Notulen Raadsvergadering 23 mei 2024 (get.)

Notulen raadsvergadering

NOTULEN van de vergadering van de raad van de gemeente Voorschoten, gehouden op 23 mei 2024 vanaf 20.00 uur. Voorzitter: mevrouw N. Stemerdink, burgemeester. Griffier: de heer B.J. Urban. Aanwezige leden: de heer mr. drs. C. Bremmer, mevrouw R.E. de Bruin-Van Alphen, de heren A. Deuzeman, W.J. van Duivendijk en G. van den Ende, mevrouw C.L. Ilić, mevrouw P.T.M. Kortekaas-Warmerdam, mevrouw J.G. van der Krogt, de heren P. 't Lam, B. Lavrijsen en E.M.L.H. Maassen, mevrouw K.S. van Meenen, mevrouw E. Mieremet, de heren M.P.A. van Oostrum, A.L.R. Posthuma en B.W. Reinke, mevrouw J.C. Schroot, mevrouw H.M. van der Wende, mevrouw P. Wijnen en mevrouw M.J.T. Zoun. Afwezig: mevrouw M.H.R. Persoon. Aanwezige wethouders: de heer P. de Bruijn, de heer C.J. van der Elst en de heer H.G. Schokker.

1.

Opening, mededelingen en vaststelling agenda

De voorzitter: Ik open hierbij de vergadering van de gemeenteraad van Voorschoten van 23 mei 2024. Ik heet u allen van harte welkom in de wat vernieuwde raadzaal. De nieuwe stoelen kwamen hedenmiddag. De nieuwe tafels zijn hedenochtend geleverd. Dat noemen we een strakke planning. Het is nog niet helemaal af, zoals u ziet. Er moeten nog schotten komen en de snoeren worden nog weggewerkt. De komende zomer wordt het hout gedaan, maar de vloer is al helemaal mooi opgeschuurd. Er is ook zeker te zien wat een mooie raadzaal we hebben. De eerste goede stappen zijn dus gezet. We zitten ook anders. Iedereen is een beetje van de leg, maar dat komt allemaal goed. Velen van u hebben de presentielijst nog niet getekend, maar die komt langs. Er zijn bericht van verhindering ontvangen van mevrouw Persoon van Voorschoten Lokaal. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. De voorzitter: De spreektijden zijn 18 minuten per fractie en 34 minuten voor het college. 2.

Vaststellen raadsnotulen van 11 april 2024

De notulen worden ongewijzigd vastgesteld. 3. 3.1. 3.2. 3.3.

Lijst van ingekomen stukken voor de gemeenteraad Brieven van instellingen of burgers; Informatiebrieven van het college van B en W Schriftelijke beantwoording van vragen uit de raad

De heer Deuzeman (GroenLinks): Voorzitter. Het gaat om brief 2456 over het gevaarlijke voetpad in Noord-Hofland. We zouden graag een afschrift ontvangen van het antwoord dat verzonden wordt. Ik ga een heel klein beetje misbruik maken van de situatie, want met betrekking tot informatiebrief 30 over de huisvesting van de internationale taalklas wil ik de wethouder een compliment geven voor het oplossen van de situatie. De voorzitter: U krijgt een afschrift van de eerste brief en ten aanzien van de tweede brief geleid ik de complimenten door naar de wethouder. De heer Bremmer (CDA): Voorzitter. Ik refereer aan informatiebrief 32, het eindrapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid over het treinongeval. Deze brief bevat de feitelijke mededeling dat het onderzoek is beëindigd. Daar hebben we de mededeling van gekregen, maar het

Raadsvergadering 23 mei 2024

1

eindrapport benoemt op pagina 8 de railinzetplaatsen in Voorschoten "als een van de meest risicovolle in Nederland". Dat blijkt uit een nadere analyse van ProRail; op de pagina's 6 tot 13 staat dit uitvoerig beschreven. Mijn fractie ziet tegen deze achtergrond graag een informatiebrief van het college tegemoet waarin we, gelet op de door mij geciteerde passages, graag een beschrijving zien van de verantwoordelijkheidsverdeling tussen de gemeente Voorschoten en ProRail met betrekking tot, kort gezegd, de aspecten van veiligheid in de concrete situatie zoals die in het rapport wordt genoemd. Ik wil ook memoreren dat er geregeld persoonsongevallen om en nabij station Voorschoten plaatsvinden die eveneens vragen oproepen omtrent veiligheid en bescherming bij het station. Daarover zouden we graag een informatiebrief van uw kant tegemoet willen zien. De voorzitter: Ik ga daar met uw goedvinden kort op reageren. Uw eerste vraag kan namelijk in één zin worden afgedaan. Er is geen verantwoordelijkheidsverdeling tussen de gemeente en ProRail. De grond is zelfs geen eigendom van de gemeente. Het is een verantwoordelijkheid van ProRail. De gemeente heeft daar niets mee van doen qua vergunningen, werktijden et cetera. ProRail legt verantwoording af aan de minister. Daarom heeft die ook gereageerd. Daar heeft de gemeente Voorschoten niets mee van doen. Zij kan en mag hier niets van vinden.

Daarmee is dat wat het is. Ik vind het ongelukkig dat er een combinatie wordt gemaakt met het aantal ongevallen met personen. Ik stel voor dat we daar op een later moment een keer over spreken, want dat heeft niets te maken met het onderzoeksrapport over het treinongeval. Ik zou willen vragen om dat expliciet uit elkaar te houden, want anders ontstaat er een beeldvorming die volgens mij ongewenst is. De heer Bremmer (CDA): Dat ben ik met u eens, maar het overkoepelende begrip is natuurlijk veiligheid. Maar onze fractie kan leven met uw toezegging. De voorzitter: Dan komt er dus geen informatiebrief. Dat is dan de uitkomst hiervan. De heer Bremmer (CDA): Ja, maar dat andere punt komt terug. De voorzitter: Dat gaan we even met elkaar bespreken. De heer Bremmer (CDA): Dank u wel. Mevrouw De Bruin (VVD): Voorzitter. Bij informatiebrief 27 (ID 2472) over de evaluatie van Voorschoten voor Elkaar staat: "voor kennisgeving aannemen". Volgens de LTA komt die in de vergadering van de commissie M&S op 13 juni. Ik zou die brief dus graag daarvoor laten agenderen. De voorzitter: Dat is juist. Daar staat die op de agenda. Dan is er een onjuiste wijze van afdoening aangegeven. Dit komt op de agenda van de commissie. Met inachtneming van het bovenstaande wordt besloten overeenkomstig de voorstellen tot afdoening. 4.

Vragenuurtje en actuele bestuurlijke aangelegenheden

Er zijn geen aanmeldingen voor dit agendapunt. 5. Hamerstukken: 5.1. Toekomstbestendig begraven (raadsregistratienummer Z/24/084471/387847); 5.2. Eerste wijziging Huisvestings- en legesverordening Voorschoten 2023-2024 (raadsregistratienummer Z/24/083775/389089); 5.3. Verordening nadeelcompensatie (raadsregistratienummer Z/23/082229/387296); 5.4. 14de wijziging Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst West-Holland (raadsregistratienummer Z/24/084824/389328); 5.5. Wijziging Nota Bodembeheer 2023-2033 regio West-Holland met oplegnotitie (raadsregistratienummer Z/24/084826/389672); 5.6. Toetreding tot Stichting Regionaal Inkoopbureau IJmond en Kennemerland (Stichting RIJK) (raadsregistratienummer Z/24/084170/389832);

Raadsvergadering 23 mei 2024

2

5.7. Zienswijze Begrotingswijzing Hecht 2024 (raadsregistratienummer Z/24/085492/393572); 5.8. Zienswijze begroting Holland Rijnland 2025 (raadsregistratienummer Z/24/085506/393287); 5.9. Ontwerpregeling 13de wijziging Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst West-Holland (GR ODWH) (raadsregistratienummer Z/23/080878/391224); 5.10. Toestemming verlenen aan het college voor instemming Gemeenschappelijke regeling BSGR (raadsregistratienummer Z/23/79602/388915) Deze voorstellen worden met algemene stemmen aangenomen. 6.

BESPREEKPUNTEN

7.

Locaties flexwoningen (raadsregistratienummer Z/23/079137/390869)

De voorzitter: In november 2023 nam de raad het besluit om zeven mogelijke locaties voor de bouw van flexwoningen nader te onderzoeken op technische en financiële haalbaarheid. Nu wordt de raad gevraagd om twee locaties aan te wijzen voor de ontwikkeling van flexwoningen, nader onderzoek te doen en de financiële consequenties af te wegen bij de Kadernota. De heer Maassen (SP): Voorzitter. Ik ben blij dat de nieuwe opstelling weer reflecteert, zoals het hoort, dat de SP links van de PvdA zit, maar laten we het hebben over de flexwoningen. Al bij de eerste aankondiging van de flexwoningen, bij het voorstel van oktober vorig jaar om te zoeken naar flexwoningen, heeft dat flink wat heisa opgeleverd en ook flink wat vragen. De twee belangrijkste vragen die je hierbij zou kunnen stellen, zijn: waarom op deze plekken en waarom willen we eigenlijk flexwoningen? Al discussiërend en al debatterend kwamen we daar toen niet helemaal uit. De raad heeft de vorige keer geprobeerd om twee locaties te schrappen uit het vervolgonderzoek. In plaats daarvan zijn er toen twee extra locaties onderzocht. Uiteindelijk leidde dat tot een voorstel dat vandaag voorligt en waarin twee locaties worden aangewezen. Een van die locaties is juist een van de locaties die de fracties van de SP en GroenLinks hebben geprobeerd te schrappen. Daar waren verschillende goede redenen voor.

Om te beginnen is het een groene locatie. Het maakt deel uit van de groenstructuur. Het ligt echt voor de deur van een klein wijkje. Het gaat ten koste van speelterrein. Er is een hoogspanningsleiding onder. We hebben al die argumenten in de commissie gewisseld. Er zijn mensen komen inspreken die ons daar ook nog eens op gewezen hebben. De conclusie in de commissievergadering was eigenlijk dat alle partijen het erover eens waren dat het geen goed idee was om daar flexwoningen neer te zetten. Dan ga je je afvragen of we dan maar voor één locatie gaan kiezen, of dat dan wel slim is en of het misschien niet verstandiger is om er nog eens over na te denken. Dat zeg ik niet omdat we geen woningen willen, want die willen we juist heel graag. Vooral aan betaalbare woningen, aan sociale huurwoningen, is in Voorschoten een groot tekort, maar waarom zou je dan woningen neerzetten die maar vijftien jaar blijven staan, op een plek waar ze eigenlijk ook veel langer zouden kunnen blijven staan? Dat is uiteindelijk de reden waarom ik bij dezen amendement 293 wil indienen, mede ondertekend door mevrouw Ilić van GroenLinks, meneer Van den Ende van Voorschoten Lokaal, mevrouw Schroot van D66 en mevrouw Van der Wende van het CDA.

In het amendement vragen we eigenlijk twee dingen: ten eerste om beslispunt 1 zodanig te wijzigen dat er niet langer sprake is van het bouwen van flexwoningen op de locatie Geestwoningpad - daar waren alle fracties het in de commissievergadering over eens - en ten tweede om van de flexwoningen die mogelijk op de locatie Oude Stationslaantje gevestigd kunnen worden, geen flexwoningen maar permanente woningen te maken en te onderzoeken of het mogelijk is om daar meer woningen neer te zetten, zodat daar niet 36 maar misschien wel 120 woningen kunnen worden gebouwd. Dat verzinnen we niet zelf. Dat dit eventueel een mogelijkheid zou zijn, komt gewoon uit de onderbouwing van het voorstel dat er al lag. Dat moet natuurlijk nog wel onderzocht worden, maar dat onderzoek zouden we graag tegemoet willen zien. Er is nog een derde punt dat ik moet noemen. In het voorstel zoals dat er ligt, staat ook een financieel voorstel om een reserve te maken om die flexwoningen te kunnen kopen. Dat is niet meer nodig als dit amendement wordt aangenomen. Wat natuurlijk wel nodig is, is budget om dat onderzoek te doen en om die ruimtelijke wijzigingen te maken. Er is dus nog wel geld nodig.

Daarom stellen wij voor om in plaats van het oorspronkelijke budget om flexwoningen te kopen de rest van het al eerder toegezegde budget voor het onderzoek naar flexwoningen te gebruiken voor verder onderzoek naar de bouw van permanente sociale huurwoningen op het Oude Stationslaantje. Ik dien het amendement bij dezen in. Het amendement luidt:

Raadsvergadering 23 mei 2024

3

"Amendement 293. De raad van de gemeente Voorschoten, in zijn vergadering bijeen d.d. 23 mei 2024, gezien het raadsvoorstel nr. Z/23/079137/390869 d.d. 23 mei 2024, constaterende dat: -

de raad heeft uitgesproken groene gebieden binnen de gemeente zo veel mogelijk te willen ontzien en de ontwikkeling van flexwoningen op het Geestwoningpad met dat uitgangspunt breekt; het Oude Stationslaantje mogelijk geschikt is voor de bouw van permanente woningen; het vestigen van permanente woningen de mogelijkheid biedt om meerdere woonlagen te vestigen, waardoor er meer woningen op deze locatie gerealiseerd kunnen worden; het vestigen van permanente woningen de exploiterende corporatie een langere terugverdientijd biedt, waardoor de businesscase makkelijker rondkomt;

van mening dat permanente woningen langduriger bijdragen aan de oplossing van de wooncrisis en daarom de voorkeur hebben boven flexwoningen; Besluit: Het raadsvoorstel als volgt te wijzigen: 1. Beslispunt 1 te wijzigen in: Eén locatie aan te wijzen, te weten het Oude Stationslaantje, voor de bouw van minimaal 39 permanente sociale huurwoningen en de ruimtelijke procedures hiervoor te starten. 2. Beslispunt 2 te wijzigen in: Te onderzoeken of aan het Oude Stationslaantje meer woningen kunnen worden gerealiseerd door een andere vorm van fundering toe te passen, waarbij de vestiging van 120 permanente sociale huurwoningen als wenselijke uitkomst wordt gezien, en de uitkomst van dit onderzoek mee te nemen in een aan de raad voor te leggen verzoek tot bindend advies voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA); 3. Beslispunt 4 te wijzigen in: Het restant van het exploitatiebudget, welke door de raad voor 2024 beschikbaar was gesteld voor flexwoningen ter grootte van circa € 197.000 ter beschikking te stellen als exploitatiebudget voor de permanente woningen aan het Oude Stationslaantje." De heer Lavrijsen (VVD): Voorzitter. Op het dossier van de flexwoningen zit behoorlijk veel emotie. Dat begrijpen wij volledig.

Ik hoorde de heer Maassen al zeggen dat op een gegeven moment de vraag opkwam: waarom eigenlijk flexwoningen en waarop op de plekken die zijn aangewezen? Wij staan als VVD behoorlijk kritisch tegenover het voorstel zoals dat nu voor ons ligt. Dat heeft allereerst te maken met de aangewezen locaties; dat hebben we ook in de commissievergadering aangegeven. De locatie van het Oude Stationslaantje begrijpen wij tot op zekere hoogte wel. Nog even los van de technische vraagstukken, zoals bodemgesteldheid et cetera, hebben wij geen principiële bezwaren tegen deze locatie. Dat ligt anders bij de locatie van het Geestwoningpad. We waren redelijk verbaasd toen bleek dat het Geestwoningpad op de shortlist stond. Eerlijk gezegd konden wij ons niets anders voorstellen dan dat deze locatie in het vervolgonderzoek zou afvallen om alle redenen die de heer Maassen al aangaf. We hebben een beetje het idee dat er heel theoretisch, misschien bijna theocratisch een checklist is afgewerkt. Dan kom je wel op dit soort locaties uit, maar wat de VVD betreft is het Geestwoningpad een ongeschikte locatie. Je moet je voorstellen dat een bouwwerk van bijna tien meter hoog - want daar zou het op neerkomen, met drie woonlagen - voor je deur wordt geplaatst op een speelplekje.

Zoals ons burgercommissielid Jaap Haubrich zo goed zei tijdens de commissievergadering in april: er is een grens voor wat je redelijkerwijs van mensen kan vragen. Wat ons betreft is die grens hiermee overschreden. Een ander punt waar we kritisch op zijn, is beslispunt 3, het voorstel om de groslijst opnieuw te bekijken. Tijdens de commissievergadering heeft mijn fractie het college al gevraagd wat men hiermee denkt te bereiken, want de groslijst is al uitgebreid bekeken en we hebben het nu over de uitkomsten. Als je de groslijst opnieuw gaat bekijken, kan dat dus alleen als je daar met andere criteria naar gaat kijken, want ik neem aan dat je anders dezelfde uitslag krijgt. Om Albert Einstein maar eens te citeren: "Als je meerdere keren hetzelfde doet maar wel steeds een andere uitkomst

Raadsvergadering 23 mei 2024

4

verwacht, is dat het toppunt van stompzinnigheid". Ik heb ons college zo hoog zitten dat ik het dat niet wil aanwrijven, maar mijn vraag aan het college is wel hoe het die groslijst dan opnieuw gaat beoordelen en of daar op een andere manier naar gekeken gaat worden. In dat licht bezien vind ik amendement 294 van de PvdA niet eens zo'n heel gek voorstel, maar daarover wacht ik de inbreng van de heer Posthuma even af. Amendement 293, de suggestie om aan het Oude Stationslaantje geen flexwoningen te bouwen maar permanente woningen, is op zich geen gekke gedachte, maar wij hebben toch een aantal bedenkingen. Dit raadsvoorstel is gericht op het vinden van locaties voor flexwoningen. Nu lijken we dat voorstel in een paar weken helemaal om te bouwen naar het realiseren van permanente woningen, dat fundamenteel anders is. Het is procedureel ongebruikelijk om op die manier tot structurele woningen te komen. Daarnaast zou dit financiële gevolgen kunnen hebben; de financiën zijn anders. De grond is ook echt vergeven als je er permanent op gaat bouwen. Bij flexwoningen zou dat - ik weet het: in theorie - niet het geval hoeven te zijn. Ik ben benieuwd hoe de indieners daartegen aankijken. Dat hoor ik graag en ik hoor ook graag de visie van het college hierop. De heer Maassen (SP): Voorzitter, als u het mij toestaat, zou ik die vraag als indiener van het amendement willen beantwoorden.

De voorzitter: Zeker. De heer Maassen (SP): Het is inderdaad waar dat de grond dan wordt vergeven. Als het goed is, verkoop je de grond aan een woningcorporatie. Die gaat erop bouwen en dan is de grond van de woningcorporatie. Dat is waar. Dit betekent wel dat je weet dat het minimaal voor de komende 50 jaar - want dat is de instandhoudingstermijn waar een corporatie normaal gesproken mee rekent ingezet wordt als grond voor sociale woningbouw. Op dit moment wordt de grond nergens voor gebruikt. Als je de grond vijftien jaar voor een flexwoning zou gebruiken … Ik heb de afgelopen tien jaar hier in de gemeenteraad gezeten en ik heb gezien hoeveel grootschalige woningbouwlocaties we in die tijd hebben ontwikkeld. ik heb één hand nodig om ze te tellen en dat is eigenlijk inclusief kleinschalige locaties. Ik heb dus niet de illusie dat we over vijftien jaar de wooncrisis hebben opgelost en dat er over vijftien niet alsnog behoefte is aan die woningen. Dan lijkt het me beter dat deze gemeentegrond verkocht wordt om dit structureel op te lossen dan dat we een kortetermijnoplossing kiezen die misschien een jaar eerder klaar is, maar ook zeker 35 jaar eerder geen oplossing meer is. Dat probleem zie ik dus niet zo. Uw eerste vraag ben ik kwijt.

De heer Lavrijsen (VVD): Mijn eerste vraag was in hoeverre de indieners het gebruikelijk of gewenst vinden om via een amendement een totaal andere manier van woningbouw te realiseren, waar we normaal uitgebreide vooronderzoeken doen. Ik begrijp het punt dat u net maakte: als je daar inderdaad gaat heien voor flexwoningen, is het raar om ze er na vijftien jaar uit te halen. Maar dat betekent niet dat je dat met een amendementje zomaar ombouwt en het dan voor vast kunt neerzetten. Dat heb ik in mijn tijd als raadslid hier ook nog nooit meegemaakt. De heer Maassen (SP): Dat is een terechte vraag van meneer Lavrijsen. Voor de procedures is het gelukkig zo - voor de wooncrisis is dat helaas zo - dat dit amendement niet betekent dat er morgen gebouwd gaat worden. Het amendement vraagt om te starten met de ruimtelijke procedures. Eigenlijk is dat vergelijkbaar met een ontwikkelaar die een stuk land heeft en die het college vraagt of daarop ontwikkeling kan plaatsvinden. Als dit amendement en het voorstel worden aangenomen, gaat het hele circus met procedures pas beginnen. Dan komt het terug bij de raad als er een voorstel is voor buitenplanse ontwikkeling; zo heet dat tegenwoordig in de Omgevingswet. Gisteren leerde ik dat dat "BOPA" heet.

Als dat voorstel voor een buitenplanse omgevingsplanontwikkeling er ligt, gaan wij als raad gewoon nog kijken naar het hele plan zoals dat opgesteld is en gaan we volgens de geldende procedures - gewoon zoals dat hoort - beslissen of dat doorgaat of niet. Wat er nu gebeurt, is eigenlijk alleen maar vragen om daarmee te beginnen. Dat is wat we nu doen. De hele procedure moet inderdaad nog komen. Ik ben het met u eens dat dit ongebruikelijk is, maar ik moet eerlijk zeggen dat ik daar wel een beetje van houd. De heer Lavrijsen (VVD): De heer Maassen heeft zonder dat hij het weet antwoord gegeven op mijn laatste vraag: waarom gaan we nu beginnen met ruimtelijke procedures, terwijl we de uitkomst eigenlijk nog moeten afwachten? Dat klinkt voor mij vrij paradoxaal. Ik kan me voorstellen dat ook de andere indieners reageren op de vraag wat de ruimtelijke procedures die dan nu opgestart moeten worden, zouden inhouden. De heer Maassen neemt natuurlijk heel

Raadsvergadering 23 mei 2024

5

enthousiast het woord, maar ik zie er meer namen onder staan. Ik hoop dus ook een reactie van de andere fracties te krijgen, want dit kan niet betekenen dat we op een point of no return komen en dat er onomkeerbare beslissingen worden genomen omdat we al procedures hebben opgestart. Dat zou ik heel ongemakkelijk vinden. Van de mogelijkheid om daar wel of niet permanent te bouwen en de financiële gevolgen daarvan hebben we nog geen idee. Maar laat ik positief afsluiten: wij kunnen ons uiteraard wel vinden in het voorstel om het Geestwoningpad uit het raadsvoorstel te halen, dat een van de belangrijkste pijlers van uw amendement is. De heer Maassen (SP): Nog een korte reactie. Met het begrip "ruimtelijke procedures opstarten" bedoelt het amendement eigenlijk om een voorstel te maken dat vroeger "een bestemmingsplanwijziging" zou hebben geheten, dus om een voorstel te maken dat in de raad behandeld gaat worden. Dat betekent niet dat er onomkeerbare beslissingen worden genomen. Dat betekent gewoon dat er een voorstel wordt voorbereid richting de raad. Dat is wat het betekent en niets anders. De voorzitter: Meneer Lavrijsen, bent u klaar met uw eerste termijn? De heer Lavrijsen (VVD): Ja. Mevrouw Ilić (GroenLinks): Voorzitter.

Tijdens de vergadering van de commissie WRG bleek er geen steun te zijn voor het bouwen in de groenstructuur van Voorschoten, terwijl er alternatieven zijn die al versteend zijn. Dat is mooi. Voor het college leek het even alsof groen slechts nog niet bebouwde ruimte is. Dat is onzin, want beleefbaar groen is hartstikke belangrijk. In november vorig jaar stelde GroenLinks al met een amendement in deze raad voor om de locatie Geestwoningpad uit het onderzoek naar locaties te halen. Gelukkig lijkt daar nu genoeg steun voor en stemmen we vandaag opnieuw voor een amendement, met als gevolg dat die locatie niet langer in de running is. Dat is goed nieuws voor de bewoners en de gebruikers van dit veld. Zij deden in de WRG-vergadering de gemeente al het aanbod om op het speelveldje bij hun woning nog meer biodiversiteit en nog meer beleefbaarheid te maken. Wat een mooi idee! GroenLinks vindt het daarnaast hoog tijd dat er betaalbare woningen bij komen in Voorschoten. We pleiten in navolging van de SP in amendement 293 voor de bouw van permanente sociale woningbouw op het Oude Stationslaantje. En waarom dan wel? Er lag een voorstel voor de uitwerking op het Oude Stationslaantje van flexwoningen, waarbij we het hebben over minder dan 40 woningen. Met een andere fundering kun je meer woningen bouwen.

Je bent dus geneigd om te zeggen: doen! Met deze woningschaarste en de weinige ruimte die we hebben, vinden wij het dus niet meer dan logisch dat je meerlaags bouwt en dat je er dan ook direct permanente woningbouw van maakt, want dan los je iets op. Wij vinden het zo belangrijk dat er snel op alle fronten iets aan het tekort aan betaalbare woningen wordt gedaan dat we ook oproepen om op het voormalige Fixet-terrein alsnog ook te zoeken naar mogelijkheden voor flexwoningen. Op deze plek zijn in de toekomst woningen voorzien, maar niet op korte termijn. De aanleg van infrastructuur is nu dus een investering waar je later alsnog iets aan kan hebben. In motie 324 vragen we met de PvdA de gemeente om de haalbaarheid daarvan verder te onderzoeken. Tot slot ga ik in op amendement 294 van de PvdA. Ik zie dat er iets gewijzigd is. Ik moet daar nog even induiken, maar ik meen te zien dat de intentie dezelfde is als in de vorige versie. Dit proces, met al die criteria en de groslijst, is superchaotisch verlopen. Als je dat nu breder trekt, sleept dat zich voort. Dat is niet wenselijk. Daarom stemmen wij nu tegen dit amendement. De heer Van den Ende (Voorschoten Lokaal): Voorzitter. Flexwoningen in Voorschoten; waar moeten die komen? In ieder geval niet op het Geestwoningpad en als het aan Voorschoten Lokaal ligt alleen op versteend gebied.

Of een particulier moet willen aangeven dat op zijn of haar grond flexwoningen gebouwd mogen worden. In de tussentijd hebben de inwoners een bewonersvereniging Geestwoningpad opgericht, die zich gaat inzetten voor het leefplezier van bewoners. Wij wensen hun veel succes met deze vereniging en we gaan ervan uit dat dit een leuke en positieve vereniging zal zijn. Voorschoten Lokaal is een groot voorstander van ontwikkeling op het Oude Stationslaantje met 100% sociale huurwoningen die met fundering permanent gebouwd kunnen worden, waarbij de kwaliteit van de woningen op het gebied van trillingen en geluidsdichtheid waarschijnlijk beter zal zijn dan die van flexwoningen. Het Oude Stationslaantje is de ideale plek om woningen te bouwen. Zoals ons verkiezingsprogramma zegt: groen blijft groen en we willen alleen bouwen op versteende gemeentegrond. Dat is het Oude Stationslaantje. Dat is

Raadsvergadering 23 mei 2024

6

nu immers een parkeerplaats met een benzinepomp, een nog niet ontwikkeld gebied in Voorschoten. In vele steden en dorpen in Nederland zijn appartementen naast een spoorweg niets nieuws. Hoeveel appartementen er gebouwd kunnen worden, zullen we in de nabije toekomst zien als dit onderzocht is. We staan positief tegenover beslispunt 3. We moeten blijven kijken of op andere locaties nog flexwoningen gebouwd kunnen worden, want er is nog steeds een groot tekort aan betaalbare huurwoningen in Voorschoten. We zijn blij dat samen met de SP en vele andere fracties amendement 293 is ingediend. We kunnen onze gemeentegrond beter inzetten voor kwalitatief permanente bouw dan voor een tijdelijke oplossing om onze achterstand op het volume van sociale huurwoningen in te lopen. Op amendement 294 van de PvdA wachten we het advies van de wethouder af, evenals op motie 324. Mevrouw Van der Wende (CDA): Voorzitter. Ik had gehoopt dat de PvdA eerst zou spreken om een toelichting te geven op het amendement en de motie. De voorzitter: Ik geef de heer Posthuma na u het woord. Mevrouw Van der Wende (CDA): Dan is een van mijn opmerkingen dus dat ik graag de toelichting van de PvdA afwacht. In de commissie is hier uitgebreid over gesproken. Ik was daarbij niet aanwezig; ik werd vervangen door Patricia Kortekaas.

Inmiddels heb ik gelukkig alles kunnen naluisteren en ben ik weer volledig op de hoogte van wat er allemaal is gezegd. Er is uitgebreid gesproken over het Geestwoningpad. De koers die daarbij al is ingestoken, is duidelijk. Ik ga dan ook gauw in op het amendement van de SP, dat wij met een heleboel anderen mede hebben ondertekend. Van flexwoningen naar definitieve woningen; wellicht zijn die definitieve woningen zelfs nog sneller te realiseren dan flexwoningen. Wat ons betreft is dat dan een inkopper. We willen graag zo snel mogelijk extra woningen realiseren in Voorschoten. We hebben in het traject van de flexwoningen de afgelopen maanden naast de locaties ook diverse keren gesproken over de flexwoningen an sich maar ook over de bestemming daarvan voor Voorschotenaren. Of het nou flexwoningen of definitieve woningen zijn, het is belangrijk dat er voor Voorschotense starters extra woningen komen. In de verordening hebben we al maximaal ingezet op lokaal maatwerk. We zijn dan ook blij als dat ook voor deze locatie geldt en als er dus ook voor de Voorschotense starters extra woningen komen. Het amendement dat het college verzoekt om te onderzoeken of er extra sociale woningen kunnen komen, sluit daar dan ook mooi bij aan. Hoe meer, hoe beter.

Bij de ingekomen brieven zitten ook reacties van diverse inwoners en omwonenden die hebben gereageerd op de locaties en die hun zorgen hebben geuit. Onder anderen de inwoners van de Dobbewijk hebben heel duidelijk een aantal zorgpunten naar voren gebracht. We vragen het college dan ook graag om met name de inwonersparticipatie aandacht te geven bij de verdere uitwerking van dit traject. Het is belangrijk dat dat zorgvuldig gebeurt en dat ons participatiebeleid daarbij gevolgd wordt. Een zorgvuldige uitwerking van onderzoeken naar de diverse aspecten, zoals parkeren, trillingen en dergelijke, is van belang. We zien dit graag mede in relatie tot de zorgen die de omwonenden al hebben geuit. We wensen het college heel veel succes met het uitwerken van het raadsvoorstel op basis van het amendement. De heer Posthuma (PvdA): Voorzitter. We hebben in de vergadering van de commissie WRG op 18 april een heel stevige discussie gevoerd met het college. Noem het "stevig dualisme", maar het was opvallend dat de voltallige raad, oppositie én coalitie, kritisch was over de keuze die het college in het voorstel maakt. Maar waarom kwam het college ook alweer met het voorstel voor flexwoningen? Veel bewoners zijn op zoek naar een eigen plek. De vraag naar betaalbare woningen is groot.

In het Leids Dagblad konden we recent lezen dat er in onze regio 19.000 woningzoekenden zijn, een gigantisch aantal. In ons dorp hebben we ook nog met een heel uitzonderlijke situatie te maken. De afgelopen decennia is er veel te weinig betaalbaar gebouwd in Voorschoten. Ook is ons actieve grondbeleid, het kopen van eigen grond, losgelaten en hebben we de afgelopen jaren veel vastgoed en eigen grond verkocht. Het is dus niet zo doordat het in Voorschoten alleen maar regent of dat er speciaal water uit de kraan komt; het beperkte aantal woningen is gekomen door politieke keuzes. De druk op het realiseren van betaalbare woningen is dus groot, zoals onze wethouder Volkshuisvesting terecht zei. Dan kom je met een zoektocht naar geschikte locaties voor flexwoningen uit op parken, plantsoenen en parkeerplaatsen. Een verre van

Raadsvergadering 23 mei 2024

7

ideale situatie, maar we zitten wel met een groot maatschappelijk probleem dat opgelost moet worden, met onze realiteit dus. In het collegevoorstel van november 2023 werd het verschil goed aangeduid: een tot twee jaar voor de bouw van flexwoningen, gemiddeld zeven jaar voor permanente woningen; tijdwinst als oplossing. Uit de antwoorden die we vanmiddag hebben gekregen op vragen die wij afgelopen week aan het college hebben gesteld, blijkt - als ik goed heb begrepen wat het college daarin aangeeft - dat die termijnen wat krapper en smaller zijn en dat ook voor flexwoningen eigenlijk wat langere termijnen worden gerekend. Niettemin begrijp ik het vurige pleidooi van de heer Maassen in de commissie WRG voor permanente sociale huurwoningen. Ik ben het daar in de basis mee eens: liever permanent dan flex. Maar ook daar moet er een veel zorgvuldiger planproces komen; daar wees de heer Maassen terecht op. Het pleidooi van de heer Maassen heeft meerdere partijen aan het denken gezet. Ik complimenteer de heer Maassen daarmee en met het voorstel om te komen tot permanente sociale woningen op het Oude Stationslaantje. Ik steun zijn voorstel. Ik vraag het college wel expliciet om heel nadrukkelijk het verdwijnen van de parkeerplaatsen mee te nemen in de planvorming daaromtrent. Maar we zitten nog wel met een acuut probleem.

Daarom wil ik graag dat we nog verder gaan voor de optie van flexwoningen. Daarom dien ik amendement 294 in, dat het college oproept om met nieuwe voorstellen te komen, waarbij men ook kijkt naar niet-gemeentegrond en/of de aankoop van grond. Als je namelijk met dezelfde criteria naar deze lijst kijkt, krijg je dezelfde uitkomsten; meneer Lavrijsen refereerde daar zojuist al aan. Het amendement luidt: "Amendement 294. De raad van de gemeente Voorschoten, in zijn vergadering bijeen d.d. 23 mei 2024, gezien het raadsvoorstel Z/23/079137/390869, constaterende dat: a) de gemeenteraad op 2 november 2023 heeft besloten de productie van sociale huurwoningen te versnellen om daarmee bij te dragen aan de huisvestingstaakstelling van statushouders en andere woningzoekenden in Voorschoten op korte termijn; b) het college heeft vastgesteld dat het realiseren van sociale woningen via reguliere woningbouwprojecten gemiddeld 7 jaar duurt, terwijl dit via flexwoningen ongeveer 1–2 jaar duurt (zie raadsvoorstel Flexwoningen 2 november 2023); c) de raad heeft besloten dat spreiding van deze type woningen over verschillende locaties wenselijk is; overwegende dat: d) het voorstel van burgemeester en wethouders van 2 april 2024 (vooralsnog) uitgaat van de beschikbaarheid van twee locaties ter realisatie van minimaal 60 tot mogelijk 120 woningen; e) de bespreking van dit voorstel in de commissie

WRG van 18 april erop wijst dat de raad geen instemming zal verlenen met het aanwijzen van het Geestwoningpad als locatie voor de bouw van flexwoningen; f) er vooralsnog slechts één locatie lijkt te zijn, hetgeen in strijd is met het besluit tot spreiding over verschillende locaties; overwegende dat: g) het besluit tot het realiseren van flexwoningen in plaats van permanente woningen is onderbouwd met zowel het argument dat versnelling moet worden aangebracht in de productie van sociale huurwoningen als de constatering van het college dat realisatie van flexwoningen veel sneller kan worden gerealiseerd dan middels permanente bouw; h) het belangrijk is om te benadrukken dat versnelling van de productie van sociale huurwoningen noodzakelijk is; i) het belangrijk is om te benadrukken dat spreiding van sociale huurwoningen wenselijk is; Besluit het raadsbesluit als volgt te wijzigen: Besluit:

Raadsvergadering 23 mei 2024

8

beslispunt 3 te wijzigen in: het college op te dragen nader te onderzoeken welke van de locaties op de groslijst van potentiële locaties, dan wel andere locaties zoals bijvoorbeeld Fixet of het terrein achter de Laurentiuskerk, geschikt zijn voor het bouwen van flexwoningen en hiervan in oktober 2024 verslag te doen aan de raad en daarbij ook expliciet te onderzoeken of het bouwen op nietgemeentegrond of het aankopen van grond mogelijk is, en gaat over tot de orde van de dag." Specifiek wil ik een pleidooi houden voor het Fixet-terrein. Daarover dien ik samen met GroenLinks en sinds vlak voor de vergadering ook D66 motie 324 in. Ja, daar gaan ontwikkelingen komen, maar ik ben er niet van overtuigd dat dit snel gaat gebeuren. Ik vind dat we geen tijd te verliezen hebben vanwege die grote schaarste op de woningmarkt. Plaats op die plek flexwoningen en faseer daar op een later tijdstip permanente woningen. De infrastructuur ligt er dan al en de druk is hoog. De motie luidt: "Motie 324. De raad van de gemeente Voorschoten, in vergadering bijeen d.d.

23 mei 2024, gezien het raadsvoorstel Z/23/079137/390869, constaterende dat: a) in bijlage 2 van het raadsvoorstel wordt opgemerkt dat de locatie Koninklijke Marinelaan (het voormalig Fixet-terrein) een geschikte locatie is voor de bouw van flexwoningen; b) de ontwikkelingen voor het centrum in Voorschoten geschetst zijn, maar dat het college nog niet concreet heeft gemaakt wanneer en waar er gebouwd gaat worden; overwegende dat: c)

het aanbod betaalbare woningen in Voorschoten relatief laag is, terwijl veel bewoners hiernaar op zoek zijn; d) flexwoningen gerealiseerd kunnen worden voor een periode van 10 tot 15 jaar, in afwachting van plannen voor permanente bebouwing; e) voorzieningen die aangelegd moeten worden voor flexwoningen in tweede instantie gebruikt zouden kunnen worden voor de latere bebouwing; verzoekt het college om te onderzoeken of op de locatie Koninklijke Marinelaan (Fixet-terrein) in afwachting van permanente bebouwing flexwoningen kunnen worden gerealiseerd en daarbij te kijken of de kosten voor de aanleg van voorzieningen verrekend zouden kunnen worden bij de permanente bebouwing, en gaat over tot de orde van de dag." Met het voorstel inzake het Geestwoningpad ben ik net als de VVD en andere partijen niet heel gelukkig. Ik zie ook heel duidelijk dat het een heel forse impact van tien meter hoog heeft op de leefomgeving. Nogmaals, ik steun daarom het amendement van de heer Maassen daarover. Mevrouw Schroot (D66): Voorzitter. In de eerste commissievergadering over flexwoningen heeft onze fractiegenoot de heer Van der Hoop ons standpunt verwoord. Mijn partij is niet tegen flex, maar is vooral voor permanente betaalbare woningen die snel gerealiseerd worden. Dat lukt in ons dorp om allerlei redenen niet zo snel als gehoopt; bijna alle andere fracties hebben daaraan gerefereerd.

Daar spreken we het college op aan. Voorts ligt er ook nog geen enkel concreet nieuw plan. Dus college, zet ook daarop in. Uit de beantwoording van de vragen van de PvdA met nummer 687, waarvoor dank, blijkt niet dat flex sneller is, zoals de heer Posthuma zelf al zei. Tien jaar tijdsverschil verwachten we aan de hand van de beantwoording eigenlijk niet. Dat is dus een extra argument om amendement 293 van de SP mede in te dienen. Bovendien gaat het om een locatie waar voor een deel in ieder geval al een kantoorbestemming op zit. Een bestaand kantoor ombouwen of een kantoor dat er nog niet bestaat alvast ombouwen naar permanente woningen is helemaal niet zo'n gek idee.

Raadsvergadering 23 mei 2024

9

We vinden het buitengewoon jammer dat er tijd en energie zijn gestoken in een raadsvoorstel waarvan de wethouder in de commissie opmerkte dat hij het toch niet zou halen. We horen graag een verklaring van het college waarom zo wordt omgegaan met ambtelijke inzet en onze tijd. Het is toch gek om een raad op voorhand op te zadelen met het schrijven van amendementen en moties om te redden wat er te redden valt? Een groot deel van alle weerstand heeft te maken met de belabberde communicatie naar inwoners. Dat rekenen we het college echt aan. Op die manier staan we als raadsleden op een 1-0 achterstand ten aanzien van inwoners. Die boodschap lijkt maar niet te landen. Dat is buitengewoon jammer en schadelijk, want nu lijkt het alsof protesteren bij de raad op voorhand loont. Dat is wat mijn partij betreft niet zo. Wij wegen het algemeen belang af tegen het licht van ons verkiezingsprogramma. Dan over de inhoud. Flex kan een oplossing zijn om de tijd tussen de realisatie van permanente woningbouw, bijvoorbeeld op de Fixet-locatie, te overbruggen. Flex op een andere locatie dan op zo'n overbruggingslocatie neerzetten betekent veelal dat dit op een groene locatie gebeurt. D66 heeft net als andere partijen tegen zijn kiezers gezegd niet te willen bouwen in het groen. We zien geen aanleiding om daar nu van af te wijken.

Op het moment dat wij een noodzaak zien om daar wél van af te wijken, willen we álle groene locaties in Voorschoten daarbij betrekken, omdat er geschiktere groene locaties denkbaar zijn dan het Geestwoningpad, namelijk ook in Adegeest. Oude inwoners herinneren zich vast nog dat er oorspronkelijk een kerk was gepland op het grote veld op de Frans Lisztlaan en dat er tijdelijke scholen stonden op de Brahmslaan en de Bartóklaan. D66 beseft dat het lijkt alsof we meedoen aan precedentwerking door protesterende inwoners hun zin te geven. Nogmaals, dat doen we dus niet, want voor ons weegt "groen blijft groen" nu zwaarder. Dat vinden alle indienende partijen ook; wij zijn blij om dat te horen. De uitkomst van nieuw onderzoek naar flexlocaties gaat als gevolg van amendement 293 en het gedoe rondom de knip in Adegeest vrijwel zeker protest opleveren en al helemaal als het college op dezelfde wijze de participatie eigenlijk niet vooraf organiseert. De vraag hoe zinvol onderzoek is, horen we dus graag beantwoord door het college. We horen ook graag een reactie op amendement 294. Nogmaals, wij zijn niet tegen flex, want de woningnood is enorm. Wij zijn voor het inzetten van ambtelijke capaciteit op structurele oplossingen.

De bezwaren van de inwoners van de Dobbewijk tegen bouwen op het spoorlijntje begrijpen we, maar persoonlijk heb ik ook weleens last van langparkeerdersdruk, want ik woon daar in de buurt. Dat is voor D66 geen reden om mensen een dak boven het hoofd te ontzeggen. Met elkaar gaan we op zoek naar een oplossing. We hebben elkaar heel hard nodig voor het inlossen van de bouwbelofte aan al die woningzoekenden die niet hoorbaar zijn in protesten. We moeten woningen realiseren, en zo snel mogelijk. We zijn er nog niet van overtuigd dat de centrumontwikkeling aan de oostzijde snel lukt. Wat ons betreft blijft de Fixet een prima locatie voor flex. Om die reden staat onze naam onder motie 324. De voorzitter: Ik constateer dat D66 vanavond onbeperkte spreektijd heeft, want er staat nog steeds 18 minuten. Nu is het gedaald naar 16 minuten. We gaan een schatting maken. De heer Maassen (SP): Voorzitter, wat kost dat, onbeperkte spreektijd? Ik ben geïnteresseerd. De voorzitter: D66 heeft ongeveer twee jaar gezellig heel dicht bij mij gezeten. Het is wat het is, meneer Maassen. We gaan het regelen en het komt allemaal goed. Wethouder Van der Elst: Voorzitter. Allereerst natuurlijk welkom aan alle bewoners van het Geestwoningpad op de tribune. Fijn dat u weer in groten getale hier gekomen bent. Ik wil mijn eerste woorden graag tot u richten en tegelijkertijd ook tot de raadsleden.

De voorzitter: Ook de spreektijd van het college loopt niet. Kunt u uw pasje opnieuw aanbieden? Wethouder Van der Elst: Hij loopt niet, maar als ik wel te horen ben, ben ik er tevreden mee. De voorzitter: Dat is goed, maar dan gaan we de spreektijd timen. Dat komt goed. Wethouder Van der Elst: Via u zeg ik tegen de aanwezigen op de tribune en natuurlijk de raadsleden dat ik in de commissie heb toegezegd om met de bewoners van het Geestwoningpad in gesprek te gaan over de inhoud van het voorstel, de gelopen procedures enzovoorts. Dat heb ik

Raadsvergadering 23 mei 2024

10

gedaan. Ik heb een mail gestuurd en ik heb een mail teruggekregen; mevrouw is op de tribune aanwezig. Wat mij en mijn buren betreft, is het antwoord feitelijk: omdat de fracties hebben aangegeven dat er niet voor bebouwing van het Geestwoningpad gestemd zal worden en omdat de wethouder dit standpunt zal respecteren - zo is dat - is er geen aanleiding om nog nader met elkaar in gesprek te gaan. Ik hoop dat u het met mij eens bent dat daarmee die toezegging afgedaan is. Mevrouw Schroot (D66): Ik kreeg van de inwoners inderdaad die reactie, maar zij zeiden ook dat zij daarna wel contact hebben opgenomen omdat ze toch graag een gesprek willen organiseren om terug te kijken op de afgelopen maanden en de effecten op de buurt. De wethouder heeft aangegeven om daarvan af te zien. Dat verbaast ons. Wethouder Van der Elst: In deze mail staat wat anders. Mevrouw Schroot (D66): Dit wordt een wedstrijdje welles-nietes. Daar lossen we het probleem niet mee op. Ik zou de wethouder dus willen verzoeken om nogmaals contact op te nemen met de inwoners om glad te strijken wat nodig is, zodat we als bestuur en als inwoners gewoon een normaal gesprek met elkaar kunnen aangaan. Wethouder Van der Elst: Wat mij betreft heb ik uitsluitend normale gesprekken met wie dan ook. Als iemand van onze inwoners graag met mij of een van mijn mede-collegeleden in gesprek wil, doen we dat uiteraard.

We zullen dus opnieuw een mail sturen. Dat is geen enkel probleem. De heer Maassen heeft al een hele tijd geleden gezegd: pas nou op met die flexwoningen en denk wat eerder aan permanente woningen, want die zouden misschien ook kunnen. Ik moet zeggen dat hij beide schouders onder dat gedachtegoed heeft gezet om dat te vertalen naar een amendement. Of was dat één schouder? Dat weet ik niet zeker, maar er zit veel in waar het college op basis van voortschrijdend inzicht ook wel wat in ziet. Wat is er gebeurd? De prille initiatieven om met flexwoningen aan de slag te gaan, dateren van voor de zomer van 2023. De aanleiding was dat we verschrikkelijk graag een versnelling willen realiseren in goedkope woningen, sociale woningbouw, daar waar dat kan binnen de bebouwde kom en dan kwalitatief goed en het liefst ook snel. Flexwoningen zijn een middel om het doel te bereiken. Hoewel het doel met wat omzwervingen in amendement 293 terecht is gekomen als permanente woningen, is het doel nog steeds hetzelfde, wel via een omweg. Zie het als nevenwinst, maar het is uiteindelijk wel de essentie waar het om gaat. Ondertussen is er in de loop der kwartalen wel iets gebeurd. Om te beginnen ontstaan er leveringsproblemen in de productie van de goede, hoogkwalitatieve flexwoningen die wij op het oog hadden. De levertijd wordt dus steeds langer.

Dat is wat tijd betreft dus in het nadeel van flexwoningen. Tegelijkertijd gaat de zogenoemde bouwstroom - modulair in fabrieken units of componenten bouwen die je vervolgens snel in elkaar kunt zetten, maar dan gericht op permanente bouw - steeds sneller. Daar wordt hard aan getrokken. Daar zijn ook subsidies voor en dat gaat ook via versnellingstafels de markt in. Kortom, die twee bewegingen verkleinen vanaf twee kanten als een schaar het relatieve voordeel van flexwoningen in tijd. Daar komt bij dat er een kabinetswisseling gaande is. Minister De Jonge heeft toegezegd aan de slag te gaan met zogenoemde flex cities, door de overheid te creëren plaatsen waar flexwoningen, nadat ze er vijftien jaar gestaan hebben - de exploitatie is dan nog niet gedekt - een tweede leven kunnen leiden van nog eens vijftien jaar, zodat die exploitatie betaalbaar is. Die flex cities zijn er niet en minister De Jonge is, zoals het ernaar uitziet, bijna weg. De corporaties beginnen zich zorgen te maken: hoe dan, die tweede periode van vijftien jaar? Wij kunnen als gemeente in de anterieure overeenkomst met de corporaties die plekken niet garanderen. Dat helpt flexwoningen dus ook niet. Dat is de afgelopen twee kwartalen ontstaan. We zijn intern druk bezig met het maken van een Kadernota. Die is nog niet klaar; het concept is ook nog niet klaar.

Maar daaruit blijkt nu wel dat in het slechtste geval € 921.000 ten laste van de algemene reserve van de gemeente komt om in het slechtste geval slechts 60 flexwoningen te betalen. Dat zit de wethouder van Financiën als een dikke graat behoorlijk scheef in de keel, want dat is wel heel erg duur. Als we straks met elkaar kijken naar de Kadernota, kunt u met me meekijken. Dat is dus nog een ontwikkeling die negatief is ten aanzien van flexwoningen. Samengevat: wij zouden feitelijk alle dicta van amendement 293 willen omarmen. Als dat betekent dat beslispunt 3 blijft staan - dat gebeurt feitelijk met het dictum - wil ik daarbij wel zeggen dat we niet uitgummen dat we iets doen. Het staat dan wél op een laag pitje. We gaan er geen ingehuurde

Raadsvergadering 23 mei 2024

11

projectmanagers meer op zetten. Er zijn wat dingen die nog lopen en die misschien iets kunnen opleveren, maar ook gelet op de kosten komt het verrekte slecht uit, zoals is gebleken in de Kadernota in wording. Vanwege de kosten is het dus een laag vuurtje en niet meer dan dat, maar we willen het niet compleet afsluiten. Dan kom ik bij de fractie van de VVD. De groslijst opnieuw bekijken: een wetenschapper weet dat je, als je meerdere keren hetzelfde onderzoek doet, dezelfde uitkomst moet krijgen, maar de voorwaarde is wel dat de testomgeving exact dezelfde moet zijn. Dat is niet zo, want de omgeving is veranderd. Waar het bericht eerst was dat voor maximaal vijf jaar iets bij de parochie, het veldje achter de Laurentiuskerk, mocht kunnen gebeuren, wordt daar nu anders tegen aangekeken. Dat maakt dat dat bij nader inzien misschien toch een mogelijkheid zou zijn. Realiseert u zich wel dat het hier gaat om een organisatie met in forse mate charitatieve intenties en bedoelingen. Het is daar geen profit center. Dat is de reden waarom het misschien toch mogelijk zou zijn. Het is dus: in het kader van een laag pitje misschien toch nog eens nader kijken. Er wordt geen grote ruk gegeven aan criteria, maar met dezelfde criteria blijkt er in een andere omgeving, die is veranderd, misschien toch nog iets mogelijk te zijn.

Zo moet u het lezen in onze wens om beslispunt 3 in het huidige raadsvoorstel toch intact te laten. Zoals gezegd: amendement 293 is wellicht een omweg om via permanente woningen te realiseren wat we nu voornemens zijn, maar het doel is nog steeds hetzelfde. Een vraag die bij meerdere fracties leeft, is wat het snelst is: zijn dat flexwoningen of is dat permanente bouw, en waarom gaan we dat niet onderzoeken? Dan weten we dat immers concreter. Je komt daar nooit achter. De Engelsen hebben daar een mooi gezegde voor: the proof of the pudding is the eating. Als je wil weken wat het waard is, moet je het opeten en doorslikken. Dan is het weg ook. Als we een van de twee wegen inslaan, weten we dus hoelang flexwoningen duren, maar we komen er nooit achter of dat sneller of langzamer is dan permanent. Dat is de fix waar je in zit. Ik heb de aanleidingen genoemd om toch te kiezen voor permanent. We denken dat het voordeel in tijd van flex nog maar heel matig is. Mevrouw Ilić, ik heb al gesproken over de shortlist en het lauwe pitje waarmee we er toch enige aandacht aan zouden willen geven. Maar geen SMART doelen, geen tijdslimieten en geen aantallen. Er moet nog blijken of daar ooit nog iets uitkomt. Het blijkt toch verrekte duur te zijn. Meneer Van den Ende van Voorschoten Lokaal, dank voor uw instemmende woorden.

In reactie op uw vraag wat wij van het amendement vinden heb ik het nodige gezegd. Ik hoop dat dat ook voor u afdoende is. De fractie van het CDA, mevrouw Van der Wende. Inwonersparticipatie richting de Dobbewijk: zeker. Een essentieel punt is dat wij als college van mening zijn dat je, als je met dit soort initiatieven komt, dat moeilijk eerst met potentiële omwonenden kan bespreken zodat de raadsleden vervolgens uit de krant vernemen dat er kennelijk een initiatief is. We kiezen ervoor om dat in eerste instantie via u te doen en om vervolgens zo snel mogelijk, zodra we iets meer weten, uiteraard met een fatsoenlijk en professioneel participatietraject naar de betreffende omwonenden te gaan. Mevrouw Schroot (D66): Wat is nou toch de moeite om even een briefje bij iedereen in de bus te doen? Waarom is het zo ingewikkeld om dan uit te leggen dat er plannen aan zitten te komen? Wethouder Van der Elst: Het is niet ingewikkeld, maar het is de volgordelijkheid. Je zou het ook minachting van de gemeenteraad kunnen noemen. Ik zit hier wat anders in; daar hebben we het al eens over gehad. Het is niet zo dat we het niet willen doen, maar we weten nog niks anders dan dat er een initiatief komt. Als je dan overal briefjes in de bus zou gooien, doe je dat liever ook bij de raadsleden, want dan weet u het tenminste. Maar daar hebben we andere kanalen voor via de griffie. Zodoende.

De fractie van de PvdA, de heer Posthuma. De door u genoemde tijdswinst lijkt dus wat tegen te vallen. De kosten vallen heel erg tegen, maar dan de andere kant op. De bouwstroom heb ik genoemd: dat modulaire bouwen gaat steeds sneller. Uw amendement 294: ik heb zojuist betoogd dat we op een laag pitje toch willen blijven kijken. Wat motie 324 betreft: zoals al eerder aangegeven, is het echt niet een droom of een wonder. Wat betreft de ruimte waar het Fixetbedrijf vroeger stond: wij denken echt dat wij veel minder dan vijftien jaar nodig hebben om te

Raadsvergadering 23 mei 2024

12

realiseren wat we met de Ontwikkelvisie Centrum voornemens zijn te doen. Dat zou elkaar echt goed in de weg zitten. De door u genoemde periode van tien jaar is sowieso niet reëel voor flexwoningen. Het moet ten minste vijftien jaar zijn. De heer Maassen (SP): De wethouder heeft nu een aantal keren aangegeven dat het centrumplan en het bebouwen van het Fixet-terrein echt sneller gaat dan binnen vijftien jaar. Wanneer kunnen we daar concrete informatie over verwachten in de raad? Wethouder Van der Elst: Voor het gemak zou ik echt willen verwijzen naar wat collega-wethouder De Bruijn u zal voorstellen in het kader van de Ontwikkelvisie Centrum, want anders halen we de portefeuilles wel erg door elkaar. Maar ik weet met zekerheid dat de planning eerder is dan vijftien jaar. Ook tien jaar is bijzonder ver weg. De heer Maassen (SP): Nee, wanneer kunnen we de informatie verwachten? Wanneer krijgen we hier stukken over? Wethouder Van der Elst: Een eerste stap is in de raadsvergadering van 4 juli. Dan wordt er meer verteld over de Ontwikkelvisie Centrum. En er is echt een voornemen om in Q4 van dit jaar met een tender aan de slag te gaan: wie wil er wat gaan doen? Zo concreet is het dus echt. Als je dan tegelijkertijd aan de slag gaat met bouwplannen op die plek, gaat dat dus niet werken. De heer Posthuma (PvdA): We hebben gisteren informatie gekregen over de centrumvisie.

Daarin werden een aantal mogelijke ontwikkelingen genoemd, maar dit stond daar juist helemaal niet bij. Ik ben heel benieuwd hoe de wethouder daarop reageert. En ten tweede: stel dat we daar een ontwikkeling kunnen laten plaatsvinden - de wethouder sprak over hogere kosten - zou het dan niet mogelijk zijn om een deel van de kosten die nu worden geïnvesteerd in die flexwoningen en de aanleg van de infrastructuur, mee te nemen in de planvorming als daar permanentere woningen zouden komen, zoals we in onze motie voorstellen? Graag een reactie. Wethouder Van der Elst: Wat het kostenaspect betreft: zeker, dat is een mogelijkheid. Dat was ook de aanleiding voor het voorstel van de commissie driekwart jaar geleden om naar die locatie te kijken. Maar qua tijd lost het één het ander niet op. We willen het dus echt met kracht ontraden. De heer Posthuma (PvdA): Ik ben heel blij dat u mijn tweede vraag beantwoordt, maar het gaat nog even om de eerste vraag. We hebben gisteren een informatiebijeenkomst gehad over de centrumvisie. Daarbij is dit op geen enkele manier besproken. Het was ook niet opgenomen in de verschillende plaatjes. Om de vraag van de heer Maassen aan te vullen: wanneer gaat het dan gebeuren en wanneer kunnen we daar informatie over ontvangen? Want die heb ik nog niet gezien. Wethouder Van der Elst: Het gaat om de verwoording.

Hoewel het echt portefeuillehouder De Bruijn is die hierover gaat, durf ik wel voor mijn rekening te nemen dat waar gesproken wordt over MOC en die buurt, feitelijk ook Fixet wordt bedoeld, dat tegen MOC aan ligt. U moet dat zo lezen. De voorzitter: De derde en laatste interruptie van de heer Posthuma op dit punt. De heer Posthuma (PvdA): Dan heb ik echt een heel andere presentatie gekregen dan de wethouder. Ik hoor het hem zeggen, maar het overtuigt mij in ieder geval niet. Wethouder Van der Elst: Ik hoop dat de heer Posthuma mij toch toestaat om tot slot naar de fractie van D66 te gaan. U stelt: wat jammer nou dat er tijd en energie zijn gestopt in iets wat niet doorgaat. Ja, maar het was wel een raadsmeerderheid die hiermee akkoord gegaan is. We hebben dus braaf gedaan wat de raad wilde dat we deden. Het zou raar zijn als we dat zouden negeren. Het is dus maar net van welke kant je naar de medaille kijkt. En hoe je het keert of wendt, uiteindelijk zijn we nu met een plan gekomen waar in eerste instantie niet aan gedacht is toen we spraken over potentiële bouwlocaties voor permanente bouw. Kijk eens wat er nu op basis van voortschrijdend inzicht toch uit komt. Wie krijgen hun zin: protesterende inwoners, de raad of allemaal een beetje? We leven in een vrije democratie. Het is heel goed dat inwoners mondig zijn.

Dat is goed voor samenwerking tussen raad en inwoners, natuurlijk ook tussen college en inwoners en tussen raad en college. Ik ben

Raadsvergadering 23 mei 2024

13

ervan overtuigd dat wij samen rekening houden met alle belangen van wie dan ook. En uiteindelijk zal je in een stemronde moeten afwegen wat er gebeurt. We doen dat zo zorgvuldig mogelijk. De voorzitter: Zijn alle vragen uit de eerste termijn beantwoord? Dat is het geval. Er is behoefte aan een tweede termijn. De heer Maassen (SP): Voorzitter. Ik wil de wethouder bedanken voor het omarmen van een amendement. Daar wil ik heel even bij stilstaan, want dat gebeurt niet zo heel vaak. In de afgelopen tien jaar dat ik in deze raad heb gezeten, is het ook niet heel vaak gebeurd dat je als eenmansfractie tegen een collegevoorstel ingaat en dat je daar gewoon zulke complimenten en waardering van het college voor krijgt en dat het college het ook nog eens met je eens is. Dat zeg ik niet om mijn gelijk te halen, maar het is een manier van omgaan met politiek en met tegenstellingen. Ik heb colleges meegemaakt die elk voorstel uit de oppositie afschoten omdat het uit de oppositie kwam en omdat ze per se hun eigen gelijk wilden halen. Dat doet dit college niet. Daar geef ik mijn oprechte complimenten voor. Ten tweede ben ik blij dat de argumenten die de bewoners, de raadsleden en de commissieleden naar voren hebben gebracht, het college hebben overtuigd en dat het college nu met dit voorstel naar voren komt.

De wethouder heeft gelijk: uiteindelijk heeft deze hele exercitie toch opgeleverd dat nu een woningbouwlocatie onderzocht gaat worden die eerst niet op de radar stond en dat nu in ieder geval een onderzoek gestart kan worden naar een locatie voor misschien wel 120 sociale huurwoningen. Dat heeft Voorschoten heel hard nodig. Dat zegt de SP al jaren en dat blijven we zeggen: we hebben een tekort aan betaalbare sociale huurwoningen in Voorschoten. Laten we die nou gaan bouwen. Als dit een locatie is waar dat snel kan en die we eerst niet hadden en nu wel, is dat in ieder geval een positieve opbrengst van het hele onderzoek naar flexwoningen. Ik deel overigens de wat negatievere insteek over flexwoningen die de wethouder nu ventileert. Dat sluit redelijk aan bij mijn eigen visie en de visie van de SP waarom "flexwoningen" misschien wel leuk klinkt maar uiteindelijk toch niet zo'n goede oplossing is. Ik wil nog even naar beslispunt 3. Wethouder Van der Elst zegt terecht dat beslispunt 3 niet gewijzigd wordt met het amendement dat ik heb ingediend. Dat klopt. Dat is niet omdat de indieners nou zo hechten aan beslispunt 3, maar vooral omdat we de wethouder nog de kans wilden geven - als hij daar zelf aan zou hechten - om daar nog iets te gaan doen. Dat blijkt ook heel erg mee te vallen, hoor ik uit de beantwoording.

Maar mocht een frisse blik opleveren dat er toch nog een locatie is - achter de Laurentiuskerk, heb ik begrepen - waar eventueel nog iets mee kan en waarmee iets opgelost kan worden zonder dat dit de problemen oproept die bijvoorbeeld de locatie Geestwoningpad opriep, dan zijn we daar niet tegen. Het belangrijkste punt is eigenlijk dat flexwoningen een middel zijn om een probleem, het tekort aan betaalbare woningen, op te lossen. Dat probleem moet worden opgelost. Dat moet je doen met het middel dat de oplossing op de beste manier regelt. Op sommige plekken en op sommige momenten kunnen dat flexwoningen zijn, maar als die flexwoningen helemaal niet zo snel en zo goedkoop blijken te zijn en als je ineens permanent kan bouwen waardoor je langdurig het probleem kan oplossen, laten we dat dan vooral doen. Ten slotte de locatie van het Fixet-terrein. De SP heeft altijd gezegd dat wij het een goed idee vonden om daar flexwoningen te zetten voordat je permanent gaat bouwen. Het is een versteende locatie. Je moet er toch voorzieningen gaan aanleggen. Al die argumenten die de heer Posthuma zojuist naar voren heeft gebracht, herkennen wij heel goed. Tegelijkertijd moet je flexwoningen natuurlijk niet voor maar een of twee jaar neerzetten en dan weer weghalen omdat je gaat bouwen, want dan zijn die flexwoningen wel erg duur per jaar.

Ik denk dus dat het een goed idee is, maar dat komt ook doordat we niet precies weten wat de bedoeling van het college is en wat het college daar wil gaan doen. Ik zou de indieners dus willen vragen of het mogelijk is om de motie aan te houden totdat we meer weten over de centrumplannen. Ik heb begrepen dat we daar al in juli wat meer informatie over krijgen; dat is ook de reden waarom ik daarover doorvroeg. Het lijkt mij verstandiger om hierover een besluit te nemen wanneer me meer informatie hebben. Dat zou ik de indieners mee willen geven. De heer Lavrijsen (VVD): Voorzitter. Wij worstelen nog met amendement 293. Ik vraag bij dezen dus alvast een schorsing aan na het einde van deze termijn.

Raadsvergadering 23 mei 2024

14

Ik hoorde de wethouder een aantal bezwaren uiten tegen flexwoningen, vooral van praktische aard. Die begrijp ik. Heeft de wethouder er ook zicht op welke beperkingen er eventueel zijn bij de realisatie van permanente woningen? Zijn er al coöperaties in zicht die wellicht geïnteresseerd zijn in deze plek binnen deze omstandigheden? Hoe zit het met grondstoffen en bouwmaterialen, die bij flexwoningen blijkbaar wel een probleem zijn? Ik zou daar net zo goed een visie op willen hebben. Ik hoorde mevrouw Schroot een aantal opmerkingen maken over de communicatie. Ik kan me aansluiten bij de opmerking van de heer Van der Elst. Om het heel zwart-wit te zeggen: ga je dan aan het begin van een proces eerst de bewoners informeren en de raad negeren of andersom? Maar ook wij hebben van verschillende bewoners gehoord dat die communicatie ook toen het proces al gaande was, niet goed of gewoon niet verliep. Dat is hoe velen in die omgeving dit ervaren hebben. Ik wil het college wel meegeven om bij het proces dat we nu gaan starten, niet in het achterhoofd maar in het voorhoofd te houden dat dit echt beter en anders moet.