Bestuursrapportage 2023

De komende tijd worden binnen het regionale samenwerkingsverband (PlusOV is een gemeenschappelijke regeling) de ambities op het gebied van basismobiliteit heroverwogen. Ook het gemeentelijke beleid wordt daarbij onderzocht. Hiermee wordt in 2023 gestart. Op dit moment zijn er nog geen concrete plannen om het beleid ook daadwerkelijk aan te passen. Er zijn diverse risico’s en ontwikkelingen die een grote rol kunnen spelen rondom het doelgroepenvervoer, zoals de mogelijke invloed van nieuwe corona- of vergelijkbare maatregelen, het tekort aan chauffeurs bij PlusOV en de gestegen brandstofprijzen. Deze ontwikkelingen volgen we nauwgezet en sturen bij indien nodig en mogelijk. Beoogd effect Het borgen van een kwalitatief goed en betaalbaar niveau van doelgroepenvervoer. Verantwoording PlusOV heeft te maken met hogere vervoerskosten dan in de begroting waren voorzien, vooral Berap 2023 vanwege de brandstofprijzen. Bij het programma Gezond Voorst ramen wij dit bedrag bij onder het kopje "Wat mag het kosten". Hierin wordt uitgegaan van de landelijk toegepaste indexering door het samenwerkingsverband van het Nederlands Vervoerswetenschappelijk Instituut (NVI) het Economisch Bureau voor het Wegvervoer (EWB) en het Administratief Centrum Beroepsvervoer (ACB), de zogenoemde NEA-index, en verhogingen worden conform de overeenkomst door de vervoerders aan PlusOV doorbelast.

Het aantal leerlingen met een vervoersindicatie is ongeveer gelijk gebleven ten opzichte van een jaar geleden (+/- 100 leerlingen).

26 |

Openbaar groen en (openlucht) recreatie Aanleg recreatieve route en natuurvriendelijke oever De Fliert Inhoud In samenwerking met Waterschap Vallei en Veluwe zijn wij een project gestart om tussen de Voordersteeg en de Vermeersweg een fietsroute en een natuurvriendelijke oever langs de Fliert te realiseren. Het waterschap heeft reeds een natuurvriendelijke oever aangelegd. Vanwege bezwaren op de vergunning voor het fietspad langs de Fliert gaat de aanleg van een fietspad niet door. De raad is hierover met een raadsmededeling geinformeerd. Wij zijn nu in overleg met de belangengroep Fliert Natuurlijk, Stichting IJssellandschap en enkele aanliggende eigenaren om te onderzoeken op welke wijze een wandelpad kan worden gecreëerd met inachtneming van diverse belangen (mens en natuur). De verwachting is dat eind 2022 bekend is voor welk tracé wordt gekozen. De verwachting is dat het wandelpad in 2023 kan worden aangelegd. Beoogd effect Door deze ontwikkeling ontstaat er een aantrekkelijke wandelroute met ruimte voor landschapsherstel, natuurontwikkeling en ecologie. Verantwoording De noordelijke verbinding/aantakking van het wandelpad op de Vermeersweg is moeizaam te Berap 2023 realiseren. Een particulier wenst gebruik te maken van de tijdelijke beleidsregel rood voor groen. Een deel van de groene opgave wordt ingevuld door o.a.

toevoegen van groen én aanleg van dit deel van het wandelpad. De uitvoerbaarheid van het ‘rode’ onderdeel van dit plan blijkt moeizaam. Mocht het noodzakelijk zijn om een alternatieve route te bedenken, dan pakken we dit gezamenlijk met de belangengroep Fliert en Stichting IJssellandschap op. Polder Nijbroek Inhoud De Polder Nijbroek is een nu nog relatief gaaf 14e eeuws cultuurlandschap die het waard is te behouden en waar mogelijk te herstellen. Hiervoor hebben we een gebiedsproces gestart in de lijn van het ‘Weteringse Broek’. In dit proces wordt tevens gekeken naar een klimaatrobuuste inrichting en de mogelijkheden van ‘energielandschap’ als leverancier voor duurzame energie. Burgerparticipatie is uitgangspunt in dit proces, vier werkgroepen zijn bezig met diverse thema’s. In 2023 vervolgen wij ons proces om samen met de stakeholders dit project verder concreet vorm te geven. Nadere ondersteuning voor dit project volgt uit de toekenning van de zogenaamde Erfgoed Deal vanuit Rijk en provincie. Deze financiële bijdrage is speciaal bedoeld voor projecten die op een ‘erfgoedinclusieve’ manier bijdragen aan het klimaatadaptief maken van polder Nijbroek. Ook dit onderdeel is inmiddels gestart en pakken we samen met de Nijbroekers en het Waterschap op Beoogd effect Het verbinden van gebiedsambities en –kansen met individuele ambities van bewoners en ondernemers.

Verantwoording In de polder zijn diverse deelprojecten op korte termijn voorzien of al in uitvoering: er is samen met Berap 2023 een vrijwilligersgroep een start gemaakt met het ecologisch beheer van het oude bos Boerdam. Inde 2e helft van 2023 wordt de gemetselde duiker ter hoogte van Middendijk 87 gerestaureerd en deze krijgt daarna de status van gemeentelijk monument. Vanuit de Erfgoed Deal is ook bijgedragen aan de restauratie van de brug bij boerderij Lommerlust. Samen met het waterschap en diverse bewoners en grondeigenaren krijgen we steeds meer zicht in de gewenste natuurontwikkeling aan de Nijbroekse Wetering. Daarnaast is een viertal particulieren aangehaakt om met toepassing van het tijdelijke Rood voor Groenbeleid een nieuwe woning te mogen bouwen in ruil voor natuurontwikkeling aan onder meer de Nijbroekse Wetering. Recreatieve routes Inhoud Ook in 2023 dragen wij zorg voor een mooi kwalitatief aanbod van recreatieve fiets- en wandelroutes. Onderhoud hiervan is onderdeel van de jaarlijkse activiteiten/begroting. Extra investeringen en uitbreiding van het netwerk maken geen onderdeel uit van een huidig programma met financiële dekking. Uit de voorlopige resultaten van de evaluatie van de toeristisch recreatieve ontwikkelingen, blijkt onder andere dat er veel behoefte is aan het ontwikkelen van een wandelknooppuntensysteem en thematische routes.

Ook is er geconstateerd dat er weinig aanbod is aan ruiterpaden. In 2023 kan er een start gemaakt worden met de inventarisatie van het te ontwikkelen wandelknooppuntensysteem. De knooppuntensystemen (voor fietsen en wandelen) kunnen dan als basis fungeren voor het ontwikkelen van thematische routes.

Beoogd effect

Daarnaast wordt er in 2023 verder gegaan met de ontwikkeling van twee klompenpaden (Posterenk/ Bussloo en Wilp) en wordt er gestart met de ontwikkeling van een klompenpad in Wilp-Achterhoek. Aandachtspunt bij het realiseren van nieuwe routes is de recreatieve druk van de routestructuren in de gemeente Voorst op het landschap en de inwoners Instandhouden en uitbreiden van een kwalitatief aanbod van recreatieve fiest- en wandelroutes.

| 27

Verantwoording Dit jaar is en wordt er verder gewerkt aan het instandhouden van een kwalitatief aanbod Berap 2023 aan recreatieve fiets- en wandelroutes. Er loopt een eerste inventarisatie naar alle fiets- en wandelstructuren in de gemeente Voorst en er wordt inzichtelijk gebracht waar nog potentiële kansen liggen voor versterking van het routenetwerk. Daarnaast wordt er in het najaar van 2023 alvast een start gemaakt met de inventarisatie van het te ontwikkelen wandelknooppuntensysteem. In april 2023 is het klompenpad van Posterenk, het Posterpad, geopend. Er is door vele inwoners en vrijwilligers een mooie route ontwikkeld door het afwisselende landschap van Posterenk en Bussloo. De ontwikkeling van het nieuwe klompenpad in Wilp zit nog in de fase van het ontwerp van de route. In oktober van dit jaar zal er gestart worden met het proces tot ontwikkelen van een klompenpad in Wilp-Achterhoek. Hiervoor wordt een startavond georganiseerd met inwoners en geïnteresseerden met als doel om een werkgroep te formeren en een route te ontwerpen. Ook zijn er in samenwerking met een werkgroep van horeca ondernemers en streekproducenten drie smakelijke fietsroutes gelanceerd die de streekproducten van onze gemeente op de (menu)kaart zetten. Hierdoor is het aanbod van themafietsroutes uitgebreid en is er een mooie samenwerking tussen ondernemers ontstaan. Biodiversiteit Inhoud

In november 2020 is het Programma Groen (2022 t/m 2025) vastgesteld. In 2022 zijn ook de middelen beschikbaar gesteld die horen bij het uitvoeringsprogramma. Met het Programma Groen kunnen wij de doelstellingen uit het coalitieprogramma uitvoeren. Het uitvoeringsprogramma met bijbehorende planning is hierbij leidend. Door bij het beheer en nieuwe aanleg rekening te houden met de flora en fauna wordt een verhoging van de natuurwaarde en biodiversiteit bewerkstelligd. Beoogd effect Het programma Groen beoogd een opwaardering van drie kernbegrippen; leefbaarheid, duurzaamheid en biodiversiteit. Hiermee houden we rekening bij al onze ingrepen in de openbare ruimte en proberen daar waar mogelijk anderen hier ook bewust van te maken. Verantwoording De uitvoering van het programma Groen is lopende. De groenstructuurkaart voor Twello is in concept Berap 2023 gereed, andere dorpen volgen. De bermen in het buitengebied worden grotendeels ecologisch beheerd. Een deel van de gazons en bermen binnen de bebouwde kom wordt al extensief beheerd, de overige gazons en intensief beheerde groenstroken worden onderzocht hoe om te vormen naar meer biodivers groen binnen de openbare ruimte.

Klimaat en energie Klimaatadaptatie Inhoud Het klimaat verandert, hitte, droogte en wateroverlast komen vaker voor en het risico op overstromingen neemt toe. In het Programma Water (2020-2025) is opgenomen hoe we hierop willen anticiperen. Veel aandacht gaat uit naar het voorkomen van wateroverlast door heftige regenbuien binnen de bebouwde kom. Het rijk heeft in het kader van het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie en impulsregeling opgesteld. Hierbij wordt een financiële impuls gegeven om projecten te versnellen of te verbreden. Ook Voorst heeft hiervoor een eerste aanvraag gedaan. In 2023 pakken wij het parkeerterrein en de directe omgeving van het Barteldplein in Twello aan. In 2024 pakken we het parkeerterrein de Afslag in Twello aan. Daarnaast wordt bij elke wegreconstructie het regenwater van de riolering gehaald en worden nieuwbouw wijken volledig gescheiden aangelegd. Beoogd effect Door het scheiden van regenwater en vuilwater neemt het risico op water-op-straat af, voegen we water toe aan de ondergrond en zijn riooloverstorten minder frequent en minder vervuilend. Verantwoording De aanbesteding van het Barteldplein is gereed. Er kan gestart worden met de werkzaamheden. Ook Berap 2023 hebben wij een tweede impulsaanvraag gedaan voor werkzaamheden in Terwolde, hierbij staat naast afkoppelen ook vergroenen op de agenda.

Ook vorderen de werkzaamheden aan de Mozartstraat en Lindelaan in Twello en de Binnenweg in Wilp goed. Daarnaast hebben we het gemaal Bremstraat in Twello geheel vervangen. Dit gemaal is nu weer helemaal up to date en de bedrijfszekerheid kan weer vele jaren gegarandeerd worden.

28 |

Energiereductie Inhoud De komende jaren zetten we de projecten voort die afgelopen jaren zijn gestart voor het verduurzamen van woningen. Hierbij ligt een focus om inwoners tijdens de hele klantreis te begeleiden. Vanaf de oriëntatie via een energieloket, advies van energiecoaches en energieadviseur, tot het uitvoeren van de maatregelen. In 2022 zijn de projecten afgerond die zijn gestart met behulp van de subsidie van de Regeling Reductie Energiegebruik Woningen en is gestart we met een aanpak om energiearmoede tegen te gaan. Bij deze aanpak tegen energiearmoede zorgen we ervoor dat de energierekening structureel wordt verlaagd. Bij de huurders wordt dit gedaan door middel van kleine maatregelen en het vervangen van oude (energie slurpende) apparaten. Bij koopwoningen wordt ingezet op het isoleren van de woningen. Vanuit het budget voor energiearmoede is substantieel geld beschikbaar waardoor het volledige bedrag (tot een zekere mate) van de apparaten of de isolatie betaald wordt. Vanuit het Nationaal Isolatieprogramma wordt extra ingezet op wijkaanpakken. Daarnaast worden er concrete plannen gemaakt om dorpen aardgasloos te maken met behulp van Wijkuitvoeringsplannen. Een belangrijk aandachtspunt bij het maken van de plannen is participatie, zoals ook beschreven in de Transitievisie Warmte.

Met IJsseldal Wonen zijn afspraken over het verduurzamen van de bestaande woningvoorraad (zie ook Programma 1 Bouwend Voorst). Deze afspraken worden de komende jaren verder verscherpt. IJsseldal Wonen heeft ook een grote rol en verantwoordelijkheid bij de Wijkuitvoeringsplannen. Via de Werkgeverskring Voorst en Burgers met Energie blijven we bedrijven helpen met besparen door middel van energiescans. Daarnaast blijft er ook toezicht op de wettelijke verplichting van bedrijven om energie te besparen. We zetten ons de komende jaren in om nog meer zonnepanelen op de daken te realiseren. Op dit moment ligt er al 12 hectare aan zonnepanelen op daken en dit willen we verhogen naar 65 hectare in 2030. Beoogd effect Realiseren van onze doelstelling; Energieneutraal in 2030. Verantwoording De aanpak tegen energiearmoede is gestart door middel van de Groene Bon. In de eerste helft van Berap 2023 2023 zijn er ongeveer 300 bonnen gebruikt. We schatten de doelgroep op ongeveer 1.200 adressen. De komende periode wordt er actief gecommuniceerd om de doelgroep te bereiken. Een aandachtspunt is dat voor het isoleren een ontheffing van de wet natuurbescherming nodig is. Er is contact met IJsseldal Wonen en de regio om te bepalen hoe we hiermee omgaan en welke financiële consequenties dit heeft. Het meerjaren isolatieprogramma voor het isoleren van de koopwoningen is vastgesteld.

De bijbehorende subsidie van de Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie wordt daarvoor aangevraagd. De komende tijd wordt dit programma op poten gezet. Bedrijven krijgen korting op een energiescan van Werkgeverskring Voorst en Burgers met Energie. Werkgeverskring Voorst heeft aangegeven dit project dit jaar af te ronden. Burgers met Energie gaat hier de komende jaren nog mee door. Uitvoering Transitievisie Warmte Inhoud In 2022 is gestart met het uitvoeren van de Transitievisie Warmte. In 2022 en 2023 wordt er een wijkuitvoeringsplan gemaakt voor Wilp. Het uiteindelijke doel is om Wilp aardgasvrij te maken. Participatie is hierbij belangrijk. Het plan wordt dan ook samen met de stakeholders (inwoners, bedrijven, Liander, IJsseldal Wonen etc) opgesteld. Tegelijkertijd wordt er gestart met de uitvoering door aan de slag te gaan met projecten zoals het maken van warmtescans.

Beoogd effect

In 2024 wordt gestart met een Wijkuitvoeringsplan voor Engelenburg en in 2026 met een Wijkuitvoeringsplan voor de Planetenbuurt in Twello. Door deze ervaringen hopen we daarna een versnelling te realiseren. Als er in de tussentijd wijken/dorpen aan de slag willen dan gaan we hiermee aan de slag. Zo worden er al stappen ondernomen in Steenenkamer in samenwerking met De Worp. Het doel is aardgasvrije wijken in 2050. In 2030 moet hierin een grote stap zijn gemaakt.

| 29

Verantwoording Het opstellen van het Wijkuitvoeringsplan voor Wilp verloopt voorspoediger dan gedacht en kan Berap 2023 waarschijnlijk nog in 2023 naar de raad. In 2024 zal de uitvoering van dat plan worden opgepakt, in nauwe samenspraak met bewoners, IJsseldal Wonen, lokale bedrijven en Liander. Inmiddels hebben 10 voorbeeldwoningen in Wilp al vergevorderde plannen om van het aardgas af te gaan. Hun ervaringen worden gedeeld met het dorp en de rest van de gemeente. In Wilp wordt naar verwachting in 2023-2024 een praktijktest gedaan met een ‘warmtekoffer’, waarin een woning overtollige zonnestroom van het dak kan opslaan in de vorm van warmte, die de woning in de winter kan helpen verwarmen. Daarnaast doen we in Wilp ook een test met een semigeautomatiseerd energieadvies voor 50 woningen, waarbij bewoners een digitale 3D ‘kopie’ (Smart Twin) van hun huis krijgen, voorzien van concrete maatregelopties en kostenramingen om van het aardgas af te kunnen. Mocht dat succesvol zijn, dan kunnen we daarmee nog meer snelheid maken. Voor Steenenkamer hebben we in 2023, samen met de gemeente Deventer en het Expert Team Warmte van de provincie Gelderland, onderzoek gedaan of een warmtenet mogelijk is (op basis van warmte uit de IJssel) in het hele gebied van Steenenkamer en De Worp.

Een warmtenet blijkt echter financieel onhaalbaar, vooral omdat de woningdichtheid in het gebied te laag is om daarvoor het dure warmteleidingnetwerk met installaties aan te leggen. De studie heeft echter bewoners van Steenenkamer enthousiast gemaakt om versneld te beginnen aan een Wijkuitvoeringsplan. We doen samen met bewoners eerst een informele ‘scan’ van de energiesituatie bij de bewoners en hun wensen of zorgen. Daarna beginnen we sneller dan geplandt met het maken van een plan. In Engelenburg start in september 2023 een studie om het energieprofiel van alle bedrijven in kaart te brengen en verduurzamingsopties in een route uit te stippelen. Daarmee kunnen we in de jaren daarna mogelijk ook de plaatselijke netcongestie (overvol stroomnet) voor de bedrijven helpen oplossen, bijvoorbeeld door slim om te gaan met bestaande stroomaansluitingen, lokale stroomopslag en het spreiden van pieken. RES en VES Inhoud

Eind 2021 is de RES 1.0 vastgesteld. Op regionaal niveau wordt gewerkt aan de RES 2.0 Het is nu van belang dat de RES 1.0 wordt vastgelegd in het (gemeentelijke) omgevingsbeleid, waarbij het vooral gaat om de projecten met grootschalige opwek van wind- en zonne-energie. Voor Voorst betekent dit dat de Beleidsuitgangspunten Zonnevelden 2.0 worden aangepast eind 2022, rekening houdend met datgene wat in RES 1.0 is opgenomen op het gebied van grootschalige zonprojecten. Windenergie is nog een onderwerp van onderzoek in de RES van de Cleantech Regio, met name vanwege de beperkingen die voortvloeien uit de aanwezigheid van de Wespendief op en rond de Veluwe. Diverse werkgroepen zijn op regionaal niveau actief om het bod uit de RES 1.0 uit te werken richting de RES 2.0. Daartoe hoort het onderzoek naar de mogelijkheden voor windenergie op en rond de Veluwe, maar ook uitwerking van de opgave Zon op Dak en Zon op Land. Een aparte werkgroep houdt zich bezig met communicatie. Het streven is om in juli 2023 de RES 2.0 op te leveren met daarin de stand van zaken over de uitwerking van het bod. Daarnaast speelt een juridische kwestie rond de relatie RES en MER. Vaststaat dat de RES 1.0 niet MER-plichtig is. In hoeverre en wanneer vervolgsappen MER-plichtig zijn moet in de komende periode duidelijk worden Beoogd effect Oplevering RES 2.0 in juli 2023.

Verantwoording Het proces is op advies van het Nationaal Programma RES aangepast. De RES 2.0 wordt gesplitst Berap 2023 in een RES 2.0 Monitoring en een RES 2.0 Herijking. De RES 2.0 Monitoring geeft de stand zaken rond realisatie van het bod uit de RES 1.0 weer en is opgeleverd op 1 juli 2023. De verdere uitwerking van het bod uit de RES 1.0 vindt plaats in de RES 2.0 herijking. Hier kunnen nadere locatiekeuzes in opgenomen worden en de RES 2.0 Herijking kan ook nieuwe beleidscomponenten bevatten, bijvoorbeeld nadere locatiekeuzes. De RES 2.0 herijking wordt dan ook door de raden vastgesteld en oplevering wordt verwacht in de tweede helft van 2024. Hier is geen tijdslimiet vanuit het rijk aan verbonden. Het Voorster zonneveldenbeleid zou eind 2022 herzien worden, met daarin meegenomen de opbrengsten vanuit de VES. Mede door de netcongestie, die bleek uit een onderzoek van Tennet eind 2022, en het plan om een Programma Landelijk Gebied op te stellen is besloten om het bestaande zonneveldenbeleid buiten werking te stellen en evaluatie en herziening mee te nemen in het proces rond het Programma Landelijk Gebied. Naar verwachting zullen nieuwe initiatieven niet eerder dan in 2029 kunnen worden aangesloten en dat biedt de ruimte om de herziening van het beleid mee te nemen in het proces van het Programma Landelijk Gebied.

30 |

Landbouw Landbouwtransitie Inhoud Wij zijn met de agrarische sector in gesprek in de vorm van keukentafelgesprekken. Het gaat dan om open, anonieme gesprekken door externe agrarische coaches, waarbij de boer het onderwerp bepaalt. Eind 2022 zijn deze gesprekken naar verwachting afgerond. De uitkomsten van deze gesprekken nemen we onder meer in het op te stellen programma Landelijk Gebied. Middelen hiervoor zijn in de prioriteitennota gevraagd. De gemeente Voorst wil meedenken met de individuele boer, en aan het werk gaan met de oogst van de keukentafelgesprekken. Daarnaast komen er ook al direct vragen voor de gemeente uit de gesprekken waar we op individueel niveau mee aan de slag gaan. Samen met de agrariërs gaan we op zoek naar ruimtelijke mogelijkheden die bijdragen aan een verdienmodel en passen binnen onze kaders. Qua uitstraling moeten de ontwikkelingen passen bij het landschap en de schaal van Voorst. De provincie Gelderland heeft aangegeven dat men nog in 2022 (vanaf oktober) de regio’s wil betrekken bij de uitwerking van het stikstofdossier en daarnaast bij het ontwikkelen van een Ruimtelijk Perspectief voor 1 juli 2023 9zieook Programma 1 Bouwend Voorst). Wij bereiden ons voor om de situatie van de Voorster landbouw zo goed mogelijk in beeld te krijgen. Om diverse redenen stoppen bedrijven en/of er treedt een vorm van functieverandering op.

Het is noodzakelijk te beschikken over een zo actueel mogelijk landbouwdossier om de juiste input te kunnen leveren. Het uitgangspunt is om dit samen met de provincie en de landbouwsector op te pakken. In regionaal verband werken we daarnaast aan landbouw transitie door het versterken van het toekomstperspectief van onze agrariërs door in projecten, waarbij ook agrariërs zijn aangesloten, toe te werken naar een systeemverandering richting een duurzame landbouwsysteem binnen een hoogwaardig landschap. Hiervoor is de regionale visie transitie voedsel, landbouw en landschap vastgesteld. Onder de visie hangt een uitvoeringsprogramma met concrete projecten waar we aan werken. Dat doen we via de sporen natuurinclusieve kringlooplandbouw, korte keten productie, verbeteren relatie boer/burger/gedragsverandering burger en duurzaam agrotoerisme. Wij gaan werken aan het versterken van het netwerk van boeren die aan de slag willen met natuur inclusieve landbouw. Wij gaan door het organiseren van een aantal themagerichte bijeenkomsten het netwerk voeden en versterken waarmee we ook weer meer boeren willen motiveren om aan de slag te gaan. Wij richten ons daarbij ook op de reguliere sector. Centraal staat daarbij de vraag; wat is het verdienmodel dat gevonden kan worden voor natuur inclusieve landbouw. Ook bieden we een nieuwe cursus natuur inclusieve landbouw aan voor agrariers (afh.

van toekenning subsidie).Voorst is als onderdeel van de Cleantech regio tevens aangesloten bij het Gelders platform NIL Daarnaast werken we in regionaal verband aan de ontwikkelding van betere verdienmodellen voor agrariërs. Dit zoeken we in productie en afzet van lokale producten en versterken van andere neventakken. Er lopen meerdere projecten gericht op de lokale productie en consumptie. Hiervoor dragen we bijvoorbeeld de vanuit de regio ontwikkelde campagne “Super die Boer” campagne uit en liggen er lokale producten in supermarkten waaronder in Twello. Ook hebben we een proactieve rol in het versterken van de boer-burger relatie, hiervoor werken we samen met “IJsselvallei boert en eet bewust “ waar een mooi aantal boeren uit Voorst actief voor zijn. Beoogd effect Toekomstperspectief agrarische sector. Verantwoording Om op te halen wat leeft onder agrariërs zijn in de periode november 2021 tot maart 2023 Berap 2023 keukentafelgesprekken (KTG) gevoerd met agrariërs. Op 25 mei 2023 is het traject afgesloten met een slotavond. Op deze avond is doorgepraat met aanwezigen over de aanbevelingen die geformuleerd zijn op basis van de keukentafelgesprekken. Opvallende resultaten zijn: ▪ ▪ ▪ ▪

De relatief hoge leeftijd van de ondernemers (50% is ouder dan 50) Het ontbreken van opvolgers en/of de onzekerheid over de opvolging (30% heeft zeker een opvolger) De grote hoeveelheid inkomens van buiten het bedrijf (75% van de bedrijven) Het aantal mensen dat bedrijfsmatige en/of sociale vraagstukken benoemt

Wat er verder uit is gekomen: De huidige tijd is onduidelijk en onzeker voor boeren. Er bestaat veel wantrouwen richting overheden. Het signaal: ‘ze willen ons weghebben’ in combinatie met het gemis aan een duidelijke visie wordt genoemd. Een open gesprek met oog voor elkaars belangen biedt de meeste kansen voor een gezamenlijke visie en individuele aanpak.

| 31

Wij zijn voornemens om met de verbeterpunten aan de slag te gaan. Het belangrijkste verbeterpunt is een vast aanspreekpunt aanstellen voor agrarische bedrijven (“agrarisch contactpersoon”). De bedrijfscontactfunctionaris kan vragen afhandelen waar het kan, doorgeleiden naar andere collega’s waar nodig en toezien op de beantwoording. Ook kan deze persoon participeren in regionale projecten, pro-actief verbinding houden met agrariërs, door indien relevant actief informatie delen en bijeenkomsten organiseren. Het contactpersoon agrariërs de rol om dit samen met agrariërs vorm geven en uit te bouwen. Toezien op een goede verbinding met agrariërs binnen het spoor van het programma landelijk gebied. In een separaat raadsvoorstel vragen wij u middelen beschikbaar te stellen voor dit nieuwe beleidsveld. De post is opgenomen onder programma 3 Bedrijvig Voorst, onderdeel 'Wat mag het kosten'

Cultureel erfgoed Karakteristieke panden Inhoud Nog in 2022 wordt een ontwerp-paraplubestemmingsplan ter inzage gelegd. De bedoeling is om daarmee een wijzigingsbevoegdheid in de geldende bestemmingsplannen in het buitengebied op te nemen waarna het college – gedoseerd – panden als karakteristiek kan aanwijzen. Dit gebeurt na het informeren van de eigenaren van de betreffende panden. De verwachting is dat begin 2023 de parapluherziening ter vaststelling aan de raad wordt aangeboden. Beoogd effect Beschermen karakteristieke panden en bouwwerken. Verantwoording Het ontwerpbestemmingsplan dat de bevoegdheid om panden als karakteristiek aan te wijzen is Berap 2023 door alle commotie (meer dan 100 zienswijzen) tijdens de terinzageligging door het college uit de procedure gehaald. De raad is daarover geïnformeerd met een raadsmededeling. Dat heeft geleid tot een door het presidium gevraagd juridisch advies van externen. De reactie van het college daarop is aan de raad medegedeeld. Er ligt nog steeds een opdracht van de raad om de karakteristieke panden in de kernen in kaart te brengen. Het college wacht de reactie van de raad op voorgenoemde raadsmededeling af voordat zij een start maakt met deze inventarisatie.

Afval Grondstoffenplan Inhoud De huidige afvalinzamelingscontracten en afspraken lopen af per 1 januari 2024. Ook is het denken over afval in relatie tot duurzaamheid veranderd. Wij gaan daarom aan de slag met een nieuw grondstoffenplan. Het totale systeem van afvalinzameling en -verwerking in de gemeente Voorst wordt hierbij opnieuw tegen het licht gehouden. Omdat goed scheiden van afval waardevolle grondstoffen oplevert, gaan wij het een grondstoffenplan noemen. De eerste stap om te komen tot het grondstoffenplan is een evaluatie van het huidige beleid. Hiervoor is in de zomer van 2022 o.a. een enquête uitgezet onder de inwoners. Het grondstoffenplan wordt naar verwachting begin 2023 ter vaststelling aangeboden aan de raad. In de uitwerking van het grondstoffenplan kunnen we onderzoeken we hoe we circulariteit verder kunnen stimuleren. Ook kunnen we onderzoeken hoe we inleverpunten beter bereikbaar kunnen maken voor inwoners. Beoogd effect Duurzame omgang met grondstoffen. Verantwoording De kwaliteit van de PMD inzameling is verslechterd. Ook zijn de eisen voor de PMD hoger Berap 2023 geworden. Om dit te verbeteren starten we in het najaar met het project ‘Schone Stromen’. Door middel van communicatie hopen we de kwaliteit te verbeteren. In het najaar start het project van de wasbare luiers. Door wasbare luiers wordt luierafval aan de voorkant voorkomen.

Vanaf volgend jaar gaat Circulus zelf het afval inzamelen in plaats van Ter Horst. Hiervoor zijn andere containers nodig. De containers worden eind dit jaar omgewisseld. De communicatie hierover doen we gezamenlijk met Circulus. Er komt een apart telefoonnummer voor inwoners om de klantcontactcentrums van Circulus en gemeente zoveel mogelijk te ontzien. In 2023 zijn de voorbereidingen hiervoor gestart.

32 |

Milieubeheer Programma Milieu Afval en Duurzaamheid Inhoud Wat betreft Duurzaamheid is er de laatste periode veel veranderd door de stijgende energieprijzen en innovaties. Daarom wordt er eerst gekeken of de huidige energiemix nog volstaat. Met dit nieuwe inzicht wordt in 2023 het Programma en ook de Voorster Energie Strategie opnieuw tegen het licht gehouden. Tegelijkertijd gaan we verder met de bestaande en nieuwe projecten zoals beschreven onder het kopje energiereductie, Transitievisie Warmte en Regionale Energie Strategie. Beoogd effect Uitvoeren Programma Milieu Afval en Duurzaamheid. Verantwoording Bij aanbestedingen wordt gestuurd op het verminderen van emissie van mobiele werktuigen. Dit is Berap 2023 onder andere afgesproken in het actieplan maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen. Sinds de invoering van de legesverhoging op een ontheffing voor snoeihoutverbranding, is het aantal aanvragen fors gedaald, namelijk van 25 in 2022 naar 7 in 2023. De snipperroute, die sinds 2022 niet meer gratis is, heeft ook minder aanmeldingen, namelijk van gemiddeld 100 aanmeldingen per jaar in 2020 en 2021 naar gemiddeld 40 per jaar in 2022 en 2023. Het is onbekend, of dit heeft geleid tot meer illegale snoeihoutverbranding.

De Omgevingsdienst Veluwe IJssel (OVIJ) is in opdracht van de gemeente gestart met een inventarisatie welke kantoorpanden in de gemeente Voorst (nog) niet voldoen aan de label Cverplichting en heeft alle eigenaren hiervan schriftelijk geïnformeerd. Er zijn op peildatum 1 april 2023 in de gemeente Voorst 26 kantoren die niet, en 73 kantoren die wel voldoen aan de label Cverplichting. Vanaf 2024 zullen de 26 kantoren die niet voldoen, verplicht worden om hun pand te laten voldoen, ofwel een andere functie te geven. In 2023 is met 10 kacheleigenaren een proef gestart met houtrookfilters. In overleg met de kacheleigenaren en hun buren zal in de loop van 2024 worden geëvalueerd of de houtrookfilters geschikt zijn om subsidie op te verlenen. Verder is in 2023 een eerste workshop ‘goed stoken’ georganiseerd. Om de doelen uit het Klimaatakkoord te bereiken heeft het Rijk geld beschikbaar voor extra ambtelijke capaciteit voor de provincies en gemeenten. Dit is de Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE). Dit geld is aangevraagd en hiervan wordt onder andere de adviseur warmte betaald en een nieuwe medewerker duurzaamheid . Circulaire economie Inhoud Binnen het afval wordt gewerkt aan circulaire economie. Door in het grondstoffenplan verder scheiding te stimuleren en faciliteren ontstaan er meer en betere grondstoffen.

Daarnaast wordt ingezet op verbetering van de kwaliteit van het ingezamelde materiaal (door communicatie en toezicht). Voor de circulaire economie hebben wij ook als gemeente een belangrijke rol door onze inkoop en aanbesteding. Het huidige beleid voor Maatschappelijk verantwoord Inkopen liep tot en met 2020. Er ligt nu een nieuw Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI) klaar, voor de periode 2022-2025. Met dit Actieplan geven wij de komende jaren invulling aan het Nationaal plan Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen 2021 – 2025 dat opgesteld is door het Rijk. Beoogd effect Stimuleren circulaire economie. Verantwoording In het najaar wordt onderzocht hoe we een circulair ambachtscentrum kunnen starten en welke Berap 2023 voorwaarden hieraan zitten . Het Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI) is gepresenteerd aan alle medewerkers zodat het nog meer bekendheid krijgt in de organisatie. Met mooie voorbeelden is laten zien wat er al mee is gedaan en hoe de medewerkers het zelf in kunnen zetten. Hiermee wordt er nog meer gestuurd op CO2 reductie, afvalreductie, social return of investments, ketenverantwoordelijkheid en inclusie.

| 33

Wat mag het kosten Exploitatie Programma Mooi Voorst Taakveld Omschrijving 2-1 Verkeer en vervoer Verbeteren verkeersveiligheid: Campagneborden en snelheidsdisplays (kapitaal- en onderhoudslasten) Henkenburgweg Klarenbeek Totaal programma Mooi Voorst

Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 -1.610

-7.485

-7.475

-7.470

-230.000 -231.610

0 -7.485

0 -7.475

0 -7.470

+ = voordeel / - = nadeel Investeringen

Omschrijving Campagneborden en snelheidsdisplays Totaal programma Mooi Voorst

Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 -32.000 0 0 0 -32.000 0 0 0

Nadere toelichting op bovenstaande cijfers: 2-1 Verkeer en vervoer Verbetering verkeersveiligheid (campagneborden en snelheidsdislays) In het kader van gedragsbeinvloeding zijn meer kosten gemaakt dan voorzien (€ 32.000 eenmalig). ▪

▪

Ten behoeve van het uitvoeren van de lokale campagnekalender verkeersveiligheid (campagnes gericht op de verkeersveiligheidsthema’s alcoholmisbruik, afleiding in het verkeer, snelheid en fietsverlichting) zijn 14 campagneborden aangeschaft. De campagneborden worden geplaats langs gemeentelijke en provinciale wegen in de gemeente Voorst. Het gaat om een bedrag van € 14.000 (eenmalig). Als gevolg van een toenemende vraag naar de inzet van snelheiddisplays op gemeentelijke wegen zijn 4 extra snelheidsdisplays aangeschaft. Daarmee zijn in totaal 8 snelheidsdisplays beschikbaar als communicatiemiddel voor het snelheidsgedrag van automobilisten. Het gaat om een bedrag van € 18.000 (eenmalig).

Henkenburgweg Klarenbeek De Henkenburgweg in Klarenbeek is verontreinigd met asbest. De gemeente heeft de wettelijke verplichting om een sanering uit te voeren. Vooruitlopend op de sanering is de weg tijdelijk afgesloten voor verkeer, uitgezonderd bestemmingsverkeer. Deze sanering was niet voorzien. Het gaat om een totaalbedag van € 230.000 (eenmalig).

34 |

2.3 Bedrijvig Voorst Wat willen we bereiken (Coalitieprogramma 2022-2026) Er is een bijzondere balans in de gemeente Voorst: de beroepsbevolking is ongeveer even groot als het aantal banen. Dit zorgt voor een sterke economie met veel werkgelegenheid. Voorst heeft grote én kleine bedrijven, boerenbedrijven en een sterke recreatiesector. Luchthaven Teuge, recreatiegebied Bussloo, de uiterwaarden van de IJssel en het prachtige buitengebied bieden afwisselende mogelijkheden voor dagjes uit of een kort verblijf in de natuur. Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijven zijn belangrijk voor de levendigheid in alle dorpen. Voorst kent veel innovatieve familiebedrijven met een sterke lokale binding. We willen de bedrijven in Voorst graag behouden en het werkklimaat versterken. Dit doen we door vitale en aantrekkelijke bedrijventerreinen te creëren. Daarbij onderzoeken we de toekomstbestendigheid van bestaande bedrijventerreinen. We kijken voor de toekomst naar ruimte voor nieuwe bedrijvigheid, om startende en bestaande ondernemers de ruimte te bieden. Economische promotie Voorst is een prachtige plek om te recreëren. Een groeiend aantal bedrijven richt zich op recreatie en verblijf. Plekken voor toerisme en verblijfsrecreatie zorgen voor levendigheid en vertier en zijn belangrijk.

Qua uitstraling moeten de locaties passen bij het landschap en de schaal van Voorst, met een balans tussen recreatie en het landschap. We ondersteunen initiatieven op het gebied van kleinschalige (boeren)campings en camperplekken om ons mooie landschap en streekproducten op de kaart te zetten. Vliegveld Teuge De impact van vliegveld Teuge hangt nauw samen met de ontwikkelingen in Lelystad. De coalitie volgt de ontwikkelingen op Rijksniveau, regionaal en provinciaal niveau nauwgezet. Ook voor vliegveld Teuge geldt dat er balans moet zijn tussen het economische en recreatieve belang, en het effect van het vliegveld op omwonenden. Wij zorgen voor een optimale informatie over de actuele ontwikkelingen en stemmen af met inwoners over onze opstelling en inzet richting provinciale en landelijke spelers. Landbouw We zijn trots op onze boerenbedrijven en de mooie streekproducten van Voorst. We willen boeren de kans geven om een goed inkomen te verdienen met hun bedrijf, met oog voor de omgeving, diversiteit van het landschap, energie, brandveiligheid en dierenwelzijn. We bevorderen de dialoog over ruimtegebruik in het buitengebied, en over het spanningsveld tussen wonen, werken en recreëren.

| 35

Wat gaan we daarvoor doen Activiteiten Fysieke bedrijfsinfrastructuur Vitale en aantrekkelijke bedrijventerreinen Inhoud In 2023 werken we samen met het bedrijfsleven de acties verder uit. Voor de bedrijventerreinen Nijverheid en ’t Belt onderzoeken we de mogelijkheden en effecten van revitalisering voor een toekomstig vitaal ondernemerschap en een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Op bedrijventerrein Engelenburg krijgt de samenwerking tussen bedrijven organisatorisch en juridisch vorm en wordt gestart met een aantal concrete projecten. Met de dorpen en solitair gelegen bedrijven blijven we in gesprek over toekomstige behoeften en ontwikkelingen. Het Regionaal programma Werklocaties wordt geactualiseerd en zal inzicht geven in de actuele vraag naar bedrijventerreinareaal in onze gemeente en de buurgemeenten. De uitkomst van de acties, lokale en regionale ontwikkelingen en het overleg met het bedrijfsleven, buurgemeente(n) en provincie vormen de basis voor de verkenning naar de omvang en mogelijke locaties voor nieuw bedrijventerrein. Beoogd effect Toekomstbestendige, vitale bedrijventerreinen met een aantrekkelijk vestigingsklimaat en voldoende bedrijventerreinareaal voor de toekomst in de gemeente Voorst creëren.

Verantwoording We werken verder aan de projecten om onze huidige bedrijvenlocaties toekomstbestendig te Berap 2023 maken en een aantrekkelijk vestigingsklimaat te kunnen blijven bieden. We doen dit samen met de ondernemers en de Werkgeverskring Voorst. Op bedrijventerrein Nijverheid en ’t Belt heeft het college kennis gemaakt met ondernemers, pand- en perceeleigenaren. Samen met de hen werken we verder aan een visie voor een toekomstbestendig terrein Nijverheid & ’t Belt. Op Engelenburg werkt de inmiddels opgericht Vereniging Parkmanagement Bedrijven Voorst in samenwerking met diverse partijen, waaronder de gemeente Voorst, aan verschillende projecten voor het bedrijventerrein. De voorbereidingen voor de verkenning naar mogelijke locaties voor de uitbreiding van bedrijventerreinareaal (waavoor in de prioriteitennota budget beschikbaar is gesteld) zijn gestart. Dit zal uiteindelijk tot een locatievoorstel leiden. Tot slot werken we in het gebied rondom De Kar aan een gebiedsvisie, waarbij een eerste landschappelijke analyse is gemaakt van het gebied met betrokkenheid van de gemeente Apeldoorn, het waterschap Vallei en Veluwe en de provincie Gelderland. Na de zomer betrekken wij de omgeving bij het proces om tot een visie voor het gebied te komen, als vertrekpunt en kader voor toekomstige ontwikkelingen.

Ontwikkelplan Luchthaven Teuge Inhoud Het Ontwikkelplan luchthaven Teuge is er op gericht om het verouderde bedrijventerreinTeuge West te upgraden en om naast de huidige inkomstenbronnen ook nieuwe inkomsten te genereren. Het Ontwikkelplan uit 2019 is niet bestuurlijk vastgesteld, niet financieel sluitend en inmiddels op punten achterhaald. Daarom is het van belang dat de stedenbouwkundige keuzes van toen worden herijkt zodanig dat hier een sluitende exploitatie onder ligt. Nieuwe gronduitgifte voor luchtvaartgebonden bedrijvigheid aan de westkant van de luchthaven biedt de mogelijkheid om de huidige financiële positie van de luchthaven te verbeteren. Uit een marktverkenning dient wel eerst de behoefte naar dergelijke bouwgrond te worden aangetoond. Vanuit de aandeelhoudende gemeentes is ambtelijke ondersteuning beschikbaar gesteld om de luchthaven te ondersteunen bij de totstandkoming van het Ontwikkelplan. Beoogd effect Totstandkoming van het ontwikkelplan door een intensieve samenwerking tussen de aandeelhoudende gemeentes en de luchthaven. Verantwoording De aandeelhoudende gemeentes hebben de publieke waarde van de luchthaven in beeld laten Berap 2023 brengen, waarbij o.a. wordt geconcludeerd dat de belangrijkste potentie van de luchthaven in de uitbreiding van het bedrijventerrein areaal ligt.

De luchthaven werkt verder aan het Ontwikkelplan dat de basis vormt voor een nieuw bestemmingsplan/omgevingsplan voor het middengebied en de grond aan de westkant van de luchthaven.

36 |

Recreatie en toerisme Evaluatie recreatie en toerisme Inhoud In 2022 wordt de evaluatie recreatie en toerisme afgerond. De aanbevelingen uit deze evaluatie worden in 2023 verwerkt in ons beleid. Zo is een van de aanbevelingen om het beleid voor recreatieobjecten te optimaliseren om in te kunnen spelen op trends en ontwikkelingen in de dynamische toeristische sector. Daarnaast zullen wij continueren met de promotionele activiteiten om de gemeente Voorst op de kaart te zetten. De toeristische profilering van de gemeente Voorst als IJsselvallei wordt voortgezet via online en offline campagnes van Bezoek Voorst. Hierbij werken we samen met regionale partners. We faciliteren toeristische ondernemers via ondernemersbijeenkomsten in het onderling samenwerken en het ontwikkelen van arrangementen om de toerist langer te laten verblijven. Ook bieden de ondernemersbijeenkomsten een platform voor kennisoverdracht en het netwerken. Naast lokale samenwerkingen investeren we ook in regionale samenwerkingen. In het samenwerkingsverband met de Veluwe werken we gezamenlijk aan de VeluweAgenda en in de brede samenwerking binnen de IJsselvallei zal er een start gemaakt worden aan de uitvoeringsfase van het Masterplan IJsselvallei. Beide agenda’s hebben als doel de Veluwe en de IJsselvallei landschappelijk en toeristisch te versterken.

Beoogd effect De gemeente Voorst verder ontwikkelen en positioneren als toeristisch recreatieve bestemming ter versterking van de economie en leefbaarheid van de gemeente. Verantwoording De uitvoering van de projecten in de uitvoeringsagenda Recreatie & Toerisme liggen op schema. Berap 2023 Zo werken we samen met lokale en regionale partners aan de positionering van Voorst als de IJsselvallei door, nieuw aanbod te ontwikkelen, initiatieven te stimuleren en bij te dragen aan de IJsselbiennale. Om het gastheerschap van de gemeente te versterken is er in samenwerking met de gemeente Brummen een online training ontwikkeld met informatie over het landschap en de toeristische activiteiten van de gemeente Voorst en Brummen. Deze training is gericht op front-office medewerkers en ondernemers om hun gasten te voorzien van informatie. Om ook de Duitstalige gasten te voorzien van inspiratie en informatie, wordt er gewerkt aan een Duitse bezoekerswebsite. De ontwikkeling van de Duitstalige website heeft enige vertraging opgelopen, maar er wordt nu ingezet op livegang ruim voor het volgende seizoen. Begin april 2023 is het toeristisch seizoen afgetrapt tijdens een ondernemersbijeenkomst. Er is informatie over het nieuwe seizoen gedeeld en er is ruimte geweest om elkaar te ontmoeten en ideeën uit te wisselen.

In het najaar zullen er nog een aantal ondernemersbijeenkomsten volgen om terug te kijken op het seizoen en om het nieuwe toeristisch seizoen weer voor te bereiden.

Begeleide participatie Wet sociale werkvoorziening (Wsw) Inhoud Vanaf 1 januari 2020 voeren wij de Wsw zelf uit. Het aantal Wsw-medewerkers neemt jaarlijks af door natuurlijk verloop. Medio 2022 zijn er 64 Wsw-ers in vaste dienst en daarnaast 8 Begeleid werkers. Deze Bw-ers zijn in dienst bij een regionale werkgever, die daar subsidie voor ontvangt. De Wsw-consulenten en jobcoach werken nauw samen met P&O en Financiën. Optimale bedrijfsvoering, duidelijke werkafspraken en het goed kennen van de medewerkers zorgen voor continuïteit richting zowel de Wsw-medewerkers als betrokken werkgevers. Beoogd effect Alle Wsw-medewerkers hebben een passende werkplek bij een werkgever die rekening houdt met de begeleidingsbehoefte. Verantwoording In juni van dit jaar hadden we 62 Wsw-medewerkers in dienst en waren er 8 begeleid werkers (BWBerap 2023 ers). Wij zorgen voor ondersteuning en begeleiding van deze medewerkers. Op dit moment zijn we bezig met een pilot voortraject beschut werk voor de jongeren die op de Beele wonen en bij de Bolster op school zitten. De jongeren die het uitstroomprofiel arbeid hebben werden voorheen direct toegeleid naar een indicatie beschut werk. In veel gevallen bleek dit achteraf niet passend te zijn omdat deze jongeren veel problemen hebben en veelal uitvallen en/of binnen een jaar na afronden van school verhuizen.

Omdat het heel belangrijk is dat deze jongeren niet 'op de bank' belanden hebben we gezamenlijk een plan van aanpak gemaakt en delen we gezamenlijk de kosten voor het voortraject beschut werk.

| 37

Arbeidsparticipatie Weer aan het werk / inwoners participeren maximaal Inhoud Er is sprake van een krappe arbeidsmarkt met veel openstaande vacatures. Dit gegeven en de huidige Participatiewet zorgen niet automatisch voor verhoging van de baankansen voor inwoners met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. We zetten in op maatwerktrajecten en begeleiding in de vorm van jobcoaching om werkgevers te ondersteunen. We onderzoeken hoe we aan kunnen sluiten bij bestaand aanbod in onze arbeidsmarktregio. Inwoners voor wie een betaalde baan niet haalbaar is, zijn op een andere manier actief in de samenleving. Zij worden onder andere door integrale samenwerking in het Sociaal Domein gestimuleerd en gefaciliteerd om stapjes te zetten op de participatieladder. Beoogd effect Voor meer Voorster inwoners is er een plek die bij hen past. Participatie heeft een gunstig effect op het welzijn van mensen en voorkomt problemen op andere levensdomeinen. Verantwoording In juni van dit jaar hadden 260 inwoners of gezinnen een uitkering voor inkomensvoorziening. Dit Berap 2023 zijn er 15 meer dan eind 2022. De stijging is te verklaren door de verhoogde taakstelling voor de huisvesting van statushouders. De inwoners die werkfit zijn, zijn veelal parttime aan het werk en waar mogelijk al uitgestroomd.

Na de intake en toekenning van de uitkering delen we de mensen in op de meest passende trede van de participatieladder. De participatieladder is een set vragen waarmee de economische participatie en het groeipotentieel van een burger op zes 'treden' kan worden vastgesteld. Op dit moment staat de grootste groep (74 inwoners) op trede 2 van deze ladder. Deze groep inwoners is nog niet in staat om deel te nemen aan georganiseerde activiteiten zoals dagbesteding of sociale activering in de vorm van een traject. Ze komen enkel buiten de deur voor een bezoekje of om boodschappen te doen. We proberen mensen te stimuleren om meer activiteiten te ondernemen zodat er mogelijk een stapje gemaakt kan worden naar een hogere trede. Weer aan het werk / inwoners participeren maximaal Inhoud We zorgen dat werk loont. Er zijn verschillende opties die aan deze ambitie kunnen bijdragen. We onderzoeken de haalbaarheid hiervan, met name voor de groep inwoners voor wie parttime werk het maximaal haalbare blijft. Landelijk is veel aandacht voor dit thema, er worden voorstellen voor wetswijzigingen verwacht. Inwoners moeten daarnaast goed geïnformeerd zijn over de financiële mogelijkheden en gevolgen van het aanvaarden van werk. We ontwikkelen een complete aanpak rondom betaald werk om inwoners maximaal te ondersteunen. Beoogd effect Werk moet lonen.

Het is financieel aantrekkelijk om te gaan werken, zowel voor inwoners die fulltime aan de slag gaan als voor inwoners die parttime werken en aanvulling vanuit de bijstand houden. Verantwoording We hebben in juni 2023 een werkgroep gevormd die het onderdeel 'werk moet lonen' verder gaan Berap 2023 oppakken en concretiseren. In deze werkgroep zijn meerdere expertises vertegenwoordigd. De Participatiewet biedt een aantal instrumenten om de arbeidsinschakeling te bevorderen. Een van de instrumenten is het (tijdelijk) vrijlaten van inkomsten. Hierbij mag iemand die naast de bijstandsuitkering gaat werken een bepaald percentage van het inkomen houden. Wij volgen actief de vorderingen rondom het beleidsplan participatiewet in balans. Hierbij wil het kabinet conrete stappen zetten om niet de regels, maar de mens centraal te zetten en daarmee ervaren hardheden weg te nemen. Ondertussen hebben we al een aantal stappen gezet. Alle inwoners met een uitkering die weer parttime betaald werk gaan doen, worden eerst voor een brede voorzieningencheck door de sociaal raadsvrouw van Mens en Welzijn gesproken. In dit gesprek wordt berekend wat dit financieel precies betekent voor de desbetreffende inwoner en zijn gezin.

38 |

Wat mag het kosten Exploitatie Programma Bedrijvig Voorst Taakveld 3-3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 6-4 Begeleide participatie

Omschrijving Landbouwtransitie: Bedrijfscontactfunctionaris agrarische sector Werk- en onderzoeksbudget Participatie (IU) Totaal programma Bedrijvig Voorst

Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 -22.500 -40.000 -145.943

-90.000 -40.000 0

-90.000 -40.000 0

-90.000 -40.000 0

-208.443

-130.000

-130.000

-130.000

+ = voordeel / - = nadeel Nadere toelichting op bovenstaande cijfers: 3-3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Landbouwtransitie; bedrijfscontact agrarische sector Om uitvoering te kunnen geven aan de aanbevelingen uit de keukentafelgesprekken is formatie en onderzoeks- en werkbudget nodig. Zie hiervoor het raadsvoorstel dat gelijktijdig met de bestuursrapportage op de agenda staat. ▪ bedrijfscontactfunctionaris agrarische sector: € 90.000 ▪ werk- en onderzoeksbudget: € 40.000 6-4 Begeleide participatie Participatie (IU) De omvang van de integratie-uitkering Participatie ten behoeve van de uitvoering van o.a. de Wsw en activiteiten op het gebied van beschut werken en begeleide participatie, wijzigt als gevolg van de toekenning van de loon- en prijsbijstelling 2023 van € 145.943. Dit wordt ingezet ter dekking van eventueel stijgende lasten.

| 39

2.4 Gezond Voorst Wat willen we bereiken (Coalitieprogramma 2022-2026) Binnen het Voorster verenigingsleven nemen sport, muziek en cultuur een belangrijke plaats in. Zij bieden meer dan alleen plezier en ontspanning. Sport en cultuur gaan overgewicht en sociaal isolement tegen, muziek stimuleert het leervermogen. De coalitie zet zich in voor de dingen die Voorst ‘eigen’ maken. De school vormt voor ieder kind een belangrijke basis. Het is daarom van groot belang dat scholen een veilige omgeving zijn, waar kinderen tot bloei kunnen komen. Voorst heeft een rijk aanbod aan basisonderwijs. Sommige scholen zitten krap in hun jasje, terwijl andere hun best moeten doen om voldoende leerlingen aan te trekken om te kunnen blijven bestaan. Voor beide ontwikkelingen hebben wij oog. Het is belangrijk om realistische prognoses te maken, om tijdig te anticiperen en met het onderwijs te overleggen over een goede verdeling en de juiste huisvesting. Samenkracht en burgerparticipatie Het verenigingsleven staat onder druk. Vrijwilligers worden steeds ouder en nieuwe vrijwilligers zijn moeilijk te vinden. Wij zetten ons in voor toekomstbestendige verenigingen. Met bestuurders overleggen wij waar knelpunten ontstaan en hoe deze kunnen worden opgelost.

We maken gebruik van de (financiële) mogelijkheden vanuit het Rijk en de provincie door verenigingen op de mogelijkheden van tegemoetkomingen, fondsen en subsidies te wijzen. Vluchtelingenwerk en -opvang We voeren de jaarlijks opgelegde taakstelling voor de huisvesting van statushouders uit. Ook pakken we onze verantwoordelijkheid om invulling te geven aan opvang van extra nieuwkomers als daar door hogere overheden een beroep op wordt gedaan. Nieuwkomers worden ondersteund richting werk, behuizing en een verplicht inburgeringstraject. We spannen ons in om de woningen die naar de statushouders gaan vanuit de sociale woningbouw te compenseren met nieuwe woningen om de doorstroming in de woningmarkt te behouden. Sportbeleid en activering Veel inwoners van Voorst sporten en beleven daar veel plezier aan. Er zijn ook inwoners die daarbij een duwtje in de rug nodig hebben. Sportstimulering moet vooral gericht zijn op groepen die nu niet of nauwelijks bewegen en sporten. We willen openbare sportfaciliteiten om het bewegen en sporten zo toegankelijk en laagdrempelig mogelijk te maken. We willen dat geld dat bestemd is voor het activeren van groepen die niet of nauwelijks bewegen of sporten daar effectief terecht komen. Het jeugdsport- en cultuurfonds willen we verder promoten en ondersteunen. Het sporten beweegakkoord versterken we graag en breiden we waar mogelijk uit.

Het is belangrijk dat dorpen beschikken over voldoende speel- en ontmoetingsplekken voor kinderen. Het is mooi om te zien dat maatschappelijke partners en ondernemers de krachten nu al bundelen, samen optrekken en mooie projecten realiseren. We leren graag van de kennis en ervaringen van deze groepen en stemmen vervolgens het beleid erop af. Cultuur Het rijke en gevarieerde cultuuraanbod is waardevol en willen wij graag behouden. Net als bij de sportverenigingen willen wij naast cultuurverenigingen gaan staan om samen te komen tot toekomstbestendigheid. 40 |

Dorpsfeesten, markten en evenementen brengen inwoners samen. Wij stimuleren dit en staan open voor nieuwe initiatieven. In het bijzonder willen wij de komende periode aandacht hebben voor de volkscultuur en de taal. Wij zetten ons ervoor in om het Nedersaksisch levend te houden, en gaan daarover in gesprek met het onderwijs. Organisatoren van evenementen vragen we om oog te hebben voor bijdragen in het dialect. Maatwerkdienstverlening 18In Voorst houden we de lijnen tussen inwoners en professionals in zorg en welzijn graag kort. Zo krijgen inwoners snel de juiste hulp. Zorg bieden we met zo min mogelijk papierwerk en grote zorgvuldigheid. We streven naar één regisseur en één plan per gezin. Bij het uitvoeren van wet- en regelgeving redeneren wij vanuit het belang van de inwoners. Wij doen ons uiterste best om in contact te komen met moeilijk bereikbare doelgroepen. Werken aan meer preventie en toegankelijke zorg is een doorlopend proces. Tegelijkertijd is er voor de gemeente beperkte keuzevrijheid. Wet- en regelgeving beperkt de beleidsvrijheid van de gemeente Voorst. Wij vinden dat maatwerkvoorzieningen uit de terecht moeten komen bij diegenen die dat het hardst nodig hebben en gaan graag in gesprek over de best passende oplossing bij een probleem. Als landelijke of regionale regelgeving botst met lokaal maatwerk, zoeken wij ruimte.

We blijven het gesprek aangaan om inwoners de beste zorg te kunnen bieden en nemen de verantwoordelijkheid voor deze werkwijze. Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Met het voor- en vroegschoolse aanbod willen wij zoveel mogelijk kinderen bereiken. We willen ieder kind met dezelfde kansen laten beginnen aan hun schooltijd. Wij gaan hierover in gesprek met alle organisaties die uitvoering geven aan voor- en vroegschoolse educatie (VVE). Naast leren is spelen en bewegen in en rond school belangrijk voor kinderen. Daarom letten wij ook op (groene) speelruimte rond scholen en overleggen wij over ondersteuning bij sport en spel. De coalitie heeft ook aandacht voor de luchtkwaliteit in klaslokalen. Volksgezondheid In gesprek gaan over bewegen, roken, alcohol, drugs, voeding en ontspanning kan gezondheidswinst opleveren. Wij willen samen met inwoners bespreken welke leefstijlelementen van invloed zijn op hun welbevinden en samen bepalen wat nodig is om dit te vergroten. Ook hier zoeken wij naar korte lijnen en een informele sfeer, bijvoorbeeld via de deelnemers van het beweeg- sport en preventieakkoord.

| 41

Wat gaan we daarvoor doen Activiteiten Onderwijshuisvesting Integraal huisvestingsplan onderwijs Inhoud Er is een wetsvoorstel over onderwijshuisvesting in voorbereiding. Hiermee worden gemeenten verplicht om een integraal huisvestingsplan onderwijs (IHP) voor een periode van vier jaar vast te stellen. Vooruitlopend op deze wettelijke verplichting - zijn we na het vaststellen van het Voortgangsbericht 2021 - gestart met de ontwikkeling van het IHP. De gemeente Voorst is samen met de Voorster schoolbesturen in november 2021 gestart met dit proces. Beoogd effect Het IHP is een strategisch en beleidsrijk plan waarin een gezamenlijke visie wordt vastgesteld. Daarnaast geeft IHP geeft inzicht in de huidige spreiding en staat van de onderwijshuisvesting als ook de verwachte noodzakelijke investeringen voor een toekomstbestending onderwijs (huisvestings) landschap. Over de financiële gevolgen hiervan wordt de gemeenteraad apart geïnformeerd wanneer er meer duidelijk is. Verantwoording Het integraal huisvestingsplan onderwijs 2024-2027 is op 19 juni 2023 door de raad vastgesteld. Berap 2023 Om dit strategisch plan uit te kunnen voeren zijn er een aantal tactische tussenstappen nodig. In het najaar van 2023 wordt - conform het raadsbesluit - het uitvoeringsprogramma voor de projecten in de eerste termijn en de leerlingenprognoses opgesteld, het streven is deze eind 2023 af te ronden.

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Project 'Kansrijke start' Inhoud In de gemeente Voorst staat preventie hoog op de agenda.In het najaar (oktober 2022) starten we met het landelijke project Kansrijke Start. Dit project stimuleert gemeenten om een lokale of regionale coalitie te bouwen, die gezamelijk ketenafspraken maken over de ondersteuning aan kwetsbare ouders voor en tijdens de zwangerschap en na de geboorte, zodat meer kinderen een kansrijke start krijgen.Hiervoor is subsidie verkregen vanuit de Salland zorgverzekering en wordt het proces begeleidt door Proscoop. De gezondheid van een kind voor, tijdens en na de geboorte blijkt een belangrijke voorspeller te zijn voor de toekomst van een kind. Beoogd effect Kansrijke Start draagt bij aan het wijkgericht en domeinoverstijgend samenwerken, doordat partijen expertise en middelen bundelen om de zorg voor deze (kwetsbare) populatie goed te organiseren. Doel is dat meer kinderen uit kwetsbare gezinnen kans hebben op een goede start. Verantwoording Het project Kansrijke start loopt inmiddels. Sinds de start zijn er bijeenkomsten geweest met Berap 2023 alle betrokken partijen (lokale coalitie) en is de werkagenda met drie thema’s vastgesteld. Deze thema's zijn het invullen van digitale zorgpaden (een zorgpad is een zorgdossier, een checklist en evaluatie-instrument ineen) en daarbij aanstellen van een regiehouder c.q.

procesregisseur, het bieden van passende ondersteuning voor moeders en vaders bij opvoedingsvraagstukken en extra ondersteuning of aanbod voor het versterken van de ouder-kind relatie, of ter voorkoming van onderprikkeling in de dreumesperiode (1-2,5 jaar). Er zijn rondom deze thema's werkgroepen gevormd die in juni 2023 van start gaan zijn gegaan. Nationaal Programma Onderwijs Inhoud Gemeenten hebben in het Nationaal Programma Onderwijs een belangrijke rol gekregen voor het funderend onderwijs. Het budget heeft een looptijd vanaf 2021 tot en met schooljaar 2024-2025, en is bedoeld om samen met scholen, kinderopvang, (jeugdgezondheids)zorg, bibliotheken en andere partijen verrijkende activiteiten aan te bieden. Op basis van behoeften in het Voorster lokale onderwijs hebben we afspraken gemaakt over de inzet van het gemeentelijke NPO budget. Het budget besteden we vooral aan de ontwikkeling van sociale vaardigheden en het voorkomen/ tegengaan van bijvoorbeeld faalangst. Beoogd effect Vergroten van ontwikkelkansen voor kinderen en het verkleinen van onderwijsachterstanden (als gevolg van de corona-maatregelen). De activiteiten vanuit dit programma worden in nauwe samenwerking met het onderwijsveld vormgegeven.

42 |

Verantwoording Bij de start van het Nationaal Programma Onderwijs, eind 2021, is er vanuit de gemeente Voorst Berap 2023 aan alle basis - en voortgezet onderwijsscholen in Voorst een subsidie toegekend voor uitvoering van deze plannen. In de zomer van 2023 hebben de scholen de eindverantwoordingen voor de door hen ingezette activiteiten aangeleverd. Hieruit is gebleken dat het NPO van toegevoegde waarde is geweest en de middelen vooral zijn ingezet voor het bevorderen van het welzijn van de leerlingen en het bieden van extra ondersteuning in de klas. In de zomer van 2023 zijn er sessies georganiseerd met professionals uit zowel het primair als voortgezet onderwijs, specifiek gericht op het welbevinden/welzijn van de leerlingen. De opgehaalde input vormt de basis voor mogelijke aanvullende activiteiten gericht op het welzijn van leerlingen, welke in samenspraak met het onderwijs zullen worden ingezet.