3. accountantsverslag 2025
Tekst van het document
Accountantsverslag Gemeente Voorst Boekjaar 2025
nen
Q Geachte leden
van
de
gemeenteraad,
In
kend =
Aan de gemeenteraad Postbus 9000 7390 HA TWELLO
van
Onderwerp: _ Accountantsverslag
Kenmerk:
Definitief
Datum:
25 juni 2026
mn.
he
de gemeente Voorst
overeenstemming met de opdracht tot de controle van de jaarrekening gemeente Voorst, zoals overeengekomen in onze opdrachtbevestiging d.d. 29 juli 2025, bieden wij u hierbij het accountantsverslag aan.
e|
2025 van
Het
accountantsverslag bevat de bevindingen en conclusies naar aanleiding van onze werkzaamheden. De bevindingen in dit verslag zijn besproken met een afvaardiging van de ambtelijke organisatie.
4
2025
Taen
et Pi
ï
Ë
Wij hebben
u op 25 juni 2026 gemachtigd om onze goedkeurende controleverklaring op te nemen in uw jaarrekening 2025. Indien de jaarrekening niet door de gemeenteraad wordt goedgekeurd en vastgesteld en leidt tot een aangepaste jaarrekening, dient ook bij deze aangepaste jaarrekening door ons toestemming te worden verleend tot het opnemen van onze controleverklaring.
Wij vertrouwen erop
u
graag bereid de inhoud Met
hiermee voldoende te hebben geïnformeerd van deze rapportage nader toe te lichten.
en
zijn
vriendelijke groet,
Baker
Tilly (Netherlands)
B.V.
(geanonimiseerd) M.C.J.M.
Bekker
RA
pagina | 2
Inhoud 1. Bestuurlijke samenvatting 2. Opdracht
,
scope
en
uitkomsten
3. Belangrijkebevindingen 4. Financiële positie 5. Bevindingen interne beheersing 6. Overige onderwerpen 7. Bijlagen
pagina | 3
1. Bestuurlijkesamenvatting
papgaignian a| 4| 4
Bestuurlijke samenvatting Financiële kengetallen en signaleringswaarden
pagina | 5
Bestuurlijke samenvatting Wijhebbenbijdejaarrekening2025eengoedkeurendeverklaringverstrekt. HetBesluitBegrotingenVerantwoordingisinalleopzichtennageleefdin2025. Hetjaarverslagiscf. NVCOS720verenigbaarmetde jaarrekeningenvoldoetinmateriëlezinaandelaatsteactuelevoorschriften. Uit onze controle met betrekking tot ons getrouwheidsoordeel blijkt een beperkt aantal ongecorrigeerde controleverschillen: •
Fouten: er is geen sprake
•
Onzekerheden: er zijn met betrekking tothet sociaal domein onzekerheden in de prestatielevering geïdentificeerd met een impact van € 1. 223. 578. Dit blijft net binnen de goedkeuringstolerantie ter hoogte van € 1. 249. 500. Wij adviseren aandacht te hebben voor grote zorgaanbieders waarvan de materialiteit waarmee de productieverantwoording is gecontroleerd hoger ligt dan de materialiteit voorde jaarrekeningcontrole van de gemeente.
van
fouten.
Het college heeft een rechtmatigheidsverantwoording opgenomen in de jaarrekening en heeft daarin opgenomen dat de baten en lasten en balansmutaties 2025 niet rechtmatig tot stand zijn gekomen. De belangrijke bevindingen betreffen: •
Voorwaardencriterium: er is sprake van €1. 641. 989onrechtmatighedenmet betrekking tot het naleven van de EUaanbestedingsrichtlijnen.
Begrotingscriterium: er is sprake van € 2. 969. 240onrechtmatighedenals gevolg van overschrijdingen van de lasten. Hiervan is een bedrag ter hoogte van € 1. 501. 730 acceptabel. Uit onze controle zijn geen bevindingen geconstateerd. De rechtmatigheidsverantwoording geeft een getrouw beeld. •
Op grond
van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden.
Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2025 in overeenstemming zijn met de Wet normering topinkomens (WNT) jaarrekening 2025 van gemeente Voorst voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.
en
dat de
pagina | 6
Bestuurlijke samenvatting Gemeente Voorst werkt met een aantal kleine zorgaanbieders wat risico’s geeft voor het aantonen van rechtmatigheid volgens het I-Sociaal Domein controleprotocol. De verantwoordingsgrens is voor het boekjaar 2025 verhoogd naar €200. 000 (was €125.000) waardoor veel kleinere aanbieders geen productieverantwoording met controle verklaring meer hoeven aan te leveren. Daarnaast is de controletolerantieook verhoogd naar 2% (was 1%) waardoor de goedkeuringstolerantie bij een grote zorgaanbieder de goedkeuringstolerantie van de gemeente Voorst heeft overschreden. Voor gemeente Voorst heeft dit geleid tot aanvullende werkzaamheden om de onzekerheden voldoende terug te dringen. ,
,
,
De gemeente Voorst kent een redelijk stabiele maar kwetsbare financiële positie. De positieve resultaten in recente jaren waaronder 2025 zijn grotendeels incidenteel van aard waardoor de structurele basis beperkt blijft. ,
,
De solvabiliteit ligt aan de onderkant van de bandbreedte wat wijst op een beperkte buffer terwijl de schuldquote beheersbaar is. De structurele exploitatieruimte is zeer krap en komt in de meerjarenraming verder onder druk mede door ontwikkelingen in het gemeentefonds. Daarbij ligt de belastingdruk inmiddels boven het landelijk gemiddelde waardoor beperkte fiscale ruimte resteert. De gemeente heeft reeds beheersmaatregelen genomen maar aanvullende strategische keuzes zijn noodzakelijk om toekomstige tekorten te ,
,
,
,
,
voorkomen.
We hebben vanuit onze zijde ervaren dat het controleproces soepel is gelopen waarbij op een prettige en constructieve wijze metde ambtelijke organisatie is samengewerkt. Ten opzichte van het voorgaande jaar zien we een verbetering in de aanleveringen en samenwerkingmet de organisatie. In lijn met voorgaand jaar nemen we in de evaluatie met de organisatie de verbeterpunten van beide kantenmee om zodoende onze dienstverlening verder te verbeteren. ,
pagina | 7
,
Bestuurlijke samenvatting
2. Opdracht scope uitkomsten ,
Opdracht scope en uitkomsten ,
en
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
pagina| 8| 8 pagina
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht scope en uitkomsten
2. Opdracht
,
scope
en
uitvoering
Reikwijdte van de controle
Grondslag
Bedrag
Goedkeuringstolerantie fouten en onzekerheden
2% lasten exclusief toevoegingen reserves
€ 1. 783. 125
Rapporteringstolerantie
5% van de goedkeuringstolerantie
€ 89. 156
,
Belangrijke bevindingen
De jaarstukken
van uw
gemeente bestaan uit:
•
Het jaarverslag (programmaverantwoording + paragrafen).
•
De jaarrekening.
•
Bijlagen (SiSaen Overzicht taakvelden).
•
De overige gegevens.
De toleranties voor de rechtmatigheidsverantwoording zoals vastgelegd in uw financiële verordening wijkt voor wat betreft de rapporteringtolerantieaf op de voor controle op de getrouwheid geldende rapporteringstolerantie. De tolerantie voor de rechtmatigheidsverantwoording mag vanaf boekjaar 2025 maximaal 2% bedragen (vorig jaar nog maximaal 3%). Dit leidt ertoe dat de door het college opgestelde rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de volgende ,
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
Met de opdrachtbevestiging van d. d. 29 juli 2025 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2025. De reikwijdte van onze controle staat omschreven in deze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle geen sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle.
,
toleranties:
Overzicht toleranties Vanaf het boekjaar 2025 is de materialiteit bij de uitvoering van onze controlevoor fouten en onzekerheden 2% van de totale lasten exclusief dotaties aan de reserves. Deze materialiteit sluit aan op het door de gemeenteraad op 7 juli 2025. vastgestelde controleprotocol over boekjaar
Grondslag
Bedrag
Goedkeuringstolerantie fouten
2% lasten exclusief toevoegingen reserves
€ 1. 783. 125
Rapporteringstolerantie
Conform afspraak in de financiële verordening
€ 1. 783. 125
2025.
pagina | 9
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht scope en uitkomsten
2. Opdracht
,
scope
uitvoering
en
Kernpunten en significante risico’s in de controle
De genoemde fouten en onzekerheden blijven binnen de
goedkeuringstoleranties.
,
Wij hebben voldoende en geschikte controle-informatie verkregen onder andere met betrekking tot de volgende kernpunten van de controle: ,
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
•
Waardering van de grondexploitaties ;
•
Onterechte betalingen dan wel betalingen aan niet-rechthebbende doordat onjuiste mutaties doorgevoerd worden in crediteurenstamgegevens of in de daadwerkelijke batchopdrachten ;
•
De rechtmatigheidsverantwoording (en de daarbij horende
•
Doorbreking van AO/IB door het management ;
•
Prestatielevering inkopen en sociaal domein ; en
•
Corruptierisico ten aanzien van de Europese aanbestedingsrichtlijnen met het risico op belangenverstrengeling en kickbacks.
,
verantwoordelijkheden voor u) ;
Uitkomsten Overige onderwerpen
Wij zijn voornemens bij de jaarrekening 2025 een goedkeurende verklaring te verstrekken. De geconstateerde controleverschillen zijn gecorrigeerd in de definitieve versie van de jaarrekening. Tevens zijn er onzekerheden met betrekking tot de prestatielevering van de Zorg in Natura (ZiN) uit hoofde van de Jeugdwet ter hoogte van € 998. 525 en uit hoofde van de WMO € 83. 690 en daarnaast voor de PGB € 141. 363.
Geautomatiseerde gegevensverwerking Op grond van artikel 393 lid 4 Titel 9 Boek 2 BW rapporteren wij onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking in dit verslag. Wij merken op dat de jaarrekeningcontrole niet specifiek gericht is op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. ,
In onze managementletter hebben wij een aantal attentiepunten ten aanzien van de IT-omgeving opgenomen. U heeft aangegeven hieraan opvolging te willen geven.
Verloop van de opdracht Tijdens de controle hebben zich geen significante problemen voorgedaan. Overall hebben wij vanuit onze zijde ervaren dat het controleproces soepel is verlopen. Wel was dit jaar sprake van een aantal bijzonderheden zoals afstemming over de controleaanpak inzake de inkopen en prestatielevering de overdrachtswaarde van de APPAvoorziening dagelijks onderhoud in de onderhoudsvoorziening en bijzonderheden rondom de vaststelling levering van zorg binnen de Zorg in Natura (ZiN) die extra tijd hebben gevraagd. Ondanks deze bijzonderheden verwachten wij de controlewerkzaamheden wel binnen de afgesproken planning af te ronden. ,
,
,
Wij willen de organisatie bedanken voor de prettige en constructieve
samenwerking. Bijlagen
pagina | 10
Bestuurlijke samenvatting
2. Opdracht
,
scope
en
uitvoering
Fraude en naleving wet-en regelgeving Opdracht scope en uitkomsten
Het college is primair verantwoordelijk voor het voorkomen van fraude het naleven van wet-en regelgeving en voor een cultuur van eerlijkheid en integriteit en dient zowel preventieve als repressieve beheersingsmaatregelen te nemen om de kans op fraude en overtreding van wet-en regelgeving zo veel mogelijk te beperken.
Belangrijke bevindingen
Voor het uitoefenen van deze verantwoordelijkheid maakt het managementgebruik van diverse beheersingsmaatregelen zoals interne richtlijnen en gedragscodes controle technische functiescheiding en periodieke rapportages over financiën.
,
,
,
In het kader van onze controle hebben wij geen bevindingen te melden met betrekking tot fraude en de naleving van wet-en regelgeving. De gemeente heeft aandacht voor frauderisico’s en de preventie daarvan. Er is een integrale fraude-risicoanalyse opgesteld waarin het misbruik-en oneigenlijk gebruik beleid (M&O) en corruptierisico’s impliciet zijn meegenomen. De huidige frauderisicoanalyse is een goed raamwerk. In onze management letter hebben wij hier nader over gerapporteerd.
,
Bevindingen interne beheersing
Ten behoeve van onze jaarrekeningcontrole identificeren wij de risico’s met betrekking tot fraude en overtreding van wet-en regelgeving en beoordelen wij de interne beheersingsmaatregelen die gericht zijn op het voorkomen en signaleren van (materiële) fraude en niet-naleving van wet-en regelgeving. Voor zover relevant voor onze controle voeren wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden uit. Onze controle is echter niet specifiek gericht op het signaleren van fraude en niet-naleving van wet-en regelgeving.
Overige onderwerpen
Wij hebben als onderdeel van de jaarrekeningcontrole uw inschatting inzake frauderisico’s met betrekking tot uw organisatie besproken. Deze bespreking komt ook voort uit de verplichte rapportage van de accountant over de uitkomsten van onze werkzaamheden met betrekking tot frauderisico’s in de controleverklaring.
Financiële positie
Onderzoek wijst uit dat het grootste deel van de fraudegevallen door middel van een ‘tip’ aan het licht komt. Dit toont het belang aan van een fraudemeldpunt en een klokkenluidersregeling. Bijlagen
Op de volgende pagina’s geven wij een nadere toelichting over de verplichting om in onze controleverklaring te rapporteren over fraude.
Frauderisico’s en continuïteit Onze controleverklaring over boekjaar 2025 bevat gelijk aan voorgaande jaren een verplichte paragraaf over onze werkzaamheden met betrekking tot fraude en een met betrekking tot continuïteit. ,
,
Frauderisico’s 1. Risico op een afwijking van materieel belang als gevolg van doorbreken van interne beheersingsmaatregelen door het management. Het college dan wel het management bevindt zich in de positie om fraude te plegen omdat het in staat is de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door interne beheersingsmaatregelen te doorbreken die anderszins effectief lijken te werken. Onze beroepsregels schrijven voor dat de accountant dit risico in zijn controle onderkent. Om dit frauderisico te ondervangen hebben wij de volgende werkzaamheden verricht: ,
,
pagina | 11
Bestuurlijke samenvatting
2. Opdracht
scope
en
uitvoering
•
Analyseren en beoordelen van op basis van risicocriteria geselecteerdejournaalposten en hierop specifieke controlewerkzaamheden verricht om de nauwkeurigheid van de geselecteerde journaalposten te controleren ;
2. Onterechte betalingen dan wel betalingen aan niet-rechthebbende doordat onjuiste mutaties doorgevoerd worden in crediteurenstamgegevens of in de daadwerkelijke batchopdrachten.
•
Analyse van aanpassingen die tijdens het opstellen van de jaarrekeningzijn gemaakt ;
en
•
Beoordelen van belangrijke schattingen en de schattingsprocessen van het college of management zoals de waardering van de grondexploitaties vaste activa en vorderingen en het toereikend zijn van voorzieningen. Hierbij hebben we in het bijzonder aandacht gehad voor het inherente risico van vooringenomenheid van het college bij deze posten ;
Opdracht scope en uitkomsten ,
Belangrijke bevindingen
,
,
,
Het risico ziet toe op betalingen via de reguliere crediteurenadministratie
de daaruit voortvloeiende betaallijsten waarbij bankrekeningnummers onterecht worden doorgevoerd. Op basis van onze controlewerkzaamhedenhebben we vastgesteld dat betaalbatches bewerkbare sepabestanden zijn en er binnen de BNG-betaalomgeving geen controlegetal (HASH-totaal) afgedwongen wordt. Daarnaast is het mogelijk om uitbetalingen te doen aan crediteuren terwijl de crediteurenwijziging nog niet is goedgekeurd. Hierdoor bestaat een verhoogd risico dat vereiste autorisaties worden omzeild om zo gelden aan de organisatie te onttrekken.
,
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
•
Beoordelen van significante transacties buiten het kader van de normale bedrijfsuitoefening om ;
•
Doornemen
van
notulen van vergaderingen van het college en de raad.
Naast bovenstaande hebben wij voor zover relevant voor onze controle de opzet geëvalueerd en het bestaan vastgesteld van de beheersingsmaatregelen op organisatieniveau zoals het integriteitsbeleid en de klokkenluidersregeling alsmede de maatregelen van interne beheersing in de processen voor het genereren en verwerken van journaalposten het maken van schattingen en het bewaken van projecten. Tevens hebben wij specifieke aandacht gegeven aan de toegangsbeveiligingen in het ITsysteem en de mogelijkheid dat hierin functiescheiding kan worden ,
,
Wij hebben de volgende werkzaamheden verricht om eventuele effecten van dit risico ten behoeve van onze controle van de jaarrekening te mitigeren: •
,
Maken wij gebruik van de interne beheersingsmaatregel inzake de afgedwongen functiescheiding bij het wijzigen van crediteurenstamgegevens waarbij expliciete aandacht hebben gehad voor mutaties verricht door medewerkers met hoge rechten ; ,
,
,
Overige onderwerpen
doorbroken. Uit bovenstaande werkzaamheden zijn geen bevindingen voortgekomen. Bijlagen
•
Analyseren en beoordelen van de batchbetalingen vanuit de bankexport op basis waarvan de risicopopulaties zijn bepaald ; en
•
Verrichten van detailcontroles met behulp van onder andere SurePay op de geïdentificeerde risicopopulaties.
Uit bovenstaande werkzaamheden zijn geen bevindingen voortgekomen.
pagina | 12
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht scope en uitkomsten
2. Opdracht
,
scope
en
uitvoering
Corruptie en omkopingsrisico’s
•
,
Belangrijke bevindingen
Uw gemeente maakt onderdeel uit van de overheidssector waarin corruptie vaker dan bij andere sectoren voorkomt. Dit komt onder andere omdat veel transacties met een relatief grote omvang plaatsvinden. De transparantie over marktprijzen is niet in alle gevallen voldoende om te beoordelen en wordt frequent zaken gedaan met andere corruptiegevoelige sectoren (vastgoed constructie infrastructuuret cetera). Hierdoor hebben wij dit als aandachtspunt in onze ,
,
controle meegenomen.
Financiële positie
Wij hebben de volgende werkzaamheden verricht om eventuele effecten van dit risico ten behoeve van onze controle van de jaarrekening te mitigeren:
Bevindingen interne beheersing
Bijlagen
Uit bovenstaande werkzaamheden zijn geen bevindingen voortgekomen.
Naleving wet-en regelgeving en overige Wij informeren de gemeenteraad over illegale handelingen waarbij het hoger kader is betrokken en over fraude en illegale handelingen (of deze nu door het hoger kader of door andere werknemers zijn veroorzaakt) die een onjuistheid van materieel belang in de jaarrekening tot gevolg hebben. Gedurende de controle zijn geen significante punten gesignaleerdten aanzien van feitelijke of vermoedelijke niet-nakoming van weten regelgeving voor zover deze van belang worden geacht voor de mate waarin de gemeenteraad in staat is haar taken te vervullen. ,
•
Overige onderwerpen
Door middel van een steekproef vaststellen of alle verstrekte subsidies in overeenstemming met de geldende interne wet-en regelgeving zijn verstrekt.
Gemeente Voorst heeft zelf werkzaamheden uitgevoerd
te controleren dat de aanbestedingen conform de geldende Europese aanbestedingsregels en de Aanbestedingswet 2012 zijn aanbesteed. Wij hebben steekproefsgewijs een deel van deze werkzaamheden om
gecontroleerd. •
Door middel van een steekproef vaststellen of voor inkopen die in rekening zijn gebracht aan de gemeente ook een prestatie is geleverd door de tegenpartij.
•
Door middel van een steekproef vaststellen of bij alle materiële grondaankopen en –verkopen door de gemeente vastgestelde procedures in materiële zin zijn gevolgd.
Continuïteit Als onderdeel van de vereisten voor de controleverklaring hebben wij de continuïteitsveronderstelling getoetst. Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Voorst een sluitende meerjarenbegroting heeft. Daarnaast geven de financiële kengetallen inclusief het weerstands-risico geen reden tot twijfel of de gemeente haar activiteiten in continuïteit kan voortzetten.
pagina | 13
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen
Opdracht scope en uitkomsten ,
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
pagina | 14
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen Controleverklaring
Opdracht scope en uitkomsten ,
Wij hebben u op 25 juni 2026 gemachtigd om onze goedkeurende controleverklaring op te nemen in uw jaarrekening 2025.
“In overeenstemming met het Controleprotocol WNT 2025 hebben wij de anticumulatiebepaling bedoeld in artikel 1. 6a WNT en artikel 5 lid 1 sub n en o Uitvoeringsregeling WNT niet gecontroleerd. Dit betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijdingdoor een leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele dienstbetrekkingenals leidinggevende topfunctionaris bij andere WNT-plichtige instellingen alsmede of de in dit kader vereiste toelichting juist en volledig is. ” ,
,
,
,
Benadrukking van verantwoorde niet-rechtmatige totstandkoming van baten en lasten alsmede balansmutaties Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Aangezien de bruto-onrechtmatigheden de verantwoordingsgrens overschrijdenheeft het college terecht geconcludeerd dat ze niet rechtmatig heeft gehandeld. In onze controleverklaring zullen wij hiervoor een paragraaf ter benadrukking opnemen. Deze paragraaf luidt:
“Wij vestigen de aandacht op de financiële rechtmatigheid van de baten lasten en balansmutaties in de rechtmatigheidsverantwoording op pagina 170 in de jaarrekening waarin het college als gevolg van overschrijdingen van lasten op programma’s en investeringsbudgetten alsmede het niet voor alle inkopen voldoen aan Europese aanbestedingswetgeving (materiële) onrechtmatigheden rapporteert. Het totaal aan geconstateerde afwijkingen (rechtmatigheidsfouten) voor een bedrag van in totaal € 5.281.749 ligt boven de door de gemeenteraad vastgestelde verantwoordingsgrens. Ons oordeel is niet aangepast als gevolg van deze aangelegenheid. ” ,
,
,
Bevindingen interne beheersing
,
,
Overige aangelegenheden Overige onderwerpen
Bijlagen
Evenals voorgaande jaren zullen wij een paragraaf ter benadrukking van de naleving van de anticumulatiebepaling WNT opnemen. Deze paragraaf luidt:
,
Rechtmatigheidsverantwoording Op 16 april 2025 is in het Staatsblad het Besluit van 21 maart 2025 tot wijziging van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) gepubliceerd. Als gevolg van de wijzigingen van het BBV en BADO geldt voor de rechtmatigheidsverantwoording vanaf begrotingsjaar 2025 een nieuwe gemaximeerde grens voor fouten en onduidelijkheden samen van 2% op basis van lasten (exclusief dotaties aan reserves). De gemeente Voorst heeft hier op 7 juli 2025 haar controleprotocol op aangepast. Alle rechtmatigheidsafwijkingen
(individueel en/of cumulatief) boven de door u als raad vastgestelde verantwoordingsgrens van 2% van de totale lasten van de gemeente exclusief toevoegingen aan de reserves (€ 1. 783. 125) worden in de rechtmatigheidsverantwoording benoemd.
,
pagina | 15
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht scope en uitkomsten ,
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
3. Belangrijke bevindingen Totaal conclusie rechtmatigheid
Begrotingscriterium
In de tabel hieronder is een overzicht opgenomen van de door het collegegeconstateerde rechtmatigheidsfouten. We hebben vastgesteld dat dit overzicht een getrouw beeld geeft.
U stelt als raad met het vaststellen van de begroting de budgettaire kaders voor de uitgaven investeringen en reservemutaties vast. Met het
(x € 1. 000)
Onrechtmatig
Acceptabel
Saldo
Overschrijdingen lasten programma’s
2. 969. 240
1. 501. 730
1. 467. 510
Overschrijdingen kredieten
670. 520
Bevindingen interne beheersing
287. 984
Wij hebben vastgesteld dat er lastenoverschrijdingen ten opzichte van de geautoriseerde begroting zijn.
382. 536
Voorwaardencriterium -
onrechtmatigheden
-
1. 641. 989
Bevindingen ten aanzien van het Misbruik en Oneigenlijk gebruik criterium Totaal
,
,
Overige begrotings-
Bevindingen ten aanzien van het voorwaardencriterium
,
vaststellen van het geactualiseerde controleprotocolheeft u vastgelegd op welke wijze binnen uw gemeente om moet worden gegaan met begrotingsoverschrijdingen overige begrotingsafwijkingen en welke begrotingsonrechtmatigheden als acceptabel worden beschouwd (dus wel onrechtmatig maar acceptabel).
-
-
-
1. 641. 989
,
-
5. 281. 749
1. 789. 714
Het voorwaardencriterium ziet toe op voorwaarden die gelden voor de uitvoering van de financiële beheershandelingen. Deze voorwaarden komen voort uit externe-en interne regelgeving zoals opgenomen in het door u vastgestelde normenkader. Het niet in acht nemen van de geldende voorwaarden bij financiële beheershandelingenleidt tot een onrechtmatigheid die het college moet toelichten in de rechtmatigheids-
-
3. 492. 035
verantwoording als de verantwoordingsgrens (op basis van individuele en/of cumulatieve onrechtmatigheden) wordt overschreden. Een belangrijk onderdeel
Overige onderwerpen
Bijlagen
Het college stelt terecht vast dat de omvang
de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatigtot stand zijn gekomen € 5. 281. 749 bedraagt. Dit is hoger dan de daarvoor gestelde grens van € 1. 784. 200. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutatiesis volgens het college overigens een bedrag van € 1. 789. 714terecht aangemerkt als acceptabel op basis van door de raad vastgestelde afspraken. van
van het voorwaardencriterium is de naleving de (Europese) aanbestedingsrichtlijnen. Europese aanbestedingswetgeving is complexe materie en het blijkt in de praktijk moeilijk rechtmatig na te leven. In het verslagjaar is hierbij slechts één nieuwe fout geconstateerd ; de overige onrechtmatigheden betreffen doorlopende aanbestedingsissues uit voorgaande jaren. Deze zijn onder de aandacht van de gemeente en zij zijn bezig met het verbeteren van de beheersing op dit gebied. van
pagina | 16
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht scope en uitkomsten ,
3. Belangrijke bevindingen De gemeente heeft dit ook onderkend en heeft een spendanalyse uitgevoerd. Uit de controle op de rechtmatigheid van de inkopen blijkt dat voor zeven gemeentelijke overeenkomsten met een inkoopwaarde van in totaal € 1. 641. 989 niet de juiste procedure is gevolgd. Wij hebben de
gemeentelijke controlewerkzaamheden inhoudelijk beoordeeld en delen deze conclusie. Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Er zijn ook voorwaarden
waar geen mogelijk financieel gevolg aan is verbonden. Als deze voorwaarden niet rechtmatig zijn nageleefd dan is er sprake van een formele rechtmatigheidsfout. Volgens een stellige uitspraak van de Commissie BBV betreffen deze afwijkingen van het voorwaardencriterium formele rechtmatigheidsfouten die in de paragraaf bedrijfsvoering worden gerapporteerd.
Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium (M&O) Het college is verantwoordelijk voor effectieve maatregelen om misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsregelingen te voorkomen. Deze maatregelen maken deel uit van de interne beheersing ter borging van het voorwaardencriterium. Het college heeft hiervoor een Nota misbruik en oneigenlijk gebruik vastgesteld. Ook heeft het college beoordeeld in
hoeverre het M&O-beleid wordt nageleefd en of de maatregelen effectief zijn ; hierbij zijn geen aandachtspunten geconstateerd.
Ten aanzien van de naleving van de renterisiconorm dekasgeldlimiet en de naleving van schatkistbankieren merken wij op dat de gemeente zich aan de wettelijke normen heeft gehouden zoals ook toereikend is toegelicht in de paragraaf financiering respectievelijk de jaarrekening. Een toelichting in de paragraaf bedrijfsvoering is hiervoor dus niet noodzakelijk. Wij hebben vastgesteld dat de toelichting hieromtrent juist is opgenomen. ,
,
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
pagina | 17
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen Verliesvoorziening
Grondexploitaties Opdracht scope en uitkomsten ,
,
Belangrijke bevindingen
De voorziening verlieslatende complexen is ten opzichte van 2024 met € 248. 000 afgenomen. Deze afname ziet toe op verbetering van het resultaat bij complex Winkler Prins.
Ten opzichte van 31 december 2024 is de balanswaarde van de post grondexploitaties gewijzigd van € 97 miljoen naar € 108 miljoen. De wijziging van de boekwaarde gedurende 2025 is als volgt samen te vatten: ,
(x € 1. 000)
Tussentijdse winstneming 2025
Balanswaarde per 1 januari
9. 735. 680
Investeringen
1. 411. 671
In 2025 is binnen de grondexploitaties een tussentijdse winstneming verantwoord van € 85. 000 op het complex Hietweideweg-Jupiter. De gemeente past hierbij de percentage-of-completionmethode toe waarbij winst wordt genomen naar rato van de voortgang van het project mits wordt voldaan aan de BBV-criteria (betrouwbare raming gerealiseerde ,
,
,
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Grondverkopen
-645. 398
Tussentijdse winstneming / afgesloten projecten
85. 000
Specifieke projectrisico’s
Mutatie verliesvoorziening
248. 082
Project specifieke risico’s betreffen onder meer planschade bodemverontreinigingen archeologische aspecten. Daarnaast is bij enkele projecten sprake van juridische onzekerheden zoals de lopende procedures bij de Raad van State inzake Nieuw Basselten Fliertlanden die impact kunnen hebben op planning en financiële uitkomsten.
Balanswaarde per 31 december
10. 835. 035
Er zijn in 2025 geen nieuwe complexen geopend dan wel complexen ,
afgesloten. Overige onderwerpen
Waardering inclusief specifieke projectrisico’s De boekwaarde van de grondexploitaties zijn ten opzichte van voorgaand jaar gestegen door de investeringen.
Bijlagen
kosten en verkochte gronden).
,
,
,
Beheersing grondexploitaties De gemeente borgt de beheersing van grondexploitaties door jaarlijkse
actualisatie van de exploitatieberekeningen en onderliggende aannames. Projectrisico’s worden vooraf gekwantificeerd en maken onderdeel uit van het gemeentelijke risicoprofiel en de paragraaf weerstandsvermogen.
pagina | 18
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht scope en uitkomsten ,
Belangrijke bevindingen
3. Belangrijke bevindingen De parameters voor de grondexploitaties
Disconteringsvoet
De waardering
De gemeente hanteert voor het contant maken van toekomstige kasstromenin grondexploitaties een disconteringsvoet die aansluit bij de interne rekenrente conform BBV-richtlijnen. Deze rekenrente bedraagt momenteel2%. Wij achten deze uitgangspunten realistisch en in lijn met de BBV-
van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijkvan de gemaakte schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op waarin schattingen zijn opgenomen. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de door uw gemeente gehanteerde uitgangspunten en parameters getoetst.
Parameters
Schatting
2025
2025
2024
03%
1%
Disconteringsvoet
2%
2%
Kostenstijging
45%
45%
Opbrengstenstijging
5%
35%
Financiële positie
Rente
Bevindingen interne beheersing
,
Controleverschil
,
Voorzichtig
Schatting 2024
,
,
Evenwichtig
Optimistisch
Rente Overige onderwerpen
Bijlagen
voorschriften. Kostenstijging De gehanteerde parameter
voor de kostenstijging ligt in lijn met de landelijke prijsindexcijfers. De gemeente Voorst heeft voor het prijspeil 2026 rekening gehouden met een inflatie van 45% en houdt voor de komende jaren op basis van marktinformatie ook rekening met een inflatie aflopend van 4% in 2027 tot 4% in 2028 en verder. We achten dit een realistisch uitgangspunt. ,
Opbrengstenstijging Gezien de hoogte van de marktprijzen per balansdatum houdt de gemeente Voorst op basis van marktinformatie voor het komende jaar rekening met een verhoging van de grondprijs in haar grondexploitaties. Voor 2026 wordt met een stijging van 5% gerekend en voor 2027 en 2028 met 3%. We achten dit een realistisch uitgangspunt.
De gehanteerde rentevoet voor de berekening van de kapitaallasten is 03%. Deze ligt en in lijn met de gemeentelijke financieringslasten en de richtlijnen van het BBV. ,
pagina | 19
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht scope en uitkomsten ,
3. Belangrijke bevindingen Schattingsonzekerheden grondexploitaties
Sociaal Domein
De huidige situatie en de onzekerheid over de toekomstige ontwikkelingen betekent een grote schattingsonzekerheid op de verwachte realisatie van uw complexen. Bij een hoge mate van schattingsonzekerheid is het passend om in de jaarrekening hierover een nadere toelichting op te
De gemeente Voorst voert diverse regelingen uit in het sociaal domein waarbij taken veelal zijn ondergebracht bij derde partijen. Hieronder hebben wij een overzicht opgenomen van de belangrijke onderdelen en door wie deze werkzaamheden uitgevoerd worden:
nemen.
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Belangrijke elementen hierbij zijn:
Onderdeel
Uitvoerder
Bepaling last boekjaar
•
Het toelichten van de gehanteerde veronderstellingen.
Uitkeringen (Participatiewet)
Zelfstandig
n. v. t.
•
Een toelichting (impact / scenario’s) over de schattingsonzekerheid.
Jeugdwet
Zelfstandig
n. v. t.
pagina 135
Wmo
Zelfstandig
n. v. t.
Er loopt een beroepsprocedure voor een vastgesteld bestemmingsplan Nieuw Basselten Fliertlandenwaaraan een financieel risico is verbonden welke toereikend is toegelicht in de jaarrekening.
Pgb’s
Sociale verzekeringsbank
Mandatering
Wij hebben het proces rondom de totstandkoming van de waardering in opzet en bestaan getoetst en aanvullend gegevensgerichte werkzaamhedenuitgevoerd. Wij achten de waardering en de toelichting op de
Participatiewet inclusief werkdeel (WSW)
Wij hebben vastgesteld dat de toelichting in de jaarrekening in toereikende mate deze onzekerheden weergeeft.
schattingsonzekerheden aanvaardbaar redelijk.
en
op
vinden de veronderstellingen
Wij hebben vastgesteld dat de uitkeringen in 2025 in overeenstemming met de geldende wet-en regelgeving zijn verstrekt en dat de interne
beheersmaatregelen zoals inkomenscontroles en fraudepreventie toereikend zijn ingericht. Uit onze controle zijn geen materiële fouten of onzekerheden naar voren gekomen. ,
,
Ten aanzien van de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (WSW) constateren wij dat de bijdragen aan de regionale uitvoeringsorganisatie conform de afspraken en begroting zijn verantwoord. Bijlagen
pagina | 20
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen WMO
Opdracht scope en uitkomsten ,
Belangrijke bevindingen
en
Jeugdwet
De gemeente Voorst voert de WMO en Jeugdwet zelfstandig uit. We hebben vastgesteld dat de gemeente in voldoende mate zelf controles op de juistheid van de facturatie van de zorgaanbieders en de prestatielevering uitvoert. U geeft aan dat de prestatielevering zelfstandig aantonen bij met name de jeugdlasten moeizaam is verlopen wegens diverse privacy redenen. Derhalve is ook dit jaar gebruik gemaakt van de
gecontroleerde productieverantwoordingen van de zorgaanbieders. Uit onze controle volgen geen materiële fouten of onzekerheden
Financiële positie
behoudens het feit dat enkele zorgaanbieders geen toereikende verklaring hebben opgeleverd. Daarnaast is bij een grote zorgaanbieder de goedkeuringstolerantie hoger dan de goedkeuringstolerantie voor de jaarrekeningcontrole van de gemeente Voorst. Dit leidt tot een totale onzekerheid van € 1. 223. 578. PGB’s
Bevindingen interne beheersing
De Sociale Verzekeringsbank (hierna: SVB) heeft over 2025 een verklaring met beperking bij de verantwoording PGB-stromen Jeugdwet en WMO ontvangen. Hierdoor is vanuit de SVB geen 100% zekerheid
de nauwkeurigheid en rechtmatigheid van de persoonsgebonden budgetten. De impact van de geconstateerde fouten/onzekerheden vanuit de SVB bedragen op basis van de zogenaamde projectiebrief voor gemeente Voorst blijven onder onze rapporteringstolerantie.
we dat
de kosten PGB voor € 397. 548 getrouw verantwoord zijn in de jaarrekening 2025. Aangezien niet de gehele populatie is onderzocht is het restant van € 141. 363 als onzeker aangemerkt. Onzekerheden sociaal domein De verantwoordingsgrens in het I-Sociaal Domein controleprotocol is voor het boekjaar 2025 verhoogd naar € 200. 000 (was € 125.000) ,
waardoor meer aanbieders dan voorheen geen productieverantwoordingmet controleverklaring meer hoeven aan te leveren. Voor gemeente Voorst heeft dit niet geleid tot een stijging in de omvang van onzekerheden doordat proactief zelfstandig zekerheid te verkrijgen door middel van gerichte vragenonderzoek op basis van de getrokken steekproeven. ,
Gemeente Voorst heeft de intentie om in 2026 meer te steunen op de interne beheersing in het proces sociaal domein. U geeft aan te onderzoeken hoe de respons vanuit met name de jeugdzorgcliënten te
kunnen verhogen. Onzekerheden
Omvang 2025
Omvang 2024
Prestatielevering jeugd
998. 525
621. 124
Prestatielevering WMO
83. 690
1. 029. 237
Prestatielevering PGB
141. 363
505. 400
Totaal onzekerheden
1. 223. 578
2. 155. 761
over
Overige onderwerpen
Daarnaast blijft het de verantwoordelijkheid van de gemeente zelf om de prestatielevering ten aanzien van de PGB-bestedingen vast te stellen. Derhalve heeft de gemeente Voorst aanvullend onderzocht door middel
deelwaarneming of de kosten nauwkeurig en rechtmatig verantwoord zijn. Uit onze beoordeling van dit onderzoek concluderen van een
Bijlagen
pagina | 21
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen huidige voorziening en de prognose.
Voorziening pensioenaanspraken politieke Opdracht scope en uitkomsten
ambtsdragers (APPA)
•
,
Vanaf 1 januari 2028 worden pensioenen van politieke ambtsdragers (o. a. wethouders) overgedragen aan het ABP in het kader van de Wet toekomst pensioenen (Wtp). Uit onderzoek van BZK VNG IPO en Unie van Waterschappen blijkt dat de benodigde overdrachtswaarde per 1 januari 2025 gemiddeld 10–20% hoger ligt dan de huidige voorzieningen. Over de impact op de jaarrekening 2025 heeft de Commissie BBV hierover de volgende uitspraak gepubliceerd: ,
Belangrijke bevindingen
•
•
•
•
Dekkingsgraad van 1222% is daarmee onderdeel van de gevormde voorziening waardoor de lasten 2025 toenemen. ,
,
Conclusie
De gemeente heeft de aanpassing in de voorziening niet geheel opgenomen in een begrotingswijziging. Hierdoor is er sprake van een
acceptabele begrotingsoverschrijding voor de rechtmatigheidsverantwoording van € 606. 073 en is echter € 885. 030 niet acceptabel wegens het niet tijdig vaststellen.
Gemeenten die niet deelnamen aan het onderzoek moeten hun De voorziening dient jaarlijks te worden herzien tot het moment
van
In de jaarrekening moet
een
toelichting worden opgenomen over
Eventuele vrijval kan worden toegevoegd aan een bestemmingsreserve om toekomstige dotaties te dekken.
Wij hebben vastgesteld dat:
Bijlagen
•
aanpassen aan
schattingsonzekerheden. Overige onderwerpen
begroting.
De gemeente heeft de voorziening aangepast conform de BBV-uitspraak.
overdracht. •
,
Gemeenten die hebben deelgenomen aan het onderzoek moeten per 31 december 2025 de voorziening en eventuele kapitaalverzekeringen
berekening analoog onderbouwen. Bevindingen interne beheersing
,
,
,
de prognose van het benodigd vermogen (op basis van ABP). inkoop Wtpbij
Financiële positie
De gemeente geen gebruik heeft gemaakt van de mogelijkheid om de pensioenverplichtingen van gepensioneerde wethouders ontstaan in de periode tot 2012 niet in een voorziening te verwerken maar via de
•
De voorziening per datum: 31-12-2025 bedraagt € 3. 194. 158.
•
De prognose van het benodigd vermogen op basis van inkoop Wtpbij ABP hetzelfde bedraagt waardoor er geen verschil zit tussen de ,
Voorziening groot onderhoud Tijdens de controle is geconstateerd dat in het meerjarenonderhoudsplan die als grondslag dient voor de vorming van de onderhoudsvoorziening een aandeel dagelijkse onderhoudswerkzaamheden zijn opgenomen. Volgens het BBV is een onderhoudsvoorziening uitsluitend bedoeld voor planmatig groot onderhoud. ,
De nauwkeurigheid van het te corrigeren bedrag is voor een gedeelte gebaseerd op een inschatting van de nieuwe aanbesteding. De gemeente heeft namelijk als voorwaarde voor de volgende herijking gesteld dat het onderscheid tussen planmatig groot onderhoud en dagelijks onderhoud transparanter wordt.
pagina | 22
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht scope en uitkomsten ,
3. Belangrijke bevindingen Jaarverslag
Element jaarverslag
Onze waarneming
In het jaarverslag worden de beleidsuitgangspunten en beleidsevaluatieszichtbaar. Primair object van de accountantscontrole (op grond van Artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening. Voor de accountantscontrole onderzoeken wij in lijn met de Nederlandse Standaard 720 het jaarverslag om vast te stellen of het jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat
Vereisten BBV
Uw jaarverslag bevat in materiële zin de vereiste informatie op basis van artikel 24 lid 2 artikel 25 en artikel 26BBV. ,
,
,
Belangrijke bevindingen
of het jaarverslag alle informatie bevat die op grond van de Gemeentewet is vereist. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.
Verenigbaar
Uw jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening.
Overeenstemming
Wij hebben vastgesteld dat de informatie in het jaarverslag overeenstemt metde resultaten van de
en
door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden.
Verbonden partijen Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Tijdens onze controle besteden wij specifieke aandacht aan de transacties met verbonden partijen van gemeente Voorst. In het kader van onze controle hebben wij vastgesteld dat: •
De (significante transacties met) verbonden partijen toereikend zijn toegelicht in de jaarrekening en paragraaf verbonden partijen.
•
Geen sprake is van indicaties voor ongeautoriseerde significante transacties met verbonden partijen welke indicaties geven voor ,
Paragrafen
Alle verplichte paragrafen zijn opgenomen en bevatten kwalitatief geen materiële afwijkingen. Wij hebben de verbeterpunten met de organisatie gedeeld.
Informatiewaarde
De toelichtingen geven een adequate analyse van het uitgevoerde beleid en de financiële gevolgen. Wij hebben de organisatie bij versie één van de
fraude. •
Overige onderwerpen
Op de volgende pagina zijn onze conclusies
het jaarverslag opgenomen:
Bijlagen
jaarstukken verbeterpunten meegegeven om de informatiewaarde van de toelichtingen te vergroten.
Geen sprake is van indicaties dat de van toepassing zijnde wet-en regelgeving niet is nageleefd.
Voor verbetering vatbaar
en
aanbevelingen inzake
Toereikend
Goodpractice
Fraude
Fraude en de frauderisicoanalyse zijnsteeds belangrijker thema's. We adviseren u in de paragraaf bedrijfsvoering te rapporteren over de actualisatie van uw frauderisicoanalyse.
pagina | 23
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht scope en uitkomsten ,
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
3. Belangrijke bevindingen SiSa
WNT verantwoording
Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2025. De hierbij geconstateerde
•
€12. 500 indien de omvangbasis kleiner dan of gelijk aan €125. 000 is.
Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet normering topinkomens (WNT) gecontroleerd. Op basis van deze wet zijn de bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector en de uitkeringen wegens beëindiging dienstverband aan topfunctionarissen wettelijk gemaximeerd. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt waarbij de griffier medio 2025 is gewijzigd. Daarbij zijn geen bijzonderheden geconstateerd.
•
10% indien de omvangbasis groter dan €125. 000 en kleiner dan of gelijk aan €1. 000. 000 is.
De publicatieverplichting voor uitkering wegens beëindiging dienstverbandgeldt eveneens voor bezoldiging van niet-topfunctionarissen met
•
€125. 000 indien de omvangbasis groter dan €1. 000. 000 is.
fouten en onzekerheden dienen op grond van het Badoin het verslag van bevindingen te worden opgenomen indien de navolgende rapporteringstolerantie per specifieke uitkering wordt overschreden:
,
Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa
geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
De SiSa-bijlage dient door uw gemeente
samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15juli aanstaande elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Door middel van een voorgeschreven tabel dienen wij te rapporteren over onze bevindingen ten aanzien van de in de jaarrekening opgenomen SiSabijlage. In bijlage A bij dit rapport zijn deze bevindingen in de voorgeschreven tabel opgenomen. U kunt deze tabel hanteren ten behoeve van verzending naar het CBS.
een
dienstbetrekking indien hun bezoldiging het algemene bezoldigings,
maximum overschrijdt. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2025 niet strijdig zijn met de WNT en dat de in de jaarrekening opgenomen WNT-verantwoording voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. Wij willen benadrukken dat de naleving van de anticumulatiebepaling (het nagaan of topfunctionarissen van uw gemeente betrokken zijn bij andere organisaties c. q. nevenactiviteiten hebben die onder de WNT vallen) geen onderdeel uitmaakt van de controle van de accountant.
pagina | 24
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht scope en uitkomsten ,
4. Financiële positie
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
pagina | 25
Bestuurlijke samenvatting
Ontwikkelingen in de jaarcijfers Verloop van het eigen vermogen
Opdracht scope en uitkomsten ,
Wij constateren dat in meerjarenperspectief positieve resultaten worden gerealiseerd. De forse omvang van deze positieve resultaten worden alle jaren in belangrijke mate beïnvloed door incidentele posten waaronder forse meevallers als gevolg van de middelen ontvangen voor de opvang
van uw gemeente
Het eigen vermogen inclusief het gerealiseerde resultaat bedraagt per 31 december 2025 volgens de jaarrekening € 292 miljoen. ,
,
,
van
Grafiek ontwikkeling eigen vermogen (x € 1. 000) Belangrijke bevindingen
Financiële positie
35. 000 30. 000 25. 000 20. 000 15. 000 10. 000 5. 000 0
In het samenvattend beeld wordt in hoofdlijnen een toelichting op de afwijkingen gegeven. In de toelichting op de programma’s wordt een verder gedetailleerde verklaring gegeven voor de afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging. Als onderdeel van de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2025 wordt overzichtelijk aangegeven welke baten en lasten als incidenteel zijn aan te merken. Het jaarresultaat is € 2 miljoen voordeliger dan begroot. De belangrijkste afwijkingen zien toe op:
2022
2023
Algemene reserve
Bevindingen interne beheersing
Oekraïense vluchtelingen.
2024
2025
Bestemmingsreserve
Gerealiseerd resultaat
Van de totale reserves ter hoogte van € 269 miljoen is € 109 miljoen opgenomen als algemene reserve. Het saldo van deze algemene reserve is ten opzichte van voorgaand jaar afgenomen met € 51 miljoen. Per saldo is gedurende 2025 € 59 miljoen toegevoegdaan de bestemmingsreserves. Het gerealiseerde resultaat in 2025 bedraagt € 22 miljoen. ,
•
Lagere personeels-en inhuurkosten ad. €12 miljoen voordelig
•
Restant specifieke uitkering opvang Oekraïense ontheemden ad. € 11
,
,
miljoen voordelig
,
,
,
•
Extra dotatie voorziening wethouderspensioenenad. € 16 miljoen ,
nadelig
,
Overige onderwerpen
Analyse
van
het resultaat
,
,
Het resultaat voor mutaties in de reserves laat een negatief saldo zien. Het gerealiseerde resultaat bedraagt afgerond € 22 miljoen positief. In de gewijzigde begroting was rekening gehouden met een resultaat van € 02 ,
,
miljoen positief. Bijlagen
We adviseren u in lijn met de aanbevelingen van de commissie BBV om aandacht te hebben voor afwijkingen op baten en lasten niet zijnde begrotingsoverschrijdingen. Doorlopend is het advies de afwijkingen nader te analyseren waarom deze pas bij het opstellen van de
jaarrekening inzichtelijk waren zodat voor-en nadelen eerder richting de raad gemeld kunnen worden. ,
pagina | 26
Bestuurlijke samenvatting
Financiële positie Ontwikkeling financiële resultaten
Opdracht scope en uitkomsten ,
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
Vanaf 2026 vindt er een korting plaats op de uitkering van het Gemeentefonds. Op basis van de laatste ramingen vanuit het rijk zal het zwaartepuntdaarvan in 2028 komen te liggen. Daarmee dreigt een groot financieel tekort voor Nederlandse gemeenten. Het dwingt gemeenten tot moeilijke keuzes: vasthouden aan bestaande taken en voorzieningen of ingrijpende hervormingen doorvoeren. Op 19 december 2024 is de notitie structurele baten en lasten van de commissie BBV gepubliceerd. Nieuw hierin is de mogelijkheid om het surplus van de algemene reserve in te zetten als (structurele) bate in de begroting. Dit surplus is het deel dat niet nodig is voor het afdekken van risico’s (weerstandscapaciteit). Van dit vrij besteedbare deel (surplus) kan een gemeente met ingang van 1 januari 2024 jaarlijks maximaal 10% inzetten voor het dekken van structurele lasten met de voorwaarde dat de solvabiliteit groter of gelijk aan 20% is en blijft. Voor de gemeente Voorst is toepassing van deze mogelijkheid op dit moment niet aan de orde aangezien inzet van het surplus van de algemenereserve zou leiden tot een daling van de solvabiliteit tot onder de norm van 20%. Hiermee wordt niet voldaan aan de randvoorwaarden die de commissie BBV stelt voor het structureel aanwenden van dit surplus.
Om die reden wordt het surplus van de algemene reserve in de begroting van de gemeente Voorst niet ingezet voor structurele lasten. De begroting 2026-2029 laat het volgende beeld zien: ,
(x € 1. 000)
2026
2027
2028
2029
Incidenteel resultaat
0
0
0
0
Structureel resultaat
1. 010
1. 743
455
1. 222
1. 010
1. 743
455
1. 222
Deze meerjarenraming is inmiddels minder rooskleurig bijgesteld. Zie hiervoor pagina 29 kengetallen. Om als gemeenteraad de financiële impact van keuzes te kunnen bepalenis inzicht in structurele en incidentele resultaten van groot belang. In de grafiek op de volgende pagina zijn de (primair) begrote en
gerealiseerde incidentele en structurele resultaten zichtbaar.
.
Om als gemeenteraad de financiële impact van keuzes te kunnen bepalenis inzicht in structurele en incidentele resultaten van groot belang. In de grafiek hieronder zijn de (primair) begrote en gerealiseerde
incidentele en structurele resultaten zichtbaar.
Ontwikkelingstructureelresultaat(x€1. 000) 4. 000 3. 500 3. 000 2. 500 2. 000 1. 500 1. 000 500 0 -500 -1. 000
2023 Begroot
2023 Realisatie
2024 Begroot
Structureel resultaat
2024 Realisatie
2025 Begroot
2025 Realisatie
Incidenteel resultaat
pagina | 27
Bestuurlijke samenvatting
Financiële positie
Opdracht scope en uitkomsten
Op basis van de financiële resultaten in de afgelopen jaren constateren wij dat de gemeente in de afgelopen jaren positieve structurele resultaten heeft gerealiseerd. Deze realisatie wijkt sterk af van de (primitieve)
,
De grootste door uw gemeente geïdentificeerde risico zijn: •
begroting. Belangrijke bevindingen
Weerstandsvermogen Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
,
(oorzaak-)analyse uit te voeren over de gerealiseerde afwijkingen in de incidentele / structurele resultaten en vanuit hier de impact voor de begroting in kaart te brengen en dit middels begrotingswijzigingen aan te passen. Wij adviseren de gemeente
en
risicobeheersing
geïdentificeerde risico’s. In de tabel hieronder is het verloop over de afgelopen 3 jaar weergegeven inclusief een kwalificatie van de weerstandsratio. De incidentele weerstandscapaciteit is voornamelijk opgebouwd vanuit de algemene reserves de structurele weerstandscapaciteit vanuit de onbenutte belastingcapaciteit en de post onvoorzien. De weerstandsratio
De financiële positie is in belangrijke mate gevoelig voor schommelingen in de algemene uitkering als gevolg van macro-
economische en rijksbeleidsontwikkelingen.
De gemeente heeft een significante blootstelling via
garantstellingen op hoofdrisiconiveau en een totale borgstellingenportefeuille van materiële omvang.
In de paragraaf " Weerstandsvermogen
•
Digitale dreigingen waaronder ransomwarevormen een substantieel risico en kunnen de continuïteit van de gemeentelijke dienstverlening verstoren. ,
We merken op dat de incidentele weerstandscapaciteit (hoewel gedaald met € 54 miljoen) voldoende is om de incidentele risico’s op te vangen. De structurele weerstandscapaciteit is van onvoldoende omvang om de structurele risico's te kunnen opvangen. ,
kwalificeert als “ruim voldoende”. 2025
Bijlagen
•
•
en risicobeheersing " in het jaarverslagis een toelichting opgenomen op de weerstandscapaciteit van de gemeente. Op basis van de inventarisatie van de geïdentificeerde risico’s , waarbij rekening wordt gehouden met kans op voordoen en financiële impact , wordt berekend welk bedrag benodigd is ter dekking van de
en
renteontwikkelingen.
om een
,
Overige onderwerpen
De gemeente loopt een materieel financieel risico op grondexploitatiesals gevolg van onzekerheden in grondverkopen mogelijke afwaarderingen en externe factoren zoals regelgeving
2024
2023
Weerstandscapaciteit
€ 12. 202
€ 17. 600
€ 17. 398
Risico’s
€ 7. 075
€ 6. 705
€ 6. 005
17,
26,
29,
Weerstandsratio
pagina | 28
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht scope en uitkomsten ,
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
Financiële positie Weerstandsvermogen en financiële kengetallen in meerjarenperspectief De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogenen risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol dienen wij vast te stellen of het jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden bevat. De kengetallenmoeten altijd in relatie tot elkaar worden bezien.
Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden gegeven van de financiële positie van de gemeente. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen geven met de inherente beperkingen hierbij inzicht in (de ontwikkeling van) uw financiële positie mede in relatie tot de landelijke benchmark. ,
,
,
Hieronder hebben wij de ontwikkelingen in uw kengetallen en een relatie naar de landelijke ontwikkelingen weergegeven:
Gemeente
Kengetal
2024
2025
2026*
2027*
2028*
2029*
Netto schuldquote
71%
64%
62%
69%
83%
74%
Netto schuldquote gecorrigeerd
70%
63%
62%
68%
83%
74%
Solvabiliteit
25%
23%
20%
20%
17%
18%
Grondexploitaties
12%
122% ,
-1%
-1%
2%
-3%
Belastingcapaciteit
102%
99%
99%
99%
99%
99%
Structurele exploitatieruimte
05% ,
-01%
106%
202%
036%
119%
,
,
,
,
,
* Op basis van begroting
pagina | 29
Bestuurlijke samenvatting
Financiële positie
Opdracht scope en uitkomsten
We constateren dat de financiële kengetallen van de gemeente Voorst overwegend een stabiel beeld laten zien in vergelijking met de landelijke signaleringswaarden. De gemeente bevindt zich bij meerdere kengetallen
,
binnen of nabij de bandbreedtes die als gezond worden beschouwd hetgeen duidt op een in de basis solide financiële positie. Tegelijkertijd geldt dat de verschillende kengetallen in onderlinge samenhang moeten worden bezien waarbij met name de combinatie van schuldpositie solvabiliteit en structurele exploitatieruimte bepalend is voor de financiëlewendbaarheid. In dat licht dient de financiële positie van de gemeente Voorst kritischer te worden geduid. ,
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
,
,
Wanneer echter gekeken wordt naar de ontwikkeling van de kengetallen op basis van de meerjarenbegroting 2026–2029 ontstaat een genuanceerderbeeld waarbij een verslechtering zichtbaar is in met name de structurele exploitatieruimte en de druk op de financiële positie toeneemt. ,
Het kengetal netto schuldquote bedraagt in 2025 circa 64% en is daarmee duidelijk lager dan de signaleringswaarde van 100% en ruimschoots onder de bovengrens van 130%. Dit betekent dat de schuldpositie van de gemeente Voorst als beheersbaar kan worden aangemerkt en dat de druk van rente en aflossingen op de exploitatie relatief beperkt is. Ten opzichte van voorgaand jaar is de schuldquote licht toegenomen hetgeen wijst op een zekere groei van de financierings,
Overige onderwerpen
behoefte
,
maar
deze ontwikkeling blijft binnen aanvaardbare kaders.
De solvabiliteitsratiobedraagt in 2025 circa 23% en ligt daarmee net boven de signaleringswaarde van 20% die door de VNG wordt gehanteerd. Dit betekent dat de gemeente in beperkte mate beschikt over Bijlagen
een buffer in de vorm van eigen vermogen om financiële tegenvallers op te vangen. Hoewel hiermee formeel wordt voldaan aan de norm , is de marge beperkt en kan de financiële positie als voldoende , maar kwetsbaar bij tegenvallers , worden gekwalificeerd. Met name de ontwikkeling van de reserves en de inzet daarvan vormt hierbij een
aandachtspunt.
Het kengetal grondexploitatieslaat zien dat de relatieve omvang van de grondexploitaties in verhouding tot de totale baten beheersbaar is. Veranderingen in dit kengetal hangen samen met de fase waarin projecten zich bevinden. De ontwikkeling in 2025 wordt mede verklaard door het verder afronden van lopende projecten en het beperkte aantal nieuw opgestarte majeure grondexploitaties waardoor het risicoprofiel ,
geleidelijk afneemt. Het kengetal belastingcapaciteitlaat zien dat de lokale lastendruk in Voorst met circa 99% van het landelijk gemiddelde licht onder het gemiddelde ligt. Dit duidt op een relatief gematigde belastingdruk voor inwoners en biedt in theorie nog enige ruimte om de inkomstenpositie te versterken. Als gevolg van een doorgevoerde tariefsverhoging van circa 20% is deze fiscale ruimte reeds in belangrijke mate is benut. Op basis van het kengetal structurele exploitatieruimte blijkt dat in 2025 sprake is van een nagenoeg sluitende structurele begroting (circa -01%). Dit betekent dat er zeer beperkte ruimte aanwezig is om structurele tegenvallers op te vangen binnen de exploitatie. Uit de meerjarenbegroting2026–2029 blijkt dat deze ruimte verder onder druk komt te staan en naar verwachting afneemt hetgeen wijst op een toenemende kwetsbaarheidvan de structurele financiële positie. ,
,
pagina | 30
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht scope en uitkomsten ,
5. Bevindingen interne
beheersing
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
pagina | 31
Bestuurlijke samenvatting
5. Bevindingen interne beheersing Inleiding
Opdracht scope en uitkomsten ,
Dit accountantsverslag bevat onze bevindingen ten aanzien van de interne beheersing (inclusief de IT-omgeving) die zijn gebaseerd op onze werkzaamheden in het kader van de jaarrekeningcontrole 2025. Deze werkzaamheden zijn dan ook niet gericht op het geven van een oordeel over de interne beheersing van uw organisatie als geheel.
Onze werkzaamheden zijn niet gericht op het geven van een oordeel over de interne beheersing van de organisatie als geheel. De rapportage bevat daardoor niet alle onvolkomenheden in de interne beheersing die bij een
Een goede interne beheersing maakt dat de risico’s voor de organisatie beter beheersbaar zijn en de jaarrekeningcontrole effectiever en efficiënter kan plaatsvinden. Vanuit onze natuurlijke adviesfunctie willen wij bijdragen aan verbetering van uw bedrijfsvoering onder andere door het analyseren van de IT-omgeving en de bedrijfsprocessen.
Er zijn geen nieuwe bevindingen geïdentificeerd ten tijde van de jaarrekeningcontrole. Wel zien wij dat de gemeente proactief opvolging geeft aan onze bevindingen. Een aantal bevindingen zij nog niet opgepakt of afgerond waarvoor wij uw blijvende aandacht vragen.
,
Belangrijke bevindingen
,
Financiële positie
,
eventueel uitgebreid en hierop specifiek gericht onderzoek naar voren zouden kunnen komen.
Voorgaande jaren hebben wij onze bevindingen eveneens met u gedeeld. In deze rapportage geven wij u een update van onze bevindingen.
Interne beheersing Bevindingen interne beheersing
Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij de interne beheersing inclusief de IT-omgeving voor zover van belang voor de jaarrekeningcontrole beoordeeld. Naar aanleiding van onze werkzaamhedenhebben wij een managementletter geschreven. Deze management letter hebben wij op 12 januari 2026 besproken en daarna in definitieve vorm uitgebracht. ,
,
Overige onderwerpen
Bijlagen
pagina | 32
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht scope en uitkomsten ,
6. Overige onderwerpen
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
pagina | 33
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht scope en uitkomsten ,
6. Overige onderwerpen Handreiking kapitaalgoederen: onmisbaar voor toekomstbestendig gemeentelijk vastgoed
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
,
De maatschappelijke waarde van gemeentelijk vastgoed is enorm: het biedt ruimte voor onderwijs sport cultuur en ontmoeting. Veel gemeentenstaan voor het onderhoud en de mogelijk verplichte verduurzaming in de toekomst voor forse (financiële) uitdagingen. Inzicht in de lange termijn investeringen die nodig zijn om gebouwen duurzaam veilig en betaalbaar te houden is hierbij essentieel. ,