Notulen raadsvergadering 11 juli 2024 (get.)

Dit zijn exact de dingen die we moeten oplossen voor onze inwoners. Dit moeten we niet laten liggen. Ik ga nog even in op amendementen. Amendement 301 gaat over het toevoegen van het sociaal domein als speerpunt. We hebben de wethouder daarover gehoord, maar we vinden wel dat het bestuurlijk een belangrijk element is, zoals ook in de Voorjaarsnota wordt gezegd en hier ook werd erkend. We moeten gaan kijken hoe we dit allemaal aansturen, met name de jeugdzorg. Dat is

Raadsvergadering 11 juli 2024

45

allemaal natuurlijk niet zo sexy en je kunt er niet mee scoren als je zegt dat we het allemaal netjes op orde proberen te krijgen, maar het is belangrijk dat we dit laten landen in de organisatie. We vonden het heel vreemd dat dit ontbrak. Wij zullen dit amendement dus gewoon steunen. Amendement 305 van de SP sluit daar eigenlijk op aan en zegt: laten we dan alleen dat doen. We snappen het gevoel van urgentie, want we kunnen het sociaal domein natuurlijk niet laten lopen, maar we vinden het ingewikkeld om alle andere zaken te schrappen. We zeiden juist dat we dit dorp nu niet alvast in een soort opheffingsuitverkoop zetten in de zin van: nou ja, dan dit maar. Als we alleen het sociaal domein kunnen doen, hoe belangrijk dat is, moeten we ons afvragen waar we als gemeente mee bezig zijn. Ik zou er dus juist niet voor willen pleiten om de rest te laten lopen. We zullen op een gegeven moment toch alles moeten doen, want Voorschoten is een gemeente waar veel mensen veel vragen hebben. Daar zullen we toch dingen voor moeten doen. Amendement 302 vinden we erg procedureel en we hebben van de wethouder gehoord dat het allemaal waarschijnlijk niet lukt in september. Wij hebben liever dat er dan een voldragen stuk komt in november, want we zullen deze discussie wel moeten hebben. Dan de moties; met het oog op de tijd zal ik dat een beetje concentreren.

Motie 333 van de VVD gaat over de prioritering van woningen. Wij snappen de insteek heel goed, want het laatste wat we moeten doen, is trekken aan allerlei projecten waarvan je denkt dat het eigenlijk dode paarden zijn en waarvan je je afvraagt waarom we die nog doen. We moeten ervoor zorgen dat we dingen voor elkaar krijgen. Ik denk alleen dat de motie iets te ver gaat, want het is de bedoeling dat we ook in de periode hierna nog projecten kunnen realiseren. De projecten die nu gebouwd worden, zijn projecten die we eerder in een stelling hebben gezet. Ik denk dus dat we ons niet alleen op die projecten moeten richten, maar we snappen goed dat we erg scherp moeten zijn op waar energie op ingezet wordt. Wat dat betreft zullen we de motie niet steunen, maar we snappen de inzet wel. Het laatste punt waar ik op terugkom, is motie 329 over de borging van dienstverlening in de Kadernota. De burgemeester, de portefeuillehouder, heeft gevraagd om bij de begroting nog eens hiernaar te kijken. Ik zal dat verder laten bij de fractie van D66, de eerste indiener. We hebben het bij deze Kadernota wel over teruglopende fondsen en de lastige discussies die we daarover moeten gaan voeren.

Dat is precies waar het knijpt, want hoe borgen we structureel een gezonde gemeentelijke organisatie, ook als we de komende jaren moeilijke besluiten moeten nemen en taken moeten laten liggen? Hoe haalbaar is dat? Ik zou daarop nog graag een reactie van de portefeuillehouder, van de burgemeester, krijgen: hoe ziet zij die toekomst van onze organisatie in het licht van wat er nu wellicht op ons afkomt als er in Den Haag geen andere besluiten genomen worden? Tot slot motie 331 over het geld voor de jeugdwerkers. Die motie werd afgeraden omdat daar nog naar gekeken moet worden. Het gaat om een miniem bedrag, namelijk om € 10.000 over twee jaar, dus € 5.000 per jaar. Dat is niet eens de moeite van het vermelden waard. Ik denk dat het een klein bedrag is met een grote praktische inzet. Wij zijn daar dus gewoon voor. Ik denk dat we dat soort kleine dingen juist moeten doen. Als we nog ergens praktisch willen zijn, is dit het punt. Mevrouw Van Meenen (VVD): Voorzitter. Ik zal mij beperken tot de reacties op de amendementen en de moties zoals die voorliggen. Wij zullen niet voor amendement 301 stemmen. We hebben zelf een motie ingediend, juist om het college ruimte te geven om zijn eigen afwegingen te maken en met voorstellen te komen. Dat is de reden waarom wij niet voor dat amendement zullen stemmen. Amendement 302 is technisch.

Ik denk eerlijk gezegd ook dat we in het gewenste tijdpad onvoldoende informatie hebben. Daarmee volg ik het college. Daar zullen we dus niet voor stemmen. Wij zijn niet voor de aanpassingen aan de reserve Sociaal domein. We volgen daarin de wethouder. Wij zijn ook niet voor het verhaal over de prioriteiten. Met betrekking tot de motie over de inkomsten zie ik eerlijk gezegd een zorg, als je het zo reëel stelt: onze inwoners hebben natuurlijk al zeer hoge lasten. Wij maken ons dus zorgen: wil je dan extra lasten toevoegen? Wij kunnen ons iets voorstellen bij het genereren van extra inkomsten door meer te bouwen en de economie te vergroten, maar volgens mij staan die voorstellen al in de Kadernota.

Raadsvergadering 11 juli 2024

46

De motie over de herverdeling van het Gemeentefonds voelt voor ons als energie in de verkeerde richting. Ik denk dat we allemaal delen dat die herverdeling van het Gemeentefonds niet wenselijk is en zeker nadelig is voor Voorschoten. Dit proces loopt al jaren en er zijn allerlei technieken toegepast ten behoeve van hoe het wél zou moeten zijn. Eerlijk gezegd denk ik dat we eerder meer hebben aan met de VNG strijden voor een grotere toevoeging aan het Gemeentefonds dan dat we echt over die herverdeling moeten praten. Wij zijn dus niet voor deze motie. Mevrouw Schroot (D66): Dank aan mevrouw Van Meenen voor haar toelichting, maar wij verwachten dat de VNG niet voor ons gaat opkomen, omdat ze ook te maken heeft met voordeelgemeenten. Daarnaast: als wij als nadeelgemeenten niet gezamenlijk een vuist maken, kunnen we ervan uitgaan dat we op termijn misschien met € 140 per inwoner worden gekort. Dan kan onze gemeente echt niet meer bestaan. Denk dus goed na over wat u hiermee uitspreekt. Mevrouw Van Meenen (VVD): Ik zie de werking van de VNG anders. En zoals gezegd gaan we liever voor het vergroten van de koek dan voor het anders verdelen van de koek. Vandaar dat wij deze motie niet zullen steunen.

Mevrouw Schroot (D66): We zijn het zeker met u eens dat we moeten gaan voor het vergroten van de koek, maar voor het herverdelen van de koek moeten we als kleine gemeenten echt een vuist maken, want anders gaan we er niet komen. Gaat de VNG dat volgens u doen? Mevrouw Van Meenen (VVD): Ik kijk daar anders naar. Ik ga echt voor het vergroten van de koek en niet voor het richten van de energie op die herverdeling. De voorzitter: De derde en laatste interruptie, mevrouw Schroot. Mevrouw Schroot (D66): De laatste opmerking die ik hierover wil maken, is dat het gaat om het schrijven van één briefje naar alle nadeelgemeenten en kijken hoe je elkaar kan vinden. Zoveel moeite hoeft het niet te zijn. Mevrouw Van Meenen (VVD): Als het alleen dat ene briefje zou zijn, stelt het natuurlijk niks voor en hebben we er ook niks aan. Ik blijf dus bij mijn standpunt. We hebben van de wethouder gehoord dat hij voldoende capaciteit heeft voor de ondersteuning van de sportaccommodaties. Daar zullen we dus niet in meegaan. Over de borging van de dienstverlening heb ik de portefeuillehouder in mijn beleving horen zeggen dat het nu nog te vroeg is voor deze motie. Daar gaan wij dus niet in mee. Met het gevelfonds gaan we niet mee, want het centrumplan zoals het er ligt, is wat ons betreft afdoende. Over de motie over het jongerenwerk hoorde ik de heer Deuzeman zeggen dat het om een klein bedrag gaat.

We hebben vorig jaar al een behoorlijk bedrag bijgeplust op het jongerenwerk. Het onderzoek laat eigenlijk zien dat mensen niet kunnen zeggen of het daadwerkelijk iets doet. We weten niet of we de goede jongeren bereiken. Wat ons betreft is dit dus zonde van het geld en gaan we niet mee met deze motie. Motie 335 is ingetrokken en over motie 336 is het nodige gezegd. Daar zijn we vanzelfsprekend voor, met de vraag om de scenario's te ontwikkelen bij de begroting, zoals de wethouder ook heeft toegezegd. Mevrouw Schroot (D66): Voorzitter. Het gevoel van een slechtnieuwsgesprek dat ik de afgelopen weken eigenlijk met mezelf heb gevoerd over de situatie van onze gemeente en onze toekomst, was best een pijnlijk proces. Ik merk zelfs dat ik nu emotie op voel komen over hoe erg we ervoor staan. Ik heb het gevoel dat dit niet begrepen wordt door onze raad en dat we niet voldoende doorhebben voor welke afgrond we staan, want het is wel óns dorp. Nu zal ik even ingaan op de moties en amendementen, voordat ik helemaal in tranen uitbarst. Dat is niet de bedoeling, want dan ben ik weer een vrouw en dan krijg je dat soort opmerkingen; dat is misschien een beetje negatief bedoeld en u mag daar gerust om lachen. De voorzitter: Wilt u een korte schorsing, mevrouw Schroot? Mevrouw Schroot (D66): Ja, ik neem even een slokje water. De voorzitter: We schorsen de vergadering drie minuten.

Raadsvergadering 11 juli 2024

47

De vergadering wordt enige tijd geschorst. De voorzitter: We zitten in de tweede termijn van de raad. Mevrouw Schroot gaat in op de moties en de amendementen. Mevrouw Schroot (D66): Voorzitter. Dank voor de schorsing. Soms is het leven van een raadslid best heftig. Dat beleven jullie allemaal weleens. We zullen voor amendement 301 stemmen. We zullen tegen amendement 302 stemmen. We zullen voor amendement 304 stemmen. We zullen tegen amendement 305 stemmen. We zullen voor amendement 327 stemmen; sorry, we zullen voor motie 327 stemmen. Het is best lastig met een bril met wat vocht erop. We zullen tegen motie 332 stemmen. We zullen tegen motie 333 stemmen. We zullen voor motie 334 stemmen. We zullen tegen motie 328 stemmen, omdat het college aangeeft dat er al voldoende capaciteit is. We zullen voor motie 329 stemmen. We zijn tegen motie 330. We zijn voor motie 331. We willen het wel graag in samenhang zien met VVE, maar het is zo'n klein bedrag; waar hebben we het over? We zijn voor motie 336. De heer Van Duivendijk (Voorschoten Lokaal): Voorzitter. Om het niet te saai te maken, beperk ik me tot de positieve dingen waar wij voor gaan stemmen; dat lijkt me sneller. Wij zullen natuurlijk voor motie 332 stemmen. Dat is logisch, want dat is een mooie motie waarin we het college oproepen om met creatieve voorstellen te komen om de begroting beter op orde te krijgen.

Wij zullen meestemmen met motie 333 van de VVD over de inzet op wonen in de Kadernota. Wij vinden dit nuttig, omdat we dan inderdaad kunnen kijken of we op een efficiënte manier die pijplijn gevuld kunnen houden, afgezet tegen de projecten die op dit moment op de projectenlijst staan en de projecten die toegevoegd worden. Wij zien daar dus naar uit. We horen de wethouder graag nog over de herverdeling van het Gemeentefonds. Er werd een beetje bagatelliserend gesproken van "een briefje naar de VNG". Kan de wethouder aangeven of er nog andere wegen te bewandelen zijn dan alleen dat briefje naar de VNG? Want anders vermoed ik dat het inderdaad niet zo heel veel zin heeft. Welke stappen die hij kan nemen, ziet hij nog meer? Ik weet dat de wethouder het aan het oordeel van de raad heeft gelaten, maar ik vraag toch iets meer invulling van mogelijke stappen. Motie 336 gaat over het herinrichten van de Leidseweg/Mozartlaan. Het lijkt ons een prima plan om dat zo snel mogelijk uit te voeren, rekening houdend met de opmerking van mevrouw Van Meenen over het maken van een vergelijking in de begroting tussen de meekoppelkans en de nietmeekoppelkans. Ook daar stemmen wij dus voor. De heer Posthuma (PvdA): Voorzitter. Ik wil gelijk reageren op de inbreng van mevrouw Schroot, want die is natuurlijk terecht: wat er nu aan zit te komen, is echt heel serieus.

Zij ziet gewoon de realiteit onder ogen van wat dat betekent voor dit dorp. Wij moeten er met z'n allen iets aan doen om dat mogelijke tij nog te keren. Met hoe het nu gaat - daar refereerde ze in haar betoog heel duidelijk aan - gaan we eigenlijk als een soort Titanic op een bepaalde ijsschots af, zijn we misschien allemaal nog vrolijk muziek aan het maken en doen we eigenlijk nog te weinig. Ik herken dus heel goed wat zij zojuist meldde. Dat is voor ons de reden voor het indienen van amendement 302, waarmee we er in een iets eerder stadium verder over kunnen praten. Ik hoorde de wethouder in zijn beantwoording zeggen dat de PvdA al in september een meerjarenperspectief wil hebben. Als we even naar het amendement kijken, zien we dat dat helemaal niet wordt gevraagd. We vragen wat het voor 2025 betekent, omdat we daarvoor ook nog een tekort op de begroting hebben staan. Ook dat moet opgelost worden. Ten tweede vragen we eigenlijk om een procesvoorstel te doen: hoe kunnen we dit op een goede manier, met alle plussen en minnen die er zijn, inzichtelijk maken en hier een goede politieke keuze in maken? Ik wil de wethouder vragen om nog even heel goed naar de twee beslispunten te kijken waar het over gaat en om vooral te bezien wat beslispunt 2 precies inhoudt, zodat hij daar nog een keer op kan reflecteren en daar nog eens zijn waardering aan kan geven, of niet.

Dan nog de motie over het jongerenwerk. In de begroting die wij bespreken, staat € 83 miljoen euro op de planning. Dan is een paar duizend euro natuurlijk klein bier, maar ik heb echt van dichtbij gezien - en ik heb daarover ook contact gehad met de jongerenwerkers - dat een klein beetje extra geld ervoor kan zorgen dat zij goede dingen kunnen organiseren in het dorp. Ik ben er zelf ook een paar keer bij geweest. Verschillende jongeren uit de samenleving komen daar met elkaar samen. Het is voor iedereen; iedereen kan eraan bijdragen en het is gratis. Je ziet ook dat

Raadsvergadering 11 juli 2024

48

jongerenwerkers dan hun handen vrij hebben omdat ze niet allerlei budgetten en andere dingen moeten aanvragen, maar gelijk die activiteiten kunnen organiseren. Mijn oproep blijft dus: ga mee met die motie en zorg ervoor dat die jongerenwerkers ook in 2026 en 2025 dit soort dingen gewoon op een goede wijze kunnen doen. Dan wil ik nog even naar de verschillende moties en amendementen. Ik heb de wethouder gehoord over het amendement van de SP over de reserve Sociaal domein. Het lijkt mij in die zin niet zo goed om daarin mee te gaan. Met betrekking tot amendement 305 van de SP deel ik de observaties van de heer Deuzeman. Daar gaan we dus niet in mee. Wat motie 332 van de VVD, het CDA en Voorschoten Lokaal betreft: ik vind het heel gek dat iets wat je gewoon in een amendement zou moeten organiseren, via een motie wordt gedaan. Ik heb dit al breed becommentarieerd in mijn bijdrage. Ik vind het echt heel gek. Ik vind dat de coalitiepartijen daar gewoon hun verantwoordelijkheid niet in nemen. Wat motie 333 van de VVD over het wonen betreft: ik vind het lastig dat je dan voor een bepaalde periode eigenlijk te weinig woningbouwplannen in de pijplijn krijgt. Ik zie dat als een reële dreiging. De heer Maassen refereerde er al aan dat we ook na 2030 woningen willen hebben en dat het zicht daarop op deze manier behoorlijk beperkt wordt.

Ik vind dit dus eigenlijk een zeer vervelende motie, om het zo maar te zeggen. Mevrouw Van Meenen (VVD): Ik ben een beetje verrast door de inbreng over deze motie. Feitelijk is dit een van de weinige moties waarin we keuzes maken om minder geld uit te geven. We hebben nu gehoord waaraan we wel allemaal geld willen uitgeven, maar niet waaraan we geen geld willen uitgeven. Ik begrijp de zorg dat we onze pijnlijn wellicht onvoldoende vullen, maar we moeten toch keuzes gaan maken met elkaar? De heer Posthuma (PvdA): Zeker, mevrouw Van Meenen, we moeten zeker keuzes maken. Er zijn keuzes die gemaakt worden aan de kostenkant, maar er kunnen ook keuzes worden gemaakt aan de inkomstenkant. Ik heb gemerkt dat de VVD structureel de inkomsten die de gemeente zou kunnen genereren, bewust negeert en er ook zorg voor heeft gedragen dat de afgelopen periode een structureel bedrag dat aan de begroting had kunnen worden toegevoegd - dan heb ik het weer over mijn stokpaardje, de ozb niet-woningen - niet aan de begroting is toegevoegd. Mede daardoor zijn we in deze lastige situatie terechtgekomen. Mevrouw Van Meenen (VVD): Ik hoor de heer Posthuma de ozb niet-woningen noemen, alsof onze inwoners geen inwoners van Voorschoten zijn. Ik vind dit een wonderlijke suggestie. Feitelijk betreffen alle inkomsten die we kunnen genereren of het merendeel daarvan lastenverhoging voor onze inwoners.

Nee, daar zijn we niet voor. De heer Posthuma (PvdA): Wij zijn voor investeren in dit dorp, zodat mensen ervan kunnen profiteren. We hebben al een keer berekeningen gemaakt over de ozb niet-woningen. Als we daarvoor gewoon het gemiddelde percentage zouden pakken dat in onze regio wordt gehanteerd, kunnen we structureel 4,5 ton aan onze begroting toevoegen. Dat geld laat u als VVD zijnde eigenlijk liggen. De voorzitter: Dit alles via de voorzitter. De heer Posthuma (PvdA): Ik ben bijna door mijn tijd heen. Ik ga dus nog sneller praten. Motie 334 van D66 steunen we van harte. Hetzelfde geldt voor motie 329 van D66, die we ook mede hebben ondertekend. Ik heb de waardering van de wethouder gehoord van motie 330 van het CDA over het gevelfonds. Die motie steunen we niet. Motie 335 van GroenLinks over aansluiten bij de Sleutelpas steunen wij. Motie 336 hebben we natuurlijk ook medeondertekend. De voorzitter: U heeft nog 29 seconden; dat is dus mooi. Mevrouw Kortekaas (CDA): Voorzitter. Dank aan het college voor de beantwoording van de vragen en de reactie op onze inbreng. De samenwerking met de regio vinden wij belangrijk; die is toegezegd. We zijn ook blij met de zwembadvariant. Het is ook heel fijn om te horen dat er aandacht wordt besteed aan communicatie over isolatie. Ook de SP heeft aandacht gevraagd voor de isolatie van woningen. Ook dat punt komt daar dus zeker in terecht.

Raadsvergadering 11 juli 2024

49

Bij motie 336, die wij mede hebben ondertekend, willen wij meegeven dat naast de uitgesproken zorg over de Mozartlaan de Bachlaan niet uit het oog moet worden verloren, want we gaan via een omleiding van de Leidseweg-Noord/Trompweg via de Admiraal De Ruytersingel veel meer verkeer genereren via allebei die straten. Het is heel belangrijk dat we de Mozartlaan aanpakken, maar verlies daarbij de Bachlaan dus niet uit het oog. We zijn blij om van de voorzitter te horen dat er vooruit wordt gelopen op de inzet op fiets en ov voor vervoer naar het werk. Dat vinden we hartstikke goed. Complimenten daarvoor en vooral doorgaan. Wat motie 333 over wonen betreft: zou de wethouder kunnen duiden wat de aanname betekent, ook in relatie tot de continuïteit van projecten en ook projecten op de prio-lijst, waardoor we ook inzichtelijk hebben of we daar geen conflict gaan creëren? Dat zou heel jammer zijn, want we willen stimulatie en ook realisatie van woningen, maar wel realistisch. Als de wethouder kan aangegeven of dat nog steeds realistisch is, vinden we dat dus heel fijn. Met betrekking tot motie 334 heeft mevrouw Schroot aangegeven heel veel emotie te hebben bij wat er op ons afkomt. Wij zijn ons daar ook heel erg van bewust. Daar zullen we met z'n allen ook heel erg verantwoordelijkheid in moeten nemen. Het is niet alleen een collegeverhaal; het gaat ook om de hele raad.

Wij staan hiervoor met z'n allen aan de lat. Ik wil er dus ook voor pleiten om niet alleen de VNG maar ook onze eigen Tweede Kamerfracties daarover te benaderen. Dat is heel belangrijk, maar ik zou ook van de wethouder willen horen of hij een toezegging kan doen. Punt 2 heeft voor mij immers bepaalde aspecten waarvan ik denk: wat betekent dat allemaal? Maar punt 1, de oproep en het zoeken, is iets wat in de regio ook plaats gaat vinden. Ik wil de wethouder dus vragen of hij kan toezeggen dat hij dit gewoon meeneemt bij zijn gesprekken in de regio met de andere nadeelgemeenten als onderdeel van hun financiële situatie en ook bij de bespreking van allerlei punten. Ik denk dus dat dit wel goed komt, maar wij vragen de wethouder of dit mogelijk is. De andere fracties hebben in hun reacties aangegeven dat onze motie 330 over het gevelfonds geen steun krijgt. Die motie trekken wij dus in. Amendement 301 gaan wij niet steunen. Amendement 302 gaan wij ook niet steunen. Motie 327 gaan we niet steunen. Motie 332 is van onszelf; daar zijn wij dus zeker voorstander van. Op motie 333 kom ik terug. Met betrekking tot motie 334 gaf ik zojuist aan dat ik daarover graag iets van de wethouder hoor. Met betrekking tot motie 328 over sportaccommodaties heeft de wethouder aangegeven dat dit in de begroting zit; daar zijn wij dus zeker tevreden mee. Motie 329 gaan wij niet steunen.

Met betrekking tot motie 331 hebben wij begrepen dat er een nieuw contract richting Voorschoten voor Elkaar is, waarvan ook het jongerenwerk een onderdeel is. Wij wachten de uitkomsten daarvan dus af. Die motie gaan wij dus niet steunen. Motie 336 heb ik zojuist besproken; daar zijn wij zeker voor. De voorzitter: De heer Maassen ziet af van zijn tweede termijn. We zijn gekomen aan het einde van de tweede termijn van de raad. Mevrouw Schroot, heeft u nog een interruptie of een punt van orde? Mevrouw Schroot (D66): Ik weet eigenlijk niet of het een interruptie of een punt van orde is, maar in alle consternatie vergat ik te zeggen dat het college verzocht om motie 329 over borging van dienstverlening in de Kadernota aan te houden. Dat is eigenlijk best een goed voorstel. Wij stellen dus voor om dit later aan de orde te stellen in een volgende vergadering over de bestuurskracht. De voorzitter: Prima, dank. Ik denk dat de portefeuillehouder daar nog kort op in wil gaan. Ik constateer dat er drie moties zijn ingetrokken: motie 329, motie 330 en motie 335. Die maken geen onderdeel meer uit van de beraadslaging. Heb ik dat juist? Dat is het geval. We gaan naar de reactie van het college op de enkele vragen of opmerkingen die er nog liggen. Wethouder Van der Elst: Voorzitter.

In reactie op de inbreng van de heer Deuzeman: hebben we elkaar goed verstaan dat we samen vaststellen dat we het lek niet boven hebben in 2025? We zetten er een pleister op; dat is de concernreserve. Na vijf regenbuien is die pleister weer weg en zit er weer een gat onder.

Raadsvergadering 11 juli 2024

50

Wat de medebewindstaken betreft: dat is exact wat we nadrukkelijk aan het bespreken zijn met regiogemeenten: hoe gaan we samen met hetzelfde probleem om? Want dat is een worsteling. Het antwoord op de heer Van Duivendijk van Voorschoten Lokaal: die ene brief die je misschien samen zou kunnen opstellen, is een kanaal, maar dat is een lastige, want wat voor impact heeft die? Wat echt ontzettend veel impact zou kunnen opleveren, is als u, de politieke fracties, uw fractiegenoten in de andere gemeenten opzoekt en samen met een reeks van raadsleden uw Kamerleden in de Eerste en Tweede Kamer, uw ministers en uw staatssecretarissen duidelijk maakt dat de zaak uit de hand loopt of al uit de hand is gelopen. Dat is echt een kanaal dat nog weleens hout zou kunnen snijden. De fractie van de PvdA: begreep ik nou dat u zei dat we een tekort hebben in 2025? Er is nu wel een sluitende begroting in de pijplijn, zij het dat er een stukje concernreserve uit gehaald wordt. We voldoen daarmee echt aan wat de toezichthouder van ons verlangt. U verwees naar beslispunt 2, maar ik weet niet zeker of u daarmee doelde op amendement 302. Waar doelde u op? Ik moet u die vraag stellen. De voorzitter: Het gaat inderdaad om amendement 302. Wethouder Van der Elst: Het probleem is dat we hier tegen beperkingen aan lopen. Wat we willen, is één, maar wat we op korte termijn kunnen realiseren, is twee.

Ik vind het een beetje een nadeel als we hier een inspanningsverplichting tegenover zouden zetten en geen toezegging. Dat wekt de suggestie dat wij ons op andere punten niet inspannen. Mocht het zo kunnen zijn dat we meer kunnen doen dan u in stelling brengen in de raadscyclus die leidt naar de raadsvergadering in november, dan doen we dat zeker, maar ik wil de verwachtingen die we kunnen wekken, matigen. Dan de fractie van het CDA, mevrouw Kortekaas. U had ook een vraag, maar ik heb niet gehoord over welke motie of over welk amendement die vraag ging. Mevrouw Kortekaas (CDA): Over motie 333: kunt u duiden wat de consequenties zijn van de aanname en óf er consequenties zijn? Wethouder Van der Elst: Ik vermoed dat we dan moeten gaan denken aan matiging of zelfs überhaupt het niet oppakken van bouwprojecten die het minst ver zijn: het Oude Stationslaantje, het Fixet-terrein en de Moeder Godskerk, mogelijk in combinatie met Foreschate. Met die drie zijn we het minst ver. De voorzitter: Volgens mijn taxatie zijn er geen vragen gesteld aan wethouder De Bruijn en wethouder Schokker. Ja, dat klopt. Er staat nog één vraag van de heer Deuzeman aan mij open. Ik vraag de heer Bremmer dus weer om het voorzitterschap over te nemen. (De heer Bremmer neemt het voorzitterschap van de vergadering over van de burgemeester.) Burgemeester Stemerdink: Voorzitter.

De heer Deuzeman heeft mij een vraag gesteld over de ambtelijke organisatie in relatie tot motie 329. We hebben daarover in de commissie met elkaar al kort van gedachten gewisseld. Ik heb daarbij ook mijn zorgen uitgesproken en ik heb aangegeven dat de ambities en de opgaven te hoog zijn voor de huidige capaciteit van de ambtelijke organisatie; een aantal van u zijn daar ook op ingegaan. We hebben een organisatie die zich oprecht drie slagen in de rondte werkt. Dat zien we allemaal aan de werkdruk. Een normale werkdruk zou liggen tussen, pak 'm beet, 85% en 90%, want die overige 10% is ruimte die elke medewerker moet hebben voor opleiding en er moeten ook vakanties worden opgenomen. Maar in onze huidige organisatie zien we dat de loyaliteit en de inzet van dusdanige aard zijn dat er op momenten ook in de weekends en de vakanties veelal wordt doorgewerkt. Dat ondersteun ik niet; daarmee zeg ik niks over de organisatie, maar ik vind dat je op het moment dat je vakantie hebt, ook vakantie moet hebben, omdat iedereen tijd nodig heeft om op te laden, weer fris terug te komen en dan weer fullswing aan het werk te gaan. Die werkdruk zie ik niet een-twee-drie minder worden. Over de prioritering heeft u vanavond de discussie met de wethouders gevoerd. Die zal hopelijk leiden tot een wat minder hoge werkdruk, zodat er vol kan worden gegaan voor de projecten die worden gekozen.

Dat gaan we afwachten. Dat is niet een politieke voorsprong die ik op dat punt neem, maar een discussie en een keuze die bij uw raad liggen. Ik denk wel dat dit nodig is, want we willen in Voorschoten zoveel met elkaar. Ik zie dat ook aan het aantal

Raadsvergadering 11 juli 2024

51

raadsbesluiten dat is genomen en een aantal grote projecten. Een aantal van u refereerden daar ook aan. Ik hoef alleen maar te verwijzen naar de vergadering van vorige week, waarin uw raad veel grote beslissingen heeft genomen, allemaal unaniem. We hebben als raad, organisatie en college wat dat betreft goud in handen. Dat wil ik graag bewaken. Ik denk dat er evenwicht moet komen tussen enerzijds de zaken die op een aantal terreinen echt moeten worden aangepakt, zoals de wethouders en ook een aantal van u hebben aangegeven, en anderzijds de weging wat wij het eerst doen en wat wij later doen. Dat is een politieke afweging. Het is niet aan mij, als "maar" burgemeester, om die politieke weging te maken, maar aan uw raad, in overleg met het college. Dat zal een lastig gesprek worden, maar ik heb er eigenlijk alle vertrouwen in dat we dit met elkaar kunnen gaan doen, want kijkend naar de betrokkenheid die hier vanavond is en naar de inzet die eenieder toont om dit gesprek met elkaar tot een goed einde te kunnen brengen, kijk ik ernaar uit dat we dit met elkaar kunnen gaan oppakken. Ik hoop dat ik daarmee de vraag van de heer Deuzeman heb beantwoord. De heer Deuzeman (GroenLinks): Dank voor deze mooie woorden van de burgemeester.

Laat ik de vraag iets breder trekken: als inderdaad blijkt dat de inkomsten van de gemeente terug blijven lopen, met impact op de organisatie, hoe ziet de burgemeester dan in dat perspectief de impact op de samenleving, hier in het dorp? Hoelang kunnen we het volhouden om ons vanuit de gemeente steeds terug te trekken? We zullen die keuzes samen moeten maken, maar wanneer wordt het te moeilijk? Kan de burgemeester daar wellicht op reflecteren? Burgemeester Stemerdink: Dat is een hele mooie vraag, die eigenlijk al de hele avond op tafel ligt. Ik ga 'm beantwoorden; ik ga schaatsen op heel glad ijs, maar ik ga zeggen hoe ik hier zelf in zit. Ik kan hier niet spreken namens uw raad of namens de wethouders, namens het college. Ik hoop dat u mij die vrijheid geeft. Ikzelf - dat is mijn eigen verhaal - ben ooit het openbaar bestuur ingegaan, omdat ik van huis uit heb meegekregen dat je, als je roept aan de zijlijn, ook actief mee moet willen doen. Dan kun je lid worden van een vereniging of organisatie in de samenleving. Je kunt ook de politiek ingaan.

Mijn vader heeft mij daartoe gestimuleerd en ik zal nooit de eerste keer vergeten dat mijn vader mij meenam naar Huize Dorrepaal in Leidschendam, waar mensen met een verstandelijke beperking werken, en dat hij tegen mij zei: "Dit is nou de reden waarom je nooit aan de zijlijn moet blijven staan roepen, want deze mensen horen er ook bij. Dat mag je nooit vergeten." Dat zijn woorden die in mijn geheugen gegrift staan. Voor mij is er in een samenleving een evenwicht op het punt van voorzieningen - ik noem cultuur, sport en onderwijs zonder daarmee te zeggen dat je alles in één gemeente moet hebben, want dat kan eenvoudigweg niet. Geen enkele gemeente heeft al het aanbod binnen de gemeentegrenzen. Ja, Amsterdam en Rotterdam; laat ik die even buiten beschouwing laten. Een samenleving is voor mij waar voorzieningen zijn, waar mensen naar buurtcentra kunnen, waar mensen lekker kunnen sporten, waar je naar school kan en waar je buiten kunt spelen. Ik deel de zorgen van mevrouw Schroot: ik zie dat we voor grote opgaven staan en ik zie dat dat voorzieningenniveau onder druk komt te staan. Dat zie ik in heel veel gemeenten en daarmee ook in onze gemeente. Het is een politieke keuze hoe daarmee om wordt gegaan.

Dat is niet aan mij als uw voorzitter of als bestuursorgaan, maar het moge helder zijn dat mijn hart daar absoluut ligt, omdat dit voor mij persoonlijk - dit is een heel persoonlijk verhaal - ooit de reden was om het openbaar bestuur in te gaan, juist om de samenleving heel te houden. Ik realiseer mij dat het heel houden van de samenleving voor eenieder van u een andere invulling heeft. Dat wordt namelijk gewoon door ieders eigen politieke bril bekeken. Tot het moment waarop ik uit het openbaar bestuur ga, dus zolang ik werkzaam ben in het openbaar bestuur - er is een tijd van komen en een tijd van gaan; dat weet je, want je bent in het openbaar bestuur een passant - zal ik mij te allen tijde, op welke manier dan ook en vanuit welke verantwoordelijkheid dan ook, inzetten voor die samenleving. Daarbij zijn de voorzieningen, het zorgen dat mensen prettig kunnen wonen, leven en werken, wat mij betreft een prioriteit. Ik hoop dat ik met dit persoonlijke verhaal een reflectie heb getoond. De voorzitter: Dank u wel dat u die reflectie met onze raad hebt willen delen. Ik denk dat ik de leiding aan u kan teruggeven. (De burgemeester neemt het voorzitterschap van de vergadering over van de heer Bremmer.) De voorzitter: Dank, meneer Bremmer. Zijn alle vragen van de raad beantwoord? Dat is het geval. Ik stel voor dat we overgaan naar de stemmingen.

Raadsvergadering 11 juli 2024

52

De heer Deuzeman (GroenLinks): Voorzitter. Kunnen we vijf minuten schorsen voor kort overleg? Dan heeft de heer Maassen ook een kans om daarin iets te zeggen. De voorzitter: Natuurlijk. De vergadering wordt enige tijd geschorst. De voorzitter: Ik sluit hierbij de beraadslaging en we gaan over tot de stemmingen. Zoals we met elkaar hebben afgesproken, stemmen we eerst over de Voorjaarsnota. In stemming komt amendement 303 (Op peil houden reserve Sociaal domein 1) van de SP. De voorzitter: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. De heer Deuzeman (GroenLinks): Voorzitter. Wij vinden het zuiverder om dit eruit te houden. We hebben net een toelichting gehoord op wat er allemaal gewijzigd is, maar het lijkt ons belangrijk om dit punt wel door te zetten. Wij zullen dus voorstemmen. Het amendement wordt met een digitale stemming verworpen met 9 tegen 12 stemmen, waarbij de fracties van D66, GroenLinks, de PvdA en de SP ervoor hebben gestemd. In stemming komt het voorstel inzake de Voorjaarsnota. Het voorstel wordt met een digitale stemming aangenomen met algemene stemmen. De voorzitter: We gaan nu over naar de stemmingen over de Kadernota. In stemming komt amendement 301 (Prioriteiten Kadernota 2025) van de PvdA, GroenLinks en de SP.

Het amendement wordt met handopsteken verworpen met 9 tegen 12 stemmen, waarbij de fracties van D66, GroenLinks, de PvdA en de SP ervoor hebben gestemd. In stemming komt amendement 302 (Beslispunt Kadernota 2025) van de PvdA en de SP. Het amendement wordt met een digitale stemming verworpen met 2 tegen 19 stemmen, waarbij de fracties van de PvdA en de SP ervoor hebben gestemd. In stemming komt amendement 304 (Op peil houden reserve Sociaal domein 2) van de SP. Het amendement wordt met een digitale stemming verworpen met 9 tegen 12 stemmen, waarbij de fracties van D66, GroenLinks, de PvdA en de SP ervoor hebben gestemd. In stemming komt amendement 305 (Prioriteiten Kadernota) van de SP. Het amendement wordt met een digitale stemming verworpen met 1 stem tegen 20 stemmen, waarbij de fractie van de SP ervoor heeft gestemd. In stemming komt het voorstel inzake de Kadernota. De voorzitter: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Mevrouw Schroot (D66): Voorzitter. Wij zullen tegen de Kadernota stemmen, maar we worden wel heel graag uitgenodigd om mee te denken over de begroting. De heer Deuzeman (GroenLinks): Voorzitter. Deze Kadernota brengt wat ons betreft te weinig. Wij sluiten ons aan bij mevrouw Schroot: we zullen hiertegen stemmen, maar we steken wel een hand uit om mee te denken.

Raadsvergadering 11 juli 2024

53

De heer Posthuma (PvdA): Voorzitter. Ook wij zullen tegen de Kadernota stemmen. We willen juist heel graag meedenken om ervoor te zorgen dat het mooie dorp op de een of andere manier goed behouden kan blijven. Het voorstel wordt met een digitale stemming aangenomen met 12 tegen 9 stemmen, waarbij de fracties van D66, GroenLinks, de PvdA en de SP ertegen hebben gestemd. In stemming komt motie 327 (Inkomsten) van de PvdA, de SP en GroenLinks. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 9 tegen 12 stemmen, waarbij de fracties van D66, GroenLinks, de PvdA en de SP ervoor hebben gestemd. In stemming komt motie 332 (Realistische investeringen) van de VVD, het CDA en Voorschoten Lokaal. De voorzitter: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. De heer Deuzeman (GroenLinks): Voorzitter. Wij waarderen wat de coalitie hier probeert te doen om wel kaders mee te geven, maar het blijft te vaag. We denken dat de basis er gewoon niet ligt in deze Kadernota. We zullen hier dus ook tegen stemmen. Mevrouw Schroot (D66): Voorzitter. De heer Deuzeman had het niet beter kunnen zeggen. De motie wordt met een digitale stemming aangenomen met 12 tegen 9 stemmen, waarbij de fracties van D66, GroenLinks, de PvdA en de SP ertegen hebben gestemd. In stemming komt motie 333 (Focus op inzet wonen) van de VVD.

De motie wordt met een digitale stemming aangenomen met 12 tegen 9 stemmen, waarbij de fracties van D66, GroenLinks, de PvdA en de SP ertegen hebben gestemd. In stemming komt motie 334 (Oproep bezwaar herverdeling Gemeentefonds) van D66, GroenLinks en de PvdA. De voorzitter: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. De heer Van Duivendijk (Voorschoten Lokaal): Voorzitter. We hebben even getwijfeld. De wethouder heeft in de tweede termijn antwoord gegeven op de vraag en heeft aangegeven eigenlijk geen extra middelen te hebben naast het bekende briefje. De oproep om de partijen die hier in de raad zitten richting Den Haag te sturen en bij collega's te gaan buurten om het Gemeentefonds op te plussen, vinden wij een hele goede. Wij zullen deze motie daarom niet steunen. Mevrouw Kortekaas (CDA): Voorzitter. Ook wij zijn van mening dat de verantwoordelijkheid ook bij de fracties ligt. Ook al is deze motie zo sympathiek, we zullen haar niet steunen. We nemen hierin onze eigen verantwoordelijkheid. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 9 tegen 12 stemmen, waarbij de fracties van D66, GroenLinks, de PvdA en de SP ervoor hebben gestemd. In stemming komt motie 328 (Ondersteuning sportaccommodaties) van de PvdA, de SP en GroenLinks.

De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 6 tegen 15 stemmen, waarbij de fracties van GroenLinks, de PvdA en de SP ervoor hebben gestemd. In stemming komt motie 331 (Jongerenwerk) van de PvdA, de SP en GroenLinks. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 9 tegen 12 stemmen, waarbij de fracties van D66, GroenLinks, de PvdA en de SP ervoor hebben gestemd.

Raadsvergadering 11 juli 2024

54

In stemming komt motie 336 (Herprioritering oversteek Leidseweg-Mozartlaan) van GroenLinks, de VVD, de PvdA, de SP, D66, het CDA en Voorschoten Lokaal. De motie wordt met een digitale stemming aangenomen met algemene stemmen. 8.

Overig

Van dit agendapunt wordt geen gebruik gemaakt. 9.

Sluiting

De voorzitter: Dank aan de ambtelijke organisatie voor alle stukken die vanavond opgeleverd zijn, de antwoorden op de gestelde vragen et cetera. (Geroffel op de tafels) Dank weer aan Minke voor de goede ondersteuning, want dat is altijd maar weer een ding. (Geroffel op de tafels) Ik denk dat het hoog tijd is voor vakantie. Ik wens u een fijne zomervakantie. Rust goed uit, geniet lekker, leg de telefoon af en toe ook even weg. In september zie ik u graag weer gezond en wel en fris terug in dit huis. De voorzitter sluit om 22.32 uur de vergadering. Vastgesteld in de openbare vergadering van de raad der gemeente Voorschoten, gehouden op 26 september 2024. De griffier, ValidSigned door B.J. Urban op 01-10-2024

Drs. B.J. Urban

Raadsvergadering 11 juli 2024

De voorzitter, ValidSigned door Nadine Stemerdink op 02-10-2024

Drs. N. Stemerdink

55