Raadpleegbrief Conceptontwerp Omgevingsvisie Voorschoten 2040 (incl. bijlagen)

ondernemers

gecombineerd ruimtegebruik of door herontwikkeling.

De economie van Voorschoten kent een verscheidenheid aan bedrijven. Van

Op de bedrijventerreinen ligt een verduurzamingsopgave. Sommige

de horeca en winkels in het centrum, de ondernemers op de

gebouwen moeten verduurzaamd worden en er liggen kansen voor

bedrijventerreinen en ZZP’ers en ondernemingen verspreid over het dorp.

vergroening, zodat de terreinen aantrekkelijker worden voor werknemers

Voorschoten kiest ervoor om de (lokale) economische structuur en de

om te verblijven en beter bestendig zijn voor periodes van hitte, droogte of

werkgelegenheid op peil te houden en waar mogelijk te versterken door het

veel neerslag. We zullen als gemeente samen met ondernemers verkennen

realiseren van een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor ondernemers. Zo

op welke wijze opgaven voor verduurzaming, vergroening, klimaatadapatie 57

en energietransitie het meest effectief en efficiënt kunnen worden

bedrijventerreinen naar het stationsgebied te halen, zodat op de

uitgewerkt.

bedrijventerreinen ruimte blijft voor zwaardere bedrijven. We geven de voorkeur aan kantoorlocaties waarbij de werknemers zoveel mogelijk met

Vitale en toekomstgerichte bedrijventerreinen Op onze bedrijventerreinen willen we toe naar het juiste bedrijf op de juiste plaatst. Daarvoor is het van belang dat we per bedrijventerrein een onderscheidend profiel schetsen, zodat we een duidelijke afweging kunnen maken welk bedrijf waar het beste floreert.

openbaar vervoer, lopend of fietsend naar kantoor kunnen komen. Rondom het stationsgebied zien we kansen voor knooppuntontwikkeling. Daarbij benutten we het station als knooppunt waaromheen we kansen zien voor wonen-werken-leisure (zie paragraaf 4.3.2 Plezierig wonen voor alle leeftijden).

De Dobbewijk is ons grootste bedrijventerrein. Dit terrein ligt vanuit het

Op onze bedrijventerreinen Rouwkooplaan, Molenlaan en Hofweg-Zuid

dorp gezien aan de andere zijde van het spoor. Hier bieden we ruimte aan

willen we toe naar het ontwikkelen van vitale bedrijven, met de nadruk op

bedrijven die meer ruimte nodig hebben en vanwege hogere milieubelasting

lokale bedrijvigheid en familiebedrijven met een stadsverzorgende en

niet in het dorp zelf gewenst zijn. We zien mogelijkheden voor een

productieve economie. Het is onze ambitie om deze terreinen te vergroenen

regionaal profiel, waar bestaande en nieuwe MKB-bedrijven samenwerken

met aandacht voor klimaatadaptatie en de energietransitie. Op de

in en met de regio. De Dobbewijk biedt ruimte aan lokaal en

Rouwkooplaan zien we kansen voor verdichting en herontwikkeling. Op

(boven)regionaal MKB, met aandacht voor schuif- en groeiruimte om

Hofweg-Zuid willen we ruimte bieden aan groei door te verdichten. De

ondernemers toekomstperspectief te bieden. Tegelijkertijd spelen opgaven

Molenlaan en Hofweg-Noord zijn terreinen met kansen voor gedeeltelijke

rond vergroening, verduurzaming en de energietransitie. Ook mobiliteit en

transformatie naar wonen.

verkeersveiligheid vragen om gerichte aandacht om het terrein bereikbaar en veilig te houden. Het Stationsgebied ligt aan de andere zijde van het spoor, aan het station. Dit terrein grenst aan de woonwijk. De komende jaren werken we aan meer uitbreidingsruimte voor (lokale) kantoorruimte zodat de kantorenvoorraad toeneemt met ongeveer 1.300 m². Daarnaast is het nodig een deel van de kantorenvoorraad te vervangen zodat het beter aansluit bij de huidige behoefte. Dit gaat om ongeveer 3.000 tot 4.000 m². Het stationsgebied leent zich hier goed voor. Hier zien we kansen om kantoren van de andere

Voorschoten beschikt over vier hoofdtoegangswegen. Deze willen we niet verder belasten. Bedrijven met veel verkeersbewegingen, zoals distributiecentra, vinden we daarom niet goed passen in Voorschoten.

Agrarische sector Onze agrarische sector is een belangrijk onderdeel van onze economie en is mede bepalend voor de beleving van ons buitengebied. Tegelijkertijd zien we grote opgaven met een ruimtelijke impact, zoals de omslag naar een duurzame natuurinclusieve landbouw, verbreding van functies (stoppende 58

boeren en boeren die verbreding zoeken) en ruimte voor klimaatadaptatie.

verbeteren en nieuwe verbindingen toe te voegen, zodat landgoederen

Samen met agrariërs maken we de omslag naar natuurinclusieve en

beter bereikbaar en beleefbaar worden.

economisch rendabele landbouw. We volgen hierbij de landelijke en provinciale ontwikkelingen.

Kansen voor toerisme

5.3.3 Centrum als kloppend hart van Voorschoten Winkels en voorzieningen met aantrekkelijke openbare ruimte als hart

Voorschoten beschikt over prachtige parels, zoals kasteel Duivenvoorde,

van Voorschoten

onze landgoederen, de buitenplaatsen, het gezellige centrum en de

Het centrum gaan we de komende jaren verder versterken als kloppend

vaarroutes over de Vliet en Korte Vliet. Hier liggen kansen om toerisme en

hart van ons dorp. Het is de plek waar inwoners elkaar ontmoeten, waar de

recreatie te versterken. Dat doen we door een breder en diverser aanbod

historie van ons dorp beleefd wordt in de historische straten met oude

en meer overnachtingsmogelijkheden te creëren. We versterken ons

panden en waar onze lokale economie floreert met winkels, horeca en

recreatieve wandel-, fiets- en vaarnetwerk, zodat bezoekers heerlijk

dienstverlening. We bouwen verder op de aanwezig kwaliteiten waarbij we

kunnen genieten van de omgeving en de auto laten staan. Station

voorzieningen clusteren en werken aan een combinatie van functies.

Voorschoten zou daarbij kunnen functioneren als toegangspoort voor Duin

Hiermee zorgen we voor levendigheid en een sterkere identiteit van ons

Horst & Weide. Naast het Van der Valk hotel zien we kansen voor

centrum.

overnachtingsmogelijkheden in en rond het centrum, dichtbij de horeca. Recreatie en toerisme bieden waardevolle kansen om het erfgoed van landgoederen en buitenplaatsen te behouden en toekomstbestendig te maken. We bieden ruimte voor het versterken van de recreatieve functie en het ontwikkelen van passende activiteiten die aansluiten bij het karakter van deze gebieden. Door te kiezen voor kleinschalige, exclusieve en rustige

Om leegstand te voorkomen zet Voorschoten in op een compacter winkelcentrum door een betere afstemming van de hoeveelheid en het type aanbod, functiemenging en ruimte voor diverse publiek aantrekkende functies. We richten ons op een aanbod van winkels, horeca, een openbare inrichting en beleving die aansluit bij de wensen van consumenten en die past bij de kernwaarden culinair, cultuur en kwaliteit.

vormen van recreatie blijven de ontwikkelingen in balans met de omgeving.

Bij een prettig dorpshart waar mensen graag komen hoort een

Ook initiatieven als coöperatieve boerderijen, boomgaarden en het herstel

aantrekkelijke openbare ruimte. Daarom investeren we in de

van historische moestuinen voor streekproductie dragen bij aan deze

verblijfskwaliteit van de openbare ruimte. Voetgangers krijgen de ruimte.

duurzame insteek. Daarnaast wordt de aantrekkelijkheid van de

Het centrum wordt groener ingericht en waar mogelijk autoluw. Hierbij

landgoederen en buitenplaatsen vergroot door recreatieve routes te

streven we naar een goede samenwerking tussen ondernemers, inwoners, 59

vastgoedeigenaren en de gemeente. Winkels, horeca en dienstverlening zien we het liefst geclusterd in het centrum. We staan dit maar beperkt toe

3. Openbare ruimte in het centrum •

buiten het centrum.

We investeren in de kwaliteitsverbetering van de openbare ruimte in het centrum volgens de schetsverkenning en de fasering, zoals opgenomen in het Uitvoeringsprogramma.

Daarnaast zoeken we in het centrum (buiten het winkelgebied) naar ruimte

•

De parkeerstudie Centrum heeft uitgewezen dat de ambities voor

voor kantoren. Hier werken we toe naar een levendig hart van Voorschoten

het centrum aanzienlijke impact zullen hebben op parkeren in het

en onderzoeken we de kansen voor bijvoorbeeld ontmoetingsruimtes en

centrum. We werken vanuit dit inzicht aan strategieën over de wijze

flexplekken voor zzp’ers en kleinschalige congres- en vergaderfaciliteiten.

waarop parkeren in het centrum in de toekomst vorm kan krijgen voor bewoners en bezoekers van het centrum.

Conform de Ontwikkelvisie Centrum en het bijbehorende Uitvoeringsprogramma werken we in drie deelprogramma’s: 1. Noordflank centrum •

Dagelijkse voorzieningen nabij Bij winkelcentrum Hofland zien we kansen voor een verbetering van de

We realiseren op de locatie Kruispuntkerk een cultuurcentrum en

kwaliteit. Het winkelcentrum is relatief gesloten en om het gebouw heen

woningen.

zijn voornamelijk parkeervoorzieningen die niet meer aan de eisen van de

•

We ontwikkelen het Churchillplein.

tijd voldoen. Hier richten we de openbare ruimte opnieuw in, met aandacht

•

We realiseren een nieuw gemeentehuis met bibliotheek op de plaats

voor loop- en fietsroutes, laden en lossen en voldoende goede

van het huidige gemeentehuis.

parkeerplaatsen. Het entreeplein aan de noordzijde zou samen met ondernemers, inwoners, vastgoedeigenaren en de gemeente verbeterd

2. Zuidflank centrum •

•

kunnen worden tot een aantrekkelijk plein met verblijfskwaliteit en groen.

We verplaatsen het uitvoerend bedrijf en onderzoeken de ontwikkelingsmogelijkheden voor het MOC-terrein in combinatie

Aan de Van Beethovenlaan zit een goedbezochte winkelstrip met dagelijkse

met het Fixit terrein.

voorzieningen, zoals een bakker, groentewinkel, kaasboer en slagerij. Dit

We verplaatsen Sporthal de Vliethorst naar sportpark Adegeest en

soort dagelijkse voorzieningen willen we hier graag behouden zodat deze

onderzoeken de ontwikkelingsmogelijkheden van vrijkomende

voorzieningen dichtbij onze inwoners zijn.

ruimte (inclusief Burgemeester van der Haarplein waarbij rekening wordt gehouden met faciliteiten voor bewegingsonderwijs).

60

5.3.2 Gezond op weg

geplaatste fietsparkeerplekken, bijvoorbeeld bij het station, winkelgebieden

Voorschoten ontleent haar ontstaansgeschiedenis als het ware aan

en andere belangrijke voorzieningen. Op bepaalde plekken kijken we of we

mobiliteit: een van de weinige Zuid-Hollandse handelsroutes liep door het

het aantal autoparkeerplaatsen kunnen verminderen. Dit biedt de kans om

huidige Voorschoten. Hierdoor werd Voorschoten een belangrijke

juist meer fietsparkeerplaatsen of groen te realiseren. Daarnaast

ontmoetings- en handelsplaats. Vandaag de dag is mobiliteit nog steeds

verbeteren we het fietscomfort op de doorfietsroute langs het spoor, die

belangrijk voor het leven in Voorschoten. We vinden het belangrijk dat onze

Voorschoten met Leiden, Leidschendam, Voorburg en Den Haag verbindt.

inwoners veilig en prettig en gezond op weg zijn.

Zo is ook voor langere afstanden de fiets een aantrekkelijke optie.

Mobiliteitstransitie in Voorschoten: ruimte voor duurzame en

Daarnaast werken we aan een toegankelijke en prettige openbare ruimte voor voetgangers. Voorschoten heeft een vergrijzende bevolking. Met het

toegankelijke mobiliteit

ouder worden, worden mensen vaak minder mobiel. Een scootmobiel of

In de omgevingsvisie zetten we in op een mobiliteitstransitie waarbij we

rollator is dan een fijn hulpmiddel. Dan is het wel zo belangrijk dat onze

duurzame en toegankelijke mobiliteit centraal stellen. Het STOMP-principe

stoepen en wandelpaden veilig en toegankelijk zijn. Obstakelvrije, goed

(Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Mobiliteit als een dienst1 en

onderhouden en brede voetpaden, met daarlangs bankjes om tot rust te

Privéauto) is daarbij leidend: we geven prioriteit aan voetgangers en

komen, zijn essentieel voor een inclusieve gemeente.

fietsers, versterken het openbaar vervoer en stimuleren deelmobiliteit.

Fiets en voetganger voorop

We werken met een integrale aanpak waarbij mobiliteit en groenvoorzieningen hand in hand gaan. Groen draagt bij aan het welzijn van bewoners en nodigt uit tot beweging. Wandel- en fietsroutes maken we

We verbeteren fietsroutes en vergroten de fietsveiligheid. Dit is hard nodig,

aantrekkelijk en gezond met groen. Bomen zorgen voor de nodige schaduw

want het aantal ongevallen met fietsers in Nederland is hoog en in

zodat deze routes ook op zomerse dagen aantrekkelijk blijven.

Voorschoten zien we een toename van het aantal verkeersongevallen. Dit is zorgelijk en vraagt om extra aandacht. We zetten daarom in op bredere en veiligere fietspaden, betere verlichting, conflictvrije oversteken en duidelijke markeringen. Daarnaast zorgen we voor voldoende en goed

1

Mobiliteit als dienst is een breed aanbod van openbare vervoers- en deelmobiliteitsdiensten die de reiziger naar eigen inzicht en behoefte kan inzetten en combineren. Het gaat bijvoorbeeld om deelfietsen of deelauto’s.

61

Deelmobiliteit en elektrificatie We stimuleren het gebruik van deelmobiliteit en staan positief tegenover initiatieven voor deelmobiliteit. Met deze aanpak werken we aan een leefbaar, veilig en toekomstbestendig Voorschoten.

worden gekeken naar een parkeerstrategie om gewenste ontwikkelingen te kunnen realiseren. Hierbij moet een balans gevonden worden tussen enerzijds het belang van (auto)mobiliteit en parkeren en anderzijds belangen als leefbaarheid, groen, sociale cohesie, economie en de woningbouwopgave.

Deelmobiliteit speelt een belangrijke rol in een toekomstbestendig mobiliteitssysteem. De aanbieders van deelauto’s in Voorschoten werken

Waar mogelijk minder ruimte voor de auto, meer ruimte voor groen en

met een ‘floating base’, wat betekent dat hun auto's geen vaste

water

parkeerplek hebben en gebruikers via een app kunnen zien waar een auto beschikbaar is. Dit verlaagt de parkeerdruk en stimuleert efficiënter gebruik van vervoermiddelen. In dorpen waar geen gereguleerd parkeren is, komt autodeelmobiliteit lastig van de grond. Aanbieders zien onvoldoende mogelijkheden om de dienst rendabel aan te bieden, omdat er geen prikkel is voor bewoners om over te stappen op een deelauto zolang parkeren gratis en ruim voorhanden is. Deelmobiliteit met fietsen, zoals de OV-fiets lijkt daarentegen beter aan te slaan.

We willen voorkomen dat onze wegen gebruikt worden als sluiproutes. We stimuleren het gebruik van elektrische (en hybride) auto’s en deelauto’s. Zo neemt de milieubelasting af. Bij een aantal wegen brengen we de maximumsnelheid terug naar 30 km/uur. Dit verbetert de luchtkwaliteit en verkeersveiligheid en vermindert geluidsoverlast. We werken aan een groene en gezonde leefomgeving met veilige en duurzame mobiliteit. Daarom willen we onze inwoners stimuleren om de

Het aantal laadpunten voor elektrische auto's groeit door de toenemende

auto voor korte ritjes te laten staan en vaker te wandelen of te fietsen.

vraag, mede door de invoering van Zero-emissiezones in buurgemeenten.

Voor langere afstanden stimuleren we het gebruik van de trein via onze

Elektrische werkbusjes worden steeds vaker ingezet. Dat vraagt om een

stations. We onderzoeken of we op bepaalde plekken de auto minder

slimme spreiding van laadvoorzieningen.

ruimte kunnen geven. Dit vraagt om bewuste keuzes, bijvoorbeeld door autoluwe gebieden te creëren, het autobezit te ontmoedigen (bijvoorbeeld

Parkeren Het parkeerbeleid is in 2024 vastgesteld en daarmee een actueel kader. Het introduceren van parkeerregulering is nu niet aan de orde, maar wordt in de toekomst niet uitgesloten. Bij de verdere ruimtelijke ontwikkelingen van Voorschoten, bijvoorbeeld in het centrum of rond de stationslocaties zal

rondom het station) en deelmobiliteit te stimuleren. Het terugbrengen van de ruimte voor de auto gaat altijd samen met werken aan een goed alternatief, zoals wandelen, fietsen en openbaar vervoer. De ruimte die we hiermee winnen willen we gebruiken voor meer groen en water. Zo werken we aan een groen en gezond Voorschoten.

62

5.4 Groene oase waarin het heden met het verleden is verbonden

ontwikkelingen. We werken daarom water- en bodemgericht. Dat betekent dat we bij ontwikkelingen rekening houden met de capaciteit van het bodemsysteem om verzakking en wateroverlast te voorkomen.

5.4.1 Inleiding

Om nieuwe ontwikkelingen goed af te kunnen wegen maken we gebruik van

Voorschoten staat bekend om haar groene karakter, rijke geschiedenis en

het ruimtelijke afwegingskader ‘klimaatadaptieve gebouwde omgeving’ van

unieke ligging binnen het landschap. Deze kwaliteiten vormen niet alleen

de Rijksoverheid. Dit afwegingskader maakt inzichtelijk waar er gebouwd

het fundament van onze identiteit, maar zijn ook cruciale bouwstenen voor

kan worden door per locatie de risico’s te tonen op het gebied van

een duurzame toekomst. In een tijd waarin klimaatverandering en

waterveiligheid, wateroverlast, bodemdaling en drinkwater. Het

stedelijke groei grote uitdagingen vormen, kiezen we ervoor om onze

afwegingskader geeft ook aan dat je bij locaties met hogere risico’s meer

natuur, waterstructuren en erfgoed in samenhang te versterken. Groen,

maatregelen dient te nemen om overlast te voorkomen.

water en erfgoed zijn daarbij de dragers van onze ruimtelijke ontwikkeling. We benutten de kracht van het landschap, zoals historische structuren, archeologische vindplaatsen en water- en bodemsystemen, om een leefomgeving te creëren die toekomstbestendig, gezond en aantrekkelijk is. Met slimme combinaties van klimaatadaptatie, energie, biodiversiteit en cultuurhistorie bouwen we aan een robuuste groenblauwe structuur die het dorp verbindt, verkoeling biedt en uitnodigt tot ontmoeting. Zo blijft Voorschoten een fijne plek om te wonen, werken en recreëren — nu en voor toekomstige generaties.

Ons watersysteem beschermen we. We dragen samen met het waterschap zorg voor schoon en veilig water. Dat doen we onder andere door een gescheiden rioolstelsel aan te leggen waar we het riool vervang. Waar nodig wordt dit gecombineerd met het aanleggen van warmtenetten. Op die manier hoeft de straat maar één keer open en ervaren onze inwoners zo min mogelijk overlast. We zetten in op natuurlijke infiltratie van regenwater in de bodem om wateroverlast en droogte te voorkomen. Daarom kijken we bij de herinrichting van onze openbare ruimte naar mogelijkheden voor waterberging. Dat doen we bij voorkeur bovengronds, bijvoorbeeld met

5.4.2 Groen, blauw en erfgoed zijn onze dragers Water en bodem

wadi’s, greppels en een verlaagd maaiveld. Regenwater kan opgevangen en hergebruikt worden voor beregening van tuinen en voor huishoudelijke doelen, zoals voor de wasmachine en het toilet.

Voorschoten is ontstaan op hoger gelegen grond. Het water- en bodemsysteem was bepalend in ons ontstaan en is vandaag de dag nog steeds de basis waarop we leven. Voor een duurzame toekomst is het van belang om water en bodem als sturend principe te gebruiken bij nieuwe

Natuur en groen De komende jaren werken we aan de ontwikkeling van een robuuste groenblauwestructuur. Deze structuur verbindt de belangrijkste groene en 63

blauwe gebieden binnen en buiten het dorp, zoals parken, plantsoenen,

Kwantitatief meer groen

waterpartijen en natuurgebieden. Hiermee versterken we groenblauwe

We benutten kansen aan om gericht meer groen toe te voegen. In 2030

ecologische routes binnen het dorp en in het buitengebied en sluiten we

willen we onze groenblauwe dooradering verbeteren door te werken aan

aan op regionale structuren voor een krachtig ecosysteem voor mens en

een landelijk gebied dat ten minste voor 5% bestaat uit

dier.

landschapselementen. Dit groeit door naar 10% in 2050. In het dorp werken we ook aan meer groen, bijvoorbeeld bij de herinrichting van de

De komende jaren willen we in het dorp verdichten, zodat we ons

openbare ruimte, met tegelwippen, het vergroenen van middenbermen en

waardevolle landschap behouden. Hiermee wordt het belang van een

door meer (grote) bomen te planten. Bij het realiseren van groen hebben al

robuuste groenblauwe structuur als tegenwicht en ademruimte steeds

bij de planvorming en aanleg aandacht voor de consequenties die het groen

groter. Hoewel Voorschoten over relatief veel groen beschikt, ligt de opgave

heeft voor de begeer opgave.

in het versterken van de kwaliteit ervan. De groene strategie richt zich daarom op het verbeteren van biodiversiteit en het vergroten van de

De opbouw van het groen is gebaseerd op het onderliggende en

bruikbaarheid van het groen, zoals recreatie, mobiliteit en klimaatadaptatie.

omringende landschap. De hoofdgroenstructuur bestaat uit de volgende

Dit wordt bereikt door bestaande groengebieden met elkaar te verbinden en

elementen:

gericht ontbrekende schakels in het netwerk aan te vullen en te versterken.

•

het landelijk gebied met polderlandschap, landgoederenzone en het parklandschap,

Waar mogelijk benutten we samenwerkingskansen in de regio, zoals bij de

•

de groene buffer tussen Adegeest/Krimwijk en Noord Hofland

Tweede Groene Ring van Leiden, het Groenblauwe Raamwerking in de

•

de waterstructuur en de groene zomen langs Voorschoten;

Westflank en het Uitvoeringsprogramma Duin Horst & Weide. Ontbrekende

•

de grote groengebieden: buitenplaatsen, parken, sportparken en begraafplaats en groenstroken van formaat;

schakels in deze structuur richten we groenblauw in. Deze groenblauwe structuur vormt de basis voor een aantrekkelijk en gezond dorp, maakt ons klimaatrobuust en nodigt uit tot bewegen en ontmoeten. Hiermee

•

de karakteristieke groene lijnen: lommerrijke lanen, en de groene routes in de wijk en naar buiten.

beschermen we onze historie en versterken we de betekenis van het groen, zowel voor dieren, planten en mensen.

De groene lijnstructuren leveren een bijdrage aan het handhaven en versterken van het groene karakter van het dorp doordat zij verbindende schakels vormen tussen landgoederen, parken, groenzones en wijken. Zij zijn beeldbepalend voor het karakter van heel Voorschoten. Onze gemeentelijke hoofdgroenstructuur, groene buffers en wijkgroen willen we 64

beschermen en zoveel mogelijk completeren. Zowel in het dorp als naar het

biodiversiteit. We werken aan het verbeteren van de leefomgeving van deze

buitengebied. Zo ontstaat een aaneengesloten groen netwerk. Daarbij zien

icoonsoorten.

we kansen voor het uitbreiden en beter zichtbaar maken van de waterstructuur, zodat deze bij het centrum en in de woonwijken goed ervaarbaar is.

In de bebouwde omgeving zien we kansen voor het verhogen van de biodiversiteit. Dat doen we door in te zetten op natuurinclusief bouwen waarbij ontwikkeling samengaat met versterking van biodiversiteit,

De aanvullende aanplant van groene bomenlanen en het versterken van

bijvoorbeeld in de inrichting van de openbare ruimte. In het buitengebied

een groene bomenring rondom het centrum draagt bij aan de biodiversiteit

zetten we in op duurzame landbouw en veeteelt, en op het respecteren van

en leefkwaliteit binnen het dorp. Deze structuren worden zoveel mogelijk

het historische karakter.

gecombineerd met routes voor wandelen en fietsen, zodat aantrekkelijke en koele verbindingen ontstaan. Daarnaast zien we kansen voor groene

Onze groene en blauwe netwerken zijn vaak nauw verbonden met onze

speelplekken, schoolpleinen en sportplekken.

historie en vormen zo de basis van onze cultuurhistorische en landschappelijke waarden. Van het Romeinse kanaal van Corbulo (gelegen

Kwalitatief hoogwaardig groen We verbeteren de kwaliteit van ons groen en verhogen daarmee de biodiversiteit. Het huidige groen willen we in stand houden en versterken. Groenstructuren willen we aan elkaar verbinden, zowel hoofdgroenstructuren als wijkgroenstructuren. Dit geldt ook voor onze waterstructuren. We houden ook rekening met kleine onderdelen, zoals poelen, wegbermen en nestgelegenheden rondom woningen. Eentonige boom- en heesterstructuren vullen we waar mogelijk aan met verschillende inheemse bomen en ons groen beheren we natuurinclusief. In het buitengebied beschermen en ontwikkelen we de voor Voorschoten

rond de huidige Vliet), de Hollandse lindes aan de Voorstraat, buitenplaatsen met opvaarten tot het kasteelpark van Duivenvoorde. In samenhang vormt het een sterk ecologisch netwerk, dat we in stand houden en versterken. Groene en blauwe structuren verbinden wijken met elkaar, met het centrum en het landschap. Dit maakt het prettig om wandelend of fietsend naar het centrum te gaan. Vanuit het dorp ben je zo in het Nationaal Park Hollandse Duinen en Vlietland. Samen met buurgemeenten en provincie beschermen en ontwikkelen we deze cultuurhistorische, landschappelijke, recreatieve en natuurwaarden door ze aan te sluiten op de robuuste groenblauwe structuur en beleefbaar en toegankelijk te maken.

karakteristieke natuurtypen, zoals de stinsenflora en de bostypen in de landgoederen, het vochtige bostypen (Elzenbroek) en natte gras- en

Monumentale bomen zijn onze groene dragers die voortkomen uit onze

hooilanden in de strandvlakten. De provincie Zuid-Holland heeft 40

ontstaansgeschiedenis. Voor het beschermen van deze bomen en behouden

icoonsoorten benoemd die van belang zijn voor gezonde natuur en

65

van het groene karakter is een lijst van beschermwaardige bomen

We beschermen ons erfgoed door het een status te geven, zoals

vastgesteld.

beschermde dorpsgezichten of gemeentelijk monumenten. We houden niet alleen rekening met het gebouw zelf, maar ook met de omgeving. Ook

Bruikbaar groen

gebiedskarakteristieken zoals monumentbiotopen, landschappelijke,

Voor de leefbaarheid van Voorschoten is groen cruciaal. We richten de

stedenbouwkundige en architectonische zijn waarden die we koesteren. Dit

openbare leefruimte beweegvriendelijker in op locaties die al een

wordt in het omgevingsplan verder uitgewerkt. Beschrijvingen van

ontmoetingsfunctie hebben en/of een sportief karakter uitdragen. Dit

karakteristieke panden en objecten uit de inventarisatie uit 2010 worden

betreft bijvoorbeeld sportpark Adegeest, grote parken en de omgeving van

samen met de beschermde objecten en gebieden uit de cultuurhistorische

gebouwen met een openbare functie zoals bibliotheek, buurthuizen en

waardenkaart opgenomen in het omgevingsplan. We stimuleren

zwembad Het Wedde. Sportpark Adegeest wordt via groene en recreatieve

mogelijkheden voor herbestemming om erfgoed te behouden. Daarnaast is

structuren en actieve verkeersroutes verbonden met de openbare ruimte

het verduurzamen van erfgoed belangrijk.

waardoor het een ontmoetingsplek wordt en startpunt voor verschillende sporten en activiteiten.

Erfgoed gebruiken we als onderlegger, inspiratiebron en katalysator voor nieuwe ontwikkelingen. Bij nieuwe ontwikkelingen willen we de historische

Naast de robuuste groenblauwe structuur werken we aan een fijnmazig

beleefbaarheid en erfgoed versterken en uitdragen. Deze ontwikkelingen

netwerk van aantrekkelijke groenblauwe verblijfsplekken op buurtniveau,

moeten bijdragen aan een gevoel van identiteit, saamhorigheid en

zoals speel- en beweegplekken. Op die manier is groen, ontspanning en

verbondenheid met de plek. Hierbij houden we rekening met

gezond bewegen voor onze inwoners in hun directe woonomgeving

cultuurhistorische structuren, architectonische ensembles en

mogelijk.

samenhangende beeldkwaliteiten. Hiermee versterken we de ruimtelijke en sociale identiteit en herkenbaarheid van Voorschoten.

Erfgoed Erfgoed maakt onlosmakelijk deel uit van ieders leefomgeving en culturele geschiedenis. We beschermen ons erfgoed door het te behouden, beleefbaar te maken en te ontwikkelen. Dat geldt zowel voor het materiële als immateriële erfgoed. Erfgoed is immers meer dan de beschermde monumenten en gebieden. Met verhalen houden we ons (immateriële) erfgoed levend. De stenen en het landschap vertellen het verhaal.

We werken samen met maatschappelijke organisaties, zoals de Vrienden van Voorschoten, aan bewustwording, kennis- en draagvlakvergroting en het beleefbaar en zichtbaar maken van cultureel erfgoed. We geven uitvoering aan het verdrag van Faro van de raad van Europa: de mens staat centraal en de benadering is niet louter expert gedreven, het is immers de mens die betekenis aan het erfgoed geeft.

66

5.4.3 Duurzame energie

worden gemaakt. Om Voorschoten te kunnen aansluiten op WarmtelinQ is

In 2050 is Voorschoten energieneutraal. We bereiken dat in de eerste

een warmeteoverdrachtstation noodzakelijk. Om de realisatie van een

plaats door energie te besparen. We besparen in 2030 11% (ten opzichte

warmteoverdrachtstation mogelijk te maken, wordt ruimte gereserveerd op

van 2014) en in 2050 realiseren we een besparing van 30%. Deze

Hofweg-Zuid. Voor geothermie onderzoeken we de inpasbaarheid in

besparingen realiseren we vooral door (het stimuleren van) isolatie van

Voorschoten. Aquathermie zou wellicht in de (Korte) Vliet kunnen worden

gebouwen en het stimuleren van het gebruik van duurzamere vormen van

toegepast.

mobiliteit. Hiervoor werken we samen met onze inwoners, woningcorporaties, maatschappelijke organisaties en bedrijven. Voor het vervullen van de resterende energiebehoefte, bouwen we het gebruik van fossiele energie af: in 2050 is Voorschoten aardgasvrij. Dit betekent dat we inzetten op opwek van duurzame elektriciteit en de warmtetransitie.

Als gemeente moeten we onder de Omgevingswet een warmteprogramma opstellen. Hierin geven we per cluster aan wat de aanpak is om van aardgas af te stappen voor het verwarmen van woningen. Naar verwachting is deze in de loop van 2026 gereed. In de Transitievisie Warmte 1.1 zijn Krimwijk en Noord-Hofland aangewezen als startwijken. In Krimwijk zijn we al gestart met het uitvoeringsplan, voor Noord-Hofland zal een

Duurzame energie opwekken

uitvoeringsplan worden opgesteld. Tussen 2030 en 2040 verwachten we te

In 2050 willen we tussen de 90 en 100 GWh per jaar aan duurzame

starten met het maken van uitvoeringsplannen voor de warmteclusters

elektriciteit opwekken in Voorschoten. Daarvan willen we in 2030 tussen de

Boschbloem, Vlietdorp en Nassaucentrum. Daarna gaan we aan de slag met

30 en 40 GWh per jaar duurzame opwekking hebben gerealiseerd.

de overige warmteclusters.

Duurzame warmte

Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheden voor geothermie als

Onze huizen en gebouwen verwarmen we in de toekomst niet meer met aardgas. Daarom zoeken we een andere warmtebronnen. Voor een deel van Voorschoten zien we een collectief warmtesysteem als de meest geschikte optie voor aardgasvrije verwarming. Warmte uit WarmtelinQ, geothermie en aquathermie zijn de voorkeursbronnen voor een collectief warmtesysteem in Voorschoten. WarmtelinQ is een leiding die restwarmte uit de haven van Rotterdam naar onze regio brengt. Met deze bron kan de warmtetransitie sneller van start gaan en een groot deel van Voorschoten aardgasvrij

warmtebron.

Zon Voor een groot deel willen we duurzame energie opwekken met zonneenergie. Dit doen we door: •

Het maximaal benutten van de mogelijkheden voor zonnepanelen op daken van huizen maar vooral ook van grote bedrijfslocaties.

•

We faciliteren de inpassing van kleinschalige zonnevelden (1-2 ha) op land in het buitengebied. Daarnaast onderzoeken we de 67

mogelijkheden voor solar carports (overkappingen met

zullen we de energie-infrastructuur in Voorschoten moeten aanpassen om

zonnepanelen en eventueel laadinfrastructuur op grotere

netcongestie op te lossen.

parkeerterreinen). •

Voor grootschalige initiatieven voor zonnevelden op land zien wij als

We reserveren ruimte voor een nieuw onderstation. In eerste instantie zijn

gemeente in Voorschoten geen mogelijkheden.

daarvoor vier voorkeurslocaties voor in beeld: •

Langs de Korte Vliet;

Wind

•

IJsbaan;

De provincie onderzoekt de mogelijkheden voor opwek windenergie in het

•

Dobbewijk;

buitengebied. De verruiming van zoekgebieden betekent nog niet dat er

•

Sint Nicolaespark.

concreet locaties in Voorschoten onderzocht worden, maar wel dat de uitkomsten van het onderzoek mogelijk wijzigingen in het omgevingsbeleid

Voordat we een definitieve keuze maken tussen deze locaties, wordt de

voor wind- en zonne-energie kunnen inhouden. We houden dit onderzoek

geschiktheid van deze locaties in samenwerking met de netbeheerder nader

scherp in de gaten.

onderzocht. Op wijkniveau is er tot 2050 een verdubbeling van het aantal middenspanningsruitmtes (‘buurttransformatorhuisjes’) noodzakelijk. De

In de gemeentelijke Uitgangspuntennotite Windenergie, buurtaccu’s en middenspanningsruimtes is opgenomen dat in Voorschoten enkel kleine windturbines toegestaan (met een ashoogte tot 15 meter en een rotordiameter van meer dan 2 meter) en enkel buiten de woongebieden in bestaand stads- en dorpsgebied. Daarbij worden nadrukkelijk voorwaarden aan gesteld veiligheid, landschappelijke inpassing en hinder. Hierdoor zien wij vooralsnog binnen onze gemeente geen ruimte

exacte locaties voor deze voorzieningen worden in nauwe samenspraak met de buurten uitgewerkt, conform de uitgangspunten uit de Uitgangspuntennotite Windenergie, buurtaccu’s en middenspanningsruimtes. Ook staan wij open voor het plaatsen van buurtbatterijen om netcongestie te voorkomen, mits dit op een zorgvuldige en veilige wijze plaatsvindt, conform eerder genoemde uitgangspuntennotitie.

voor windturbines.

5.4.4 Duurzaam en klimaatrobuust Voorschoten Aanpassen van het elektriciteitsnet

We ervaren steeds meer de gevolgen van klimaatverandering. Daardoor

De capaciteit van ons stroomnet wordt uitgebreid om te kunnen voldoen

hebben we meer dan vroeger te maken met hevige regenbuien gepaard

aan de toenemende vraag naar elektriciteit, die de komende jaren door

met wateroverlast en periodes van hitte en droogte. We willen beter

elektrificatie verder zal toenemen. Mede als gevolg van de energietransitie

voorbereid zijn op de gevolgen van klimaatverandering. Daarom

68

bevorderen we de klimaatrobuustheid, een goede milieukwaliteit en

voorkomen van hittestress is erop gericht om te zorgen dat ook bij

duurzame energievoorzieningen in Voorschoten. In 2040 moet Voorschoten

(extreme) hitte Voorschoten een prettige plek is om te verblijven.

klimaatadapatief en waterrobuust ingericht zijn. Dat betekent dat we bestendig zijn tegen extremen buien, hitte en droogte.

Voor de genoemde focuswijken voor klimaatadaptatie stellen we samen met maatschappelijke organisaties, inwoners en ondernemers

Het klimaatadaptatiebeleid van Voorschoten heeft als doel dat Voorschoten

klimaatactieplannen op. Daarin beschrijven we op welke wijze we

leefbaar blijft, en daarom groener en klimaatrobuuster wordt. Om dit te

klimaatadaptatie realiseren via aanpassingen in de openbare ruimte. We

bereiken zijn er zes kerndoelstellingen opgesteld:

maken bijvoorbeeld meer ruimte voor waterberging door aanpassingen in

1. Voorschoten is een prettige plek om te verblijven, ook bij hitteextremen.

het groen, het aanbrengen van éxtra groen en toepassen van halfverharding bij parkeerplaatsen (grastegels) en onder verharding

2. Er is beperkte schade door langdurige droogte.

(infiltratiekratten). We kijken eerst naar de mogelijkheden voor

3. Er is beperkte hinder en schade bij hevige regenval.

waterbergen en -vasthouden in het groen, daarna naar het aanpassen van

4. Voorschoten is voorbereid op een overstroming.

versteende situaties en tot slot naar ondergrondse mogelijkheden. Bij

5. Voorschoten wordt groener en blauwer.

grootschalige rioolrenovatie, de aanleg van warmtenetten en bij ruimtelijke

6. Voorschoten heeft klimaatadaptatiebeleid met oog voor alle

ontwikkelingen nemen we de wateropgave mee. Hierbij dient een goede

inwoners.

afweging te worden gemaakt tussen de verschillende ruimteclaims (zowel boven- als ondergronds), zoals voor klimaatadaptatie, energie en veiligheid.

In heel Voorschoten werken we aan de grote wateropgave. Het beperken van hinder en schade bij regenval is gericht op het voorkomen van

Ook bij hitte-extremen moet Voorschoten een prettige plek zijn om te

waterschade aan panden en het voorkomen van onbegaanbare wegen. Dit

verblijven. We werken aan een klimaatadaptieve omgeving door met het

vraagt om oplossingen voor het bergen en vasthouden van water in het

planten van meer bomen hitte-overlast te voorkomen.

groen, grijs (bijvoorbeeld met infiltratiebakken) of ondergronds.

Boomkroonbedekking- en volume zijn daarin bepalend, want één grote boom doet meer tegen hitte-overlast dan drie kleine bomen. We werken toe

De wijken Vlietwijk, Krimwijk, Noord-Hofland en Starrenbrug zijn het meest

naar een boomkroonvolume van meer dan 30%. In 2024 hadden we in

kwetsbaar. Het weerbaar maken van deze wijken tegen klimaatverandering

Voorschoten een boomkroonvolume van 1,3 tot 2,2 m³ per m². Dit willen

heeft onze prioriteit. Per wijk is de wateropgave bekend en gekwantificeerd.

we vergroten naar minimaal 2,2 m³ per m². Binnen 300 meter van elk

De belangrijkste opgaven in deze wijken richten zich vooral op het

pand moet een koele, groene verblijfsplek zijn van minstens 200 m²

tegengaan van hittestress en het tegengaan van wateroverlast. Het

beschikbaar zijn. 69

Naast maatregelen in de openbare ruimte is het belangrijk dat ook in tuinen en privéterreinen klimaatadaptatieve maatregelen worden uitgevoerd. We stimuleren inwoners en ondernemers om hun tuinen en terreinen klimaatadaptief in te richten. In Krimwijk zijn we al bezig met het verbeteren van het bestaande groen. Op plekken waar het riool wordt vervangen en de straat open gaat kijken we naar kansen om de openbare ruimte klimaatadaptief in te richten met meer ruimte voor groen en waterberging en -infiltratie. Het klimaatadaptief maken van onze leefomgeving gaat hand in hand met het verbeteren van de biodiversiteit. Dit wordt toegelicht in paragraaf 5.4.3 Groen, blauw en erfgoed zijn onze dragers.

70

06 De gebiedsgerichte uitwerking

71

De gebiedsgerichte uitwerking

06

6.1 Inleiding Hoofdstuk 5 beschrijft per thema onze visie en doelen voor de toekomst. Deze ambities zullen ergens binnen de gemeente een plaats krijgen. Waar en hoe die in de praktijk vorm krijgen, hangt af van de locatie binnen de gemeente. Zo zullen onze ambities voor de toekomstbestendige economie vooral terechtkomen op onze bedrijventerreinen, terwijl in de woonwijken meer nadruk komt te liggen op een passende woning voor iedereen. In dit hoofdstuk beschrijven we daarom hoe we de negen thematische ambities per gebied uitwerken. We onderscheiden hiervoor de volgende deelgebieden binnen de gemeente Voorschoten (zie figuur 20): •

centrum;

•

woonwijken;

•

bedrijventerreinen;

•

buitengebied, natuur en landgoederen.

We kiezen voor deze indeling in typen gebieden, vanuit de gedachte dat we in die gebieden op eenzelfde manier willen sturen om onze visie en doelen te bereiken. Verschillen en accenten binnen een gebied zullen we waar dat relevant is ook benoemen.

Figuur 20: Deelgebiedenkaart

72

Per deelgebied gaat dit hoofdstuk in op de volgende onderdelen: Huidige situatie: deze paragraaf beschrijft beknopt het karakter van het deelgebied. Dat zijn bijvoorbeeld de ruimtelijke kenmerken en kwaliteiten van het gebied. Algemeen uitgangspunt is dat ontwikkelingen bijdragen aan of aansluiten bij het karakter van het gebied waar ze plaatsvinden. Deze gebiedsbeschrijving vormt daarvoor de basis. Gebiedsgerichte koers met afwegingskader: onder koers geven we de visie en richting aan voor het desbetreffende deelgebied. Dit is de ruimtelijke vertaling van het thematische hoofdstuk. Het afwegingskader is een beeldende weergave van de koers van de gemeente. Het afwegingskader omvat de negen thema’s van de omgevingsvisie. Op gemeenteniveau wordt ervan uitgegaan dat alle ambities even belangrijk zijn. Niet alle ambities passen echter in alle gebieden in gelijke mate. Per deelgebied kan die balans dus anders zijn.

73

Afwegingskader Het afwegingskader werkt als volgt. Iedere as vertegenwoordigt een ambitie en bestaat uit vijf punten. Als het bolletje in het midden staat (plek drie) betekent dit dat het ambitieniveau gelijk is aan het gemiddelde van de omgevingsvisie (zie figuur 21). Meer punten (meer naar buiten) betekent dat de ambitie in het betreffende gebied meer nadruk krijgt dan gemiddeld. Minder punten (meer naar binnen) betekent dus dat de ambitie in dit gebied minder prioriteit heeft ten opzichte van het gemiddelde. Per deelgebied mogen 27 punten verdeeld worden. Waar een bolletjes meer naar buiten gaat, moet een ander bolletje meer naar binnen. Dit helpt om keuzes te maken over de verhouding tussen ambities. We gebruiken het afwegingskader onder andere bij het ontwikkelen van nieuw beleid, het opstellen van het omgevingsplan en het toetsen van nieuwe (buitenplanse) initiatieven. Het afwegingskader maakt namelijk in één oogopslag duidelijk welke ontwikkelrichting wenselijk is. Ambities worden namelijk ten opzichte van elkaar geprioriteerd.

Figuur 21: Het afwegingskader met de negen thematische ambities van de gemeente Voorschoten

74

6.2 Centrum

het centrum waarbij de kwaliteiten de basis en inspiratie vormen voor nieuwe ontwikkelingen.

6.2.1 Huidige situatie Het centrum van Voorschoten is het kloppend hart van het dorp. Hier zijn

Duurzaam en klimaatrobuust Voorschoten - We werken aan het

de meeste voorzieningen, zoals winkels, horeca en cultuur te vinden. Het is

verduurzamen van het centrum en een klimaatrobuuste omgeving met

een plek waar onze inwoners samenkomen en elkaar ontmoeten. In de

meer ruimte voor groen.

Schoolstraat zijn de meeste winkels te vinden. De horeca concentreert zich meer in de Voorstraat, met op vrijdag een gezellige markt. Daarnaast is het

Duurzame energie - In het centrum zetten we stappen voor de omslag

centrum de plek voor jaarlijkse festiviteiten zoals de Paardenmarkt.

naar duurzame energie.

Daarmee is het centrum een trekker voor het hele dorp en van mensen daarbuiten.

Plezierig wonen voor alle leeftijden - Onze ambitie is om in en rond het centrum woningen toe te voegen. We onderzoeken woningbouw in de

Het centrum is aantrekkelijk door haar historische karakter met de

noordflank van het centrum bij de Kruispuntkerk en op het Sir Winston

Voorstraat, verschillende panden op de Schoolstraat, de Dorpskerk, het

Churchillplein. En aan de zuidflank op het MOC-terrein en Burgemeester

Raadhuis, de Kruispuntkerk, de pastorie en het Berkhoutpark.

van der Haarplein. Op Huize Bijdorp op steenworp afstand van het centrum worden woningen gerealiseerd en wordt het park opengesteld.

Wonen, winkelen en werken zijn in het centrum niet strikt gescheiden. Met name in de Voorstraat en Treubstraat wisselen woningen en voorzieningen elkaar af.

6.2.2 Gebiedsgerichte koers Groen, blauw en erfgoed zijn onze dragers - Het historische karakter van het centrum is een belangrijke drager van onze identiteit als dorp. Historisch waardevolle bebouwing en groenstructuren willen we behouden

Verenigd Voorschoten - Het centrum is de plek voor inwoners om elkaar te ontmoeten, samen dingen te organiseren en waar jaarlijkse evenementen worden georganiseerd voor het dorp. Hier willen we maatschappelijke functies clusteren waar het hele dorp gebruik van maakt, zoals de bibliotheek en cultureel centrum. We werken aan deze ambitie met de realisatie van de Centrumvisie het centrum als kloppend hart voor Voorschoten.

en benutten om hiermee bij te dragen aan de kwaliteit van het centrum

Veerkrachtig gezond – De openbare ruimte in het centrum moet

waarin het historische verleden van Voorschoten zichtbaar is. De

uitnodigen tot samenzijn, ontmoeten, spelen en bewegen. We zorgen voor

(historische) kwaliteiten gebruiken we als leidraad voor de ontwikkeling van

75

een groene inrichting, waarmee we werken aan klimaatadaptatie en hitte

De supermarkten op de koppen van de straten werken als trekkers naar het

voorkomen. We streven naar rookvrije openbare ruimten.

centrum. De speciaalzaken in de buurt profiteren hiervan doordat mensen hun supermarktbezoek eerder combineren met een bezoek aan hun zaak

Gezond op weg - In het centrum zorgen we voor prettige wandel- en

als deze op loopafstand ligt van een supermarkt. Het centrum wordt

fietsroutes stimuleren mensen om gezond te voet of fietsend naar het

compact gehouden door in de aanloopstraten transformatie van winkels en

centrum te gaan. De openbare ruimte van het centrum pakken we de

horeca naar wonen toe te staan. Zo zorgen we voor een aantrekkelijk

komende tijd aan door het in te richten tot een aantrekkelijk verblijfsgebied

centrum en gaan we leegstand tegen. Daarnaast zetten we in op

met voldoende groen. De ruimte voor de auto maken we minder prominent.

versterkende combinaties van functies die de levendigheid en identiteit

Het sprekende historische en ontspannen karakter van de Voorstraat kan

versterken.

beter tot haar recht komen als de auto minder dominant aanwezig is. We starten met het centraal gelegen Treubplein en maken hier meer ruimte

Vitaal ondernemerschap - We zetten in op vitaal ondernemerschap door

voor verblijf en activiteiten.

(lokale) ondernemers te ondersteunen en ruimte te bieden voor diverse functies in het centrum, zoals kleine kantoren. Dit is belangrijk voor de

Centrum als kloppend hart voor Voorschoten - Het centrum is het

levendigheid van het centrum.

kloppend hart van het dorp. We zetten hier in op vitale voorzieningen die voor het hele dorp van belang zijn. Zo versterken we de positie van Voorschoten als zelfstandig dorp. Niet alleen omdat een groot deel van de

Op figuur 22 is verbeeld hoe het afwegingskaders ingevuld is op basis van deze gebiedsgerichte koers.

voorzieningen hier zitten, maar ook omdat dit een plek is waar inwoners elkaar ontmoeten en dit het dorpse gevoel versterkt. Daarnaast versterken we het centrum met nieuwe functies, zoals de verbouwing van het gemeentehuis met de bibliotheek. Deze krijgt een brede functie als huiskamer van Voorschoten. In de Kruispuntkerk wordt ons cultureel centrum gerealiseerd. We maken ook ruimte voor multifunctioneel gebruik van panden, zodat werken en beleven beter kunnen worden gecombineerd en er ruimte is voor vernieuwende businessmodellen.

76

Figuur 22: Afwegingskader voor het deelgebied centrum

77

Figuur 23: Sfeerbeeld deelgebied centrum in 2040

78

6.3 Woonwijken

Woonwijken 1950-1970

6.3.1 Huidige situatie

toegevoegd. Tot deze periode behoren Vlietwijk, Noord-Hofland-oost,

Voorschoten kent verschillende woonwijken. In de omgevingsvisie maken

Adegeest, Nassauwijk, Boschgeest en de bebouwing aan ‘De Hooghkamer’,

we een onderscheid tussen vooroorlogse wijken, woonwijken gebouwd

ten oosten van de Leidseweg. De wijken zijn op een vergelijkbare manier

tussen 1950 en 1970, woonwijken gebouwd tussen 1970 en 1990 en de

opgezet met een stratenpatroon waarbij straten loodrecht op elkaar staan

woonwijken na 1990.

waardoor duidelijk blokken ontstaan. De bouwblokken bestaan vaak uit

In de jaren ’50 en ’60 is Voorschoten flink gegroeid en zijn veel woningen

eenzelfde soort bebouwing waardoor uniformiteit ontstaat. De wijken zijn Vooroorlogse wijken

vaak breed opgezet met veel ruimte voor groen. De meeste gebouwen zijn

Tot de vooroorlogse wijken behoren Bloemenwijk, Krimwijk en Dobbewijk.

rijwoningen of middelhoge portiekflats.

De Bloemenwijk ligt ten westen van het centrum van Voorschoten. Hier liepen vroeger de historische routes van Voorschoten naar Wassenaar,

Woonwijken 1970-1990

namelijk de Wijngaardenlaan en Papelaan. In de jaren ’30 is tussen deze

Waar de periode 1950-1970 zich kenmerkt door heldere lijnen en strakke

wegen de wijk Bloemenwijk gebouwd. De woningen in de wijk staan bij

uniforme bouwblokken, is de periode van 1970-1990 meer gericht op

elkaar in woonblokken. De openbare ruimte is ruim opgezet met veel

kleinschaligere structuren in de wijk, bijvoorbeeld in de vorm van

groen. Doordat de woningen vaak ook over een voortuin beschikken heeft

woonerven en hofjes (zogenaamde bloemkoolwijken). In deze periode zijn

de wijk een groen karakter. Krimwijk heeft een vergelijkbaar karakter als

de wijken Noord-Hofland-west en Bijdorp gebouwd. In beide wijken is de

Bloemenwijk, met woningen in blokken met groene voortuinen. In Krimwijk

relatie met water en groen merkbaar. Noord-Hofland-west wordt aan bijna

wordt de structuur van de wijk bepaald door de relatie met de Krimkade.

alle zijde begrensd door parkachtige groengebieden en in Bijdorp is de

De straten staan haaks op de kade. De Krimkade heeft een groen en

relatie met de Vliet duidelijk door de verschillende waterlopen.

waterrijk karakter. De Dobbewijk werd als enige woonwijk aan de westkant van de spoorlijn gebouwd. De wijk is door het spoor afgescheiden van de rest van het dorp. De woningen liggen aan de Donklaan en Papelaan. Rond de woningen is het industrieterrein Dobbewijk gebouwd.

Woonwijken 1990-heden Na 1990 is Voorschoten uitgebreid met Starrenburg, Krimwijk II, Van der Hoevenpark en het complex Beukenrode. Deze wijken en buurtjes hebben alle een ander karakter. Starrenburg I gebouwd aan het begin van de negentiger jaren lijkt nog op de wijk Bijdorp In Starrenburg II is het onderliggende landschap opgenomen in een formele structuur. De wijk

79

bestaat uit verschillende buurten met elk een eigen stedenbouwkundige

ontwikkelen en het PanoramaPark als Tweede groene ring van de gemeente

structuur en architectonische uitstraling.

Leiden.

Beukenrode is een relatief kleine uitbreiding van vier vrijstaande appartementengebouwen in een parkachtige omgeving van een oude buitenplaats met smalle waterlopen die in verbinding staan met de Vliet.

Duurzaam en klimaatrobuust Voorschoten - Over het algemeen zijn de woonwijken in Voorschoten prettige plekken om te wonen in het groen. Een groot deel van de woningen zijn echter gebouwd in de periode 1950-1990. In deze wijken liggen meerdere opgaven op het gebied van klimaat en

Van der Hoevenpark ligt aan de westzijde van Voorschoten, tegen het spoor. De wijk volgt de structuur van noord naar zuid met enkele lange straten met daartussen woonblokken. Ook deze wijk heeft een parkachtige uitstraling.

energie. Vlietwijk, Noord-Hofland, Starrenburg en Krimwijk hebben onze prioriteit als het gaat om ze klimaatadaptief te maken. Daarna onderzoeken we de mogelijkheden in andere wijken. In Adegeest en Noord-Hofland wordt het riool vervangen. We maken gebruik van meekoppelkansen, zoals het verbeteren van de openbare ruimte door een klimaatadaptieve

Krimwijk II ligt tussen de bestaande bebouwing aan de Krimkade en de

inrichting.

Vliet. Ook hier is gekozen voor een parkachtige uitstraling waarbij de woonblokken staan in een landelijke en waterrijke omgeving. De wijk is opgedeeld in zes deelgebieden met elk een eigen woonsfeer.

Duurzame energie - Woningen worden verduurzaamd en moeten van het gas af. In alle wijken starten we met isoleren. Per gebied kijken we wat het meest geschikte alternatief is voor aardgas: een individuele of collectieve oplossing. Dat doen we aan de hand van warmteclusters. In Krimwijk is al

6.3.2 Gebiedsgerichte koers

begonnen met het opstellen van een uitvoeringsplan met voornamelijk

Groen, blauwe en erfgoed zijn onze dragers - De robuuste

individuele oplossingen. Noord-Hofland is als eerste wijk aangewezen voor

groenblauwe structuur loopt door de woonwijken en omzoomt ons dorp. We

een collectief warmtesysteem. Naar verwachting wordt voor 2040 gestart

versterken deze structuur. Deze structuur wordt, naast een ecologische

met warmteclusters Boschbloem en Vlietdorp. In alle woonwijken wordt

verbinding, een verbinding tussen belangrijke gebieden binnen en buiten de

ruimte gezocht voor het realiseren van meer middenspanningsruimtes voor

gemeente die we koppelen aan aantrekkelijke wandel- en fietsroutes. Op

het elektriciteitsnet.

die manieren kunnen alle inwoners genieten van het groen en blauw in hun omgeving. Zo sluiten wij aan bij de landschapstafel Duin, Horst en Weide,

Plezierig wonen voor alle leeftijden - De woonopgave gaan we zoveel

het regionale groenblauwe raamwerk dat we met Holland Rijnland

mogelijk in het dorp aanpakken. We onderzoeken in de woonwijken mogelijkheden voor transformatie en verdichting. 80

Verenigd Voorschoten - Maatschappelijke voorzieningen, zoals eerstelijnszorg en onderwijs, moeten beschikbaar zijn in de wijken, dichtbij onze inwoners. We zetten in op brede ontmoetingsplekken waarin voorzieningen samen een gebouw delen. Veerkrachtig gezond - We werken samen aan een gezonde gemeenschap door in te zetten op behoud en versterking van de sportverenigingen en accommodaties. In de wijken zorgen we voor beweegvriendelijke en toegankelijke openbare ruimte. We streven naar rookvrije openbare ruimten. Gezond op weg - We stimuleren wandelen en fietsen en koppelen dit aan de robuust groenblauwe structuur, zodat mensen prettig kunnen fietsen en wandelen in het groen en langs het water. Centrum als kloppend hart van Voorschoten - Deze ambitie raakt aan het centrum. We voorzien geen prioriteit voor deze ambitie in dit deelgebied. Vitaal ondernemerschap - Bij winkelcentra Hofland en Adegeest verbeteren we de verblijfskwaliteit, zodat ze een aantrekkelijke centrale plek in de buurt blijven. We vinden het belangrijk om deze winkelcentra te behouden, zodat dagelijkse voorzieningen beschikbaar zijn in de buurt van

Figuur 24: Afwegingskader voor het deelgebied woonwijken

onze inwoners. Op figuur 24 is verbeeld hoe het afwegingskaders ingevuld is op basis van deze gebiedsgerichte koers. 81

Figuur 25: Sfeerbeeld stationsgebied in 2040

82

6.4 Bedrijventerreinen

Rond het station liggen verschillende kantoren en wat bedrijvigheid. Rond

6.4.1 Huidige situatie

bedrijvigheid en woningbouw te ontwikkelen.

het station zijn er kansen om hier een gemengd gebied met kantoren,

In onze gemeente zijn vijf bedrijventerreinen: de Dobbewijk, Molenlaan, Rouwkooplaan, Stationsgebied en Hofweg. De Dobbewijk is het grootste

6.4.2 Gebiedsgerichte koers

bedrijventerrein van de gemeente. Dit terrein ligt aan de Papelaan en aan

Groen, blauw en erfgoed zijn onze dragers - Op de bedrijventerreinen

de andere kant van het spoor dan de rest van het dorp. Aan de andere zijde

zetten we stappen in het vergroenen van de terreinen.

grenst het terrein aan het buitengebied, wat beschermd is als landgoederenzone en kroonjuweel. Aan de Donklaan en de Papeweg staan

Duurzaam en klimaatrobuust Voorschoten - Op alle terreinen werken

woningen, die dateren van voor de Tweede Wereldoorlog.

we aan vergroening, verduurzaming en de energietransitie. Op die manieren creëren we een prettige werkomgeving, pakken we hittestress en

Molenlaan en Rouwkooplaan zijn twee bedrijventerrein die centraal in het

wateroverlast aan en maken we stappen op weg naar een circulaire

dorp liggen. De Molenlaan is een klein bedrijventerrein met bedrijven en

bedrijfsvoering. Dit doen we samen met de ondernemers en eigenaren.

voorzieningen met daarboven woningen. Op de Rouwkooplaan zijn een aantal grotere bedrijven gevestigd.

Duurzame energie - De energietransitie is een belangrijke opgaven op de bedrijventerreinen in Voorschoten. We werken samen aan oplossingen voor

Bedrijventerrein Hofweg bestaat uit twee delen die van elkaar worden

de toekomstige energievoorziening gericht op het opwekken, opslaan en

gescheiden door de Voorschoterweg. Op het noordelijk deel zitten meerdere

uitwisselen van duurzame elektriciteit om zo onafhankelijk van het

kleinschalige autobedrijven in oudere bedrijfspanden omgeven door

elektriciteitsnet te worden. Dit kan bijvoorbeeld via energiehubs of een

woningen. Op het zuidelijke deel bevinden zich een grote autodealer,

gezamenlijk laadplein (ten behoeve van electrificering van het wagenpark).

jachtwerf en gemeentelijke opslag.

Zo wordt er in en rondom de Dobbewijk onderzocht of er mogelijkheden zijn voor een energiehub. Verschillende zoeklocaties voor een onderstation

In onze gemeente zijn met name kleine en middelgrote bedrijven in onder

van het elektriciteitsnet liggen binnen bedrijventerreinen (al hebben deze

meer productie, logistiek, bouw en groothandel gevestigd. Grote

op voorhand niet direct de voorkeur vanwege uitgangspunt om ruimte op

productiebedrijven of industrie ontbreken. Hierdoor zijn de gevolgen en

bedrijventerrein te behouden voor de economie).

risico’s op de woonomgeving beperkt.

83

Voor de aansluiting van Voorschoten op een regionaal collectief

door aandacht voor slimme logistiek, spreiding van vervoersstromen en het

warmtesysteem is een warmteoverdrachtstation nodig. Hiervoor zijn twee

ontmoedigen van overbodige autobewegingen. Per bedrijventerrein maken

locaties gereserveerd op de zuidzijde van bedrijventerrein Hofweg.

we gebiedsgerichte keuzes in samenwerking met ondernemers en omwonenden.

Plezierig wonen voor alle leeftijden - De woonopgave willen we binnendorps oppakken. Sommige bedrijventerreinen kunnen (deels)

Centrum als kloppend hart voor Voorschoten - In het kader van de

transformeren naar woningbouw, zoals de Molenlaan en Hofweg-Noord. Aan

juiste bedrijven op de juiste plek kunnen bedrijven op bedrijventerreinen

de Stationslaan worden bij verdichting ook woningen toegevoegd.

die beter in het centrum passen (dienstverlenend) naar het centrum verhuizen en daar bijdragen aan de levendigheid.

Verenigd Voorschoten - Een vereniging van ondernemers, zoals in een BIZ (bedrijfsinvesteringszone), draagt bij aan de sociale cohesie, uitstraling, aantrekkelijkheid en veiligheid van een bedrijventerrein. De gemeente moedigt ondernemers aan tot dergelijke samenwerking op de Voorschotense bedrijventerreinen.

Vitaal ondernemerschap - We zorgen met slimmer ruimtegebruik dat het juiste bedrijf op de juiste plaats komt. Dat betekent dat lichtere bedrijven (die weinig overlast geven), retail en kantoren die nu niet thuishoren op de bedrijventerreinen in de toekomst verplaatsen. Zwaardere bedrijven (die meer overlast geven) die wel thuishoren op de bedrijventerreinen, maar

Veerkrachtig gezond - We werken aan een gezonde omgeving op de woonwijken die aanzet tot bewegen en ontmoeten. Hinder van bedrijven gaan we zoveel mogelijk tegen door ‘het juiste bedrijf op de juiste plaats’.

daar nu niet zitten, zouden op termijn ruimte moeten kunnen vinden op de Rouwkooplaan en Dobbewijk. De ruimte die hiermee vrijkomt kan worden ingevuld met lichtere bedrijvigheid of wonen. Met deze schuif- en groeiruimte bieden we ondernemers een toekomstperspectief.

Gezond op weg – We streven naar toekomstbestendige bedrijventerreinen die goed bereikbaar, verkeersveilig én gezond zijn voor werknemers, bezoekers en logistiek verkeer. Daarbij kijken we naar de infrastructuur op het terrein zelf maar ook naar de verbindingen met de omliggende gebieden, het openbaar vervoer en (snel)fietsroutes. We stimuleren duurzame en actieve vormen van mobiliteit en zetten in op veilige fietsroutes, voldoende fietsenstallingen en wandelbare inrichting. Ook

In het kader van ‘het juiste bedrijf op de juiste plaats’ kan de toekomst van oudere kleinere bedrijventerreinen, zoals Molenlaan en Hofweg-Noord gelegen in woonwijken onderzocht worden. Wellicht is transformatie naar onder andere wonen en lichte bedrijvigheid wenselijk, waarbij de huidige bedrijven, indien nodig, verplaatsen naar een meer passende bedrijfslocatie.

werken we aan een betere verkeersveiligheid en schonere luchtkwaliteit

84

Per bedrijventerrein zien we de volgende koers voor ons:

centrum en de wijkwinkelcentra. Daarnaast is er ruimte voor kantoren en kleinschalige bedrijfsruimten om plaats te bieden aan lokale

Dobbewijk Dobbewijk richt zich op een dynamisch en toekomstbestendig ondernemersklimaat, met ruimte voor groeiende MKB-bedrijven, zowel uit Voorschoten als van buitenaf. We zien mogelijkheden voor een regionaal profiel, waarbij bestaande en nieuwe MKB-bedrijven samenwerken in en met de regio. Dit vraagt om verdichting, herontwikkeling van het Nippon-

dienstverlening, bijvoorbeeld voor een accountant of verzekeringsadviseur. Een flexibele samenwerkplek voor zzp’ers en ondernemers, inclusief horeca, kan de verbinding tussen wonen en werken versterken. Hoogwaardige architectuur, vergroening en een prettige verblijfskwaliteit zorgen ervoor dat het gebied als een aantrekkelijke ‘rode loper’ naar het centrum van Voorschoten fungeert.

terrein en mogelijk uitbreiding. Verduurzaming staat hoog op de agenda, in samenwerking met ondernemers en vastgoedeigenaren, met aandacht voor

Hofweg-Zuid

energietransitie, vergroening en circulair ondernemen. Daarnaast wordt

Hofweg-Zuid blijft behouden als bedrijventerrein, met aandacht voor

ingezet op verbeterde mobiliteit en verkeersveiligheid. Een representatieve

mogelijke verdichting. Het behoud van kwaliteit en vitaliteit als

en aantrekkelijke uitstraling draagt bij aan het ondernemersklimaat en

bedrijventerrein staat centraal, met een focus op verduurzaming,

voorkomt negatieve ontwikkelingen. Ondermijning blijft een belangrijk

energietransitie en het tegengaan van achteruitgang en versnippering.

aandachtspunt, waarbij wordt onderzocht welke maatregelen bijdragen aan een gezonde en veilige bedrijvigheid.

Hofweg-Noord Vanwege de ingesloten ligging en beperkte toegankelijkheid is woningbouw

Rouwkooplaan

op Hofweg-Noord een logische keuze, mits de bedrijfsruimte elders met

Op de Rouwkooplaan liggen kansen voor verduurzaming, zoals toevoegen