Concept Jaarplan 2023

Concept

Inhoudsopgave Inleiding 1. Uitgangspunten

3 4

1.1 Basis van de samenwerking 1.2 Uitvoeringsagenda 2023-2030 1.3 Naar 1 werkorganisatie onder de naam Regio Stedendriehoek 1.4 Strategische Board 1.5 Naar een nieuwe werkwijze 1.5.1 Programmaberaden en werkgroepen 1.5.2 Bestuurlijke aandachtspunten

2. Programma Slimme, Groene Verstedelijking

9

2.1 Opdrachtgeverschap 2.2 Toelichting 2.3 Activiteiten/ Resultaten 2.4 Capaciteit 2.5 Budget

3. Programma Vitaal Landelijk Gebied

13

3.1 Opdrachtgeverschap 3.2 Toelichting 3.3 Activiteiten/ Resultaten 3.4 Capaciteit en budget

4. Programma Regionale Economie van de Toekomst

16

4.1 Opdrachtgeverschap 4.2 Activiteiten/ Resultaten 4.3 Capaciteit en budget

5. Programma Bereikbaarheid en Mobiliteit

21

5.1 Opdrachtgeverschap 5.2 Toelichting 5.3 Activiteiten/ Resultaten 5.4 Capaciteit 5.5 Budget

6. Programma Gebiedsontwikkeling

27

6.1 Opdrachtgeverschap 6.2 Toelichting 6.3 Activiteiten/ Resultaten 6.4 Capaciteit en budget

7. Programma Regionale Energie Strategie

29

7.1 Opdrachtgeverschap 7.2 Toelichting

1

7.3Activiteiten/ Resultaten 7.4 Capaciteit en budget

8. Bestuurlijke aandachtspunten

33

8.1 Uitvoeringsagenda 8.2 Investeringsplatform 8.3 Stikstof 8.4 Betrokkenheid raden 8.5 Aanvraag Regio Deal

9. De regionale organisatie

36

9.1 Rol en werkzaamheden 9.2 Capaciteit en financiën

Bijlagen 1.

Bestuurlijke en ambtelijke afstemming in de regio

41

2

Inleiding De regionale organisatie loopt zich ook dit jaar weer het vuur uit de sloffen voor onze mooie Regio Stedendriehoek. Dit jaarplan bevat alle ingrediënten om in 2023 effectief te werken langs de lijnen van onze nieuwe Uitvoeringsagenda 2023-2030. We hebben drie centrale programma’s: slimme, groene verstedelijking, vitaal landelijk gebied en regionale economie van de toekomst. Daarnaast werken we in drie programma’s die voorwaardenscheppend zijn: bereikbaarheid en mobiliteit, gebiedsontwikkeling en de Regionale Energie Strategie.

Per programma staat uitgewerkt welke concrete resultaten we samen opleveren. Als u het jaarplan bekijkt, zult u zien dat niet alles tot op de komma is uitgewerkt en dat we ook niet alle activiteiten uit die agenda nu meteen oppakken. Met reden! Het jaar 2023 is namelijk voor de Regio Stedendriehoek een overgangsjaar waarin we ons op een nieuwe manier organiseren én onze samenwerking en gezamenlijke invloed innoveren. Niet omdat verandering onze hobby is, maar omdat het nodig is. De uitdagingen voor de toekomstige balans en welvaart van onze regio zijn groter, uiteenlopender en complexer dan ooit. Dat vraagt erom dat we elkaar nog beter vinden als ondernemers, kennisinstellingen en acht gemeentes.

Als je op de best mogelijke manier richting wilt geven aan je gezamenlijke investering van tijd, energie en geld, moet je goed meebewegen met de wereld om je heen. En bewegen doen we. We laten ‘Cleantech’ los als noemer voor de regio als geheel, met behoud van al het goede wat dit inhoudelijk heeft opgeleverd. We gaan de twee aparte werkorganisaties die we nog hebben voor de Strategisch Board en de Regio Stedendriehoek, bundelen. Formeel op 1 januari 2024, maar uiteraard werken we dit jaar al in lijn met de uitvoeringsagenda en de beoogde nieuwe werkorganisatie.

De Strategische Board krijgt dit jaar een nieuwe vorm en functie als een diverse groep mensen vanuit het lokale bestuur, ondernemingen en instituten, die bovendien een sterk netwerk hebben binnen en buiten de regio. Deze Board profileert, inspireert en activeert de regio om zo een aantrekkelijk vestigingsklimaat en leefklimaat aan te jagen.

Het is dus een bijzonder jaar, waarin we samen even zullen moeten wennen aan hoe we zijn ingericht en wat de logische verbanden zijn in de nieuwe werksituatie. Inhoudelijk gaat het werk gewoon door en we nemen dit jaar om gezamenlijk uit te vinden wat werkt en wat niet. Zo maken we op 1 januari 2024 een vliegende start met één regionale werkorganisatie.

Ineke Lijnema Secretaris Regio Stedendriehoek

3

01 Uitgangspunten 1.1 Basis van de samenwerking De acht gemeenten van de Regio Stedendriehoek vormen samen een daily urban system; dat betekent dat de inwoners dagelijks bij elkaar over de vloer komen om er naar school gaan, te werken, het ziekenhuis te bezoeken, naar de schouwburg te gaan of te wandelen of fietsen in de prachtige natuur die onze regio rijk is. Het leven is goed in onze regio. Het is niet voor niets dat er steeds meer mensen in onze regio willen wonen. Om de levensstandaard hoog te houden en de voorzieningen optimaal, werken de 8 gemeenten al sinds meer dan 25 jaar met elkaar samen. In de Gemeenschappelijke regeling is afgesproken dat de gemeenten samen met alle benodigde partijen een evenwichtige ontwikkeling van het gebied willen bevorderen en de kwaliteit van het vestigingsklimaat willen versterken. Kortom, alles wat in regionaal verband opgepakt wordt, heeft als doel de brede welvaart voor de inwoners te versterken.

1.2 Uitvoeringsagenda 2023-2030 De basis van dit jaarplan is de uitvoeringsagenda 2023-2030. De uitvoeringsagenda bestaat uit 3 integrale programma’s. Deze programma’s illustreren 3 ‘gebieden’ waar verschillende opgaven samenkomen: stad, buitengebied en het economische ‘gebied’: 1.

Slimme, groene verstedelijking

2.

Vitaal landelijk gebied

3.

Regionale economie van de toekomst

Naast de 3 gebiedsprogramma’s zijn er 3 randvoorwaardelijke programma’s waar regionaal op samen wordt gewerkt. Deze programma’s zijn essentieel om de 3 centrale programma’s uit te kunnen voeren: 4.

Bereikbaarheid en mobiliteit

5.

Gebiedsontwikkeling

6.

Regionale Energie Strategie

Het bereiken van de doelen uit de uitvoeringsagenda is de verantwoordelijkheid van een groot scala aan partijen, waaronder gemeenten. De regio is géén eigenaar van de projecten. De rol van de regionale organisatie is aanjagen, stimuleren, de gezamenlijke regionale koers afstemmen, partijen aan elkaar verbinden, lobby voeren om additionele middelen binnen te halen ten dienste van de projecteigenaren zodat de projecten versneld kunnen worden gerealiseerd. In de volgende hoofstukken vindt u de plannen voor 2023 uitgewerkt, op basis van deze 6 programma’s. Een belangrijk onderdeel van de regionale samenwerking is lobby. De lobbythema’s komen voort uit de verschillende programma’s. Graag verwijzen we naar het lobbyplan waar de lobbydossiers voor 2023 in staan vermeld. Dit jaar wordt gewerkt aan een strategisch Public Affairs plan met daarin de meerjaren-aanpak.

1.3 Naar 1 werkorganisatie onder de naam Regio Stedendriehoek Regionale samenwerking is belangrijker dan ooit, niet alleen tussen overheden maar zeker ook in het netwerk met onderwijs, bedrijfsleven en andere maatschappelijke organisaties. De grote keuzevraagstukken en ontwikkelopgaven die het Rijk bij de provincies neerlegt, doen ertoe voor de inwoners van Nederland en daarmee ook voor de inwoners van onze regio. Deze opgaven gaan onder meer over verstedelijking, landelijk gebied, mobiliteit, arbeidsmarkt en energietransitie. Rijk en provincies zoeken bij de uitvoering van deze

4

opgaven steeds meer de aansluiting bij samenwerkingsverbanden op regionaal niveau, zoals de Regio Stedendriehoek. We zien dat financieringsstromen om deze opgaven te realiseren steeds meer van het Rijk en de provincies naar die regio verbanden gaan. Om de doelen uit de Uitvoeringsagenda te realiseren, hebben we een sterke werkorganisatie nodig die de gemeenten ondersteunt, een gezamenlijke krachtige regionale koers ontwikkelt, voortdurend lobbyt voor steun bij provincies, Rijk en Europa en samenwerkt in een stevig regionaal en bovenregionaal netwerk. De light organisatie die de werkorganisatie jarenlang kenmerkte, voldoet niet meer. In 2023 werken we toe naar een samenvoeging èn versterking van de werkorganisaties van de Regio Stedendriehoek en Strategische Board, wat op 1 januari 2024 formeel in zal gaan. Deze nieuwe werkorganisatie is volledig georganiseerd langs de lijnen van de uitvoeringsagenda. Vooruitlopend daarop wordt in 2023 al zoveel als mogelijk samengewerkt op basis van de nieuwe uitvoeringsagenda en de nieuwe programmastructuur. Om de breedte van de maatschappelijke opgaven die we samen oppakken te benadrukken, nemen we in 2023 afscheid van de naam Cleantech Regio: de kracht van onze regio is veel meer dan wat deze cleantechprofilering uitstraalt. Onder de bekende naam Regio Stedendriehoek gaan we aan de slag met de opgaven die voor ons liggen.

2023 is een transitiejaar op weg naar 1 werkorganisatie. Het volgende staat op stapel: •

Op 12 april stelt het Dagelijks Bestuur de uitvoeringsagenda 2023-2030 vast en de conceptbegroting 2024, gebaseerd op 1 regionale werkorganisatie. Ook wordt via de colleges aan de raden gevraagd de financiële afdracht aan de stichting Strategische Board per 1 januari 2024 stop te zetten en te integreren in de afdracht aan de Regio Stedendriehoek.

•

De conceptbegroting 2024 wordt voor een zienswijze aan de raden voorgelegd; ook kan, separaat hiervan, door de raden een reactie gegeven worden op de uitvoeringsagenda.

•

De beide werkorganisaties werken in 2023 al zoveel als mogelijk samen op basis van de uitvoeringsagenda, voor zover dit binnen de begrotingen van 2023 mogelijk is. Het ineenvoegen van de werkorganisaties vindt in de praktijk plaats door zo snel mogelijk met ‘gemengde’ teams vanuit Board en Regio Stedendriehoek te werken binnen de programma’s. Er wordt al doende aandacht besteed aan de manier van samenwerken en het versterken en inspireren van elkaar in een triple helix-context.

•

Uiterlijk 1 mei 2023 zijn afspraken gemaakt over de aansturing van de organisatie vanaf 1 juli 2023; in de 3e kwartaal van 2023 zijn afspraken gemaakt over de bezetting van de functies in 2024.

Dit alles uiteraard onder voorbehoud van instemming van bestuur en raden.

1.4 Strategische Board Per 1 januari 2023 opereert de Strategische Board in een nieuwe opzet, onder voorzitterschap van Ton Heerts, burgemeester van Apeldoorn. De Strategische Board blijft haar cruciale rol spelen in het regionale netwerk maar niet meer als bestuur met een separate werkorganisatie; in de nieuwe vorm is de Strategische Board een netwerk met impactvolle regionale en bovenregionale leden, die samen advies uitbrengen aan het bestuur van de Regio Stedendriehoek over landelijke en regionale ontwikkelingen en een belangrijke rol speelt in de externe profilering van de regio. De ondersteuning van de Strategische Board vindt plaats vanuit de werkorganisatie. De stichting draagt per 1 januari 2023 de naam stichting Strategische Samenwerking Stedendriehoek en valt onder verantwoordelijkheid van de directeur-bestuurder, Arko van Brakel. Er is een kleine Raad van Toezicht actief, bestaande uit Ellen Marks, Priscilla Trip en Erik Visser. De werkorganisatie blijft in 2023 functioneren zoals voorgaande jaren. Vanaf 1 januari 2024 vindt er geen gemeentelijke afdracht meer plaats aan de stichting. 5

1.5 Naar een nieuwe werkwijze 1.5.1 Programmaberaden en werkgroepen Het Dagelijks Bestuur heeft besloten om in 2023 te werken volgens de nieuwe programmastructuur van de uitvoeringsagenda 2023-2030. Daarmee wordt de sectorale portefeuille-indeling losgelaten. Dit betekent ook een nieuwe naam van de portefeuilleberaden. In 2023 werken we met Programmaberaden. In de praktijk verandert er echter weinig. De samenstelling van de P-beraden blijft hetzelfde en de rol en positie ook. De Pberaden: •

Adviseren het Dagelijks Bestuur

•

Voeren regie op de uitvoering van de wettelijke taken (woonagenda, RPW etc)

•

Monitoren de voortgang van de uitvoeringsagenda op hun onderdeel

•

Delen kennis en ervaringen met elkaar.

In 2023 wordt gekeken of de samenstelling van in ieder geval de P-beraden Gebiedsontwikkeling en Vitaal landelijk gebied verbreed kan worden door bestuurders van de waterschappen toe te laten treden. Dit heeft verder geen juridische gevolgen, de regeling hoeft er niet voor te worden aangepast.

In 2023 komen de P-beraden 6x bijeen op de Regio Stedendriehoek-dagen. Deze dagen vinden telkens minstens 2 weken plaats vóór het Dagelijks Bestuur, om op die manier de adviserende rol van de P-beraden goed in te kunnen richten. De data voor 2023 zijn: 1 februari, 22 maart, 17 mei, 21 juni, 6 september en 29 november. Op deze dagen vinden ook gezamenlijke P-beraden plaats. De bestuurlijke planning is op te vragen bij het secretariaat van de Regio Stedendriehoek.

De programmaverdeling en bezetting in 2023 ia als volgt:

Programma

Voorzitter

Programmamanager

Slimme, groene verstedelijking

Eva Boswinkel

Edwin Koning

(was Wonen)

(wethouder Zutphen)

Vitaal landelijk gebied

Paula Jorritsma

(was Landbouw)

(burgemeester Voorst)

Regionale Economie van de toekomst

Jeroen Joon

(was Economie)

(wethouder Apeldoorn)

Bereikbaarheid en mobiliteit

Ron König

Monique Loeters

Annemiek Bronsema

Arjan Brink

(burgemeester Deventer) Gebiedsontwikkeling

Tom Horn

Luçan Boon van Ostade

(burgemeester Epe) Regionale Energie Strategie

Jan Willem Wiggers

Alwin Roest

(burgemeester Heerde)

De portefeuilles Communicatie en externe betrekkingen en Financiën en Organisatie zijn van oudsher belegd bij de voorzitter van het Dagelijks Bestuur. Afgesproken is dat het onderdeel Financiën door Alex van Hedel (burgemeester Brummen) wordt opgepakt.

6

Portefeuille

Bestuurlijk verantwoordelijk

Ambtelijk verantwoordelijk (regio)

Communicatie, externe betrekkingen

Ron König

Nienke Boekraad

(burgemeester Deventer)

(strategisch communicatieadviseur) Iris Brouwer (adviseur Public Affairs)

Organisatie

Financiën

Ron König

Ineke Lijnema

(burgemeester Deventer)

(secretaris)

Alex van Hedel

Henk Beekhuis

(burgemeester Brummen)

(manager bedrijfsvoering)

Werkgroepen /projectteams De afgelopen jaren is gewerkt met werkgroepen per portefeuille die op vaste momenten bij elkaar komen. De nieuwe programma’s bestaan echter uit een breder palet aan thema’s waar niet alleen ambtenaren voor verantwoordelijk zijn maar ook vertegenwoordigers vanuit de ondernemers, waterschappen, onderwijs - en kennisinstellingen. In 2023 wordt per programmaonderdeel gekeken welke werkgroep of welk projectteam nodig is om de resultaten te behalen. Uitgangspunt is dat de deelnemers intrinsiek gemotiveerd zijn omdat ze zèlf verantwoordelijk zijn voor dit thema binnen hun eigen organisatie en regionale samenwerking nodig hebben om de lokale belangen verder te brengen. Met de gemeentesecretarissen wordt overlegd hoe de capaciteit uit de gemeenten goed te borgen. Zij fungeren als escalatiemodel voor de secretaris.

Gezien de transitiefase in 2023 is bij het vaststellen van dit jaarplan (maart 2023) nog niet inzichtelijk welke ambtelijke capaciteit nodig is voor de verschillende programma’s. In het 2 e kwartaal van 2023 wordt dit inzichtelijk gemaakt en het totaal besproken in het Gemeentesecretarissenoverleg, inclusief eventuele knelpunten.

Zie bijlage 1 voor een overzicht van de bestuurlijke en ambtelijke afstemming.

1.5.2 Bestuurlijke aandachtspunten Naast de programma’s is ook een aantal bestuurlijke aandachtspunten geformuleerd. Dit zijn thema’s die in principe tijdelijk van aard zijn. Ze worden ofwel afgerond ofwel opgenomen in de regionale organisatie. De thema’s en bezetting in 2023 is als volgt:

Bestuurlijke aandachtspunt

Uitvoeringsagenda

Investeringsplatform

Stikstof

Bestuurlijk

Ambtelijk verantwoordelijk

verantwoordelijk

(regio)

Eva Boswinkel

Ineke Lijnema

(wethouder Zutphen)

(secretaris)

Ron König

Arko van Brakel

(burgemeester Deventer)

(directeur-bestuurder Board)

Jeroen Joon

Monique Loeters

(wethouder Apeldoorn)

(programmamanager vitaal landelijk gebied)

7

Betrokkenheid raden

Eva Boswinkel

Annick Bakker

(wethouder Zutphen)

(bestuursadviseur)

Sebastiaan van ’t Erve

Arko van Brakel

(burgemeester Lochem)

(directeur-bestuurder Board)

Regio Deal

Ron König

Siep Littooij, Myriam de

(huidig en nieuw)

(burgemeester Deventer)

Jong

Digitalisering

(procesmanagers Board)

Al naar gelang het onderwerp wordt bepaald of er een bestuurlijke regiegroep en/of ambtelijke werkgroep aan het thema wordt gekoppeld. Dit is bijvoorbeeld het geval voor het Investeringsplatform en de Regio Deal. Bij elk dossier wordt gewerkt aan een concrete opdracht op basis van een Plan van Aanpak dat geaccordeerd wordt door het Dagelijks Bestuur, waarna er capaciteit en middelen beschikbaar gesteld worden uit de begroting van de Regio Stedendriehoek.

8

02 Programma Slimme, Groene Verstedelijking 2.1 Opdrachtgeverschap Bestuurlijk opdrachtgever

Eva Boswinkel

Programmamanager

Edwin Koning

Programmasecretaris

Diana Wacht

2.2 Toelichting Doelen voor 2030: 1. 2. 3.

24.000 nieuwe woningen en verduurzamen bestaande wijken Versterken stationsgebieden Goede bereikbaarheid voor inwoners

De woningbouwopgave is een van de nationale opgaven waar de regio een belangrijke rol in speelt. Vanaf mei 2022 zijn de Gelderse gemeenten van de Regio Stedendriehoek in gesprek met de provincie Gelderland over de prestatieafspraken woningbouw. Het regionale aanbod omvat bruto 17.000 nieuwbouwwoningen tot en met 2030. Inclusief de gemeente Deventer is de opgave tot en met 2030 24.000 nieuwbouwwoningen. De prestatieafspraken monden in maart 2023 uit een regionale woondeal in de lijn van de afspraken die het Rijk met de provincies hebben gemaakt over de woningbouwafspraken 2022 – 2030. In deze deal worden afspraken gemaakt over de verschillende prijscategorieën en woningtypen, aandeel per gemeente hierin en de afspraken met de corporaties op zowel sociale huur al vrije sector huur. In de woondeal worden ook afspraken gemaakt over de aanpak van de knelpunten en invulling van de randvoorwaarden zoals bereikbaarheid, onrendabele toppen, capaciteit, stikstof, afspraken over grondverwervingen / actieve grondpolitiek. meegenomen en hoe provincie en Rijk de regio hierin kunnen ondersteunen. De gemeenten hebben hun sleutelprojecten voorgesteld en bij de sleutelprojecten de belangrijkste aandachtspunten benoemd die het komende jaar verder worden uitgewerkt om afspraken over te maken. De beschikbaar gestelde middelen vanuit het rijk zetten we hier op in.

Het afsluiten van de woondeal is een van de speerpunten voor het programma Slimme, groene verstedelijking. De woondeal wordt in 2023 aangevuld met afspraken over o.a. woonzorgvisies, wonen en zorg voor ouderen, toekomstbestendig bouwen, transformatie en herstructurering. Ook is afgesproken in deze aanvullende afspraken de genoemde sleutelprojecten, waaronder spoorzones, te detailleren op afspraken met rijk en provincie. De beschikbaar gestelde middelen vanuit het rijk zetten we hierop in.

Onze woonagenda loopt van 2019 tot en met 2023. In 2023 actualiseren we de regionale woonagenda. Dit doen we in lijn met de afspraken zoals we die maken in de woondeal, de aanvullende afspraken op deze woondeal, de uitvoeringsagenda van de regio en de Ruimtelijke puzzel. De actualisering van de woonagenda biedt eveneens mogelijkheden om de thema’s binnen het programma, zoals klimaatadaptief en natuurinclusief ontwikkelen en de verduurzamingsopgave van de bestaande woonbebouwing en leefomgeving te concretiseren. In 2023 zijn we gestart met het thema ‘huisvesting van arbeidsmigranten’. We zien dat de komende jaren een forse toename van arbeidsmigratie. Hierbij hoort de goede huisvestingsvoorzieningen. De gezamenlijke gemeenten willen meer regie op het vraagstuk en zetten de beschikbare kennis in. Waar nodig voeren we gezamenlijk beleid of werken we samen aan oplossingen.

9

We willen een duurzame en toekomstbestendige woningen en woonomgeving. Een belangrijke opgave hierin is het verduurzamen van de bestaande woningvoorraad. Gemeenten hebben een regisserende rol de energietransitie en het aardgasloos maken van wijken en woningen. Hierover zijn in de regio verschillende projecten gestart en ligt in lijn met het klimaatakkoord waarbij minstens 20.000 woningen aardgasvrij moeten zijn in 2030. De regio voert regie op het gezamenlijk als gemeenten maken van een uitvoeringsplan en – planning op basis van de transitievisies. In communicatie en aanpak benutten we de kennis regionaal en waar nodig voor ondersteuning bij projecten. Duurzaamheid is breder dan het aardgasloos maken van bestaande woningen. Met gemeenten verkennen we welke rol de regio kan spelen bij de verduurzamingsopgave.

We willen kennis en ervaring opbouwen met circulaire, klimaatadaptieve en natuurinclusieve woningbouw. De grondstoffen die we gebruiken moeten op termijn circulair zijn en woningen en wijken klimaatadaptief en natuurinclusief. Er wordt samen met gemeenten en bedrijven een beleid- en uitvoeringsplan opgesteld hoe we kunnen groeien in circulair materiaalgebruik en klimaatadaptief en natuurinclusief ontwikkelen. Zowel het rijk als de provincie Gelderland zien een grotere rol voor de regio’s op de verschillende volkshuisvestelijke vraagstukken, sturing, monitoring en advisering hier op en de regionale afstemming met de corporaties. De komende beleidswijzigingen, maar ook eigen keuzes bijvoorbeeld rondom coördinatie op huisvesting van arbeidsmigratie en samenwerking met corporaties, geven een noodzaak van organisatieverzwaring. In 2023 wordt dan ook meer capaciteit vrijgemaakt voor dit dossier. De provincie Gelderland draagt in 2023 incidenteel bij met middelen.

Het onderdeel bereikbaarheid uit dit programma wordt opgepakt in het programma Bereikbaarheid en mobiliteit. De aanpak van het onderdeel Stationsgebieden is onderwerp van gesprek in zowel het P-beraad als het dagelijks Bestuur.

2.3 Activiteiten/resultaten In 2023 werken we in regionaal verband aan de volgende opgaven (de werkgroepen/projectteams worden nog ingevuld – zie onder 2.5.1):

1.

Programmamanagement Activiteiten/resultaten: •

Voorbereiden Programmaberaden, P-beraden plus (met woningcorporaties) en bestuurlijke overleggen

•

Algemene coördinatie op programma en programmabudget

Verantwoordelijk: Edwin Koning (programmamanager), Diana Wacht (programmasecretaris)

2.

Sturing op de prestatieafspraken Woondeal Activiteiten/resultaten: •

Woondeal met de provincie Gelderland en het Rijk, inclusief randvoorwaarden, ondertekend (maart 2023)

10

•

Aanvullende afspraken woondeal tussen gemeenten, provincie en BZK, waaronder een woonzorgvisie (december 2023)

•

Nieuwe woonagenda 2024-2028 (december 2023) mits de provincie Gelderland dit doorschuift naar 2024

•

Monitoringssystematiek van gerealiseerde afspraken (december 2023)

•

Structurele samenwerking van overheid met marktpartijen via Bouwsociëteit Stedendriehoek opgestart en bijdrage aan evenementen

Verantwoordelijk: Edwin Koning (programmamanager)

3.

Arbeidsmigranten Activiteiten/resultaten:

4.

•

Plan van aanpak voor gemeenschappelijke aanpak en richtlijnen opgeleverd

•

Sturing op huisvestingsregels en eventueel locaties

Circulair / bio-based bouwen

Activiteiten/resultaten: •

Projectplan circulaire woningbouw vastgesteld

Verantwoordelijk: Barbara Middelhoff (werkorganisatie Board)

5.

Energietransitie bestaande wijken

Activiteiten/resultaten: •

Inventarisatie gereed op welke manier georganiseerde groepen (hubs, inwoners) bezig zijn met warmtetransitie

•

Projectplan energietransitie bestaande wijken gereed, formuleren samen met gemeenten

Verantwoordelijk: Joost Leferink (werkorganisatie Board)

2.4 Capaciteit Functie

Naam

Aantal uur per week

Financiering

Programmamanager

Edwin Koning

24

In kind Zutphen (deels)

Programmasecretaris

Diana Wacht

16

Begroting RS3H

Monitoring

Nog in te vullen

4 uur

Nog in te vullen

Arbeidsmigranten

Ietze Oostinga

12 uur

In kind Apeldoorn

Circulaire bouw

Barbara Middelhoff

Afspraken via Board

Begroting Board

Energietransitie

Joost Leferink

Afspraken via Board

Begroting Board

Communicatie en lobby

Via reguliere kanalen regio

2.5 Budget Benodigd budget: € 195.000, waarvan € 35.000 uit de regiobegroting

11

Onderwerp

Budget

Externe dekking

Inzet detaillering knelpunten en randvoorwaarden

€65.000

€65.000

Uitwerking onderwerpen aanvullende woondeal 2023,

€80.000

€80.000

Opstellen regionale woonagenda 2024 – 2028

€30.000

€ 15.000

Beleids- en uitvoeringsplan circulaire woningbouw

€10.000

Uitvoeringsplan en –planning energietransitie

€10.000

Regiobegroting

sleutelprojecten tbv aanvullende woondeal €15.000 €10.000 €10.000 €160.000

€35.000

12

03 Programma Vitaal Landelijk Gebied 3.1 Opdrachtgeverschap Bestuurlijk opdrachtgever

Paula Jorritsma

Programmamanager

Monique Loeters

Programmasecretaris

Tanneke Veerman

3.2 Toelichting Doelen voor 2030: 1.

Een robuust water- en bodemsysteem

2.

Leefbaar landelijk gebied

3.

Hoge landschappelijke kwaliteit

4.

Perspectief voor agrarisch ondernemerschap

5.

Een duurzaam voedselsysteem

Een belangrijke opgave voor het programma Vitaal landelijk gebied is het meewerken aan het ontwikkelen van het Gelders Programma Landelijk Gebied (GPLG) waar de Regio Stedendriehoek via de opgavetafel Veluwe aan verbonden is. Dit is nauw verbonden aan het proces van het Ruimtelijk regioverhaal (programma Gebiedsontwikkeling – zie hoofdstuk 6), waar de verstedelijkingsopgave, de energieopgave en het landelijk gebied samenkomen. Er wordt vanuit het programma Vitaal landelijk gebied dan ook nauw samengewerkt met het programma Gebiedsontwikkeling.

De leefbaarheid van het landelijk gebied is een factor van belang. Een aantrekkelijke landelijke woonomgeving vraagt nabijheid van voorzieningen als winkels, zorg en onderwijs. Aangevuld met voorzieningen op bereikbaarheid, wat vooral in de kleinere kernen een uitdaging blijft. Daarnaast landen opgaven met een grote ruimtelijke impact – zoals de energietransitie – veelal in het landelijk gebied. Ook de balans tussen natuur, recreatie, werken en wonen blijft een aandachtspunt. De thema’s wonen en bereikbaarheid worden vanuit andere programma’s opgepakt.

We lopen tegen de grenzen van het water- en bodemsysteem aan. Het veranderend klimaat vergroot de opgaven die daarmee samenhangen. Water en bodem worden daarom sterker sturend en ordenend voor de ruimtelijke inrichting van ons land. Het is noodzakelijk dat we als regio onze krachten bundelen op dit thema, want water- en bodemsystemen houden zich niet aan gemeentegrenzen. In 2023 zetten we vol in op het bouwen van een netwerk van betrokken partijen en spreken we samen af wat er de komende jaren nodig is. Dit onder andere als onderdeel van de transitie naar natuur-inclusieve landbouw, met name op de groen/blauwe dooradering.

Het behouden van de hoge landschappelijke kwaliteit van onze regio is een fikse uitdaging. Er moet plaats blijven en worden gemaakt voor natuur, energie, stikstof, wonen, economie en recreatie. Het komt allemaal samen in het landelijk gebied, waarbij we ook rekening moeten houden met de mogelijkheden en beperkingen die bodem en water met zich meebrengen. Deze doelstelling is nauw gekoppeld aan het Ruimtelijk regioverhaal. In de loop van 2023 wordt duidelijk welke natuurontwikkelingsgebieden er zijn in de regio. De gemeente Apeldoorn heeft er

13

bijvoorbeeld al een aantal aangewezen. Voor deze versterkingsgebieden wordt een ontwikkelplan opgesteld. Het is nog niet duidelijk of hier in 2023 al een start mee gemaakt kan worden.

Borgen van de toekomst voor agrarisch ondernemerschap vraagt om verkenningsruimte en experimenteren in de praktijk voor boeren en de hele agro- en foodketen, waaronder onderzoeksorganisaties, onderwijs, overheid en consumenten. De focus ligt daarbij op de omvorming naar meer natuurinclusieve landbouwsystemen, productie voor de korte ketens en neventakken, zoals energie, zorg of toerisme. De Innovatie Coöperatie is al een aantal jaar actief, onder andere gefinancierd vanuit de huidige Regio Deal, en speelt, samen met Saxion, een belangrijke rol in het delen van kennis en het verbinden van agrarisch ondernemers aan elkaar. Ook bestaat er in de regio al sinds lange tijd een actief netwerk vanuit ondernemers, overheid en onderwijs. De uitdaging voor 2023 is het vinden van financiering en regelruimte om de kennisuitwisseling en het concreet experimenteren in de praktijk te kunnen realiseren. In 2022 is de campagne ‘Super, die Boer’ opgestart. Ook zijn verschillende projecten op het gebied van een duurzaam voedselsysteem uitgevoerd, via diverse subsidies. Deze succesvolle aanpak zetten we in 2023 voort.

3.3 Activiteiten/resultaten In 2023 werken we in regionaal verband aan de volgende opgaven (de werkgroepen/projectteams worden nog ingevuld – zie onder 2.5.1):

1.

Programmamanagement Activiteiten/resultaten: •

Voorbereiden Programmaberaden en bestuurlijke overleggen GPLG

•

Algemene coördinatie op programma

Verantwoordelijk: Monique Loeters (programmamanager), Tanneke Veerman (programmasecretaris)

2.

VLGG / opgavetafel Veluwe Activiteiten/resultaten: •

Coördinatie op ambtelijke en bestuurlijk bijdrage aan opgavetafel Veluwe (onderdeel VLGG)

•

Bijdrage aan Ruimtelijk regioverhaal

Verantwoordelijk: Monique Loeters (programmamanager)

3.

Water en bodem Activiteiten/resultaten: •

Een netwerk opstarten (van o.a. waterschappen, provincies, agrariërs, natuurbeheer) met als doel samen te werken op dit thema, inclusief bestuurlijke aandacht verankeren.

•

Opleveren van een plan van aanpak: wie doet wat wanneer

Verantwoordelijk: Monique Loeters (programmamanager), Jasper Timmer (namens de waterschappen)

4.

Hoge landschappelijke kwaliteit Activiteiten/resultaten: •

In beeld brengen wat het bestaande en gewenste landschappelijke netwerk is en hoe een toekomstbestendig watersysteem eruit kan ziet als onderdeel van “het ruimtelijke verhaal”

14

•

De regio geeft in overleg met gemeenten en belanghebbenden aan wat de mogelijke ontwikkelzones zijn en mogelijke verbindingszones vanuit de gemeentes mede om de groen, blauwe dooradering te versterken.

Verantwoordelijk: Monique Loeters (programmamanager), Jasper Timmer (namens de waterschappen)

5.

Agrarisch ondernemerschap Activiteiten/resultaten: •

Opstarten/versterken van het NIL-netwerk (natuur-inclusieve landbouw)

•

Voortzetten van de NIL-cursus

•

Inzetten op het toekomstbestendig maken van de Innovatie Coöperatie (zoeken naar additionele financiering) en het verbreden van het aanbod

Verantwoordelijk: Monique Loeters (programmamanager)

6.

Duurzaam voedselsysteem Activiteiten/resultaten: •

LEADER-aanvraag vanuit het Masterplan IJsselvallei

•

Verkennen mogelijkheden Regio Deal

Verantwoordelijk: Monique Loeters (programmamanager)

3.4 Capaciteit en budget Functie

Naam

Aantal uur per

Financiering

week Programmamanager

Monique Loeters

20 uur

In kind Voorst (deels)

Programmasecretaris

Tanneke Veerman

12 uur

Begroting RS3H

Adviseur waterschap

Jasper Timmer

Water en bodem

inhuur

ntb

Agendabudget

Agrarisch ondernemerschap

inhuur

ntb

Agendabudget

Duurzaam voedselsysteen

inhuur

ntb

Agendabudget

Communicatie en lobby

Via reguliere kanalen regio

In kind waterschap

Benodigd budget: € 40.000 Voor de inhuur van capaciteit, organiseren van bijeenkomsten etc.

15

04 Programma Regionale Economie van de Toekomst 4.1 Opdrachtgeverschap Bestuurlijk opdrachtgever

Jeroen Joon

Programmamanager

Annemiek Bronsema

Programmasecretaris

Diana Wacht

4.2 Toelichting Doelen voor 2030: 1.

Ruimte voor werk door uitbereiding bedrijventerreinen

2.

Toekomstbestendige bedrijventerreinen

3.

Een veerkrachtige arbeidsmarkt

4.

Logistiek ecosysteem A1/IJssel

5.

Kweekplaats voor groene en digitale groei in het MKB

Vanuit het programma Werkplek van de toekomst werken we zowel letterlijk als figuurlijk aan ruimte voor werk. De druk op fysieke ruimte in de regio is groot en de beschikbare kavels voor bedrijven zijn nagenoeg op. Bovendien voeren de woningbouwplannen de druk op de beschikbare ruimte op. Ook de complexiteit en dynamiek van de samenleving neemt toe, waardoor we in de planning van ruimte flexibel willen blijven, zodat we adequaat kunnen reageren op toekomstige ontwikkelingen. We moeten werklocaties slim en constructief kiezen en inplannen om in te kunnen spelen op kansen en bedreigingen, bijvoorbeeld op het gebied van digitalisering en verduurzaming. In 2023 wordt gestart met het ontwikkelen van de regionale visie ‘Ruimte voor Werk’, die adaptief programmeren mogelijk maakt. De visie is gebaseerd op de vraag naar het aantal en soort werklocaties in de regio. Hierin wordt ook de vraag om vervanging van woningen in het binnenstedelijk meegenomen. Ook wordt gewerkt aan de herijking van de Regionale Programmering Werklocaties (RPW) 2030, met een doorkijk naar 2040, waarin afspraken worden gemaakt over de uitbreiding van het aantal hectares bedrijventerreinen.

Naast het regelen van ruimte voor bedrijventerreinen werken we regionaal samen op het toekomstbestendig maken van de bedrijventerreinen en werklocaties. Via de huidige Regio Deal wordt hier behoorlijk in geïnvesteerd. De opgaven zijn echter groot. Het gaat over organisatiegraad en participatie, over het stimuleren van parkmanagement maar ook over de verduurzaming van de terreinen. We maken ons als regio, samen met onze stakeholders, sterk voor het mogelijk maken van decentrale en duurzame energiesystemen op een afgebaken d geografisch gebied. Ook de productie van groene waterstof en de toepasbaarheid van waterstof in ons toekomstig energiesysteem is daar onderdeel van.

We steunen maatregelen die bijdragen aan een wendbare, weerbare beroepsbevolking en kansen bieden voor de ontwikkeling van de economie en brede welvaart. Het gaat dan concreet om het stimuleren van de aantrekkelijkheid van werkgevers en het inzetten op vaardigheden in plaats van diploma’s of werkervaring, want werkenden ontwikkelen zich tegenwoordig steeds meer gedurende hun hele werkzame leven. We zetten in op het vergroten van arbeidsproductiviteit en arbeidsparticipatie door onbenut arbeidspotentieel krachtiger te

16

mobiliseren. Om de veerkracht van bedrijven en werknemers te versnellen, versterken we de samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven in campussen, techniekhubs, learning communities en ecosystemen. Dit doen we samen met andere betrokken partijen en samenwerkingsverbanden zoals de arbeidsmarktregio. In 2023 ontwikkelen we samen met alle betrokkenen een regionale human capital agenda voor groei in groene en digitale vaardigheden die de regionale economie versterken, onder andere met aandacht voor de logistieke sector. Ook leveren we actieplannen op voor groene en digitale groei, zodat bedrijven en beroepsbevolking inzicht krijgen in de behoefte aan kennis en innovatie.

Eén van de speerpunten in de lobby van de Regio Stedendriehoek is het versterken van het logistiek ecosysteem A1/IJssel. De A1-corridor is een onderdeel van een belangrijk internationaal transportnetwerk waar dagelijks veel bedrijven gebruik maken van spoor-, water- en snelwegen richting binnenlandse en buitenlandse afzetmarkten en daarmee van essentieel belang voor de bereikbaarheid van onze regio. De IJssel heeft diezelfde poten tie. De regio werkt aan het verbeteren en verduurzamen van de transportinfrastructuur. We willen het vervoer over water in plaats van de weg stimuleren door de bevaarbaarheid van de IJssel op peil te houden, de bereikbaarheid van de binnenhavens van Lochem, Deventer en Zutphen te garanderen en de havens te versterken en te verduurzamen. Dit sluit aan op de ambitie van de provinciale omgevingsvisies en geeft invulling aan de (Europese) ambities voor de North Sea-Baltic Corridor. In 2023 bouwen we verder aan het regionaal logistiek netwerk, voeren we lobby op een groot aantal bereikbaarheidsthema’s en werken we parallel aan het opstarten van een consortium van betrokken partijen met als doel gezamenlijk strategie te bepalen.

Tenslotte stimuleert de regio thematische samenwerking in de triple helix (overheid, ondernemers en onderwijs) en de organisatiegraad van bedrijven en instellingen met onder andere Cybersmart, Centrum voor Veiligheid en Digitalisering, Digismart, De Kien, Digitale Werkplaats, TradeOffice Stedendriehoek, De Gasfabriek en Impact Ondernemers. Vanuit het regionale programma Mobiliteit blijft de regio het mkb ondersteunen om de transitie naar slimme, duurzame mobiliteit te kunnen maken.

4.3 Activiteiten/resultaten In 2023 werken we in regionaal verband aan de volgende opgaven (de werkgroepen/projectteams worden nog ingevuld – zie onder 2.5.1):

1.

Programmamanagement Activiteiten/resultaten: •

Voorbereiden Programmaberaden, organiseren werkbezoeken

•

Algemene coördinatie op programma

Verantwoordelijk: Annemiek Bronsema (programmamanager), Diana Wacht (programmasecretaris)

2.

Ruimte voor werk door uitbreiding bedrijventerreinen Activiteiten/resultaten: •

Opleveren onderzoek bedrijfsprognose

•

Opleveren onderzoeken wonen/werken

17

•

Opleveren nieuwe regionale afspraken over bedrijventerreinen in het RPW 2030/2040 o.b.v. ons regionale onderzoek en de onderzoeken van de provincies Gelderland & Overijssel (mogelijk uitloop 2024)

•

Opstarten traject visie op ruimte

Verantwoordelijk: Annemiek Bronsema (programmamanager)

3.

Toekomstbestendige bedrijventerreinen Activiteiten/resultaten: •

Op verschillende bedrijventerreinen en werklocaties in de regio zijn de bedrijven georganiseerd in een parkmanagement of gebiedsgerichte ondernemersvereniging. In 2023 verkennen we op welke overige bedrijventerreinen het realiseren van parkmanagement kansrijk is om een impuls te geven aan het verduurzamen van bedrijventerreinen.

Verantwoordelijk: Annemiek Bronsema (programmamanager)

4.

Energietransitie Activiteiten/resultaten:

a) Verduurzaming bedrijventerreinen •

Actieve betrokkenheid en adviseren van 23 deelprojecten Regio Dealprogramma Toekomstbestendige bedrijventerreinen

•

Onderzoek naar aansluiting landelijk programma PVB Nederland (programma verduurzaming bedrijventerreinen)

•

Ondersteuning in ontwikkeling nieuw programma provincie Gelderland

•

Ontwikkeling ‘serious game’ samen met Tranisitiemakers

b) Toekomstbestendige energie infrastructuur (TEIS) •

Samen met Firan, gemeenten en netbeheerders onderzoek doen naar de governance en organisatorische voorwaarde infrastructuur t.b.v. Smart Energy Hubs.

•

Deelname werkplaatsen RVO voor realisatie nationaal programma energiesystemen (NPE)

•

Opleveren onderzoek naar regionale businesscase waterstof backbone

c) Smart Energy Hubs •

Samen met OostNL pilotprojecten begeleiden in de realisatie van SME hubs (10 stuks in oost Nederland, waarvan 2 in onze regio)

•

Kennis en netwerk activeren op realisatie van biogas productie uit mestvergisting (Oxe en Lochem)

•

Onderzoek naar toepasbaarheid van waterstof in een SME hub als onderdeel van regionale aanhaak op landelijke infra.

Verantwoordelijk: Menno van Luijn

5.

Veerkrachtige arbeidsmarkt Activiteiten/resultaten: •

Opleveren regionale Human Capital agenda

•

Aanvraag LLO-katalysator ten behoeve van een Leven Lang Ontwikkelen (LLO)-ecosysteem

18

•

Versterken samenwerking arbeidsmarktregio ten behoeve van beter benutten onbenut arbeidspotentieel Verantwoordelijk: Nanke Kraehe-Vriezen

6.

Logistiek ecosysteem A1/IJssel Activiteiten/resultaten: •

Het versterken van de logistieke arbeidsmarkt en tegelijkertijd innovaties gericht op arbeidsbesparende technologieën stimuleert met oog op blijvende krapte op de arbeidsmarkt

•

Het verduurzamen van goederenvervoer

•

Digitaliseren van de logistieke dienstverlening

•

Bereikbaarheid van logistieke activiteiten duurzaam versterken

•

Clustering van grootschalige logistiek in de A1-corridor (conform afspraken RPW)

Verantwoordelijk: Freek Boelen (logistiek regionaal netwerk); gemeente Deventer/Zutphen/Lochem

7.

Kweekplaats voor impactvolle, groene en digitale groei MKB Activiteiten/resultaten: •

Plan van aanpak voor regionale ondersteuningsstructuur MKB (vanuit de pilot G40/ Apeldoorn en Deventer in de lead)

Verantwoordelijk: Annemiek Bronsema (programmamanager)

4.3 Capaciteit en budget Functie

Naam

Aantal uur per

Financiering

week Programmamanager

Annemiek Bronsema

16 uur

In kind Apeldoorn

Programmasecretaris

Diana Wacht

16 uur

Begroting RS3H

Energietransitie

Menno van Luijn

Afspraken via

Begroting Board

Board Veerkrachtige arbeidsmarkt

Nanke Kraehe-Vriezen

Afspraken via

Begroting Board

Board Logistiek ecosysteem A1/IJssel

Freek Boelen (kwartiermaker

€25.000 totaal

regionaal logistiek netwerk) Communicatie en lobby

In kind diverse gemeenten

Via reguliere kanalen gemeenten en regio

Benodigd budget: € 50.000 € 45.000 .voor nieuwe regionale afspraken binnen het RPW en visie op werk. € 5.000,- voor werkbezoeken en overige organisatorische activiteiten

Opmerkingen: • •

Voor de ontwikkeling van de Human Capital-agenda is €7.500 nodig, dit wordt in 2023 gefinancierd uit de begroting van de Board. In het P-beraad van 22 maart 2023 is gesproken over de inzet op het logistiek ecosysteem A1/IJssel Voor 2023 is het volgende nodig, wat niet is opgenomen in de begroting: € 25.000 dekking netwerkregisseur LNS 19

-

€ 35.000 voor opstarten projecten LNS

-

€ 30.000 voor gezamenlijk verhaal tbv lobby

-

4 uur per week lobbyist

-

8 uur per week projectassistentie / communicatie

-

8 uur per week voor opdrachtgever / projectleider

-

25 uur subsidie-adviseur

In de loop van 2023 wordt duidelijk hoe hier mee om te gaan.

20

05 Programma Bereikbaarheid en mobiliteit 5.1 Opdrachtgeverschap Bestuurlijk opdrachtgever

Ron König

Programmamanager

Arjan Brink

Programmasecretaris

Tanneke Veerman

5.2 Toelichting Doelen voor 2030: 1.

Verbetering van de bereikbaarheid met omliggende regio’s

2.

Regionale knelpunten op wegennet verlichten

3.

Bereikbaarheid binnen de (nieuwe) verstedelijkte gebieden versterken

We liggen als regio strategisch aan (inter)nationale oostwest- en noordzuid verbindingen over weg en spoor en aan vaarverbindingen als de IJssel en het Twentekanaal en loopt voorop op het gebied van snel, slim en schoon vervoer. Met ruim 440.000 inwoners in de regio, een goed gekwalificeerde beroepsbevolking en ruim 35.000 bedrijven in onder andere de maakindustrie, agrofood, chemie, papierindustrie en reststoffenverwerkers is onze regio van grote toegevoegde waarde voor de economie van Oost Nederland.

Vanuit de woonambitie (24.000 extra woningen in 2030) en de ambities voor economische groei is een goede bereikbaarheid van onze regio essentieel. De bereikbaarheid van onze regio in Nederland is momenteel een succesfactor, voor bewoners, maar ook voor bedrijven. Dit in combinatie met andere kenmerken zoals landschap en beroepsbevolking. Als we de bereikbaarheid niet verder verbeteren dan raken we achterop doordat investeringen op andere routes plaatsvinden.

Het gaat hierbij om interregionaal verkeer over spoor, weg en water, maar ook om de bereikbaarheid binnen de regio en de bereikbaarheid van toekomstige knopen. De verplaatsingen in onze regio moeten slimmer en schoner. Verkeer en vervoer als totale sector draagt voor bijna 30% bij aan de uitstoot van CO 2. Er zijn veel kansen om het vervoer te verbeteren.

Op 14 december 2022 heeft het DB de mobiliteitsagenda 2023-2027 vastgesteld. De ambitieuze agenda richt zich op drie doelen: 1.

Verbetering van de bereikbaarheid met omliggende regio’s:

Veel verplaatsingen uit de regio zijn naar de Randstad en naar het oosten. Op dit moment slibben wegen van en naar de regio dicht, zijn treinsporen aan vernieuwing en verbreding toe en blijft logistiek potentieel onbenut door achterblijvende waterinfrastructuur. Met name de A1 corridor vormt hierbij een knelpunt, zowel op de weg als op het spoor. 2.

Regionale knelpunten op wegennet verlichten:

Binnen de regio vinden veel reisbewegingen plaats tussen de grote woongebieden en belangrijke werkgebieden. En er zijn veel logistieke verplaatsingen. De beoogde ruimtelijke ontwikkelingen en verdere groei van de mobiliteit leidt daarmee niet alleen tot problemen op het bovenregionale netwerk, maar ook op het regionale netwerk ontstaan problemen. Om een toename van het aantal reisbewegingen efficiënt en

21

duurzaam te kunnen faciliteren, is het nodig naar het hele vervoerssysteem te kijken waarbij alle mogelijke modaliteiten aan bod komen. 3.

Bereikbaarheid binnen de (nieuwe) verstedelijkte gebieden versterken

Niet alleen nieuwe woongebieden zorgen voor congestie, verkeersproblemen en negatieve milieueffecten. Ook bestaande woongebieden dragen daaraan bij. Voor binnenstedelijke gebieden geldt dat de menging van functies hoog is. Om inbreiding met verduurzaming te kunnen faciliteren zijn slimme oplossingen voor het omgaan met ruimte voor verkeer en mobiliteit noodzakelijk.

Op elk van deze 3 doelen worden in 2023 specifieke maatregelen ingezet. Gezien de capaciteit bij het kernteam en regiobureau kan in 2023 nog niet vol op alle onderwerpen worden ingezet. Daarnaast is nu nog niet duidelijk welke subsidies in 2023 daadwerkelijk kunnen worden benut voor de activiteiten. Zo zijn er onder de noemer VSD (Veilig, Slim en Duurzaam) in het BO MIRT van november 2022 afspraken gemaakt over inzet, deze moeten echter nog worden geconcretiseerd met het ministerie van IenW en beide provincies.

5.3 Activiteiten/resultaten In 2023 werken we in regionaal verband aan de volgende opgaven:

1.

Programmamanagement Activiteiten/resultaten: •

Voorbereiden Programmaberaden en bestuurlijke overleggen

•

Algemene coördinatie op programma

•

Organiseren van evenementen en webinars

Verantwoordelijk: Arjan Brink (programmamanager), Tanneke Veerman tot 1 mei 2023 (programmasecretaris)

2.

Verbeteren bereikbaarheid met omliggende regio’s A1-corridor •

Verkenning en uitwerking corridorbenadering en quick wins, waaronder verkennen sprinterverbinding Barneveld – Apeldoorn en optimalisaties OV;

•

Regionale coördinatie input in landelijke studies en besluitvorming Goederencorridor Noordoost Europa en internationale verbinding Amsterdam – Berlijn;

•

Lobby en samenwerking stakeholders hierop.

Verantwoordelijk: Kernteam Werkgroep: Interregionaal met o.a. Regio FoodValley.

A50-corridor Uitvoeren VSD afspraak. Enkele van de maatregelen uit het Position Paper A50 dat de regio in 2021 heeft opgesteld zijn opgenomen in de VSD afspraak. Dit start met een analyse van de vervoersbewegingen en omvat inzet op forenzen met de regio Zwolle (samenwerking met werkgevers in regio Zwolle en regio Stedendriehoek), een fietscampagne A50 en inzet op logistieke vervoerbewegingen. Verantwoordelijk:

Kernteam

22

Opstellen multimodaal netwerkkader Voor de bereikbaarheid in de regio worden naast de auto, andere vormen van mobiliteit steeds belangrijker. Zeker gelet op de verstedelijkingsopgave worden alternatieven voor de auto steeds belangrijker, vanwege flexibel reizen, beschikbare ruimte en leefbaarheid. In regio-verband wordt samen met Gelderland een eerste verkenning gedaan naar een multimodaal netwerkkader. Dit multimodale netwerkkader geeft een inzicht in de toekomstige bereikbaarheid en bereikbaarheidsopgave voor de regio, vanuit het perspectief van verschillende vormen van mobiliteit (auto, OV, fiets). Verantwoordelijk: Kernteam

Regionale samenwerking op waterbereikbaarheid In de uitvoeringsagenda is het opzetten van een regionale samenwerking op waterbereikbaarheid opgenomen op het gebied van lobby, planmatige aanpak infrastructuur voor de lange termijn en verbeteringen op korte termijn. Dit omvat diverse opgaven: verlengen sluis Deventer, aanpak IJsselbruggen Zutphen, verbeteren havens en kades in Lochem, verbeteren bereikbaarheid havens Deventer en Zutphen, voortzetten samenwerking binnen Port of Logistics Overijssel, verkennen haalbaarheid 3 e IJsselbrug Deventer (in relatie met ruimtelijke puzzel: klimaatbestendigheid en woonambitie). Hiervoor wordt een samenwerkingsagenda opgesteld door de regio. Het voortouw hiervan ligt bij de gemeenten Zutphen, Lochem en Deventer. Verantwoordelijk: voortouw Zutphen, Lochem en Deventer

3.

Regionale knelpunten verbeteren Actualiseren fietsvisie De regionale fietsvisie is bijna 10 jaar oud en gericht op het realiseren van regionale fietsverbindingen. Een actualisatie is gewenst, onder meer op opgave en scope, samenwerking in regio en manieren om fietsgebruik te stimuleren. Dit omvat meer dan het verbeteren van de regionale infrastructuur. Verantwoordelijk:

kernteam

Campagne Fiets In de VSD afspraak via Overijssel is een fietscampagne opgenomen. Nadere uitwerking is nodig om te bepalen of toepassing in de Regio Stedendriehoek effectief is. Verantwoordelijk: Kernteam

Verkenning bovenlokale deelmobiliteit Voor 2023 is de inzet gericht op het verkennen van een meer regionaal aanbod aan deelmobiliteit. Het aanbod aan deelmobiliteit is vaak geconcentreerd in de grotere steden. Hier zijn natuurlijk uitzonderingen op zoals het aanbod aan deelauto’s in Lochem. In de verkenning wordt ingegaan of er mogelijkheden bestaan voor een aanbod aan deelmobiliteit in steden en dorpen. Het gaat dan om het aanbod in intensieve gebieden, maar ook in rustiger gebieden. Hierbij wordt ook ene relatie gelegd tussen deelmobiliteit in gebieden waar OV onder druk staat. In de verkenning wordt rekening gehouden dat de startlocatie en de eindlocatie van een rit niet in dezelfde gemeente liggen. De verkenning omvat deelauto’s, deelscooters en deelfietsen. Er wordt aangesloten bij de methodiek van het loket deelmobiliteit in Twente. Verantwoordelijk: Kernteam

23

Smart Mobility Onze regio is de afgelopen jaren koploper geworden op smart mobility, onder meer in de internettoepassingen om weggebruikers te laten communiceren met verkeersinstallaties, en de introductie van andere toepassingen (brugopeningen, fiets parkeren, laden/lossen). De toepassingen hebben een duidelijk doel: betere bereikbaarheid, minder CO2 uitstoot en betere leefbaarheid. Vanuit de hogere overheid heeft dit de prioriteit en vanuit het Rijk worden strikte afspraken gemaakt met de provincies over digitalisering. Ook wordt via G40 Smart Cities gewerkt aan smart mobility. De gemeente Apeldoorn is hierbij trekker.

Inzet 2023 •

Digitalisering mobiliteitsdata. De borging van de digitaliseringsafspraken wordt adequaat ter hand genomen om dit in 2023 (of eerder) gerealiseerd te hebben.

•

Afhechten van verschillende acties uit het programma 2022: parkeersensoren en data levering (Lochem, Apeldoorn)

Verantwoordelijk: Kernteam

Werkgeversaanpak De afgelopen jaren hebben we samen met werkgevers gewerkt aan het realiseren van schone mobiliteitsoplossingen (slimschoonreizen.nl). Deze samenwerking met werkgevers - waaronder het bredere MKB - willen we continueren. We richten ons hierbij op 6 pijlers: 1. Werkgevers ondersteunen die stappen willen zetten naar schone mobiliteit. 2. De omgeving en het netwerk van de betrokken werkgevers activeren. 3. Rolmodellen creëren onder werkgevers. 4. Zichtbaarheid creëren voor de rolmodellen onder werkgevers. 5. Kennis-en informatieoverdracht op maat. 6. Probeeracties initiëren en delen. In 2023 zetten we de ondersteuning door met informatievoorziening, bijeenkomsten en acties. We geven een podium aan bedrijven die het goede voorbeeld geven en we ondersteunen de 100+ bedrijven met de ‘normerende regeling werkgebonden personenmobiliteit’. Deze afspraak is ook opgenomen in het programma VSD. Verantwoordelijk:

Kernteam

Logistiek makelaar In de uitvoeringsagenda Cleantech Regio is het realiseren van een logistiek netwerk opgenomen. Hiermee is in 2022 gestart. Dit netwerk heeft een brede scope: arbeidsmarkt, vestigingsklimaat, innovatie, mobiliteit en dergelijke. Binnen Mobiliteit werken we aan de mobiliteitsaanpak voor bedrijven met veel logistiek. Deze inzet bestaat in het beschikbaar stellen van een logistiek makelaar die bedrijven helpt met verbeteropties. Dit in aansluiting op de aanpak logistiek makelaars van de provincie Gelderland. Deze inzet van 2 dagen in de week helpt bedrijven met het verduurzamen van logistieke vervoerbewegingen, meer specifiek: •

Stimuleren aanschaf en gebruik zero emissie voertuigen

•

Stimuleren laadinfra voor logistieke voertuigen / clean energy hubs;

24

•

Stimuleren minder logistieke kilometers;

•

Stimuleren modal shift van weg naar water;

•

Digitalisering: ICT toepassingen die leiden tot minder (fossiele) kilometers voor logistieke voertuigen.

Verantwoordelijk: Kernteam

4.

Bereikbaarheid nieuwe verstedelijkingsgebieden Vanuit de verstedelijkingsopgave en woonambitie gaan de stedelijke gemeenten, Apeldoorn, Deventer en Zutphen, aan de slag met binnenstedelijke ontwikkelingsgebieden. Op locaties komen aanzienlijke en gemengde programma’s. Ontwikkeling vanuit een traditionele ontsluiting en mobiliteit is niet mogelijk. In deze gebieden worden de oplossingen voor de toekomst gerealiseerd. Die oplossingen houden verband met: hoogwaardige inrichting van de openbare ruimte, combinatieoplossingen voor de veelheid aan functies, parkeren op afstand, lage parkeernormen in binnenstedelijke gebieden, deelmobiliteit, hubs. De principes voor de oplossingen van later kunnen hier al worden gefaciliteerd in ontwerp. Deze impuls aan de planvorming is zorgt voor een vliegende start van de oplossingen van morgen.

Inzet ligt op: •

Randvoorwaarden mobiliteitstransitie in nieuwe woongebieden Apeldoorn, Deventer en Zutphen. Verkennen cq opschalen lokale werkzaamheden.

•

Actief samen met gebiedspartners in woon- en werkgebieden al de eerste maatregelen nemen (o.a. deelmobiliteit, bedrijfsoverstijgende oplossingen).

Verantwoordelijk: Kernteam

Naast de bovengenoemde regionale inzet voor 2023, wordt door gemeenten inzet gepleegd op de mobiliteitsagenda. Dit betreft bijvoorbeeld: •

de samenwerking tussen gemeenten aan regionale fietsroutes

•

de ontwikkeling van mobiliteithubs in gemeenten

•

de uitwisseling over nieuwe mobiliteitsoplossingen

•

Verkeersveiligheid

•

Laadinfrastructuur in gemeenten

•

Aanpak zero emissie stadslogistiek (Apeldoorn, Deventer, Zutphen)

Uitwisseling en afstemming vindt plaats in de regionale werkgroep mobiliteit.

5.4 Capaciteit Functie

Naam

Aantal uur per

Financiering

week Programmamanager

Arjan Brink

16 uur

In kind Deventer

Programmasecretaris

Tanneke Veerman

16

Begroting RS3H

(tot 1/5) Kernteamlid

Jeannette Kuipers

8 uur

In kind Apeldoorn

Kernteamlid

Jesse van Eijden

32 uur

Epe, Heerde, Lochem en Brummen

25

Projectleider

Arjan Brink

8 uur

Financiering vanuit programma

Communicatie

Nienke Boekraad

8 uur

Begroting RS3H

Lobby

Iris Brouwer

8 uur

Begroting RS3H

Financiën

Sabrina

6 uur

Begroting RS3H

werkgeversaanpak

Vier gemeenten hebben capaciteit beschikbaar gesteld voor het kernteam. Hiervoor is december/januari een uitvraag geweest en hebben gesprekken plaatsgevonden. Helaas heeft dit niet tot invulling geleid. Voor 2023 heeft daarom inhuur plaatsgevonden voor de benodigde capaciteit in het kernteam.

5.5 Budget Benodigd budget: € 157.000 Beschikbaar budget uit begroting: € 117.000

Onderwerp

Budget

Externe dekking

Regiobegroting

A1 corridor; afspraak met Gelderland en Food

€ 20.000

€ 15.000

€5.000

€62.000

€ 31.000 (VSD BO

€31.000

Valley A50

Mirt) € 20.000

€20.000

pm

Pm

€ 20.000

€ 10.000

€ 10.000

Digitalisering

€ 30.000

€ 30.000

Inzet projectleider ITS afhechten 2022

€ 10.000

Cofinanciering Werkgeversaanpak (VSD BO

€ 304.000

€ 293.000

€11.000

Cofinanciering logistiek makelaar

ca € 80.000

ca € 65.000

€15.000

Multimodaal netwerkkader (Mobiliteitsagenda, ook

€ 15.000 +

Pm

€15.000

inzet Gelderland)

pm Ca 469.000

€117.000

Actualiseren fietsvisie (mobiliteitsagenda, ook

€ 40.000

Gelderland Ontwikkelen en uitvoeren campagne fiets (opgenomen in VSD BO MIRT, met Overijssel nog uit te werken) Verkennen regionaal aanbod deelmobiliteit: cofinanciering op VSD afspraak €10.000

MIRT)

Inzet ca € 596.000

26

06 Programma Gebiedsontwikkeling 6.1 Opdrachtgeverschap Bestuurlijk opdrachtgever

Tom Horn

Programmamanager

Luçan Boon van Ostade

Programmasecretaris

Elvira Teunissen

6.2 Toelichting De opgaven op wonen, werken en bereikbaarheid zijn groot. Dezelfde urgentie ligt bij de energietransitie, klimaatadaptatie, natuur en landbouw en natuurlijk de stikstofproblematiek. Gelet hierop heeft het Rijk de regie op de ruimtelijke ordening naar zich toegetrokken. Er ligt een stapeling van opgaven, die om een integrale samenhangende oplossing vragen. Op een klein oppervlak moet veel gebeuren. Dat vergt keuzes, slimme combinaties en innovaties. Het Rijk heeft dan ook aan de provincies de opdracht gegeven te komen tot gebiedsgerichte integrale oplossingen waarin álle opgaven moeten zijn meegenomen. De 12 provincies wordt gevraagd de nationale opgaven en doelen ruimtelijk te vertalen, in te passen en te combineren met decentrale opgaven. Dan is duidelijk welke ruimtelijke keuzes nodig zijn en waar ruimtelijke opgaven realiseerbaar zijn. Voor 1 juli 2023 moet ‘de ruimtelijke puzzel’, zoals de provincie Gelderland de opdracht noemt, gelegd zijn en moet er een regio arrangement zijn dat de basis is voor langdurige samenwerking tussen alle overheden en de opmaat is naar concrete afspraken over de uitwerking van de opgaven. Wij zijn aan de slag met het ontwikkelen van een ruimtelijk regioverhaal. Op 2 november 2022 is hiervoor het plan van aanpak vastgesteld door de Dagelijks Bestuur van de Regio Stedendriehoek.

Het ruimtelijk regioverhaal dient als input voor het regio arrangement met de provincie Gelderland. We verbinden de opgaven met elkaar en koppelen deze aan de ruimtelijke kwaliteit van de regio. Welke richtinggevende keuzes zijn daarbij nodig? Alle opgaven vragen namelijk om ruimte in de fysieke leefomgeving met water en bodem als leidend principe. Ons landschap is sturend en geeft invulling aan het kunnen realiseren van de opgaven.

Er ligt een duidelijke relatie met nationale- en provinciale opgaven. De verbinding daarmee is nodig, vooral ook vanwege het sturende karakter daarvan. Hetzelfde geldt voor de samenwerking met de waterschappen. Daarnaast heeft het traject een sterk politiek-bestuurlijk component.

Het ruimtelijk regioverhaal is van invloed op het kunnen realiseren van de ambities die zijn opgenomen in de uitvoeringsagenda. De ruimte is schaars. De opgaven zijn groot. We moeten keuzes maken over gebiedsgerichte ordening en prioritering. Daar waar een concrete actie in de uitvoeringsagenda om ruimtebeslag vraagt of een ruimtelijke keuze in zich heeft, dan wordt de waardering daarvan afhankelijk van de integrale gebiedsgerichte benadering uit het regioverhaal. Daar ligt het publieke belang en de verantwoordelijkheid van Rijk, provincie, regio en gemeenten.

In dit proces moet rekening gehouden worden met het feit dat de gemeente Deventer met de verstedelijkingsopgave, RES en het NPLG zaken doet met de provincie Overijssel. De gemeente Lochem is voor het VLGG ingedeeld bij de opgavetafel Achterhoek en niet de Veluwe. Hierover moeten goede afspraken gemaakt worden, zowel intern als met de provincies.

27

6.3 Activiteiten/resultaten In 2023 werken we in regionaal verband aan de volgende opgaven:

1.

Programmamanagement • Voorbereiden Programmaberaden en overige bestuurlijke overleggen • Algemene coördinatie op programma Verantwoordelijk: Luçan Boon van Ostade (programmamanager), Elvira Teunissen (programmasecretaris)

2.

Ruimtelijke regioverhaal • Bouwstenennotitie voor het ruimtelijk regioverhaal (februari 2023) • Betrekken colleges en raden (maart-mei 2023) • Ruimtelijk regioverhaal (juni 2023) Verantwoordelijk: politiek-bestuurlijke spoor: Luçan Boon van Ostade (programmamanager) inhoudelijke spoor: Kirsten van de Meeberg (extern)

3.

Regio Arrangement • Voorbereiden en begeleiden van integrerende tafel (maart/april 2023) • Borgen democratische legitimiteit en bestuurlijke betrokkenheid • Concept regio arrangement (juni 2023) Verantwoordelijk:

politiek-bestuurlijke spoor: Luçan Boon van Ostade (programmamanager) inhoudelijke spoor: Kirsten van de Meeberg (extern)

6.4 Capaciteit en budget Functie

Naam

Programmamanager

Luçan Boon van Ostade

Aantal uur per

Financiering

week 16 uur

Regiobegroting (deels)

Programmasecretaris

Elvira Teunissen

12

Begroting RS3H

Projectleider/adviseur

Kirsten van de Meeberg

opdracht

Begroting RS3H

Communicatie

Via reguliere kanalen

Benodigd budget: €15.000

In te zetten voor de benodigde bijeenkomsten, communicatiemateriaal (ook richting raden), eventuele inhuur

28

07 Programma Regionale Energie Strategie (RES) 7.1 Opdrachtgeverschap Bestuurlijk opdrachtgever Jan Willem Wiggers Programmamanager

Alwin Roest

Programmasecretaris

Ineke Bijsma

7.2 Toelichting Doelen voor 2030: 1) Vanaf 2030 elk jaar 1,07 Terrawattuur duurzame elektriciteit opwekken 2) Het realiseren van een toekomstbestendig energiesysteem

Het programma RES valt bestuurlijk en financieel niet onder verantwoordelijkheid van het DB en de Regio Stedendriehoek. Het is echter wel een integraal onderdeel van het Ruimtelijk regioverhaal. Daarom nemen we een beschrijving op van de plannen voor 2023.

Eind 2021 is de RES 1.0 vastgesteld. Het Nationaal Programma RES adviseert om voortaan een onderscheid te maken tussen een RES Voortgangsdocument en een RES Herijking.

RES Voortgangsdocument In het RES Voortgangsdocument werken we onze voortgang uit van het realiseren van onze ambities uit de RES 1.0. Het Rijk gebruikt dit om landelijk te kunnen monitoren of de 30 regio’s sámen ook op koers liggen voor 2030. Alle regio’s beschrijven elke twee jaar de voortgang. Het document waarin deze voortgang wordt vastgelegd noemen we het RES Voortgangsdocument 2023, 2025 etc. Dit document wordt vastgesteld door de colleges en ter informatie voorgelegd aan de volksvertegenwoordigers. Het eerstvolgende RES voortgangsdocument leveren we op voor 1 juli 2023.