doorloopt tot 2032.

Beoogd effect

Deze transitie vraagt om zorgvuldige juridische borging, participatie en voldoende capaciteit en expertise binnen de organisatie. Een integraal en toekomstbestendig omgevingsbeleid waarin alle regels en kaders zijn samengebracht, waardoor besluitvorming sneller, transparanter en beter afgestemd is op de fysieke leefomgeving.

Programma Landelijk Gebied (PLG) Inhoud Met het reeds door u vastgesteld PLG (Groen, groener, groenst) werken we in 2025-2026 verder aan een aantal gebiedsprocessen, waaronder het opstellen van definitief Rood voor Groenbeleid. Beoogd effect Het doel is een toekomstbestendig en leefbaar buitengebied waarbij meerdere functies naast elkaar kunnen bestaan en elkaar versterken. Daarbij is het belangrijk dat Voorst het groene hart van de Stedendriehoek blijft.

Wonen en bouwen Woningbouwplannenin de kernen Inhoud Met de provincie Gelderland en de regiogemeenten zijn afspraken gemaakt over het te realiseren aantal woningen. Deze afspraken zijn vastgelegd in de regionale Woonagenda en ook in de geactualiseerde Regionale Woondeal 2025 t/m 2034 regio Stedendriehoek, bevestigd in 2025 door de regiogemeenten, de provincie Gelderland en het Rijk. Voor de gemeente Voorst bedraagt de woningbouwopgave tot en met 2034 1.000 woningen. We zetten in op 2/3 betaalbare woningen, inclusief 30% sociale huur. Daarnaast zetten we in op duurzaam. De aantallen uit de Regionale Woondeal is passend bij de huidige situatie op de woningmarkt en wat hoger dan de geformuleerde ambitie voor de toevoeging van gemiddeld 80 nieuwbouwwoningen per jaar, zoals verwoord in onze Woonvisie. Bij de actualisatie van de Woondeal zijn afspraken gemaakt over ouderenhuisvesting in de Stedendriehoek en toekomstbestendig bouwen. In en nabij het centrum van Twello wordt aan plannen gewerkt (en wordt er ook gebouwd) met woningen die geschikt zijn voor 1 en 2 persoonshuishoudens, geschikt voor senioren en starters. Ook bij herontwikkeling van voormalige agrarische erven in het buitengebied willen we in 2026 en verder meer gaan inzetten op differentiatie in woningtypen. Dit doen wij op basis van het splitsingsbeleid en het Rood voor Groen-beleid.

De grootste woningbouwopgave ligt in Twello, maar ook in onze andere kernen werken wij aan verschillende nieuwbouwprojecten. Hieronder een opsomming van plannen waar in 2026 verder aan wordt gewerkt, waarvan sommige ontwikkelingen zich al in de uitvoerende en afrondende fase bevinden. Twello ▪ Herontwikkeling De Nieuwe Werf, locatie voormalig Veluws College, gemeentewerf en brandweer; ▪ Rijksstraatweg 93 – 97, Overmarslocatie; ▪ Sloop en nieuwbouw Molenveld – Nieuwe Veldjes; ▪ Locatie Beersen; ▪ Tijdelijk parkeerterrein naast de Aldi aan de Duistervoordseweg; | 13

▪

▪

Twello – Noord. In september 2025 bent u geinformeerd over de zogenoemde bestuurlijke lus naar aanleiding van de uitspraak van de Raad van State over Twello-Noord. In 2026 hopen we uitvoering te kunnen geven aan dit plan. Locatie Het Perron (Korderijnk).

Terwolde ▪ Dorpszicht fase 2; ▪ Locatie Vorderman. Wilp ▪ Woningbouwplan Erve Weltevreden fase 2. Teuge ▪ Locatie voormalige basisschool Rijksstraatweg 236. Wilp-Achterhoek ▪ Herontwikkeling locatie Bosgoed en omliggende gronden. Nijbroek ▪ Plan Middendijk. Breestuk, Nijbroek. Voorst ▪ Woningbouwlocatie Winkler Prins. ▪ Diverse maatwerklocaties voor herontwikkeling naar woningbouw op basis van de Kansenkaart Voorst. ▪ Woningbouwontwikkeling aan de westzijde van het dorp Voorst en de rondweg. Naast de hierboven genoemde projecten werken we ook in 2026 aan andere projecten in verschillende kernen waar op dit moment verkennende gesprekken over plaatsvinden, of die op dit moment (nog) niet in beeld zijn.

Beoogd effect

Op 25 maart 2024 is de motie ‘We wachten al zo lang’ aangenomen. In 2025 is het onderzoek voor de uitvoering van de opdracht uit deze motie afgerond. De uitkomsten van het onderzoek nemen we mee bij het opstellen van het nieuwe gemeentelijk woonbeleid. Woningbouwplannen die aansluiten op de lokale behoefte is een belangrijk uitgangspunt. Daarnaast stimuleren we dat initiatiefnemers de plannen in eerste instantie lokaal adverteren, omdat dit ook bijdraagt aan het draagvlak. Op basis van de actuele woningbouwprognoses en een goede ruimtelijke ordening voorzien in de (korte en lange termijn) woningbouwbehoefte in de kernen.

Verbonden partijen

Bij de realisatie van de doelstellingen binnen dit programma zijn de volgende verbonden partijen betrokken: Verbonden partij Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten (SVn)

Regio Stedendriehoek

Doel Het leveren van een gewaarborgde bijdrage aan de betaalbaarheid van de stedelijke- of dorpsvernieuwing (waaronder startersleningen en stimuleringsleningen en verduurzamen van gebouwen) door deelneming in het fonds. De regio Stedendriehoek is een samenwerkingsvorm én een gebied. De Wgr-regeling wordt aangepast waardoor met één organisatie (nu nog twee) wordt gewerkt. De Strategische Board vormt vanuit de samenwerking van de 3 o’s (onderwijs, ondernemers en overheid) een onafhankelijk adviesorgaan. De komende jaren wordt gezamenlijk gewerkt aan de regionale uitvoeringsagenda. Hierin staan de ambities en gewenste resultaten tot 2030. De agenda geeft aan waar wij gezamenlijk voor staan en is gericht op de toekomst met slimme groene verstedelijking, een vitaal landelijk gebied en een gezonde regionale economie.

14 |

Beleidsindicatoren

In dit overzicht staan de bij ministeriële regeling vastgestelde beleidsindicatoren die betrekking hebben op dit begrotingsprogramma.Via de link: www.waarstaatjegemeente.nl kunnen vergelijkingen worden gemaakt met andere gemeenten en landelijke gemiddelden. Taakveld Wonen & Bouwen

Naam indicator Woonlasten éénpersoonshuishouden

Wonen & Bouwen

Woonlasten meerpersoonshuishouden

Wonen & bouwen Wonen & Bouwen

WOZ-waarde woningen Demografische druk

Grondexploitatie Nieuwbouw woningen

Eenheid Som van de gemiddeld betaalde ozb op basis van de gemiddelde woz-waarde van woningen in de gemeente + reinigingsheffing + rioolheffing minus eventuele heffingskorting. Som van de gemiddeld betaalde ozb op basis van de gemiddelde woz-waarde van woningen in de gemeente + reinigingsheffing + rioolheffing minus eventuele heffingskorting. De gemiddelde WOZ waarde van woningen in euro's. Het aantal personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder per honderd personen van 20 tot 65 jaar. Het aantal nieuwbouwwoningen, per 1.000 woningen.

Indicator Bron Voorst 1.018 COELO, Groningen

1.042 COELO, Groningen

459.000 CBS 90,8% CBS

5,3 ABF Systeem Woningvoorraad

| 15

Wat mag het kosten Exploitatie Taakveld

Werkelijk 2024

Begroting 2025 Incl. wijzigingen 2.590.731 2.239.398 1.471.154 15.081.013

2026

2027

2028

2029

2.182.575 19.710.977

2.215.946 4.910.300

2.215.946 7.799.607

2.165.946 7.456.838

Raming begroting

8.1 - Ruimte en leefomgeving 8.2 - Grondexploitatie (niet bedrijventerrein) 8.3 - Wonen en bouwen Totaal lasten 8.1 - Ruimte en leefomgeving 8.2 - Grondexploitatie (niet bedrijventer) 8.3 - Wonen en bouwen Totaal baten Totaal saldo baten en lasten

1.350.801 5.412.686 159.777 1.171.172

2.698.493 20.018.904 98.023 15.081.013

1.565.919 23.459.471 139.870 19.710.977

1.563.347 8.689.593 139.870 4.910.300

1.563.333 11.578.886 139.870 7.799.607

1.563.318 11.186.102 139.870 7.456.838

774.070 2.105.020 -3.307.665

1.146.441 16.325.477 -3.693.427

1.633.705 21.484.552 -1.974.919

1.633.705 6.683.875 -2.005.718

1.633.705 9.573.182 -2.005.704

1.633.705 9.230.413 -1.955.689

Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo mutaties reserves

290.000 764.735 474.735

75.000 1.434.152 1.359.152

-

-

-

-

-2.832.931

-2.334.275

-1.974.919

-2.005.718

-2.005.704

-1.955.689

Geraamde resultaat

Toelichting ontwikkelingen begroting 2026 t.o.v. 2025: 8-1 Ruimtelijke ordening Lasten: het verschil ontstaat door in 2025 begrote kredieten voor 'Bestemmingsplan buitengebied', 'Programma landelijk gebied', 'Visie/routegids Bussloo' en 'Visie ontwikkeling en inrichting de Kar e.o.'. Baten: bij de Prioriteitennota 2026 zijn de leges verhoogd. 8-2Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) De grondexploitatie is budgettair neutraal verwerkt in de begroting; de lasten zijn gelijk aan de baten. In de paragraaf grondbeleid is een toelichting over de grondcomplexen opgenomen. 8-3 Wonen en bouwen Lasten: de budgetten 2025 voor de kredieten 'Transitie fysiek domein omgevingswet', 'Regionale Energie Strategie', 'Invoering Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb)', 'Stationsgebieden woondeal Twello Klarenbeek' en 'Woningbouw in de kernen' veroorzaken het verschil. Baten: bij de Prioriteitennota 2026 zijn de leges omgevingsvergunningen verhoogd.

16 |

Investeringen

Meerjaren Investerings Programma Geen investeringen. Meerjaren Onderhouds Programma Geen investeringen. Totaal Bouwend Voorst

Jaar 2026-2029

Bedrag Begroting Begroting Begroting Begroting investering 202 2027 2028 2029 0

0

0

0

0

0 0

0 0

0 0

0 0

0 0

Saldo 2025 492.017 318.561 810.578 0 0

Saldo 2026 492.017 318.561 810.578 0 0

Saldo 2027 492.017 318.561 810.578 0 0

Saldo 2028 492.017 318.561 810.578 0 0

Saldo 2029 492.017 318.561 810.578 0 0

2026-2029 2026-2029

Reserves en voorzieningen

Wijk- en dorpontwikkelfonds Vereveningsfonds sociale woningbouw Totaal reserves Geen voorzieningen Totaal voorzieningen Standen per 31 december

Toelichting: Reserves Wijk- en dorpontwikkelfonds Dit fonds geeft dekking aan investeringen met betrekking tot initiatieven op het gebied van de leefbaarheid. Het resterende bedrag ter hoogte van € 492.017 is beschikbaar om uitvoering te geven aan de motie ' Verduurzamen doen we samen'. Wij gaan met IJsseldal Wonen in overleg om dit in te zetten voor verduurzaming van sociale huurwoningen. Hierover hebben wij u met een raadsmededeling geïnformeerd. Vereveningsfonds sociale woningbouw Dit fonds is opgericht om verevening mogelijk te maken, indien er bij een ontwikkeling geen of te weinig sociale woningbouw in het plan is opgenomen. Het budget kan worden ingezet bij een project, dat door de bouw van (een extra aantal) sociale woningen financieel niet sluitend is. Voor de woningbouwlocatie Winkler Prins Voorst is een bedrag van € 300.000 onttrokken uit het fonds, waarmee het plan economisch gezien uitvoerbaar is.

| 17

3.2 Mooi Voorst Wat willen we bereiken (Coalitieakkoord 2022-2026) Voorst ligt centraal tussen drie grotere steden, met een goed wegennet en OVverbindingen. Het spoor zorgt voor een goede bereikbaarheid van Apeldoorn, Deventer en Zutphen en achterliggende gebieden. De gemeente Voorst heeft een belangrijke opgave met betrekking tot de energietransitie en het vergroten van de biodiversiteit. De klimaatverandering stelt ons voor nieuwe uitdagingen die onze huidige inwoners én de volgende generaties raken. Niets doen is geen optie. Verkeer en vervoer Met de auto is Voorst goed bereikbaar, mede dankzij de A1. De snelweg zorgt echter soms ook voor drukte op kleinere wegen, wanneer automobilisten files vermijden en een binnendoorroute kiezen. Het intensieve gebruik van het wegennet zorgt ook voor geluidsoverlast en fijnstof. Een goede bereikbaarheid en doorstroming van autoverkeer is belangrijk. Verkeer in Twello De veiligheid op de H.W. Iordensweg en de afwikkeling van industrieverkeer vragen aandacht. Inzichtelijk moet worden welke factoren bijdragen aan de verkeersdruk in Twello en hierbij worden de verkeerssituaties bij basisscholen en sportaccommodaties meegenomen. Verder onderzoeken we fysieke oplossingsrichtingen en verkeersmaatregelen (bijvoorbeeld voor vrachtverkeer) en besluiten hierover na overleg met inwoners.

De komende jaren worden er woningen gebouwd in Twello, wat vraagt om de aanleg van veel nieuwe wegen en een goede aansluiting op het bestaande wegennet. Verkeersveiligheid in de dorpen en het buitengebied In veel dorpen hebben inwoners zorgen over de verkeersveiligheid. Daarom kijken wij met inwoners zorgvuldig naar de oorzaken, met speciale aandacht voor de verkeersveiligheid van voetgangers en fietsers. Samen bepalen we waar welke maatregelen mogelijk en gepast zijn. Provinciale wegen zijn ook punt van zorg. De invloed van de gemeente op het provinciale verkeersbeleid is beperkt. We wenden onze invloed aan om de provincie deelgenoot te maken van bestaande zorgen en te stimuleren om samen de verkeersveiligheid te verbeteren. Recreatieve routes Er is een uitgebreid netwerk van recreatieve routes in Voorst. Van Klompenpaden tot meerdaagse routes en van ruiterpaden/menroutes tot prachtige fietspaden. De coalitie houdt in de gaten of het landschap en inwoners niet lijden onder de recreatieve druk, maar staat ook open voor nieuwe routes. De gemeente draagt zorg voor goed en tijdig onderhoud.

18 |

Openbaar vervoer Het spoor zorgt ervoor dat Voorst goed en snel bereikbaar is, de trein brengt inwoners snel in andere delen van het land. Wel baart het goederenvervoer en de veiligheid bij overgangen sommige inwoners zorgen. Het is van groot belang dat stations en het netwerk van bussen goed op elkaar aan blijven sluiten. We willen de behoefte van gebruik van het openbaar vervoer monitoren in samenwerking met provincie en vervoerders. De gemeente blijft hierover in gesprek met inwoners en houdt het onderwerp op de agenda van de provincie. Doelgroepenvervoer Bijzondere aandacht hebben wij voor het doelgroepenvervoer. Omdat het hier vaak maatwerk betreft, en de kwetsbaarheid van sommige gebruikers hoog is, volgen wij dit intensief. Samen met inwoners We betrekken inwoners bij planvorming van de afwikkeling van verkeer in hun directe omgeving, waarbij de gemeente de gevolgen van verschillende opties duidelijk in kaart brengt. De discussie over dit soort vraagstukken zien wij tijdens ontwikkelplannen in de dorpen al regelmatig ontstaan. We willen de dialoog graag op gang houden. Wij willen milieuvriendelijke vormen van vervoer stimuleren en het voor inwoners makkelijk maken om te kiezen voor milieuvriendelijke vormen van vervoer.

Duurzaamheid en milieubeheer Visie op grondgebruik Wonen, werken, recreatie, circulaire landbouw en de energietransitie leggen allemaal een claim op de beschikbare grond binnen de gemeente Voorst. Waar is ruimte voor welke opgave? Daarnaast zien wij dat gemeenten om Voorst heen plannen (willen) ontwikkelen aan onze gemeentegrenzen. Dit alles vraagt voor Voorst om een visie op het grondgebruik, die de kwaliteit van het unieke Voorster landschap bewaakt en waar mogelijk versterkt. Circulaire landbouw Een belangrijke partner en doelgroep bij het vergroten van de biodiversiteit is de agrarische sector.Wij willen stappen zetten naar een circulaire landbouw. Wij realiseren ons dat de agrarische sector onderdeel is van een mondiaal krachtenveld. Naast het vergroten van de biodiversiteit en het ontwikkelen van circulaire landbouw is het van belang dat de agrarische ondernemer een goed inkomen kan verdienen. Wij willen met de sector in gesprek om te bespreken wat er nodig is om deze belangen te verenigen. De koers is duidelijk, de weg maken we samen. Circulaire economie Materialen zijn schaars en kostbaar. Daarom onderzoeken we hoe we circulariteit kunnen stimuleren. Afval kan in veel gevallen weer een grondstof zijn. We onderzoeken hoe we inleverpunten beter bereikbaar kunnen maken voor inwoners. We werken toe naar een circulaire economie.

Energietransitie Wij vinden het belangrijk dat de energietransitie voor iedereen betaalbaar is, waarbij de baten en de lasten eerlijk worden verdeeld. Terugdringen van het energieverbruik is hier een belangrijke factor. We gaan vol inzetten op energiebesparing, met inzet van geld dat het Rijk daar naar verwachting voor beschikbaar stelt. Met inwoners, wijken, agrariërs en bedrijven gaan graag wij in gesprek om te kijken in hoeverre zij zelfvoorzienend kunnen worden in hun energieverbruik. De opmars van de elektrische auto stimuleren wij, daarom willen wij versnellen met de aanleg van laadpalen. We bouwen verder met de Voorster energiestrategie, waarin de | 19

rol voor zonne-energie en windenergie verder uitgewerkt wordt. Bij het benutten en uitbouwen van duurzame energiebronnen is draagvlak in de samenleving een belangrijk aandachtspunt. Openbaar groen Biodiversiteit Wij willen de biodiversiteit vergroten. Dit is een verantwoordelijkheid voor nu, naar de volgende generaties toe. Het vastgestelde programma Groen van de gemeente Voorst geeft hier een mooie aanzet toe en dit gaan wij dan ook uitvoeren. We stimuleren groene schoolpleinen, om bewustwording bij kinderen te vergroten en een gezonde leeromgeving te creëren.

Waar ligt dat vast Het beleid dat betrekking heeft op dit programma is vastgelegd in diverse verordeningen, beleidsnota's en beleidsregels. De volledige documenten zijn te raadplegen via de volgende link: www.voorst.nl/beleid-en-regelgeving

Wat gaan we daarvoor doen Activiteiten

Verkeer en vervoer Verbetering verkeersveiligheid Inhoud Op grond van het Programma Mobiliteit staat het verbeteren van verkeersveiligheid hoog op de agenda. De volgende activiteiten worden de komende jaren uitgevoerd: ▪ Stimuleren fietsgebruik; ▪ Verlichting bij zebrapaden optimaliseren; ▪ Verkeersveiligheid verbeteren voor fietsers door fysieke maatregelen Bandijk Terwolde (2025-2026); ▪ Uitvoeren lokale campagnekalender verkeersveiligheid (campagnes gericht op de verkeersveiligheidsthema’s alcoholmisbruik, afleiding in het verkeer, snelheid en fietsverlichting); ▪ Inrichten van verkeersveilige schoolomgevingen o.a. door het instellen van schoolzones en het uitvoeren van de landelijke campagne “onze scholen zijn weer begonnen”; ▪ Bredere inzet van snelheidsdisplays als communicatiemiddel voor het snelheidsgedrag van bestuurders.

Beoogd effect

Ook werken wij samen met de provincie aan verkeersveiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid op provinciale wegen. De volgende activiteiten worden de komende jaren uitgevoerd: ▪ Aanleg vrijliggend fietspad Wilpsedijk tussen Wilp en Steenenkamer; ▪ Verkeersveiligheid Wilp in kader van groot onderhoud N790/N791. Verbeteren van de veiligheid op de weg en op het spoor, van de (regionale) bereikbaarheid voor een goed vestigingsklimaat en van de leefbaarheid en het woonklimaat in Twello.

Openbaar vervoer Verbetering openbaar vervoer Inhoud De provincie Gelderland is concessieverlener van de concessie IJssel-Vecht, waar gemeente Voorst onder valt. Gemeenten worden door de provincie betrokken bij de implementatie en uitvoering van de concessie. Als gevolg van oplopende exploitatietekorten in het OV is het onzeker of het OVaanbod zoals we dat nu kennen op lange termijn in stand kan blijven. Inzet voor de lange termijn is het intensiveren van de lobby van Provincies richting het Rijk om meer geld beschikbaar te stellen voor het openbaar vervoer in Nederland Beoogd effect Het behouden van het openbaar vervoer in de gemeente Voorst en de regio Stedendriehoek en waar mogelijk het vervoersaanbod verbeteren.

20 |

Openbaar groen en (openlucht) recreatie Aanleg recreatieve route en natuurvriendelijke oever De Fliert Inhoud In samenwerking met Waterschap Vallei en Veluwe zijn wij een project gestart om tussen de Voordersteeg en de Vermeersweg een fietsroute en een natuurvriendelijke oever langs de Fliert te realiseren. Het waterschap heeft reeds een natuurvriendelijke oever aangelegd. Vanwege bezwaren op de vergunning voor het fietspad langs de Fliert gaat de aanleg van een fietspad niet door. De raad is hierover met een raadsmededelinggeïnformeerd. Wij zijn nog steeds in overleg met de belangengroep Fliert Natuurlijk, Stichting IJssellandschap en enkele aanliggende eigenaren om te onderzoeken op welke wijze een wandelpad kan worden gecreëerd met inachtneming van diverse belangen (mens en natuur). Een deel van de groene opgave wordt ingevuld door o.a. toevoegen van groen én aanleg van dit deel van het wandelpad. Beoogd effect Door deze ontwikkeling ontstaat er een aantrekkelijke wandelroute met ruimte voor landschapsherstel, natuurontwikkeling en ecologie. Polder Nijbroek Inhoud Voor de Polder Nijbroek is in het verleden een gebiedsproces gestart in de lijn van het ‘Weteringse Broek’. Nadere ondersteuning voor dit project komt door de toekenning van de zogenaamde Erfgoed Deal vanuit Rijk en provincie.

Deze financiële bijdrage is speciaal bedoeld voor projecten die op een ‘erfgoedinclusieve’ manier bijdragen aan het klimaatadaptief maken van polder Nijbroek. In 2025 ronden we een aantal deelprojecten vanuit de Erfgoed Deal af.

Beoogd effect

Een aantal particuliere initiatiefnemers koppelt zijn plannen aan de Erfgoed Deal en gaat gebruik maken van het Rood voor Groenbeleid waarbij sloop en nieuwbouw samengaat met natuurontwikkeling en landschapsherstel, passende bij de identiteit van de polder. We verwachten in 2026 een aantal projecten uitgevoerd te hebben. Het verbinden van gebiedsambities en –kansen met individuele ambities van bewoners en ondernemers.

Recreatieve routes Inhoud In 2026 werken we verder aan de uitrol van een wandelknooppuntennetwerk, waarmee de gemeente Voorst aansluit bij het uniforme wandelsysteem dat wordt uitgerold op de Veluwe en in de Provincie Gelderland. Dit is van belang om de recreatieve routevoorzieningen van de gemeente Voorst op peil te houden en te verbinden aan de buurgemeenten. Ook werken we in 2025 verder aan de ontwikkeling van een klompenpad in Wilp-Achterhoek maar dit gaat moeizaam omdat er weinig grondeigenaren enthousiast zijn. Wij werken dit jaar toe naar mogelijke oplossing met een aansluiting naar landgoed het Woudhuis. Beoogd effect Instandhouden en uitbreiden van een kwalitatief aanbod van recreatieve fiets- en wandelroutes. Biodiversiteit Inhoud

Beoogd effect

In november 2020 is het Programma Groen (2022 t/m 2025) vastgesteld en in 2021 zijn middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering. De looptijd van het programma Groen wordt verlengd tot aan de vaststelling van de Omgevingsvisie. Het programma Groen beoogt een opwaardering van drie kernbegrippen; leefbaarheid, duurzaamheid en biodiversiteit. Hiermee houden we rekening bij al onze ingrepen in de openbare ruimte en proberen daar waar mogelijk anderen hier ook bewust van te maken.

Klimaat en energie Klimaatadaptatie Inhoud Het klimaat verandert, hitte, droogte en wateroverlast komen vaker voor en het risico op overstromingen neemt toe. In het Programma Water (2020-2025) is opgenomen hoe we hierop willen anticiperen. Veel aandacht gaat uit naar het voorkomen van wateroverlast door heftige regenbuien binnen de bebouwde kom. Het rijk heeft in het kader van het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie een impulsregeling opgesteld. Hierbij wordt een financiële impuls gegeven om projecten te versnellen of te verbreden. Ook gemeente Voorst heeft hiervoor twee aanvragen gedaan. Het parkeerterrein de Afslag in Twello is gestart in 2024. De tweede aanvraag omvat wegen in Wilp (2025) en Terwolde (2026/2027)

Beoogd effect

Daarnaast wordt bij elke wegreconstructie het regenwater van de riolering gehaald en worden nieuwbouwwijken volledig gescheiden aangelegd. Door het scheiden van regenwater en vuilwater neemt het risico op water-op-straat af, voegen we water toe aan de ondergrond en zijn riooloverstorten minder frequent en minder vervuilend.

Energiereductie

| 21

Inhoud

Energiereductie blijft een belangrijk speerpunt, omdat energie die niet wordt gebruikt ook niet hoeft te worden opgewekt. De gemeente stimuleert bewoners door informatie, advies, ontzorging en financiële prikkels, in samenwerking met het Regionaal Energieloket www.regionaalenergieloket.nl/ voorst en EnergieRijkVoorst. In 2026 zetten we het meerjarig isolatieprogramma voor koopwoningen voort, waarbij inwoners via de Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie subsidie kunnen aanvragen en begeleiding krijgen van oriëntatie tot uitvoering. Extra aandacht gaat uit naar monumenteigenaren, inwoners met risico op energiearmoede en het gebruik van biobased materialen. Voor overige woningeigenaren organiseren we inkoopacties, terwijl huurders ondersteuning krijgen via energiehulp aan huis. Daarnaast werken we aan Wijkuitvoeringsplannen om buurten aardgasvrij te maken, met nadruk op participatie. Bedrijven blijven verantwoordelijk voor energiebesparing; de gemeente biedt informatie en houdt toezicht op wettelijke verplichtingen. Ook gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed blijft een aandachtspunt.

Beoogd effect

Tot slot starten we in 2026 met de uitvoering van het soortenmanagementplan om isolatie te versnellen, met een gebiedsgerichte vergunning in 2028. Een klimaat neutrale gemeente waarbij er evenveel duurzame energie wordt opgewekt als dat er wordt gebruikt.

Uitvoering Transitievisie Warmte Inhoud De Transitievisie Warmte wordt geactualiseerd tot het Warmteprogramma 2026–2035, een landelijk verplichte update die in 2026 door het college wordt vastgesteld en strategische keuzes bevat voor de warmtevoorziening van woningen en bedrijven, met maatwerk per dorp en buurt. Voor Wilp ligt reeds een Wijkuitvoeringsplan; voor de Planetenbuurt volgt vaststelling uiterlijk begin 2026, met nadruk op isolatie, (hybride of all#electric) warmtepompen en lokale oplossingen, inclusief onderzoek naar een vrijwillig klein warmtenet en versterkte communicatie via bewonerservaringen. Op bedrijventerrein Engelenburg richten we ons op het verhogen van de organisatiegraad om de afbouw van aardgas mogelijk te maken. Vanwege netcongestie tot 2032 temperen we de overstap naar volledig elektrische warmte, focussen we in communicatie op isolatie, hybride warmtepompen en bewustwording, en zoeken we voor nieuwbouw naar ‘netbewuste’ technische oplossingen. Regionaal verkennen we met boeren op de Voorster- en Wilpse klei de inzet van biogas uit mestvergisting om de druk op het elektriciteitsnet te verlagen; er is belangstelling maar ook terughoudendheid door landelijke ontwikkelingen. Beoogd effect Het doel is aardgasvrije wijken in 2050. In 2030 moet hierin een grote stap zijn gemaakt. RES en VES Inhoud

De RES monitoring is opgeleverd in juli 2025 en daarin staat de stand van zaken over het bod uit de RES 1.0. Als gevolg van meerdere omstandigheden (aanwezigheid Wespendief, netcongestie) loopt de uitvoering van het bod achter. In zijn algemeenheid is vastgesteld dat de benadering vanuit alleen opwek moet worden verbreed naar een meer integrale benadering van het volledige energiesysteem. Dit is verwerkt in de nieuwe RES. Vanwege de verbrede scope is de naam gewijzigd van RES naar Regionaal Programma Energievoorziening (RPE). De RPE wordt in het najaar ter vaststelling aan de raden voorgelegd. De gemeente Voorst heeft uitgangspunten meegegeven voor de RPE. Eén van de uitgangspunten is dat er binnen de gemeente Voorst geen grote windmolens komen.

Beoogd effect

Op dit moment is er geen beleid voor zonnevelden.Dit beleid wordt meegenomen in de Omgevingsvisie en het programma milieu, afval en duurzaamheid. Oplevering herijkte RES 2.0 (Regionaal Programma Energievoorziening) in 2025 met input vanuit Voorst, gebruikmakend van de uitkomsten van het Programma Landelijk Gebied en de Voorster Energie Strategie. 1.07 TWh opwek van duurzame energie binnen de Regio Stedendriehoek in 2035.

Landbouw Pijler: Ondernemen in het buitengebied Inhoud Sinds medio 2024 is de agrarisch bedrijfscontactfunctionaris actief. Deze zet in voor een toekomstbestendige duurzame landbouw en om verbindingen te leggen en daar waar mogelijk de boeren te ondersteunen. We blijven werken aan de verbinding met de sector op bestuurlijk niveau waarbij de boeren contactgroep een belangrijke rol speelt. Dit overleg ontwikkelt zich zodat er een evenwichtig 22 |

gespreide groep ontstaat waarbij alle gebieden en sectoren binnen de gemeente vertegenwoordigd zijn.

Beoogd effect

Vanuit de regio zitten wij bij de provincie aan tafel om via het spoor van vitaal landelijk gebied te sturen op toekomstperspectief voor onze agrariërs. Daarnaast werken wij in meerdere projecten samen gericht op lokale producten, opwek van energie, natuur inclusieve landbouw en nieuwe vormen van landinrichting. Op gemeentelijk niveau gaan we aan de slag met de uitvoeringsagenda Programma Landelijk Gebied. Toekomstperspectief voor de agrarische sector, inclusief de invulling van opgaven vanuit natuur, landschap, biodiversiteit etc.

Afval Grondstoffenplan Inhoud Op verschillende manieren wordt ingezet op kwalitatief betere grondstofstromen en een vermindering van het aantal kilo’s restafval. In de Zeeheldenbuurt en Klarenbeek is in 2025 de pilot gestart met vrijwillig omgekeerd inzamelen. Met dit project wordt onderzocht wat de effecten zijn op het aantal kilo’s restafval. Maar ook of inwoners hiermee geholpen zijn. In 2026 zal deze pilot worden afgerond en geëvalueerd.

Beoogd effect

Er zijn eerste stappen gezet richting een regionale aanpak voor het opzetten van circulaire ambachtscentra. Hier wordt grondstofhergebruik, sociale cohesie en educatie worden gecombineerd. Duurzame omgang met grondstoffen.

Milieubeheer Programma Milieu Afval en Duurzaamheid Inhoud Er komt een nieuw programma Milieu, Afval en Duurzaamheid die aansluit bij de nieuwe Omgevingsvisie. Ook werken we aan de uitvoering van het ‘Convenant Schoon en Emissieloos Bouwen (SEB)’, waarin wij wegreconstructieprojecten emissiearm gaan aanbesteden. Uiteraard gaan we door met lopende acties zoals, ’Tegels wippen’, de inzameling van snoeihout in het buitengebied, het verstrekken van subsidies aan duurzame maatschappelijke initiatieven en het verstrekken van duurzaamheidsleningen aan inwoners en bedrijven. De communicatie op het gebied van houtstookoverlast blijft onze aandacht houden, zodat we willen bereiken dat er minder hout wordt gestookt bij windstil weer. In de winter van 2025-2026 gaan wij hierover meerdere berichten plaatsen. Beoogd effect Een schonere en duurzamere leefomgeving door emissiearm bouwen, minder houtstookoverlast en meer gebruik van duurzame initiatieven en voorzieningen.

Verbonden partijen

Bij de realisatie van de doelstellingen binnen dit programma zijn de volgende verbonden partijen betrokken: Verbonden partij Omgevingsdienst Veluwe (ODV)

Tribuut belastingsamenwerking

PlusOV basismobiliteit

NV Luchthaven Teuge Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten (SVn)

Regio Stedendriehoek

Doel De OVD verzorgt, op basis van een gemeenschappelijke regeling, voor de gemeente Voorst meerdere (milieu)taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Tribuut voert voor de gemeenten Apeldoorn, Brummen, Epe, Lochem, Zutphen en Voorst alle gemeentelijke heffingen en belastingen uit. Een uitzondering geldt voor de heffing en invordering van de leges publiekszaken. De gemeenschappelijke regeling PlusOv basismobiliteit verzorgt het regiotaxi-vervoer, leerlingenvervoer, Wmo-vervoer, en jeugdwetvervoer. De aanwezigheid van een infrastructurele voorziening op regionaal niveau in de vorm van een luchtvaartterrein voor zakelijk gebruik. Het leveren van een gewaarborgde bijdrage aan de betaalbaarheid van de stedelijke- of dorpsvernieuwing (waaronder startersleningen en stimuleringsleningen voor monumenten en verduurzamen van gebouwen) door deelneming in het fonds. De regio Stedendriehoek is een samenwerkingsvorm én een gebied. De Wgr-regeling wordt aangepast waardoor met één organisatie (nu nog twee) wordt gewerkt. De Strategische Board vormt vanuit de | 23

Verbonden partij

Doel samenwerking van de 3 o’s (onderwijs, ondernemers en overheid) een onafhankelijk adviesorgaan. De komende jaren wordt gezamenlijk gewerkt aan de regionale uitvoeringsagenda. Hierin staan de ambities en gewenste resultaten tot 2030. De agenda geeft aan waar wij gezamenlijk voor staan en is gericht op de toekomst met slimme groene verstedelijking, een vitaal landelijk gebied en een gezonde regionale economie. Circulus verzorgt het afvalbeheer voor acht gemeenten. Het gaat om Apeldoorn, Bronckhorst, Brummen, Deventer, Doesburg, Epe, Lochem en Zutphen. Specialismen en kennis zijn bij Circulus goed geborgd. Ook biedt Circulus goede mogelijkheden om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in te zetten.

Circulus

Beleidsindicatoren

In dit overzicht staan de bij ministeriële regeling vastgestelde beleidsindicatoren die betrekking hebben op dit begrotingsprogramma. Via de link: www.waarstaatjegemeente.nl kunnen vergelijkingen worden gemaakt met andere gemeenten en landelijke gemiddelden. Taakveld Afval

Naam indicator Fijn huishoudelijk restafval

Milieubeheer

Hernieuwbare elektriciteit

24 |

Eenheid Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval per inwoner per jaar (kg) Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa.

Indicator Voorst Bron 79 CBS

85,1% RWS

Wat mag het kosten Exploitatie Taakveld

2.1 - Verkeer en vervoer 2.2 - Parkeren 5.5 - Cultureel erfgoed 5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie 7.2 - Riolering 7.3 - Afval 7.4 - Milieubeheer 7.5 - Begraafplaatsen en crematoria Totaal lasten 2.1 - Verkeer en vervoer 5.5 - Cultureel erfgoed 5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie 7.2 - Riolering 7.3 - Afval 7.4 - Milieubeheer 7.5 - Begraafplaatsen en crematoria Totaal baten Totaal saldo baten en lasten Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo mutaties reserves Geraamde resultaat

Werkelijk 2024

Begroting 2025 Incl. wijzigingen 3.489.606 3.813.525 124.949 128.828 335.558 361.736 2.500.121 2.662.660

2026

2027

2028

2029

3.805.301 136.101 327.752 2.486.747

3.792.776 136.101 330.532 2.497.641

3.843.520 136.101 330.532 2.497.568

3.872.365 136.101 330.532 2.497.437

2.539.058 2.480.687 2.007.744 220.774

2.571.901 2.504.638 2.614.259 222.604

2.097.789 2.775.824 1.835.554 228.050

2.115.975 2.775.922 1.851.109 228.385

2.122.192 2.776.118 1.851.109 228.379

2.166.873 2.776.117 1.851.109 228.373

13.698.495 228.132 52.145 295.676

14.880.151 73.371 199.740

13.693.118 98.647 199.881

13.728.441 98.647 199.881

13.785.519 98.647 199.881

13.858.907 98.647 199.881

2.634.504 2.706.735 962.416 164.607

2.690.526 2.801.566 992.599 174.526

2.813.241 2.971.109 2.347 224.239

2.863.312 2.935.468 461.517 224.239

2.913.384 2.923.521 461.517 224.239

2.913.384 2.923.521 461.517 224.239

7.044.215 -6.654.280

6.932.328 -7.947.823

6.309.464 -7.383.654

6.783.064 -6.945.377

6.821.189 -6.964.330

6.821.189 -7.037.718

156.539 647.424 490.885

907.579 907.579

205.134 205.134

160.134 160.134

160.134 160.134

160.134 160.134

-6.163.395

-7.040.244

-7.178.520

-6.785.243

-6.804.196

-6.877.584

Raming begroting

Toelichting ontwikkelingen begroting 2026 t.o.v. 2025: 2-1 Verkeer en vervoer Lasten: geen bijzonderheden. Verschil wordt veroorzaakt door het in 2025 geraamde krediet 'Verkeersmaatregelen provinciale wegen'. Baten: de leges voor kabels en leidingen (prioriteitennota 2026) zijn verhoogd. 2-2 Parkeren Lasten: toevoeging aan voorziening voor groot onderhoud parkeergarage Twello is door gestegen prijzen iets hoger. 5-5 Cultureel erfgoed Lasten: geen bijzonderheden. De in 2025 geraamde kredieten voor 'Instandhouden waardevolle monumenten' en 'Opstellen kerkenvisie' zijn debet aan de hogere raming in 2025. 5-7 Openbaar groen en recreatie Lasten: de toevoeging aan de voorziening speelvoorziening is door gestegen prijzen hoger. Daarnaast zorgen de in 2025 begrote kredieten voor 'Wandelknooppuntensysteem (ontwikkelen)' en 'Ongeregistreerd gebruik gemeentegrond' voor het verschil. Baten: geen bijzonderheden.

| 25

7-2 Riolering Lasten: de toevoeging aan de voorziening riolering is verlaagd o.b.v. de door de gemeenteraad in 2024 vastgestelde 'Notitie herijking rioolheffing'. Baten: op basis van bovenvermelde notitie is voor 2026 een extra opbrengst voor rioolrechten geraamd. 7-3 Afval Lasten: naast de gemeentelijke index zorgt de bijdrage aan Circulus voor de hogere raming. Baten: Het vastrecht van de afvalstoffenheffing en reinigingsrecht is verhoogd met € 7,75 per jaar. Deze stijging zorgt voor een meeropbrengst, ter dekking van de stijgende kosten. 7-4 Milieubeheer Lasten: in 2025 zijn voor de investering 'Verduurzaming slecht geïsoleerde woningen' de forse lasten geraamd; hier stond een ontvangen specifieke uitkering voor hetzelfde bedrag (zie baten) tegenover. Daarnaast zijn aan de investering 'CDOKE (klimaat en energiebeleid)' in 2026 salarislasten toegerekend, die verrekend worden met de ontvangen specifieke uitkering. Baten: in 2025 is de specifieke uitkering voor de investering 'Verduurzaming slecht geïsoleerde woningen' begroot en in 2026 geldt dat voor de investering 'CDOKE (klimaat en energiebeleid)'. In 2026 zijn de middelen hiervoor opgenomen in het gemeentefonds (verwerkt in het overzicht Algemene dekkingsmiddelen).

7-5 Begraafplaatsen Lasten: in de Najaarsrapportage 2025 wordt voorgesteld om het budget voor het onderhoud van de begraafplaatsen met structureel € 22.700 te verhogen. Baten: de begraafplaatsrechten (prioriteitennota 2026) zijn verhoogd.

26 |

Investeringen Jaar Meerjaren Investerings Programma Integraal Wegen Plan (IWP) Totaal Mooi Voorst

2026-2029 2026-2029

Jaar Meerjaren Onderhouds Programma Bermschade langs buitenwegen Vervanging openbare verlichrting (armaturen) Vervanging openbare verlichrting (lichtmasten) Onderhoud en vervanging speelvoorzieningen (geen kapitaallasten, via voorziening) Riolering: Onderzoek/advies derden-OAS Riolering: Vervangen / renoveren rioolgemalen Riolering: Vervangen drukriool Riolering: Vervanging vrijvervalriool Riolering: Milieumaatregelen & afkoppelen hemelwater Totaal Mooi Voorst

Bedrag Begroting Begroting Begroting Begroting investering 2026 2027 2028 2029 3.050.000 3.050.000

5.625 5.625

53.125 53.125

99.875 99.875

146.250 146.250

Bedrag Begroting Begroting Begroting Begroting investering 2026 2027 2028 2029

2026-2029 2026-2029

100.000 175.000

188 525

1.771 5.863

3.329 8.558

4.863 11.200

2026-2029

210.000

394

3.281

6.129

8.936

2026-2029

268.460

0

0

0

0

2026-2029 2026-2029

100.000 340.500

40.000 814

20.000 9.546

20.000 14.236

20.000 15.862

2026-2029 2026-2029 2026-2029

775.000 2.850.000 2.850.000

1.500 5.250 4.500

18.253 32.456 29.319

35.007 60.412 60.787

51.572 90.379 91.947

2026-2029

7.668.960

53.171

120.489

208.458

294.759

Reserves en voorzieningen

De Fliert Totaal reserves Speelvoorzieningen Groot onderhoud en vervangingsinvesteringen riolering Afvalstoffenheffing Totaal voorzieningen

Saldo Saldo Saldo Saldo Saldo 2025 2026 2027 2028 2029 317.695 317.695 317.695 317.695 317.695 317.695 317.695 317.695 317.695 317.695 11.096 52.830 50.839 64.849 2.636 21.327.150 21.506.942 21.676.515 21.851.678 22.011.268 445.767 223.589 124.347 124.347 124.347 21.784.013 21.783.361 21.851.701 22.040.874 22.138.251

Standen per 31 december

Toelichting: Reserves: De Fliert Deze reserve maakt het mogelijk om het Fliertdal, aan de oostkant van het nieuwbouwplan De Schaker, verder in te richten. Voorzieningen: Speelvoorzieningen Deze voorziening egaliseert de kosten voor instandhouding van speeltoestellen. Groot onderhoud en vervangingsinvesteringen riolering Deze voorziening egaliseert de lasten groot onderhoud en vervangingsinvesteringen van rioleringen. Het exploitatieresultaat van rioleringen wordt jaarlijks toegevoegd aan de voorziening. De voorziening heeft een directe relatie met het Programma Water 2020-2025. Afvalstoffenheffing De voorziening heeft een egaliserende werking voor het tarief afvalstoffenheffing. | 27

3.3 Bedrijvig Voorst Wat willen we bereiken (Coalitieakkoord 2022-2026) Er is een bijzondere balans in de gemeente Voorst: de beroepsbevolking is ongeveer even groot als het aantal banen. Dit zorgt voor een sterke economie met veel werkgelegenheid. Voorst heeft grote én kleine bedrijven, boerenbedrijven en een sterke recreatiesector. Luchthaven Teuge, recreatiegebied Bussloo, de uiterwaarden van de IJssel en het prachtige buitengebied bieden afwisselende mogelijkheden voor dagjes uit of een kort verblijf in de natuur. Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijven zijn belangrijk voor de levendigheid in alle dorpen. Voorst kent veel innovatieve familiebedrijven met een sterke lokale binding. We willen de bedrijven in Voorst graag behouden en het werkklimaat versterken. Dit doen we door vitale en aantrekkelijke bedrijventerreinen te creëren. Daarbij onderzoeken we de toekomstbestendigheid van bestaande bedrijventerreinen. We kijken voor de toekomst naar ruimte voor nieuwe bedrijvigheid, om startende en bestaande ondernemers de ruimte te bieden. Economische promotie Voorst is een prachtige plek om te recreëren. Een groeiend aantal bedrijven richt zich op recreatie en verblijf. Plekken voor toerisme en verblijfsrecreatie zorgen voor levendigheid en vertier en zijn belangrijk.

Qua uitstraling moeten de locaties passen bij het landschap en de schaal van Voorst, met een balans tussen recreatie en het landschap. We ondersteunen initiatieven op het gebied van kleinschalige (boeren)campings en camperplekken om ons mooie landschap en streekproducten op de kaart te zetten. Vliegveld Teuge De impact van vliegveld Teuge hangt nauw samen met de ontwikkelingen in Lelystad. De coalitie volgt de ontwikkelingen op Rijksniveau, regionaal en provinciaal niveau nauwgezet. Ook voor vliegveld Teuge geldt dat er balans moet zijn tussen het economische en recreatieve belang, en het effect van het vliegveld op omwonenden. Wij zorgen voor een optimale informatie over de actuele ontwikkelingen en stemmen af met inwoners over onze opstelling en inzet richting provinciale en landelijke spelers. Landbouw We zijn trots op onze boerenbedrijven en de mooie streekproducten van Voorst. We willen boeren de kans geven om een goed inkomen te verdienen met hun bedrijf, met oog voor de omgeving, diversiteit van het landschap, energie, brandveiligheid en dierenwelzijn. We bevorderen de dialoog over ruimtegebruik in het buitengebied, en over het spanningsveld tussen wonen, werken en recreëren.

Waar ligt dat vast Het beleid dat betrekking heeft op dit programma is vastgelegd in diverse verordeningen, beleidsnota's en beleidsregels. De volledige documenten zijn te raadplegen via de volgende link: www.voorst.nl/beleid-en-regelgeving

28 |

Wat gaan we daarvoor doen Activiteiten

Fysieke bedrijfsinfrastructuur Vitale en aantrekkelijke bedrijventerreinen Inhoud Binnen het Uitvoeringsprogramma Ondernemend Voorst 2030 zetten we onder de pijler Sterk mkb in op meer ruimte voor werken en ondernemen. dit wordt verankerd in de op te stellen omgevingsvisie en afgestemd met het Regionaal Programma Werklocaties 2025-2028. Samen met partners in de Stedendriehoek werken we aan toekomstbestendige bedrijventerreinen met aandacht voor organisatie- en participatiegraad, duurzaam energiesysteem en klimaatadaptatie. Uitvoering toekomstperspectief Nijverheid & ‘t Belt Voor Nijverheid en ’t Belt voeren we het toekomstperspectief uit, starten we vergroening via het Regio Deal-project Groene & Gezonde bedrijventerreinen en gaan we in gesprek met ondernemers en vastgoedeigenaren over herontwikkeling van locaties zoals Profish en de supermarkt. De samenwerking met de Bedrijvenkring Voorst wordt versterkt om de organisatiegraad te verhogen. Nieuw bedrijventerrein Engelenburg West Bij Engelenburg West zetten we de planontwikkeling voort voor een nieuw bedrijventerrein op gronden met voorkeursrecht, in lijn met het RPW. Deze ontwikkeling wordt gekoppeld aan de resultaten van de Smart Energy Hub en lokale samenwerking om een duurzaam en toekomstgericht terrein te realiseren.

Vervolg gebiedsvisie de Kar Voor De Kar werken we de in 2025 vastgestelde gebiedsvisie uit in concrete plannen die bedrijfsontwikkeling combineren met landschaps- en natuurversterking. Deze plannen sluiten aan bij regionale afspraken en initiatieven zoals de Green Energy Hub Withagen.

Beoogd effect

Tot slot richten we ons op dorpen en solitaire bedrijven, waar ruimtegebrek en locatieconflicten spelen. We onderzoeken oplossingen voor ondernemers in dorpskernen, zoals Voorst, en ontwikkelen beleid voor solitaire locaties, mede gebaseerd op de pilot ‘rood voor groen’. Toekomstbestendige, vitale bedrijventerreinen en bedrijfslocaties met een aantrekkelijk vestigingsklimaat en voldoende beschikbare bedrijfsruimte in de toekomst. Zodat wonen en werken in balans kunnen blijven in onze gemeente, rekening houdend met de omgeving en Voorster identiteit.

Ontwikkelplan Luchthaven Teuge Inhoud Als gemeente nemen we het initiatief om samen met N.V. Luchthaven Teuge in 2026 verder aan de slag te gaan met de ruimtelijke uitwerking van de 4,6 hectare ontwikkelruimte aan de westkant van de luchthaven. Daarnaast zal er samen met de N.V. Luchthaven Teuge ingezet worden op een aanpak voor het upgraden van het verouderde middengebied van het luchthaventerrein en de ontwikkeling van een totaal gebiedsvisie voor de luchthaven.

Beoogd effect

De ruimtelijke uitwerking van Teuge West zal inhouden dat er door een ruimtelijke procedure mogelijkheid wordt gecreëerd voor de vestiging van luchtvaart gebonden bedrijven, maar ook voor de mogelijke vestiging van de traumahelikopter (Lifeliner oost NL) en activiteiten die bijdragen aan de functies recreatie, educatie en innovatie op de luchthaven. Doel van deze ontwikkeling is mede dat de positie van de totale luchthaven wordt versterkt en er een duurzaam financieel gezonde toekomstbestendige exploitatie mogelijk is. Waarbij de Luchthaven opereert binnen de kaders van het, door de Provincie Gelderland, nieuw te nemen Luchthavenbesluit Teuge. Ruimtelijke uitwerking van het ontwikkelplan Luchthaven Teuge zodat de luchthaven ruimte kan blijven bieden aan luchtvaartgeboden bedrijvigheid, haar positie daarmee kan verstevigen en verder kan door ontwikkelen naar een duurzame en financieel gezonde luchthaven.

Economische promotie Pijler: Vrijetijdseconomie Inhoud In 2025 is gestart met het Programma Vrijetijdseconomie, dat in 2026 wordt opgeleverd en richting geeft aan de ontwikkeling van recreatie en toerisme in Voorst. Het programma, waarvoor budget is gereserveerd in de prioriteitennota 2024-2027, omvat ook een recreatieve visie voor Bussloo en Vliegveld Teuge als onderdeel van de op te stellen visie middengebied, een integrale ruimtelijke uitwerking van het gebied tussen Apeldoorn en Deventer. Daarbij onderzoeken we hoe groene | 29

buffers kunnen worden versterkt en gecombineerd met functies als wonen, werken, landbouw en recreatie, met het Programma Landelijk Gebied als basis.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16080294/2