GEWIJZIGD Jaarstukken 2021 (2022-25136)

Jaarstukken 2021

Datum gewijzigd: 29-06-2022 Documentversie: Definitief incl. controleverklaring

2 |

Inhoudsopgave ■ 1 | Inleiding en leeswijzer ■ 2 | Bestuurlijke structuur

2.1 | Samenstelling Raad 2.2 | Samenstelling College

■ Jaarverslag ■ 3 | Programmaverantwoording 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9

| Bouwend Voorst | Mooi Voorst | Bedrijvig Voorst | Gezond Voorst | Sociaal Voorst | Veilig Voorst | Dienstverlenend Voorst | Algemene dekkingsmiddelen en financieringen | Overhead

■ 4 | Paragrafen 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8

| Paragraaf Lokale heffingen | Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing | Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen | Paragraaf Financiering | Paragraaf Bedrijfsvoering | Paragraaf Verbonden partijen | Paragraaf Grondbeleid | Paragraaf Covid-19

■ Jaarrekening ■ 5 | Balans

5.1 | Balans per 31 december 2021

8 9

13 19 30 36 45 53 57 61 64 66 74 80 86 91 98 113 115

123

■ 6 | Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening

6.1 | Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het jaar 2021 126

■ 7 | Toelichtingen

7.1 | Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.2 | Toelichting op de balans per 31 december 2021 7.3 | Toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening

■ 8 | Bijlagen

Behorend tot de gecontroleerde jaarrekening 8.1 | SISA bijlage 8.2 | Overzicht baten en lasten per taakveld Niet behorend tot de gecontroleerde jaarrekening 8.3 | Controleverklaring 8.4 | Vaststellingsbesluit 8.5 | Overzicht investeringen

128 135 152 180 181 191 193 194 199 200 | 3

Hoofdstuk 1 Inleiding en leeswijzer

4 |

Algemeen Voor u liggen de jaarstukken van de gemeente Voorst over het boekjaar 2021. De jaarstukken zijn het sluitstuk van de budgetcyclus 2021. Hiermee legt het college van burgemeester en wethouders verantwoording af aan de raad over het gevoerde beleid. De jaarstukken bestaan uit de navolgende onderdelen: ▪ Jaarverslag (programmaverantwoording en paragrafen); ▪ Jaarrekening (balans met toelichting, overzicht van baten en lasten met toelichting en bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen). In de programmaverantwoording van het jaarverslag wordt uiteengezet wat van het voorgenomen beleid is gerealiseerd en welke nieuwe onderdelen in het rekeningjaar van belang zijn geweest. Het is een rapportage die ingaat op de in de Programmabegroting 2021 gestelde drie “W”-vragen: “Wat willen we bereiken?”, “Wanneer zijn wij tevreden?” en “Wat mag het kosten?”. In de diverse programma's zijn de voorgeschreven beleidsindicatoren opgenomen waarbij uitvoering is gegeven aan de door de raad aangenomen motie Meten is weten van 16 juni 2019. De paragrafen in het jaarverslag gaan over de lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen en grondbeleid. In dit jaarverslag is een paragraaf Covid-19 toegevoegd.

Deze paragrafen geven een ‘dwarsdoorsnede’ van de betreffende onderwerpen in de jaarrekening. De jaarrekening geeft een zodanig inzicht dat een verantwoord oordeel kan worden gevormd over de financiële positie per 31 december 2021 en over de baten en lasten over 2021. Het is, vergeleken met het jaarverslag, een meer cijfermatige rapportage met toelichting en tevens een analyse van de afwijkingen van de jaarcijfers ten opzichte van de begroting. In de jaarrekening is een overzicht opgenomen van de voornaamste afwijkingen ten opzichte van de begroting op programmaniveau. Financiële beschouwing De jaarrekening 2021 sluit met een positief resultaat van € 1.864.500. Na verwerking van de effecten van het Voortgangsbericht 2021 en de Bestuursrapportage 2021 werd rekening gehouden met een nadelig resultaat van € 1.025.700. Het uiteindelijke resultaat is € 2.890.200 voordeliger uitgevallen met name door het positieve resultaat vanuit de grondexploitatie van € 1.655.000.

In diverse programma's en taakvelden zijn voordelen ontstaan die voornamelijk incidenteel van aard zijn zoals hogere inkomsten uit leges omgevingsvergunningen, hogere leges in verband met herstraatvergoedingen, hogere algemene uitkering uit het gemeentefonds en opbrengsten uit verkoop van materieel en overige gemeentelijk gronden.Daarnaast is er een voordeel ontstaan met betrekking tot de bijdrage aan de gemeenschappelijke vervoersvoorziening PlusOV. Het rekeningresultaat bestaat verder uit diverse (incidentele) middelen voor bijvoorbeeld het project Erfgoeddeal, cultuur, inburgering en schuldhulpverlening waarbij aan u wordt voorgesteld om deze middelen in 2022 verder in te zetten. In de toelichting op het overzicht van baten en lasten in deze jaarrekening (bladzijde 149 en verder) zetten we de financiële afwijkingen per programma uiteen. Het resultaat van deze jaarrekening is separaat op de balans opgenomen. Een afzonderlijk voorstel wordt aan u voorgelegd voor de bestemming van dit resultaat.

| 5

Coronacrisis Het coronavirus (Covid 19) heeft ook in het jaar 2021 een enorme impact op onze economie, onze samenleving en de gezondheidszorg gehad. Vanaf het begin van deze crisis hebben wij actief gereageerd op de ontstane situatie en slagvaardig opgetreden bij de uitvoering van de maatregelen die door het rijk zijn ingesteld. Daarnaast hebben we als gemeente Voorst maatregelen getroffen om de impact van het virus op onze Voorster samenleving te beperken en zijn we voortdurend bezig geweest te onderzoeken op welke terreinen aanvullende maatregelen noodzakelijk waren. Covid-19 is een gebeurtenis die niet aan een begrotingsprogramma of taakveld is toe te rekenen. Het heeft betrekking op veel programma’s en taakvelden. Om in één onderdeel overzichtelijk en integraal toe te lichten welke maatregelen, activiteiten en werkzaamheden de gemeente Voorst heeft genomen of uitgevoerd is, net als bij de jaarstukken 2020, ook aan deze jaarstukken een paragraaf Covid-19 toegevoegd. In deze paragraaf zijn de effecten opgenomen als gevolg van de coronacrisis en de diverse regelingen die door het rijk of provincie zijn ingesteld ter compensatie van de hogere lasten en/of gederfde inkomsten voor gemeenten.

We geven inzicht in de belangrijkste ontwikkelingen die zich binnen de diverse taakvelden in de programma's hebben voorgedaan als gevolg van de coronacrisis en de maatregelen die binnen onze gemeente zijn getroffen. Het college van burgemeester en wethouders

6 |

Hoofdstuk 2 Bestuurlijke structuur

| 7

2.1 Samenstelling Raad De samenstelling van de gemeenteraad van Voorst per 31 december 2021 was als volgt: Partij Gemeente Belangen VVD-Liberaal 2000 CDA Fractie Suelmann PvdA-GroenLinks D66 Lijst Arend Totaal

Raadszetels Fractievertegenwoordigers 9 1 4 3 1 2 1 0 2 1 1 3 1 1 19 11

Voorzitter gemeenteraad Mevrouw R.D. (Renske) Helmer-Englebert Raadsgriffier Mevrouw drs. B.J.M. (Bernadette) Jansen Fractie Gemeentebelangen De heer R. (Robin) HafkampMSc (fractievoorzitter) Mevrouw I.W.M. (Ingrid) Aarnink - Westerbeek De heer B.G.J. (Bjorn) van Ekeren De heer E.K. (Edo) Horstman De heer R.G.H. (Rein) Hazelaar Mevrouw H.G.M. (Miriam) Jansen-Greiving De heer A. (Ton) Bannink De heer mr. S.J.T. (Johan) Homan De heer J. (Jeroen) voor 't Hekke Fractie VVD-Liberaal 2000 De heer J.E. (Emiel) de Weerd (fractievoorzitter) De heer mr. ing. G. (Gerrit) Schimmel Mevrouw J.H. (Ans) van Amerongen - Elfferich De heer G.A. ( Toon) Rutgers Fractie CDA De heer J. (Jurgen) Wolff van Wulfing (fractievoorzitter) Fractie Suelmann Mevrouw M.M.G. (Margret) Suelmann (fractievoorzitter) Fractie PvdA-Groen Links Mevrouw B.M. (Bertine) Grevinga (fractievoorzitter) De heer L. (Bert) Visser Fractie D66 De heer P.T.M. (Paul) Jonkman (fractievoorzitter) Fractie Lijst Arend De heer A.A. (Arend) Jansen (fractievoorzitter)

8 |

Wethouders 2 1

1 4

2.2 Samenstelling College De samenstelling van het college van burgemeester en wethouders van Voorst per 31 december 2021 was als volgt: Collegeleden Burgemeester Renske Helmer-Englebert (waarnemend burgemeester)

Portefeuille Portefeuille Algemene Zaken, communicatie en handhaving ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Wethouder Hans van der Sleen (Gemeente Belangen)

Wethouder Harjo Pinkster (op persoonlijke titel, namens coalitiepartijen)

Bestuursorganen Bestuurlijke samenwerking Openbare orde en veiligheid Evenementenbeleid Algemene plaatselijke verordening Brandweer en rampenbestrijding (waaronder overstromingen en veeziektes) ▪ Integrale handhaving ▪ Bestaande landgoederen ▪ Kabinetszaken en communicatie ▪ Gemeentelijke dienstverlening en burgerzaken ▪ Burgerparticipatie (coördinatie) Portefeuille Middelen, beheer openbare ruimte, sport en mobiliteit ▪ Grondexploitaties ▪ Sport en sportaccommodaties ▪ Beheer openbare ruimte ▪ Mobiliteit ▪ Waterbeheer en riolering ▪ Civieltechnische werken ▪ Gemeentelijk vastgoed ▪ Financiën en belastingen ▪ Personeel ▪ Informatiebeleid en automatisering Portefeuille Economie, jeugd en cultuur ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Wethouder Wim Vrijhoef (D66)

Wethouder Arjen Lagerweij (Gemeentebelangen)

Onderwijs, inclusief onderwijsaccommodaties Jeugdzorg en jeugdbeleid Kunst en cultuur Vormings- en ontwikkelingswerk (waaronder bibliotheek) Minderheden en vluchtelingen (Circulaire) economie (waaronder afspraken met externe partners) ▪ Recreatie en toerisme ▪ Subsidiebeleid ▪ Markt ▪ Coördinatie duurzaamheid (waaronder energievraagstukken) en milieubeheer en -beleid ▪ Afvalverwijdering en verwerking Portefeuille Zorg & inkomen ▪ Participatiewet ▪ Wet maatschappelijke ondersteuning ▪ Gezondheidszorg ▪ Werk en inkomen ▪ Doelgroepenvervoer ▪ Regionale Energie Strategie (RES) Portefeuille Ruimtelijke Ontwikkeling, wonen, milieubeleid en Cultureel Erfgoed ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Ruimtelijke ordening/Omgevingswet (waaronder nieuwe landgoederen), Twello Noord Volkshuisvesting Cultureel erfgoed en monumenten Landschapsontwikkeling Bouw- en woningtoezicht

| 9

Jaarverslag

10 |

| 11

Hoofdstuk 3 Programmaverantwoording

12 |

3.1 Bouwend Voorst Wat wilden we bereiken (Coalitieprogramma 2018-2022) Ruimtelijke ordening De gemeente Voorst wil blijven investeren in de kwaliteit van het fraaie Voorster landschap en de bebouwde omgeving. We kiezen voor behoud en waar mogelijk versterking van kwaliteit. De Ruimtelijke Toekomstvisie Voorst is daarbij een belangrijk kompas. Stedenbouwkundig waken we voor een goede ruimtelijke ordening waarbij we openstaan voor nieuwe en inspirerende initiatieven. Waarom tevreden zijn met een zes als een acht ook mogelijk is. Het bieden van meer mogelijkheden in ruil voor het leveren van meer kwaliteit is een uitgangspunt dat we vaker in willen zetten. In de lijn van de nieuwe Omgevingswet makenwe werk van de nu al ingezette lijn om aanvragen integraler, transparanter maar vooral ook inspirerender te behandelen. Grondexploitaties Realisatie van de uit de Ruimtelijke Toekomstvisie Voorst voorgekomen grondexploitaties in de diverse kernen. Daarnaast voorzien we op basis van monitoring van de woningbehoefte nieuwe grondexploitaties in en rondom Twello. Wonen en bouwen Evenwicht in de verschillende soorten woningen in de gemeente Voorst is belangrijk. Er is vraag naar woningen voor (terugkerende) gezinnen (doorstromers), starters en kleine huishoudens (alleenstaanden en twee-persoonshuishoudens), vooral als gevolg van vergrijzing.

Voor jongeren (en/of lage inkomens) is het soms moeilijk om betaalbare huisvesting in de gemeente te vinden. Er zullen de komen de komende vier jaar ten minste zestig wooneenheden (huur)gerealiseerd worden of in planning zijn voor een- en tweepersoonshuishoudens met een streefhuur van maximaal € 500 per maand. Tevens wordt in samenwerking met IJsseldal Wonen gezocht naar extra mogelijkheden voor een- en tweepersoonshuishoudens waarbij vernieuwende en niet alledaagse woonvormen zeker onderdeel uitmaken van de zoektocht. We merkenop dat dit niet nieuw is. Daarnaast is een integraal beleid en plan noodzakelijk om ouder wordende inwoners zo lang mogelijk in hun eigen huis te laten wonen. Een doorlopende monitoring en verkenning van de woningmarkt is de basis voor de uitvoering van ons woningbouwprogramma. We streven hierbij naar zoveel mogelijk toekomstgericht te bouwen waarbij gasloos of zelfs energieneutraal bouwen de norm is. Dit moet ook gelden voor woningen in de categorie goedkoop en bereikbaar. Daarbij is het ook van belang dat woningen voor specifieke doelgroepen ook voor deze doelgroepen beschikbaar (en bereikbaar) blijven. In de lijn van de nieuwe Omgevingswet willen we werk maken van de nu al ingezette lijn om aanvragen integraler, transparanter maar vooral ook inspirerender te behandelen.

Het bouwen in de gemeente Voorst moet een prettig en boeiend samenspel tussen de initiatiefnemer, de omgeving en de overheid zijn.

Waar ligt dat vast Het beleid dat betrekking heeft op dit programma is vastgelegd in diverse verordeningen, beleidsnota's en beleidsregels. De volledige documenten zijn te raadplegen via de volgende link: www.voorst.nl/beleid-en-regelgeving

| 13

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteiten Ruimtelijke ordening Implementatie Omgevingswet Inhoud In 2021 werken wij verder aan de implementatie van de omgevingswet. Wij concentreren ons hierbij op de volgende aspecten: ▪ Dienstverlening; ▪ Houding en gedrag; ▪ Digitaal Stelsel Omgevingswet; ▪ Participatie; ▪ Inhoudelijke voorbereidingen regelgeving (omgevingsplan, herijken welstandsnota, samenwerking semi-overheden en regionale partners).

Beoogd effect Verantwoording jaarrekening 2021

De Omgevingswet is inhoudelijk een forse transitie in het ruimtelijk domein die echter ook veel raakvlakken heeft met andere onderdelen in de organisatie. Zoals bijvoorbeeld met het project "Verduurzaming en revitalisering gemeentehuis", met name op het vlak van dienstverlening, houding en gedrag. Het implementeren van de Omgevingswet voor 1 juli 2022 ( is de nieuwe datum inwerkingtreding van de Omgevingswet). In 2021 hebben wij ons vooral gericht op de invoeringsstrategie voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 juli 2022 (begin 2022 is bekend gemaakt dat de invoering opnieuw is uitgesteld). Daarnaast stond het onderwerp participatie centraal. Tijdens de IBB van 12 juli 2021 hebben wij u over deze onderwerpen geïnformeerd en een doorkijk gegeven voor de planning en het vervolgproces. Onderdeel van onze invoeringsstrategie is dat wij de juridische processen in 2021 in kaart hebben gebracht. Ook hebben wij voorbereidingen getroffen voor de besluiten die voor invoeringsdatum (toen nog 1 juli 2022) moeten zijn genomen. Het gaat hierbij om de verordening nadeelcompensatie, de legesverordening, het adviesrecht van de raad en besluitvorming over de commissie Ruimtelijke Kwaliteit. Voor het onderdeel participatie en de Omgevingswet zijn wij in 2021 gestart met de voorbereidingen. Het gaat hierbij om participatie bij projecten in de fysieke leefomgeving.

Via een tweetal digitale workshops is inbreng gevraagd van belangenverenigingen, dorpscontactpersonen, de woningcorporatie en andere stakeholders als input voor het opstellen van participatiebeleid. De resultaten hiervan zijn verwerkt in een discussienota participatie die begin 2022 aan u isvoorgelegd. De volgende stap is het vaststellen van participatiebeleid en een participatieverordening door uw raad. in 2022. Tot slot hebben wij in 2021 verdere stappen gezet in het uitwerken van beleidsprogramma’s onder de Omgevingswet. In 2021 is het programma Milieu, afval en duurzaamheid door u vastgesteld.

Herbestemming vrijkomend agrarisch vastgoed Inhoud In 2020/2021 geven wij een aanzet voor het in beeld brengen van de agrarische sector in Voorst. Hierover vindt overleg plaats met LTO. Opzet is om een pilot op te zetten met keukentafelgesprekken. De pilot wordt in 2021 geëvalueerd. Hierbij gaan we na of de gesprekken informatie opleveren die bijdragen aan een totaalbeeld van de landbouwsector.

Beoogd effect

Verantwoording jaarrekening 2021

14 |

Wij gaan na of de informatie een bijdrage levert aan de transitie in de landbouw met de bijbehorende beleidsvelden en vervolgens kijken we of we dit gemeentebreed een vervolg gaan geven. Inzicht krijgen in de positie van de landbouwsector in de gemeente en in kaart brengen welke mogelijkheden er zijn om op een goede wijze om te gaan met de totale ontwikkelingen in de landbouwsector, waaronder ook vrijkomend agrarisch vastgoed. Een goed beeld van de agrarische sector draagt bij aan het inhoud geven van de rol van de gemeente bij de ontwikkelingen in de agrarische sector. Passende herbestemming van vrijkomend vastgoed is belangrijk in verband met behoud van ruimtelijke kwaliteit en het tegengaan van ondermijning. In het najaar van 2021 zijn coaches voor de keukentafelgesprekken geselecteerd en hebben de eerste “proefgesprekken” plaatsgevonden. De proefgesprekken zijn positief geëvalueerd en dat betekent dat de keukentafelgesprekken doorgang vinden en worden georganiseerd. De opbrengsten van de keukentafelgesprekken worden vastgelegd in een eindverslag. De opzet voor het op te leveren product is met de coaches besproken. De voortgang is enigszins gestagneerd vanwege de corona-maatregelen.

Grondexploitatie (niet-bedrijventerrein) Een regisserend grondbeleid voeren Inhoud Net als de voorgaande jaren voert de gemeente een regisserend grondbeleid. Hierbij kijken we per ontwikkeling of de gemeente een actieve of een faciliterende rol inneemt. Bij een actieve rol voeren wij zelf de exploitatie. Bij een faciliterende rol ligt de ontwikkeling in handen bij een particuliere exploitant of ontwikkelaar, waarbij wij al de nodige afspraken met de ontwikkelende partij contractueel vastleggen. Het regisserend grondbeleid ligt vast in de Nota grondbeleid 2020. Beoogd effect Zorgen voor een goede ruimtelijke ordening, waardoor de woningbouwbehoefte in de diverse kernen kwantitatief en kwalitatief goed wordt ingevuld. Verantwoording In 2021 verkochten we de laatste bouwkavels in Nijbroek, De Vecht en Park van Teuge. Deze jaarrekening projecten bevinden zich dus in de afrondende fase. Dat geldt ook voor het project De Schaker, dat 2021 in 2022 wordt afgesloten. Alleen het project Dorpszicht Terwolde heeft nog een volgende uitgiftefase van bouwgrond, die gepland staat voor 2022. Voor de ontwikkeling van het bestemmingsplan Nieuw Basselt en Fliertlanden kochten wij in 2021 diverse percelen aan. Dit heeft geresulteerd in de aankoop van in totaal 92.881 m2. Daarnaast zijn het bestemmingsplan en exploitatieplan vastgesteld op 7 februari 2022.

Samen met een externe stedenbouwkundige is naar een goede invulling voor de inbreidingslocatie van het voormalige Veluws College, brandweer en gemeentewerf gekeken. Nadat deze locatie vrij is gemaakt van de huidige functies en gebouwen kan dit worden herontwikkeld voor woningbouw. In het eerste kwartaal van 2022 haalden we hiervoor tijdens inloopsessies informatie op bij belanghebbenden en andere geintereseerden. Zie de paragraaf Grondbeleid voor de stand van zaken van de lopende grondexploitaties.

Wonen en bouwen Woningbouwplannen in Twello Inhoud Voor de kern Twello zijn verschillende locaties in ontwikkeling voor woningbouw. Naast het nog lopende plan De Schaker en de herontwikkeling van enkele inbreidingslocaties (waaronder spooren schoollocaties, locatie voormalig Veluws College en omgeving) is uitbreiding noodzakelijk om op de lange termijn in de woningbehoefte te voorzien. In 2021 werken wij de planvorming voor Twello Noord, waarvoor de Wvg (Wet voorkeursrecht gemeenten) is gevestigd, verder uit. Wij ondernemen in 2021 verdere stappen in de planvorming voor de inbreidingslocaties. Hier realiseren we woningen in zowel de huur- als koopsector voor verschillende doelgroepen. We houden rekening met demografische ontwikkelingen als vergrijzing en de groei van kleine huishoudens. Naar verwachting is in de eerste helft van 2021 het bestemmingsplan voor de school- en spoorlocaties aan de raad aangeboden voor vaststelling. Beoogd effect Op basis van de actuele woningbouwprognoses en een goede ruimtelijke ordening voorzien in de (korte en lange termijn) woningbouwbehoefte in de kern Twello. Verantwoording In 2021 is volop ingezet op de planvorming en uitvoering van verschillende woningbouwplannen jaarrekening in Twello. Het plan De Schaker is in de afrondende fase. In 2021 is het bestemmingsplan voor 2021 De Vier Erven vastgesteld, en de verkoopfase is inmiddels gestart.

Ook is in 2021 het plan aan de IJsbaanweg voor herontwikkeling van de voormalige Univé-locatie vastgesteld. Verder is eind 2021 het ontwerpbestemmingsplan voor vijftien seniorenappartementen op de hoek Veilingstraat – Stationsstraat in procedure gebracht. Ook het bestemmingsplan Nieuw Basselt en Fliertlanden (ca 290 woningen in een gedifferentieerd programma) is in procedure gebracht in 2021. In 2021 is eveneens verder gewerkt aan de planvorming voor de voormalige locatie Veluws College en omgeving. Dit project hangt nauw samen met de verplaatsing van de brandweerkazerne en de gymzaal. In de eerste helft van 2022 is verder gewerkt aan een stedenbouwkundig plan met het doel het ontwerpbestemmingsplan in 2022 ter inzage te leggen. Naast de gemeentelijke woningbouwontwikkelingen in Twello zijn in en rond Twello ook andere, kleinere inbreidingslocaties in beeld voor woningbouw. Aan deze trajecten is in 2021 gewerkt en dit krijgt in 2022 een vervolg. Ook is in 2021 gewerkt aan woningbouwontwikkelingen in de andere kernen. Bij al deze woningbouwontwikkelingen hebben wij aandacht voor verschillende typen woningen in verschillende prijsklassen, geschikt voor verschillende doelgroepen.

| 15

Wooneenheden voor een- en tweepersoonshuishoudens Inhoud Een doorlopende monitoring en verkenning van de woningmarkt is de basis voor de uitvoering van ons woningbouwprogramma. Het door ons uitgevoerde woningmarktonderzoek geeft een doorkijk voor de lange termijn. Wij bouwen op basis van behoefte, de Kwalitatieve Woningbouwprogrammering is daarbij uitgangspunt. Daarbij gaan we er voor de periode 2018 tot en met 2022 van uit dat er ten minste zestig betaalbare wooneenheden (huur) worden gerealiseerd of in planning zijn voor één- en tweepersoonshuishoudens. Bij nieuwe initiatieven en planvorming hebben wij tevens oog voor vernieuwende woonvormen. Met IJsseldal Wonen maken we afspraken om de slaagkansen voor de doelgroep één- en tweepersoonshuishoudens te verbeteren. Dit leggen wij vast in de prestatieafspraken. Beoogd effect Verbeteren slaagkansen doelgroep één- en tweepersoonshuishoudens. Verantwoording In onze nieuwbouwplannen is en wordt rekening gehouden met betaalbare wooneenheden (huur) jaarrekening voor één- en tweepersoonshuishoudens. IJsseldal Wonen werkt aan het doel uit het coalitieakkoord 2021 om in de periode 2018 – 2022 minstens zestig betaalbare wooneenheden (huur) te realiseren of in planning te hebben. Dit doet IJsseldal Wonen in zowel in nieuwbouw als de bestaande voorraad. In 2021 zijn stappen gezet en dit krijgt in 2022 een vervolg.

In 2021 zijn er in Teuge 8 sociale huurwoningen gerealiseerd. In Twello zijn 20 sociale huurwoningen in Oost II De Schaker gerealiseerd (4x5 rijwoningen). Tevens zijn er in dit project 10 particuliere huurwoningen (rug-aan-rug) gerealiseerd in het bereikbare segment. De (toenemende) druk op de woningmarkt zorgt er wel voor dat ook de betaalbaarheid onder druk komt te staan. Met IJsseldal Wonen zijn in 2021 prestatieafspraken gemaakt over onder andere nieuwbouw en het verbeteren van de slaagkansen voor de doelgroep. Ook bij onze gemeentelijke woningbouwprojecten zoals Twello Noord, De Vier Erven en de herontwikkeling van het voormalige Veluws College is IJsseldal Wonen aangehaakt. Ouder wordende inwoners zo lang mogelijk in hun eigen huis te laten wonen Inhoud Wij hebben continue aandacht voor het langer zelfstandig laten wonen van ouderen, dit is een groeiende groep. In samenwerking met IJsseldal Wonen en Mens en Welzijn hebben wij dit in 2020 opgepakt en zetten wij dit in 2021 voort. Ouderen die willen verhuizen naar een geschikte zelfstandige woning willen wij faciliteren en ondersteunen. Zo sluiten wij aan bij de woonwensen van deze groep ouderen en komen er woningen vrij voor jongere huishoudens.

Daarnaast geven wij in 2021 in aansluiting op "Voorst onder de Loep" verder vorm aan een project waarbij ouderen advies krijgen over het (tijdig) geschikt maken van hun woning om langer zelfstandig te wonen.

Beoogd effect Verantwoording jaarrekening 2021

Op beschikbare ontwikkellocaties die aansluiten bij de wensen van deze doelgroep, vooral in en om het centrum van Twello, zetten we in op het toevoegen van woningen die geschikt zijn voor ouderen. Dit om de "potentiële" vraag te accommoderen. Hierover maken wij afspraken met IJsseldal Wonen (prestatieafspraken) en/of ontwikkelende partijen. Ook bij de planvorming voor de locatie Veluws College en omgeving is aandacht voor ouderenhuisvesting Ouderen langer zelfstandig laten wonen in een woning die daarvoor geschikt is. We kiezen ervoor om (toekomstige) nieuwbouwlocaties, vooral in en rond het centrum van Twello, te reserveren voor geschikte en/of levensloopbestendige woningen voor jong en oud. Het plan voor de seniorenappartementen op de hoek Veilingstraat – Stationsstraat is hier een voorbeeld van. Ook in andere kernen is hier aandacht voor. Zo zijn er in het woningbouwplan voor Wilp levensloopbestendige woningen opgenomen. Bij de planvorming voor de herontwikkeling van de voormalige locatie Veluws College en omgeving is IJsseldal Wonen aangehaakt. Ook in deze planvorming is – mede vanwege de ligging naast de Martinushof – aandacht voor de woonwensen van ouderen. In 2021 zijn met IJsseldal Wonen prestatieafspraken gemaakt. Deze richten zich ook op het zo lang mogelijk veilig en zelfstandig mogelijk thuis blijven wonen van ouderen.

Het project Opplussen in de gemeente Voorst maakt hier onderdeel van uit. Dit project gaat over het bewust maken van ouderen om met een aantal voorzieningen het langer zelfstandig en veilig thuis wonen mogelijk te maken. Ook hanteert IJsseldal Wonen een doorstroomregeling voor ouderen. Het project van Stichting Mens en Welzijn over het adviseren van ouderen over het geschikt maken van de woning om langer zelfstandig te wonen middels een (online) huistest heeft door de aanhoudende corona-situatie vertraging opgelopen. In 2022 wordt hier een vervolg aan gegeven.

16 |

Regionale Energie Strategie (RES) en Voorster Energie Strategie (VES) Inhoud In het najaar van 2020 en het voorjaar van 2021 wordt er gewerkt aan de totstandkoming van de RES 1.0 vanuit de concept RES. In deze periode zal ook nog een ronde in het kader van de VES worden doorlopen om de betrokkenheid van de inwoners van de gemeente Voorst te bevorderen. De RES 1.0 bevat het definitieve bod van de Cleantech Regio en dit bod wordt vertaald in het omgevingsbeleid. Beoogd effect Op 1 juli 2021 is de RES 1.0 opgeleverd door de Cleantech Regio. De RES 1.0 wordt vastgesteld door de raden van de deelnemende gemeenten, Provinciale Staten van Gelderland en de algemeen besturen van de waterschappen Vallei en Veluwe en Rijn en IJssel. De tweede ronde VES zal een beeld opleveren van de manier waarop de Voorster inwoners om willen gaan met de energietransitie en welke rol zij daarin willen spelen. De VES is daarmee input voor de raad bij de besluitvorming over de RES 1.0. Verantwoording In het voorjaar van 2021 heeft de raad de VES behandeld. In het vervolg hierop is een Platform jaarrekening ingesteld waarin lokale initiatiefnemers in de gemeente Voorst samenwerken, afstemmen en 2021 informatie uitwisselen op het gebied van de energietransitie en de lokale acties die lopen.

De gemeente ondersteunt de deelnemers aan het Platform daar waar nodig en zinvol en hiermee wordt beoogd om de lokale betrokkenheid te behouden en om te zetten in daadwerkelijke maatregelen in het kader van de energietransitie. Bovendien is de VES een bron van input geweest voor de RES 1.0 die in de december in de raad is vastgesteld. De RES 1.0 is door alle bevoegde gezagen in de Cleantech Regio vastgesteld en verzonden aan het Rijk.

Verbonden partijen

Bij de realisatie van de doelstellingen binnen dit programma zijn de volgende verbonden partijen betrokken: Verbonden partij Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten (SVn)

Regio Stedendriehoek (Cleantech regio)

Doel Het leveren van een gewaarborgde bijdrage aan de betaalbaarheid van de stedelijke- of dorpsvernieuwing (waaronder startersleningen en stimuleringsleningen en verduurzamen van gebouwen) door deelneming in het fonds. Cleantech Regio is een samenwerkingsvorm én een gebied. Twee organisaties staan aan de basis van de Cleantech Regio, de Strategische Board Cleantech Regio en de Wgr-regio Stedendriehoek. Ondernemers, overheden en onderwijs en onderzoek hebben één gezamenlijke Agenda Cleantech Regio gemaakt. Hierin staan de ambities en gewenste resultaten voor 2019-2023. Twee thema’s hebben topprioriteit: energietransitie en circulaire economie. Om energieneutraal en circulair te worden, investeren we ook in innovatiekracht, slimme en schone mobiliteit, voldoende toptalenten, onze fijne leefomgeving en sterke vestigingsklimaat.

| 17

Beleidsindicatoren Taakveld Wonen & Bouwen

Wonen & Bouwen

Wonen & bouwen Wonen & Bouwen

Grond-exploitatie

Naam indicator Woonlasten éénpersoonshuishouden

Eenheid 2019 Het gemiddelde 733 euro totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuisouden betaalt aan woonlasten. Woonlasten Het gemiddelde 756 euro meerpersoonshuistotaalbedrag in euro's houden per jaar dat een meerpersoonshuisouden betaalt aan woonlasten. WOZ-waarde De gemiddelde WOZ 299.000 woningen waarde van woningen. euro Demografische druk De som van het aantal 83,3% personen van 0 tot 15 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 15 tot 65 jaar. Nieuwbouw woningen Het aantal 8,9 nieuwbouwwoningen, per 1.000 woningen.

2020 740 euro

2021 Bron 772 euro COELO Groningen

768 euro

797 euro COELO, Groningen

320.000 euro 84,8%

340.000 CBS euro 86,1% CBS

10,1 Gegevens ABF 2021 Systeem nog niet Woningbekend voorraad

Bij ministeriële regeling vastgestelde beleidsindicatoren (bron: www.waarstaatjegemeente.nl)

Wat heeft het gekost Exploitatie

8-1 Ruimtelijke ordening 8-2 Grondexploitatie (niet bedrijventer) 8-3 Wonen en bouwen Totaal lasten 8-1 Ruimtelijke ordening 8-2 Grondexploitatie (niet bedrijventer) 8-3 Wonen en bouwen Totaal baten Saldo

Raming 2021 voor wijziging 1.202.791 5.837.892 1.143.730 8.184.414 92.800 5.837.892 958.422 6.889.114 -1.295.300

Raming 2021 na wijziging 1.215.248 5.837.892 1.500.462 8.553.602 169.180 5.837.892 958.422 6.965.494 -1.588.109

Rekening 2021 1.426.721 6.174.836 1.700.379 9.301.935 431.226 7.829.836 1.199.687 9.460.749 158.813

Saldo 2021 -211.472 -336.944 -199.917 -748.333 262.046 1.991.944 241.265 2.495.255 1.746.922

Voor een toelichting op de cijfers verwijzen we u naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening.

18 |

3.2 Mooi Voorst Wat wilden we bereiken (Coalitieprogramma 2018-2022) Verkeer en vervoer Verkeersveiligheid is een belangrijk aandachtspunt in alle kernen van Voorst. Een totaal integraal mobiliteitsplan samen met de kernen vormt de basis waarbij verkeersveiligheid bovenaan staat. Vooruitlopend op de aanleg van de westelijke randweg Twello moet het integrale mobiliteitsplan mogelijke maatregelen bevatten die de veiligheid op de Molenstraat en de H.W. Iordensweg verbeteren. Naast veiligheid werken we het aspect duurzamere mobiliteit uit in het mobiliteitsplan. Gelet op de toenemende milieubelasting (geluid, fijnstof, veiligheid) en het gebruik van niet duurzame energie (fossiele brandstoffen, CO2 effect) moeten we randvoorwaarden ontwikkelenwaardoor minder belastende mobiliteit wordt gestimuleerd. Het herinrichtingsplan voor het centrum van Twello wordt samen met de ondernemers gemaakt en in zijn geheel uitgevoerd met eigen middelen nu er geen provinciale bijdragen meer beschikbaar zijn. Wij vinden het belangrijk dat initiatieven van ondernemers open tegemoet worden getreden en waar wenselijk worden ondersteund. Aan een bloeiende middenstand hechten wij namelijk veel waarde en zij zorgt voor de saamhorigheid en de bevordering van kleinschalige werkgelegenheid. We willen op deze manier bijdragen aan het behoud en ontwikkelen van de economische functie in het centrum van Twello.

Grote dorpscentra in onze regio hebben een aantrekkelijk vestigingsklimaat en bieden ruimte voor meerdere functies: detalhandel, kantoren, onderwijs, wonen, horeca, evenementen, cultuur, sport, etc. Fietsers moeten zoveel mogelijk voorrang krijgen. Er moeten meer vrijliggende fietspaden komen (Nationale fietsagenda 2000) en op de wegen moeten waar mogelijk meer snelheidsmatigende maatregelen genomen worden. Dit bevordert de verkeersveiligheid van kwetsbare verkeersdeelnemers. Dit werken wij uit in het nieuwe mobiliteitsplan. Openbaar vervoer De gemeenschappelijke regeling PlusOv basismobiliteit met de gemeenten Hattem en Heerde verzorgt het regiotaxi-vervoer, leerlingenvervoer, Wmo-vervoer, en jeugdwetvervoer. Zie de verdere toelichting in de paragraaf Verbonden Partijen onder Basismobiliteit. Cultureel erfgoed Karakteristieke gebouwen in de gemeente Voorst moeten zoveel mogelijk behouden blijven door ruimtelijk (meer) mogelijkheden te bieden of regels hiervoor op te nemen in bestemmingsplannen. Openbaar groen Het aanplanten van extra groen is een eenvoudige maar doeltreffende maatregel in het bevorderen van de CO2 reductie. In het kader van klimaatadaptatie wordt dit beleid voortgezet en waar nodig uitgebreid. Afval Afval wordt in de komende jaren steeds meer ingezet in de verbetering van een circulaire economie.

De gemeente Voorst is aandeelhouder geworden bij Circulus Berkel en vanuit dat aandeelhouderschap wordt deze vorm van economie ondersteund en gestimuleerd.

| 19

Riolering De waterhuishouding vormt een nog onderbelicht aspect binnen het milieuvraagstuk. Hittestress en heftige regenval en droogte zijn punten van aandacht waarvoor wij beleid moeten ontwikkelen. Ook bezitters van woningen en overig vastgoed moeten wij hierbij betrekken. Een belangrijk aspect hierbij is het tegengaan van de steeds verder toenemende verstening in onze leefomgeving. Duurzaamheid en milieubeheer Met de duurzaamheidsnota en het addendum daarop is een stevig fundament gelegd voor het gemeentelijk duurzaamheidsbeleid. De gemeente Voorst heeft de ambitie om in 2030 energieneutraal te zijn en de te nemen stappen om dit te bereiken zijn vastgelegd in een addendum bij de nota duurzaamheid. We zetten in op vormen van duurzame energie die minder afbreuk doen aan het mooie Voorster landschap. Om uiting te geven aan onze inzet wordt de ambitie van Voorst zodanig lokaal uitgewerkt dat voor de volgende vier jaar een aanpak ontstaat waarbij we de huidige stand van de techniek optimaal inzetten zodat inwoners en bedrijven daar hun bijdrage aan gaan geven. Met betrekking tot de ontwikkeling van luchthaven Teuge houdt de gemeente Voorst vast aan het maximum van 80.000 vliegbewegingen per jaar waarbij de winst van geluidsarmere vliegtuigen in de toekomst ten goede komt aan het geluidsmilieu. Sowieso blijven wij strijdbaar tegen de laagvliegroutes van Lelystad Airport.

Mocht het kabinet de plannen toch doorzetten dan zetten wij ons in om de geleden schade voor luchthaven Teuge te laten compenseren en belangen van de inwoners met garanties vanuit het Rijk geborgd te krijgen.Hierbij zoeken we ook oplossingen voor de recreatie en toerisme rondom de luchthaven. Vanuit het Rijk is de verplichting opgelegd dat in 2024 al het zichtbare asbest van de daken moet zijn verwijderd. De gemeenten krijgen hierin een handhavende rol. Voor eigenaren moet het eenvoudig en betaalbaar zijn om aan deze verplichting te kunnen voldoen.

Waar ligt dat vast Het beleid dat betrekking heeft op dit programma is vastgelegd in diverse verordeningen, beleidsnota's en beleidsregels. De volledige documenten zijn te raadplegen via de volgende link: www.voorst.nl/beleid-en-regelgeving

20 |

Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteiten Verkeer en vervoer Herinrichting van diverse wegen Inhoud Dorpsstraat Twello Het centrum van Twello wordt gefaseerd verbeterd, voor het gehele centrum is een visie opgesteld. Het centrumgedeelte van de Duistervoordseweg, Stationsstraat, Marktstraat en Van Ghentstraat is reeds heringericht. Voor 2021 en 2022 staat de Dorpsstraat op de planning. In de vormgeving zoeken we een verbinding met het reeds heringerichte gedeelte buiten het centrum. In de Dorpsstraat wordt het regenwater van de openbare ruimte en enkele panden afgekoppeld van de riolering. Ook vervangen we de huisaansluitingen van het gemengde rioolsysteem. Zwaluwenweg en Oud Lochemseweg in Wilp-Achterhoek (binnen de kom) De Zwaluwenweg en Oud Lochemseweg (binnen de bebouwde kom) in Wilp-Achterhoek gaan we in 2021 herinrichten. Na de herinrichting van deze straten hebben we de gehele kom ingericht als 30 km-zone. Kruizemuntstraat, Tijmstraat en Kervelstraat in Voorst Dit gebied is als aandachtsgebied naar boven gekomen in de klimaatstresstest voor wateroverlast. We vervangen de riolering deels en we leggen een regenwater riool aan om het water van de openbare ruimte te bergen, infiltreren en af te voeren. Deze maatregelen voorkomen problemen met wateroverlast op straat. De oude betonklinkers vervangen we door nieuwe bestrating.

Beoogd effect Verantwoording jaarrekening 2021

H.H. Wilkenstraat te Voorst De asfaltverharding en het straatwerk van deze weg is slecht en vervangen we door betonstraatstenen. Dit past beter bij het 30 km/h-regime en uitstraling als woongebied. Gelijktijdig met de reconstructie koppelen we het regenwater van de openbare ruimte af van de riolering. De uitleggers van de vuilwater riolering vervangen we ook. Verbeteren van de leefomgeving. Dorpsstraat Twello: De uitvoering van de herinrichting van de Dorpsstraat is in verband met corona in overleg met de winkeliers verschoven naar 2022. Dit wordt nu samen met de Schoolstraat opgepakt. Zwaluwenweg en Oud Lochemseweg Wilp: De werkzaamheden aan de kabels en leidingen zijn gereed. De werkzaamheden zijn aanbesteed. Na de winter 2021-2022 worden de werkzaamheden zodra het weer het toelaat uitgevoerd. Na de werkzaamheden is de gehele bebouwde kom van Wilp-Achterhoek ingericht als 30 km zone. Kruizemuntstraat, Tijmstraat en Kervelstraat in Voorst: Deze herinrichting hebben we in de zomer van 2021 afgerond. H.H. Wilkensstraat Voorst: Het vernieuwen van de kabels en leidingen is voor de zomervakantie 2021 afgerond. Met de werkzaamheden aan de riolering en het opnieuw bestraten is na de zomer gestart. De werkzaamheden zijn begin 2022 afgerond.

Verbetering verkeersveiligheid Inhoud In 2017 heeft de gemeenteraad besloten tot doortrekking van de westelijke randweg om Twello. Op verzoek van en in samenwerking met de provincie Gelderland en ProRail zijn naast de randweg overige spoor- en wegmaatregelen in beeld gebracht voor een veilige en bereikbare kern Twello en gemeente Voorst. Met de uitvoering van dit plan verbetert het woon- en leefklimaat in de gemeente Voorst en vooral in Twello en versterkt ook het economisch vestigingsklimaat. De verwachting is dat voor de uitvoering van de maatregelen en een randweg met tunnel in het vierde kwartaal van 2020 meer duidelijk wordt over de financiële bijdrage van de partners. Beoogd effect Verbeteren van de veiligheid op de weg en op het spoor, van de (regionale) bereikbaarheid voor een goed vestigingsklimaat en van de leefbaarheid en het woonklimaat in Twello.

| 21

Verantwoording jaarrekening 2021

Met ProRail is dit jaar de vervolgstudie voor het WWL-plan verder uitgewerkt. Belangrijk onderdeel daarvan is het overleg met de direct belanghebbenden en de samenleving over de maatregelen voor de overwegen in Twello uit het WWL-plan en de effecten hiervan. Op 15 en 16 juni 2021 zijn digitale bijeenkomsten georganiseerd en op 12 en 13 oktober 2021 zijn twee fysieke bijeenkomsten georganiseerd. De reacties op deze maatregelen voor en bij de overwegen en het draagvlak voor veiligheidsmaatregelen nemen ProRail en wij mee in de vervolgstudie en besluitvorming. Mede als gevolg van de (extra) participatiebijeenkomsten is er meer tijd en nader onderzoek nodig en is het niet gelukt om voor 31 december 2021 de vervolgstudie af te ronden. Wij streven er met ProRail naar om in 2022 de vervolgstudie en het overleg over cofinanciering met de partners af te ronden en een besluit te nemen over het verzoek om een intakebesluit.

Kwaliteitsverbetering omgeving A1-verbreding Inhoud Door Rijkswaterstaat wordt samen met de provincies Gelderland en Overijssel en de Cleantech regio gewerkt aan de verbreding van de A1 tussen Apeldoorn en Azelo. Hierbij wordt het gedeelte van de A1 dat door de gemeente Voorst loopt verbreed naar 2x4 rijstroken. Dit heeft gevolgen voor de inpassing van de A1 in onze gemeente. De verbreding verloopt in 2 fasen waarbij het weggedeelte tussen de op/afritten van Posterenk en Deventer in fase 1 ligt. Fase 1 nadert zijn afronding. Fase 2 loopt vanaf Apeldoorn tot afslag Twello/Posterenk en loopt in de periode van 2021 tot 2025. Hierbij streeft Rijkswaterstaat naar een verdere versnelling van de projecten in de tijd voor het versterken van de werkgelegenheid in (en direct na) Coronatijd. Voor een goede inpassing van deze verbreding voeren wij de komende jaren enkele landschappelijke projecten uit. Deze projecten, waaronder de Poort van Twello, de onderdoorgang Groote Wetering, A1 miljoen bomen en ontwikkeling klompenpad Posterenk worden in samenwerking met Rijkswaterstaat, de provincie, het waterschap, de gemeente Apeldoorn en de omgeving voorbereid en uitgevoerd. Beoogd effect Het met deze werkzaamheden realiseren van een kwaliteitsverbetering van de fysieke leefomgeving bovenop de plannen voor een betere verkeersdoorstroming.

Verantwoording De voorbereiding van twee projecten is nagenoeg afgerond. Voor de Poort van Twello hebben jaarrekening Rijkswaterstaat, Provincie Gelderland, Waterschap Vallei en Veluwe en de gemeente Voorst 2021 een samenwerkingsovereenkomst getekend, waarmee de inrichting van de Poort van Twello is bekrachtigd en gelijktijdig wordt uitgevoerd met de verbreding van de A1, tweede fase. Het project Poort van Twello geeft invulling aan de ecologische verbindingszone en een landschappelijke invulling van het verkeersknooppunt bij de op- en afrit Twello, door de aanleg van een natuurzone met poelen, greppels, bosschages en schraal grasland. Het project Groote Wetering geeft eveneens invulling aan een ecologische verbindingszone. De landbouwontsluiting onder de A1 wordt verwijderd (hiervoor in de plaats wordt aan de zuidzijde een nieuwe brug aangelegd) en de onderdoorgang alsook het noordelijk gelegen perceel worden heringericht als respectievelijk verbindingszone met onderhoudsstrook en nat natuurgebied. De voorbereiding hiertoe is in overleg met Rijkswaterstaat, Provincie Gelderland, Waterschap Vallei en Veluwe en gemeente Apeldoorn en bevindt zich in een afrondende fase. In 2021 is verder gewerkt aan de voorbereiding voor een klompenpad Posterenk/Bussloo. Ook is gekeken naar een ommetje/wandelpad voor inwoners van Posterenk, waarbij Rijkswaterstaat haar medewerking verleent.

De voorbereiding voor dit klompenpad is in gang. Het belangrijkste onderdeel voor het slagen van een dergelijk pad is dat inwoners gezamenlijk een plan maken, elkaar opzoeken en motiveren om mee te doen aan openstelling. Dit onderdeel is uiterst moeizaam gebleken in verband met corona. De verwachting is dat in 2022/2023 het pad wordt opgeleverd aan de bewoners van Posterenk. De inwoners van Posterenk en Vereniging Kleine Kernen hebben in 2021 het dorpsontwikkelingsplan (DOPP) opgesteld. Een belangrijk onderdeel is de landschappelijke onderlegger Posterenk die in overleg met gemeente en Posterenks Belang wordt opgesteld. In 2021 is de landschapsvisie Posterenk afgerond. Deze visie vormt het landschappelijk en ecologisch kader voor ontwikkelingen in en rondom Posterenk. De visie is ontwikkeld in nauwe samenwerking met het dorp onder auspiciën van Royal Haskoning D.H.V. en wordt breed gedragen door de inwoners van Posterenk. De volgende stap is nu om gezamenlijk een uitvoeringsprogramma op te stellen waarin een aantal landschapsprojecten nader wordt ingevuld en uitgevoerd. Met Algemeen Belang Wilp Achterhoek, Attero en de Cleantech Regio is ook in 2021 gewerkt aan een gebiedsontwikkeling om de overlast van de A1 en Attero voor de kern Wilp-Achterhoek en omgeving te verzachten en daarmee de kwaliteit van de leefomgeving voor mens en dier te vergroten.

Daartoe werken wij actief samen met Rijkswaterstaat en de provincie Gelderland.

22 |

Actualisatie verkeersbeleidsplan en opstellen integraal mobiliteitsplan Inhoud In 2010 heeft de gemeenteraad het Gemeentelijke Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) vastgesteld met daarin het verkeersbeleid voor de aankomende 10 jaren. Inmiddels zijn er wijzigingen in beleid en voorzieningen die ertoe leiden om het GVVP te actualiseren en te komen tot een integraal mobiliteitsplan, passend binnen de Omgevingswet. Daarnaast is ook de doorlooptijd van het GVVP 2010 verstreken. In 2018 is het vigerende verkeersbeleid geëvalueerd. In september 2020 is het Programma Mobiliteit ter vaststelling aan de raad aangeboden. Hierin zijn de laatste ontwikkelingen op het gebied van verkeer en mobiliteit opgenomen en is een uitvoeringsprogramma opgenomen om het beleid tot uitvoering te brengen vanaf 2021. Beoogd effect Het nieuwe Programma Mobiliteit geeft de beleidskaders op verkeersgebied om de doelen en ambities uit de Ruimtelijke Toekomstvisie te verwezenlijken. Verantwoording In 2021 is op verschillende manieren uitvoering gegeven aan het nieuwe verkeersbeleid zoals jaarrekening vastgesteld in het Programma Mobiliteit 2020 t/m 2030. 2021 ▪ De herinrichting van de Zwaluwenweg en Oud-Lochemseweg in Wilp-Achterhoek is voorbereid. Beide wegen worden toegevoegd aan de 30 km zone en als zodanig ingericht. ▪ Een deel van de Woudweg is heringericht als fietsstraat buiten de bebouwde kom.

De Woudweg is onderdeel van de snelfietsroute Apeldoorn-Twello-Deventer. ▪ Voor de aanpassing van de aansluiting Sluinerweg op de N345 bij De Kar hebben Provinciale Staten op 15 december 2021 het Provinciaal Inpassingsplan (PIP) definitief vastgesteld. ▪ Het bestemmingsplan voor het vrij liggend fietspad op de Wilpsedijk (N790) is op 20 december 2021 vastgesteld. ▪ Op de Bandijk in Terwolde zijn bij onderhoudswerkzaamheden snelheid remmende maatregelen aangebracht. Voorst kent daarnaast als één van de eerste gemeenten in Gelderland een doortraproute. Een doortraproute is een rondje van ongeveer 20-25 kilometer. Het programma Doortrappen is een initiatief van het Ministerie van I. en W. Mede door fietsen blijven ouderen langer gezond, sociaal en zelfredzaam. Verbetering fietsroutes (fietssnelwegen) Inhoud In 2015 is door de Cleantech Regio, inclusief de gemeente Voorst, de "go" uitgesproken voor de regionale fietsroute Apeldoorn – Deventer. De 1e fase aan maatregelen is uitgevoerd. Momenteel is de Regio bezig met voorbereidingen van de fietsroutes Apeldoorn-Epe en Deventer-Zutphen. Er wordt tevens gewerkt aan de verkenning voor het plaatsen van wacht- en schuilhokjes op de route Apeldoorn-Deventer en verdere verbetering van het traject voor de 2e fase tussen Teuge en Deventer.

De snelfietsroute wordt als een van de eerste routes in Nederland voorzien van nieuwe bewegwijzering volgens de landelijke normen voor bewegwijzering van (snel)fietsroutes. De F344, zoals de route op de bewegwijzering wordt aangeduid, maakte onderdeel uit van een onderzoek naar landelijke richtlijnen voor bewegwijzering op (snel)fietsroutes. Daarnaast is de fietsroute onderdeel van een onderzoek naar fietsstraten buiten de bebouwde kom en naar belijning van (snel)fietsroutes. De bijdrage aan onderzoek en innovatie past binnen de ambities van de Cleantech Regio. Beoogd effect Het verbeteren van de (snel)fietsroutes om zodoende het fietsgebruik te stimuleren. Verantwoording In 2021 is de Woudweg, tussen de Holthoevensestraat en de gemeentegrens ingericht als fietsstraat jaarrekening buiten de bebouwde kom. De weg is voorzien van rood asfalt met asmarkering en aan weerszijden 2021 grasbetonstenen. Er geldt een maximumsnelheid van 30 km/h. In 2022 richten wij het deel van de Woudweg tussen de Holthoevensestraat en de Rijksstraatweg (N344/rotonde “Haverkamp”) in als fietsstraat binnen de bebouwde kom.

Openbaar vervoer Verbetering openbaar vervoer Inhoud Op 30 mei 2018 heeft Provinciale Staten Gelderland de Nota van Uitgangspunten voor de concessies openbaar vervoer vastgesteld. In vervolg op de OV-visie van de provincie (2014) is onderscheid gemaakt tussen A, B en C lijnen, waarbij meer flexibiliteit mogelijk is bij zogeheten ontwikkellijnen (C-lijnen). Als regio hebben wij onze wensen ingebracht voor de nieuwe concessieuitvraag. De nieuwe concessie IJssel-Vecht is vooralsnog gegund aan Keolis, maar vanwege de onjuiste informatie van Keolis tijdens de aanbesteding, is dit nog onzeker. De provincies (Flevoland, Overijssel en Gelderland) willen de concessie intrekken. Ondertussen blijven provincie en andere partijen in het kader van de OV-visie nadenken over bestaande en nieuwe vervoersconcepten, zodat er ook in het landelijk gebied een vervoersaanbod blijft . Beoogd effect Het verbeteren van het openbaar vervoer in de gemeente Voorst en de regio Stedendriehoek.

| 23

Verantwoording jaarrekening 2021

De gunning van de concessie IJssel-Vecht, waar gemeente Voorst onderdeel van uitmaakt, is in 2020 ingetrokken door de provincies Gelderland, Overijssel en Flevoland. De concessie was gegund aan Keolis, maar is ingetrokken vanwege onjuiste informatie van Keolis tijdens de aanbesteding. In 2021 is de nieuwe aanbesteding gestart. De verwachting is dat in december 2022 de nieuwe concessie start. Tot die tijd rijdt Keolis in opdracht van de provincies een noodconcessie. Bij de nieuwe concessie worden alle bestaande buslijnen aangeboden, maar kan de vorm variëren of kan na jaarlijkse evaluatie besloten worden om buslijnen bij te stellen.

Openbaar groen en (openlucht) recreatie Aanleg fietspad en natuurvriendelijke oever De Fliert Inhoud In samenwerking met waterschap Vallei en Veluwe zijn wij een project gestart om tussen de Voordersteeg en de Vermeersweg een fietsroute langs de Fliert te realiseren. Het waterschap vult gelijktijdig haar opgave in voor de Kader Richtlijn Water (KRW). Deze route wordt in 2020-2021 aangelegd en sluit aan op de aangelegde fiets-/wandelroute vanuit het plan Achter ’t Holthuis/ De Schaker. Beoogd effect Door deze ontwikkeling ontstaat er een aantrekkelijke fiets- en wandelroute met ruimte voor landschapsherstel, natuurontwikkeling en ecologie. Verantwoording Door de vele inspraakreacties, WOB verzoeken en de politieke onrust hierover, is in 2021 nader jaarrekening overleg geweest over de uitvoering van het fietspad. Er is een hoorzitting geweest en er zijn diverse 2021 gesprekken gevoerd met buurtbewoners over het aan te leggen fietspad. Uiteindelijk bleven de tegenstellingen fors en bleef de aanleg van het fietspad veel bezwaren opleveren. Het college heeft daarom eind 2021 afgezien van de aanleg van het fietspad. Het voorstel is nu om gezamenlijk met de omgeving een natuurrijk- en informatief wandelpad te creëren langs de Fliert. Een aantal aanliggende eigenaren heeft aangegeven onderdeel uit te willen maken van dit wandelpad en hiervoor gronden beschikbaar te willen stellen.

We gaan in overleg met de omgeving, IVN en een basisschool en verwachten realisatie van het wandelpad in het najaar van 2022. Polder Nijbroek Inhoud De Polder Nijbroek is een, nu nog relatief gaaf, 14e eeuws cultuurlandschap die het waard is te behouden en waar mogelijk te herstellen. Hiervoor is een gebiedsproces gestart in de lijn van het ‘Weteringse Broek’. In dit proces kijken we tevens naar een klimaatrobuuste inrichting en de mogelijkheden van ‘energielandschap’ als leverancier voor duurzame energie. Burgerparticipatie is uitgangspunt in dit proces, vier werkgroepen zijn bezig met diverse thema’s. In 2021 vervolgen wij ons proces om samen met de stakeholders dit project verder concrete vorm te geven. Beoogd effect Het verbinden van gebiedsambities en –kansen met individuele ambities van bewoners en ondernemers. Verantwoording In 2021 is samen met het waterschap een aantal onderzoeken uitgevoerd naar de historischjaarrekening geografische situatie in de polder, de ecologische en historische waarde van het bosje Boerdam, 2021 de historische waarde van een aantal duikers en bruggen en een haalbaarheidsonderzoek naar restauratie en herbestemming van het voormalige stoomgemaal aan de Bandijk. Er is een drietal inwonersbijeenkomsten georganiseerd om de inwoners mee te nemen in de planontwikkeling.

Momenteel wordt een aantal initiatieven concreet onderzocht en een aantal plannen uitgewerkt. Een nieuw bestemmingsplan voor de Zeedijk 21-23 is inmiddels onherroepelijk. In het kader van een functieverandering wordt het landschap van een aantal ha landbouwgrond landschappelijk en ecologisch versterkt. Aan de Middendijk 26 is de Coöperatie Nijbroek bezig met haar plan voor herontwikkeling. In 2022 gaan we verder werken met inwoners, waterschap en natuurorganisaties om de polder verder landschappelijk te versterken en meer klimaat adaptief te maken. Uitvoering ecologisch maaibeheer Inhoud Het ecologisch maaibeheer, dat gestart is naar aanleiding van het regionale project Biobased Industry in de Cleantech regio, wordt voortgezet. Komende jaren wordt invulling gegeven aan het ecologisch maaibeheer om de biodiversiteit en de soorten rijkdom te vergroten. Dit is verwoord in het Programma Groen, die ter vaststelling in september 2020 aan de raad is aangeboden. Beoogd effect Door in de wijze van het maaibeheer rekening te houden met de aanwezige flora en fauna wordt een verhoging van de natuurwaarde en biodiversiteit bewerkstelligd. Verantwoording In 2021 is er een forse eerste slag gemaakt om onze bermen en sloten op een ecologische wijze jaarrekening te beheren. De bermen en sloten wordt om het jaar beheerd.

Het ene jaar de ene helft van het 2021 areaal , het andere jaar de andere helft. Om de veiligheid te waarborgen worden uitzichthoeken en de eerste 80 cm uit de kant weg geklepeld. De resultaten (biodiverse bermen en wat ruigere sloten) zijn positief; er is sprake van meer bloeiende vegetatie en meer nest- en schuilgelegenheid.

24 |

Herziening bestaand beleidskader openbaar groen Inhoud Tot nu toe maakten we gebruik van het vastgestelde beleidskader openbaar groen, zoals opgenomen in de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. Dit kader is niet meer actueel en is herzien in 2020. In hetprogramma Groen, die ter vaststelling in september 2020 aan de raad is aangeboden, zijn beleidsafwegingen vastgesteld die we vanaf 2021 toepassen. De thema´s zoals vastgesteld in de omgevingsvisie zijn hiervoor leidraad: leefbaarheid, duurzaamheid en biodiversiteit. Beoogd effect Invulling geven aan de in de omgevingsvisie vastgestelde ruimtelijke ontwikkelingen, waarbij de trefwoorden zijn kwaliteit, verbinding en duurzaamheid. Verantwoording In 2020 is het Programma Groen vastgesteld. Het Programma Groen is een nieuw, algeheel jaarrekening vastgesteld beleidsplan voor de gehele gemeente. Naast dat dit programma gericht is op de 2021 openbare ruimte komt ook de landschappelijke/ecologische component intensief aan de orde. In 2021 is er geen financiële ruimte geweest om onderdelen uit het programma op te pakken en uit te voeren. Wél is er gehandeld vanuit de gedachtegang van het programma. Daar waar op een andere manier van werken meer winst was te behalen voor biodiversiteit & duurzaamheid is dit gebeurd. Denk hierbij aan bijvoorbeeld het omvormen van gazons en het extensiever, gerichter maaien van bermen en sloten.

Inmiddels is het financiele uitvoeringsprogramma verwerkt in de begroting vanaf 2022.

Riolering Afkoppelen hemelwater Inhoud Gelijktijdig met de reconstructieprojecten, zoals beschreven in ´Verkeer en Vervoer´, kopelen we ook in 2021 het hemelwater van grote delen van de openbare ruimte af van de riolering. Daarnaast sluiten we hemelwater van nieuwbouwprojecten niet aan. Ook stimuleren we particulieren om af te koppelen door het leveren van materialen en het vergroenen van tuinen. We hebben ons daarvoor aangesloten bij Operatie Steenbreek om tuinen te vergroenen en hiermee de sponswerking van de bodem te verhogen. Bijkomend effect hiervan is tevens dat de uitstraling van straten en buurten groener wordt. Beoogd effect Door het afkoppelen van hemelwater wordt dit schone water niet meer vermengd met het vuile rioolwater maar kan het terugvloeien naar de bodem of oppervlakte water. Ook ontzien we hiermee de rioolgemalen en rioolwaterzuivering. Tevens is het een vorm van klimaatadaptatie omdat het verdroging tegen gaat en het rioolstelsel robuuster maakt voor heftiger regenval. Hierdoor treedt minder overlast op door riooloverstorten en rioolwater op straat. Ook geeft het verkoeling in de leefomgeving. Verantwoording Door het gelijktijdig afkoppelen bij wegreconstructies is er in 2021 bijna een hectare verharding jaarrekening van de riolering gehaald.

Ook is in 2021 besloten de afkoppelbijdrageregeling te verlengen, waarbij 2021 bewoners gratis materialen kunnen afhalen om zelf het regenwater van de woning af te halen. Voor de nieuwe woonwijken die in voorbereiding zijn wordt in samenwerking met het waterschap groen blauwe structuren ontworpen waar we zowel het regenwater kunnen bergen en infiltreren als ook afvoeren en die daarnaast zorgen voor verkoeling en biodiversiteit. De gemeente Voorst is lid van stichting Steenbreek. Wij maken gebruik van kennis en middelen die Steenbreek heeft in Nederland. De integrale benadering van de thema’s als biodiversiteit, klimaatadaptatie, sociale cohesie en gezondheid is uitermate belangrijk voor de inrichting en beheer van de huidige én toekomstige ruimte voor mens, dier en plant. Klimaatadaptatie Inhoud In 2018 zijn stresstesten uitgevoerd waarbij gekeken is naar de effecten van klimaatwijzigingen op het gebied van wateroverlast, droogte en hitte. De resultaten hiervan zijn verwerkt in het Programma Water 2020-2025. In 2020 wilden wij risicodialogen met de kernen houden waarbij wij inzoomen op de gemaakte stresstestkaarten. Door de corona is dit niet gebeurd. Wel zijn er goede gesprekken met IJsseldal Wonen en het waterschap en wordt er aangehaakt bij andere gremia. Samen met het waterschap en de inliggende gemeenten stellen we eind 2020 het Regionale Adaptatie Plan (RAP) vast.

Voor de eerste twee jaar is er een werkplan opgesteld welke zich met name richt op onderzoeksopgaven. Beoogd effect Op deze wijze proberen wij de gemeente voor te bereiden op de komende klimaatwijzigingen.

| 25

Verantwoording jaarrekening 2021

In het kader van de RAP en de daarbij behorende onderzoeksopgaven is in 2021 een subsidieaanvraag voor de stimuleringsgelden van het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie 2021 gereed gemaakt. Deze aanvraag wordt ingediend bij het Rijk. Wij verwachten in 2022 en 2023 hiermee twee parkeerplaatsen in Twello uit te voeren. Beginnend met het Barteldplein en daarna De Afslag. In een vernieuwde samenwerkingsovereenkomst met het SWOV (Samenwerking Water Oost Veluwe) met al de partners is ook vastgelegd dat de gemeente Apeldoorn als kassier optreedt voor deze rijkssubsidie. Daarnaast is in het kader van klimaatadaptatie tijdens verschillende informatieavonden en brieven voor de herinrichtingsprojectens in 2021,ook aandacht geweest voor het thema afkoppelen en vergroening en is besproken wat bewoners zelf kunnen doen. Ook is er contact met de basisschool in Terwolde over het vergroenen en verblauwen van het schoolplein. Daarnaast speelt klimaatadaptatie en -mitigatie een belangrijke rol in het proces van Polder Nijbroek.

Cultureel erfgoed Karakteristieke gebouwen Inhoud In juli 2020 hebben wij de raad geïnformeerd over de stand van zaken over de uitvoering van de motie die is aangenomen op 24 juni 2019. In deze motie werd het college opgedragen om in beeld te brengen welke karakteristieke, cultuurhistorisch relevante gebouwen specifieke bescherming behoeven. De inventarisatie van karakteristieke bouwwerken in het buitengebied is afgerond en voor de kernen starten we in het najaar; we kiezen voor bescherming via een bestemmingsplan en hebben nagedacht over de wijze van advies en ondersteuning. Er is voor gekozen om eigenaren van karakteristieke bouwwerken in een vroeg stadium te adviseren en te begeleiden bij hun (ver)bouwplannen. Zo kunnen we de desbetreffende eigenaren informeren over hoe om te gaan met hun historische gebouwen bij restauratie, verbouw en herbestemming.