Notulen Raadsvergadering 23 mei 2024 (get.)

Als in de omgeving van het Geestwoningpad nog grieven of ongemakkelijkheden leven, neem dan ook even de tijd om die gewoon de wereld uit te helpen, want ik denk dat de grote winst van vanavond, ongeacht wat de stemverhoudingen worden, vooral voor de bewoners rondom het Geestwoningpad is. Mevrouw Ilić (GroenLinks): Voorzitter. Fijn dat wethouder Van der Elst zo snel geschakeld heeft toen duidelijk werd wat de opinie van de hele raad was. Feit is wel dat we hier nu staan met dank aan die zoektocht, hoe chaotisch ook, en dat snelle schakelen, want samen kom je dus toch echt ergens. Dank aan de SP, die dit dossier samen met GroenLinks zo getrokken heeft en het initiatief voor dit amendement nam. Het is ook mooi om te horen dat de wethouder direct de haalbaarheid in de markt verder onderzocht heeft. De fabriekswoningen die hij beschrijft, zien wij wel voor ons. Ze zijn bovendien milieuvriendelijker. Richting de VVD: we willen allemaal meer betaalbare woningen, zoals ook in het coalitieakkoord staat. Dit betekent dat je soms je nek uit moet steken. Wij durven dat wel. Natuurlijk moet je scherp zijn, maar we hebben de VVD-fractie er toch ook voor om de financiën in de gaten te houden? De voorzitter: Die interruptie zag u natuurlijk aankomen. De heer Lavrijsen (VVD): Ik was vorige week niet bij de training voor de raad, maar volgens mij heeft die nu al zijn vruchten afgeworpen.

De samenwerking tussen GroenLinks en de VVD is altijd goed geweest. Dat weet mevrouw Ilić. Mevrouw Ilić (GroenLinks): Tot slot: die flexwoningen schrijven we niet definitief af. Ze kunnen een aantrekkelijke tijdelijke oplossing zijn voor specifieke situaties. De motie vraagt slechts om dit serieus in gedachten te houden voor het Fixet-terrein, maar als het niet zinnig is, moeten we het natuurlijk niet doen. De heer Van den Ende (Voorschoten Lokaal): Voorzitter. Ik dank de wethouder voor het beantwoorden van de vragen. Amendement 293 is een fantastisch amendement. Amendement 294 steunen wij niet; sorry. Motie 324 steunen we ook niet. Laten we er een heel mooi project van maken aan het Oude Stationslaantje, zodat het daar een mooie toekomst wordt voor onze kinderen, die daar dan kunnen wonen. Mevrouw Van der Wende (CDA): Voorzitter. De beantwoording door de wethouder was fijn. Wat de wethouder heeft gezegd over amendement 294, was voor mij nog een beetje onduidelijk: "op een laag pitje". Ik begrijp dat de wethouder in het kader van dit amendement heeft aangegeven dat hij op de Fixet-locatie liever definitieve woningen heeft.

Dat begrijp ik, maar opties die zich voordoen en die concreet zijn, zoals wellicht een terrein achter de Laurentiuskerk of andere locaties, waar het niet om gemeentegrond gaat, zijn natuurlijk wel locaties die wat ons betreft ook in beeld moeten worden genomen. Daar moet serieus naar gekeken worden door de wethouder. Als hij daar nog iets meer duiding aan kan geven, kan ik het amendement iets beter snappen. Wellicht kan de wethouder ook gewoon toezeggen serieus naar dit soort locaties te kijken. We hebben het gehad over motie 324: op het Fixet-terrein wat ons betreft definitieve woningen en zo snel mogelijk als dat kan.

Raadsvergadering 23 mei 2024

15

De heer Posthuma (PvdA): Voorzitter. Ik dank de wethouder voor de beantwoording van alle vragen. Ook wij willen aan het eind van de tweede termijn even schorsen om overleg te kunnen voeren over de verschillende zaken die spelen. Ik begrijp het argument van de wethouder dat je eerst de raad informeert en dan de bewoners, maar het punt dat mevrouw Schroot maakte, is natuurlijk dat daar niet zo veel tijd tussen hoeft te zitten, maar dat is wel wat er gebeurd is. Weer refererend aan de heer Maassen: rond flexwoningen is er een iets minder zorgvuldig planproces, terwijl je normaal gesproken altijd juist een fasering hebt om mensen te informeren. Het zou juist bij flexwoningen, als je daarvoor kiest, goed zijn om in een vrij vroeg stadium ook de omgeving op een goede wijze mee te nemen. Daar wil ik dus echt toe oproepen: als je dit gaat doen - dat is niet de ideale situatie - informeer dan heel actief. Ik vind echt dat we het Fixet-terrein serieus in gedachten moeten houden; mevrouw Ilić refereerde er al aan. Ik heb ook een aantal ondernemers gesproken die enthousiast zijn dat er daar wat gebeurt in het dorp. Kijkend naar de plannenmakerij over het centrum hebben we niet een enorm goed trackrecord, om het zo maar te zeggen. De afgelopen jaren is er meer niet dan wel gebeurd. Als de noodzaak zo ongelofelijk groot is, vind ik dat we die woningen echt voorrang moeten geven.

De ruimte is er en de wens is er. Maak daar alsjeblieft gebruik van. Er zijn heel veel plekken in het centrum die we ook moeten gaan aanpakken. Daar komt een behoorlijke bak geld achter weg. Ik denk dat we dat heel goed kunnen prioriteren en ook in de tijd uit kunnen faseren. Wat mij betreft ligt dat Fixet-terrein dus nog heel goed boven water. De wethouder zegt heel duidelijk dat het snelle en goedkope wat voor flexwoningen gold, niet meer opgaat. Daar zegt hij bij dat dit eigenlijk in de laatste twee kwartalen duidelijk is geworden. We hebben met z'n allen in de commissie WRG gezeten. Die voorstellen worden dan ingediend. Als ik het goed begrijp, was in de eerste twee kwartalen al duidelijk dat "sneller en goedkoper" niet meer opgaat. Waarom zijn die voorstellen dan ingediend en waarom heeft hij die niet ingetrokken? Dat had namelijk een heel goede mogelijkheid kunnen zijn en dat had ons ook veel discussie en veel zorgen bij bewoners kunnen besparen. Daar krijg ik graag een reactie op. Mevrouw Schroot (D66): Voorzitter. Veel punten zijn al gemaakt die de spijker echt op de kop slaan. Die hoef ik niet te herhalen. We zijn blij dat de wethouder heeft toegezegd om weer met de bewoners in gesprek te gaan en dat de andere fracties het belang daarvan inzien. We moeten die verbinding met inwoners echt op een goede manier in stand houden.

Af en toe zal het weleens rommelen, maar dan moet het weer gecorrigeerd worden, zodat we weer goed met elkaar door een deur kunnen. Ook ik wil straks graag even schorsen om te overleggen over de Fixet-locatie. Ik zou zeggen: ga ongelofelijk hard aan de slag en maak deze coalitieperiode die plannen echt waar. De voorzitter: Ik stel voor om de wethouder eerst te laten reageren en daarna te schorsen. De tijd wordt overigens geklokt door de griffie en loopt dus wel degelijk door, ook voor het college. Wethouder Van der Elst: Voorzitter. In de richting van de fractie van de SP, meneer Maassen: het was echt een wonderlijke ervaring, want ik geloof echt dat de reactie van het college u aan het schrikken gemaakt heeft. Dat vond ik eigenlijk wel grappig. Ik hoop dat die adrenalinestoot smaakt naar meer. Laten we het dus gewoon nog een keer proberen, zonder het natuurlijk al te bont te maken, want we zitten voor andere fracties in deze mooie stoel; dat begrijpt u ook wel weer. Als we beslispunt 3 er met elkaar uit zouden fietsen … Dat "lage pitje" betekent nou net niet dat we het signaal willen afgeven dat we het helemaal niet meer doen. Laat het dus toch maar staan, omdat we het er al zo lang over gehad hebben. Dat is zo'n beetje de context. Dan de fractie van de VVD, meneer Lavrijsen. Ja, we hebben specifiek met één corporatie gesproken. Ik ga geen namen of rugnummers geven.

Ik heb het gecheckt met het lijstje "wat is voor en wat is tegen flexwoningen versus permanente bouw en zijn onze aannames of veronderstellingen juist? Het antwoord is bevestigend. De wil om daarmee met ons aan de slag te gaan, is er.

Raadsvergadering 23 mei 2024

16

Over de communicatie en participatie met bewoners zeg ik tegen alle fracties dat we u van tevoren op papier hebben laten weten hoe we dit zouden doen: eerst een raadsbesluit en dan voor de allerlaatste stukjes participatie van omwonenden. Dan moet je denken aan: waar komt de ingang precies en waar komt de wipwap voor de kinderen te staan? Dat is het dan ook; het is heel beperkt. We hebben dit van tevoren aangegeven. U hebt toen niet aangegeven dat het anders zou moeten. Het CDA, mevrouw Van der Wende. Laat beslispunt 3 alsjeblieft toch staan, maar gematigd. Oktober is genoemd. Er is niet eens een raadsvergadering in oktober. We zouden een informatiebrief kunnen sturen, maar dat is ons veel te SMART. Amendement 294 dus liever niet. Op het Fixet-terrein ben ik voldoende ingegaan; ik heb gisteren geleerd dat je dat met een "e" moet schrijven. De fractie van de PvdA raakt een gevoelige snaar: ja, we hebben - maar dan moeten we jaren terugkijken - wellicht een niet al te best trackrecord in tempo maken en in het voorkomen van onderzoek op onderzoek stapelen en maar geen besluit nemen. Dat moge zo zijn, maar dat is een extra reden voor dit college om het eens echt over een andere boeg te gooien. Ik spreek hier namens het hele college, dus de burgemeester en de wethouders. We doen het echt met elkaar. Het moet sneller. Dus onnodige onderzoeken uitgummen.

Als je van A naar B wilt, realiseer je dan dat de kortste lijn in principe een rechte streep is en niet anders. Dat lukt niet altijd, maar daar moet je wel je best voor doen. Dat is wat we feitelijk willen. De laatste twee kwartalen is er een boel duidelijk geworden over de "ja, maren", maar de klap op de vuurpijl, om het zo maar te noemen, was het inzicht dat we via de Kadernota beginnen te krijgen over de langetermijnfinanciën. Dat is toch wel heel erg zuur: € 921.000. Daarom zeiden we: dan gaan we in deze bijzondere situatie toch maar mee met de plannen van de heer Maassen. Dat punt heeft hij vanavond echt ten volle verdiend. De voorzitter: We gaan nu even schorsen. Is vijf minuten genoeg of wilt u liever tien minuten? Ik schors voor tien minuten. De vergadering wordt enige tijd geschorst. De voorzitter: Ik kijk naar de twee partijen die om de schorsing hadden gevraagd. Is er iets aan de raad te melden over de amendementen en de motie qua intrekking, aanpassingen et cetera? De heer Posthuma (PvdA): Voorzitter. We hebben even overlegd met D66 en GroenLinks. We houden motie 324 even aan. De voorzitter: Dat betekent formeel dat de motie wordt ingetrokken. Indien u dat wilt, kunt u de motie op een later moment uiteraard weer indienen. De heer Posthuma (PvdA): Omdat de centrumvisie in de volgende raadsperiode wordt besproken, willen we die gelijk meenemen in de beraadslaging.

De voorzitter: Dat betekent dat motie 324 geen onderdeel meer uitmaakt van de beraadslaging. Ik sluit de beraadslaging en we gaan over tot de stemming. We durven het niet aan met het ICTsysteem. Het is wat het is. We gaan dus handmatig stemmen. Vanmiddag is alles getest, maar zoals u ziet wiebelt het wat. Geeft u ons alstublieft even de tijd om de stemmen te tellen. De snelle rekenaars mogen uiteraard met ons meerekenen. In stemming komt amendement 293 van GroenLinks, Voorschoten Lokaal, D66 en het CDA. De voorzitter: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. De heer Lavrijsen (VVD): Voorzitter. Wij zijn procedureel niet gelukkig met de manier waarop het voorstel voor flexwoningen wordt omgezet naar permanente woningen, maar we gaan het amendement wel steunen, omdat er ook een aantal goede punten in zitten, bijvoorbeeld het verwijderen van de locatie van het Geestwoningpad, waar wij voorstander van zijn. Daarnaast kunnen we hiermee ook weer voortmaken, maar we zien dit eigenlijk wel als een vooronderzoek. De uitkomsten daarvan komen nog naar de raad toe en dan zullen wij ons er stapje voor stapje

Raadsvergadering 23 mei 2024

17

steeds op beraden of wij daar later nog in meegaan, maar wij stemmen op dit moment voor amendement 293. Mevrouw Zoun (Voorschoten Lokaal): Voorzitter. Ik ben blij om te constateren dat de SP de vorige keer ook mijn argumentatie heeft opgepakt. Ik kan dus niets anders doen dan instemmen met dit amendement. Het amendement wordt met handopsteken aangenomen met algemene stemmen. In stemming komt amendement 294 van de PvdA. Het amendement wordt met handopsteken verworpen met 5 tegen 15 stemmen, waarbij de fracties van de PvdA en de VVD ervoor hebben gestemd. In stemming komt het geamendeerde voorstel. Het geamendeerde voorstel wordt met handopsteken aangenomen met algemene stemmen. De voorzitter: Het is goed om te weten dat de tijd af en toe wel loopt. Als de tijd niet loopt, klokt de griffie en wordt de tijd daarop aangepast. Als de tijd wel loopt, dan loopt die. Daarmee is dat helder. De tijd op het scherm is dus de actueelste tijd. Dank aan de griffie voor alle moeite om dit weer zo goed mogelijk te laten verlopen. 8. Evaluatie verkoopproces Ambachts- en Baljuwhuis (raadsregistratienummer Z/23/074320/393266) De voorzitter: Een onderzoeksbureau heeft de evaluatie van het verkoopproces uitgevoerd. De afgelopen week is hier in de commissie uitgebreid over gesproken. Nu ligt het raadsvoorstel voor. De heer Deuzeman (GroenLinks): Voorzitter.

Het rapport dat we nu met deze evaluatie hebben, is wat GroenLinks betreft een afsluiting van wat een beetje een treurige geschiedenis is. Het begon als een mooi initiatief van een huurder om een boetiekhotel in het AB-Huis te vestigen. We kwamen via allerlei politieke machinaties en vooral heel veel gedoe uiteindelijk tot een kennelijk geslaagde poging om met een openbare verkoop alsnog iets te realiseren. Het leek een beetje een soort hero's journey, maar dan voor de dorpspolitiek, die toch overwon. Enige tijd later bleek het meer een aflevering van House of Cards, waarin op het allerlaatste moment alles in het gezicht van iedereen opblies. Uiteindelijk moesten we schikken voor 3,5 ton. Veel hiervan is nu helder opgeschreven in het voorliggende rapport. Dat geeft duidelijkheid over een aantal verwarrende elementen. Het maakt ook duidelijk dat het probleem dat uiteindelijk het hele proces de das om deed, echt aan het einde lag, bij die afwikkeling van het verkoopproces en met name bij de perikelen rond de Bibob. Over wat er precies gebeurde, bleef het rapport in eerste instantie vaag. Dat was jammer, maar in de commissie Burger en Bestuur kwam daar gelukkig eindelijk een concrete toelichting op van de burgemeester en de wethouder.

Het is spijtig dat dit niet gewoon in het rapport beland is, maar we zijn blij met de transparantie en met de erkenning dat er gewoon dingen fout gegaan zijn. Dat verandert misschien niks aan de afloop, maar we kunnen er wel begrip voor opbrengen en het geeft ons ook de ruimte om nu een streep te trekken onder deze hele kwestie. In de commissie was er wel brede onvrede over de formulering van het raadsvoorstel, met name van punt 2 over vertrouwen, dat er wel of niet zou zijn. We zijn toen al min of meer overeengekomen dat het aangepast moest worden. Daarvoor willen wij nu mede namens de collega's van het CDA, de VVD, D66 en Voorschoten Lokaal amendement 295 indienen. Het is van belang om aan te geven dat we de suggestie van de CDA-fractie uit de commissie meegenomen hebben om het college te verzoeken om de raad over een jaar via een informatiebrief te informeren over de aanbevelingen. Het leek ons goed om daar op zo'n manier een iets meer kwalitatieve discussie over te kunnen hebben. Het amendement luidt: "Amendement 295. De raad van de gemeente Voorschoten, in zijn vergadering bijeen d.d. 23 mei 2024, gezien het raadsvoorstel nr. Z/23/074320/393266, overwegende dat:

Raadsvergadering 23 mei 2024

18

a. b. c.

de aanbevelingen uit het rapport Evaluatie verkoopproces Ambachts- en Baljuwhuis inhoudelijk geborgd moeten worden; de verwijzing naar een gebrek aan vertrouwen in beslispunt 2 van het huidige raadsvoorstel een observatie uit het rapport buiten de nodige context trekt; het rapport als geheel desalniettemin van waarde lijkt te zijn voor het lopende bestuurskrachtonderzoek;

Besluit de beslispunten van het voorgestelde besluit te vervangen door de volgende: 1. 2.

het college te verzoeken om de raad in Q2 2025 middels een informatiebrief te informeren over de genomen, en eventueel nog te nemen, maatregelen naar aanleiding van de aanbevelingen uit de Evaluatie verkoopproces Ambachts- en Baljuwhuis; het college te verzoeken het rapport Evaluatie verkoopproces Ambachts- en Baljuwhuis met bijlagen door te geleiden naar de onderzoekers in het lopende proces van het bestuurskrachtonderzoek."

Mevrouw Van Meenen (VVD): Voorzitter. Ik kan me volledig aansluiten bij de woorden van de heer Deuzeman. Ik dank hem hartelijk voor de voorzet voor het amendement op het raadsvoorstel. Mevrouw Mieremet (D66): Voorzitter. Na de uitvoerige bespreking in de commissie en de daar benoemde leerpunten was duidelijk dat aanpassing van het raadsvoorstel nodig was. Dank voor het schrijven van het amendement. Het is fijn dat de verbeterpunten naar de raad werden gecommuniceerd. Het onderzoek van KWINK was enerzijds uitvoerig en anderzijds onvolledig. Als je niet alle kennis hebt, is het voor hen lastig om te analyseren en dus te oordelen. Daar kampen we trouwens ook als raad mee, net als trouwens alle bestuurders wereldwijd. Je moet kennis hebben, die analyseren en op basis daarvan oordelen. Na dit oordeel neem je een besluit. Soms moet je op basis van onvoldoende kennis een analyse maken en een oordeel vellen, ook wij als raad en ik als raadslid. Dan is het fijn om te vertrouwen op een medebestuurslid of degene die met de beste intentie de onvolledige kennis deelt of de onvolledige analyse maakt. Alle bij besluitvorming betrokken partijen moeten die beste intentie hebben en, nog belangrijker, van mening zijn dat de ander die ook heeft. Daarin moet je investeren door in gesprek te gaan, door door te vragen en door aan te geven waar je gebrek aan kennis zit.

Mijn les uit deze hele periode is dat we allemaal energie in die verbinding moeten stoppen, maar ieder met zijn eigen verantwoordelijkheid en taak. Soms is de taak van een raadslid gewoon niet leuk. Je moet doorvragen, doorprikken en niet genoegen nemen met halve antwoorden, maar altijd gebaseerd op de goede intentie. Dat is mijn eigen leerpunt. Die goede intentie zie ik heel vaak en dan vergeet ik goed door te vragen. Dat is dus mijn les: doorvragen en kritisch blijven. Ik ben blij met de openheid in de afgelopen commissievergadering. Daar kon ik helaas niet bij zijn, maar ik heb het goed terug kunnen zien. In de leergang van de provincie Zuid-Holland hebben mijn collega Patty en ik - wij waren daar afgelopen donderdag - gesproken over generatiekloven en redenen om je eigen set van normen en waarden aan te passen. In werkgerelateerde situaties heeft een groep mensen van dezelfde generatie best wel veel dezelfde generieke aspecten. Daar kunnen ze niks aan doen. Dat hebben ze gewoon ontwikkeld door hun opvoeding en de tijdsgeest waarin zij opgroeiden. Soms heb je een update nodig van die eigen kaders en van de manier waarop je daarnaar kijkt. Een ander kan die update geven. Ik vind dit een heel mooie situatie waarin we eigenlijk allemaal een update hebben gedaan. Dank daarvoor. Mevrouw Kortekaas (CDA): Voorzitter.

De onderzoekers van KWINK groep hebben het verkoopproces geëvalueerd en hebben de aanbeveling gedaan om verbeteringen aan te brengen in onze gemeentelijke processen, werkwijze en onderlinge omgang. Hierop heeft het college middels een memo een reactie gegeven waarbij aangegeven wordt wat men met het advies al doet of gaat doen. Dat advies is deels opgevolgd met betrekking tot de verkoopprocessen en de juiste expertise. Dit hebben we vanavond onder agendapunt 5.6, de toetreding tot Stichting RIJK als hamerstuk, vastgesteld. Daar is de fractie van het CDA zeker blij mee, want al in februari 2022 heeft de fractie, ingegeven door het verkoopproces van het AB-Huis middels motie 155, die unaniem aangenomen werd, gevraagd om het onderzoeken van de mogelijkheid hiertoe. We zijn er dus blij mee. In de vergadering van de commissie Burger en Bestuur van vorige week heeft het college zijn spijt betuigd en aangegeven hoe de zaken gelopen zijn. Excuses aan de bevolking van Voorschoten zijn

Raadsvergadering 23 mei 2024

19

wat het CDA betreft hier ook onderdeel van. Wij horen graag van het college of dit ook zo gezien mag worden. Dat brengt ons bij het voorliggende raadsbesluit. Naar aanleiding van de bespreking in de commissie hebben wij samen met de andere fracties gemeend dat amendering van het beslispunt wenselijk is, zoals al door twee voorgaande fracties is aangegeven. Onder beslispunt 1 wordt voorgesteld om via de reguliere P&C-cyclus de raad te informeren over de uitvoering van aanbevelingen. Wij hebben aangegeven dat wij het wenselijk vinden om hierover separaat te worden geïnformeerd middels een raadsinformatiebrief. Hierbij zou wat het CDA betreft de bij dit agendapunt als bijlage 2 toegevoegde memo als opmaat kunnen dienen. Ziet het college dit ook als een werkbare optie? De heer Maassen (SP): Voorzitter. Ik heb al gezien dat ik weer veel te lang bij mijn eerste punt heb stilgestaan, een valkuil waar ik vaker in trap, zoals u weet. Ik wil me daarom voornamelijk aansluiten bij de woorden van de heer Deuzeman van GroenLinks. Zelfs zijn analogie met een aantal tv-programma's vond ik goed gevonden, al had ik af en toe wel het idee dat de gemeenteraad zich een beetje gedroeg als de bad guy uit The A-team: ze komen stoer binnenlopen, maar uiteindelijk schieten ze allemaal mis. Ik denk dat het goed is om echt lering te trekken uit de lessen die geleerd zijn en de zaken die opgemerkt zijn.

Natuurlijk komt de evaluatie richting het bestuurskrachtonderzoek en natuurlijk komt er een informatiebrief, maar er wreekt zich hier één klein zaakje, namelijk dat eigenlijk de hele raad, alle fracties, nu zeggen dat ze zo blij waren met de manier waarop dit in de commissie werd besproken. Dat is heel goed, maar er is één probleem met onze commissievergaderingen: ze worden niet genotuleerd. Ze worden wel opgenomen en je kan ze natuurlijk terugzoeken. Misschien ben ik iets te veel een ouderwetse historicus, maar ik vind dat minder zeker. Ik wil graag dat het hele dossier bij elkaar op papier staat en bij elkaar gearchiveerd wordt. Ik zou het college daarom willen vragen hoe het ertegenover staat om bij uitzondering een transcriptie te maken van de behandeling van dit punt in de commissie B&B en die transcriptie bij deze stukken te voegen, zodat ook dit element van de afhandeling bij de andere stukken aanwezig is. De heer Van Duivendijk (Voorschoten Lokaal): Voorzitter. Het AB-Huis is op z'n zachtst gezegd een interessant dossier, dat begon met de verkoop van een gebouw dat een eeuw geleden aan ons geschonken is door een notabele inwoner. Wij zijn dus eigenlijk blij dat het niet tot verkoop is gekomen. In plaats van "goede intenties, onbevredigend resultaat" kunnen wij dus zeggen: goede intenties, bevredigend resultaat".

We vinden het natuurlijk wel jammer dat het € 350.000 heeft gekost, maar we begrepen van de wethouder in de commissievergadering dat het ook veel erger had kunnen aflopen. Wat dat betreft zijn we daar dus wel weer blij om. De burgemeester heeft vorige week namens het college in de commissievergadering het boetekleed aangetrokken voor het toch wat warrig uitgevoerde Bibob-onderzoek of in ieder geval de discussies daarover. Dat vonden wij een prima afsluiting van dit onderdeel. Er liggen twee beslispunten voor in het raadsvoorstel. In beslispunt 1 kunnen we ons vinden, maar we hebben er geen moeite mee om het voorstel in amendement 295, dat wij mede hebben ondertekend, te volgen. We staan zeker niet achter beslispunt 2; vandaar ook het medeondertekenen. Wij vinden het veel te ver gaan dat er wordt gesuggereerd dat er geen vertrouwen zou zijn tussen de raad en het college en dat dat al langer zo zou zijn, ook vóór dit dossier. Vandaar dat wij dit amendement steunen. De heer Posthuma (PvdA): Voorzitter. Ik wil de burgemeester en wethouder De Bruijn danken voor de heldere antwoorden in de commissie afgelopen donderdag. Eigenlijk is uitgekomen wat het college in het raadsvoorstel van de februarivergadering in 2022 schreef over de zwakke positie van de gemeente.

Omdat de wethouder in september 2021 mededelingen heeft gedaan die strijdig bleken te zijn met artikel 3.14 van het Burgerlijk Wetboek, moest de verkoopprocedure worden gestaakt. Het ging daarbij om mededelingen die op gespannen voet stonden, zo niet strijdig waren, met de koopovereenkomst. Met die wetenschap schreef het college op bladzijde 4 van het raadsvoorstel: "Op grond van de mededelingen die zijn gedaan, zal een eventuele gerechtelijke procedure ertoe kunnen leiden dat de rechtbank aanneemt dat desbetreffende instemming is gegeven en dat die instemming wordt toegerekend aan de gemeente Voorschoten." Dit laat zien dat het Bibob-proces is gestaakt omdat eventuele informatie daaruit niet meer relevant was. Dit

Raadsvergadering 23 mei 2024

20

laat dus ook zien waarom de positie van de gemeente in een gerechtelijke procedure zeer zwak was en ook dat die juridische procedure vooral ging om schadebeperking. Gelijk krijgen als gemeente zat er op voorhand al niet in. De wethouder verschafte hier helderheid over: de schade voor de gemeente Voorschoten had zomaar € 1,6 miljoen kunnen zijn in plaats van de € 350.000 die we betaald hebben. Conclusie: de informatieverschaffing aan de raad hierover had beter gemoeten. We zijn blij dat de burgemeester dit in de commissie heeft onderschreven. We zien graag dat het college de aanbevelingen oppakt en hiernaar gaat handelen. Dank aan GroenLinks en de andere partijen voor het opstellen van het amendement, want daar gaan wij ook voor stemmen. De PvdA wil niettemin een ander punt maken. We zijn zeer geschrokken van de mededelingen van de burgemeester tijdens het commissiedebat over het feit dat er veel onduidelijkheid was over de Bibob-procedure. Voor de leken onder ons: de Bibob is de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur. Het gaat er bij deze wet bijvoorbeeld om bij verkoop of aankoop van gemeentelijk vastgoed te bezien of de koper of verkoper zuiver op de graat is of dat iemand bij de afgifte van horeca- of drankvergunningen de vergunning daadwerkelijk mag hebben.

Het doen van een Bibob-onderzoek bleek jarenlang geen onderdeel te zijn van de reguliere bedrijfsvoering van de gemeente Voorschoten. Dit betekent dat diverse vergunningen gewoon niet meer kloppen en dat in potentie - ik herhaal: in potentie - criminele elementen in Voorschoten geslopen zijn. Dit maakt dat Voorschoten in veiligheidsland echt een pleefiguur heeft geslagen. We hebben daar ook raadsvragen over gesteld. In januari 2022 - ik was toen nog burgerraadslid - heb ik meerdere sets vragen gesteld over de Bibob-procedure in het kader van het aanstellen van de Regisseur Ondermijning. Er was toen al geruime aandacht voor dit onderwerp. Daarom mijn vraag aan de burgemeester: waarom is deze mededeling over Bibob en het feit dat we daar een achterstand op hebben, nu pas gedaan, bij de uitkomsten van de evaluatie van het Ambachts- en Baljuwhuis, en niet eerder? Het was volgens mij immers relevante informatie en het ging er toen eigenlijk ook om of Bibob eigenlijk aanwezig was. Ik hoor daarop dus graag een reactie van de burgemeester. Wethouder De Bruijn: Voorzitter. Dank aan de raad. Gezien de informatie en het onderwerp hebben we volgens mij inderdaad een goede discussie gehad in de commissie. De burgemeester en ondergetekende hebben inderdaad geprobeerd om zo helder en transparant mogelijk uw vragen te beantwoorden en aan te vullen, naast het onderzoek dat er al lag.

Er staan een paar vragen open. Daarna gaat u, voorzitter, nog het een en ander toelichten. Ik kan het beste beginnen met de behandeling van amendement 295. In de commissie hebben we inderdaad over deze punten gesproken. Het klopt wat de heer Deuzeman zegt: een informatiebrief was inderdaad het verzoek van het CDA. Volgens mij heb ik toen ook al toegezegd dat dat wat ons betreft prima is. We hebben het inderdaad ook over beslispunt 2 gehad. Ik denk ook dat het op deze manier beter geformuleerd is. Uiteraard - ik denk dat u het wel had verwacht - kunnen wij dit amendement steunen. Er is ook gevraagd om een transcriptie. Ik heb vernomen dat dat mogelijk is. Uiteraard kost dat het iets om dat te doen, maar ik ga ervan uit dat we dat bij dit onderwerp en het daarmee gemoeide belang kunnen doen en dat u het daar als raad ook mee eens bent. Het is nu niet als vraag naar voren gekomen, maar we hebben in de commissie ook een andere toezegging gedaan. Die staat te boek als toezegging 407: zodra we er meer over weten, zullen we meer duiding geven over de rol van het financieel onderzoek, waaraan de Partij van de Arbeid refereerde. Daarover kan ik wat meer vertellen. Ik heb het dus over het financieel onderzoek waartoe begin 2023 opdracht is gegeven. We hebben een en ander boven water weten te krijgen. Ik ga een paar bevindingen voorlezen.

Het financieel onderzoek is ambtelijk parallel aan de onderhandelingen en de daaropvolgende vaststellingsovereenkomst opgestart. Het maakt, zoals we ook hebben gezegd in de commissievergadering, geen onderdeel uit van de schikking of het proces daartoe. Het financieel onderzoek betreft een second opinion over de financiën, de financiële data, van de kandidaat-koper. De inhoud daarvan is geheim. Het onderzoek is - nogmaals, ambtelijk opgestart voor het geval er geen schikking zou worden bereikt. Het zou in dat geval onderdeel worden van de inhoudelijke akte van de gemeente, die zou worden opgesteld voor het juridische gevolg. Het onderzoek is niet afgerond, omdat de juridische procedure stopte na de schikking. Het onderzoek was daarom niet meer relevant. Nogmaals, het onderzoek zat in de ambtelijke voorbereidende fase. Het is wel met de partij Bayer besproken; die was van het onderzoek op de hoogte. De gemeente heeft ruim € 5.800 betaald voor de geleverde adviezen. De onderzoekers van

Raadsvergadering 23 mei 2024

21

de evaluatie hebben de opdrachtbevestiging en het conceptmemorandum ingezien, maar dat zijn de enige twee geproduceerde stukken. Dat is de info die ik heb en die ik op grond van de toezegging wil delen. De voorzitter: Zijn alle vragen aan de wethouder beantwoord? Mevrouw Kortekaas (CDA): Ik had het college gevraagd of de spijtbetuiging, de vorige week gegeven excuses, ook excuses aan de bevolking van Voorschoten zijn en of die ook zo gezien mogen worden. Ik had ook gevraagd of de memo als opmaat mag dienen naar de informatiebrief, waardoor we houvast hebben in welke onderwerpen wij dan kunnen vergelijken. Er staat namelijk een soort "was/wordt-lijst" of "wat te doen?" in de memo. Dat is een heel goede opmaat naar de informatiebrief, want dan heb je al je punten al. Daar kun je gewoon een kolommetje voor toevoegen en dan heb je je informatie weer uitgebreid en geactualiseerd. Mijn vraag is dus of dat een werkbare werkwijze is. Wethouder De Bruijn: Ik begin met de memo. Uw suggestie lijkt mij een hele goede, want dan kunnen we dat inderdaad puntsgewijs afstrepen. Dat lijkt me prima. Wat de excuses betreft: uiteraard zijn die ook richting de mensen in het dorp. U bent ook vertegenwoordiging van de mensen in het dorp. Via u zijn dat dus uiteraard ook excuses richting de inwoners van ons dorp, absoluut. De voorzitter: Dat was de beantwoording door de wethouder.

Ik vraag de heer Bremmer om het voorzitterschap van mij over te nemen. (De heer Bremmer neemt het voorzitterschap van de vergadering over van de burgemeester.) Burgemeester Stemerdink: Voorzitter. Aan mij is één vraag gesteld: waarom ik niet eerder, in januari 2022, de achterstanden qua verstrekking van vergunningen heb benoemd. Die waren mij toen nog niet bekend. Het is erg eenvoudig: als je aan een klus begint, bekijk je ook wat je als eerste oppakt. Het is onmogelijk om alles op te pakken. Ik denk ook dat we daarin als organisatie, als gemeente, nog steeds een achterstand hebben. Op een gegeven ogenblik kom je zover dat je ook hiernaar gaat kijken. De informatie die ik u vorige week donderdag gaf, was dus gebaseerd op vrij recente informatie; die was toen eigenlijk nog geen 24 uur oud. Ik heb u toen ook direct aangegeven dat dit onderdeel zal worden opgepakt met de snelheid die wij qua organisatie aankunnen, omdat je uiteindelijk alles opnieuw moet controleren. Je moet rekening houden met het eventuele vervolg et cetera. We gaan dat dus gestaag, daar waar mogelijk snel maar wel zorgvuldig aanpakken. De voorzitter: Als voorzitter vorige week kan ik van A tot Z bevestigen wat u net gezegd heeft. Ik denk dat ik de leiding weer terug kan geven. (De burgemeester neemt het voorzitterschap van de vergadering over van de heer Bremmer.) De voorzitter: Dank aan de heer Bremmer.

Er is behoefte aan een tweede termijn. De heer Deuzeman (GroenLinks): Voorzitter. Dank aan de wethouder voor zijn opmerkingen over het amendement. Mevrouw Van Meenen (VVD): Voorzitter. Ik wil mijn dank uitspreken aan mevrouw Kortekaas voor de vraag of dit ook excuses aan de inwoners zijn. Ik denk dat het goed is om daar ook aandacht aan te besteden. Ten tweede wil ik de heer Maassen danken voor het verzoek om de transcriptie, want ik denk inderdaad dat het in deze casus, waarin we met z'n allen veel geleerd hebben en waarmee we zeer ongelukkig zijn, heel goed is om ons uitgebreid te verantwoorden. En in de commissie zijn we veel inhoudelijker bezig geweest dan nu. Mevrouw Kortekaas (CDA): Voorzitter. Ik wil de wethouder bedanken voor de beantwoording en de toezegging over de memo als leidraad voor de informatiebrief. Ik bedank mevrouw Van Meenen voor haar warme woorden. We hebben met elkaar een heel goede discussie gehad; daar heeft u helemaal gelijk in. Het komt nu niet tot uitdrukking, maar het was vorige week wel een heel waardevolle avond. Dat was ook de opmaat voor waar wij vanavond staan met elkaar. Dus dank aan allen voor jullie waardevolle inbreng daarbij.

Raadsvergadering 23 mei 2024

22

De heer Maassen (SP): Voorzitter. Ik wil de wethouder danken voor zijn toezegging om werk te maken van de transcriptie. Ik denk dat het dossier daar completer van wordt. De heer Deuzeman (GroenLinks): Ik wil de heer Maassen vragen of hij mijn complimenten wil aanvaarden voor het idee om die transcriptie toe te voegen. Dat was ik vergeten te zeggen. De voorzitter: Bij dezen staat ook dat vast. De heer Posthuma (PvdA): Voorzitter. Ik ben het eens met de oproep van mevrouw Kortekaas voor de excuses; dank daarvoor. Dank aan het college voor het uitspreken van die excuses. Ik ben het heel erg eens met het verzoek van de heer Maassen om het goed vast te leggen. Ik wil de wethouder nogmaals danken voor het uitzoeken van het financieel onderzoek. De antwoorden daarop zijn voor mij helder. Dat is voor nu voldoende. De voorzitter: De wethouder heeft geen behoefte om nog te reageren. Er ligt een toezegging dat een transcriptie van dit onderdeel van de vergadering van de commissie Burger en Bestuur van 16 mei 2024 letterlijk wordt uitgeschreven en wordt toegevoegd aan het dossier. Ik sluit de beraadslaging en we gaan over tot de stemming. In stemming komt amendement 295 van GroenLinks, het CDA, de VVD, D66 en Voorschoten Lokaal. Het amendement wordt met handopsteken aangenomen met algemene stemmen. In stemming komt het geamendeerde voorstel.

Het geamendeerde voorstel wordt met handopsteken aangenomen met algemene stemmen. 9. Start Businesscase Huisvesting Gemeentelijke Organisatie Fase 2 (raadsregistratienummer Z/23/078134/385981) De voorzitter: De gemeenteraad geeft een 'go/no-go' op het starten van de tweede fase van het proces businesscase huisvesting gemeentelijke organisatie. In deze fase worden voor de lange termijn vijf opties uitgewerkt: het verbouwen van het huidige gemeentehuis, drie varianten voor nieuwbouw en tot slot huur van panden als gemeentehuis. Voor fase 2 is incidenteel budget nodig. Daarnaast is het voorstel om in 2024 incidenteel budget beschikbaar te stellen voor de tijdelijke huisvesting. De heer Posthuma (PvdA): Voorzitter. We hebben het voorstel voor het nieuw inrichten van het gemeentehuis en de renovatie en mogelijke herbouw ervan met veel interesse gelezen. Er moet echt iets gebeuren aan de werkplek van onze ambtenaren en de ontmoetings- en dienstverleningsplek voor de bewoners. We hebben de brief van de ondernemingsraad van de gemeente Voorschoten met veel aandacht gelezen. De noodzaak is duidelijk. Bij de uitgangspunten die gehanteerd worden in de verdere uitwerking van de plannen, las ik dat wij daar als raadsleden eigenlijk nauwelijks in terugkomen of eigenlijk het gemeentehuis als Huis van de Democratie. Dat is de reden waarom ik amendement 292 wil indienen.

Het gaat mij om het hele gemeentehuis, ook om de cultuurhistorische moederzaal waar we in zitten, maar onze aanwezigheid gaat over meer dan alleen het functioneren en het gebruik van onze raadzaal, bijvoorbeeld over de mogelijkheid om met bewoners te spreken in het gemeentehuis, bijvoorbeeld met een eigen fractiekamer, zoals ze die in Leidschendam-Voorburg of in Leiden hebben. Of wat dacht u van flexwerken? Ik moet ook met enige regelmaat thuis werken. Wat zou het een mooi idee zijn als je bewoners hier kunt spreken en en passant ook nog je reguliere werkzaamheden zou kunnen uitoefenen. Dat zijn allemaal ideeën die je zou kunnen toepassen om de bewoner en ook de politiek dichter bij huis te brengen. Of hoe je bijvoorbeeld een raadsvergadering meer terug kan laten komen bij bewoners en ambtenaren. Of bijvoorbeeld dat je de raadzaal binnenkomt en daar artikel 1 van de Grondwet afgebeeld ziet, zoals bijvoorbeeld in Wassenaar of in het gemeentehuis van Nijmegen, waar ik recent was. Dat zijn allemaal ideeën om dat idee van een Huis van de Democratie dichterbij te brengen. Ik zou het een mooie kans vinden als die planvorming als uitgangspunt zou worden meegenomen. Wij zijn een belangrijke gebruiker. Democratie is iets heel belangrijks. "Demos" is het volk, "cratie" is heerschappij, dus volksheerschappij. Wij hebben hier een indirecte vorm van.

Raadsvergadering 23 mei 2024

23

Het volk laat zich vertegenwoordigen door het gekozen orgaan, door ons, wij als gemeenteraad. Laat dat helder zijn en laat dat op de een of andere manier bij de uitwerking van de uitgangspunten voor dit gemeentehuis een belangrijke rol spelen. Het amendement luidt: "Amendement 292. De raad van de gemeente Voorschoten, in zijn vergadering bijeen d.d. 23 mei 2024, gezien het raadsvoorstel Z/23/078134/385981, constaterende dat: 1.

in het raadsvoorstel de functie van de gemeenteraadsleden en de gemeenteraad niet expliciet genoemd wordt bij de uitgangspunten;

overwegende dat: 2. 3. 4.

de gemeenteraad het hoogste orgaan is van de gemeente Voorschoten; de raadsleden gebruikmaken van de voorzieningen van het gemeentehuis; de werkzaamheden van de gemeenteraad ook een belangrijke leidraad zouden moeten zijn voor de planvorming voor een nieuw gemeentehuis;

van mening dat: 5. 6. 7. 8.

het werk van de gemeenteraad - als hoogste orgaan binnen de gemeente - als Huis van de Democratie stevig naar voren zou moeten komen; de zichtbaarheid van de gemeenteraad in het gemeentehuis moet terugkomen; de verbinding tussen bewoners en raadsleden met de komst van een nieuw gemeentehuis ook mede kan verbeteren; de functie van de gemeenteraad als Huis van de Democratie in Voorschoten als uitgangspunt zou moeten worden toegevoegd aan het raadsvoorstel;

Besluit de tekst van het huidige raadsvoorstel bij beslispunt 3- uitgangspunten voor fase 2 vast te stellen - uit te breiden met punt e: -

e. Huis van de Democratie,

en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw Mieremet (D66): Voorzitter. Ik zal daarop terugkomen, want ik zat mede namens de raad in de raadscommissie. We hebben hier zeker over gesproken, over onze rol als raadslid en dat die ook hierin terugkomt. Misschien kan de wethouder daar straks ook iets over zeggen. We willen allemaal goede werkplekken voor iedereen die voor de gemeente werkt: de ambtenaren, de buitendienst en het gemeentebestuur. Hier is een flink participatietraject op gezet. Zoals ik net zei, mocht ikzelf deel uitmaken van die vertegenwoordiging. Het gaat om wat we nodig hebben om ons werk als raadslid goed te kunnen doen. We hebben bezoeken gebracht aan andere gemeentehuizen. We hebben uitvoerig gesproken over uitstraling naar inwoners, de mogelijkheid om vergaderingen bij te wonen, in gesprek te gaan met elkaar en elkaar te ontmoeten. Een Huis van de Democratie is eigenlijk toen al als uitgangspunt en startpunt meegenomen, in ieder geval in de manier waarop wij hiernaar keken en onze input gaven. In die zin komt dat dus overeen. Dit lees je uiteindelijk niet terug in de expliciete uitgangspunten in dit raadsvoorstel, maar dit is wel de basis geweest van onze input voor het ontwerp van de hernieuwde accommodatie. Wij zijn voor fase 2, want die hebben we nodig om te besluiten.

Er komen scenario's, zoals gewenst, maar wat we als fractie lastig vinden en waar we nog geen vinger achter krijgen, is dat we dit gedeeltelijk financieren uit de concernreserve, wat betekent dat we dit niet kunnen afwegen ten opzichte van andere dingen die moeten gebeuren. We nemen dus eigenlijk al een voorschot op een discussie die we daarna nog gaan voeren. Nogmaals, dat wil niet zeggen dat we tegen fase 2 zijn, want die moet plaatsvinden, maar dat kost geld. Is het niet risicovol? Zou de wethouder daar iets over kunnen zeggen? U weet dat wij graag willen realiseren. Volgens mij wil iedereen in deze zaal dat. Het kan zo zijn dat een van de scenario's niet realistisch is omdat die heel duur wordt.

Raadsvergadering 23 mei 2024

24

Dat is helemaal prima, want dan weten we al met elkaar dat we besluiten dat we geen paleis krijgen. De vraag aan de wethouder is dus of het gevaarlijk is om nu al een deel uit die algemene reserve te halen, terwijl we niet weten wat we straks wel of niet kunnen. En zit er altijd een scenario bij waar we ja tegen kunnen zeggen? Dat is de vraag, want is "geen van de drie" een no go? Dan nog een laatste vraag over een strakke planning. Hoe realistisch is die? Kan de wethouder iets meer vertellen over zijn gevoel bij de nu voorliggende planning? De heer Reinke (VVD): Voorzitter. Herhalend wat wij in de commissie naar voren hebben gebracht, zijn wij blij met het voorstel. We zijn ook blij dat er wordt aangegeven dat dit - althans, qua capaciteit binnen de gemeentelijke organisatie - niet ten koste gaat van andere broodnodige ontwikkelingen in het dorp. Een gemeente van onze omvang past ook enige soberheid bij de ontwikkeling van een gemeentehuis. Voor ons staat dienstverlening voor de inwoners van Voorschoten voorop. Hoewel het amendement sympathiek is, vinden wij dat niet per se vooropgesteld moet worden dat hier allemaal faciliteiten voor de raadsleden gecreëerd worden. Een kleine gemeente als Voorschoten leent zich er uitermate goed voor om even in een leuk café af te spreken, even ergens thuis, als dat moet, of in een andere faciliteit.

Wij zijn nooit tegen de behoefte aangelopen dat dat per se in het gemeentehuis moet. Gelet op de soberheid die past bij een gemeente als Voorschoten zullen we dus niet instemmen met het amendement. De heer Van Duivendijk (Voorschoten Lokaal): Voorzitter. In de commissie hebben wij al aangegeven dat wij blij zijn dat er weer stappen worden gezet naar het moderniseren en op par brengen van de werkplekken van de ambtenaren, want dat is nodig, ook gezien de eerdere brief van de OR over dit thema. Ook wij kijken natuurlijk naar ons coalitieakkoord, waarin staat dat er eigenlijk geen geld is voor geheel renoveren of vernieuwen. We zijn op zich dus blij met het voorstel, waarin een menukaart wordt gepresenteerd, waarbij we kunnen kiezen tussen een kleine aanpassing, een grote verbouwing of een hele grote verbouwing. Ik ben benieuwd wat daaruit gaat komen. Er is in de menukaart wel veel focus op het ontwikkelen van nieuwbouw. Dat is niet helemaal conform ons coalitieakkoord. Ik zou dus eigenlijk liever zien dat er minder nieuwbouwopties zijn en meer verbouwopties, om ze zo maar te noemen. Maar goed, ik wacht de rest van de eerste termijn af. We moeten besluiten over werkplekken op de Beethovenlaan, die € 100.000 kosten. We hebben in fase 1 gezien dat, als de Oekraïners niet in het gemeentehuis zitten, alle ambtenaren daar terechtkunnen.

Daarom zouden wij eigenlijk willen dat de € 100.000 voor de verbouwing uit de bestemmingsreserve Oekraïners zou moeten komen, maar dit is volgens de regels helaas niet mogelijk. Wel zijn we blij met de beantwoording van de vragen, ook in de commissie vorige week, waaruit bleek dat de huur wél uit die bestemmingsreserve gehaald kan worden. Op dat punt zijn wij wel tevreden. We hebben dus een positieve grondhouding. Ik wacht de verdere eerste termijn af. De heer Van Oostrum (CDA): Voorzitter. Mijn betoog zit tussen dat van mevrouw Mieremet en dat van de heer Van Duivendijk in. Het is ook wat technisch, als u het mij niet kwalijk neemt. Er moet inderdaad zeker wat gebeuren. Het is belangrijk dat onze ambtenaren goed gehuisvest worden. Ik ga desondanks nog een paar technische vragen stellen, ook als verdieping van de beantwoording door het college van de CDA-vragen. In het coalitieakkoord staat inderdaad dat geheel renoveren of vernieuwen van het gemeentehuis, gezien de hoge verwachte investeringen, niet haalbaar lijkt. In het collegevoorstel zie ik desondanks drie nieuwbouwvarianten staan. Die worden uitgewerkt, terwijl we al hebben geconstateerd dat dat niet realistisch blijkt. Waarom worden die varianten dan toch uitgewerkt? Dat is mijn eerste vraag. Dan het voorbereidingskrediet. We hebben bij de begroting voor 2023 € 100.000 beschikbaar gesteld voor een businesscase.

Meneer Van der Elst weet dat nog wel; dat was onze eerste begroting met € 100.000. Daar komt nog eens € 180.000 bij. Dat is een overschrijding van 200% voordat we serieus starten met het project. Dat brengt mij tot de vraag of het mogelijk is om minder scenario's uit te werken tegen lagere kosten. Want we gaan nu vijf scenario's uitwerken, waarvan drie nieuwbouw. Daar krijg ik graag een reactie op. Zoals mevrouw Mieremet al zei, is het in projecten zoals dit gebruikelijk dat je het voorbereidingskrediet dekt uit het investeringskrediet van € 11,2 miljoen in plaats van uit de

Raadsvergadering 23 mei 2024

25

algemene reserve. Waarom doen we dat? Moet dit niet ten laste van het investeringskrediet van € 11,1 miljoen worden gebracht in plaats van uit de algemene reserve? Of moet dat daar later niet alsnog mee verrekend worden? Het is wat technisch, maar ik noem dat toch. Dan de dekking. Uit de antwoorden op onze vragen blijkt dat er een dekkingstekort van € 300.000 per jaar is voor een investeringskrediet van € 11,2 miljoen als we dat afschrijven in 40 jaar; dat schrijft het college zelf: een tekort van € 300.000 als we kiezen voor een variant van € 11,2 miljoen. Het is vaak gebruikelijk dat je een project start terwijl je weet hoe je het gaat dekken. Mijn vraag aan de wethouder is wanneer het college met een dekkingsvoorstel komt. Kan u dat doen bij fase 3, zodat u per variant niet alleen aangeeft wat die variant kost, maar ook hoe we dat gaan dekken? Want volgens mij hebben we in de begroting geen dekking voor dit voorstel. Althans, dat zegt u zelf in de beantwoording van de vragen. Ik krijg daar graag een reactie op: kunt u toezeggen om bij fase 3 ook een dekkingsvoorstel aan te geven? Hetzelfde geldt voor de exploitatie. We hebben bij de bibliotheek moeten constateren dat de omvang van de investering geen probleem was, maar dat de Wijngaardenlaan is gesneuveld door het gebrek aan exploitatiedekking.

Kunt u in de volgende fase dus ook aangeven wat per variant de exploitatie kost en hoe we die dan gaan dekken? We hebben bij de Wijngaardenlaan gezien dat dat een zeer relevant aandachtspunt is. Dan de vraag of het niet wat minder kan zijn dan € 11 miljoen, ook om risico's af te dempen. Ik heb in de commissie gevraagd of het voor € 9 miljoen zou kunnen. Dan wordt er aangegeven dat dit project veel creativiteit vergt. Als u dan zoveel creativiteit nodig heeft, kunt u dan niet een variant uitwerken van € 9 miljoen? Waarom kan dat niet? Kunt u dat misschien alsnog toezeggen? We krijgen straks in fase 3 vijf scenario's. Daar moeten wij een keuze uit maken. Hoe doen we dat? Hoe gaat het college ons daarin faciliteren? Op welke criteria gaan we dat afwegen en hoe gaan we die criteria wegen? Ik heb daar al eerder noties over gesteld. En is het college bereid om bij fase 3 een uitgewerkt afweegkader mee te leveren, zodat deze gemeenteraad op een objectieve wijze op basis van allerlei criteria die varianten kan afwegen? De voorzitter: Ik constateer dat er veel technische elementen in de vragen zitten. Ik vind dat wat ingewikkeld in een raadsvergadering. We kijken hoever de wethouder komt met de beantwoording. Daarmee zeg ik niet dat de vragen niet gesteld hadden kunnen worden, maar de raadsvergadering is niet voor diepgaande technische zaken. We kijken hoever de wethouder hiermee komt.

De heer Van Oostrum (CDA): Het is technisch, maar het is ook nogal een onderwerp. We willen het graag goed doen. Dan moeten we het ook goed regelen met elkaar. De voorzitter: Daar hebben we volgens mij geen verschil van opvatting over. De heer Deuzeman (GroenLinks): Voorzitter. Het is al even duidelijk dat de gemeentelijke organisatie echt nieuwe huisvesting nodig heeft. In de raadzaal werd het op een gegeven moment een beetje gênant, met gaten in de stoelen. Die situatie geldt misschien ook een klein beetje voor de werkomstandigheden van onze ambtenaren. De heer Van Duivendijk verwees terecht naar de brief van de ondernemingsraad daarover. De huidige bouw voldoet gewoon niet aan duurzaamheidscriteria. In ieder geval zullen we daarom de huur voor de kantoren aan de Beethovenlaan steunen. Het is een goed idee om daar nu concreet een oplossing voor te vinden. Wat het gemeentehuis zelf betreft is nu de eerste verkenning gedaan. Er wordt nu gevraagd om middelen om de scenario's daarvoor uit te werken. In de commissie werd niet alleen door collega Van Oostrum van het CDA maar ook door ons burgercommissielid Tom Fabri aangegeven dat er behoefte is aan financiële kaderstelling. Het gaat om een potentieel heel forse investering, die precies komt op een moment waarop er heel veel moet.

Het lijkt er niet op dat het de komende jaren heel veel beter zal gaan met de gemeentelijke financiën. Het lastige is alleen dat de beloofde scenario's eigenlijk nodig zijn om daarin een goede keuze te kunnen maken; dat werd in de commissie ook duidelijk. Het lijkt ons nu dus wel goed om door te gaan, maar we hechten er als GroenLinks aan dat dit moment na de afronding van deze fase 2, als die scenario's er dan liggen, wel komt. De wethouder heeft in de commissie Burger en Bestuur toegezegd dat er in de breedte opties uitgewerkt gaan worden. Wij denken dat dit belangrijk is en dat dit straks de discussie ten goede gaat komen als we het gaan hebben over wat we wel of niet willen.

Raadsvergadering 23 mei 2024

26

Dan amendement 292 van de Partij van de Arbeid. Het lijkt ons een logisch element om toe te voegen aan de weging van de scenario's, ook al zal het niet in alle toekomstscenario's even goed tot zijn recht kunnen komen; daar refereerde de VVD-fractie ook aan. Maar wij zitten meer op de lijn dat ook dit een waardevolle constatering kan zijn om mee te nemen in de discussie. Misschien is het dus goed om het hier ook te benoemen, naast een aantal andere elementen, zoals parkeerdruk en zo, die misschien iets minder direct relevant zijn voor het plan zelf. Hoe dan ook, we zullen dit voorstel straks steunen. Wethouder De Bruijn: Voorzitter. Dank aan de raad, ook voor de positieve woorden en voor het belang dat men ziet om iets aan ons gemeentehuis te doen. Ik wil graag eerst reageren op de vragen van het CDA. Daarna ga ik verder. Het CDA vraagt waarom die varianten er überhaupt zijn. Dat hebben we vorige week ook besproken in de commissie. We hebben deze gang van zaken of dit plan, dus die fasering, aan u voorgesteld - ook al in de startnotitie, die is aangenomen - juist om de gemeenteraad stap voor stap te kunnen meenemen en stap voor stap over onze schouder mee te kunnen laten kijken om te bepalen wat de gemeenteraad wil.

Wat ons betreft is dit dus juist een poging om u als gemeenteraad zo dicht mogelijk bij ons te houden, zodat we straks aan het eind van de rit niet voor verrassingen komen te staan. U vraagt of het mogelijk is om minder scenario's uit te werken. Uiteraard is dat mogelijk. Uiteindelijk is het aan u als raad om dat aan ons mee te geven. Als u zegt dat u bijvoorbeeld niet drie varianten voor de nieuwbouw wil maar twee of één, dan kan dat. Het is aan u als raad om dat te bepalen. Maar dat betekent natuurlijk ook dat er straks uiteindelijk minder te kiezen is voor u als raad, want wij proberen het zo goed mogelijk volgens onze inzichten in te vullen. Dat kan natuurlijk per fractie verschillen. Er is dan daardoor straks ook in de discussie wat minder af te wegen. Ik wil in ieder geval meegeven dat het straks, aan het einde van fase 2, de bedoeling is dat we ook de kosten voor realisatie en de exploitatielasten meenemen. Het is straks dus een uitwerking, ook door de architect, zoals is besproken, maar uiteraard geven we daar ook de financiële gegevens bij. Daar komt dus ook een dekkingsvoorstel bij. De heer Van Oostrum (CDA): Ik heb gehoord dat er per variant een dekkingsvoorstel bij komt. Dank u wel voor de duidelijkheid.

Wethouder De Bruijn: Er is ook gevraagd: waarom uit de algemene reserve en waarom niet uit de € 11 miljoen die erin staat? Uiteindelijk is dat natuurlijk ook een keuze. We hebben hiervoor gekozen, ook omdat we zien dat daar die ruimte bestaat en dat we dat bedrag ook graag intact willen houden, omdat we nog niet precies weten wat we in de toekomst gaan doen. Het zou natuurlijk ook heel goed kunnen dat we niet dat volledige bedrag opmaken; dat zou heel goed kunnen. GroenLinks zei dat het die opties juist breed wil bekijken. Wat de vragen van D66 over de scenario's betreft: wij zijn niet voornemens om onrealistische scenario's mee te nemen. Wij weten ook wat de financiële situatie van de gemeente is, wat eraan zit te komen en wat er bij ons in de boeken staat. Dus uiteraard houden we daar heel veel rekening mee en zullen we met scenario's komen die in die zin realistisch zijn. De heer Van Oostrum (CDA): Kunt u concreet maken wat in uw ogen "een realistisch voorstel" is? Wethouder De Bruijn: Wij moeten nog beginnen met het uitwerken en bedenken van die scenario's, maar ik kan mij voorstellen dat wij niet met een scenario van € 50 miljoen komen; ik zeg maar wat. Dat heeft natuurlijk geen zin. Het moet wel in de buurt komen van de kaders die we hier met elkaar hebben afgesproken.

Dan kan het best zijn dat er een variant is die richting die € 11 miljoen gaat of dat wij voor een heel goed scenario net iets meer nodig hebben. Dan gaan we er misschien een halve ton of een ton overheen; dat zou kunnen. Dan komen we bij u terug, maar ga er niet van uit dat wij met € 20 miljoen of weet ik veel wat komen. De heer Van Oostrum (CDA): Wat is naar uw overtuiging het financiële kader waarbinnen we werken? Is dat het investeringskader van € 11 miljoen in de begroting 2027? Is dat het financiële kader? Is dat een realistisch kader? Hoe kijkt u daartegen aan?

Raadsvergadering 23 mei 2024

27

Wethouder De Bruijn: Zoals ik daarnaar kijk, is dat inderdaad een bedrag waar we heel goed naar kijken. Uiteraard hebben we gezegd dat we ook de bibliotheek willen verwerken. Daar staat natuurlijk ook een bedrag voor. Dat zijn dus wel de bedragen waar we nadrukkelijk naar kijken. Zijn dat dan de bedragen die we gaan gebruiken? Nee, want we gaan meerdere scenario's uitwerken. Het kan ook zijn dat we met een scenario een stuk lager uitkomen. De heer Van Duivendijk (Voorschoten Lokaal): In het kader van de scenario's, een beetje aanhakend op de vraag van de heer Van Oostrum: kunnen we er dus van uitgaan dat alle scenario's die straks op tafel komen, ook de allerkleinste - voor € 3 miljoen; ik verzin maar wat voldoen aan de voorwaarde dat ze het vaak gebruikte argument wegnemen dat we een goed gemeentehuis nodig hebben omdat we dan beter personeel kunnen aantrekken, zodat dat argument van tafel is? Wethouder De Bruijn: Over welke voorwaarde heeft u het nu expliciet? De heer Van Duivendijk (Voorschoten Lokaal): Het argument is dat het gemeentehuis op par moet komen, want dan is het een betere werkplek en dan is het makkelijker om personeel aan te trekken.

Voldoen straks alleen de scenario's 2 en 3, de middelgrote en de grote variant, en voldoet scenario 1 eigenlijk niet? Of is het college straks blij met alle uitgewerkte voorstellen? Wethouder De Bruijn: Zoals ik zei: we moeten ze nog gaan uitwerken. Als ik nu al zeggen "dit, dit en dit wordt een variant" … Dat weet ik natuurlijk nog niet, maar ik geef wel aan dat ze alle drie realistisch moeten zijn. Ze moeten dus allemaal te behappen, behaalbaar, zijn voor ons. Dat kan ik u in ieder geval aangeven. De heer Van Duivendijk (Voorschoten Lokaal): Is dat een ja? Zijn de gemeentesecretaris, de ambtenaren of wie dan ook blij met wat uit alle scenario's gaat komen? Wethouder De Bruijn: U vraagt nu of iedereen blij is met ieder scenario. Dat is natuurlijk te bezien als we echt een basisversie hebben, maar wij moeten ook met elkaar het gesprek aangaan over: wat vinden wij "basis", wat vinden wij realistisch en wat is een minimumvariant? Het zou kunnen dat het amendement van de Partij van de Arbeid niet past. Dat zou natuurlijk een mogelijkheid zijn, maar dat is een discussie die we volgens mij ook aan de hand van die menukaart hier met elkaar moeten voeren. De heer Van Oostrum (CDA): Ik heb een vraag aan de heer Van Duivendijk.

U zegt eigenlijk: hoe gaan we die varianten met elkaar vergelijken in de zin van: wat zit nu in welke variant? Bent u het met me eens dat een objectief afweegkader waarin je dit soort zaken met elkaar afweegt, echt nodig is om die goede keuze te kunnen maken tussen die varianten? Vindt u dat niet een noodzakelijke voorwaarde om te komen tot een keuze tussen die varianten? De heer Van Duivendijk (Voorschoten Lokaal): Dat hangt ervan af hoe groot of hoe klein je een afweegkader kunt maken. Mijn belangrijkste argument voor mijn vraag aan de wethouder is natuurlijk dat de reden waarom we het gemeentehuis gaan verbouwen, is dat er klachten zijn over de werkplek en dat de werkplek goed moet zijn. Mijn belangrijkste uitgangspunt is dat alle scenario's die wij straks voorgelegd krijgen, in ieder geval moeten voldoen aan die ondergrens. Vandaar mijn vraag. Ik weet niet wat u verder nog wilt afwegen. Misschien kunt u een voorzetje geven, maar wat ik net aangaf, vind ik het belangrijkste. De heer Van Oostrum (CDA): Wat vindt u belangrijk bij het afwegen van de scenario's? Kunt u daar wat over zeggen? De heer Van Duivendijk (Voorschoten Lokaal): Kunt u de vraag herhalen? De heer Van Oostrum (CDA): Wat vindt u straks belangrijk in de afweging bij de kaders? De heer Van Duivendijk (Voorschoten Lokaal): Het financiële kader zal voor ons een belangrijke afweging worden.

Dat sowieso, ook gezien de herkomst van ons coalitieakkoord, waarin wij zeggen dat het doucement moet: niet te groot, niet te "Stopera aan de Vliet"-achtig, zullen we maar zeggen. Dat willen we natuurlijk voorkomen. Die fase hebben we al gehad.

Raadsvergadering 23 mei 2024

28

Wethouder De Bruijn: Ik denk dat de heren Van Duivendijk en Van Oostrum er wel uitkomen. De voorzitter: Ze waren een eind op weg, maar dat komt volgens mij helemaal goed. Wethouder De Bruijn: Ze waren op weg, maar misschien kan ik nog één ding toevoegen. Bij de scenario's die we willen, hebben we uiteraard een minimum nodig, namelijk dat het werkbaar is en dat het past bij de huidige eisen van onze medewerkers. Dat lijkt me logisch. In die zin is het antwoord op uw vraag ja. D66 vroeg welk gevoel ik heb bij de planning. Op zich zitten we nog wel comfortabel met de planning. We verwachten aan het eind van het jaar iets te hebben, maar waarschijnlijk is de behandeling in de raad wel in Q1; ik denk dat we daar wel van uit kunnen gaan. Ik moet heel eerlijk zeggen dat ik me heel goed kan vinden in wat mevrouw Mieremet heeft gezegd en wat natuurlijk meteen ook gerelateerd is aan het amendement. We zijn volgens mij goed bezig geweest met een raadswerkgroep. Er zijn inderdaad verschillende werkgroepen geweest. Daarin is inderdaad ook gesproken over wat de behoeften zijn, ook vanuit de raadsfracties. Daarmee kom ik op het amendement. In de commissie heb ik gezegd dat ik de opmerking die de PvdA daar maakte, op zich eigenlijk best goed kan begrijpen. Als je het stuk terugleest, spat het er niet heel nadrukkelijk uit.